^

Wè Northern

Wè Northern: DBƐƐDƐ DEE‑ New Testament+

copyright © 2010 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Wè Northern
Contributor: WBT Central Zone

All rights reserved.

2025-07-10

ePub generated by Haiola 8 Aug 2026 from source files dated 10 Jul 2025

420bcc8e-229d-5a3a-91bf-a91cc86b40db

Matie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

‑Pɔia" ‑tɩ

Matie

'tmʋa

1

Sesi 'a "ji

(Luikɩ 3.23-38)

1 Ka Sesi Klisɩ ‑nɩa Dafidɩ 'a "ju, ɔ nɩa Ablaam 'a "ju 'a "ji 'a nɩsʋn 'ka ka :

2 Ablaam 'wlʋɛ Isaakɩ, Isaakɩ 'wlʋɛ Sakɔbʋ ‑wɛe Sakɔbʋ 'wlʋ Suida ke ɔɔ' "dei ‑wi" ke‑. 3 Suida ke ɔɔ' 'nynɔ Tama 'wlʋɛ Farɛsɩ ke Sera ke‑. Farɛsɩ 'wlʋɛ Ɛsirɔm, ‑wɛe Ɛsirɔm 'wlʋ Aram. 4 Aram 'wlʋɛ Aminadabʋ ‑wɛe Aminadabʋ 'wlʋ Naasɔn. Naasɔn 'wlʋɛ Salma, 5 ‑wɛe Salma ke Raabʋ 'wlʋ Boasɩ. Boasɩ 'wlʋɛ Obɛdɩ, Ruitɩ ‑nɩ ‑mɔ de. 6 Obɛdɩ mɔ ‑wlʋ Isai ‑wɛe Isai 'wlʋ Dafidɩ. Ɔmɔ ‑kpa 'beɔ.

'Beɔ Dafidɩ ‑nɔ ‑duɛ" Uri 'a 'nynɔ 'ʋn 'de ɔ ke ʋ 'wlʋ Salomɔ. 7 Salomɔ 'wlʋɛ Roboam ‑wɛe Roboam 'wlʋ Abia. Abia 'wlʋɛ Asafʋ 8 ‑wɛe Asafʋ 'wlʋ Sosafa. Sosafa 'wlʋɛ Soram ‑wɛe Soram 'wlʋ Osiasɩ. 9 Osiasɩ 'wlʋɛ Soatam ‑wɛe Soatam 'wlʋ Akasɩ. Akasɩ 'wlʋɛ Esekiasɩ, 10 ‑wɛe Esekiasɩ 'wlʋ Manase. Manase 'wlʋɛ Amɔ ‑wɛe Amɔ 'wlʋ Sosiasɩ. 11 Sosiasɩ 'wlʋɛ Sekoniasɩ ke ɔɔ' de'di ‑wi" ke‑ 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di mɛ Suifʋ‑wi" muu kʋɔnkwla' 'de Babilɔnɩ ‑blʋa "kpei.

12 Ʋʋ 'wlʋ kʋɔnkwla' 'sasa la ‑wɛe Sekoniasɩ 'wlʋ Salatiɛlɩ. Salatiɛlɩ 'wlʋɛ Sorobabɛ 13 ‑wɛe Sorobabɛ 'wlʋ Abiudɩ. Abiudɩ 'wlʋɛ Eliakim ‑wɛe Eliakim 'wlʋ Asɔɔ. 14 Asɔɔ 'wlʋɛ Sadɔkɩ ‑wɛe Sadɔkɩ 'wlʋ Asim. Asim 'wlʋɛ Eliudɩ 15 ‑wɛe Eliudɩ 'wlʋ Eleasa. Eleasa 'wlʋɛ Matan ‑wɛe Matan 'wlʋ Sakɔbʋ 16 ‑wɛe Sakɔbʋ 'wlʋ Sosɛʋ, Madi 'a kʋan. Madi ‑nʋ, ʋmʋ ‑nɩ Sesi nyʋ a 'daa Klisɩ de.

17 Dɛ ‑wlʋa 'e Ablaam "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Dafidɩ ɛ, nyʋ a ‑sroɛ' nyiɔ 'ɔ "ji 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ. Dɛ ‑wlʋa 'e Dafidɩ "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Suifʋ‑wi" 'a kʋɔnkwla' mua' 'de Babilɔnɩ ɛ, ɛ nɩɛ nyiɔ 'ɔ "ji 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ ‑ke. Dɛ ‑tba' 'o ‑mɔ ‑ɛ ‑jɛɛa Klisɩ 'a 'wlʋa' a, ɛ nɩɛ nyiɔ 'ɔ "ji 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ ‑ke.

Sesi 'a 'wlʋ ‑po

(Luikɩ 2.1-7)

18 Ka Sesi nʋa 'wlʋsʋn 'ka ka : Madi ‑nɩa ɔ de ɛ, ʋ ‑teɛ Sosɛʋ 'a 'nynɩ 'ʋn. 'Kaa ʋʋ se srɛ' due' "kpei ‑te ke 'sʋ Kea 'a ‑Suu 'a "ikmaa' je ɛ ‑nʋ ʋ 'je "kwli 'ble. 19 'De Sosɛʋ ‑nɩa ʋa' ‑pɔn' i ɛ, ɔ nɩɛ nyiɔ 'dɔe ‑o. Ɔ se ɛ "inɩ ɔ 'je ʋa' 'nynɩ dooa‑, ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ ‑pɔn ɔ 'je ʋ "i "tai wɔɔ‑. 20 Ɔ siiɛ ɛɛ' tɔ' i naa' 'sʋ, ɔ 'jeɛ Tʋ"bo Kea 'a "soai due' 'de jajri 'ʋn, ‑ɔ ‑wlu ‑ɔ ‑pee ka, ‑ɔ ‑na : Sosɛʋ, Dafidɩ 'a "ju, ‑ɩn ‑bo tɔ' i pleeɛ 'de Madi 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑ɔɔ "kwli ʋa 'tɩan i ɛ, Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ji" 'e ʋ 'ʋn ‑wɛe ʋ 'ble ɛɛ' "kwli tu. 21 Ʋa muɛ "junmɔuju 'wlʋa' ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔ Sesi nynɩ ‑tuu"‑, ɛ 'de mɛ ‑nɩ Nyʋ 'pʋʋi, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɔɔ' 'cɛ‑wi" 'pʋʋa' 'de dɛsaʋn 'kwa.

22 Ɩa' dɩ tu nʋʋɛ' ‑wɛe wlu Tʋ"bo Kea 'a wlu 'kwajaai‑ 'tmʋa tɛin" 'je 'o nyni. 23 Ɔ wlu' ka 'de‑, ɔ 'na : 'Nynɩa ‑tɔo a muɛ "kwli 'blea' ‑wɛe ʋ 'je "junmɔuju 'wlʋ 'de nyʋ 'je ɔ Emaniɛ 'daa‑. Ɛɛ' 'nynɩ tu 'de mɛ ‑nɩ Kea ke ‑a ‑na'.

24 Sosɛʋ sʋan "nyɩɔ 'sʋ ka Tʋ"bo 'a "soai 'da, 'kamɔ ɔ nʋ, ‑wɛe ɔ "duo ɔɔ' 'nynɔ Madi 'ʋn. 25 'Kaa ɔ ke ʋ se ba 'a ku "i bla mamaʋ 'sʋ ʋa' "ju ‑nɔ je 'wlʋ, ‑wɛe Sosɛʋ ‑tuu" ɔ Sesi nynɩ‑.

2

Dɛ "ijuoʋn ‑wlʋa 'e 'jrʋ kwea fɔo ɛ

1 Sesi 'wlʋʋ 'bo Bɛtelɛm 'de Suida 'de 'beɔ Erodɩ 'a nɔ" 'di. Sesi 'wlʋa 'sʋ ɛ, dɛ "ijuoʋn jrʋ' ‑ʋʋa ‑cɩan 'cʋ‑sɩɩn 'a ‑pʋn" ‑tɩ ɛ, ʋʋ 'wlʋɛ 'e 'jrʋ kwea fɔo ‑wɛe ʋʋ ji 'o Selisalɛm. 2 'Sʋ ʋʋ ‑teeɛ' nyʋ i, ʋʋ 'na : Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑ɔ ‑wlʋa 'de 'wɩ ‑nɩ 'di 'ee ‑ta ka ɔ nɩ ɛ‑ ? ‑A jiɛ ɔ "juɔi ‑gbɛɛa', dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑je ɔɔ' 'cʋ‑sɩɩn 'mɛ 'de 'jrʋ kwea fɔo.

3 'Beɔ Erodɩ 'wɔan wlu ‑nɛ ɛ, ɛ jiɛ ɔ miia, tai' "maa ɔ ke Selisalɛm ‑kwlɔ ‑wee' 'mɛ. 4 'Sʋ ɔ 'kɩɩɛn 'sraa ‑saʋn klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn "jrui ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i 'de ‑ta ka Klisɩ, Kea 'a 'o ‑tei 'je 'wlʋʋ 'de ɛ‑. 5 Ʋʋ 'na : 'Bo Bɛtelɛm 'de Suide 'bo ɔ 'je 'wlʋʋ‑. 'De dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai 'crɩa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ka :

6 ‑Mɔ Bɛtelɛm ‑kwlɔ, ɛ se ‑mɔ se dɛwɔn nɩ 'de Suda 'a ‑kwlɛ ‑wee' "klu ko‑. 'Kaa 'bo ‑ma ‑kwlɔ tu 'di 'bomɔ 'beɔ ‑jea 'ma 'cɛ Israɛ‑kɔʋn ‑je o po 'je 'wlʋʋ‑.

7 'Sʋ Erodɩ 'da dɛ "ijuoʋn ‑nʋ 'mɛ wɔɔ‑, ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i 'pepe, ɔ 'na : Dɛɛ nɔ" ɛɛ' 'cʋ‑sɩɩn ‑tu 'kpa 'e "jɛi ɛ‑ ? Ʋʋ "siɛ ɛɛ' nɔ" 'ɔ 'nynɩ. 8 'Sʋ ɔ 'na : Ao mu Bɛtelɛm ‑wɛe ao 'je "ju ‑saan" ‑nɔ 'ɔ ‑pʋn" ‑tɩ i ‑tee' 'pepe. ‑Bo ao 'je ɔ 'ja a, ‑mɛ ao ji 'ʋn 'tmʋʋ‑, 'de 'ɩn 'je ɔ "juɔi ‑gbɛɛa' mu ‑ke.

9 Ʋʋ ‑kɔa' ɔɔ' wlu doin" o poa' 'sʋ ɛ, ʋʋ 'kpa ‑jei". 'Sʋ 'cʋ‑sɩɩn ʋʋ 'jeea "jriɛ‑ 'de 'jrʋ 'a kwea fɔ o 'de ɛ, ɛ kɔn ʋʋpʋ "juɔi. Ɛ nynia ‑ta "ju ‑saan" nɩa 'sʋ ɛ nyna i. 10 Ʋʋ 'jeea 'cʋ‑sɩɩn ‑nɛ "jriɛ‑ 'sʋ, 'mʋa‑ klaa" "ji ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ. 11 Ʋʋ pa 'e ‑gbu" 'di, ʋʋ jɛɛ "jupliiɛ ke ɔ de Madi 'mɛ 'sʋ ʋʋ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi, ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛɛ' ɔ. 'De ʋʋpʋ kain ʋʋa' 'bleedɩ "i ‑wɛe ʋʋ nʋ ɔ ‑paan' "jrii. Ʋʋ "nyɩ ɔ 'sani ke ‑dai'klɔ ke tu 'a "ni jrɛ' ‑ɛɛ 'nʋ nmɔɔa 'e nyʋ 'mlai ɛ, ɛɛ' 'nynɩ ‑nɩ 'mii‑.

12 'Sʋ Kea ‑saa ʋʋpʋ fɛn' 'de jajri 'di ‑wɛe ʋʋ 'bo 'e 'beɔ Erodɩ o de muuɛ, 'sʋ ʋʋ "duɛ ‑je jrɛ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ mu ʋʋpʋ "bli de.

Kea 'a "soai ‑saa Sosɛʋ fɛn' ‑wɛe ɔ 'je Esipʋ mu

13 Dɛ "ijuoʋn ‑nʋ mua de 'sʋ ɛ, Sosɛʋ 'jeɛ Kea 'a "soa 'a due' 'de "nyɩɔ' o, ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑je "ju ‑saan" ke ɔ de 'ʋn "duo‑ ʋʋ ke ‑ɩn ‑je 'e Esipʋ‑blʋa "kpei mu. 'Demɔ ao 'je i ‑te mamaʋ ‑bo 'ɩn 'na ‑ɩn ji deɛ 'de ‑ɩn ‑je de ji, dɛ‑nʋɛ' Erodɩ a ‑pɔn "ju ‑saan" 'a 'dba ‑kɔ i. 14 Sosɛʋ sɔan 'ʋn 'sʋ ɛ, ɔ "duo "ju ‑saan" ke ɔ de 'ʋn 'ɛ "maʋ" ‑wɛe ɔ ke ʋʋ mu 'e Esipʋ. 15 'De mɔ ɔ ‑te i mamaʋ 'sʋ Erodɩ je 'mɛ. Ɩa' dɩ tu nʋʋɛ' ‑wɛe dɩ Kea 'a wlu 'kwajaai 'tmʋa tɛin" ɛ, 'de ɩ 'je 'o nyni. Ɛɛ' wlu tu 'na :

'Ɩn 'da 'ma "ju 'mɛ, ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'e Esipʋ‑blʋa "kpei.

Erodɩ 'dba "nynunmainynu mɩɩ"

16 Ka dɛ "ijuoʋn sea 'de ɔ o de muu ‑wɛe ʋʋ kpa ‑jeblʋ jrɛ' Erodɩ 'jea kan' 'sʋ, ɔ 'kpa 'cɛn ‑wɛe ɔ dbo nyʋ 'de Bɛtelɛm ke ‑kwlɛ ‑jiɛ' 'de woi 'dii, 'de ʋʋ 'je "nynunmainynu mɩɩ" ‑blea ‑sɩn 'sɔɔn ke "nynuu pliiɛ 'dba dɛ‑nʋɛ', nɔ" ‑ɛ 'di 'cʋ‑sɩɩn 'kpaa 'de "jɛi ‑wɛe dɛ "ijuoʋn "sia ɛɛ' 'nynɩ 'de ɔ ‑pee, ɛmɛ ‑nao. 17 'Sʋ dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaai Selemi 'tmʋa 'de ɛ, ɩ nyni 'o 'ɛ. 18 Ɔ wlu' ka 'de‑, ɔ 'na :

Nyʋ a 'wɔn ‑too" "i powlu 'bo Rama. Rasɛlɩ ‑a ‑fɩn", ‑ʋa kple ʋʋa' "nynuu‑ dɛ‑nʋɛ', ʋ se ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" ‑tɩ 'wɔɔn 'de ʋa' "nynuu ‑mɛa 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Sosɛʋ muɛ Israɛ‑blʋa "kpei de

19 Erodɩ 'mɛ ‑wɛe Sosɛʋ 'je Kea 'a "soai "nyɩɔ' o 'de Esipʋ. 20 'De ɛ wlu Sosɛʋ ‑pee ka, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑duo" "ju ‑saan" ke ɔ de 'ʋn ao 'je 'e Israɛ‑blʋa "kpei de mu, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔan "ju ‑saan" 'a 'dba ‑kɔ i 'de ɛ, ʋʋ 'mɛɛ ‑wɛ‑.

21 Sosɛʋ sɔan 'ʋn 'sʋ, ɔ "duo "ju ‑saan" ke ɔ de 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ 'kpa 'de Israɛ‑blʋa "kpei ‑jei". 22 'Kaa ka Asilaisi "sia 'bo ɔ "bo Erodɩ ‑kɔ o, ɔ 'wɔin 'sʋ 'bo 'a mua' 'bleɛ ɔɔ' faʋn‑, ‑wɛe Kea 'tmʋʋ ɔ 'de jajri 'di 'de ɔ mu 'e Galile. 23 Ɔ "tiɛ 'o ‑kwlɔ due' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Nasarɛtɩ 'di. Ɔ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe wlu Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa tɛin" ɛ, ɛ 'je 'o nyni. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Nyʋ a mu ɔ Nasarɛtɩ ‑i 'daa'.

3

Wlu San Batisɩ 'tmʋa

(Makɩ 1.1-8 ; Luikɩ 3.1-18 ; San 1.19-28)

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, San Batisɩ nɩɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei 'de Suide ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋ Kea 'a ‑tɩ'. 2 Ɔɔ wlu' ka ɔ 'na : Ao juo aoa' dɛsaʋn "i, ao "biie‑ 'e Kea o dɛ‑nʋɛ', Kea 'a nyʋ 'blesʋn ‑teɛ "jri "kpae' po‑tɩ. 3 San mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋ 'de‑ ‑wɛe ɔ 'na :

"Ju ‑nɩa 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɔɔ' weewlu ka : Ao ‑sa 'beɔ 'ɔ ‑jeblʋ, ao tɛɛn ɔɔ' ‑jeblʋ ‑wee' ‑kwlʋ.

4 San 'a 'ʋnpaadɩ ɔ 'blea a, ‑sɛn "kpei soo" 'a ku mɛ ‑nʋɩ', ‑wɛe ɔ bla nmikuwlʋ 'di. 'De ɔɔ di 'plaɩn‑too' ke dʋ 'a 'cna ke‑. 5 Nyʋ ‑nɩa Selisalɛm o, nyʋ ‑nɩa Suide blʋa ‑wee' "kpei i o, ɛ ke nyʋ ‑nɩa 'blʋa‑ ‑jia' Sudɛn ‑gbuu ‑kwlɩ' i 'dii ɛ, ʋʋ ‑wee' a jiɛ 'de ɔ o. 6 Ʋʋa 'wɔɔn‑ ʋʋpʋ 'a dɩsaɩn "i 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi, ‑wɛe San a po ʋʋpʋ "ni "jru 'de Sudɛn ‑gbuu wɔn.

7 ‑Ta San a ‑gbʋan 'emu 'sʋ ‑mɛ Fariseɛn‑wi" o, Sadiseɛn‑wi" a jiɛ 'de ɔ o, ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ "ni "jru po. 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ka, ɔ 'na : Ao jɔe 'a "nynuu‑, ao 'bo tɔ' inaa ka ‑bo ao pooɛ "ni "jru 'sʋ Kea 'a 'cɛn ‑ɛɛ jia 'wlʋ aopʋ "kpei 'mɛ. 8 ‑Bo aoa' 'kmʋ poo fai" ‑mɛ ao to ɛɛ' sʋn, nyʋ 'je ɛ 'je ! 9 Ao 'bo wluɛ foo" 'ʋn ka : ‑A "bo ‑nɩ Ablaam. Tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ‑, Kea 'beeɛ' ɛ 'je ao nya ‑fuun ‑wɛe ɛ 'je "soikpi ‑nɩ Ablaam 'a "nynuu‑ 'ʋn nʋ. 10 ‑Gbo" ‑pa 'pɛn i ‑wɛ‑ 'bo tu 'a 'sɩn "kpei sese. Tu "o tu ‑sea' "buo 'dɔe po ɛ, ɛɛ muɛ dbaa' ‑wɛe ɛ 'je "jri pooɛ‑. 11 'Mɔ San, "ni mɛ 'ma po aopʋ "jru ‑wɛe ao 'je 'kmʋ fai" poo. 'Kaa "ju ‑ɔ jia 'bo 'ʋn 'de ɛ, ɔ kmai" ɔ je 'ʋn ‑sii. 'Ɩn se ɔɔ' "kwlaibɩ mɩ 'a 'de ɔ bʋ' ‑sa ‑ka nɩ‑, ‑wɛe ɩa' kwa 'ble‑tɩ. ɔmɔ ‑je ao Kea 'a ‑Suu ke nɛ o jaa. 12 Ɔ 'bleɛ ɔɔ' 'daa‑ kwa 'de ɔ 'je ɔɔ' ko 'ʋn ‑fun'. Ɔɔ muɛ ɔɔ' ko bla ‑ta iwuua' 'pepe 'de ɔ 'je ɔɔ' ko 'a 'jɔ ‑cɛɩn' 'bo "jɛi ‑tu" ‑wɛe ɔ 'je ɩa' flɩ "jri po 'de nɛ ‑sea' 'mʋ‑ta 'ble 'ʋn.

Sesi pooɛ "ni "jru

(Makɩ 1.9-11 ; Luikɩ 3.21-22)

13 'Sʋ Sesi 'wlʋɛ 'e Galile ‑wɛe ɔ ji 'e San o 'bo Sudɛn ‑gbuu ‑kwlɩ" 'de San 'je ɔ "ni "jru po. 14 'Kaa San 'na ɔ se 'wɔn "i‑saa nɔ". Ɔ wlu' 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : 'Mɔ ‑mɔ' ‑mɔ ‑je "ni "jru po 'ee, kɛ nʋ 'sʋ ‑mɔ ji 'nɔ 'mɔ o ɛ‑ ? 15 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɩn ‑bo ɛ wlu 'de tbaa, dɩ "klein Kea "sia nynɩ, ‑a ‑jɩ nʋ o ‑wɛe ɩ 'je 'o nyni. 'Sʋ San 'wɔɔn‑ 'o 'ɛ.

16 Sesi 'a ‑nɛɛ ‑kɔ' "ni "jru poa, ‑ɛɛ 'wlʋ 'e "niɔ‑ 'sʋ jaʋn kaiɛn wɔn ‑wɛe ɔɔ 'je Kea 'a ‑Suu i, ‑ɛɛ "si i 'bo ɔ "kpei ka ‑gbɛɛ' nɩa. 17 'Sʋ wlu due' ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɛ ‑na : "Ju ‑nɔ nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o. 'De ɔ 'ʋn 'bo 'ma ‑kwlʋtɩ ‑wee' poo kɩn.

4

‑Siɔn' ‑tɩɛn' Sesi i

(Makɩ 1.12-13 ; Luikɩ 4.1-13)

1 Ɛ 'wlʋa 'o mu 'sʋ Kea 'a ‑Suu kpa Sesi 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ‑wɛe ‑siɔn' 'je ɔ dɛsaʋn nʋa' i ‑tɩn'. 2 Sesi 'bɔ wɔn 'de 'jrʋ‑gbaowɩ 'a kwla ‑nyiiɛ ke "maʋ'wɩ 'a kwla ‑nyiiɛ 'di. 'Sʋ 'mɩɩɛ‑ ɛ nʋɔ'. 3 'Bomɔ nyʋ dɛsaʋn 'dipoi 'kpɔɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea 'a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlu "soikpi ‑nɩ ‑pee ɩ 'je ‑di'pɛn 'ʋn‑snɛɛ. 4 'Sʋ Sesi wlu' ka 'de ‑siɔn' ‑pee ɔ 'na : Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di kɛ 'da ka, ɛ 'naa : Diidɛ 'ɛ 'sʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe ɛ 'je nyiɔ 'kmʋnɩa' "nyɩ, 'kaa wlu "klein ‑wlʋa 'e Kea 'wɔn ɛ, ɩa "nyɩ nyiɔ 'kmʋnɩa' 'mɛ ‑ke.

5 'Bomɔ ‑siɔn' kpa Sesi 'e Selisalɛm ‑kwlɔ 'di la 'de ɔ 'jɔɔ 'e Kea ‑gbu klaa" "jru. 6 ‑Wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea 'a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑fi" e ‑ma ‑cɛ" 'de ‑sɔn. 'Kaa ɛ 'crɩɩɛ' ka ‑ke : Kea a muɛ ɛɛ' "soa‑wi" 'tmʋa' 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ‑ʋn 'sa 'de ‑ma bɩɛ se ‑tiie' i 'de "soukpo "jri. 7 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Wlu ‑crɩɩa' 'de 'fɔ jrɛ' o ɛ 'naa : ‑Ɩn ‑bo "jrii 'jeedɩ nʋɛ, ‑ɩn ‑bo ‑ma Tʋ"bo Kea i ‑tɩɛn'.

8 'Sʋ ‑siɔn' kpɔ 'e crʋ ‑tɛan ja "kpei ke'wlɛ ‑wɛe ɔ to ɔ 'blʋa‑ 'di 'a ‑pɛe ke ɛɛ' tʋ"bodɩ ‑wee' "klein "i. 9 'De ɔ wlu Sesi ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑sii" 'kɔu‑ i 'bo 'ʋn "juɔi ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'ʋn "juɔi ‑gbɛɛ' ɛ, 'ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑nɩ ‑wee' "klein "nyɩa'. 10 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑criiɛ 'ʋn kɩn ‑siɔn' ! 'Kaa wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa : ‑Ma Kea 'a 'sʋ mɛ ‑nɩ Tʋ"bo, ɛmɛ nyʋ 'je "juɔi ‑gbɛɛ'‑, ɛɛ' 'sʋ mɛ nyʋ 'je "juɔi nʋʋ‑.

11 Ɛ 'wlʋa 'o mu 'sʋ ‑siɔn' tɛɛn Sesi o. 'Sʋ Kea 'a "soa‑wi" 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɩɩa "nyɩ ɔ diidɛ.

Sesi ‑tee ɔɔ' dbo 'mɛ 'de Galile

(Makɩ 1.14-15 ; Luikɩ 4.14-15)

12 Sesi 'wɔan San Batisɩ 'a ‑kaso 'dimunynɩ 'sʋ, ɔ muɛ 'e Galile. 13 Ɔ 'wlʋ 'o Nasarɛtɩ 'mɛ, ‑wɛe ɔ mu Kapɛnaʋm "tia', 'bo 'tɔniɛ ‑kwlɩ" 'de Sabilɔn blʋa ke Nɛfʋtali blʋa "kpei. 14 Ɛ nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa tɛin" 'je 'o nyni. 15 Ɔ wlu' ka 'de‑ ɔ 'naa :

Sabilɔnblʋa ke Nɛfʋtaliblʋa ‑ɩ ‑bɔɔa' 'e 'tɔniɛ ‑kwlɩ" 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a ‑nɩ Galileblʋa 'a 'fɔ o 'de Sudɛn ‑gbuu 'de ! 16 Ɩa' 'blʋɩ‑ tu ‑nɩa 'e kwie 'di ɛ, ɩmɩ ‑jee' ‑sɔn' klaa" "jriɛ‑, ɛ ‑sɩn' 'de nyʋ ‑ʋʋa pleea 'mɛa' "kpei.

17 Ɛɛ' nɔ" tu 'di mɛ Sesi ‑tee Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn". Ɔ 'na : Ao juo aoa' dɩsaɩn "i, ao "biie‑ 'e Kea o dɛ‑nʋɛ', jaʋn 'di 'a 'bɩɔdɛ ‑teɛ "jri "kpae po‑tɩ.

Sesi 'da 'saipoʋn ‑nyiiɛ'.

(Makɩ 1.16-20 ; Luikɩ 5.1-11)

18 ‑Ta ɔ nɩɩa 'tɔniɛ‑ ‑nɩa 'e Galile ‑kwlɩ' i plea' 'sʋ ɛ, ɔ 'jeɛ de 'dinynuu 'sɔɔn, Simɔ ʋʋa 'daa Piɛi ke ɔɔ' "dei Ancre, ‑mɛ ʋʋ nɩɛ 'sai‑ poa' 'de 'tɔniɛ wɔn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nɩɛ 'saipoʋn ‑o see. 19 'Sʋ ɔ 'da ʋʋpʋ 'mɛ ɔ 'na : Ao ji 'ʋn kɩɩn, ‑wɛe ka aoa ‑sa' ‑smii' ɛ, ao 'je kan' nyiɔpʋ‑ ‑sa, ao 'je 'ʋn ja‑. 20 'Bo ɛ "sri, ʋʋ je ʋʋa' 'sai‑ 'bɔ, ʋʋ je 'o Sesi 'de bla.

21 Ɔ 'kɩɩan 'o nya ka kpɩɩn‑ 'sʋ ɔ jɛɛ de 'dinynuu 'sɔɔn jrʋ', Sakɩ ke ɔɔ' de 'di San ke‑, ʋʋ nɩɛ Sebede 'a "nynuu ‑o. Ʋʋ ke ʋʋ "bo Sebede nɩɛ ʋʋa' 'sai "paa' 'de ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ Sesi 'da ʋʋpʋ 'mɛ. 22 'Bo ɛ "sri, ʋʋ je ‑kwɛɛ" ke ʋʋ "bo sie, ʋʋ ke Sesi je mu.

Sesi tɔɔ nyʋ dɛ ‑wɛe ɔ 'bɔɔ nyʋ 'a 'wɛ‑

23 Sesi a muɛ Galileblʋa ‑wee' "klein "kpei‑ ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ' 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. 'De ɛɛ' 'blʋa 'a 'fɔ tu o ɔɔ 'tmʋɛ Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe 'wɛnʋʋn ‑nɩa 'e ʋʋpʋ "klu ɛ, ɔɔ 'bɔɔ‑ ʋʋ ‑wee' "klein 'a 'wɛ‑. 24 Nyʋ a 'wɔn Sesi 'a 'nynɩ 'mɛ 'de Siriblʋa ‑wee' "kpei‑ ‑wɛe ʋʋa' jɔ nyʋ ‑ʋʋa ‑jea 'kle 'de 'wɛ‑ 'ɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu 'kwa, ɛ ke nyʋ ‑siisaɩn nɩa 'e 'ʋn o, nyʋ ‑klɔɔa o, nyʋ susu a nʋa o, ‑wɛe ɔɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑. 25 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kaan Sesi 'de, ʋʋa' jrʋ' 'wlʋɛ 'e Galile, jrʋ' 'wlʋɛ ‑kwlɛ ‑puue ‑ɩ ‑nɩa 'e "ni wɔin" 'dii, jrʋ' 'wlʋɛ Selisalɛm, jrʋ' 'wlʋɛ 'e Suide, jrʋ' 'wlʋɛ 'e 'blʋa‑ ‑jia' Sudɛn ‑gbuu 'a 'fɔ jrɛ' wɔin "kpei‑.

5

Wlu Sesi 'tmʋa 'de crʋ "kpei ɛ

1 ‑Ta Sesi 'jeea nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, ɔ 'ja 'o crʋ "kpei ‑wɛe ɔ ‑te i. 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" 2 ‑wɛe ɔ ‑te nyʋ dɛ tɔɔa' ‑pʋn" 'de ɔ wlu ka, ɔ 'na :

'Mʋa nʋa' ‑cɛɛn'‑

(Luikɩ 6.20-23)

3 Nyʋ ka ‑ʋʋ sea dɛwɔn nɩ 'bo Kea "juɔi ‑ʋʋ ‑jea kan' ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di nɩɛ ʋʋpʋ 'a dɛ ‑o.

4 Nyʋ ‑ʋʋa ‑fɩn" a, ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' Kea a muɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" a'.

5 Nyʋ ‑nɩa kupeeɛ' nyʋ ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋpʋ a muɛ 'blʋa‑ ‑nɛ 'blea'.

6 Nyʋ ‑ʋʋa ‑wla "isrɛa 'a ‑fli i, ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ ʋʋa ‑pɔan ʋʋa muɛ 'jea'.

7 Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea nyʋ 'a wɛe, ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' Kea a muɛ ʋʋ 'a wɛe 'jea' ‑ke.

8 Nyʋ ‑nɩa 'pepe 'de pɛe o ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa muɛ Kea "jriɛ‑ 'jeea'.

9 Nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔan' pɛe 'a blua' i 'bo ʋʋ ke ʋʋ ‑ponyiɔ 'nynɩ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' Kea a muɛ ʋʋ ɛɛ' "nynuu‑ 'daa'.

10 Nyʋ nyʋ a ‑tua" 'kle 'de "isrɛ‑tɩ 'ʋn, ʋʋpʋ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di nɩɛ ʋʋpʋ 'a dɛ ‑o.

11 ‑Bo nyʋ a sea aopʋ ‑cree" ‑wɛe nyʋ a sea aopʋ 'kle ‑tu", 'de nyʋ a sea aopʋ ‑tɩ' "kpei bla foo" 'ʋn 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao nʋ 'mʋa‑. 12 Ao nʋ 'mʋa‑, ao 'di nmɔ wɔn, dɛ‑nʋɛ' aoa' ‑kei" a muɛ "i 'bɛɛa' 'de jaʋn 'di. 'Kamɔ nyʋ ‑tu" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" 'kle ‑ke.

'Tɔn ke ‑sɔn' ke

(Makɩ 9.50 ; Luikɩ 14.34-35)

13 Aopʋ ‑nɩ 'blʋa 'a 'tɔn. 'Kaa ‑bo 'tɔn ‑kwɛ‑ wɔn 'ee dɛ nyʋ 'je nʋ ‑wɛe ɛ 'je wɔn nɩ ɛ‑ ? Ɛ se nʋʋdbo 'ble, ‑mɛ dɛ ‑sia 'o mu mɛ ‑nɩ nyʋ 'je ɛ 'de "kpae' 'wla ‑wɛe nyiɔpʋ‑ 'je ɛ "kpei‑ na‑.

14 Aopʋ ‑nɩ 'blʋa 'a ‑sɔn'. Crʋ "jru‑kwlɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'kwla pa. 15 Nyɔ 'ɔ tba nɛbi 'de ɔɔ' ‑crii" ɛ dɛ "jrui, 'kaa nyʋ a ‑teɛ' ‑ta ‑tɛan ja ‑wɛe ɛɛ wan 'de nyʋ "klein ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di ‑wee' a 'je i. 16 'Kamɔ aoa' ‑sɔn' 'je ‑sɩn' 'de nyʋ ‑wee' "klein "juɔi ‑wɛe ʋʋ 'je aoa' kplɩn 'dɔe 'je 'de ʋʋ 'je ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de kɛ' ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ

17 'De Sesi 'na : Ao 'bo tɔ' inaa ka 'ɩn ji' ‑wɛe 'ɩn 'je Moisɩ 'a kɛ' ke dɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn tɔɔa nyʋ i‑sa. ɛ se kan' ‑mɔ nɩ‑, 'kaa 'ɩn se dɛ i‑saa' ji, 'ɩn jiɛ dɛ nʋa'. 18 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑ta 'blʋa‑ ke jaʋn sea ‑sii ke ɛ, Kea 'a kɛ' se dɛ‑saan" ka "kpei 'wlʋi. Nyʋ se kɛ 'ɛ 'sbɛjri 'a dɛ‑saan" ka 'bo ‑sai mamaʋ 'sʋ dɛ ɛ "sia 'nynɩ ɛ 'je 'o nyni. 19 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔɔ mua kɛ' 'ɛ dɛ‑saan" ka i‑saa' ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kɔ nyʋ a mua 'o 'de blaa', ‑mɛ ɔ se dɛwɔn nɩi 'de jaʋn 'di 'a 'beɔdɛ 'ʋn. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua kɛ' wɔn 'jea' ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kɔ nyʋ ‑wee' 'jea 'o 'de bla ɔɔ muɛ dɛwɔn nɩa' 'de jaʋn 'di 'a 'beɔdɛ 'ʋn. 20 'Ma 'tmʋʋ aopʋ‑ 'mɛ, ‑bo aoa' "isrɛa' se kɛ wɔ ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑nɩ "jru 'ja a, ‑mɛ ao se 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pai 'de jaʋn 'di.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de 'cɛn 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ

21 Dɛ ‑tmʋʋa' 'de ao "bo ‑wi" ‑pee tɛin" ‑wɛe ao 'wɔan ɛ 'na : ‑Ɩn ‑bo "ku 'dbaa. Nyɔ ‑dba "ku ɛ, nyʋ a mu ɔɔ' 'pee 'jea'. 22 'Kaa 'mɔ ɛ, 'ma ‑a ‑tmʋʋ' aopʋ‑ 'mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑kpa 'cɛn 'de ɔɔ' de 'di ‑pee, ‑mɛ nyʋ 'je ɔɔ' 'pee 'je ‑o. 'De nyɔ ‑ɔ ‑wlua 'de ɔɔ' de 'di ‑pee ‑wɛe ‑ɔ ‑na : ‑Mɔ kpɛɛn' nyɔ ‑nɔ ! ‑Mɛ ‑mɔ 'ɔ jei tu 'a 'pee nɩɛ 'je ka‑. 'De nyɔ ‑jea ɔɔ' de 'di sɩɩan 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ 'e nɛ‑gbauo'‑ ‑sea' 'mʋ ‑ta 'ble 'ʋn mu ka‑.

23 ‑Bo ‑ma sea ‑ma 'sraa ‑sadɛ 'bo Kea "juɔi kpa ‑wɛe ka ‑ma de 'di 'bleea ‑ʋn 'dii 'de ‑ɩn ‑je ɛ ‑kwlʋ o po ɛ, 24 ‑mɛ ‑ɩn ‑te' ‑ma 'sraa ‑sadɛ i 'bo 'sraa‑sa'ɩn, ‑ɩn ‑je de mu ‑ɩn ‑ke ‑ma de 'di 'je ‑tɩ' "kpei‑ seea kpɩɩn‑ ‑wɛe ‑ɩn ‑je de ji 'de ‑ɩn ‑je ‑ma 'sraa‑ ‑sa.

25 ‑Bo nyɔ poo ‑ʋn "kuan 'de kpan‑tɩ 'ʋn ‑wɛe ɔ ke ‑ɩn ‑je bʋ' inaa‑ 'de ao 'je ‑gba jeʋn "juɔi mu ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑ɩn ‑bɛɛ' wlu 'ʋn 'bo ‑jei" ‑wɛe ɔ je ‑ʋn 'de 'pee 'jei 'kwa ‑tu", 'de 'pee 'jei je ‑ʋn ‑kasogbu ifuoi kwa 'bɔɔ‑, 'de ‑mɔ je ‑ʋn ‑kaso 'di po. 26 'Ma 'tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ' ‑tɩ ‑ɩn se 'e ɛɛ' ‑kaso ‑tu 'di 'wlʋi mamaʋ 'sʋ ‑ɩn ‑je ɔɔ' 'wɛi ‑nɩa ‑ʋn "kpei ‑wee' 'de to‑. Ɩa' ‑suujɔ due' koʋn ‑gbai' se 'de ‑ʋn "kpei siei.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de 'nynɩa dɛ ke ‑kooa" dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ

27 Ɛ 'wlʋa 'o ‑mɔ ɛ, Sesi wlu' ke'wlɛ, ɔ 'na : Dɛ ao 'wɔan tɛin" 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Ɩn ‑bo jɛi" 'jeeɛ. 28 'Kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ : nyɔ "o nyɔ ‑gbʋan ɔ "dɛi 'a 'nynɔ jɛi" jri ja ‑wɛe ʋ pooa pɛe "i ɛ, ‑mɛ ɔ ‑kɔ' ʋa' jɛi" nɩa' 'mɛ 'de ɔ pɛe o. 29 ‑Bo ‑ma dian o jriɛ nɩɛ "i ɛ 'je ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'di po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sa ɛɛ' "jriɛ‑ tu 'de ‑ʋn 'kʋn ‑ɩn ‑je ɛ 'kwla po. ‑Ma "jriɛ‑ due' "i nɩa' "paa', ɛ je ‑ma nyiɔjɔ ‑wee' ‑gbai" ‑wɛe ‑ɩn mu 'e nɛ 'ʋn ‑sii. 30 ‑Bo ‑ma diansʋn nɩɛ "i ɛ 'je ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'di po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑cɛn ɛɛ' sʋn tu 'bo ‑ʋn ‑pʋn" ‑ɩn ‑je ɛ 'kwla po. ‑Ma sʋn due' "i nɩa' "paa', ɛ je ‑ɩn ‑ble sɩn 'sɔɔn 'de ‑ma nyiɔjɔ ‑wee' ‑gbai" 'de ɛ mu 'e nɛ 'ʋn ‑sii.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de 'nynɔ 'kwla ‑satɩ 'ʋn ɛ

(Matie 19.9 ; Makɩ 10.11-12 ; Luikɩ 16.18)

31 Sesi 'na, dɛ ‑tmʋa' 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Bo nyɔ ‑sa 'nynɔ 'kwla ‑mɛ ɔ "nyɩ ʋ 'kwla ‑sasbɛ. 32 'Kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ 'nynɔ sea jɛi" 'je ‑wɛe ‑ɔ ‑sʋ 'kwla ‑mɛ ɔmɔ ‑pʋ' 'de jɛi" 'jedɛsaʋn 'di. 'De nyɔ "o nyɔ ‑dua" 'nynɔkpao' ‑saa 'kwla 'ʋn ‑wɛe ʋ "tia "bli ɛ, ‑mɛ ‑mɔ 'jeɛ jɛi" ‑ke.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de ‑srɛɛntɩ 'ʋn ɛ

33 Dɛ ‑tmʋʋa' 'de ao "bo ‑wi" ‑pee ke'wlɛ ao 'wɔan, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Bo ‑ɩn ‑srɛɛn, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo wlu fai" pooɛ, dɛ ‑ɛɛ ‑srɛɛan' ‑ɩn ‑srɛɛan 'bo Tʋ"bo "juɔi ɛ, ‑mɛ ‑ɩn nʋ ɛ. 34 'Kaa 'mɔ 'na : ao 'bo ‑srɛɛn mɔ ‑wee', ao 'bo jaʋn 'ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ Kea 'a ‑teɩn ‑o. 35 Ao 'bo 'blʋa‑ 'ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ Kea 'a "kpeinaadɛ ‑o. Ao 'bo Selisalɛm ‑kwlɔ 'ʋn ‑srɛɛn, ɛ nɩɛ 'beɔ klaa" 'a ‑kwlɔ ‑o. 36 ‑Ɩn ‑bo ‑ma "jru 'ʋn ‑srɛɛn, dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'je ‑ma "mɩɩjɔ due' koʋn ‑gbai' "pluu‑ 'de ‑ɩn ‑je ɛ kpee‑. 37 Aoa' kɩɩn nɩ kɩɩn ! Aoa' "ɩɩn‑ nɩ "ɩɩn‑ ! Dɛ nyʋ a poa 'o ɛ "kpei ‑mɛ 'wlʋɛ 'e ‑siɔn' 'ʋn.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de nyʋ dɛ "nyɩ‑tɩ 'ʋn ɛ

38 Ɔ 'na : Wlu ao 'wɔan tɛin" ɛ 'naa : ‑Bo nyɔ wa nyʋ "jriɛ‑ "i ɛ, ‑mɛ nyʋ wɔ "jriɛ‑ "i ‑ke. 'De ‑bo nyɔ ‑sa nyʋ 'nynɩ 'wɔn ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑sɔ 'nynɩ 'wɔn ‑ke. 39 'Kaa 'mɔ 'na ‑bo nyɔ nʋ ao dɛsaʋn "jrii ɛ, ao 'bo ɛɛ' kpan ‑saa. ‑Bo nyʋ po ‑ma dian o doun" 'kpa 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑to 'e kʋan o doun" ɔ 'je 'o 'kpa po. 40 ‑Bo nyɔ bla ‑ʋn ‑tɩ' "kpei ‑wɛe ɔ 'je ‑ma "bai 'ʋn "duo ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑je de kaan 'de ‑ma tae' 'a 'ʋn "duo ‑tɩ 'ʋn ‑ke. 41 ‑Bo nyɔ ‑te' ‑ʋn ‑klaan" "kpei, 'de ɔ ‑te' ‑ʋn ‑gbɛ "jru ‑wɛe ɔ ke ‑ʋn ‑je ‑je 'a ‑to due' 'ʋn na ‑mɛ ‑ɩn ‑kuu dɩ i ɔ ke ‑ɩn ‑je ‑je 'a ‑to 'sɔɔn 'ʋn na‑. 42 Nyɔ ‑ɔ ‑tee' ‑ʋn dɛ i ‑mɛ ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ. 'de nyɔ ‑ɔ ‑pɔan' ‑ʋn dɛ 'kwa kpʋan 'a ‑kɔ i ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑jriɛ" i‑saa.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de tʋnyʋ 'a ‑tɩ' kma ‑tɩ 'ʋn ɛ

(Luikɩ 6.27-28, 32-36)

43 Ɔ 'na‑ : Wlu ao 'wɔan ɛ 'na : ‑Ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' 'de ‑ɩn ‑je ‑ma tʋnyɔ 'ʋn 'nyɛ. 44 'Kaa 'mɔ 'naa : Ao kma aoa' tʋnyɔ 'ɔ ‑tɩ', ao po nyʋ ‑ʋʋa pooa aopʋ ‑soo' o "diwan. Ao nʋ nyʋ ‑nyɛa aopʋ 'ʋn dɛ 'dɔe "jrii. Ao bae nyʋ ‑ʋʋa ‑tua" aopʋ 'kle 'a Kea. 45 ‑Wɛe ao 'je ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "nynuu‑ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ faan ɛɛ' 'jrʋ 'mɛ 'de 'diwɔnyniʋn ke 'diwɔnmɔʋn "kpei. ɛɛ dbaa "ni 'mɛ 'de nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn o, nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛ 'dɔe ‑wee' "klein "kpei. 46 Nyʋ ‑kma aoa' ‑tɩ' ‑bo ao kma ‑wi" ‑mʋ 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ee, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ ‑kei" Kea 'je ao ‑saa ? 'Kamɔ 'wɛi‑sanyʋ a nʋ ‑ke o ! 47 'De ‑bo aoa sea aoa' de'di ‑wi" 'a 'sʋ 'jewlu o po 'ee, ‑mɛ dɛ ‑pooa fai" ɛ 'de ɛ‑ ? 'Mɔ 'na 'kamɔ nyʋ ‑sea' Kea juo a nʋ ‑ke o ! 48 Ao nɩ 'pepe ka ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di nɩa 'pepe ɛ.

6

Dɛ 'dɔe nʋ‑tɩ

1 Ao 'bo aoa' dɩ 'dɔe nʋa' tooɛ 'bo nyʋ "juɔi ‑wɛe nyʋ je ɩa' 'kpa po. ‑Bo aoa sɩ nʋ ‑wɛe nyʋ 'je ao ‑tɩ' o poɛ ‑mɛ ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di se ao ‑kei" ‑sai 'bode.

2 ‑Bo ‑ma sea nyʋ dɛ 'dɔe "jrii nʋ ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛɛ' kɛ' i 'jreeɛ ka "jridepooʋn a nʋa 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii ke ‑je woi ɛ. ʋʋa nʋ kan' 'mɛ, ‑wɛe nyʋ 'je ʋʋpʋ ‑tɩ' o po. 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ʋʋa' ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa 'jea 'o 'mʋa‑. 3 'Kaa ‑bo ‑ma sea nyɔ dɛ 'dɔe "jrii nʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ma diansʋn a nʋa, ‑ma kʋansʋn 'bo ɛ juuɛ. 4 'De ka dɛ ɛ ‑tua" 'kwla, ɛ 'je kan' nɩ‑, ‑wɛe ‑ɩn "Bo ‑bo dɛ nɩ 'e "sran ‑ɛ ‑juo ɛ, 'de ɛ 'je ‑ʋn ‑kei" ‑sa.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de Kea bae‑tɩ 'ʋn ɛ

(Luikɩ 11.2-4)

5 Ɔ 'naa : ‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ka "jridepooʋn nɩa, ao 'bo kan' nɩɛ. ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je inyna Kea bae‑gbi 'dii ke ‑je woi ke ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je ʋʋpʋ 'je. 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, ʋʋa' ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa 'jea 'o 'mʋa‑. 6 'Kaa ‑mɔ ɛ, ‑bo ‑ɩn ‑je Kea bae ɛ, ‑mɛ ‑ɩn pa 'e ‑ɩn o ‑gbu" 'di ‑ɩn kan 'o ‑gbɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ɩn "Bo 'mʋae‑ ‑ɩn ‑nɩa ‑ɛ ‑nɩa 'o bae‑. ‑Wɛe ‑ɩn "Bo ‑bo dɛ nɩ 'e "sran ‑ɛɛ ‑je ɛ i, ɛ 'je ‑ʋn ɛɛ' ‑kei" ‑sa.

7 ‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ao 'bo wlu ‑tuu" 'tmʋɛ, ka nyʋ ‑sea' Kea juo a nʋa. Ʋʋmʋ a naa tɔ' i ʋʋ 'na ‑bo ʋʋ po baewlu ‑tuu"‑tuu ɛ, ‑wɛe Kea 'je ʋʋa' baewlu kpʋn. 8 Ao 'bo ʋʋpʋ sraan, dɛ‑nʋɛ' dɩ "klein aoa ‑pɔan i ɛ, ao sɩ ao "Bo i‑tee' 'sʋ ɛ jɩ juo‑ sese. 9 Ka ao 'jea bae sʋn nʋ 'ka ka, ao nʋ :

‑A "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ, ɛɛ' 'nynɩ ‑tee kpɔi" ‑wɛe nyʋ 'je ɛɛ' ni' ‑te'. 10 Ɛɛ' 'beɔdɛ po "jri "kpae' ‑wɛe ɛɛ' ‑kwlʋtɩ 'je nʋʋɛ‑ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ka ɩa nʋʋa 'de jaʋn 'di ɛ. 11 Ɛ "nyɩ ‑aʋn ‑aa ‑sʋn 'di diidɛ 'de ‑sɩanwɩ 'di. 12 Ɛ 'wlʋ ‑aa dɩsaɩn 'a ‑kɔ "kpei ka ‑aa ‑wlʋa nyʋ ‑nʋa ‑a dɩsaɩn "jrii 'a ‑nɩ "kpei ɛ. 13 Ɛ bo ‑a "i "taiɛ ‑wɛe ‑siɔn' 'bo ‑a i ‑tɩɛn' 'de dɛsaʋn nʋa' 'ʋn. 'Kaa ɛ seie ‑aʋn 'de nyɔsaʋn 'kwa. Dɛ‑nʋɛ' 'beɔdɛ ke 'nynɩ 'wlʋa' ke "ikmaa' nɩɛ ɛɛ' dɛ jeejee, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

14 ‑Bo ao 'wlʋ nyʋ 'a dɛsaʋn "kpei ɛ, ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di a muɛ aoa' dɛsaʋn "kpei 'wlʋa' ‑ke. 15 'Kaa ‑bo ao se nyʋ 'a dɛsaʋn "kpei 'wlʋ ɛ, ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di se aoa' dɛsaʋn "kpei 'wlʋi ‑ke.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de wɔn 'bɔ‑tɩ 'ʋn ɛ

16 Ɔ 'naa : ‑Bo ao 'bɔ wɔn ɛ, ao 'bo "jrii‑ "kɩkɩ nɩɛ, ka "jridepooʋn a nʋa. ʋʋ pooɛ "jua‑ fai" ‑wɛe ka ʋʋ 'bɔa wɔn 'de nyʋ ‑wee' 'je ɛ juo‑. 'Ma 'tmʋʋ ao tɔ' ‑tɩ, ʋʋa' ‑nɩ ‑kei" mɛ ʋʋa 'jea 'o 'mʋa‑. 17 'Kaa ‑bo ‑mɔ ‑bɔ wɔn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑gbai' "jua‑, ‑ɩn ‑nmɔ ‑ma ‑cɛ" 'kwa. 18 ‑Ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛ" ipooɛ ‑wɛe ka ‑ɩn ‑bɔa wɔn, nyʋ ‑wee' je ɛ juo‑. ‑Ɩn "Bo ‑ta ‑ɩn ‑nɩa ‑ɛ ‑nɩa 'o ɛ, ɛɛ' 'sʋ juuɛ'. 'De dɩ ‑ma nʋa 'de "sran ‑ɩn "bo ‑ɛ ‑juɩ ɛ, ɛɛ muɛ ‑ʋn ‑kei" ‑saa'.

Jaʋn 'di 'a "wliiɛ 'ɛ ‑tɩ'

(Luikɩ 12.33-34)

19 'De Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : Ao 'bo aoa' "wlii‑ "jrui 'kɩɩɛn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei, kpain" ke 'kɩn nɩa ɩa dooa dɩ, ‑wɛe "jriʋn nɩa 'de ‑wi" ‑mʋ a wa klu ʋʋa "jria. 20 Ao 'kɩɩn‑ aoa' "wlii‑ "jrui 'de jaʋn 'di 'demɔ wlɔn ke 'kɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je dɛ dooa‑, 'demɔ "jriʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je klu wa ‑wɛe ʋʋ 'je "jri. 21 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta ‑ma "wliiɛ‑ nɩa, 'bo ‑ma tɔ' ‑wee' "klein "biie‑ ‑ke.

"Jriɛ ‑nɩ ku 'a ‑sɔn'

(Luikɩ 11.34-36)

22 "Jriɛ‑ mɛ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ ‑tau. ‑Bo ‑ma "jriɛ‑ nɩ ka ‑cɔɔn' ka a, ‑mɛ ‑ma kui ‑sɔn i nɩɛ ‑pe' saa. 23 'Kaa ‑bo ‑maa' 'jei ɛ, ‑mɛ ‑ma nyiɔjɔ ‑wee' nɩɛ 'e kwie 'ʋn. 'De ‑bo ‑sɔn' ‑nɩa 'de ‑ɩn 'ʋn ‑srɛɛn kwie 'ʋn ɛ, ‑mɛ "bɛɛ‑ kwie ‑ɩn ‑nɩ 'e 'ʋn ‑mɛ tai' "maa ‑ʋn ‑ɛ 'bode.

Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ

(Luikɩ 12.22-31; 16.13)

24 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ɔ 'na : Nyɔ due' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nyʋ 'sɔɔn "juɔi nʋʋ‑, ɔɔ muɛ due' 'ʋn 'nyɛa' see ‑wɛe ɔ 'je due' 'a ‑tɩ' kma, ɔɔ muɛ due' ‑flɛɛan' see 'de ɔ 'je due' o ‑si'. Ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je Kea 'a 'tʋn nʋ‑tɩ nʋ ‑wɛe ao 'je 'e 'wɛi 'a "dia 'jea' 'blee‑.

25 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma wlu ao ‑pee ka, 'ɩn 'naa : ao 'bo ‑fli i 'wlaa‑ 'de 'bleedɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ ao 'jea di o, dɛ ao 'jea 'na o, dɛ ao 'jea 'ʋnpaa o, dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ao 'kmʋnɩa', 'de 'kmʋnɩa' "paa', ɛ je diidɛ ‑sii. Ku nɩɛ dɛwɔn ɛ je 'ʋnpaadɛ ‑sii. ‑Aee' ɛ se kan' nɩ‑ ? 26 Ao ‑gbʋn nʋʋɩ ‑ɩa ‑wan" ja kea' ! Ɩa' nʋ dbo, ɩa' ‑tu", ɩa' ‑sa. Ɩ se ‑gbu" 'ble ‑wɛe diidɛ "jɛi ‑tu" ‑tɩ, 'kaa ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di a ‑gbaaɩn'. 'De aomɔ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue ao je nʋʋɩ ‑sii‑. 27 Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe 'de ‑ɔɔ ‑fli i'wlaa' 'ʋn ‑ɔ ‑beeɛ' ‑ɔ ‑je ɔɔ' 'wɩ ‑pɛ 'mlai" po ɛ‑ ?

28 'De dɛɛ‑tɩ aoa 'wla 'ʋnpaadɩ 'a ‑fli i ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn sii" ‑nɩa 'e 'kwla 'di 'a ‑fan' sʋn ja, ɩa' nʋ dbo, ɩa' 'cra jee". 29 'Kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ‑ta 'beɔ Salomɔ nɩa ɔɔ' 'beɔdɛ 'ʋn, ɔ se ‑pɛe ‑pʋn" ‑tu", ɔ se ɩa' due' koʋn ‑gbai' ‑sii. 30 Sii" ‑nɩa 'e 'kwla 'di ‑sɩan, ‑klae" 'sʋ ‑ɩ ‑mɛa ‑wɛe nyʋ a poa "jri ɛ, ‑bo Kea a sea ‑mɩ dɛ ‑pʋn" ‑tu" kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ aopʋ mɔ 'e ! Ɛ seɛ 'bɛɛ ɛ 'je aopʋ‑ mɔ dɩ 'ʋn paa kan' ‑kee ? Ao ‑gbʋn ka aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea "i 'bɛ ɛ !

31 Ao 'bo "jrii "kaeɛ ‑wɛe ao 'bo wluɛ ka : Dɛ ‑a ‑je di ɛ‑, 'de dɛ ‑a ‑je 'na a‑, 'de dɛ ‑a ‑je ‑pʋn" ‑tu" ɛ‑ ? 32 Nyʋ ‑sea' Kea juo ‑a nʋ kan' ‑mɔ. 'Kaa aopʋ mɔ dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' kma aopʋ "bli ɛ, ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di juɛ'. 33 Dɛ ao 'jea i ‑pɔn "i‑saa nɔ" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'wɔɔn‑ Kea 'a ‑kwlʋtɩ ke "isrɛa' ke, ‑wɛe dɩ "klein ‑sia 'o mu 'de ɛ 'je ao ‑mɩ "nyɩ 'bo ‑mɛ 'de. 34 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ 'de ‑klae" wɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑klae" wɩ 'a 'sʋ ‑ble ɛɛ' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ'. Dɛ ‑sɔn' toa 'o, ɛmɛ ao 'je.

7

Nyɔ 'bo nyʋ jrʋ' 'a 'pee 'jeɛ

(Luikɩ 6.37-38, 41-42)

1 Ao 'bo nyʋ 'a 'pee 'jeɛ ‑wɛe Kea je aoa' 'pee 'je. 2 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ka aoa nʋa nyʋ 'a 'pee 'jesʋn ɛ, 'kamɔ Kea 'je aoa' 'pee 'jesʋn nʋ ‑ke. ‑Ta ao dbaa ‑wɛe ao "nyɩa nyʋ ɛ, 'bomɔ nyʋ 'je dbaa ‑wɛe nyʋ 'je ao "nyɩ ‑ke. 3 Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑je tu 'a ‑fii" ‑saan" i 'de ‑ʋn ‑podɛi" "jri ‑wɛe tutie ‑nɩa 'e ‑ʋn "jri ‑maa' 'je mɛ i ɛ‑ ? 4 'De ka ‑ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn ‑je nyɔ ‑pee wlu ‑ɩn ‑je nʋ : 'Ma de'di, ‑ɩn ‑bɔ ke, 'ɩn 'je ‑ʋn dɛ‑saan" ‑nɛ "jri ‑sa, 'de ‑mɛ 'kamɔ tutie nɩ 'e ‑ma ‑nɛ 'di ɛ‑ ! 5 "Jridepooi, ‑ɩn ‑sa ‑ma ‑cɛ" tutie "jri ke tɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma de'di tu 'a ‑fii" "jri ‑sa ka 'je.

6 Dɩ ‑teea kpɔi" 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao 'bo ɩ ‑gbe' "nyɩɛ ‑wɛe ɩ je 'de aopʋ o "biie‑, 'de ɩ je aopʋ i'fae‑. Ao 'bo aoa' ‑pɛe ipoɛ 'bo be" "juɔi ‑wɛe ɩ jɩ "kpei‑ na‑.

Ao ‑tee' dɛ i, ao ‑pɔn dɛ i, ao bla klu

(Luikɩ 11.9-13)

7 Ao ‑tee' dɛ i, nyʋ a muɛ ao "nyɩa'. Ao ‑pɔn dɛ i, aoa muɛ 'jea'. Ao bla klu, nyʋ a muɛ ao "wɔin kaian'. 8 Dɛ‑nʋɛ' nyɔ "o nyɔ ‑teea' dɛ i ɛ ɔɔ 'jeeɛ. Nyɔ "o nyɔ ‑pɔan' dɛ i ɛ, ɔɔ 'jeeɛ'. Nyɔ "o nyɔ ‑bla' klu ɛ, nyʋ a kaiɛn ɔ "wɔin. 9 'De nyɔ ‑nɩ 'e aopʋ "klu ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee' ɔ ‑di'pɛn i, 'sʋ ‑ɔɔ ‑nyɩ" ɔ "soukpo ɛ‑ ? 10 'De ‑bo ɔ ‑tee' ɔ ‑smii' i 'sʋ ‑ɔɔ "nyɩ ɔ sɛn ɛ‑ ? 11 Aopʋ ‑jɔ ‑nyniia 'di wɔn ɛ, ‑bo ao juo aoa' "nynuu‑ dɩ 'dɔe 'a "nyɩ ka 'ee, ‑mɛ ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ao dɩ 'dɔe "nyɩ, ɛ 'je 'o ‑mɔ ‑sii ? Nyʋ ‑ʋʋa ‑teeɛ' dɛ i ɛ, ɛɛ mu ʋʋpʋ "nyɩa' se. 12 Dɩ aoa ‑pɔan' nyʋ 'jea aopʋ "jrii nʋ ɛ, ɩmɩ ao 'je nʋ 'de nyʋ ‑pee. 'Kamɔ Moisɩ 'a kɛ' ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'da.

‑Jeblʋ ‑saan"‑ ke ‑jeblʋ klaa" ke‑

(Luikɩ 13.24)

13 Ao paa 'bo ‑gbɛin" ‑je ‑saan" "i, dɛ‑nʋɛ' ‑je mua 'e "ma‑kwlɔ 'di 'bɛ "kpei, ɛɛ' kpaa' "kʋan "jrii. Nyʋ ‑ʋʋa kpa ɛɛ' ‑je ‑tu ɛ, ʋʋ ‑tiɛi". 14 'Kaa ‑je mua 'e 'pʋ‑kwlɔ 'di ɛ, ɛ ‑srɛi" ‑wɛe ɛ 'piie "i, ɛ se 'wɔn i 'bɛ, ɛɛ' kpaa' nɩɛ 'kle. Nyʋ ‑ʋʋa kpa ɛɛ' ‑je ‑tu se "i ‑tie.

Tu ke ɛɛ' 'jɔ ke

(Luikɩ 6.43-44)

15 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo ʋʋa sea aopʋ ‑pee ji ɛ, ka ‑ci' a paa 'blaaku 'ʋn, 'kamɔ ʋʋ nɩ‑. 16 Aoa muɛ ʋʋpʋ "ijua' 'de ʋʋa' nʋʋkplɩn 'ʋn. Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'mawlobuo ke ‑fokabuo ‑sa 'bo "wi‑gbau'o ja. 17 Tu 'dɔe a croɛ "buo 'dɔe ‑wɛe tu saʋn a cro "buo saʋn. 18 Tu 'dɔe se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je "buo saʋn cro‑, 'de tu saʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je "buo 'dɔe cro‑. 19 Tu "o tu ‑sea' "buo 'dɔe cro ɛ, ɛɛ muɛ dbaa' ‑wɛe ɛ 'je 'o "jri pooɛ‑. 20 ‑Bo ɛ nɩ kan' 'ja a, ‑mɛ 'de ʋʋpʋ 'a nʋʋdɩ 'ʋn mɔ ao 'je ʋʋa' "kpei‑ ‑seea' ka juo‑.

Wlu 'tmʋa' ke ɛɛ' nʋa' ke

(Luikɩ 13.25-27)

21 Sesi 'naa : Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' 'ʋn : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ʋʋ ‑wee' se kan' 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di mui, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ nʋa 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔɔ' 'sʋ mɔ ‑je 'emu. 22 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ 'ʋn ‑pee wlua' ka : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑apʋ ‑ɔ ‑tmʋa ‑ma ‑tɩ' ‑tmʋʋ' ‑tmʋʋ"‑, ‑a ko ‑taa ? ‑Apʋ Kea jaa wlu 'kwa, ‑ɔ ‑tmʋa ‑mɩ, ‑apʋ ‑nʋa' ‑siisaɩn i 'de ‑ma 'nynɩ 'ʋn, ‑a ko ‑taa ? ‑Apʋ ‑nʋa jrii' ‑tuu"‑tuu 'de ‑ma 'nynɩ 'ʋn, ‑a ko ‑taa ? 23 'Bo 'ma mu wlua' ka 'de ʋʋ ‑pee, 'ɩn se ao juo due'. Ao tɛɛn 'ʋn kɩn, ao dɛsaʋn nʋ nyʋ.

‑Gbɩ" 'sɔɔn "ipoo‑tɩ

(Luikɩ 6.47-49)

24 Kamɔ wlu 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta nyɔ "o nyɔ ‑ɔ poa ɩ doin" o ‑wɛe kɩ "sia 'nynɩ ‑ɔ nʋa kan' a, ‑mɛ ɔ ‑kɔ' tɔ'di nɩ i ‑ɔ poa ɔɔ' ‑gbu" 'bo 'soa‑ "kpei ɛ. 25 "Ni klaa" ‑dba', "ni‑gbii "jii', ‑piie klaa" ji' ‑wɛe ɩ bla ‑gbu" ‑nɛ "jri ‑bla ‑bla, 'kaa ɛ se blu, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' ‑gban ‑teeɛ' 'bo 'soa‑ "kpei. 26 'Kaa nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ poa wlu ‑nɩ doin" o 'de kɩ "sia 'nynɩ ‑ɔɔ' nʋa kan' ‑mɛ ɔ ‑kɔ' "ju ‑ɔ sea tɔ'di nɩ ‑wɛe ‑ɔ poa ‑gbu" 'bo ‑pɩɩɔn" "kpei ɛ. 27 "Ni klaa" dba', "ni‑gbii "jii, ‑piie klaa" ji', ‑wɛe ɛ bla ‑gbu" ‑nɛ wɔn ‑bla ‑bla, 'sʋ ‑gbu" ‑nɛ blu' piepie.

Sesi 'a nyʋ dɛtɔɔsʋn

28 ‑Ta Sesi ‑kɔa' wlu ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa' 'sʋ ɛ, ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn "maa nyʋ ‑kwea de tai', 29 dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn ke kɛ' wɔ‑saʋn 'a ‑nɛ ‑seea' "kpei. Ɔɔ' wlu a "siɛ nyʋ "i ka ‑cɔɔn' ka.

8

Sesi 'bɔɔ‑ "ju due' 'a 'jrʋwɛ‑

(Makɩ 1.40-45 ; Luikɩ 5.12-16)

1 Sesi ‑crea' crʋ 'sʋ ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kaan ɔ 'de. 2 'Sʋ 'jrʋwɛ‑nʋi due' 'kpa ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi 'de ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ɛ, ‑ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn ‑je 'ma 'wɛ‑ 'bɔɔ‑, 'ɩn 'je 'pepe nɩ‑. 3 'Sʋ Sesi sroɛ sʋn, ɔ blɔ "i 'de ɔ 'na : 'Ɩn ‑nɩɛi" 'mɛ, ‑ɩn ‑nɩ 'pepe. 'Bo ɛ "sri 'jrʋwɛ‑ je "ju ‑nɩa 'mʋa‑ ‑pʋn" 'wlʋ, ɔ je 'pepe nɩ‑. 4 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn po doin" i, dɛ ‑nʋʋa ‑ta ‑ɩn ‑bo ɛ nyɔ jrɔ' ‑pee 'tmʋɛ. 'Kaa ‑ɩn mu ‑ɩn ‑je ‑ma nɩsʋn to 'de Kea 'a 'sraa ‑sai o ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'sraadɛ ja‑ ka Moisɩ 'a kɛ' 'da, 'de ka ‑ma 'wɛ‑ 'bɔa nyʋ ‑wee' "klein 'je ɛ juo‑.

Sesi 'pʋʋɛ "soa‑wi" 'a "jruo‑tei 'a dbonʋi due'

(Luikɩ 7.1-10)

5 ‑Ta Sesi a paa 'o Kapɛnaʋm 'sʋ ɛ, "soa‑wi" 'a "jruo ‑tei due' 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee' Sesi i ɔ 'je ɔ sʋn o po. 6 Ɔ 'na : 'Ma 'blei, 'ma dbonʋi 'pɛn i 'de ‑gbɛin", ɔɔ' dɩ ‑wee' 'mɛɛ, ɔɔ' ‑suua' i ‑wɛe ɔɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" wɔn kpleiin. 7 'Sʋ Sesi 'na : 'Ma muɛ mua', 'ɩn 'je ɔɔ' 'wɛ‑ 'bɔɔ‑. 8 'Sʋ jra' jei ‑nɔ 'na : 'Ma 'blei, 'ɩn se ɛɛ' ka nɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'de 'ʋn o ‑gbu" 'di pa, 'kaa ‑bo ‑ɩn ‑tmʋ wlu due' koʋn ‑gbai' ɛ, 'ma dbonʋi a muɛ 'pʋʋa'. 9 'Mɔ ‑nɔ, 'ɩn 'bleɛ "jru kpɔ' i ‑teʋn ‑wɛe 'ɩn 'ble "soa jrʋ' ‑ke 'bo 'ʋn ‑sɔn. ‑Bo 'ɩn wlu 'e due' ‑pee, ‑bo 'ɩn 'na : ‑Ɩn ‑mu', 'sʋ ‑mɔɔ' mu'. ‑Bo 'ɩn wlu jrɔ' ‑pee, ‑bo 'ɩn 'na : ‑Ɩn ‑ji, 'sʋ ‑mɔɔ ji'. 'De ‑bo 'ɩn wlu 'de 'ma dbonʋi ‑pee, ‑bo 'ɩn 'na : ‑Ɩn nʋ ‑jɛ, 'sʋ ɔɔ nʋɛ'.

10 Sesi 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ɔɔ 'jraa "ju ‑nɔ 'mɛ, ‑wɛe ɔ wlu 'e nyʋ ‑ke ɔɔ na ‑pee, ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'ɩn se Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑jɛ ‑bɛa ka ‑mɛ 'je due' 'de Israɛ‑blʋa 'a ‑cɛ" 'kpa "kpei. 11 'Ma 'tmʋʋ aopʋ‑ 'mɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a mu 'e 'jrʋ kwea ke 'jrʋ ‑sɔɩn 'wlʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je o Ablaam ke, Isaakɩ ke, Sakɔbʋ ‑pʋn" mu 'de ʋʋ 'je sʋn ‑tadue po 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di. 12 'Kaa nyʋ ‑tea 'beɔdɛ ‑nɛ 'ɛ ‑tea' 'de ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ 'e "kpae' ‑fii" 'a ‑ta ‑fɩn" 'a ke 'nynɩ "idiia' nɩa 'de kwie 'di.

13 'Sʋ Sesi wlu' 'de jra' jei ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn mu, ka ‑ɩn ‑tea' 'ʋn ‑kwlɩ" ɛ, ɛ nʋʋɛ kan'. 'Bo ɛ "sri ɔɔ' dbonʋi 'a 'wɛ‑ je 'bɔ.

Sesi 'bɔɔ‑ Piɛi 'a "bianynɔ ke nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a 'wɛ‑

(Makɩ 1.29-34 ; Luikɩ 4.38-41)

14 Sesi muɛ 'e Piɛi o ‑gbu" ɔ jɛɛ Piɛi 'a "bianynɔ ‑mɛ ʋ 'pɛn i, ʋa' "jru ‑a ‑bai'. 15 Ɔ bla ʋa' sʋn "i 'sʋ ʋa' "jru 'bɔɔ ‑wɛe ʋ sɔn 'ʋn 'de ʋ pi ʋʋpʋ ‑pee.

16 ‑Kwie" ka a, ʋʋ ja Sesi nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑siisaɩn nɩa 'e 'ʋn ɛ. Sesi nʋɛ ɔɔ' wlu 'a 'sʋ ɔ je ‑siisaɩn i nʋ, ‑wɛe ɔ je nyʋ ‑wee' "klein 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ ‑ke. 17 Ɔ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe wlu Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa tɛin" sese 'de‑ 'je 'o nyni. Ɛɛ' wlu tu 'na : ɔ "duo ‑aa 'kle ‑wee' 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ ‑sa ‑aʋn ‑aa dɛsaʋn 'a 'wɛ‑ 'ɛ ‑gbɛ "jru.

Ka nyʋ ke Sesi 'jea nasʋn nʋ ɛ

(Luikɩ 9.57-62)

18 Sesi ‑gbʋan nyʋ ‑gbae' ɔ 'dei ja 'sʋ, ɔ 'na : ‑A ‑muu 'e 'kpʋʋ 'de. 19 'Sʋ kɛ' wɔ‑sai due' 'kpa ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ka, ɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ta "o ‑ta ‑ma mua ‑ɩn ‑ke 'ma muɛ 'o mua'. 20 Sesi 'na : Too'wɛ‑ 'bleɛ "bie, nʋʋɩ 'bleɛ 'jro. 'Kaa nyiɔ 'ɔ "Ju se "jru 'wlaa ‑ta 'ble.

21 'Sʋ deejrɔ' ‑wlʋ 'de ɔɔ' klai" nynuu "klu, ‑ɔ ‑na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑nyɩ" 'ʋn nɔ" 'ɩn 'je 'ʋn "bo i ‑tea' mu ke kpɩɩn‑. 22 'Kaa Sesi 'na : ‑Ɩn bla 'bo 'ʋn 'de. ‑Ɩn ‑tai" 'mɛʋn "i, ʋʋ 'je ʋʋa' 'mɛʋn inmae‑.

Sesi jaa ‑piie ja

(Makɩ 4.35-41 ; Luikɩ 8.22-25)

23 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ ɛ, Sesi 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ɔɔ' klai" nynuu bla 'bo ɔ 'de. 24 ‑Ta ʋʋa mua 'sʋ ‑piie cɛn "jɛi 'bo "ni "kpei, "ni 'a 'plɩ a 'wla 'e ‑kwɛɛ" 'di, 'kaa Sesi a 'mʋʋ. 25 Ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ "nyɩɔ' 'de ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pʋʋ' ‑aʋn 'de, ‑aa ‑mɛɛ' ! 26 'Sʋ ɔ sɔn "nyɩɔ' ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ o, ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ faʋn a nʋ aopʋ ɛ‑ ? Ka aoa' dɛ ‑kwlɩ" ‑tea' nɩ tɔi‑ kan' a‑ ! 'Sʋ ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɔ "wɔɔ‑ ‑piie ke "ni 'a 'plɩ "jrui, 'de ‑ta ‑wee' nʋɛ ‑snii'. 27 'Sʋ tai' "maa ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ. ʋʋ 'na : Dɛɛ ‑nyɔ ‑nɩ ka ‑mɔ ‑wɛe ‑piie ke "ni a 'je ɔ wɔn ɛ‑ ?

Sesi ‑seiɛ nyʋ 'sɔɔn 'de ‑siisaɩn 'kwa

(Makɩ 5.1-20 ; Luikɩ 8.26-39)

28 ‑Ta Sesi nynia 'e "ni 'de ɛ, 'de Gadarɛ nyʋ "bli ɛ 'sʋ nyʋ 'sɔɔn ‑wlʋ 'e ‑gbaɩn' 'di ‑ʋʋ ‑jɔɔ' "i. ‑Siisaɩn ‑nɩ 'e ʋʋpʋ 'ʋn, ʋʋ nɩɛ wɔn ‑sansan, ‑ta ʋʋ nɩa, nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑sii 'o. 29 'Sʋ ʋʋ "wɔɔ' ʋʋ 'na : Kea 'a "Ju, dɛ ‑nɩ 'o ‑ɩn ‑ke ‑a 'nynɩ ɛ‑ ? Nɔ" se nyni 'sʋ ‑ɩn ‑je ‑a 'kle "kpei ja a‑ ?

30 ‑Ta ɛ nɩa kan' a, ‑mɛ be" 'a ‑gbʋn jrɛ' ‑tɛɛn ʋʋpʋ o, ‑wɛe ‑ɛɛ dii. 31 'Sʋ ‑siisaɩn baeɛ Sesi i ɩ 'na : ‑Bo ‑ɩn nʋ ‑a i ɛ, ‑mɛ ‑ɩn po ‑aʋn 'de be" 'a ‑gbʋn ‑nɛ 'ʋn. 32 Sesi wlu ɩ ‑pee ɔ 'na : Ɩ mu ! Ɩ 'wlʋa 'e nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ 'ʋn 'sʋ ɩ pa 'e be" 'ʋn. 'Sʋ be" 'a ‑gbʋn ‑nɛ ‑sa plea' 'de crʋ 'a ‑peenai", 'sʋ ɩ 'wla 'o "niɔ‑. 'De ɩ blu "ni ‑tun, ‑wɛe ɩ 'mɛ.

33 Nyʋ ‑tea be" 'dei 'jeea dɛ ‑nʋʋa nyʋ 'sɔɔn ‑siisaɩn 'wlʋa 'e 'ʋn jriɛ‑ 'sʋ ʋʋ ple' ʋʋ muɛ ‑kwlɔ ‑wɛe ʋʋ po ɩa' "kuan. 34 'Sʋ ‑kwlɔʋn ‑wee' "klein ‑kwɛ‑ 'e ‑kwlɔ i, ʋʋ 'jaa‑ Sesi "i, ‑wɛe ʋʋ ‑tee ɔɔ' ibaea' ‑pʋn" 'de ɔ 'je 'de ʋʋa' 'blʋa‑ "kpei 'wlʋ.

9

Sesi 'pʋʋɛ klɔɔi due'

(Makɩ 2.1-12 ; Luikɩ 5.17-26)

1 Sesi 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di ɔ cɛan "ni 'sʋ ɔ muɛ 'de ɔ o ‑kwlɔ. 2 'Sʋ ʋʋ jɔ klɔɔi due' ‑ɔ ‑pɛn i 'de 'sai‑ 'di. Sesi 'jeea nyʋ ‑nʋ 'a ɔɔ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'sʋ ɛ, ɔ wlu' 'de klɔɔi ‑pee ɔ 'na : 'Ma "ju, ‑ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn, ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ' 'bode. 3 'Bomɔ kɛ' wɔ‑saʋn jrʋ' ‑tee 'mii wlua' ‑pʋn" ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ɔ to Kea wɔn o kan' ‑mɔ ɛ‑ ! 4 Sesi jua tɔ' ʋʋpʋ a naa i 'sʋ ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa' tɔ' nyni "jrii kan' 'de aopʋ 'ʋn ɛ‑ ? 5 Dɛ ‑jɛ ‑kmai" ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑na ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ' ‑ae, ‑aee' ‑ɩn ‑na ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑je na a‑ ? Dɛ aoa naa tɔ' i ɛ‑ ? 6 'Ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ juo‑ ka 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'ɩn 'blea "ikmaa' 'de 'blʋa‑ "kpei 'ɩn 'jea nyʋ 'a dɩsaɩn ‑kwɛ' ɛ. 'Bomɔ ɔ wluu 'de klɔɔi ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑je ‑ma "kpei 'pɛndɛ 'ʋn "duo‑, ‑ɩn ‑je 'de ‑ʋn wɔin" mu. 7 "Ju ‑nɔ sɔn 'ʋn 'ɛ kan' ‑cɛɛn'‑, 'sʋ ɔ kpʋɛn ‑gbɛin" ‑je i. 8 Faʋn a nʋ nyʋ "klein ‑jea dɛ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑ta 'mɛ, 'sʋ ʋʋa poɛ Kea 'sɛ‑ dɛ ɛ "nyɩa nyiɔ "ikmaa' ‑nɛ.

Sesi 'da Matie

(Makɩ 2.13-17 ; Luikɩ 5.27-32)

9 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑ ɔ muɛ 'e nya, ɔ 'jeɛ "ju due' nyʋ a 'daa Matie "jriɛ ‑ɔ ‑teɛ i 'de 'wɛi‑sagbu 'di. Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑ɩn bla 'bo 'ʋn 'de. Matie sɔan 'ʋn 'sʋ ɔ bla 'o Sesi 'de.

10 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi a diɛ dɛ 'de Matie o ‑gbu" 'sʋ 'wɛi‑saʋn o, nyiɔpʋ‑ ‑saɩn ji' ‑wɛe ʋʋ ke Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu bee o 'de ʋʋa dii ‑tadue. 11 Fariseɛn‑wi" 'jeea dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, ʋʋ wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa' dɛtɔɔi ke 'wɛi‑saʋn ke nyiɔpʋ ‑saɩn a dii ‑tadue ɛ‑ ? 12 Sesi 'wɔan ʋʋa' wlu ‑nɛ 'sʋ ɔ 'na : Nyʋ ‑ʋʋa kui ‑sɔn flɔan i ɛ, ʋʋa' ‑pɔn ‑dɔ'crɔi, ɛ nɩ nyʋ 'wɛ‑ ɛ nʋa ʋʋpʋ ‑a ‑pɔn ‑dɔ'crɔ i. 13 Dɛ wlu ‑crɩɩa' 'tmʋa, ao mu ao 'je ɛ 'cɩan. Ɛ 'naa :

Nyʋ 'a wɛe 'jea' mɛ ‑ɛɛ "dia 'ma 'je, ɛ ‑sii 'sraa‑ ‑saa'.

'Ɩn se "isrɛnyʋ 'a ‑tɩ' ji, dɩsaɩnʋʋn 'a ‑tɩ' mɛ ‑tɩ 'ɩn ji.

Nyʋ ‑teeɛ' Sesi i 'de wɔn 'bɔ‑tɩ 'ʋn

(Makɩ 2.18-22 ; Luikɩ 5.33-39)

14 San Batisɩ 'a klai" nynuu jiɛ 'de Sesi o 'sʋ ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑ke Fariseɛn‑wi" a 'bɔ wɔn 'de ‑ma ‑nɩ klai" nynuu 'a 'bɔ wɔn ɛ‑ ? 15 'Bomɔ Sesi wluu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Nyʋ nyɔ 'da 'de ba "blitia 'a ‑kɔ' ‑sɔn 'ee, ʋʋ 'beeɛ' ʋʋ 'je "jrii "kae‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ ʋʋ ke 'nynɔjei ‑te ii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, 'wɩ jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe 'nynɔjei 'je 'de ʋʋpʋ "klu 'wlʋ. 'De ‑mɛ 'ɛ 'wɩ tu 'di ɛ, ʋʋa muɛ wɔn 'bɔa'.

16 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "wliiɛfɔ dee 'ʋn "duo‑, ‑wɛe ɔ 'je ɛ 'o "bai ‑gbau" 'a 'fae ‑kɔi" "paa‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, "wliiɛfɔ ‑dee a poɛ "bai soa 'a 'fae ‑kɔ de sɔɔn‑ sɔɔn‑. 17 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nmɔ dee 'de bi ‑gbai" 'di po ‑wɛe ɔ 'je ɛ "wɔin "sun. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, bi ‑gbau" a muɛ waa' ‑wɛe nmɔ 'je i 'wla, 'de nmɔ ke bi 'je dooa‑. 'Kaa nyɔ ɔ poɛ nmɔ dee 'de bi dee 'di, ‑mɛ nmɔ ke bi se idooai.

Sairisɩ 'a "junynɔkpao' ke 'nynɔkpao' due' ke

(Makɩ 5.21-43 ; Luikɩ 8.40-56)

18 ‑Ta Sesi nɩɩa ʋʋa' wlu ‑pee 'tmʋa' 'sʋ Suifʋ‑wi" 'a klaa" due' ‑ji'. Ɔ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo Sesi "juɔi ‑wɛe ɔ 'na : 'Ma "junynɔkpao' 'mɛa, ɛ se 'ʋn ‑kwle ke, ‑ɩn ji ‑ɩn ‑jʋ kwa "jru ‑te' ‑wɛe ʋ 'je 'kmʋ de ji. 19 Sesi sɔan 'ʋn 'sʋ ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu bla 'o ɔ 'de.

20 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, 'bomɔ 'nynɔkpao' due' nmi‑kwliwɛ‑ nʋa 'de ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'di ɛ, ʋ 'kpa Sesi ‑pʋn" 'de ɔ 'de fɔ o ‑wɛe ʋ bla ɔɔ' "bai 'a wɔn "i, 21 dɛ‑nʋɛ' ʋ wlu' 'de ʋa' ‑cɛ" 'ʋn ka ʋ 'na : ‑Bo 'ɩn bla ɔɔ' "bai mɔ 'ɔ ‑cɛi" 'de 'ɛ, 'ma 'wɛ‑ ɛ muɛ 'bɔa'. 22 Sesi "biia de 'sʋ ɔ 'jeʋ ‑wɛe ɔ 'na : A "duo 'kpɩ 'ʋn 'ma "ju, aa' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'pʋʋ‑ aʋn 'ɛ. 'Bo ɛ "sri 'nynɔkpao' ‑nʋ 'a 'wɛ‑ je 'bɔ.

23 ‑Ta Sesi a nynia 'de "ju ‑nɔ wɔin" ɛ, ‑mɛ ‑kweenblaʋn ke nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a ‑fɩn" ‑cruɛn" ɛ 'kpaa'. 24 'Sʋ ɔ 'na : Ao ‑saa kɩn ke, "ju ‑saan" se 'mɛ, ʋa 'mʋʋ. Ɔ 'da kan' 'sʋ ʋʋa wlɔɔ'. 25 Ʋʋ poa nyʋ ‑wee' "kpae' 'sʋ Sesi pa 'e "ju ‑saan" 'a 'pɛn 'ɩn ‑wɛe ɔ kpʋn ʋa' sʋn 'sʋ ʋ sɔn 'ʋn 'ɛ. 26 Dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ ɛɛ' 'nynɩ "siiɛ 'blʋa‑ ‑wee' "klein "i.

Sesi 'pʋʋɛ "dɔ ʋn‑

27 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑ ɛ ɔ ‑si' 'e ‑tajrɔ, 'sʋ "dɔ ʋn‑ 'sɔɔn ‑bla' 'bo ɔ 'de ‑ʋʋa ‑wɔ". Ʋʋ 'na Dafidɩ 'a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ 'de. 28 Sesi nynia ‑gbɛin" 'sʋ, "jri 'a waʋn ‑nʋ 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛɛ, 'ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je ɛɛ' dɛ tu nʋʋ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Ɩɩn, Tʋ"bo. 29 ‑Wɛe Sesi bla ʋʋpʋ 'a "jri "i 'de ɔ 'na : Ka ao ‑tea' 'ʋn ‑kwlɩ" ɛ, 'ka ɛ 'je aopʋ "jrii nʋʋ ɛ. 30 'Sʋ ʋʋa' "jri 'bai', ‑wɛe Sesi ‑te' ʋʋpʋ kɛ' "i 'de ɔ 'na : Dɛ ‑nʋʋa ‑ta, ao 'bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee, ao 'bo 'ma 'nynɩ "siiɛ. 31 'Kaa ʋʋ mua, ʋʋ ‑teɛ Sesi 'a 'nynɩ 'blʋa‑ ja ‑kɔa' ‑pʋn".

Sesi 'pʋʋɛ "muu‑ due'

32 ‑Ta ʋʋ nɩɩa mua' 'sʋ ɛ, ʋʋ ja Sesi "muu‑ due' ‑suusaʋn nɩ 'e 'ʋn. 33 Sesi nʋa ‑suusaʋn ‑nɛ i 'sʋ "ju ‑nɔ ‑teɛ wlua' ‑pʋn". Nyʋ ‑jea ɛɛ' ‑ta tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, 'sʋ ʋʋ 'na : ‑A se dɛ ‑nɛ ‑mɛ 'ɛ dɛ tu 'je due' 'de Israɛ‑blʋa "kpei. 34 'Kaa Fariseɛn‑wi" ‑mʋ 'na ‑siisaɩn 'a klaa" mɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa' ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i kan'.

Sesi 'jeɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a wɛe‑

35 Sesi a pleɛ ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" 'dii, ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. 'De ɔɔ 'tmʋ Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ɔɔ 'bɔɔ‑ 'wɛ‑ 'ɛ kpɛ ‑wee' "klein. 36 Ɔ 'jeea nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ "jriɛ‑ 'sʋ ʋʋa' wɛe a nʋɔ', dɛ‑nʋɛ' ʋʋa sea, ʋʋa' dɩ a cɛn' ka 'blae ‑sea' 'dei ‑tei 'ble nɩa, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. 37 'Sʋ ɔ wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu o, ɔ 'na : Kea 'a dbo ‑kɔ' ko‑kle klaa" ‑flu" 'a ‑wɛe ‑ɛ sea cɛn nyʋ 'ble ɛ. 38 Ao bae ‑kle' jei ‑wɛe ɔɔ' ‑cɛ" 'je dbonʋʋn 'de ɔ o ‑kle' ja‑.

10

Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn

(Makɩ 3.13-19; 6.7-13 ; Luikɩ 6.12-16; 9.1-6)

1 Sesi 'da ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'mɛ, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa' 'de ʋʋ 'je ‑siisaɩn inʋ, ʋʋ 'je 'wɛ‑ 'ɛ kpɛ ‑wee' "klein 'bɔɔ‑. 2 Dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑nʋ ʋʋa' 'nynɩ ka : "i‑saa ‑nɔ ‑nɩ Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Piɛi ke ɔɔ' de'di Ancre ke, Sebede 'a "nynuu‑ Sakɩ ke ɔɔ' de 'di San ke. 3 Filipʋ ke Batelemi ke Toma ke Matie ‑ɔ ‑nɩa 'wɛi‑sai ke Alife 'a "ju Sakɩ ke Tade ke. 4 Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Selɔtɩ ke Suida Isikario ‑ɔ ‑toa 'e Sesi ‑wɛe ʋʋ 'dbɔ ɔ. 5 Nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn Sesi dboa ʋʋ ‑nao. Ɔ ‑tuɛ" ʋʋpʋ wlu ɔ 'na : Ao 'bo 'e nyʋ 'srʋ 'a 'blʋa‑ "kpei muɛ, ao 'bo 'e Samadi muɛ. 6 Nyʋ ‑ma" 'de Israɛ‑nyʋ "klu ka 'blae ‑sea' 'dei ‑tei 'ble nɩa, ʋʋpʋ ao 'je i ‑pɔn'. 7 Ao mu, ao 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ', ao 'na : Kea 'a nyʋ 'blesʋn ‑teɛ "jri "kpae' po‑tɩ. 8 Ao 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑, ao ‑sa 'mɛʋn ‑klu', ao 'pʋʋ‑ 'jrʋwɛ‑jeʋn, ao nʋ ‑siisaɩn i. Dɛ ao 'jea foo" 'ʋn ɛ, ao "nyɩɛ nyʋ foo" 'ʋn ‑ke. 9 Ao 'bo 'sani o, 'wɛi o, 'wɛi 'dipowlʋ 'bleɛ. 10 Ao 'bo 'dʋʋa' kpa ‑ke 'bleɛ, ao 'bo "bai 'sɔɔn 'ʋn "duɛ, ao 'bo "kwlai‑ bʋ' ‑tu" ɛ, ao 'bo itbatu 'bleɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑kei" ‑nɩa dbonʋi 'a 'je ka, mɛ ɔ 'je.

11 ‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ aoa mua 'o 'di mua' a, ‑mɛ ao ‑pɔn nyɔ ‑ɔ ‑nɩa aoa' sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ka i ‑wɛe ao 'je 'de ɔ o ‑gbu" koo‑ mamaʋ dɛ ‑jɛɛa aoa' 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di 'wlʋa' a. 12 ‑Bo aoa sea 'e ɛɛ' ‑gbu" tu 'di pa, ‑mɛ ao po ʋʋpʋ 'jewlu o. Ao po ʋʋpʋ "diwan. 13 ‑Bo ʋʋ kpʋʋn ao sɩn 'sɔɔn, ‑mɛ aoa' "diwan ‑te 'de ɛ 'di i. 'De ‑bo ʋʋ se aopʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ aoa' "diwan ji ao 'kwa de. 14 ‑Bo nyɔ se aopʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn, ‑bo nyɔ se aoa' wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ao 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑gbu" tu ke‑ ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ‑wɛe ao 'je ɛɛ' "puue' bɩ i‑gbao'‑, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a pin "ipoa'. 15 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑sɔntɩ Kea a mua nyʋ 'a 'pee 'jea' a, ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'pee a muɛ "ikmaa', ɛ 'je Sodɔm‑kwlɔ ke Gomɔɔ‑kwlɔ ‑sii.

'Kle ‑a mua jia' 'de nya a

(Makɩ 13.9-13 ; Luikɩ 21.12-17)

16 Ao po doin" i 'ma dbo aopʋ 'mɛ ka nyɔ ɔ dboa 'blae 'de ‑ci' "klu ɛ. Ao 'ble 'srɛ ka sɛn nɩa, ao 'je kupeeɛ' nyʋ nɩ‑ ka ‑gbɛɛ' nɩa. 17 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', nyiɔpʋ a muɛ ao 'pee 'jeʋn "juɔi kpaa' ‑wɛe ʋʋ 'je ao klae 'ʋn kpa 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. 18 Ʋʋa muɛ aopʋ 'blʋajeʋn ke 'beɔ‑wi" "juɔi kpaa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka ao 'jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ao 'je ɛ to 'de 'blʋa 'dinyʋ "juɔi. 19 'Kaa ‑bo nyʋ a sea aopʋ 'de 'pee 'jeʋn "juɔi kpa a, ao 'bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ 'de ka ao 'jea 'da o, dɛ ao 'jea 'tmʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Wlu ao 'jea 'tmʋ ɛɛ muɛ 'bo ao ‑kwlɩ" 'kpaa' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di, 20 dɛ‑nʋɛ' ɛ se aopʋ 'a ‑cɛ" 'kpa ‑je wlu nɩ‑, ao "Bo 'a ‑Suu mɛ ‑je wlu 'de aopʋ 'ʋn.

21 De'di a muɛ ɔɔ' de 'di 'de toa' nyʋ 'jeɔ 'dba. "Bo a muɛ ɔɔ' "ju 'de toa' nyʋ 'jeɔ 'dba. "Nynuu‑ a muɛ ʋʋ "bo ‑wi" wɔn o toa' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋ 'dba. 22 Nyʋ ‑wee' "klein a muɛ ao ‑flɛɛan' 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua 'ma ‑tɩ' 'a naɩ" 'blea' mamaʋ 'sʋ ‑ɔ ‑jea nyni ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'pʋʋa'. 23 ‑Bo ʋʋa sea ao 'kle ‑tu" 'bo ‑kwlɔ due' 'di ɛ, ‑mɛ ao mu 'o jrɛ' 'di. 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ao se Israɛ 'a ‑kwlɛ ‑wee' "i "sii‑ i 'sʋ nyiɔ 'ɔ "Ju 'e de ji.

24 Klai" ju se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ' dɛtɔɔi ‑sii. 'De nyʋ "juɔinʋʋi se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ' 'blei ‑sii. 25 Ka nyʋ nʋa klai" ju 'a dɛtɔɔi ‑bo nyʋ nʋ ɔmɔ kan' ‑ke ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kwɛ‑ ja. 'De ka nyʋ nʋa nyʋ 'blei ‑bo nyʋ nʋ kan' ɔɔ' dbonʋi ‑ke ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kwɛ‑ ja. ‑Bo ʋʋ 'daa‑ ‑gbu" jei ‑siisaɩn 'a klaa" Bɛsebuilɩ ɛ, ʋʋa mu ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑wee' kan' 'daa' see.

Nyɔ nyʋ 'je plee ɛ‑ ?

26 Ao 'bo nyiɔpʋ pleeɛ. Dɩ "klein ‑pa' 'kwla a, ɩa muɛ "kpae' 'pɛɛan'. ‑Wɛe ‑jɩ ‑nɩa 'e "sran nyʋ 'jɩ 'wɔn. 27 Dɩ "klein 'ɩn 'tmʋʋa aopʋ 'de kwie' ɛ, ao 'tmʋ ɩ 'de ‑sɔn' 'ʋn, dɩ "klein 'ɩn paa aopʋ "sɩan a, ao po ɩa' wee 'bo nyʋ ‑kwea. 28 Ao 'bo nyʋ ‑ʋʋa ‑dba aoa' 'blʋku 'a 'sʋ 'de ‑ʋʋ seɛ 'bɛɛ‑ ‑ʋʋ ‑jea aoa' ‑suu 'dba pleeɛ. Kea ‑jɛ ‑bɛɛa' ‑ɛ ‑jea aoa' 'blʋku 'dba 'de ‑ɛ ‑jea aoa' ‑suu 'de nɛ 'ʋn po ɛ, ɛmɛ ao 'je plee ka‑. 29 "Jaejɔ 'sɔɔn mɩ nyʋ a sea ‑suujɔ due' 'ʋn plee‑ ? ‑Aee' ɛ se kan' nɩ‑ ? 'De ‑mɛ 'kamɔ ɩa' due' koun ‑gbai' se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je i ‑ka ‑bo ɛ se ao 'Bo 'a ‑kwlʋtɩ nɩ ɛ. 30 'De aopʋ mɔ ɛ, aoa' "mɩɩ‑ ‑nɩa 'bo aopʋ "jru ɛ, ɩ ‑wee' ‑srooɛ'. 31 Ɛmɛ ‑tɩ faʋn 'bo aopʋ nʋɛ, ao nɩɛ dɛwɔn ao je "jae ‑tuu"‑tuu ‑sii.

Sesi 'a 'nynɩ "sia' ke ɔɔ' wɔn ‑saa' ke

(Luikɩ 12.8-9)

32 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua 'ma 'nynɩ "sia' 'bo nyʋ "juɔi, 'ma muɛ ɔɔ' 'nynɩ "sia' 'bo 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di "juɔi ‑ke. 33 'Kaa nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua nʋa' ‑ɔ se 'ʋn juo‑ 'bo nyʋ "juɔi ɛ, 'ma muɛ nʋa' 'ɩn seɔ juo ‑ke 'bo 'ʋn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di "juɔi.

Sesi ja nyʋ i ‑seea' 'nɔ 'kmʋ "kpei

(Luikɩ 12.51-53; 14.26-27)

34 Ao 'bo tɔ' inaa ka, pɛe 'a blua' mɛ 'ɩn ja 'nɔ 'kmʋ "kpei. 'Ɩn se pɛe 'a blua' ja‑, tʋ mɛ 'ɩn ja‑, 35 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ji' ‑wɛe "ju ke "bo 'je i ‑seea', 'nynɔkpao' ju ke ʋ de 'je i ‑seea', "ju 'a 'nynɔ ke kʋande 'je i ‑seea', 36 ‑wɛe nyiɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ 'je ɔɔ' tʋnyʋ nɩ‑. 37 Nyɔ ‑kma ɔ "bo ke de 'a ‑tɩ' ɛ ‑sia 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ ke 'ma se na ka nɩ‑, 'de nyɔ ‑kma ɔɔ' "junynɔkpao' ke ɔɔ' "junmɔu 'a ‑tɩ' ‑wɛe ɛ ‑sia 'mɔ ɛ, ‑mɛ ɔ ke 'ma‑ se na ka nɩ‑. 38 'De nyɔ ‑sea' 'kle 'je ‑tɩ ke 'mɛ ‑tɩ 'wɔɔn‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑sea' 'bo 'ʋn 'de bla, ‑mɛ ɔ se 'ma klai" ju nɩ ka nɩ‑. 39 Nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' 'kmʋ "kpei‑ 'tʋan' a, ɛɛ mu ɛ ɔ kwa "maa'. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' 'kmʋ 'de toa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɛ 'jea' de 'bɔɔ‑ nɔ".

Nyʋ ‑kei" ‑sadɩ

(Makɩ 9.41)

40 Nyɔ ‑kpʋʋan ao sɩn 'sɔɔn ‑mɛ 'mɔ ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔɔn. 'De nyɔ ‑kpʋʋan 'mɔ sɩn 'sɔɔn ‑mɛ "ju ‑dboa' 'ʋn mɔ ɔ kpʋʋan 'o sɩn 'sɔɔn 'mʋa‑.

41 Nyɔ ‑jea Kea 'a wlu 'kwajaai ‑wɛe ‑ɔ ‑kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn 'de ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a ‑kei" mɛ nyʋ 'je ɔ ‑sa ‑ke. 'De nyɔ ‑kpʋʋan "isrɛi sɩn 'sɔɔn 'de ɔɔ' "isrɛa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ "isrɛʋn 'a ‑kei" mɛ nyʋ 'je ɔ ‑sa ‑ke. 42 'Ma klai" nynuu nyʋ sea dɛ 'ʋn 'je nyɔ "o nyɔ ‑nyɩa" ʋʋa' due' "ni dee' ‑kaun" 'a 'sʋ mɔ 'de ɛ, 'ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ ɔɔ muɛ ɛɛ' ‑kei" 'jea' see, ɛ se ɔ kwa "maai.

11

1 Sesi ‑kɔa ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn wlu ‑pee 'tmʋa' 'sʋ ɛ, ɔ muɛ ‑kwlɛ jrɩ' 'dii ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ, 'de ɔɔ 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ'.

Dɛ San Batisɩ ‑teea' Sesi i ɛ

(Luikɩ 7.18-35)

2 ‑Ta San Batisɩ nɩɩa 'e ‑kaso 'di 'sʋ ɛ, ɔɔ 'wɔn Sesi 'a nʋʋdɩ 'a 'nynɩ, 'sʋ ɔ dboɛ ɔɔ' ‑nɩ klai" nynuu 'a jrʋ' Sesi i ‑teea'. 3 ʋʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɩ "ju ‑jea ji ɛ, ‑aee' ‑a ‑je jrɔ' fuo ‑oo ? 4 Sesi 'na : Dɩ ao 'wɔan, dɩ ao 'jea, ao mu ao 'jɩ San 'tmʋʋ‑. 5 "Jri 'a waʋn a 'jeɛ i, klɔɔʋn a na', 'jrʋwɛjeʋn a nɩɛ 'pepe, doin" 'a waʋn a 'wɔn i, 'mɛʋn a jiɛ 'kmʋ de, ‑pɔia" ‑tɩ a 'tmʋʋɛ' 'de nɩa" nyʋ ‑pee. 6 Nyɔ ‑ɔɔ "maa 'mɔ sea nɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋ 'mʋa‑. 7 ‑Ta San 'a klai" nynuu mua de ɛ, 'bomɔ Sesi ‑tee San 'a ‑tɩ' 'tmʋa 'a ‑pʋn" 'de nyʋ ‑gbae ɔ 'dei ‑pee, ɔ 'na : Dɛ ao mu i 'jea' 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei 'de ɛ‑ ? ‑Aee' ‑gblokpau poɔ' ɔ ‑suua' i ɛ ? 8 'De ‑mɛ dɛ ao mu i 'jea' 'ja a‑ ? ‑Aee' "ju due' ‑ɔ ‑paa dɩ 'dɔe 'ʋn ɛɛ ? "Ɩɩn‑, nyʋ ‑tua" dɩ 'dɔe ‑pʋn" ‑wi" ‑mʋ nɩɛ 'e 'beɔ‑wi" o ‑gbu" 'di. 9 Dɛ ao mu i 'jea' ‑gbo' ɛ‑ ? ‑Aee' Kea 'a wlu 'kwajaai ? Ɩɩn, 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ɔ ‑sii Kea 'a wlu'kwajaai' ‑mɔ 'mɛ, 10 dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ʋn dɛ ‑crɩɩa' 'na :

'Ma dboɛ nyɔ 'de ‑ʋn "juɔi ‑wɛe ɔ 'je ‑ma ‑jeblʋ nmae‑.

11 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'de 'nynʋkpae' 'a "nynuu‑ "klu ɛ, nyɔ se dɛ wɔn nɩ ɔ se San Batisɩ ‑sii. 'Kaa nyɔ ‑piia' "i 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di ɛ, ɔ nɩɛ dɛwɔn ɔ je San ‑sii. 12 Dɛ ‑wlʋa 'e San Batisɩ 'a nɔ" 'di ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ ɛ, nyiɔpʋ a ‑pɔn ʋʋ 'je 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pa 'de 'kwa i kua' 'ʋn. 13 'De ‑mɛ 'kamɔ Kea 'a wlu 'kwa jaaʋn ke ɛɛ' kɛ' 'tmʋ ɛɛ' dɛ tu 'a ‑tɩ' mamaʋ 'sʋ ɛ jɛɛ San 'a nɔ". 14 'De ‑bo ao nɩɛ "i ao 'je ɛ 'mii 'wɔn 'pepe ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑nɩ Eli ‑ɔ ‑je ji 'de‑. 15 Nyɔ doin" nɩa 'o "jru ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'mii.

16 'Sʋ Sesi 'na : Nyɔ 'ɩn 'je ‑sɩan nyʋ "ipoo ɛ‑ ? Ʋʋ ‑kɔ' "nynumɩɩ" ‑tea i 'bo ‑kwlɔ ‑kwea ‑wɛe ‑ʋʋa wlua ba ‑pee ka : 17 ‑A bla "kwi‑kweɩn 'mɛ ‑bla ‑bla ao se dee‑, ‑a ble 'kwɛdʋ 'mɛ ‑ble ‑ble ao se kplee‑. 18 ‑Ta San jia ‑wɛe ɔɔ' dia dɛ 'de ɔɔ' 'na nmɔ ɛ, ao 'na ‑suusaʋn ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn. 19 Nyiɔ 'ɔ "Ju jia ɔɔ di', ɔɔ 'naa 'sʋ ʋʋ 'naa, ɔ ‑kau', ɔ kpa dɛ dia' ke nmɔ 'naa 'a 'sʋ, ɔ ke 'wɛi‑sanyʋ ke nyiɔpʋ‑ 'a "kwli saɩn 'a 'sʋ ‑a na. 'Kaa Kea 'a ‑nɛ tɔ' 'dinɩa' poɛ "jri "kpae' 'de ɛɛ' nʋʋdɩ 'ʋn.

Sesi ‑cɛ' ‑kwlɛ 'sɔɔn "bli

(Luikɩ 10.13-15)

20 'Sʋ Sesi ‑teɛ ‑kwlɛ ‑ɩ 'dii ɔ nʋa' nyʋ 'pʋʋjrii' ‑tuu"‑tuu 'a "bli ‑cɛa' ‑pʋn", dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑nɩa 'o ɩa' ‑kwlɛ ‑tu 'di se 'kmʋ fai" poo‑tɩ 'wɔɔn‑. 21 Ɔ 'na : ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn Korasin‑kwlɔ, ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn Besaida‑kwlɔ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ 'pʋʋjrii' ‑nʋʋa 'bo ɩ 'di ‑bo ɩ nʋʋɛ 'bo Tii ke Sidɔn‑kwlɛ 'di 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'o ɩa' ‑kwlɛ ‑tu 'di paa blɔ 'ʋn, ʋʋ 'wla biun' "jru sese ʋʋ je ʋʋa' dɩsaɩn "ijuo 'de‑. 22 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, 'pee 'a 'wɩ o ɛ, Tii ke Sidɔn 'ɔ 'pee se "ikmai, ɛ se aoa' ‑nɩ ‑sii i. 23 'De ɛmɛ Kapɛnaʋm‑kwlɔ, ɛ 'e mu ‑o mamaʋ 'sʋ ɛ je jaʋn tbaa ? "Ɩɩn‑ ɛ se kan' nɩ‑, ɛɛ muɛ ‑sɔn jia' mamaʋ 'sʋ ɛ 'je "ni ‑tun blu ɛ 'je 'e 'mɛʋn o ‑kwlɔ ‑taan', dɛ‑nʋɛ' nyʋ 'pʋʋjrii' ‑nʋʋa 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di ‑bo ɩ nʋʋɛ 'bo Sodɔm‑kwlɔ 'di 'de ɛ, ‑mɛ ɛ se isɔin 'de‑. 24 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, 'pee 'jewɩ o ɛ, ɛɛ' 'pee a muɛ "ikmaa' ɛ 'je Sodɔm‑kwlɔ 'ɔ ‑nɛ ‑sii.

'Mʋa nʋ Sesi 'mɛ 'de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa' ‑cɛ" ja 'a ‑tɩ' 'ʋn

(Luikɩ 10.21-22)

25 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di Sesi "duɛ wlu 'ʋn ‑wɛe ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, ɛmɛ ‑nɩa 'blʋa‑ ke jaʋn 'a 'beɔ ɔ, 'ma poɛ ɛ 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑tuɛ" dɩ ‑nɩ 'kwla 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" tɔ' 'dinɩʋn ke dɛ "ijuoʋn ‑pee ‑wɛe ɛ ‑sɩ 'kwla 'de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa' ‑cɛ" ja ‑pee. 26 Ɩɩn, 'ɩn "Bo, ‑kai" 'matɛ dɛ ɛɛ' ‑cɛ" 'wɔɔan ɛɛ' dɛ tu ɛ. 27 ‑Wɛe ɔ wlu ɔ 'na : 'Ɩn "Bo "nyɩ 'ʋn dɩ ‑wee' "klein 'mɛ. Nyɔ jrɔ' se "Ju juo ‑bo ɛ se "Bo nɩ ɛ, nyɔ jrɔ' se "Bo juo ‑bo ɛ se "Ju nɩ ɛ. ɛ ke nyʋ "Ju nɩa "i ɔ 'jea ɔ "Bo tɔɔ ‑ke ɛ.

Sesi 'a ‑gbɛ se kwaku

28 Aopʋ kwaku‑gbɛ ɛ pa 'de ‑ɔ sea, ao ji 'nɔ 'ʋn o ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ aopʋ "jru ‑sa 'de ao 'je fɔn‑. 29 Ao "duo 'ma ‑nɛ ‑gbɛ 'ʋn, ao ke 'ma ‑a ‑je na ‑wɛe ao 'je 'ma nʋʋkplɩn 'cɩan, 'ɩn nɩɛ kupeeɛ' nyɔ ‑wɛe 'ɩn nmɔ 'di wɔn. ‑Bo ao nʋ kan' a, ‑wɛe aoa' pɛe 'je blu, 30 dɛ‑nʋɛ' 'ma ‑nɛ kɛ' se 'kle nɩ‑, 'ma ‑nɛ ‑gbɛ "feɛ kwa.

12

Sesi ke ‑kwlewɩ ke

(Makɩ 2.23-28 ; Luikɩ 6.1-5)

1 Nɔ" jrɛ' ‑sia 'o mu 'sʋ ɛ, Sesi a cɛn 'o ‑kle' due' 'di ‑tie" 'bo Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlewɩ "kpei. 'Mɩɩɛ‑ ɛ nʋa ɔɔ' klai" nynuu 'sʋ ʋʋ ‑teɛ diidɛ cɛan' ‑pʋn" ‑je woi 'de ʋʋa di. 2 Fariseɛn‑wi" 'jea ‑mɛ 'sʋ ʋʋ wluɛ Sesi ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu a nʋ dɩ ‑sea' nʋ ka nɩ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ‑ ?

3 Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : ‑Ta 'mɩɩɛ‑ nʋa Dafidɩ ke ɔɔ' 'cɛ‑wi" tɛin" dɛ ʋʋ nʋa 'de 'wɩ jrɛ' 'di, ao se ɛ juoo‑ ? 4 Ka ɔ pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' 'cɛ ‑ke ɔ na dia ‑di'pɛn ‑nɩa 'o Kea "juɔi ɛ ? 'De ‑mɛ 'kamɔ ‑aa kɛ' 'na : 'Sraa ‑saʋn 'a 'sʋ ‑je ɛɛ' ‑di'pɛn tu di, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ di. 5 'De ao se ɛ 'dii nʋ 'de Moisɩ 'a kɛ' 'di ka ‑bo ‑kwlewɩ "kpei 'sraa ‑saʋn ‑ʋʋa nʋa dbo 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ʋʋa ‑saa Kea 'a kɛ', 'de 'pee a kpʋn ʋʋpʋ ɛɛ ? 6 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ nyɔ jrɔ' ‑nɩ ‑ta ‑ɔ ‑nɩ dɛwɔn ‑ɔ ‑sii Kea ‑gbu klaa". 7 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ‑ɛ 'naa :

'Diwɔnmɔa' mɛ 'ma ‑pɔn, ɛ ‑sii nmi srae‑ ‑saa'.

‑Bo ao 'wɔn 'e ɛɛ' wlu tu 'dei 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑sea' ‑kɔ ‑pʋn" nɩ ɛ ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je ʋʋpʋ 'pee kpʋʋn‑. 8 'Kaa 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju, 'ɩn nɩɛ ‑kwlewɩ 'a jei ‑o.

Sesi 'pʋʋɛ "ju ‑ɔɔ kwa jɛa 'sʋɛ

(Makɩ 3.1-6 ; Luikɩ 6.6-11)

9 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑ a, ɔ muɛ 'e "jrui 'kɩɩn‑gbi 'a due' 'di. 10 'Sʋ ɔ jɛɛ 'e "ju due' ‑ɔɔ kwa jɛa 'sʋɛ. Nyʋ ‑nɩa 'o mu, ʋʋa ‑pɔn Sesi 'a ‑tɩ' "kpei ‑tuua" 'a ‑kɔ i, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ‑tee' ɔ i ka ʋʋ 'na : ‑Aa kɛ' 'na nyʋ 'beeɛ' ɔ 'je 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ 'bo ‑kwlewɩ "kpeii ? 11 'De Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i ka ɔ 'na : Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ 'de ao "klu ‑wɛe ‑ɔɔ 'blaa dɛ ɔ ‑tea' ‑kwlɩ" 'kpa 'e "ni bie 'di 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑wɛe ‑ɔ seɛ 'e ‑sa i ɛ‑ ? 12 Nyiɔ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue, ɔ je 'blaa ‑sii. 'Mɔ 'na : Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je dɛ 'dɔe nʋ ‑kwlewɩ "kpei. 13 ‑Wɛe ɔ wlu 'e "ju ‑ɔɔ kwa jɛa 'sʋɛ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn sro sʋn ! Ɔ sroɛ' 'sʋ ɛ nɩɛ 'pepe ka jrɛ' ‑sia 'o nɩa. 14 Fariseɛn‑wi" "sia "kpae' 'sʋ ʋʋ pooɛ Sesi 'a 'kmʋ ‑satɩ.

Dbonʋi Kea ‑teea kpɔi" ɛ

15 'Kaa Sesi 'jea kan' 'sʋ ɛ, ɔ 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑ta ‑tu 'mɛ. Nyʋ ‑tuu"‑tuu bla 'bo ɔ 'de ‑wɛe ɔ 'pʋʋ‑ nyʋ "klein 'wɛ‑ nɩa ‑pʋn" ɛ. 16 'De ɔ ‑te' ʋʋpʋ kɛ' "i ka ɔ 'na : Ao 'bo 'ma nynɩ "siɛ‑ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee. 17 ‑Wɛe dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa, 'de ɛ 'je 'o nyni. 18 Ɔ wlu' ka 'de‑ ɔ 'na : Kea 'naa :

'Ma dbonʋi 'ɩn ‑teea kpɔi", ɔ ka. 'Ma ‑tɩ' kmai" ‑ɔ 'ʋn 'ma 'mʋa‑tɩ ‑wee' nɩa, 'ma mu ɔ 'ma ‑Suu 'ʋn "jia ‑wɛe ɔ 'je 'ma "isrɛ‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee. 19 Ɔ ke nyɔ se wɔn ‑siie' i, ɔ se "wɔi, nyɔ se ɔɔ' 'ʋn ‑sacruɛn" 'wɔin ‑je woi. 20 ‑Bo ɔ "si ‑gblokpau ‑soɛ "kpei ɛ, ɔ se ɛ ‑crai, ɔ se nɛbi 'a "jriɛ dɛ ‑ɛɛ wan mɩ"mɩ" 'mʋʋi. 'Kamɔ ɔɔ mu nʋa' mamaʋ 'sʋ "isrɛ‑tɩ 'a 'sʋ 'je tʋ 'a "jru kpa 'de 'kmʋ "kpei. 21 ‑Wɛe 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'je ɔ ‑kwlɩ" ‑te'.

Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋɛ 'de Kea 'ʋn

(Makɩ 3.22-30 ; Luikɩ 11.14-23)

22 'Sʋ ʋʋ jɔ "jri wai" due' ‑ɔ ‑nɩa "muu‑ ‑wɛe ‑suusaʋn ‑nɩa 'de 'ʋn ɛ. Sesi 'pʋɔ' 'sʋ ɔɔ wlu', ɔɔ 'jeɛ i. 23 Ɛ "maa nyʋ ‑wee' "klein tai', 'sʋ ʋʋ 'na : Dafidɩ 'a "ju ‑nɔ ko ‑taa ? 24 Fariseɛn‑wi" 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ "ju ‑nɔ ɔ nʋa ‑siisaɩn i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Bɛsebuilɩ ‑nɩa ‑siisaɩn 'a klaa" ‑nyiɔ" "ikmaa'.

25 'Kaa Sesi jua ʋʋa' tɔ' 'sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Blʋa‑ ‑ɛɛ nyʋ 'a 'sʋ ‑seea'ʋn ɛ, ɛɛ' 'wlʋ dɛ 'ʋn. ‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ ke ‑gbu" "o ‑gbu" ‑ɩa 'bleenyʋ ‑seea'ʋn 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ ɛ, ɩ se dɛ 'ʋn 'wlʋi. 26 ‑Bo ‑siɔn' ɔ sea ‑siɔn' o ‑fɔn' 'ee, ‑mɛ ɔɔ sea ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa o ‑fɔn' 'mʋa‑ ? 'De ‑mɛ ka ɔɔ' tʋ"bodɛ 'je dɛ 'ʋn 'wlʋsʋn nʋ 'ja a‑ ? 27 'De ‑bo 'ma sea ‑siisaɩn inʋ 'de Bɛsebuilɩ 'a 'nynɩ 'ʋn 'ee, aoa' "nynuu‑ ‑mʋ 'ee, nyɔ ɔɔ 'nynɩ 'ʋn ʋʋa nʋ ‑siisaɩn i ɛ‑ ? Aoa 'jee, ɛ mɛɛ ‑tɩ, ʋʋa muɛ ao 'pee kpʋan'. 28 'Kaa ‑bo ɛ nɩ 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn mɔ 'ma nʋʋ ‑siisaɩn i 'ja a, ‑mɛ ao 'wɔɛn 'mii ka Kea 'a "ikmaa' mɛ ji 'de aopʋ "klu ɛ. 29 Nyɔ "o nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'de "ikmai o ‑gbu" 'di pa ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' dɩ 'ʋn "duo ‑bo ɔ se "ju ‑kmai" ‑nɔ san ke kpɩɩn‑ ɛ. 'Kaa ‑bo ɔ sɔn ɔ, ‑mɛ ɔ 'beeɛ' ɔ 'je dɩ "klein ‑nɩa 'de ɔ o ‑gbu" "jri. 30 Nyɔ ‑ke 'ma ‑a sea na ‑mɛ ɔ 'bleeɛ 'ʋn 'dii, 'de nyɔ ‑sea' nyʋ 'de 'ʋn o ja ‑mɛ ɔɔ ‑gba' dɩ ja. 31 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, nyiɔpʋ 'a dɩsaɩn ke, ʋʋa' Kea wɔn o toa' 'beeɛ' ɩ 'je ‑kwɛ‑. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea 'a ‑Suu wɔn o toa' a, ɔɔ' dɛsaʋn se ‑kwɛi. 32 Nyɔ ‑tmʋa wlu saʋn 'de nyiɔ 'ɔ "Ju ‑pee ɛ, ɔɔ' dɛsaʋn 'beeɛ' ɛ 'je ‑kwɛ‑, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea 'a ‑Suu wɔn o toa' a, ɔɔ' dɛsaʋn se ‑kwɛi 'de kaanwɩ ke nɔ" ‑ɔɔ mua jia' 'de nya 'di.

Tu ke ɛɛ' 'jɔ ke

(Luikɩ 6.43-45)

33 Ka nyɔ ɔ nʋa tu 'dɔe juosʋn 'ka ka : Ao 'bo dɩ "jri ibeeɛ, ‑bo tu nɩ tu 'dɔe ɛ, ɛɛ poɛ "bi 'dɔe, 'de ‑bo tu nɩ tu saʋn ɛ, ɛɛ poɛ "bi saɩn. Nyʋ juo tu "o tu 'mɛ 'de ɛɛ' 'jɔ 'ʋn. 34 Ao sɛn 'ɛ "nynuu‑, ao nynia 'di wɔn mɔ kan' a, ka ao 'je dɩ 'dɔe 'a 'tmʋsʋn nʋ mɔ 'de ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑jia" 'e nyiɔ pɛe o mɩ ‑ɩa jii 'de ɔ 'wɔn. 35 Nyɔ 'dɔe a ‑sa' ‑tɩ' 'dɔe 'de ɔɔ' pɛe 'dɔe o ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. 'De nyɔ saʋn a ‑sa' ‑tɩ' saɩn 'de ɔɔ' pɛe saʋn o ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. 36 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, 'peewɩ o ɛ, wlu "klein ‑ɩ ‑sea' 'tmʋ ka nɩ ‑wɛe nyiɔ 'tmʋa, ɔɔ muɛ ɩa' "kuan poa', 37 dɛ‑nʋɛ' 'bo ‑ma ‑cɛ" 'ɛ wlu "kpei 'bomɔ 'pee 'je ‑ʋn kpʋʋn‑ 'de 'bomɔ 'pee 'je ‑ʋn ‑seea.

Kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ‑teeɛ' Sesi jrii' i

(Makɩ 8.11-12 ; Luikɩ 11.29-32)

38 'Sʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke, Fariseɛn‑wi" 'a jrʋ' wlu' 'de Sesi ‑pee ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑nɩɛi" ‑ɩn ‑je jrii' nʋ, ‑a ‑je ‑ʋn ‑je. 39 ‑Wɛe Sesi wlu ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Diwɔnyniʋn ke nyʋ 'srɛipooʋn ʋʋa ‑tee' 'ʋn jrii' i. 'Kaa jrii' jrɛ' se nʋʋɛi, ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa 'de Kea 'a wlu 'kwa jaa i Sonasɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ ɛ.

40 Ka Sonasɩ nʋa 'jrʋ‑gbaowɩ taan ke "maʋ'wɩ taan 'de ‑smiiɛ' klaa" 'di ɛ, 'kamɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'jrʋ‑gbaowɩ taan ke "maʋ'wɩ taan nʋ 'de ‑klu'.

41 Nyʋ ‑wlʋa Ninifʋ a muɛ 'ʋnsɔan' 'pee 'wlʋwɩ o ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ta Sonasɩ 'tmʋʋa ʋʋpʋ Kea 'a ‑tɩ' ‑pee ɛ, ʋʋ pooɛ 'kmʋ fai". 'De ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ 'bɛi" ɔ je Sonasɩ ‑sii. 42 Ke'wlɛ ɛ, tʋ"bo nynɔkpao' ‑wlʋa 'e 'jrʋ' 'a ‑gbɩnfɔ o 'de Sebablʋa "kpei a muɛ 'ʋnsɔan' 'pee 'wlʋwɩ o ‑wɛe ʋ 'je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ' ʋ 'wlʋɛ 'e 'blʋa‑ ‑tɔɔn' ‑tɔɔn "kpei ‑wɛe ʋ ji 'beɔ Salomɔ 'ɔ tɔ' wlu doin" o poa'. 'De ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta, ‑mɔ 'bɛi" ɔ je Salomɔ ‑sii.

‑Suusaʋn 'a deji‑tɩ

(Luikɩ 11.24-26)

43 ‑Bo ‑suusaʋn 'wlʋ 'de nyɔ 'ʋn ɛ, ɛ muɛ ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩ 'de ɛɛ ‑pɔn ‑teɩn i. 44 'Kaa ‑bo ɛ se ‑teɩn 'je 'sʋ ɛ, ɛ 'na : 'Ma jiɛ 'de 'ma ‑gbu" 'di 'ɩn 'wlʋa de mua'. Ɛɛ mua 'e de ɛ, ‑mɛ ‑gbu" 'dii wuuɛ i 'pepe, dɩ ‑wee' "klein ‑teeɛ kpɔi", 'kaa nyɔ se 'de ɛ 'di nɩ‑. 45 'Sʋ ɛ muɛ de ‑wɛe ɛ "duo ‑siisaɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑kmai" ‑ɩ ‑sii ɛmɛ 'ʋn, ɩ ji ‑wɛe ɩ bee o ɩ kpʋn ‑teɩn 'de ɔ 'ʋn, ‑mɛ ɔɔ' "ju tu 'a de 'bɔɔ‑ kplɩn a muɛ "jrii nynia', ɩ 'je ɔɔ' tɛin" kplɩn ‑sii. 'Kamɔ ɛɛ mu nɩa' 'de 'diwɔnyniʋn ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Sesi de ke ɔɔ' "dei‑wi" ke

(Makɩ 3.31-35 ; Luikɩ 8.19-21)

46 Sesi siiɛ nyʋ ‑pee wlua' kan' 'sʋ ɔ de ke ɔɔ' "dei‑wi" je ji 'e "kpae' ‑wɛe ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ke ɔ 'je wlu‑. 47 'Sʋ "ju due' ‑wlu 'e Sesi ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ ke, ‑ɩn de ke ‑ma "dei‑wi" ji', ʋʋ nɩɛ 'e "kpae', ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je ‑ʋn 'tmʋʋ‑. 48 'Kaa "ju 'tmʋa dɛ ‑nɛ, Sesi wlu' ɔ 'na : 'Ɩn de ke 'ma "dei‑wi" 'de ɛ‑ ? 49 'Bomɔ ɔ too ɔɔ' klai" nynuu sʋn "kpe i 'de ɔ 'na : 'Ɩn de ke 'ma "dei‑wi" ka. 50 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ nʋa 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ 'ma "deinmɔu, ɔmɔ ‑nɩ 'ma "deinynɔkpao', ɔmɔ ‑nɩ 'ɩn de.

13

Kodbonʋi 'a "ipoo‑tɩ

(Makɩ 4.1-9 ; Luikɩ 8.4-8)

1 'De 'wɩ due' ‑nɩa 'mʋa‑ 'di 'bomɔ Sesi 'wlʋʋ 'e ‑gbu" 'di ‑wɛe ɔ mu 'o "ni ‑kwlɩ" 'de ɔ ‑te i. 2 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae' ɔ 'dei, 'sʋ ɔ 'ja 'e ‑kwɛɛ" due' 'di ‑wɛe ɔ ‑te i 'de ʋʋ ‑wee' "klein ‑gbae' "ni wɔin. 3 ‑Wɛe ɔ poo ‑tɩ' ‑tuu"‑tuu "i ɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ ɔ 'na :

"Ju due' mɔ ‑mu' ko ‑gbaa' 'de ‑kle. 4 ‑Ta ɔɔ ‑gbaa' ko 'sʋ ɛ, ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'bo ‑je kpae", 'sʋ nʋʋɩ ji' ɩ di ‑mɩ 'mɛ. 5 Ko 'a 'jɔ jrɩ' blu' 'bo "soi 'ʋn, ‑ta 'blʋ ‑tuu" sea nɩ ɛ. 'Blʋ ‑nɩa 'o se 'ʋn tɔ 'sʋ ɩ ‑too" ɛ 'mɛa'. 6 'Jrʋ ‑tea faan' ‑pʋn" 'sʋ ɩ ‑wee' "joo' ‑wɛe ɩ jɛ, dɛ‑nʋɛ' ɩa' 'sɩn se ‑ta ‑tɔɔn nyni. 7 Ko 'a 'jɔ jrɩ' blu' 'de "wi 'ʋn, ɩ ke "wi mɛ' ‑tadue ‑wɛe "wi san ɩ i. 8 'Kaa ko 'a 'jɔ jrɩ' ‑kpa 'o 'blʋa 'dɔe 'ʋn ɛ, ‑mɩ 'wlʋɛ dɛ 'ʋn, ɩa' jrɩ' croɛ 'jɔ 'ɔ kmɛ' 'due, jrɩ' croɛ 'jɔ 'ɔ kwla ‑mɛɛo"‑, ‑wɛe jrɩ' cro 'jɔ 'ɔ kwla taan. 9 'Sʋ Sesi 'na : Nyɔ doin" nɩa 'o "jru ‑mɛ ɔ 'wɔn ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'mii.

Dɛɛ‑tɩ Sesi a poo ‑tɩ' "i ɛ‑ ?

(Makɩ 4.10-12 ; Luikɩ 8.9-10)

10 Klai" nynuu 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑bo ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ dɛ ‑pee 'tmʋʋ ‑wɛe ‑ma poo ‑tɩ' "i ɛ‑ ? 11 'Sʋ ɔ 'na : Aomɔ 'jeɛ 'saaʋn ‑wɛe aoa 'wɔn 'e Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' ‑wee' 'dei. 'Kaa ʋʋpʋ mɔ se ɛ 'je. 12 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ poa Kea 'a wlu doin" o jeejee ɛ, ɔ ‑kɔ' nyɔ ‑blea dɛ. ɔɔ muɛ dee jrɛ' 'jea' ke'wlɛ ‑wɛe ɩ 'je "kpei 'kpa ɩ 'je ɔ isiie. 'Kaa nyɔ ‑sea' Kea 'a wlu doin" o po‑tɩ 'wɔɔn ɛ, ɔ ‑kɔ' nyɔ ‑jɔ sea' dɛ 'ble ɛ. Dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ 'blea a, nyʋ a mu ɔ ‑mɛ 'kwa ‑saa'. 13 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma poo ‑tɩ' "i 'de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa ‑gbʋʋn' i 'mɛ, 'kaa ʋʋa' 'jei. Ʋʋa po dɛ doin" o 'mɛ, 'kaa ʋʋa' 'wɔn 'e dɛ 'dei. 14 'Kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa tɛin" 'je 'o nyni. Ɔ wlu' ka 'de‑ ɔ 'na : Kea 'na :

Aoa muɛ dɛ doin" o poa' 'pepe, 'kaa ao se ɛ 'mii 'wɔin. Aoa muɛ dɛ ja ‑gbʋan' 'pepe, 'kaa ao se ɛ "jriɛ‑ 'jeei. 15 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑nʋ ʋʋa' pɛe pa tu, ʋʋ "sun doin" 'mɛ ‑wɛe ʋʋ je i 'wɔn, ʋʋ "mu "jri 'mɛ ‑wɛe ʋʋ je i 'je ‑wɛe ʋʋa' ‑tɔ' je dɛ 'mii 'wɔn. 'Kamɔ ʋʋa nʋ 'de ʋʋ je 'nɔ 'ʋn o "biie‑ ‑wɛe 'ɩn je ʋʋpʋ 'pʋʋ‑.

16 'Kaa 'mʋa‑ nʋ aopʋ mɔ, dɛ‑nʋɛ' aoa' "jri a 'jeɛ i ‑wɛe aoa' doin" a 'wɔn i. 17 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ : Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑tuu"‑tuu ke "isrɛnyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nɩɛi" dɩ aoa 'jea "jriɛ‑ ‑ta ʋʋ 'jɩ 'je 'de‑, 'kaa ʋʋ sɩ 'je. Dɩ aoa 'wɔan ʋʋ 'je ɩ 'wɔn 'de‑, 'kaa ʋʋ sɩ 'wɔn.

Sesi ‑sa kodbonʋi 'a "ipoo‑tɩ wɔ

(Makɩ 4.13-20 ; Luikɩ 8.11-15)

18 Ao po doin" i la, dɛ kodbonʋi 'a ‑tɩ' ‑sa wɔ, ɛ ka : 19 ‑Bo nyɔ po Kea 'a tʋ"bodɛ 'ɛ ‑tɩ' doin" o ‑wɛe ɔɔ' 'wɔɛn 'mii ɛ, 'sʋ ‑siɔn' ji' ɔ ‑sa wlu ‑nɛ 'de ɔ pɛe o. ‑Mɛ ka kojɔ ‑blua' 'o ‑je kpae" nɩa, 'kamɔ ‑mɔ 'ɔ jei tu nɩ‑. 20 Kojɔ ‑blua' 'o "soi "klu ɛ, ɛ ‑kɔ' nyɔ ‑ta ɔ "sria ‑wɛe ɔ ‑sa 'o Kea 'a wlu, 'bomɔ ɔ "sri ɔ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 21 'Kaa ɛɛ' po 'sɩn 'de ɔ 'ʋn, ɔɔ nʋɛ ɛɛ' ‑jaja ɔɔ' 'kpa 'de nyna. ‑Bo 'kle ji ɔ "kpei 'de wlu ɔ 'wɔan 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'sʋ ɔ poɛ ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ tɔ' i. 22 Kojɔ ‑blua' 'de "wi 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑kɔ' nyɔ ‑ɔ ‑wɔan Kea 'a wlu kpɩɩn‑, ‑wɛe ‑ɔɔ' "tai‑ ɛ "i, ɛɛ' croa 'jɔ 'de ɔ 'ʋn ɛ, ka ɛ "sia 'nynɩ ɔɔ' nʋ kan', dɛ‑nʋɛ' 'kmʋ 'a dɩ ke "wliiɛ‑ 'blea' ‑ɩa pooa nyʋ 'srɛ i, ɩmɩ ‑ɩa feeɛ' ɔɔ 'wla i 'de 'wɩ ‑wee' 'di. 23 Kojɔ ‑kpa 'o 'blʋa‑ 'dɔe 'ʋn, ‑mɛ ‑kɔ' nyɔ ‑ɔ ‑wɔan Kea 'a wlu ‑wɛe ‑ɔ ‑wɔɛn 'mii ɛ. Wlu ɔ 'wɔan, ɔ ‑teɛ i 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ ɔɔ nʋ kan', ɔ ‑kɔ' ko ‑ɛɛ 'jɔ jrɛ' ɛ croa 'jɔ 'ɔ kmɛ' 'due, jrɛ' croa kwla ‑mɛɛo"‑ ‑wɛe jrɛ' croa kwla taan.

Sesi pooɛ sii" 'a ‑tɩ' "i

24 Sesi pooɛ ‑tɩ' jrɩ' "i ke'wlɛ 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ɛ ‑ke 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑kɔɔa' "i ɛ, ɛ ka : "Ju due' mɔ ‑ɔ po ko 'a "kwli 'dɔe 'de ɔ o ‑kle. 25 ‑Ta nyʋ ‑wee' "klein a 'mʋʋa "maʋ 'sʋ ɛ, ɔɔ' tʋnyɔ pa 'de ɔ o ‑kle, ɔ ‑gba' sii" saɩn 'a 'jɔ 'demu 'sʋ ɔ mu'. 26 ‑Ta ko a mɛa ‑wɛe ɩa waa 'sʋ sii" saɩn ‑nɩ mɛ' ‑ke. 27 'Sʋ "ju ‑nɔ 'ɔ dbonʋʋn ji' ʋʋ 'na : ‑Aa 'blei, ‑a se ko 'a 'sʋ po 'de ‑kle ‑sɔo 'de‑, ‑ta sii" saɩn ‑mɩ 'a ‑tɩ' 'wlʋ ɛ‑ ? 28 'De ɔ 'na : 'Ma tʋnyʋ ‑nʋ' dɛ ‑nɛ. 'De ɔɔ' dbonʋʋn 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛi" ‑a ‑je sii" saɩn ‑nɩ "cnuan' mu 'jaa ? 29 ɔ 'na : "Ɩɩn‑, ɩ sie kan', ‑bo aoa sea sii" saɩn "crun ao je 'ma ko "crun ‑ke. 30 Ao "tai‑ ko ke sii" "i, ɩ 'je 'boa ‑tadue mamaʋ 'sʋ kocɛn nɔ" 'je nyni. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, 'ma muɛ wlua' 'de kocɛnyʋ ‑pee ka : Ao cɛn sii" saɩn ke tɛin", ao sɩn i ‑wɛe ao 'jɩ 'o "jri po. 'De ao 'je 'ma ko ‑cɛɛn' "sro ‑tu" 'bo "jɛi.

Sii" jɔ ‑saan" 'a "ipoo‑tɩ

(Makɩ 4.30-32 ; Luikɩ 13.18-19)

31 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i 'de ʋʋpʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : Kea 'a 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di, ɛ ‑kɔ' sii" jɔ "ju due' ɔ "dua 'ʋn ‑wɛe ɔ ‑tua" 'de ɔ o ‑kle' ɛ. 32 Ɛɛ' sii" tu 'a 'jɔ 'piiɛ "i 'de sii" ‑wee' "klu. 'Kaa ‑bo ɛ mɛ, ɛɛ 'boa ɛɛ 'kpa tu klaa" 'de nʋʋɩ a ji ɩa' 'jro poa' 'de ɛ ja.

‑Di'pɛn ‑puun" dɛ 'ɛ "ipoo‑tɩ

(Luikɩ 13.20-21)

33 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : Kea 'a 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di, ɛ ‑kɔ' ‑di'pɛn ‑puun" dɛ 'nynɔkpao' due' "dua 'ʋn ‑wɛe ʋ poa 'de fai' pʋ 'a 'kɛinkɛ taan o. Ɛ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ fai' pʋ ‑nɛ 'ɛ 'pɔɔ je ‑pun", ɛ je dɛ "ji.

Dɛɛ‑tɩ Sesi a poo‑tɩ' "i ɛ‑ ?

(Makɩ 4.33-34)

34 Dɩ "klein Sesi a 'tmʋa 'de nyʋ ‑pee ɛ, ɔɔ 'tmʋ ɩ 'de ‑tɩ' "ipooa' 'ʋn. 35 ‑Wɛe dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai 'tmʋa sese ɛ, ɛ je 'o nyni. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

'Ma muɛ nyʋ ‑pee wlua' 'de ‑tɩ' "ipooa' 'ʋn. Dɩ ‑tba' 'e 'kmʋ 'a nʋʋa' o ‑wɛe ‑ɩ ‑pa' 'kwla sese 'ma mu ɩ ʋʋpʋ 'tmʋa'.

Sesi ‑sa sii" saɩn 'a ‑tɩ' wɔ

36 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi "tai nyʋ ‑gbae ɔ 'dei "i ‑wɛe ɔ pa ‑gbu". ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" 'sʋ ɛ, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑sa sii" saɩn ‑nɩa 'e ‑kle' 'a "ipoo‑tɩ wɔ 'de ‑a ‑pee ke.

37 'Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei ɔ 'na : Nyɔ ‑ɔ poa ko "kwli 'dɔe 'de ‑kle ɛ, ɔmɔ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ "Ju. 38 ‑Kle' mɛ ‑nɩ 'kmʋ, ko "kwli 'dɔe mɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea tʋ"bodɛ 'ɛ ‑tea' a. 'De sii" saɩn mɩ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea ‑siɔn' 'ɔ ‑tea' a. 39 Tʋnyɔ ‑jɔ ‑doa sii" saɩn ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ‑siɔn'. 'De ko cɛan' mɛ ‑nɩ 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ". Kocɛʋn mʋ ‑nɩ Kea 'a dboʋn. 40 Ka nyɔ ɔ ‑sa' sii" saɩn 'de ko "klu ‑wɛe ɔɔ po ɩ "jri ɛ, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa' 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ". 41 Nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ ɔɔ' "soa‑wi" dboa' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ ‑bluua ʋʋa' ‑ponyiɔ 'de dɛsaʋn 'di ke nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn 'tɛn, 42 ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'de nɛ 'ʋn po, ‑ta ‑fɩn" 'a ke 'nynɩ "idiia' nɩa. 43 'Kaa nyʋ ‑ʋʋa ‑jea Kea wɔn ɛ, ʋʋa muɛ faan' 'de ʋʋ "Bo 'a tʋ"bo‑kwlɔ 'di ka 'jrʋ a fan. Nyɔ iwɔn doin" nɩa 'o "jru, ‑mɛ ɔ 'wɔn i.

"Wliiɛ‑ ‑pa' 'kwla a

44 Dɛ ‑ke jaʋn 'di 'a 'beɔdɛ ‑kɔɔa' "i ke'wlɛ, ɛ ka : ɛ ‑kɔ' 'sani kpo ‑pa' 'kwla 'de ‑kle' due' 'di. "Ju due' 'jeɛ 'sʋ, ɔ ‑tuɛ" 'kwla 'de nyʋ ‑pee. 'Mʋa nʋɔ' 'sʋ ɔ je ɔɔ' 'bleedɩ ‑wee' "klein ple ‑wɛe ɔ ‑tɩn' ɛɛ' ‑kle' tu‑.

‑Srɔjɔ 'ɔ "ipoo‑tɩ

45 Dɛ ‑ke jaʋn 'di 'a 'beɔdɛ ‑kɔɔa' "i ke'wlɛ ɛ, ɛ ka : ɛ ‑kɔ' 'dɔɔpoi due' ‑ɔɔ ‑pɔan' ‑srɔjɔ 'dɔe 'a ‑tɩan' i ɛ. 46 Ɔ 'jea ɛɛ' ‑jɛ ‑ɛɛ sɔɔn' kma 'sʋ ɛ, ɔ muɛ de ‑wɛe ɔ ple ɔɔ' dɩ ‑wee' "klein 'de ɔ ‑tɩɛn'.

'Sai 'a "ipoo‑tɩ

47 Jaʋn 'di 'a 'beɔdɛ ‑kɔ' 'sai nyʋ poa 'de 'tɔniɛ wɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑sa ‑smii'a "kwli ‑wee' ɛ, 48 ɛ "jia 'sʋ "nibliʋn ‑criɛ', ‑wɛe ʋʋ jɛ 'o 'kpʋʋ' "kpei. 'De ʋʋ ‑te i ‑wɛe ʋʋa 'cra ‑smii'‑ 'mii. Ʋʋa po ɩa' ‑jɩ ‑nmɔa "jrii toe" 'dii, ‑wɛe ʋʋa po ɩa' ‑jɩ ‑nyniia "jrii 'kwla. 49 'Kamɔ ɛɛ mu nɩa' 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ". Kea 'a "soa‑wi" a muɛ jia', ʋʋ 'je nyʋ saɩn ke nyʋ 'dɔe i ‑seea'‑. 50 ‑Wɛe ʋʋ 'je nyʋ saɩn 'de nɛ 'ʋn po, 'bomɔ ‑fɩan" ke 'nynɩ "idiia' nɩ‑.

Nyɔ ‑wɔan Kea 'a wlu 'mii ɛ ɔ ‑kɔ' "wliiɛjei

51 ‑Wɛe Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Dɩ "klein 'ɩn 'tmʋa ‑nɩ ao 'wɔn ɩ 'mii 'mɛɛ ? Ʋʋ 'na : Kɩɩn. 52 'De ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ɛ ‑kɔ' ‑na nyɔ ‑nɩa kɛ' wɔ‑sai ‑cɔɔn'‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑wɔan dɛ 'mii 'de ‑ɔ ‑kpa tʋ"bodɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a klai" ju ɛ, ɔ ‑kɔ' ‑gbu" jei ‑ɔɔ ‑sa 'e ɔɔ' ‑gbu" 'di "wliiɛ‑ dee ke "wliiɛ‑ soa ke ɛ.

Nasarɛtɩ‑nyʋ se Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je

(Makɩ 6.1-6 ; Luikɩ 4.16-30)

53 Sesi ‑kɔa' ‑tɩ' "ipooa' kan' 'sʋ ɛ, ɔ 'wlʋ 'mʋa‑ 'mɛ 54 ‑wɛe ɔ mu 'e ‑kwlɔ ‑ɛ 'di ɔ 'bɛɛa "i ɛ. Ɔ pa 'e "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di, 'sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ dɛ tɔɔa' ‑pʋn". Nyʋ "klein ‑jea ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔ‑ta a, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋ 'na : ‑Taka ɔ ‑sa tɔ' ‑jɛ ‑mɛ 'de ɔɔ nʋ jrii' ɛ‑ ? 55 ‑Ɔ ‑nɔ se ‑gbu" kɔi 'a "ju nɩ ‑taa ? Madi se ɔ de nɩɩ‑ ? Sakɩ o, Sosɛʋ o, Simɔ ke Suidɩ se ɔɔ' "dei‑wi" nɩɩ‑ ? 56 'De ɔɔ' "deinynʋkpae' se 'de ‑a "klu nɩ ‑taa ? 'De ‑mɛ ‑ta wɛ‑ ‑ɔ ‑sa "ikmaa' ‑jɛ ‑mɛ 'ja a‑ ? 57 Tɔ' ʋʋa naa i 'sʋ ɛɛ' 'wɔn ʋʋa' 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 'Bomɔ Sesi wluu ka ɔ 'na : Nyʋ a 'jeɛ Kea 'a wlu 'kwajaai dɛ 'ʋn ‑ta "o ‑ta, 'kaa ɔɔ' 'blʋa 'dinyʋ ke, ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ 'a 'jeɔ dɛʋn'. 58 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ʋʋa' "jrukua' a nʋɛ' 'sʋ ɔ se "ikmadɩ ‑tuu"‑tuu nʋ 'bo 'a ‑ta ‑tu.

14

San Batisɩ 'a 'mɛ‑tɩ

(Makɩ 6.14-29 ; Luikɩ 9.7-9)

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Erodɩ ‑nɩa Galile 'a 'beɔ 'wɔan Sesi 'a 'nynɩ. 2 'Sʋ ɔ 'tmʋɛ ɔɔ' dboʋn, ɔ 'na : San Batisɩ ‑o. Ɔ jiɛ 'kmʋ de, ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ nʋ jrii' ‑nɩ.

3-4 'De ka San Batisɩ ‑mɔ nʋa 'mɛsʋn 'ka ka : Erodɩ ‑sa ɔɔ' "dei Filipʋ 'nynɔ 'kwa. Ʋa' 'nynɩ ‑nɩ Erodiadɩ. 'Wɩ jrɛ' o San wlu' ɔ ‑pee, ɔ 'na : Ɛ se "jrii nmɔ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma "dei 'nynɔ 'kwa ‑sa 'de ʋ 'je ‑ʋn "bli "ti. Ɛmɛ ‑tɩ Erodɩ kpʋn San, ɔ sɔn ‑wɛe ɔ po ɔ ‑kaso 'di 'de Erodiadɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 5 Ɔɔ ‑pɔn ɔ 'je San 'dba, 'kaa ɔɔ plee nyʋ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑wee' a 'daa San Kea 'a wlu 'kwajaai.

6 'Sʋ nɔ" ‑ɛ 'di Erodɩ ‑tuu" a ɔɔ' 'wlʋ‑kɔ ɛ, 'bomɔ Erodiadɩ 'a "junynɔkpao' dee 'bo nyʋ ɔ 'da ‑kɔ' ‑sɔn "juɔi. 7 Ʋa' deebʋ ‑sɔ pɛe 'di 'sʋ ɔ cɛn wlu ‑tie" ɔ 'na : Dɛ "o dɛ a ‑teea' 'mii ɛ, 'ma muɛ aʋn "nyɩa'. 8 'Sʋ ʋ tʋ de "jrui 'de ʋ de ‑tuu" wlu wɔn, ‑wɛe ʋ mu 'de Erodɩ o de 'sʋ ʋ 'na : ‑Ɩn ‑te' San Batisɩ 'a "jru 'de 'kwlan 'di kaan ‑ta, ‑ɩn ‑je ɛ 'ʋn "nyɩ. 9 'Sʋ 'beɔ Erodɩ "kaeɛ "jrii. 'Kaa dɛ ɔ cɛan wlu ‑tie" 'bo nyʋ ɔ 'da ‑kɔ' ‑sɔn "juɔi ɛ, ɛ kpʋn 'ɔ, 'sʋ ɔ cɛn 'o wlu ɔ 'na : Ao "nyɩʋ dɛ ʋ ‑teea' i ɛ. 10 ‑Wɛe ɔ dbo nyʋ 'e ‑kaso 'di ʋʋ ‑sa San Batisɩ "jru "i. 11 Ʋʋ ‑teɛ' 'e 'kwlan 'di 'de ʋʋ "nyɩ ɛ "junynɔkpao' ‑wɛe ‑mʋ kpɛ ʋ de.

12 San 'a klai" nynuu jia, ʋʋ "duo ɔɔ' "ku 'ʋn ‑wɛe ʋʋ ‑te' ɔ i. ‑Wɛe ʋʋ mu ʋʋ po Sesi dɩ ‑nʋʋa 'a "kuan. 13 Sesi 'wɔan ‑tɩ' ‑nɩ 'sʋ, ɔ 'kpa 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ɔ mu ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩ ɛ. 'Kaa nyiɔpʋ 'je kan' 'mɛ 'sʋ ʋʋ 'wlʋɛ ‑kwlɛ 'dii ‑wɛe ʋʋ naa 'blʋɔi 'de ʋʋ mu Sesi kɩn.

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di'pɛn ke ‑smii' ke

(Makɩ 6.30-44 ; Luikɩ 9.10-17 ; San 6.1-14)

14 ‑Ta Sesi a 'wlʋa 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ɔɔ "sia i, ‑mɛ nyiɔpʋ ‑kooa' i ‑ta ‑wee'. Ɔ 'jea ʋʋpʋ 'sʋ ʋʋa' wɛe a nʋɔ', 'sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔɔa' ‑pʋn".

15 ‑Ta kwie a kpʋʋan 'sʋ ɛ, ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'na : Nɔ" ‑si' ‑wɛ‑, dɛ jrɛ' se ‑ta nɩ‑, ‑ɩn po nyʋ ‑nʋ ‑jei" ʋʋ 'je ‑kwlɛ 'dii mu ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' diidɛ i ‑pɔn. 16 'Sʋ Sesi 'tmʋʋ ʋʋpʋ 'mɛ ɔ 'na : ʋʋ se mui kan'. Aoa' ‑cɛ" 'kpa "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ. 17 'Kaa ʋʋ 'na : ‑Di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ‑gbai' mɩ ‑a ‑ble ‑ta. 18 'De Sesi 'na : Ao jɩ 'ʋn 'nɔ.

19 ‑Wɛe ɔ wlu nyʋ ‑gbaea' ɔ 'de woi ‑pee ɔ 'na : Ao ‑te i 'bo sii" "kpei. ‑Wɛe ɔ "duo ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' 'jɔ 'sɔɔn ‑nɩ 'ʋn, 'de ɔ kpa "jri "jɛi, ɔ po ɩa' Kea 'sɛ‑ 'de ɔ cɩn tii‑ ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔɔ' klai" nynuu 'de ʋʋ 'jɩ nyʋ "jrii ‑gble'. 20 Ʋʋ ‑wee' "klein di' ʋʋ je dbo. Ɩa' tɔo ‑sia 'o mu "jiɛ toe" 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn. 21 Nyʋ ‑dia' diiɛ 'mʋa‑ 'bɛɛ‑ "nynunmai 'a "wlu ‑mm" 'mɛ, nyʋ se 'nynʋkpae' ke "nynumɩɩ" ‑sro'.

Sesi na' 'bo "ni "kpei

(Makɩ 6.45-52 ; San 6.15-21)

22 Ʋʋ ‑kɔai" 'sʋ ɛ, 'bomɔ Sesi "sri ɔ je ɔɔ' klai" nynuu ‑kwɛɛ" 'di po ‑wɛe ɔ 'na : Ao mu nya 'de "ni 'de 'ma ji'. ‑Mɛ ɔmɔ ke nyiɔpʋ a pooɛ wlu. 23 Ɔ ‑kɔa' nyʋ 'a ‑jei" pooa' 'sʋ, ɔ muɛ 'e crʋ "kpei ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩɛ, ‑wɛe ɔ 'je Kea bae‑. 'De ‑ta kwie a kpʋan 'sʋ ɛ, ɔɔ' 'sʋ ‑nɩ 'o mu. 24 ‑Mɛ ɔɔ' klai" nynuu 'a ‑kwɛɛ" nɩɛ 'e "ni ‑kwea la 'bode, ‑mɛ poɔ' ɔ ji, ɛɛ bla ʋʋa' ‑kwɛɛ" "ni 'a 'plɩ "jri, dɛ‑nʋɛ' 'nɔ ʋʋa muua 'demɔ poɔ' ɔ 'wlʋʋ. 25 "I‑saa sʋn" 'a ‑sro' nɔ" 'sʋ Sesi ‑teɛ naa' ‑pʋn" 'bo "ni "kpei ‑wɛe ɔɔ mu 'e ɔɔ' klai" nynuu o fɔ o. 26 ‑Ta ʋʋ 'jee ɔ ‑wɛe ɔɔ na 'bo "ni "kpei 'sʋ dɛ waa ʋʋpʋ 'dii, ʋʋmʋ 'na "kwle‑sri" ‑o 'de‑. 'Sʋ ʋʋa "wɔɔ'. 27 'Bo ɛ "sri Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee, ɔ 'na : Ao ‑te ‑tadue i, 'mɔ ‑o, faʋn 'bo ao nʋɛ !

28 'Sʋ Piɛi "duɛ wlu 'ʋn, ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑bo ɛ nɩ ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn cɛn 'o wlu ‑wɛe 'ɩn 'je 'de ‑ʋn o ji 'bo "ni "kpei. 29 Sesi 'na : ‑Ɩn ji ! Piɛi 'wlʋa 'e ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ ɔɔ na' 'o "ni "kpei ‑wɛe ɔɔ mu 'e Sesi o. 30 'Kaa ɔ kpa poɔɔ' jisʋn "jriɛ‑ i, ɛ kmai", 'sʋ faʋn a nʋɔ'. ɔɔ pa "ni ‑sɔn 'sʋ ɔ "wɔɔ' ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pʋʋ' 'ʋn 'de ! 31 'Bo ɛ "sri Sesi je sʋn sro. ɔ kpʋn ɔ 'sasa ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Ka ‑ma 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'piiɛ"i kan' a‑ ! Dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑plee tɔ' i ɛ‑ ? 32 Ʋʋ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ poɔ' 'bɔ ji ‑tɩ 'mɛ. 33 'Sʋ klai" nynuu ‑nɩa 'e ‑kwɛɛ" 'di "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo Sesi "juɔi ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o ‑cɛɛn'‑.

Sesi 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ 'de Senesarɛtɩ

(Makɩ 6.53-56)

34 Ʋʋ cɛan "ni 'sʋ ɛ, ʋʋ nyniɛ 'e Senesarɛblʋa 'di. 35 Nyʋ ‑nɩa 'e ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'di juuɛ Sesi "i, 'sʋ ʋʋ ‑kɔɔɛ ɔɔ' jinynɩ ‑ta ‑wee' ja, 'sʋ ʋʋ jɔ nyʋ "klein 'wɛ‑ ɛ nʋa. 36 ‑Wɛe ʋʋa bae ɔ i 'de ʋʋ 'je ɔɔ' "bai 'a wɔn 'ɔ 'sʋ "ibla. Nyʋ "klein ‑ʋʋa blɔ "i ɛ, ʋʋa' 'wɛ‑ ɛ 'bɔɔ.

15

Suifʋ‑wi" "bli kplɩn 'a ‑tɩ'

(Makɩ 7.1-23)

1 'Sʋ Fariseɛn ke kɛ' wɔ‑saʋn ‑wlʋa Selisalɛm 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋ ‑tee' ɔ i ka, 2 ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu a ‑saa' tɛin"nyʋ 'a kɛ' ɛ‑ ? ‑Bo ʋʋ 'je dɛ di ɛ, ʋʋa' jre kwa, ka ‑aa nʋa 'nɔ ‑a "blikplɩn 'ʋn see ɛ, ʋʋa' nʋ kan'. 3 Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'De aopʋ mɔ 'ee, dɛɛ‑tɩ aoa ‑saa' Kea 'a kɛ' 'de aoa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' 'ʋn ɛ‑ ? 4 Kea 'naa : ‑Ɩn ‑je ‑ʋn "bo ke ‑ɩn de wɔn, 'de nyɔ ‑ɔɔ mua ɔ "bo ke de ‑soo' o poa' a, ɔɔ muɛ 'mɛa'. 5 'Kaa aopʋ mɔ 'na : Nyɔ ‑ɔɔ mua wlua' 'de ɔ "bo ke de ‑pee ‑wɛe ‑ɔ ‑na : Dɛ 'ɩn 'blea 'de 'ɩn 'jea ao kwa wɔi ‑te ɛ, ɛ ‑te ɛ kpɔi", 'ɩn 'je ɛ Kea "nyɩ. ‑Mɛ ‑mɔ 'ɔ "ju tu se ɔ "bo ke de wɔn 'je la 'bode. 6 'Kamɔ aopʋ a nʋ ‑wɛe aoa ‑sa' Kea 'a wlu i 'de aoa' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'ʋn. 7 Ao "jridepooʋn, dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn 'de ɛ, ɔ 'bleɛ ‑kɩn. Dɛ ɔ 'crɩa, ɛ ka :

8 Kea 'naa : Nyʋ ‑nʋ 'ma ni ‑tea' nɩɛ 'de ʋʋ 'wɔn foo" 'ʋn 'kaa ʋʋa' pɛe tɛɛn 'ʋn o fiin. 9 Nyʋ ‑nʋ a ‑gbɛɛ' 'ʋn "juɔi foo" 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nyiɔ 'ɔ kɛ' mɛ ʋʋa tɔɔ nyʋ ‑wɛe ʋʋa 'daa‑ Kea 'a wlu.

10 'Bomɔ Sesi 'da nyʋ ‑wee' ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑wee' "klein ‑te doin" 'de ao 'je dɛ ‑nɛ 'mii 'wɔn. 11 Dɛ ‑ɛɛ paa 'e nyiɔ wɔn 'di ɛ, ɛɛ' kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn", 'kaa dɩ ‑a ‑wlʋa 'de ɔ 'wɔn ‑ɩa ‑sia" "kpae' ɩmɩ ‑ɩa kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn".

12 'Sʋ Sesi 'a klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn", ʋʋ 'na : Ka wlu ‑ɩn ‑tmʋa ‑ta ɛ kpʋan Fariseɛn‑wi" ‑kwlʋ, ‑ɩn ‑je kan' 'mɛɛ ? 13 Sesi 'na : Tu "o tu 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di sea do ɛ, ‑mɛ ɛ muɛ cnun" 'a. 14 Ao "tai‑ ʋʋpʋ "i. "Jri 'a waʋn 'a 'sʋ ‑a po ba ‑je o. 'De ‑bo "jri 'a wai po "jri 'a wai ‑je o ɛ, ʋʋ ‑wee' a muɛ i ‑kaa' 'de "bie 'di see.

15 Piɛi "dua wlu 'ʋn ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sa "ipoo ‑tɩ ‑nɩ wɔ ‑ɩn ‑nyɩ" ‑aʋn. 16 'De Sesi 'na : Aomɔ ke'wlɛɛ, ao se tɔ'di 'kpa kee ? 17 Ka dɛ "o dɛ ‑ɛɛ pa 'e nyʋ 'wɔn ‑mɛ ɛɛ mua 'e "kwli 'di ‑wɛe ɛɛ "sia ‑sɔn 'de nyʋ a poɛ 'kwla, ao se ɛ juoo‑ ? 18 'Kaa dɛ ‑jia' 'e nyʋ 'wɔn ‑mɛ ɛ 'wlʋɛ 'de ɔ pɛe o, ɛmɛ ‑ɛɛ kpʋʋn nyʋ ‑flɛn", 19 dɛ‑nʋɛ' 'de nyiɔ pɛe o mɔ tɔ' saɩn a 'wlʋ. "Ku 'dbaa' o, dɛ "itɩan' o, "jriia' o, nyʋ ‑tɩ' "kpei blaa' o, nyʋ cɛan' o, 20 dɩ ‑ɩa kpʋʋan nyiɔ ‑flɛn" mɩ ‑nao. ‑Ɩn se kwa jre ‑wɛe ‑ɩn di dɛ ‑mɛ 'ɛ kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn".

'Blʋa 'srʋ 'dinynɔ ‑teɛ Sesi ‑kwlɩ"

(Makɩ 7.24-30)

21 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑ 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'e Tii ke Sidɔnblʋa "kpei fɔ o. 22 'Sʋ Kanaan 'nynɔ due' ‑ji' 'de ɔ o ‑wɛe ‑ʋ ‑wɔ", ‑ʋ ‑na : Tʋ"bo, Dafidɩ 'a "Ju, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe‑ 'de ! 'Ma "junynɔkpao' a 'jeɛ kui wɔn 'de ‑suusaʋn 'kwa. 23 'Kaa Sesi se 'e ʋa' wlu wlu jrɛ' "kpei po mɔ "pɩ. Ɔɔ' klai" nynuu mʋ ‑kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tmʋ ɔ ‑ʋʋ ‑na : ‑Ɩn nʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ i ke, dɛ‑nʋɛ' ʋa "wɔɔ' ‑a 'dei. 24 'De Sesi 'na : Nyʋ ‑ʋʋ ‑ma" 'de Israɛ‑nyʋ "klu ka 'blae ‑sia kwla nɩa, ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'a jia' 'ɩn ji.

25 'Kaa ɔ 'da kan' 'sʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ ji' ʋ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi 'de ʋ 'na : Tʋ"bo ‑ɩn ji 'ʋn o 'de ! 26 'Bomɔ Sesi wluu ɔ 'na : Ɛ se ka ‑cɔɔn'‑ ka‑ nɩ ‑wɛe nyʋ 'je nyiɔ 'ɔ "nynuu 'a diidɩ 'ʋn "duo‑ 'de ɔ 'jɩ ‑gbe' nynuu "nyɩ. 27 'Sʋ ʋ 'na : tɔ' ‑tɩ ‑o ‑cɛɛn'‑ Tʋ"bo, 'kaa dɩ ‑ɩa blua ɩa' jeʋn ‑sɔn i ɛ, ɩmɩ ‑gbe' a 'tɛn ‑wɛe ɩa di. 28 'Sʋ Sesi 'na : 'Nynɔkpao', ka aa' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'bɛi" ka‑ ! Ka a nɩai" ɛ, ɛ nʋ kan'. 'De ɛɛ' nɔ" ‑nɛ 'di 'bo ʋa' "junynɔkpao 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑.

Sesi 'bɔɔ‑ 'wɛ‑ ‑tuu"‑tuu

29 Sesi 'wlʋ 'mʋa‑ 'mɛ ‑wɛe ɔ mu 'o "ni klaa" ‑nɩa 'e Galile ‑kwlɩ" 'sʋ ɔ 'ja 'o crʋ "kpei ‑wɛe ɔ ‑te i. 30 'Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kpɔ ‑pʋn", ʋʋ jɔ klɔɔʋn o, "jri 'a waʋn o, nɩɩaʋn o, "muu‑ o, nyʋ 'wɛ‑ 'ɛ "kwli ‑wee' a nʋa o. Ʋʋ kpʋʋpʋ‑ 'bo Sesi bɩ wɔ ‑wɛe ɔɔ 'bɔɔ‑ ʋʋa' 'wɛ‑. 31 Nyʋ ‑kwea de 'jea "muu 'a wlu ‑ta a, ʋʋ 'jea nɩɩaʋn 'a 'pʋ ‑ta, ʋʋ 'jea klɔɔʋn 'a na ‑ta, ʋʋ 'jea "jri 'a waʋn 'a i 'je ‑ta 'sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ 'sʋ ʋʋ ‑teɛ Israɛ 'a Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ ‑pʋn".

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ 'a "wlu ‑nyiiɛ diidɛ‑

(Makɩ 8.1-10)

32 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" 'sʋ Sesi 'da ɔɔ' klai" nynuu 'mɛ ‑wɛe ɔ 'na : Nyʋ ‑nʋ ʋʋa' wɛe a nʋ 'ʋn 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nʋɛ 'wɩ taan 'bo 'ʋn ‑pʋn", 'kaa ʋʋ se dɛ di. 'Mɔ se ɛ "inɩ 'ɩn 'je ʋʋpʋ ‑jei" po 'de 'mɩɩɛ‑ 'ʋn, ‑wɛe ‑crigbaa je ʋʋpʋ ‑sa ʋʋa' de mu nɔ" 'bo ‑jei". 33 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'na : ‑Ta ‑kwlɔ jrɛ' sea nɩ ‑ta 'ee, ‑taka ‑a ‑je nyʋ ‑tia ka 'a diidɛ ‑saa ? 34 'De Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i ɔ 'na : ‑Di'pɛn kplɩ ‑tiiɛ'‑ ao 'ble ɛ‑ ? ʋʋ 'na : ‑A ‑bleɛ ‑di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn ke ‑smii' jɔ mɩɩ" jrɩ' ke‑.

35 'Sʋ ɔ 'tmʋɛ nyʋ ‑wee' "klein ɔ 'na : Ao ‑te i. 36 ‑Wɛe ɔ "duo ‑di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn ke ‑smii' jɔ ‑nɩ 'ʋn 'de ɔ po ɩa' Kea 'sɛ‑, ‑wɛe ɔ cɛɛn ɩ, ɔ "nyɩ ɩ ɔɔ' klai" nynuu ‑wɛe ʋʋ ‑gblɩ' nyʋ "jrii. 37 Nyʋ ‑wee' di' ʋʋ je dbo. Ɩa' tɔe ‑sia 'o, ‑wɛe ʋʋ 'tɩan i ɛ, ɩ "jiɛ toe" ‑mɛ" 'sɔn. 38 Nyʋ ‑ʋʋ dia dɛ 'mʋa‑ nɩɛ "nynunmai 'a "wlu ‑nyiiɛ, nyʋ se 'nynʋkpae' ke "nynumɩɩ" ‑sro'. 39 Sesi ‑kwea nyʋ ‑nʋ wlu pooa' 'sʋ ɛ, ɔ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ɔ mu 'e Makadanblʋa "kpei.

16

Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" ‑teeɛ' Sesi jrii' i

(Makɩ 8.11-13 ; Luikɩ 12.54-56)

1 Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ wlu 'a "klɛ ‑pee ‑gba. ʋʋ ‑tee' ɔ i 'de ɔ 'je jrii' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'a due' nʋ, ‑wɛe ka ɔ 'wlʋa 'de Kea o ɛ, ʋʋ 'je ɛ 'je. 2 'Kaa Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo 'jrʋ a sea i 'pɛn ‑kwie" ka a ‑wɛe jaʋn 'je ‑sain' ɛ, ‑mɛ ao 'na nɔ" 'dɔe ‑a mu nɩa' ‑klae"‑. 3 'De ‑bo ‑klae" pɛɛn ɛ, ao 'na "ni 'a ‑sɔugba a muɛ dbaa' ‑sɩan, ‑pie a muɛ jia' dɛ‑nʋɛ', jaʋn 'a ‑sain' 'a kpeɛ ‑sɔn i, ao juo jaʋn 'a nɩsʋn 'a "kpei ‑seea' ka 'mɛ, 'kaa ao se dɩ ‑ɩa nʋʋa ‑sɩan 'a "kpei ‑sɩɩa' ka juo‑. 4 ‑Sɩanwɩ 'di nyʋ ‑ʋʋ ‑nyniia 'diwɔn, ‑ʋʋa pooa wlu fai" 'de Kea ‑pee, ʋʋpʋ ‑a ‑tee' jrii' i, 'kaa jrii' jrɛ' se nʋʋɛi ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa 'de Sonasɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ ɛ. 'Sʋ ɔ 'wlʋ 'o ʋʋpʋ ‑pʋn" 'mɛ, ɔ muɛ ‑tajrɔ.

Jrii' Sesi nʋa ɔɔ' klai" nynuu 'a 'wɔn ɩ 'dei

5 ‑Ta klai" nynuu a muua 'de "ni 'a 'fɔ jrɛ' o ɛ, ʋʋ "mae' ʋʋ se di 'pɛn 'ʋn "duo. 6 ‑Wɛe Sesi wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" 'a ‑di'pɛn ‑puun"dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 7 'Sʋ klai" nynuu ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ, ʋʋ 'na : ‑A se ‑di'pɛn 'ʋn "duo‑, mɛ ‑tɩ ɔɔ 'tmʋ dɛ ‑nɛ. 8 Ka ʋʋ 'tmʋa dɛ ‑nɛ Sesi 'je kan' 'mɛ 'sʋ ɔ ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa naa aoa' ‑ɩn se ‑di'pɛn 'pɛn 'ʋn "duo ‑mɛ 'ɛ tɔ' i ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn ka aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'piia "i ɛ ! 9 Ao se tɔ'di 'kpa kee ? Ao se ‑tɩ' ‑kwlɩ" po kee ? ‑Ta 'ɩn cɛɛan ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" i 'de nyʋ 'a "wlu ‑mm" 'a ‑tɩ' 'ʋn 'ee, ɩa' toe" ‑tiiɛ' ao "duo 'ʋn ɛ‑ ? 10 'De ‑di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn 'ɩn cɛɛan i 'de nyʋ 'a "wlu ‑nyiiɛ 'ɛ ‑tɩ 'ʋn 'ee, ɩa' toe" ‑tiiɛ' ao "duo 'ʋn ɛ‑ ? 11 'De ‑mɛ ka 'ɩn sea ‑di'pɛn ‑tɩ 'tmʋ, dɛɛ‑tɩ ao se ɛ 'mii 'wɔn ɛ‑ ? 'Ɩn 'na ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" 'a ‑di'pɛn ‑puun"dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 12 'Sʋ ka ɛ sea 'de ‑di'pɛn ‑puun"dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn nɩ ‑wɛe ɛ nɩa 'de Fariseɛn ke Sadiseɛn‑wi" 'a nyʋ dɛtɔɔsʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn mɛ ɔ ‑saa ʋʋpʋ fɛn' ʋʋ 'wɔn ɛ 'mii.

Piɛi 'na Sesi nɩɛ Klisɩ, Kea 'a 'o‑tei ‑o

(Makɩ 8.27-30 ; Luikɩ 9.18-21)

13 Sesi nynia 'e Filipʋ o ‑kwlɔ 'de Sesare 'a 'blʋa 'a 'fɔ "kpei 'sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ' ɔɔ' klai" nynuu i, ɔ 'na : Dɛ nyʋ a 'tmʋ 'de 'mɔ nyiɔ 'ɔ "ju 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? 14 'Sʋ ʋʋ 'na : Nyʋ jrʋ' 'na ‑ɩn ‑nɩɛ San Batisɩ ‑o, jrʋ' 'na ‑ɩn ‑nɩɛ Eli ‑o, jrʋ' 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Selemi ‑o, ‑wɛe jrʋ' 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" 'a due' ‑o.

15 'De Sesi 'na : 'De aopʋ mɔ 'e, nyɔ aoa 'daa‑ 'ʋn ɛ‑ ? 16 'Bomɔ Piɛi wluu‑ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea ‑nɩa 'kmʋ 'a "Ju Klisɩ ‑o. 17 Sesi "dua wlu 'ʋn 'sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn 'di nmɔ wɔn Simɔ, Sonasɩ 'a "ju, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑ma ‑wlʋa 'tmʋa' ‑ta, ɛ se nyiɔ mɔ ‑sɛ 'kwla 'de ‑ʋn ‑pee nɩ‑, ɛ 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑o. 18 'De 'mɔ ɛ, 'ɩn 'naa ‑ma 'nynɩ ‑nɩ Piɛi, ɛ 'de mɛ ‑nɩ "sou, 'bo ɛɛ' "sou tu "kpei mɔ, 'ɩn 'je 'ma ‑gbu" poo‑, ‑wɛe 'mɛa' se ɛ "wɔin 'bɛɛi. 19 'Ma muɛ ‑ʋn tʋ"bodɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a ‑da'kle "nyɩa' ‑wɛe dɩ "klein ‑ma mua isaan' 'de 'blʋa‑ "kpei ɩ 'je isaan 'de jaʋn 'di. 'De dɩ "klein ‑ma mua ikaian' 'de 'blʋa‑ "kpei ɩ 'je ikaiɛn 'de jaʋn 'di. 20 'Sʋ ɔ ‑tuu" ɛ ɔɔ' klai" nynuu wɔn ɔ 'na ka ɔ nɩa Nyʋ'pʋʋi Klisɩ ɛ, ʋʋ 'bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke

(Makɩ 8.31-9.1 ; Luikɩ 9.22-27)

21 Dɛ ‑wlʋa 'mʋa‑ Sesi ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'pepe 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na ɔ 'je Selisalɛm mu ‑o, ‑wɛe ɔ 'je 'kle 'je 'de nyʋ‑cɔɩn' o, 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn 'kwa. Ʋʋa muɛ ɔ 'dbaa' ‑wɛe ɔ 'je 'kmʋ de ji 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di.

22 'Sʋ Piɛi 'dɔɔ ‑tajrɔ ‑wɛe ɔ ‑cɛ' ɔ "bli, 'de ɔ 'na : Dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑pɛɛ 'de ‑ʋn ‑wɔn de ! Kea a muɛ ‑ʋn o sia', ɛɛ' dɛ tu se ‑ʋn "jrii nʋʋɛi 'nɔ 'kmʋ ! 23 'Kaa Sesi "biiɛ i 'de ɔ o, ɔ 'na : ‑Siɔn' ‑koa, ‑ɩn ‑tɛɛn 'ʋn kɩn, ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je 'ʋn 'de dɛsaʋn 'di po, dɛ‑nʋɛ' ‑ma tɔ' ke Kea 'a tɔ' se due' nɩ‑, ‑ɩn ‑bleɛ nyiɔtɔ'.

Nyɔ ‑ke Sesi na ‑mɛ ɔ 'wɔɔn‑ 'kle 'je ‑tɩ

24 'Sʋ Sesi wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ ke 'ma ‑a ‑je na ‑mɛ ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'kmʋ "kpei 'tɔan, ‑mɛ ɔ 'wɔɔn‑ 'kle 'je ‑tɩ ‑wɛe ɔ 'je 'bo 'ʋn 'de bla, 25 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑nɩɛi" ‑ɔ ‑je ɔɔ' 'kmʋ "kpei 'tɔan‑ a, ‑mɛ ɛɛ mu ɔ kwa "maa', 'kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' 'kmʋ 'bɔa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɔɔ' 'kmʋ 'pʋʋa'. 26 ‑Bo nyiɔ 'ble 'kmʋ ‑wee' "klein ‑wɛe ɔɔ' ‑suu "ma 'ee ‑mɛ dɛ ɔ 'je 'o mu ɛ‑ ? 'De dɛ nyiɔ 'je ja ‑wɛe ‑ɛ ‑je ɔɔ' ‑suu ‑kɔ o "sii ɛ‑ ? 27 Aoa 'jee, nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ jia' 'de ɔ 'Bo 'a 'nynɩ 'wlʋa' 'ʋn, ɔ ke ɔɔ' "soa‑wi" ke‑, ‑wɛe ka nyʋ 'a dbo nɩa 'de ɔ 'je nyʋ ɛɛ' ‑kei" ‑sa kan' due 'due. 28 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ nyʋ ‑nɩa 'kmʋ ‑ta ʋʋa' jrʋ' se 'mɛi 'sʋ ‑ʋʋ ‑je nyiɔ 'ɔ "ju 'a deji ‑nɛ "jriɛ‑ 'jee‑ 'de ɔɔ' 'beɔdɛ 'ʋn.

17

Sesi ‑saa "i 'de ɔɔ' klai" nynuu taan "jri 'de

(Makɩ 9.2-13 ; Luikɩ 9.28-36)

1 'Wɩ ‑mɛɛo" ‑sia' 'sʋ ɛ, Sesi "duɛ Piɛi ke Sakɩ ke ɔɔ' "dei San 'ʋn ‑wɛe ʋʋ ke ɔ ‑saa kɩɩn ʋʋ mu 'e crʋ klaa" due' "kpei. 2 'Sʋ ɔ ‑saa "i 'de ʋʋpʋ "jri 'de, ɔɔ' "jua‑ a fan' ka 'jrʋ nɩa, ɔɔ' 'ʋnpaadɩ "pluu' "puu' ka ‑sɔn' nɩa. 3 Ʋʋa kɔan 'emu 'sʋ ‑mɛ Moisɩ ke Eli ‑taan' ‑wɛe ʋʋ ke Sesi a wlu‑. 4 'Sʋ Piɛi "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑aa ‑ta nɩa' nmɔ "jrii. ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛi", 'ɩn 'je poe" taan "jɛi po, ‑mɔ ‑je due' 'ble, Moisɩ 'je due' 'ble ‑wɛe Eli 'je due' 'ble. 5 Piɛi "sia wlua' 'sʋ bue" ‑ɛɛ nʋa blɛblɛ ‑criɛ" ʋʋpʋ "jrui, ‑wɛe wlu due' 'wlʋ 'e bue" 'ʋn 'de ɛ 'na : "Ju ‑nɔ nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o. 'De ɔ 'ʋn 'bomɔ 'ma nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' ‑wee' nɩ‑, ao po ɔɔ' wlu doin" o ! 6 Klai" nynuu 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋ ‑criɛ" "jrii 'bo 'blʋɔ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. 7 'Sʋ Sesi 'kpa ʋʋpʋ ‑pʋn", ɔ bla ʋʋpʋ "i 'de ɔ 'na : Ao sɔn 'ʋn, faʋn 'bo ao nʋɛ ! 8 Ʋʋ kpa "jri "jɛi 'sʋ ʋʋ se nyɔ jrɔ' i 'je ‑bo ɛ se Sesi 'a 'sʋ nɩ ɛ.

9 ‑Ta ʋʋa 'wlʋa 'de crʋ "kpei ʋʋa "sia i 'sʋ, Sesi ‑teɛ' ʋʋpʋ kɛ' "i ɔ 'na : Dɛ ao 'jea "jriɛ ‑ta ao 'bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee mamaʋ 'sʋ nyiɔ 'ɔ "Ju 'je "kunyɩɔ' sɔn‑.

10 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe kɛ' wɔ‑saʋn 'na : Eli a muɛ de jia' "i‑saa' nɔ" ɛ‑ ? 11 'De ɔ 'na : Tɔ' ‑o, Eli a muɛ jia' ‑wɛe ɔ 'je dɩ ‑wee' kpɔi" po. 12 'Kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ Eli ji' ‑wɛ‑ sese, ‑wɛe ʋʋ se ɔ "i juo‑ ʋʋ nʋ ɔ ʋʋa' 'tʋn nʋ‑tɩ "jrii. Ɔ 'jeɛ 'kle 'de ʋʋpʋ 'kwa, 'kamɔ nyiɔ 'ɔ "Ju a mu 'kle 'jea' 'de ʋʋpʋ 'kwa ‑ke. 13 'Sʋ, ka ɛ nɩ San Batisɩ mɔ ɔɔ "si 'nynɩ klai" nynuu 'wɔn ɛ 'mii.

Sesi nʋɛ ‑suusaʋn i 'de "ju‑saan"‑ due' 'ʋn

(Makɩ 9.14-29 ; Luikɩ 9.37-43)

14 ‑Ta ʋʋ jɛɛa nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩan' "jrui ɛ, 'bomɔ "ju due' 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi, 15 'de ɔ wlu ka : 'Ma 'blei, ‑ɩn ‑je 'ma "ju 'a wɛe‑ 'de ! Susuwɛ‑ ‑ɛɛ nʋ ɔ, ɛɛ criɔ'. ‑Bo ɛɛ' 'cʋ dee 'pɛn "kpae' 'sʋ, ɛɛ 'wlʋɛ "blo, 'sʋ ɔɔ ‑ka i. ‑Bo 'wɩ jrɛ' o, ɛɛ blɔ i 'bo "jri, 'wɩ jrɛ' o, ɛɛ ‑fi" ɔ 'bo "niɔ‑. 16 'Ɩn jɔ ‑ma klai" nynuu 'mɛ, 'kaa ʋʋ se ɛɛ' 'wɛ‑ tu 'a 'bɔɔa' 'bɛɛ‑. 17 'Sʋ Sesi wluɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao "jrukuʋn ke 'diwɔnyniʋn 'a ti, 'de nɔ" ‑tiiɛ' 'di ao ke 'ma ‑a ‑je i ‑te ke'wlɛ ɛ‑ ? 'De kpɛ ‑tiiɛ' 'ɩn 'je ao 'ble ɛ‑ ? Ao ja 'ʋn "ju ‑saan" 'nɔ ! 18 ‑Wɛe ɔ kmaa wlu "i, ɔ "wɔɔ‑ ‑suusaʋn ‑nɛ "jrui. 'Sʋ ɛ 'wlʋ 'e "ju ‑saan" 'ʋn 'ɛ, ɛ "siɛ "kpae'. 'Bo ɛ "sri ɔɔ' 'wɛ‑ je 'bɔ.

19 Ɛ nʋa kan' 'sʋ klai" nynuu 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑a se ‑suusaʋn ‑nɛ 'ɛɛ inʋa' 'bɛɛ ? 20 'De Sesi 'na : Aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se "i 'bɛ, ɛmɛ ‑tɩ ‑o. 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑bo aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'piie "i ka "ple 'jɔ 'bɛa, ‑bo ɛ 'bɛ kan', aoa muɛ crʋ ‑nɛ ‑pee wlua' ao 'je nʋ : ɛ 'wlʋ ‑ta ! ‑Wɛe ɛ 'je ao wɔn 'je. Dɛ ao sea "wɔin 'bɛɛ i ‑mɛ se nɩ‑. 21 ['Kaa ɛɛ' ‑suusaʋn ‑tu ‑bo ɛ 'je 'e nyʋ 'ʋn 'wlʋ ɛ, ‑mɛ 'de Kea baea' ke wɔn 'bɔa' 'ʋn ‑o.]

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke'wlɛ

(Makɩ 9.30-32 ; Luikɩ 9.43-45)

22 'Wɩ jrɛ' o ‑ta ʋʋ nɩa Galileblʋa "kpei i plea' 'bomɔ Sesi wluu 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'e tooɛ ‑o 'de nyiɔpʋ 'kwa 23 ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba. 'De ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di. Ɔ 'da kan' 'sʋ klai" nynuu "kaeɛ "jrii.

Kea ‑gbu klaa" 'a ‑dɛɩnpo' ‑satɩ.

24 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nynia Kapɛnaʋm 'sʋ ɛ, ‑dɛinpo'‑ ‑saʋn 'kpa Piɛi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ wlu ka : Aoa' dɛtɔɔi a ‑sa' Kea ‑gbu 'a ‑dɛinpo'‑ 'mɛɛ ? 25 Piɛi 'na : Kɩɩn, ɔɔ ‑sɛ' ! Piɛi pa ‑gbu" 'sʋ Sesi "duɛ wlu 'ʋn tɛin", ɔ 'na : Simɔ, ka ‑ma nɛɛ tɔ' "kpei ɛ‑ ? Nyɔ ‑je 'beɔ‑wi" ‑nɩa 'e 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei 'a ‑dɛinpo'‑ ‑sa a‑ ? Ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'bleenyʋ ‑ae, ‑aee' 'dʋɩ ‑ɩ ? 26 'Sʋ Piɛi 'na : 'Dʋɩ‑ ‑a ‑sɛ'. 'De Sesi 'na : ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ʋʋa' 'bleenyʋ ‑mʋ se ɛ ‑sai. 27 'Kaa ‑a ‑bo ɛ nʋɛ ‑wɛe nyʋ ‑nʋ 'bo ‑a 'cɛn i 'kpaa'. ‑Ɩn mu kwɛn" po 'de 'tɔniɛ wɔn. "I‑saa ‑smiiɛ' ‑ɛɛ mua kwɛn" kpʋan' a, ‑ɩn ‑criɛ' ‑ɩn ‑je ɛɛ' wɔn 'ba 'de ‑ɩn ‑je 'e 'wɛijɔ ‑sa ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ɩn ke 'ma ‑a ‑saadɛ ja‑.

18

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Makɩ 9.33-37 ; Luikɩ 9.46-48)

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Sesi 'a klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑ɔ ‑nɩ Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a klaa" a‑ ? 2 'Bomɔ Sesi 'daa‑ "ju ‑saan" due' ‑wɛe ɔ nynɔɔ i 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑. 3 'De ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑bo ao se kplɩn fai" poo ‑wɛe ka "nynumɩɩ" nɩa ao se kan' nɩ ɛ, ‑mɛ ao se 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'di pai. 4 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑jaa ɔɔ' ‑cɛ" ja ‑wɛe ka "ju ‑saan" nɩa, ‑ɔ ‑nɩa kan' a, ɔmɔ ‑nɩ klaa". 5 'De nyɔ "o nyɔ ‑kpʋʋan "ju ‑saan" ‑nɩa ka sɩn 'sɔɔn 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'mɔ ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔɔn.

Dɛsaʋn 'a "ikmaa'

(Makɩ 9.42-48 ; Luikɩ 17.1-2)

6 'Kaa ‑bo nyɔ jrɔ' 'ɔ nʋʋdɩ bluua 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn 'a ‑saan"‑ due' 'de dɛsaʋn 'di ɛ, ‑mɛ dɛ ‑jea "paa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn mɛ ‑nɩ nyʋ saan ɔ "soukpo ‑plun ‑wɛe nyʋ ‑fii" ɔ 'de 'tɔniɛ wɔn. 7 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de nyʋ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑jea nyʋ 'de dɛsaʋn 'di bluua a, ka "o ka‑, ɩa' dɩ tu a muɛ jia' see, 'kaa ɛɛ muɛ wɛe ‑tɩ nɩa' 'de nyɔ ɩa mua 'ʋn jiia' 'a ‑tɩ' 'ʋn.

8 ‑Bo ‑ma sʋn ke ‑ma bʋ a sea ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'dipo ɛ, ‑mɛ ‑ɩn cɩn 'o ‑ɩn ‑jɩ 'kwla po fiin. ‑Ɩn ‑ble sʋn due' ke bʋ due' ‑wɛe ‑ɩn mu 'e 'kmʋ ‑cɛɛn' 'ʋn "paa', ɛ je ‑ɩn ‑ble sɩn 'sɔɔn ke bɩ 'sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu 'e nɛ ‑ɛ sea 'mʋ ‑ta 'ble 'ʋn ‑sii. 9 'De ‑bo ‑ma "jriɛ‑ ɛ sea ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'dipo ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sɛ 'de ‑ʋn kɔn'. ‑Ma ‑nɩ "jriɛ‑ due' "i ‑wɛe ‑ɩn mu 'e 'kmʋ ‑cɛɛn' 'ʋn "paa', ɛ je ‑ɩn ‑ble "jri 'sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu 'e nɛ 'ʋn ‑sii.

'Blaa ‑wlʋa 'kwla ɛɛ' "ipoo‑tɩ

(Luikɩ 15.3-7)

10 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao 'bo "nynumɩɩ" ‑nʋ 'a due' koʋn ‑gbai ‑flɩɩɛn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' "soa‑wi" ‑tea ʋʋpʋ 'a ‑tea' 'de jaʋn 'di ɛ, ʋʋa 'jeeɛ 'ɩn "Bo "jriɛ‑ 'de 'wɩ "oo 'wɩ ‑wee' 'di. 11 Dɛ‑nʋɛ' nyiɔ 'ɔ "Ju jiɛ nyʋ ‑ma" 'pʋʋa'. 12 Ao po doin" i, ‑bo nyɔ due' 'ble 'blae 'a kmɛ' 'due ‑wɛe ɩa' due' "ma, ɔɔ' sie ɩa' kwla ‑mɛ" nyɛ 'jɔ ‑mɛ" nyɛ 'bo crʋ ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔɔ' mu due' ‑jɛ ‑ma" i ‑pɔaan' ? ‑Aee' ɛ se kan' nɩɩ ? Ka aoa nɛɛ tɔ' "kpei‑ ɛ‑ ? 13 'Ma 'tmʋʋɛ ao tɔ' ‑tɩ, ‑bo ɔ ‑sɛ 'kwla a, ɛ 'bleɛ ɔɔ' 'mʋa‑, ɛ je 'blae 'a kwla ‑mɛ"nyɛ 'jɔ ‑mɛ"nyɛ ‑jɩ ‑sea' "ma ‑sii. 14 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di se ɛ "inɩ nyɔ ‑saan" due' koʋn ‑gbai' 'je "ma.

‑Ɩn ‑wlʋ ‑ma de'di 'a ‑kɔ "kpei

15 ‑Bo ‑ma de'di nʋ dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ke ‑ɩn ‑je 'sɔɔn ‑nɩ 'de ao 'je wlu‑. ‑Bo ɔ po ‑ma wlu doin" o ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑pʋʋ' ‑ma de'di 'mɛ. 16 'De ‑bo ɔ se ‑ma wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑da nyɔ due', nyʋ 'sɔɔn, ‑wɛe nyʋ 'sɔɔn ke taan 'je ɩa' ‑tɩ' 'tmʋ‑ta 'je. 17 'De ‑bo ɔ 'na ɔ se ‑wi" ‑mʋ 'a wlu doin" o poi 'jaa, ‑mɛ ‑ɩn ‑toɛ Kea ‑gbu "i. ‑Bo ɔ 'na ɔ se Kea ‑gbu 'a wlu doin" o poi ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑gbʋn ɔ ja ka nyɔ ‑sea' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ke ‑dɛɩnpo' ‑sai nɩa. 18 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, dɩ "klein aoa mua isaan' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ɩa muɛ isaan' 'de jaʋn 'di, 'de dɩ "klein aoa mua ikaian' a, ɩa muɛ ikaian' 'de jaʋn 'di.

19 'De 'ma 'tmʋʋɛ aopʋ 'mɛ ke'wlɛ, ‑bo nyʋ 'sɔɔn 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn 'de aopʋ "klu 'de 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ i ‑tee' ɛ, 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di a muɛ ɛ ʋʋpʋ "nyɩa' see. 20 Dɛ‑nʋɛ' ‑ta nyʋ 'sɔɔn ke nyʋ taan 'kɩɩan "jrui 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, 'ɩn nɩ 'bo ʋʋpʋ 'a ‑kwea' 'mɛ.

Dbonʋi ‑sea' wɛe "jri 'de nɩɛ

21 'Sʋ Piɛi 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ 'na : ‑Bo 'ma de'di nʋ 'ʋn dɛsaʋn "jrii 'ee, kpɛ ‑tiiɛ' 'ɩn 'je ɛ o 'bɔ ɛ‑ ? 'Ɩn 'bɔ ɛ o mamaʋ 'sʋ ɛ 'je kpɛ ‑mɛ" 'sɔn nyni ‑aee ?

22 'De Sesi 'na : 'Ɩn se 'na ‑ɩn nʋ kpɛ ‑mɛ" 'sɔn, 'kaa ‑ɩn mu mamaʋ 'sʋ ‑ɩn ‑je kpɛ 'ɛ kwla ‑mɛ" 'sɔn 'ɔ kpɛ ‑mɛ" 'sɔn nyni.

23 'Ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ : Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a 'tʋn nʋ‑tɩ nʋa' ‑kɔ' 'beɔ due' ‑ɔ ‑da ɔɔ' dbonʋʋn 'de 'wɛi ʋʋ 'jea ʋʋ 'je ɩa' "kuan po. 24 ‑Ta ɔ ‑teea 'wɛi ‑sroa' ‑pʋn" 'sʋ, ʋʋ jɔ "ju due' ‑ɔ ‑ble ɔɔ' 'wɛi 'a ‑kwlʋtau". 25 ‑Ta "ju ‑nɔ 'jea dɛ ‑sa ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' 'blei 'a kpan ‑sa 'bo se nɩ‑, 'sʋ ɔɔ' 'blei 'na : Ao ple ɔɔ' ‑cɛ" ke ɔɔ' 'nynɔ ke ɔɔ' "nynuu‑ ke ɔɔ' 'bleedɩ ‑wee' "klein ke ‑wɛe ɔ 'je 'ma kpan ‑sa. 26 'Sʋ "ju ‑nɔ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔɔ' 'blei "juɔi ‑wɛe ɔ bae ɔ i ‑bae ‑bae 'de ɔ 'na : ‑Ɩn ‑kuu tɔ' i 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, 'ma muɛ ‑ma kpan ‑wee' ‑saa'. 27 Dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ kpʋn ɔɔ' 'blei ‑kwlʋ 'sʋ ɔ 'jeɛ ɔɔ' wɛe‑, ‑wɛe ɔ 'na : ‑Ɩn mu, 'ɩn 'bɔ 'wɛi ‑nɩa ‑ʋn "kpei 'mɛ, ‑ɩn se 'ma kpan 'ble 'bode.

28 Dbonʋi ‑nɔ "sia "kpae' 'sʋ ɔ ke ɔɔ' "dɛi due' ‑ɔ ‑ke ɔɔ nʋa dbo ‑tadue ‑wɛe ‑ɔ ‑blea ɔɔ' kpan dɛ‑saan" ‑gbʋʋn'. 'Sʋ ɔ kpʋn ɔ ‑pliɔn', ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sa 'ma kpan ! 29 Ɔɔ' "dɛi ‑nɔ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo 'blʋɔ 'bo ɔ bɩ wɔ ‑wɛe ɔ bae ɔ i ‑bae ‑bae 'de ɔ 'na : ‑Ɩn ‑kuu tɔ' i 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn 'ma muɛ ‑ma kpan ‑saa'. 30 'Kaa "ju ‑nɔ 'na ɔ se 'wɔn, ‑wɛe ɔ mu 'de ɔ po ɔ "dɛi ‑kaso 'di, ɔ 'na 'demɔ ɔ 'je nɩ mamaʋ 'sʋ ɔ 'je ɔɔ' kpan ‑sa.

31 Dɛ ɔ nʋa 'mʋa‑ ɔɔ' "dɛi‑wi" 'je ɛ 'sʋ ʋʋ "kaeɛ "jrii "kɩkɩ. Ʋʋ mu' ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa ʋʋ po ʋʋa' 'blei ɩa' "kuan. 32 'Sʋ ɔ 'da dbonʋi ‑nɔ 'mɛ ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Ka ‑ma dbonʋi tu nyni 'di wɔn kan' a‑ ! 'Ma kpan ‑nɩa ‑ʋn "kpei ‑ɩn ‑baea 'mii ɛ, 'ɩn 'bɔ ɛ ‑wee' "klein 'mɛ. 33 ‑Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑kee, ‑ɩn ‑je ‑ma "dɛi 'a wɛe 'je, ka 'ɩn 'jea ‑ma wɛe ɛɛ ? 34 'Sʋ ɔɔ' 'blei 'kpa 'cɛn, ɔ 'na : Ao kpʋn ɔ, ao po ɔ ‑kaso 'di, 'demɔ ɔ 'je nɩ mamaʋ 'sʋ ɔ 'je 'ma kpan ‑wee' "klein ‑sa.

35 ‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ka, ɔ 'na : 'Kamɔ 'ɩn "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di a mu ao nʋa' due 'due ‑bo ao se aoa' de'di 'a dɛsaʋn "kpei 'wlʋ 'de pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ɛ.

19

Sesi muɛ 'e Suide

1 Sesi ‑kɔa' ‑tɩ' 'tmʋa' kan' 'sʋ ɛ, ɔ 'wlʋ 'e Galileblʋa "kpei 'mɛ ‑wɛe ɔ mu 'e Suideblʋa "kpei 'de Sudɛn ‑gbuu 'a 'fɔ jrɛ' o. 2 Nyʋ ‑tuu"‑tuu mu ɔ kɩɩn, ‑wɛe ɔɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑.

'Nynɔ 'kwla ‑satɩ ke kloo" sie‑tɩ ke

(Makɩ 10.1-12)

3 'Sʋ Fariseɛn‑wi" 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ wlu 'a "klɛ ‑pee ‑gba. ʋʋ 'na : 'De ‑aa kɛ' 'di 'dee, "junmɔu 'beeɛ' ɔ 'je ɔɔ' 'nynɔ 'kwla ‑sa 'de dɛ "o dɛ 'ɛ ‑tɩ 'ʋʋn ? 4 Sesi 'na : "I‑saa' nɔ" Kea nʋɛ "junmɔu ke 'nynɔkpao' ke, 5 ‑wɛe ɛ 'naa "junmɔu a mu ɔ "bo ke ɔ de ‑pʋn" 'wlʋa' ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ 'je "i "sii‑ 'de ʋʋ ‑nɩa 'sɔɔn ʋʋ 'je nyiɔ due' ma. Ao nʋɛ 'dii 'mɛ, ‑aee' ɛ se kan' nɩ‑ ? 6 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ʋʋ se 'sɔɔn nɩ‑ 'bode, 'kaa ʋʋ ma nyiɔ due'. Dɛ Kea ‑tuu" a "i ɛ, nyiɔ 'bo ɛ "i ‑seea'.

7 'Sʋ ʋʋ 'na : 'De ‑mɛ dɛɛ‑tɩ Moisɩ ‑mɔ 'na ‑bo nyɔ ‑sa 'nynɔ 'kwla ‑mɛ ɔ "nyɩ ʋ 'sbɛ ‑wɛe ɔ 'je ʋ ‑jei" po 'ja a‑ ? 8 Sesi 'na : 'De aoa' pɛe 'a "ikmua' 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o, ɛmɛ ‑tɩ Moisɩ 'da kan', 'kaa tɛin" 'de ɛ, ɛ se kan' nɩ‑. 9 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, nyɔ ‑ɔɔ 'nynɔ sea' jɛi" 'je ‑wɛe ‑ɔ ‑sʋ 'kwla 'de ‑ɔ ‑dua" 'nynɔ jrɔ' 'ʋn ‑mɛ ɔɔ' jei tu 'kpa 'e jɛi" 'jea' 'di.

10 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'na : ‑Bo ɛ 'je kan' nɩ 'de "junmɔu ke ɔɔ' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn se 'nynɔ 'ble ‑wɛe ‑ɩn ‑te i ‑mɛ "paa' 'de ! 11 'Bomɔ Sesi wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑tmʋa', nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a 'wɔɛn 'mii see, ‑bo ɛ se nyʋ ‑ʋʋ ‑pee Kea ‑sɛɛ 'kwla nɩ ɛ, 12 dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑tuu"‑tuu ‑a kaan nyiɔpʋ ‑je de 'de 'nynɔ 'ble ‑tɩ 'ʋn. Deejrʋ' 'wlʋʋ‑ ɛɛ' dɛ tu 'ʋn 'ɛ, nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'e nyiɔpʋ wa 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑ʋʋ ‑je 'nynɔ 'ble 'de nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'emu ke'wlɛ ‑ʋʋa' 'ble 'nynɔ 'de tʋ"bodɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a ‑tɩ' 'ʋn. Nyɔ ‑bɛɛa' ‑ɔ ‑jea ɛɛ' dɛ tu 'mii 'wɔn ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔɛn 'mii.

Sesi baeɛ "nynumɩɩ" 'a Kea

(Makɩ 10.13-16 ; Luikɩ 18.15-17)

13 'Sʋ ʋʋ ja Sesi "nynumɩɩ" ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ kwa "jru ‑te' 'de ɔ 'je ʋʋa' Kea bae‑. 'Kaa ɔɔ' klai" nynuu a kaan ʋʋpʋ ‑je de. 14 ‑Wɛe Sesi wlu ka ɔ 'na : Ao "tai‑ "nynumɩɩ" "i, ʋʋ 'je 'nɔ 'ʋn o ji, ao 'bo ʋʋ ‑je de kaan, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ka ʋʋ nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ʋʋpʋ ‑je 'de 'kmʋ dee‑ 'ʋn pa. 15 Ɔ ‑tea' ʋʋpʋ kwa "jru 'sʋ ɔ 'wlʋ 'mʋa‑ 'mɛ.

"Ju "wliiɛ‑ 'blea kʋɔn 'ʋn ɛ

(Makɩ 10.17-31 ; Luikɩ 18.18-30)

16 "Ju due' 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ 'dɔe ‑jɛ wɛ‑ 'ɩn 'je nʋ ‑wɛe 'ɩn 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je ɛ‑ ? 17 'Sʋ Sesi 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑tee' 'mii 'de dɛ 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? Nyɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ nɩ nyɔ 'dɔe. ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je 'de Kea 'a 'kmʋnɩa' 'ʋn paa, ‑mɛ ‑ɩn nʋ ɛɛ' kɛ'. 'Sʋ "ju ‑nɔ 'na : Kea 'a kɛ' 'ɩn 'jea nʋ ‑mɛ 'de ɛ‑ ? 18 'Sʋ Sesi ‑teeɛ kɛ' 'wɔn itbaa' ‑pʋn" ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo "ku 'dbaa, ‑ɩn ‑bo jɛi" 'jeɛ, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, ‑ɩn ‑bo nyʋ sɩ "kpei ‑tuu" ɛ, 19 ‑ɩn ‑te' ‑ɩn "bo ke de 'a ni', ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ʋn ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ. 20 'Sʋ ‑kooai" ‑tɔo ‑nɔ 'na : 'Ɩn 'je kɛ' ‑nɩ ‑wee' "klein wɔn 'mɛ, dɛ jrɛ' ‑wɛ ‑sie 'o 'ɩn 'je nʋ ke'wlɛ ɛ‑ ? 21 Sesi 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je 'pepe nɩɛ, ‑mɛ ‑ɩn ple' ‑ma dɩ ‑wee', ‑ɩn ‑je ɩa' 'wɛi nɩɩa" nyʋ "nyɩ. 'De ‑ɩn ‑je "wliiɛ‑ 'ble 'de jaʋn 'di. ‑Wɛe ‑ɩn ‑je ji 'de ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je na‑. 22 'Kaa "ju ‑nɔ 'wɔan wlu ‑nɛ ɛ, ɔ mu' 'de "jrii "kaea' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ "wliiɛjei klaa" ‑o.

23 'Bomɔ Sesi wluu 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, "wliiɛjei 'a Kea 'a 'kmʋ dee‑ 'di paa' nɩɛ 'kle. 24 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ ke'wlɛ, ‑sɛn"kpei soo" 'a 'bo "mɛʋn 'a ‑po" "ipaa' "kʋan "jri i, ɛ je "wliiɛjei 'a 'de Kea 'a 'kmʋ dee 'di paa' ‑mɛ ‑sii ke'wlɛ. 25 Klai" nynuu 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, tai' "maa' ʋʋpʋ 'mɛ, 'sʋ ʋʋ 'na : 'De ‑mɛ nyɔ ‑je 'pʋ 'ja a‑ ? 26 Sesi ‑gbʋan ʋʋpʋ ja ‑gbʋn ‑gbʋn 'sʋ ɔ 'na : Dɩ nyiɔpʋ sea 'bɛɛ‑ ʋʋ 'jea nʋ ɛ, Kea 'bɛɛ‑ ɩa' nʋa' 'mɛ.

27 Piɛi "dua wlu 'ʋn 'sʋ ɔ wlu' 'de Sesi ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑apʋ mɔ 'bɔ ‑aa dɩ ‑wee' "klein 'mɛ, ‑wɛe ‑a bla 'bo ‑ʋn ‑de, dɛ ‑a ‑e 'je ɛ‑ ? 28 Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋ ao tɔ' ‑tɩ, ‑sɔntɩ Nyiɔ 'ɔ "Ju a mua i‑tea' 'bo ɔɔ' tʋ"bokpa‑tɛ "kpei 'de dɩ ‑wee' 'a ‑gbɔdee "nipo nɔ" ɛ, aopʋ ‑ɔ ‑ke 'ma ‑a ‑na' aoa muɛ 'beɔkpa‑tɛ 'ɛ ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "kpei ‑tea' ‑ke ‑wɛe ao 'je Israɛ 'ɛ 'blʋa 'a blo'wɔn ‑nɩa ‑puue‑ 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ 'pee 'je. 29 Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' ‑gbi" o, ɔɔ' de'dinmai o, ɔɔ' de'dinynʋkpae' o, ɔ "bo ke ɔ de o, ɔɔ' 'nynɔ ke ɔɔ' "nynuu‑ o, ɔɔ' 'blʋa‑ 'bɔa' 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ ɩa' "kpei ‑tea' 'jea' kpɛ 'ɛ kmɛ' 'due ‑wɛe ɔ 'je 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je 'bo ‑mɛ 'de. 30 'Kaa nyʋ ‑saa "i kaan, ʋʋa' jrʋ' a muɛ de 'bɔɔa' ‑wɛe nyʋ ‑bɔɔa' de ɛ, ʋʋa' jrʋ' 'je nya kɔn‑.

20

Dbonʋʋn ‑saa "i ke dbonʋʋn ‑bɔɔa' de 'a "ipoo‑tɩ

1 Sesi 'na : Dɛ ‑ke Kea 'a nyʋ 'blesʋn ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑kɔɔa', ɛ ka : Ɛ ‑kɔ' ‑kle' jei due' ‑ɔ ‑sɔan 'ʋn ‑klae" pɛɛn ‑wɛe ‑ɔ ‑dua" dbonʋʋn 'ʋn 'de ʋʋ 'jea 'de ɔ o ‑kle mu ɛ. 2 Ɔ ke ʋʋpʋ 'bɛɛ‑ 'wɛijɔ due 'a wlu 'ʋn 'de ‑sɔn' 'di, ‑wɛe ɔ kpa ʋʋpʋ 'de ɔ o ‑kle. 3 ‑Klae" jrʋ‑gbao o 'sʋ ɔ 'jeɛ nyʋ jrʋ' 'bo "kpae' ‑ʋʋ ‑te i foo" 'ʋn ‑ʋʋ se nʋʋdbo 'ble. 4 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao mu dbo nʋ 'de 'ʋn o ‑kle, ‑wɛe dɛ ‑ɛ ‑ke ao ‑kɔɔa' "i ɛ, 'de 'ɩn 'je ɛ aopʋ "nyɩ. 5 'Sʋ ‑wi" ‑mʋ mu'. ‑Kle' jei "sia "kpae' 'jrʋ‑gbao ke'wlɛ, ɛ ke ‑kwie" jrʋ‑gbao ke, ɔ 'jeɛ nyʋ jrʋ' ‑ʋʋ se dbo 'ble, 'sʋ ‑wi" ‑mʋ muɛ 'de ɔ o ‑kle ‑ke. 6 Dɛ ‑mua' ‑kwie" ka ‑pee ɛ, ɔ jɛɛ nyʋ jrʋ' ‑ʋʋ se dbo 'ble, ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ ao ‑te i ‑ta ‑wɛe ao se dɛ jrɛ' nʋ ‑sɩan a‑ ? 7 ʋʋ 'na : Nyɔ ‑je ‑a dbo "nyɩ ɔ se nɩ‑. ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao mu dbo nʋ ‑ke 'de 'ʋn o ‑kle.

8 Kwie kpʋʋan 'sʋ ɛ, ‑kle' jei wlu' 'de ɔɔ' ‑gbu" 'dei ‑tei ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑da dbonʋʋn ‑nʋ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ ‑kei" ‑sa, ‑ɩn ‑tee 'de nyʋ ‑bɔɔa' de "kpei ‑wɛe ‑ɩn ‑je nyʋ ‑kɔan nya jɛɛ‑. 9 'Sʋ nyʋ ‑teea dbo nʋa' ‑kwie" ka a ji' ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ 'wɛijɔ due 'due do‑ do‑. 10 Nyʋ ‑saa "i ‑ʋʋ mua dbo nʋa' jia, ʋʋpʋ mɔ 'na ‑mɛ ʋʋ 'je dɛ ‑tuu" 'je 'de‑, 'kaa ɔ "nyɩ ʋʋpʋ 'wɛijɔ due 'due ‑ke. 11 ‑Ta ʋʋa kpʋʋan 'wɛijɔ due 'due ‑nɩ ɛ, ʋʋa wluuɛ 'mii 'de ‑kle' jei ‑pee. 12 Ʋʋ 'na : Nyʋ ‑bɔɔa' de ‑nʋ, ‑ʋʋ sea 'bo dboi" ‑kwle ɛ, ʋʋpʋ 'a ‑kei" ke ‑aa ‑kei" 'bɛɛ‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑apʋ mɔ sea ‑sɩan ‑sea ‑sea 'bo ‑tɛnjrʋ ‑nɛ 'ʋn. 13 'Sʋ ‑kle' jei wlu' 'de ʋʋa' due' ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn ba, 'ɩn se ‑mii" 'fa o, ‑ɩn ‑wɔan dbo nʋa' mu‑tɩ 'teɔ, ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a se 'wɛijɔ due 'a wlu 'ʋn 'bɛɛ‑ 'de ‑sɔn' 'dii ? 14 Dɛ ‑ɛ ‑nɩa ‑ma ‑nɛ ‑kei" ‑ɩn ‑duɛ" 'ʋn, ‑ɩn ‑je ‑ta 'ʋn "juɔi ‑tie" cɛn. ‑Kei" 'ɩn ‑sa ‑ʋn ‑ta ɛmɛ 'ma mu nyɔ ‑bɔɔa' de ‑saa' ‑ke. 15 'Mɔ ‑ble 'ma 'wɛi, dɛ 'ɩn nɩa "i, ɛmɛ 'ɩn nʋʋɛ 'ʋn. ‑Aee' 'dɛ 'ɩn nmɔa 'di wɔn 'de nyʋ ‑pee ɛmɛ ‑ɛɛ "jriɛ saʋn ‑ma ‑gbʋʋn' 'ʋn jaa ?

16 ‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ɔ 'na : 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, nyʋ ‑bɔɔa' de a muɛ nya kɔan', 'de nyʋ ‑kɔan nya 'je de 'bɔɔ‑.

Kpɛ taan ‑nɛ mɛ Sesi 'tmʋ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke

(Makɩ 10.32-34 ; Luikɩ 18.31-34)

17 ‑Ta Sesi nɩɩa Selisalɛm mua' a, 'bomɔ ɔ 'daa‑ ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ 'sʋ, ‑mɛ ʋʋ nɩɛ nabʋ ja, ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋpʋ ‑pee, 18 ɔ 'na : Ao po doin" i, ‑aa muɛ Selisalɛm, 'bomɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'e tooɛ‑ 'de 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn 'kwa ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'mɛpee' kpʋʋn‑. 19 ‑Wɛe ʋʋ 'je ɔ nyʋ ‑sea' Kea juo "nyɩ, 'de ‑wi" ‑mʋ 'je ɔ wlaa‑. Ʋʋ 'je ɔ klae 'ʋn kpa, 'de ʋʋ 'je ɔ 'o tu ‑kwlɩ" kɔ, 'kaa ɔ 'je 'kmʋ de ji ‑o 'de 'wɩ 'a taan ‑nɩ 'di.

Nyʋ 'ble‑tɩ ke nyʋ "juɔi nʋʋ‑tɩ ke

(Makɩ 10.35-45)

20 'Sʋ Sebede 'a "nynuu‑ ke ʋʋ de 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ de "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi 'de ʋ ‑tee' ɔ ‑paan' i. 21 Sesi 'na : Dɛ aa ‑pɔn ɛ‑ ? ʋ 'na : ‑Ɩn cɛn ɛɛ' wlu ‑tie" 'de 'ʋn ‑pee ‑wɛe 'ma "nynuu‑ 'sɔɔn ‑nʋ 'je i ‑te 'bo ‑ʋn ‑pʋn" 'de ‑ma 'beɔdɛ 'ʋn, due' 'je 'e ‑ma dian o ‑te', due' 'je 'e ‑ma kʋan o ‑te'. 22 'De Sesi 'na : Dɛ aoa ‑teea i ao se ɛ juo‑, "kaenmɔ 'ɔ "pɛ 'ɩn 'jea 'na, ao 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'naa' 'mɛɛ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A ‑beeɛ'. 23 Sesi 'na : Tɔ' ‑o, ao 'bɛɛ‑ 'ma "kaenmɔ 'ɔ "pɛ 'naa' 'mɛ ‑cɛɛn'‑, 'kaa dɛ ‑jɛ ‑nɩa 'e 'ma kʋan o ke dian o 'a ‑tea 'a ‑tɩ' ‑mɛ se 'de 'ʋn 'kwa nɩ‑, ɩa' ‑teɩn tu ‑teeɛ nyʋ ʋʋa ‑tɩ' 'ɩn "Bo nʋ ɩ dɛ 'ɛ ‑tea'.

24 Klai" nynuu ‑puue ‑sia 'o 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ʋʋ 'kpa 'cɛn, ʋʋ 'bleeɛ de'dinynu 'sɔɔn ‑nʋ 'dii. 25 'Sʋ Sesi 'da ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ, ‑wɛe ɔ 'na : Ao 'jee, nyʋ ‑tea nyʋ "jru kpɔ' i ɛ, ʋʋa criɛ nyʋ bʋ ‑sɔn i ‑wɛe nyʋ klae" ‑wi" ‑mʋ a to ʋʋpʋ 'a "ikmaa' 'de nyʋ "kpei. 26 'Kaa ɛ 'bo kan' nɩɛ 'bo aopʋ "klu. ‑Bo aoa' due' nɩɛ "i ɔ 'je klaa" nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ nʋʋ aopʋ "juɔi. 27 'De ‑bo aoa' due' nɩɛ "i ɔ 'je aoa' nya nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛi" 'piie‑ ‑wɛe ɔ 'je aoa' kʋɔn nɩ‑. 28 'Kamɔ nyiɔ 'ɔ "Ju nʋ jisʋn. Ɔ se ji 'de nyʋ 'je ɔ "juɔi nʋʋ‑, 'kaa ɔ ji' ‑wɛe ɔmɔ 'je nyʋ "juɔi nʋʋ 'de ɔ 'je ɔɔ' 'kmʋ 'e to ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu seie‑.

Sesi 'baiɛ "dɔʋn 'a "jri

(Makɩ 10.46-52 ; Luikɩ 18.35-43)

29 ‑Ta ʋʋa 'wlʋʋa 'o Seriko ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑bla' 'bo Sesi 'de. 30 Ʋʋa ‑gbʋan 'e mu 'sʋ ɛ, "jri 'a waʋn 'sɔɔn ‑te i 'bo je doun". Ka Sesi a ‑sia, ʋʋ 'wɔɩn 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑teɛ "wɔɔa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑Aa 'blei, Dafidɩ 'a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ ! 31 Nyʋ ‑tuu"‑tuu a 'kaa‑ ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, ʋʋ 'na : Ao "mu wɔn ! 'Kaa ʋʋa kpa wlu "jɛi ke'wlɛ ʋʋa ‑tuɛ" "kpei ʋʋ 'na : ‑Aa 'blei, Dafidɩ 'a "Ju, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑ ! 32 'Sʋ Sesi nyna i, ɔ 'da ʋʋpʋ 'mɛ ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Dɛ aoa ‑pɔn 'ɩn 'je ao "jrii nʋ ɛ‑ ? 33 ʋʋ 'na : ‑Aa 'blei, ‑ɩn nʋɛ ‑aa "jri 'je 'bai‑. 34 Ʋʋa' wɛe‑ nʋ Sesi 'mɛ, 'sʋ ɔ 'tɔɛn ʋʋpʋ 'a "jri i. 'Bo ɛ "sri nyʋ ‑nʋ je i 'jea' ‑pʋn" ‑te, ʋʋ je 'o Sesi 'de bla.

21

Sesi pa 'o Selisalɛm

(Makɩ 11.1-11 ; Luikɩ 19.28-40 ; San 12.12-19)

1 ‑Ta ʋʋa "kʋʋan Selisalɛm i 'sʋ ɛ, ʋʋ nyniɛ 'o Befase ‑kwlɔ ‑pʋn", ɛ nɩɛ 'o olifɩ‑crʋ "kpei. 'Sʋ Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu 'a 'sɔɔn nya. 2 Ɔ ‑tu" ʋʋpʋ wlu ɔ 'na : Ao mu 'o ‑kwlɔ ‑nɩa 'de nya ‑ta 'di, aoa muɛ 'o soofae ju jɛɛa', ɛ ke ɛ de 'je ‑tadue ‑nɩ, ɩ 'je imɔɔɛ‑. Ao kain ka ɩ nɩa 'sɔɔn i ‑wɛe ao 'jɩ 'ʋn ja‑. 3 ‑Bo nyɔ ‑tee' aopʋ dɛ jrɛ' i ɛ, ‑mɛ ao 'na : Tʋ"bo 'na ‑a kpɩ. 'Sʋ ɔɔ mu ɩ "i "taia', ɩ ke ao 'je ji kaan. 4 Ka wlu Kea 'a wlu 'kwajaai 'tmʋa tɛin" ɛ nʋa 'o nynisʋn, 'ka ‑nao : 5 Ɔ wlu' ka 'de‑, ɔ 'naa :

Ao wlu 'de Selisalɛm‑kwlɔ ‑pee, ao 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑ma 'beɔ ɔ jiɛ ‑ʋn ‑pee, 'diwɔnmɔa' mɛ ‑ji" 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ 'ja 'o soofae'‑ "kpei, ɔ 'ja 'o soofae ju "kpei.

6 Klai" nynuu mu' ‑cɛɛn'‑, ka Sesi "sia 'nynɩ 'ka ʋʋ nʋ. 7 Ʋʋ ja soofae nynɔ ke 'ɛɛ "ju ke, ‑wɛe ʋʋ sro ʋʋa' 'ʋnpaadɩ 'bo ɩ "kpei ‑wɛe ʋʋ ‑te ɔ 'o mu. 8 Nyʋ ‑tuu"‑tuu sroɛ ʋʋa' 'ʋnpaadɩ ‑je woi, jrʋ' a cɛn ‑poa" wɩn ‑wɛe ʋʋa sro ɩ ‑je woi. 9 Nyʋ ‑kɔan 'e Sesi "juɔi ke nyʋ ‑kɔan 'de ɔ 'de ke ʋʋa wee ɔ o, ʋʋ 'na : ‑Kai" 'matɛ Dafidɩ 'a "Ju, "diwan kpʋn nyɔ ‑ɔ jia 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑kai" 'matɛ 'de jaʋn 'di !

10 ‑Ta Sesi paa 'o Selisalɛm ɛ, ‑kwlɔ ‑wee' ‑suua i 'sʋ ʋʋa ‑teeɛ' ba i 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ 'ɔ 'nynɩ wɛ‑ ‑sɩan ka a‑ ? 11 'Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ke Sesi na ʋʋ 'na : Sesi ‑o, Kea 'a wlu 'kwajaai ‑wlʋa Nasarɛtɩ 'de Galile ɛ.

Sesi nʋɛ nɔ" dɩpleʋn i 'de Kea ‑gbu klaa" 'di

(Makɩ 11.15-19 ; Luikɩ 19.45-48 ; San 2.13-22)

12 Sesi pa 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe nyʋ "klein ‑ʋʋa plea 'sraadɩ ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tɩan' dɩ ɔ nʋ ʋʋpʋ i. Ɔ ‑gba' nyʋ ‑a pooa 'wɛi fai" 'a 'tablʋ ja ‑wɛe ɔ poo nyʋ ‑a plea "pai 'a "kpɩ‑tɩ 'kwlɛ i. 13 ‑Wɛe ɔ wlu ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa : 'Ma ‑gbu" a muɛ Kea bae‑gbu nɩa', 'kaa aomɔ nʋɛ "jri‑gbu 'ʋn.

14 "Jri 'a waʋn o, 'tooʋn 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑. 15 'Kaa 'sraa ‑saʋn 'a klae" o kɛ' wɔ‑saʋn 'kpa 'cɛn 'de nyʋ'pʋʋjrii' Sesi nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋ 'kpa 'cɛn ke'wlɛ 'de "nynumɩɩ" ‑wlua 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na : ‑Kai" 'matɛ Dafidɩ 'a "Ju. 16 ‑Wɛe ʋʋ wlu 'de Sesi ‑pee ʋʋ 'na : Dɩ ʋʋa 'tmʋa ‑ta ‑ma ‑wɔɩn' 'mɛɛ ? 'De Sesi 'na : Ɩɩn, wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'na : ‑Ɩn ‑sa "nynupliiɛ ke "nynumɩɩ" wlu 'di ʋʋa jea ‑ma 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

17 Sesi 'tmʋa wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ɔ 'wlʋ 'o ‑kwlɔ 'mɛ ‑wɛe ɔ mu Betani 'pɛɛan'.

Sesi se "buo jɛɛ‑ 'bo fikɩtu ja

(Makɩ 11.12-14, 20-24)

18 ‑Klae" pɛɛn ‑ta Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu a mua Selisalɛm de 'sʋ, 'mɩɩɛ‑ ɛɛ nʋɔ. 19 Ɔ 'jeɛ fikɩtu 'bo ‑je doʋn", ɔ 'kpɛ ‑pʋn", 'kaa wɩn 'a 'sʋ mɩ ɔ jɛɛ 'de ɛ ja, ‑wɛe ɔ wlu 'de ɛ ‑pee ɔ 'na : 'Jɔ 'bo 'de ɛ ja nɩɛ la 'bode ! 'Bomɔ ɛ "sri, fikɩtu ‑nɛ je 'soɛ jɛ.

20 Klai" nynuu 'je ɛ 'sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, 'sʋ ʋʋ 'na : Dɛwɛ‑, fikɩtu ‑nɛ "sri 'o 'ɛ, ɛ je 'soɛ jɛɛ ? 21 'Bomɔ Sesi wluu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑bo ao ‑te' 'ʋn ‑kwlɩ" ‑wɛe ao se tɔ' iplee ɛ, ‑mɛ ao se dɛ nʋa fikɩtu ‑nɛ "jrii 'a 'sʋ nʋ ɩ, 'kaa ao 'beeɛ' ao 'je crʋ ‑nɛ ‑pee wlu, ao 'je nʋ : Ɛ 'wlʋ ‑ta, ɛ 'je 'e 'tɔniɛ wɔn 'kpa ! ‑Wɛe ɛɛ' dɛ tu 'je nʋʋɛ. 22 Dɛ "o dɛ aoa mua i ‑teea' 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke baea' 'ʋn ɛ, aoa muɛ 'jea' see.

‑Ta Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋ ɛ‑ ?

(Makɩ 11.27-33 ; Luikɩ 20.1-8)

23 Sesi pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di. ‑Ta ɔ nɩa nyʋ dɛ tɔɔa' a, 'bomɔ 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" jii‑, ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Ta ka ‑ɩn ‑sa dɩ ‑ma nʋa 'a kpɩ ‑ɛ ? 'De nyɔ ‑tuɩ" ‑ʋn wɔn ɛ‑ ?

24 'Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'Mɔ ‑ke ɛ, 'ma jiɛ aopʋ ‑tɩ' due' koʋn ‑gbai' i ‑teea'. ‑Bo ao ‑sɛ "kpei ɛ, ‑wɛe ‑ta 'ma "ikmaa' 'wlʋa 'de 'ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, 'de 'ɩn 'je 'o 'a 'nynɩ "si. 25 Nyɔ ‑dbo' San nyʋ "ni "jru poa' a‑ ? Ɛ Kea ‑ae, ‑aee' nyiɔpʋ‑ ? ʋʋ ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ, ʋʋ 'na : ‑Bo ‑a ‑na Kea ‑dbo' ɔ ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ ‑a i ‑teea' dɛɛ‑tɩ ao se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'ja a‑ ? 26 'De ‑bo ‑a ‑na nyiɔpʋ ‑dbo ɔ ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ ‑a 'cɛn i 'kpaa', dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑wee' "klein a naa tɔ' i ʋʋ 'na : San nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o. 27 'Sʋ ʋʋ wlu' 'e Sesi o, ʋʋ 'na : ‑A se ɛ juo‑. 'Bomɔ ɔmɔ wlu 'de ʋʋpʋ o ‑ke, ɔ 'na : ‑ɛɛ, 'mɔ ‑ke ɛ, ‑ta 'ma "ikmaa' 'wlʋa ‑wɛe 'ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, 'ɩn se 'o 'a 'nynɩ "si i.

"Nynuu‑ 'sɔɔn 'ɔ "ipoo‑tɩ

28 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ka aoa naa dɛ ‑nɛ tɔ' i ɛ‑ ? "Ju due' 'bleɛ "nynuu‑ 'sɔɔn. Ɔ wluɛ "i‑saa' ‑nɔ ‑pee ɔ 'na : 'Ma "ju, ‑ɩn mu dbo nʋ ‑sɩan 'de 'ɩn o ‑kle. 29 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn se 'wɔn. 'Kaa ɔ fɔan 'o ‑pai 'sʋ ɔɔ' pɛe se ka 'je, ɔ "dua dɩ 'ʋn 'sʋ ɔ muɛ 'e ‑kle. 30 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, dɛ due' ‑nɛ mɛ ɔ 'tmʋ 'de "ju ‑sia 'o ‑pee. ‑Mɔ 'na : 'Ɩn 'wɔɔn mu ‑tɩ 'mɛ o, 'ɩn "bo ! 'Kaa ɔ se mu. 31 Ka aoa naa tɔ' i ɛ‑ ? 'Bo "nynuu‑ 'sɔɔn ‑nʋ "klu 'ee, ‑ɔ nʋ ɔ "bo 'a 'tʋn nʋ‑tɩ ɛ‑ ? ʋʋ 'na : ‑Jɔ ‑saa "i ‑o. 'De Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, 'wɛi‑sanyʋ ke ‑kwlɔi ‑tenynʋkpae' a muɛ aopʋ "juɔi ‑sia' 'de Kea 'a 'kmʋ dee‑ 'ʋn. 32 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ, San Batisɩ jia ‑wɛe ɔ tɔɔ aopʋ "isrɛ‑je ɛ, ao se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je, 'kaa ‑dɛɩnpo' ‑saʋn o, ‑kwlɔi ‑tenynʋkpae' 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ. Aomɔ 'jea ‑mɛ "jriɛ‑ ke'wlɛ ɛ, ao se ɔɔ' wlu tɔ' 'ʋn 'je ao se aoa' dɛsaʋn "i juo‑.

‑Busan dinyʋ saɩn 'a "ipoo‑tɩ

(Makɩ 12.1-12 ; Luikɩ 20.9-19)

33 Sesi 'na : Ao po doin" i, 'ma jiɛ "ipoo‑tɩ jrɛ' 'tmʋa' : "Ju due' mɔ ‑dba rɛsɛn ‑kle, ɔ poɛ ‑wee' "klein ‑pin 'dei, ɔ "blu ‑ta nyʋ 'jea rɛsɛn 'ʋn "nmuu ɛ, ɔ po ‑gbei" ‑gbu due', ‑wɛe ɔ siɛ ‑busan dinyʋ o, 'de ɔ mu 'dʋʋa'. 34 Rɛsɛn' ‑sa nɔ" nynia 'sʋ ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋʋn 'de ‑busan dinyʋ o ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ‑nɛ rɛsɛn' "nyɩ. 35 'Kaa ‑busan dinyʋ kpʋn ɔɔ' dbonʋʋn ‑nʋ 'mɛ, ʋʋ bla due' ʋʋ 'dba due' ‑wɛe ʋʋ tbaa taan ‑nɔ "soi i. 36 ‑Kle' jei dboɛ ɔɔ' dbonʋʋn ‑tuu"‑tuu jrʋ' ke'wlɛ, ‑wi" ‑mʋ ‑tiɛi" ʋʋ je ‑jʋ ‑nɩa tɛin" ‑sii. 'Kaa dɛ due' ‑nɛ mɛ ‑busan dinyʋ nʋ ʋʋpʋ "jrii.

37 Ɛɛ 'bɔɔa 'o mu ɛ, ɔ dboɛ ɔɔ' "ju 'de ʋʋpʋ o, ɔ 'na ʋʋa muɛ 'ma "ju ‑mɔ 'ɔ ni' ‑tea' dɛwɛ‑jɛ. 38 'Kaa ‑busan dinyʋ 'jeea ɔɔ' "ju "jriɛ‑, 'sʋ ʋʋ 'tmʋʋɛ ba, ʋʋ 'na : "Ju ‑ɔ ‑jea ‑kle' ‑nɛ 'ɛ jei 'kpa 'de nya, ɔ ka, ao ji ‑a ‑je ɔ 'dba, ‑wɛe ‑kle' 'je ‑aa dɛ nɩ‑. 39 Ʋʋ kpʋɔn', ʋʋ ‑sɔ 'o ‑kle', ‑wɛe ʋʋ 'dbɔ.

40 Ɛ nɩa 'mʋa‑ la 'ee, ‑bo ‑kle' jei ji 'ee, ka ɔ 'je ‑busan' dinyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' nʋ ɛ‑ ? Dɛ aoa naa tɔ' i ɛ‑ ? 41 Ʋʋ 'na : ɔɔ muɛ 'diwɔnyniʋn ‑nʋ i‑saa' ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ‑kle' ‑busan dinyʋ jrʋ' "nyɩ. ‑Wi" ‑mʋ a muɛ ɔɔ' ‑nɛ rɛsɛn "nyɩa' ɛɛ' ‑sa nɔ". 42 ‑Wɛe Sesi wlu 'de ʋʋpʋ o ɔ 'na : Wlu ‑crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ao se ɛ 'dii nʋ duee' ? ɛɛ' wlu tu 'naa :

"Soukpo ‑gbu"poʋn pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑snɛɛ "soukpo ‑cɛɛn' 'ʋn. Tʋ"bo mɔ ‑nʋ' ɛɛ' dɛ tu ‑wɛe ‑ɛ ‑nmɔ ‑a "jri 'dei.

43 'De Sesi poɛ "kpei ka ɔ 'na : Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, Kea 'a 'beɔdɛ ɛ muɛ aopʋ 'kwa 'wlʋa' ‑wɛe nyʋ ka Kea "sia 'nynɩ ‑ʋʋa nʋa kan' a, ɛ 'je ɛ ʋʋpʋ "nyɩ. 44 [Nyɔ ‑ka i 'bo ɛɛ' "soukpo tu "kpei ɛ, ɔɔ muɛ i ‑craa', 'de nyɔ ‑ɔ "kpei ɛ bluua a, ɛɛ muɛ ɔ iwaa'.]

45 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke Fariseɛn‑wi" 'wɔan "ipoo‑tɩ ‑nɩ 'sʋ ɛ, ʋʋ 'je kan' 'mɛ ka Sesi a "sia ʋʋpʋ 'a 'nynɩ ɛ. 46 'Sʋ ʋʋa ‑pɔn Sesi 'a kpʋn ‑kɔ i, 'kaa ʋʋa plee nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' Sesi Kea 'a wlu 'kwajaai 'mɛ.

22

‑Tɩ' Sesi pooa "i 'de ba "blitii ‑kɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ɛ

(Luikɩ 14.15-24)

1 Sesi "dua wlu 'ʋn ke'wlɛ ɛ, ɔ pooɛ ‑tɩ' "i 'de nyʋ ‑a poa ɔɔ' wlu doun" o ‑pee, ɔ 'na : 2 Dɛ ‑ɛ ‑ke Kea 'a 'beɔdɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑kɔɔa"i, ɛ ka : 'Beɔ due' mɔ ‑tu" ɔɔ' "ju 'a 'nynɔ 'ble ‑kɔ. 3 Ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋʋn nyʋ ɔ 'tmʋʋa see 'daa', 'kaa ʋʋ se ji ‑tɩ 'wɔɔn‑. 4 Ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋʋn jrʋ' ke'wlɛ, ‑wɛe ɔ ‑tu" ʋʋpʋ wlu 'kwa, ɔ 'na : Ao wlu 'e nyʋ 'ɩn 'da ‑pee, 'ɩn nmae ‑kɔ' dɩ ‑wee' "klein 'mɛ, 'ɩn 'dba 'ma bli' ke 'ma 'ʋn waa ‑nɔ" dɩ ‑wee' 'mɛ, dɩ ‑wee' ‑kwɛi", ao ji ‑kɔ' ‑sɔn. 5 'Kaa nyʋ ɔ 'da 'mʋa‑ se ɔɔ' 'dawlu doin" o po. ‑Ta ‑nʋa jrɔ' 'tʋn 'bo ɔ mu. Jrɔ' muɛ 'de ɔ o ‑kle', jrɔ' muɛ ɔɔ' 'dɔɔ poa'. 6 Jrʋ' kpʋn ɔɔ' dbonʋʋn ‑nʋ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ nʋ blati 'a 'sʋ, ʋʋ 'dba ʋʋpʋ.

7 'Beɔ 'kpa 'cɛn 'sʋ ɔ dboɛ ɔɔ' "soa‑wi" ‑wɛe ʋʋ 'dba "ku 'dbaʋn ‑nʋ 'de ʋʋ po ʋʋa' ‑kwlɔ "jri. 8 'Sʋ ɔ 'tmʋɛ ɔɔ' dbonʋʋn, ɔ 'na : 'Ma ‑kɔ' dɩ ji bae' ‑wɛ‑, 'kaa nyʋ 'ɩn 'da 'de ɛ, ʋʋ se ɩa' di ka nɩ‑. 9 Ao mu ‑je woi nyʋ "klein aoa mua jɛɛa' a, ao 'da ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ 'je 'ma ‑kɔ' ‑sɔn ji. 10 Ɔɔ' dbonʋʋn mu ‑je woi 'mɛ ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe nyʋ "klein ʋʋ jɛɛa ʋʋ 'kɩɩn‑ ʋʋpʋ "jrui, 'diwɔnyniʋn o, 'diwɔnmɔʋn o, 'sʋ nyiɔ "ji ‑gbu" 'mɛ.

11 'Beɔ pa ‑gbu" ɔ ‑gbʋʋan' nyʋ "kpei, 'sʋ ɔ 'jeɛ "ju due' ‑ɔ se ‑kɔ' bai" 'ʋnpaa‑. 12 'Sʋ ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn ba, ka ‑mɔ nʋ ‑gbu" pasʋn ‑wɛe ‑ɩn se ‑kɔ' bai" 'ʋnpaa‑ ? 'Sʋ "ju ‑nɔ 'ɔ wɔn "muu', dɛ ɔ 'jea 'tmʋ ɛ se nɩ‑. 13 ‑Wɛe 'beɔ 'tmʋʋ ɔɔ' dbonʋʋn, ɔ 'na : Ao san ɔɔ' bɩ ke sɩn ke‑ ‑wɛe ao 'je ɔ 'de "kpae' ‑fiie"‑ 'de kwie 'ʋn 'nɔ 'nynɩ "idiia' ke ‑fɩn" 'a nɩa, 14 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑tuu"‑tuu 'daa', 'kaa nyʋ ‑jea 'o ‑saa se "i ‑tie.

'Blʋajei 'a 'wɛi ‑satɩ

(Makɩ 12.13-17 ; Luikɩ 20.20-26)

15 'Sʋ Fariseɛn‑wi" muɛ "sɩan ‑wɛe ka ʋʋ 'jea nʋ 'de ʋʋ 'jea Sesi wlu 'a "klɛ bʋ 'dei ‑te' ɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ poo‑. 16 'Sʋ ʋʋ dboɛ ʋʋa' klai" nynuu 'a jrʋ' ke Erodɩ 'a ‑nɩ 'cɛ 'de Sesi o ‑wɛe ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑je kan' 'mɛ, ‑ma ‑tmʋɛ tɔ' ‑tɩ 'a 'sʋ, ‑wɛe ‑ma tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑jeblʋ 'a ‑cɛ" 'kpa, nyɔ jrɔ' 'ɔ faʋn 'a nʋ ‑ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑maa' ‑gbʋn nyiɔ 'ɔ 'bɛsʋn ja. 17 Dɛ ‑ma naa tɔ' i 'de dɛ ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑tmʋ ɛ 'de ‑a ‑pee. ‑A ‑bɛɛ' ‑a ‑je ‑dɛɩnpo' ‑sa ‑a ‑je Sesaa "nyɩɩ ? ‑Aee' ‑a ‑bo ɛ ‑saa ? 18 Ka ‑cruun" nɩa 'de ʋʋ pɛe o Sesi 'jea kan' 'sʋ ɛ, ɔ 'na : Ao "jridepooʋn, dɛɛ‑tɩ aoa ‑te' 'ʋn wlu 'a "klɛ bʋ 'dei ɛ‑ ? 19 Ao to 'ʋn 'wɛijɔ due' "i kea', 'ɩn 'je ɛ 'je. 'Sʋ ʋʋ to ɔ 'wɛijɔ due' "i. 20 ‑Wɛe Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Nyɔ ‑ble "jru ke 'nynɩ ‑crɩɩa' ‑ta a‑ ? 21 Ʋʋ 'na : ɛ Sesaa ‑o. 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑nɩa 'blʋajei 'a dɛ ao "nyɩ ɛ 'blʋajei, ‑wɛe dɛ ‑nɩa Kea 'a dɛ ao 'je ɛ Kea "nyɩ. 22 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋ "tai‑ ɔ "i wɔɔ‑, 'sʋ ʋʋ mu'.

'Mɛʋn 'a "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ

(Makɩ 12.18-27 ; Luikɩ 20.27-40)

23 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di mɔ Sadiseɛn‑wi" ‑ʋʋ sea "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ tɔ' 'ʋn 'je 'kpaa' Sesi ‑pʋn". ‑Wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ka 24 ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ Moisɩ 'a kɛ' 'crɩa, ɛ ka : ‑Bo "junmɔu 'ble 'nynɔ ‑wɛe ɔ ke ʋʋ se "ju 'wlʋ 'sʋ ɔ 'mɛ ɛ, ‑mɛ ɔɔ' de'di "duo ‑tiɔn" 'nynɔ ‑nʋ 'ʋn ‑wɛe ɔ ke ʋ 'je "nynuu‑ 'wlʋ 'de ɔɔ' ‑fɛin' ‑mɛa 'a 'nynɩ 'ʋn. 25 'Kaa de'dinmai ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ 'e ‑a "klu, ʋʋa' ‑jɔ ‑saa "i 'blea 'nynɔ ɔ ke ʋ se "ju 'ble 'sʋ ɔ je 'mɛ. Ɔɔ' ‑tiɔn" 'nynɔ siɛ ɔɔ' de'di due' 'kwa. 26 Dɛ due' ‑nɛ mɛ ‑nʋʋɛ ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ ke taan ‑nɔ "jrii, 'sʋ ka ʋʋ nɩa ‑mɛ" 'sɔn ʋʋ ‑wee' ‑kwɛ‑ "jrii. 27 Ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛa 'sʋ ɛ, 'nynɔkpao' ‑nʋ 'mɛɛ ‑ke. 28 'Wɩ ‑ɛ 'di nyʋ ‑mɛa a mua 'kmʋ de jia' 'ee, nyɔ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'je "bli "ti 'bo nyʋ ‑mɛ" 'sɔn ‑nʋ "klu ‑gblein' ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' ʋ jiiɛ ʋʋ ‑wee' "klein 'kwai.

29 'Bomɔ Sesi wluu 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Aoa pooɛ aoa' ‑cɛ" 'srɛ i, dɛ‑nʋɛ' aoa' 'wɔn dɩ ‑crɩɩa ke Kea 'a "ikmaa' 'mii. 30 ‑Sɔntɩ 'mɛʋn a mua 'kmʋ de jia' a, ‑mɛ "nynunmai ke 'nynʋkpae'a ba "bli "tia' ‑kwɛ', ka Kea 'a "soa‑wi" ‑nɩa 'de jaʋn 'di nɩa, 'kamɔ ʋʋa mu nɩa'. 31 Dɛ ‑jɛ ‑tua" 'mɛʋn 'a 'kmʋ deji ‑tɩ ɛ, dɛ Kea 'tmʋa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao se ɛ 'dii nʋʋ ? ɛ 'naa : 32 'Mɔ ‑nɩ Ablaam 'a Kea, 'mɔ ‑nɩ Isaakɩ 'a Kea, 'mɔ ‑nɩ Sakɔbʋ 'a Kea. ‑Bo ɛ 'da kan' a, ‑mɛ Kea nɩɛ nyʋ ‑nɩa 'kmʋ 'a Kea ‑o, ɛ se 'mɛʋn 'a Kea nɩ. 33 Tai' "maa nyʋ "klein ‑poa' wlu ‑nɩa 'mʋa‑ doin" o 'mɛ 'de ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'ʋn.

Kɛ'ɛ "jru o jɔ‑

(Makɩ 12.28-34 ; Luikɩ 10.25-28)

34 Fariseɛn‑wi" 'wɔan ka Sesi "mua Sadiseɛn‑wi" 'a wɔn 'sʋ ɛ, ʋʋ 'kɩɩɛn "jrui. 35 'Sʋ kɛ' wɔ‑sai due' ‑nɩa 'de ʋʋpʋ "klu ‑nɩɛi" ɔ 'je Sesi wlu 'a "klɛ bʋ 'dei ‑te' ɔmɔ ‑tee' ɔ i ka, 36 ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi, Kea 'a kɛ'ɛ "jru o jɔ 'de ɛ‑ ? 37 Sesi 'na : ‑Ɩn ‑je ‑ma Tʋ"bo Kea 'a ‑tɩ' kma 'de ‑ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn, 'de ma nyiɔ jɔ ‑wee' 'ʋn 'de ‑ma ‑tɔ' ‑wee' "klein 'ʋn. 38 Ɛmɛ ‑nɩ kɛ'ɛ "jru o jɔ ‑ɛ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ. 39 'De ‑jɛ ‑pooɛ 'sɔɔn ‑mɛ ka : ‑Ɩn ‑je ‑ʋn ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ. 40 'De kɛ' 'sɔɔn ‑nɩ "kpei 'bo kɛ' "klein Moisɩ bla o, dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'bomɔ ɩ tba.

Nyɔ ‑ɔɔ "ju Klisɩ nɩ ɛ‑ ?

(Makɩ 12.35-37 ; Luikɩ 20.41-44)

41 ‑Ta Fariseɛn‑wi" 'kɩɩan "jrui ɛ, 'bomɔ Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i ka, 42 ɔ 'naa : Dɛ aoa naa tɔ' i 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? Nyɔ ‑ɔɔ "ju ɔ nɩ ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Ɔ nɩɛ Dafidɩ 'a "ju ‑o. 43 Sesi 'na : 'De ‑mɛ ka Dafidɩ ‑mɔ nʋ ‑wɛe ‑ta Kea 'a ‑Suu po ɔ ‑je o ɔ sie nɔ" nya ‑wɛe ɔ 'dɔɔ‑ Tʋ"bo ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Dafidɩ wlu' ka, ɔ 'na :

44 Tʋ"bo wlu' 'de 'ma Tʋ"bo ‑pee ɛ 'na : ‑Ɩn ‑te i 'de 'ma dianfɔ o mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ‑ma tʋnyʋ 'de ‑ʋn bʋ ‑sɔn ‑tu".

45 ‑Bo Dafidɩ ‑mɔɔ sea ɔ Tʋ"bo 'daa‑ 'ee, ‑mɛ ka ɔ nʋ ɔɔ' "ju nɩsʋn 'ja a‑ ? 46 Dɛ ɔ ‑teea' i 'mʋa‑ nyɔ ‑je ɛ "kpei ‑sa ɔ se nɩ‑. Dɛ ‑wlʋa 'o ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyɔ "o nyɔ jrɔ' se ɔ dɛ jrɛ'ɛ i ‑tee' 'bode.

23

Sesi kpʋʋɛn kɛ' wɔ‑saʋn 'pee

(Makɩ 12.38-39 ; Luikɩ 11.43, 46; 20.45-46)

1 'Sʋ Sesi wlu' 'de nyʋ ‑gbae' ɔ 'dei ke ɔɔ' klai" nynuu ‑pee, 2 ɔ 'na : Kɛ' wɔ‑saʋn o, Fariseɛn‑wi" 'na ʋʋ ‑teɛ Moisɩ 'a kɛ' wɔ‑saa 'a ‑tea'. 3 Dɩ "klein ʋʋa mua ao tɔɔa' ao nʋ ɩ, 'kaa ao 'bo 'o ʋʋa' nʋʋkplɩn 'de ‑siɛ, dɛ‑nʋɛ' dɩ ʋʋpʋ a 'tmʋa, ʋʋa' nʋ ɩ. 4 Ʋʋa san kwaku ‑gbɛ i keinkein ‑wɛe ʋʋa ‑teɛ' 'o nyiɔpʋ "jru, 'kaa ʋʋa' ‑cɩɛjɔ 'ɔ blɛ "i mɔ ‑wɛe ʋʋa' sʋn o po‑tɩ. 5 Ʋʋa nʋ ʋʋa' dɩ ‑wee' 'mɛ 'bo nyʋ "juɔi ‑wɛe nyʋ 'je ʋʋpʋ "jriɛ‑ 'jee‑. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa 'crɩ Kea 'a wlu 'mɛ 'bo nmiku "kpei ‑wɛe ʋʋa blɛ "jru, 'de ʋʋa po jrɛ' sʋn'. ʋʋa poɛ ʋʋa' "bai 'a 'mla kpo "i ‑wɛe ɩ ‑pee'‑ ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'a "jriɛ‑ 'je ɛ ‑pʋn" nɩ‑. 6 ‑Teɩn 'dɔe 'dɔe ‑nɩa ‑kɔ' ‑sɔn i ke‑ "kpa‑tɩ ‑tea 'e nya 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii ɩa' 'sʋ mɩ ʋʋa ‑pɔn "kpei ‑tea' i. 7 Ʋʋa ‑pɔn nyʋ 'je ʋʋpʋ 'jewlu o po ‑ta "o ‑ta, ‑wɛe nyʋ 'je "jru ja jaa 'de ʋʋpʋ ‑sɔn, 'de nyʋ 'je ʋʋpʋ nyʋ dɛtɔɔʋn 'daa‑ jeejee.

8 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao 'bo 'wɔɛn nyʋ 'bo ao nyʋ dɛtɔɔʋn 'daa‑, dɛ‑nʋɛ' ao nɩɛ de'dinynu ‑o, nyɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ ‑nɩ aoa' dɛtɔɔi. 9 Ao 'bo nyɔ "o nyɔ jrɔ' "bo 'daa‑ 'de 'blʋa‑ "kpei, dɛ‑nʋɛ' nyɔ due' koʋn ‑gbai' ‑nɩ ao "Bo, ɔmɔ ‑nɩ ‑jɔ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ. 10 Ao 'bo 'wɔɔɛn nyʋ 'bo ao nyʋ 'bleʋn 'daa‑, dɛ‑nʋɛ' nyɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ ‑nɩ aoa' 'blei, ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ. 11 Aoa' klaa" mɔ ‑je aoa' dbonʋi nɩ‑. 12 Nyɔ "o nyɔ ‑kpa' ɔɔ' ‑cɛ" "jɛi a muɛ ‑sɔn jia', ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑jaa ɔɔ' ‑cɛ" ja 'je "jɛi mu.

Sesi 'tmʋɛ kɛ' wɔ‑saʋn 'a "jridepoo‑tɩ

(Makɩ 12.40 ; Luikɩ 11.39-42, 44, 52; 20.47)

13 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa' 'wɔn nyʋ 'a pa 'de Kea 'a 'kmʋ dee‑ 'ʋn. Aoa' ‑cɛ" 'kpa a 'wɔn aoa' ‑kwɛɛ 'emu, 'de nyʋ ‑nɩai" ‑ʋʋ ‑jea 'e pa aoa kaan ‑wi" ‑mʋ ‑je de. 14 [Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa ‑sa ‑tiɔn"nynʋkpae' dɩ 'kwai, 'kamɔ aoa nʋ ‑mɩ 'a dɩ tu ‑wɛe baewlu "ti 'de aopʋ 'wɔn, ‑wɛe nyʋ 'je ao dɛ 'dɔenʋʋn 'daa‑. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, aoa' 'pee a muɛ "ikmaa'.]

15 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa poɛ 'e 'blʋa‑ ke 'tɔniɛ 'mɛ, ‑wɛe ‑bo ao 'je nyɔ due' ɛ, aoa nʋ ‑mɔ aoa' klai" ju 'ʋn. ‑Bo ɔ 'kpɛ la 'sasa 'de ɔ 'cɩan aoa' nʋʋkplɩn ɛ, ‑wɛe ɔ 'di nyni wɔn kpɛ 'sɔɔn, ɔ ‑sii aopʋ 'a ‑cɛ", 'de ɔ ‑te' nɛ ‑sea' 'mʋ‑ta 'ble 'a ‑tea'.

16 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, ao ‑ɔɔ poa nyʋ ‑je o ka "jri 'a waʋn nɩa, ‑wɛe ‑ɔ ‑na ‑bo nyɔ ‑snɛɛ Kea ‑gbu klaa" 'ʋn ‑mɛ se dɛ jrɛ' nɩ‑, 'kaa ‑bo nyɔ ‑snɛɛ 'sani ‑nɩa 'o Kea ‑gbu klaa" ‑pʋn" 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia 'nynɩ ɛ, ɔ 'je ɛ nʋ ‑o. 17 Ao ‑gbʋn ka ao sea tɔ'di nɩ ɛ, 'de aoa' 'jea i ɛ ! ‑Jɛ wɛ‑ ‑nɩ dɛwɔn ɛ‑ ? 'Sani ‑ae, ‑aee' Kea ‑gbu klaa" ‑jɛ 'sani nɩa 'o ‑pʋn" ɛɛ ? 18 Ao wlu' ke'wlɛ ao 'na, ‑bo nyɔ ‑snɛɛ ‑ta nyʋ a ‑saa 'sraa 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ se dɛ jrɛ' nɩ‑, 'kaa ‑bo nyɔ ‑snɛɛ 'bo 'sraadɛ ‑ɛ ‑nɩa 'o ɛ "kpei 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia 'nynɩ ɔ 'je ɛ ja ‑o. 19 Ao ‑gbʋn ka aoa' 'jea i ɛ ! ‑Jɛ wɛ‑ ‑bɛ"i ɛ‑ ? 'Sraadɛ ‑ae, ‑aee' ‑ta nyʋ a ‑saa 'sraa‑ ? ‑Ta nyʋ a ‑saa 'sraa‑ mɛ ‑nɩ dɛwɔn ‑ɛ ‑sii 'sraadɛ. 20 Nyɔ ‑snɛɛ ‑ta nyʋ a ‑saa 'sraa 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ‑snɛɛ 'sraadɛ ‑nɩa 'bo ɛ "kpei 'a 'nynɩ 'ʋn ‑ke. 21 Nyɔ ‑snɛɛ Kea ‑gbu klaa" 'ʋn ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑tia" 'de ɛ 'di mɔ ɔ ‑snɛɛ 'ʋn. 22 'De nyɔ ‑ɔ ‑toa jaʋn ‑cɩɛ "i ɛ, ‑mɛ Kea 'a 'beɔkpa‑tɛ mɛ ɔɔ toa 'o ‑cɩɛ "i 'mʋa‑, ɛ ke Kea ‑tea i 'bo ɛ "kpei ke‑.

23 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' dɩ mɩ"mɩ" aoa plea aoa ja ɩ ‑wee' 'a sɔɔn'ɔ ‑puue ‑nɛ 'mɛ, aoa jea Kea wɔn ‑saa', 'kaa aoa nʋʋɛ dɩ ‑jɩ ‑kɔan ‑tɩ' 'plʋ 'ʋn. Dɩ ‑nɩa 'e Kea 'a kɛ' 'di ao 'bo ɩ 'plʋ 'ʋn nʋʋɛ : "Isrɛa' o nyʋ 'a wɛe 'jea' o wlu "kpei‑ kpʋan' o ao sie 'o ‑mɩ 'mɛ 'de ‑mɩ ao 'je nʋ 'de‑, ɛ se ‑jɩ ‑sia 'o ao 'je ‑mɩ 'plʋ 'ʋn nʋʋ ko‑ 'kaa ao 'bo 'wɛi 'a ‑puue ‑nɛ ‑saa' o "mae ‑ke. 24 Ao ‑ɔɔ poa nyʋ ‑je o ka "jri 'a waʋn nɩa, "ni ao 'jea 'na aoa 'kple ɛ 'mii ‑wɛe aoa ‑sa 'e kpein "kpei, 'kaa aoa mla ‑sɛn"kpei soo"‑ 'mɛ.

25 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao "jridepooʋn 'a ti, aoa wɔɔ 'bo ‑kaun" ke 'kɛinkɛ ku ‑pʋn" 'a 'sʋ ‑wɛe 'de ɩ 'di "ji aoa' "jriidɩ ao ‑sa nyʋ 'kwa i ɛ. Ka aoa' "jri 'a waa' ke aoa' dɛ pɛe "ipoa' "jia ɩa' 'kɛinkɛ tu ɛ, ao se ɛ juo‑. 26 Fariseɛn ‑mɔ ‑ɔɔ' 'jea i ɛ, ‑ɩn ‑wɔɔ 'de ‑ma 'kɛinkɛ 'dii ke tɛin" ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'o ɛ ku ‑pʋn" wɔɔ‑ 'de ɩ ‑wee' 'je 'pepe nɩ.

27 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' ao ‑kɔ' ‑gbaɩn' plu ‑ɩa 'nɔ "kpae' nmɔ "jrii, ‑wɛe ‑ɩ 'di, "ku 'a 'kpɩ ke ɩa' plae" 'a 'sʋ ji" a. 28 Aomɔ ‑ke ɛ, aoa' nyiɔjɔ ‑kɔ' "isrɛnyʋ 'de nyʋ "juɔi, 'kaa "jridepooa' ke 'diwɔnynia' 'a 'sʋ ‑ji" 'de aopʋ 'ʋn 'ɛ.

29 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ao nɩɛ "jridepooʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa ma Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ke "isrɛʋn 'a ‑gbaɩn' 'de aoa 'wlɩ "ko "jru. 30 ‑Wɛe ao 'na : ‑Bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ 'de ‑a "bo ‑wi" 'a nɔi" 'de ɛ, ‑mɛ ‑a ‑ke ʋʋ se obeei, ‑a se Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'dbai. 31 Ka ao nɩa nyʋ ‑dba Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a "nynuu‑ ɛ, ɩmɩ ao nɩa 'o 'tmʋa' 'mʋa‑. 32 Ɛ nmɔi", dbo ao "bo ‑wi" ‑teea ao kpɛ nya, ao 'je ɛ "i ‑kɔ'. 33 Ao sɛn ‑po ‑nyʋ, jɔe 'a "nynuu‑ aoa naa tɔ' i 'ee, ka ao 'je Kea 'a 'pee wɔin" 'pʋsʋn nʋ ɛ‑ ? "Ɩɩn‑, ao se ɛ wɔin" 'pʋi. 34 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma mu aopʋ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn o, dɛ "ijuoʋn o, kɛ' wɔ‑saʋn ‑kpʋan' 'snɩ "idboa'. Aoa muɛ jrʋ' 'dbaa', aoa muɛ jrʋ' kɔa' 'bo tu ‑kwlɩ", aoa muɛ jrʋ' klae 'ʋn kpaa' 'de aoa' "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii, aoa muɛ ʋʋpʋ 'kle ‑tua" ‑kwlɛ 'dii, 35 ‑wɛe "isrɛnyʋ 'a nymɔ 'je i'wla. Dɛ ‑tba' 'o Abɛlɩ "isrɛi 'a 'mɛa' ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Barasi 'a "ju Sakali 'a 'dbaa' 'bo Kea ‑gbu klaa" ke 'sraa‑sa'ɩn 'nynɩ ɛ, "isrɛnyʋ 'a nymɔ 'wla i 'mɛ 'de aopʋ Suifʋ 'kwa. Dɩ ao nʋa 'mʋa‑ ɩa' ‑kao 'je aopʋ 'ʋn ‑craa ‑o. 36 Tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ aopʋ, ɩ ‑wee' 'a ‑kao a muɛ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'ʋn ‑craa'.

Sesi "kaeɛ "jrii 'de Selisalɛm 'a ‑tɩ' 'ʋn

(Luikɩ 13.34-35)

37 Selisalɛm, Selisalɛm ɛmɛ ‑ɛ ‑dba Kea 'a wlu 'kwajaaʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ tbaa nyʋ Kea dboa 'de ɛ ‑pee "soi i ɛ, kpɛ ‑tiiɛ' 'ma ‑pɔɛn 'ɩn 'je ɛɛ' "nynuu‑ "jrui 'kɩɩn‑ 'bo 'ʋn ‑pʋn" ka ‑gbaʋnsʋn" a 'kɩɩan ɛɛ' "nynuu‑ "jrui 'bo ɛɛ' nai ‑sɔn ɛ, 'kaa ɛ 'na ɛ se 'wɔn. 38 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɛmɛ ‑tɩ aoa' Kea ‑gbu klaa" a mu wɔn flɔan'. 39 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, ao se 'ʋn "jriɛ‑ 'jeei 'bode mamaʋ 'sʋ ɛ 'je nɔ" jrɛ' jɛɛ‑. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di mɛ aoa mu wlua' ka : "Diwan kpʋn "ju ‑ɔɔ jia 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn !

24

Sesi 'tmʋɛ Kea ‑gbu klaa" 'a "jɛi ‑gba' ‑tɩ

(Makɩ 13.1-2 ; Luikɩ 21.5-6)

1 ‑Ta Sesi 'wlʋa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ɔɔ mua, 'bomɔ ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'jeɛ nʋ 'de ɔ 'je Kea ‑gbu klaa" 'a posʋn "jriɛ‑ o sie. 2 'Sʋ Sesi "duɛ wlu 'ʋn 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Aoa 'je dɩ "klein ‑nɩ 'mɛɛ ? 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ɩ ‑wee' a muɛ ‑gbuea' ɩa' "sou se 'o ɛ ‑posou" "kpei siei.

'kmʋ 'a ‑kwɛ‑tɩ

(Makɩ 13.3-13 ; Luikɩ 21.7-19)

3 Sesi 'da kan' 'sʋ ɔ muɛ 'e olifɩ‑crʋ "kpei, ‑wɛe ɔ ‑te i. Ɔɔ' klai" nynuu 'a 'sʋ ‑kpɔ ‑pʋn" 'de ‑ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : Dɛɛ nɔ" ‑mɩ 'a dɩ tu 'je nʋʋɛ ɛ‑ ? Dɛ ‑a ‑je "jriɛ‑ o sie ‑wɛe ka ‑ma mua de jia' o, 'de ka 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" 'jea nyni ‑wɛe ‑a ‑je ɛ juo ɛ ? ‑Ɩn ‑tmʋ ɛ ‑aʋn.

4 Sesi 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe nyɔ je ao 'srɛ ipoo‑, 5 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu 'ma 'nynɩ "jru ‑tea' ‑ʋʋ ‑e ji, 'de ‑ʋʋ ‑je wlu ka : 'Mɔ ‑nɩ Klisɩ ! ‑Wɛe ‑ʋʋ ‑je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'srɛ ipoo‑. 6 Aoa muɛ tʋ 'a nynɩ ke tʋ 'a 'kpa ‑cnʋɛn" 'wɔan, ‑bo ɛ "kʋʋan aopʋ i o, ‑bo ɛ tɛɛn aopʋ o, dɛ 'bo aopʋ 'dii waa, dɛ‑nʋɛ' ɩa' dɩ tu 'je 'o nyni ‑o see, 'kaa ‑mɛ se 'blʋa 'a ‑kwea' nɩ ke. 7 Nyiɔ 'ɔ kpɛ jrɛ' ɛ muɛ 'ʋnsɔan', ɛ 'je kpɛ jrɛ' o ‑fɔn', 'blʋa 'a blo'wɔn due' a muɛ ɛ ‑poblʋa o ‑fɔan'. 'Mɩɩɛ‑ ɛ muɛ jia', 'blʋa‑ a muɛ crɛa' dɩ 'mii‑. 8 Ɩa' dɩ tu a muɛ jia', ka "i‑saa' ‑gbaan ‑di a kpʋan' 'nynɔkpao' ‑kwlʋ ɛ, 'kamɔ ɩa mu nyʋ ‑kwlʋ kpʋan'.

9 Nyʋ a muɛ aopʋ 'kle "kpei jaa, ʋʋa muɛ ao 'dbaa' ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein 'je aopʋ 'ʋn 'nyɛ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. 10 'De ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o 'bɔa', ʋʋa muɛ ba 'srɛ ipooa' ‑wɛe ʋʋ 'je ba 'ʋn 'nyɛ. 11 Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn a muɛ jia' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'srɛ ipoo‑. 12 Dɛsaʋn a muɛ isia', ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'je "kpei cɛn‑. 13 'Kaa nyɔ ‑ɔ sea 'ma ‑tɩ' o 'bɔ ‑wɛe ‑ɔ ‑blea nai" mamaʋ ɛ, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. 14 ‑Pɔia" ‑tɩ ‑tmʋa Kea 'a 'kmʋ dee' a ‑tɩ' ɛ, nyʋ a mu ɛ 'tmʋa' 'de 'blʋa‑ ‑wee' ‑pee, ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je ɛ 'wɔn, ‑wɛe 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" 'je nyni.

Nyʋ sɩaɩn'‑ kpʋʋndɩ

(Makɩ 13.14-23 ; Luikɩ 21.20-24)

15 "Ju due' ‑ɔɔ ‑tɩ' Kea 'a wlu 'kwajaai Daniɛ 'tmʋa 'de ɛ, aoa mu ɔ 'jea', nyʋ a 'dɔɔ sɩaɩn'‑. ‑Ta ‑kwea i 'bo ɔɔ mu i ‑tea'. Nyɔ ‑nʋ ɛ 'dii ‑mɛ ɔ 'wɔn ɛ 'mii 'pepe. 16 ‑Mɛ nyʋ ‑a mua 'e Suideblʋa "kpei nɩa' a, ʋʋ ple ʋʋ 'je crʋɩ "kpeii mu. 17 Nyɔ ‑ɔɔ mua 'e ‑gbu" "kpei nɩa' ɔ 'bo i "siɛ, ɔ 'bo ɔɔ' dɩ ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di 'ʋn "duɛ. 18 'De nyɔ ‑ɔɔ mua 'e ‑kle nɩa' ɔ 'bo ɔɔ' "bai 'ʋn "dua' de muɛ 'de ‑kwlɔ. 19 Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa' 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di, 'de 'nynʋkpae' ‑sea' "i ‑gba' ke 'nynʋkpae' ‑blea "nynuu‑ ‑kwlɩ" 'a ‑tɩ' 'ʋn. 20 Ao bae Kea i ‑wɛe ɩa' dɩ tu 'bo nʋʋɛ dee 'a ji nɔ" ke ‑kwlewɩ "kpei ke‑, 21 ‑bo ɛ se ɛ nɩɛ, 'kle ‑a mua jia' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di a muɛ "ikmaa' ɛ 'e 'kle ‑wee' ‑sii. Dɛ ‑wlʋa 'e 'blʋa 'a ‑gbɔo ‑tee nɔ" ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ 'de ‑ɛɛ mua nya mua' a, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛɛ' 'kle tu 'kle jrɛ' "ipoo‑. 22 ‑Bo Kea se ɩa' 'wɩ tu "i "kʋʋan‑ 'de ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑jea 'pʋ ɔ se nɩ‑, 'kaa 'de nyʋ ɛ ‑sa 'o 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ "kʋʋan‑ ɩa' 'wɩ tu "i.

23 ‑Bo nyɔ jrɔ' wlu ao ‑pee ka, ɔ 'na : Klisɩ nɩɛ ‑ta, 'de ɔ nɩɛ 'nɔ ! Ao 'bo ɛ tɔ' 'ʋn 'jeɛ, 24 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Klisɩ ke nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn a muɛ jia'. Ʋʋ 'je jrii' klae" klae" nʋ, ‑wɛe ‑bo ɛ 'bɛɛ‑ 'de ɛ, ʋʋ 'je nyʋ Kea ‑sa 'o 'srɛ ipoo‑. 25 Ao po doin" i 'pepe, 'ɩn siɛ nɔ" nya ‑wɛe 'ma 'tmʋʋ aopʋ kaan 'mɔ. 26 ‑Bo nyʋ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔ nɩɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ! Ao 'bo 'e muɛ, 'de ‑bo nyʋ wlu ao ‑pee ʋʋ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔ nɩɛ 'e ‑gbu" 'di ‑ta, ao 'bo ɛ tɔ' 'ʋn 'jeɛ. 27 'Kaa ka "ni a crɛa "jrii 'de jaʋn 'di ‑wɛe ɛɛ 'wlʋa 'e 'jrʋ 'a 'wlʋ 'ɩn 'de ɛɛ mua 'e 'jrʋ 'a iblu 'ɩn ɛ, 'ka nyiɔ 'ɔ "ju 'a dejisʋn a mu nɩa'. 28 ‑Mɛ ‑ta "ku nɩa 'bomɔ ‑tua a ‑kwɛɛ' de.

Nyiɔ 'ɔ "ju 'a dejisʋn

(Makɩ 13.24-27 ; Luikɩ 21.25-28)

29 ‑Bo 'kle'jewɩ 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, 'bo ɛ 'je "sri 'sʋ 'jrʋ 'je "jri "mu, 'cʋ 'je fan ‑tɩ 'bɔ, 'cʋ‑sɩɩn 'je 'de "jɛi 'wlʋ ɩ 'je blu, ‑wɛe "ikmadɩ ‑nɩa 'de jaʋn 'di, ɩ ‑wee' "klein 'je i ‑sua'‑. 30 ‑Wɛe dɛ ‑ɛ ‑jea nyiɔ 'ɔ "Ju 'a dejia' to ɛ, ɛ 'je ‑tan 'bo jaʋn ‑kwlʋ. 'Blʋa ‑wee' "klein a muɛ kpleea' 'de ɩa' 'wɩ tu 'di, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa muɛ nyiɔ 'ɔ "Ju 'jea', ɔ 'je 'bo bue" "kpei nɩ 'de ɔɔ' "ikmaa' klaa" ke ɔɔ' 'beɔdɛ 'ʋn. 31 Dɔ‑kleɛ klaa" a muɛ wlua', ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' "soa‑wi" dbo 'de 'blʋa 'a 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ o, 'de ʋʋ 'je nyʋ Kea ‑sa 'o "jrui 'kɩɩn‑ dɛ ‑mua' ‑ɛ ‑jɛɛa 'blʋa‑ ke jaʋn 'a wɔn ‑klu' poɩn' ɛ.

Fikɩtu 'a "i poo‑tɩ

(Makɩ 13.28-31 ; Luikɩ 21.29-33)

32 Dɛ fikɩtu 'a "i poo‑tɩ a tɔɔa nyʋ ɛ, ao 'wɔn ɛ 'mii. ‑Bo ɛɛ' 'dae‑ a sea "ipeeɛ, ‑bo ɛɛ sea wɩn dee ‑tu" ɛ, ‑mɛ ‑kua" se o tɛɛn‑. 33 'Kamɔ ‑bo aoa sea dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'je ɩa sea nʋʋɛ, ‑mɛ nyiɔ 'ɔ "Ju 'a deji nɔ" nyni'. Ɔ nɩɛ 'o ‑gbɛin" ‑jei". 34 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, nyʋ ‑nɩa 'kmʋ 'de kaanwɩ 'di ʋʋa' jrʋ' se 'mɛi 'sʋ dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ a jea 'o nyni. 35 'Blʋa‑ ke jaʋn a muɛ isɔan', 'kaa 'ma wlu se isɔin 'nɔ 'kmʋ.

Kea 'a 'sʋ mɛ ‑juo 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ"

(Makɩ 13.32-37 ; Luikɩ 17.26-30, 34-36)

36 Dɛ ‑jɛ ‑tua" 'ma ji wɩ ke ɛɛ' nɔ" ɛ, nyɔ jrɔ' se ‑mɩ juo‑. Kea 'a "soa‑wi" ‑nɩa 'e jaʋn 'di se ɩ juo‑, "Ju se ɩ juo‑ ‑ke, "Bo 'a 'sʋ mɔ ‑juo ɩ. 37 ‑Sɔntɩ nyiɔ 'ɔ "Ju a mua de jia' a, dɩ ‑nʋʋa Noe 'a nɔ" ɛ, ɩa muɛ nʋʋa' ‑ke. 38 ‑Ta "ni klaa" 'a dbawɩ sea nyni ke ɛ, nyiɔpʋ a di', ʋʋa 'naa, ʋʋa poɛ 'nynʋkpae' 'a "flu, ʋʋa ‑tuɛ" ʋʋa' "nynuunynʋkpae' jrai mamaʋ 'sʋ ɛ je 'wɩ Noe pa 'e ‑bato' 'di jɛɛ‑. 39 Ʋʋ se ɛ tɔ' o sie mamaʋ 'sʋ "ni klaa" je ji, ɛ je ʋʋ ‑wee' "klein kpa, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa' nyiɔ 'ɔ "Ju 'a deji nɔ" ‑ke. 40 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, ‑bo nyʋ 'sɔɔn nɩ 'e ‑kle ɛ, due' 'je 'ʋn "duuɛ‑, ‑wɛe due' 'je 'o sie‑. 41 ‑Bo 'nynʋkpae' 'sɔɔn nɩ dɛ dua' 'bo ‑too "kpei ɛ, ʋʋa' due' 'je 'ʋn "duuɛ‑, ‑wɛe due' 'je 'o sie‑.

42 Ao ‑te' "jriɛ‑ "i 'ja, dɛ‑nʋɛ' ao se Tʋ"bo 'a deji‑sʋn juo‑. 43 Ao 'wɔn dɛ ‑nɛ 'mii 'pepe, ‑bo ‑gbu" jei juo "maʋ'wɩ ‑ɛ 'di "jrii 'jea 'de ɔ o ‑gbu" paa 'de ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ "jriɛ‑ "i ‑tea' mamaʋ 'sʋ ɔ se ɔ "i "tai‑ ɔ se ɔɔ' ‑gbu" wai. 44 Ɛmɛ ‑tɩ aomɔ ‑ke ɛ, ao nmae dɩ 'de pɛe o, dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ 'di ao se ɛ ‑kwlɩ" ‑tee ɛ, ɛmɛ nyiɔ 'ɔ "Ju a mu jia'.

Dbonʋi 'dɔe ‑a fua ɔɔ' 'blei ɛ

(Luikɩ 12.41-48)

45 Ka dbonʋi ‑jɔ ‑nɩa tɔ'di nɩa ao nɩ kan' ! ɔɔ' 'wlʋ wlu "kpei, ɔmɔ ɔɔ' 'blei a ‑te' dbonʋʋn jrʋ' kwa, ‑wɛe ɔɔ "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ nɔ" 'dɔe 'di. 46 Dbonʋi ‑ɔɔ mua kan' nʋa' mamaʋ 'sʋ ‑ɔɔ 'blei 'je ɔ jɛɛ, 'mʋa‑ nʋ ‑mɔ. 47 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ɔɔ' 'blei a muɛ ɔ ɔɔ' dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ' i ‑tea'. 48 'Kaa ‑bo ɔɔ' dbonʋi tu nyni 'di wɔn ‑wɛe ɔ 'je wlu 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn, ɔ 'e nʋ : 'Ma 'blei 'a ji nɔ" se i"kʋʋan‑ ke. 49 ‑Wɛe ɔ 'je ɔɔ' "dɛi‑wi" 'a blaa' ‑pʋn" ‑te, ɔ 'je dɛ dia 'a 'sʋ kpa, 'de ɔ ke nmɔ 'naʋn 'je nmɔ "jru po‑, ʋʋ 'je 'ʋn ‑sii'‑. 50 Ɔɔ' 'blei a muɛ jia' 'de 'wɩ ‑ke nɔ" ɔ sea ‑kwlɩ" ‑te 'di, 51 ‑wɛe ɔ 'je 'mlʋ cɛn. 'De 'pee ‑kpʋan' "jridepooʋn ɛ, ɛ 'je ɔ kpʋn ‑ke, 'bomɔ ɔɔ mu ‑fɩn" 'a ‑wɛe ɔ 'je 'nynɩ "idii‑.

25

'Nynɩamɩɩ" ‑puue 'a ‑tɩ'

1 Nyiɔ 'ɔ "Ju 'a deji nɔ" ɛ, nyʋ ‑a fua Kea 'a 'kmʋ dee ɛ, ʋʋ ‑kɔ' 'nynɩamɩɩ" ‑puue ‑a fua 'nynɔjei ɛ. Ʋʋ "duɛ ʋʋa' nɛbi 'ʋn ‑wɛe ʋʋ mu 'nynɔjei "i 'jaa'. 2 Ʋʋa' ‑mm" se tɔ' 'ble, ‑wɛe ‑mm" ‑sia 'o nɩ tɔ'di. 3 ‑Mm" ‑sea' tɔ'di ‑nɩ ‑nʋ "duo ʋʋa' nɛbi 'ʋn 'ɛ kpɩɩn‑, 'kaa ʋʋ se ɛ 'cna 'a tɔo 'dei ‑te'. 4 'De ‑mm" ‑nɩa tɔ'di ‑wi" ‑mʋ "duo ʋʋa' nɛbi 'ʋn 'ɛ ‑ke, 'kaa ʋʋ poɛ 'cna dɛ 'di ‑wɛe ʋʋ ‑tee ɛ 'dei. 5 'Nynɔjei ʋʋa fua se ‑too"‑ ɔ se ji, 'sʋ "nyɩɔ' kpʋn ʋʋ ‑wee' ‑a "jri 'mɛ 'sʋ ʋʋ ‑teɛ 'mʋa' ‑pʋn". 6 ‑Too' ‑kwea 'sʋ ʋʋ 'wɔn nyɔ due' 'a "wɔwlu ɔ 'na : 'Nynɔjei ji' oo, ao 'jɔɔ "i oo ! 7 'Nynɩamɩɩ" ‑puue ‑nʋ ‑gbuɛ 'de "nyɩɔ' woi, 'sʋ ʋʋ ‑teɛ ʋʋa' nɛbi 'a nmaea' ‑pʋn". 8 Ʋʋa' ‑mm" ‑sea' tɔ'di nɩ wlu' 'de ‑mm" ‑nɩa tɔ'di ‑pee, ʋʋ 'na : Ao "nyɩ ‑aʋn aoa' 'cna 'a dɛ‑saan" 'dee, ‑aa nɛbi ‑wee' a 'mʋʋ. 9 'Sʋ ʋʋ 'na : "Ɩɩn‑, ‑a se 'bɛɛ‑, ‑aa 'cna se "i ‑ti ‑wɛe ao ke ‑a ‑je ɛ 'ʋn ‑seea'‑. Ao mu aoa' ‑nɩ ‑tɩn' 'de nyʋ ‑ʋʋa ple ɛ 'kwa.

10 Ʋʋ siiɛ 'cna ‑tɩan' 'sʋ 'nynɔjei je ji. 'Nynɩamɩɩ" ‑nmaea dɩ ‑wɛe ɔ jɛɛa, ʋʋpʋ ‑ke ɔ pa 'e 'mʋanʋ‑gbu 'di, ‑wɛe ɔ kan 'o ‑gbɛin" 'de ʋʋa ‑tu" ɔɔ' 'nynɔ 'ble ‑kɔ. 11 Ɛ fɔan 'o ‑paii 'sʋ 'nynɩamɩɩ" ‑mm" ‑sea' tɔ'di nɩ ‑nʋ ji', 'sʋ ʋʋ ‑teɛ weea' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑ɩn ‑kain ‑a "wɔin 'de ! 12 'Kaa 'nynɔjei 'na : 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'ɩn se ao juo‑.

13 ‑Wɛe Sesi poɛ "kpei ka ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ kan' 'ja a, ‑mɛ ao ‑te "jriɛ‑ "i, dɛ‑nʋɛ' ao se 'wɩ ke nɔ" juo‑.

Dbonʋʋn taan ‑a fua ʋʋa' 'blei ɛ

(Luikɩ 19.11-27)

14 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ke'wlɛ 'de ɔɔ' dejisʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔ 'na : Ka "ju due' ‑ɔ ‑jea 'dʋʋa' mu ‑wɛe ‑ɔ ‑da ɔɔ' dbonʋʋn 'de ‑ɔ sia ʋʋpʋ ɔɔ' dɩ o nɩa, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa'. 15 Ɔ "nyɩ due' 'sanikpi ‑mm", ɔ "nyɩ due' 'sanikpi 'sɔɔn, ‑wɛe ɔ "nyɩ taan ‑nɔ 'sanikpo 'due, ka ʋʋpʋ 'je ɛ kwai 'bɛɛ‑ due 'due ɛ, 'sʋ ɔ mu'. 16 'Bo ɛ "sri ‑jɔ ‑jea 'sanikpi ‑mm" je ɔɔ' ‑nɩ 'dɔɔ 'ʋn poa' ‑pʋn" ‑te, 'sʋ ɔ 'jeɛ 'sanikpi ‑mm" deejrɩ'. 17 'Kamɔ ‑jɔ ‑jea 'sanikpi 'sɔɔn nʋ ‑ke 'sʋ ‑mɔ 'jeɛ kpi 'a kmɛ' 'sɔɔn deejrɩ'. 18 'Kaa ‑jɔ ‑jea kpo due' ‑mɔ mua ɔ "bluɛ ‑klu' ‑wɛe ɔ po 'e ɔɔ' 'blei 'a 'sani kpo.

19 Ɛ nɩa 'o, ɛ nɩa 'o 'sʋ ɛ, dbonʋʋn ‑nʋ 'a 'blei jiɛ de ‑wɛe ɔ 'na : Ao ji, ao 'je dbo ao nʋa 'a "kuan po. 20 'Sʋ ‑jɔ ‑jea ‑mm" 'kpa 'o 'ɛ, ‑wɛe ɔ to 'sanikpi ‑mm" jrɩ' ɔ 'jea ‑nɩ, 'de ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑ɩn siɛ 'ʋn 'sanikpi ‑mm" o 'de‑, 'kaa ‑ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn 'jeɛ kpi ‑mm" jrɩ' 'ɩn je 'o ɩ "kpei po. ‑Ma dɩ ka. 21 Ɔɔ' 'blei 'na : ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑nɩɛ dbonʋi ‑cɔɔn' ‑o, ‑maa' 'wlʋ wlu "kpei, ‑ɩn ‑bɛɛ' dɩ mɩɩ" "wɔin, 'ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑tuu" kwa ‑tea'. ‑Ɩn ji 'de ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je 'mʋa‑ nʋ.

22 ‑Jɔ ‑jea 'sanikpi 'sɔɔn ‑mɔ 'kpa 'o 'ɛ ‑ke, ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑ɩn siɛ 'ʋn 'sanikpi 'sɔɔn o 'de‑, 'kaa ‑ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn 'jeɛ kpi 'sɔɔn deejrɩ' 'de ɩ "kpei, ɩmɩ ka. 23 Ɔɔ' 'blei wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑nɩɛ dbonʋi ‑cɔɔn' ‑o, ‑maa' 'wlʋ wlu "kpei 'de dɩ ‑sea dɛwɔn nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'ma muɛ ‑ʋn dɩ ‑nɩa dɛwɔn kwa ‑tea'. ‑Ɩn ji 'de ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je 'mʋa‑ nʋ.

24 'Sʋ ‑jɔ ‑jea 'sanikpo due' ‑mɔ 'kpa 'o 'ɛ, ‑wɛe ɔ wlu 'de ɔɔ' 'blei ‑pee, ɔ 'na : 'Ma 'blei, 'ɩn 'je kan' 'mɛ, ‑ma dɛ nɩɛ 'kle, ‑ta ‑ɩn sea dɛ po, 'bomɔ ‑ma ‑sa' dɛ. 25 Ɛɛ' faʋn a nʋ 'ʋn 'ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ‑ma 'sanikpo ‑ɩn ‑nyɩa" 'ʋn ɛ, 'ɩn "bluu ‑wɛe 'ɩn poɛ ‑klu'. ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑ɩn kpʋn ‑ma dɛ. 26 Ɔɔ' 'blei 'na : ‑Mɔ dbonʋi saʋn, ‑flandɛ 'ɛ ‑flandɛ‑ ! Ka ‑ta 'ɩn sea dɛ po 'ma ‑sa 'o dɛ ‑ɩn ‑jea kan' ‑mɔ 'dee, 27 ‑mɛ ‑maa' kpa 'ma 'wɛi 'de 'wɛi i ‑teʋn o, ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji de, 'de 'maa ‑sɛ 'e mu, ‑mɛ ɛ se 'o crɔn' po dɛwɛ‑jɛɛ ? 28 'De ɔ 'na : 'Sanikpi ‑nɩ ao ‑sɔ ‑mɩ 'kwa, ao 'jɩ "ju ‑blea 'sanikpi ‑puue "nyɩ, 29 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑blea dɛ ‑nyʋ a mu ɔ jrɛ' "nyɩa' ke'wlɛ, ‑wɛe dɩ 'je ɔ isiie‑. 'Kaa nyɔ sea' dɛ 'ble, dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ 'blea, nyʋ a muɛ ‑mɛ ɔ 'kwa ‑saa'. 30 'De dbonʋi ‑flan' ao "duo ‑mɔ 'ʋn, ao 'je ɔ 'e "kpae' ‑fiie"‑ 'de kwie 'ʋn, 'demɔ ɔ 'e ‑fɩn"‑ ‑wɛe ɔ 'e 'nynɩ "idii‑.

De'bɔɔ pee' 'a ‑tɩ'

31 ‑Sɔntɩ nyiɔ 'ɔ "Ju ke ɔɔ' "soa‑wi" a mua de jia' 'de ɔɔ' 'beɔdɛ 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ i ‑tea' 'bo ɔɔ' "kpa‑tɛ "kpei, ‑wɛe ɔ 'je nyʋ 'a 'pee 'je. 32 'De 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'je de ‑kwɛ‑ 'bo ɔ "juɔi, ‑wɛe ɔ 'je nyʋ 'ʋn ‑seea' ɔ 'je jrʋ' 'de ɔɔ' dianfɔ o po, ɔ 'je jrʋ' 'de ɔɔ' kʋanfɔ o po, ka nɔ"dɩ 'dei ‑tei a ‑seea' 'blae ke ‑gbae' 'ʋn ɛ. 33 Ɔ 'je 'blae 'de ɔɔ' dianfɔ o po 'de ɔ 'je ‑gbae' 'de ɔɔ' kʋanfɔ o po. 34 ‑Wɛe 'beɔ 'je wlu 'de nyʋ ‑nɩa 'e ɔɔ' dianfɔ o ‑pee ka : Ao ji, aopʋ 'ɩn 'Bo 'a "diwan kpʋan, 'beɔdɛ 'kmʋ 'kpa 'sʋ ‑ɛ ‑teea 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao "duɛ 'ʋn, 35 dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'mɩɩɛ‑ nʋʋa 'ʋn, ao "nyɩɛ 'ʋn dɛ, 'ɩn je di. ‑Ta "ni 'natʋn a 'dbaa 'ʋn ɛ, ao "nyɩɛ 'ʋn "ni, 'ɩn je 'na. ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'dʋɩ‑ ɛ, ao kpʋʋɛn 'ʋn sɩn 'sɔɔn. 36 ‑Ta 'ɩn cɛɛan kui ɛ, ao paa 'ʋn dɛ 'ʋn. ‑Ta 'wɛ‑ ɛ nʋʋa 'ʋn ɛ, ao ‑tuɛ" 'ma ‑tɩ'. ‑Ta 'ɩn nɩɩa ‑kaso 'di ɛ, ao jiɛ 'mi "i ‑teea'.

37 'Bomɔ "isrɛʋn a mu wlua' ka : Tʋ"bo, ‑taka 'mɩɩɛ‑ nɩɩ ‑ma nʋʋa' ‑wɛe ‑a ‑nyɩ" ‑ʋn dɛ ‑ɩn di ɛ‑ ? ‑Ta "ni 'natʋn nʋʋ ‑ʋn ‑wɛe ‑a ‑nyɩ" ‑ʋn "ni, ‑ɩn ‑na a‑ ? 38 ‑Taka ‑ɩn ‑nɩɩ 'dʋɩ‑ ‑wɛe ‑a ‑kpʋʋn ‑ʋn sɩn 'sɔɔn ɛ‑ ? ‑Taka ‑ɩn ‑cɛɛn kui ‑wɛe ‑a ‑paa ‑ʋn dɛ 'ʋn ɛ‑ ? 39 ‑Taka 'wɛ‑ nɩɩ ‑ʋn nʋʋa' 'de ‑ɩn ‑nɩɩ ‑kaso 'di ‑wɛe ‑a ‑tee' ‑mii" ɛ‑ ? 40 ‑Wɛe Tʋ"bo 'je ʋʋ ‑pee wlu ka : tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, dɛ "o dɛ ao nʋa "ju ‑saan" ka "jrii 'de 'ma de'di ‑wi" "klu ɛ, ‑mɛ 'mɔ ao nʋ ɛ "jrii.

41 ‑Wɛe ɔ 'e wlu ke'wlɛ 'de nyʋ ‑nɩa 'e ɔɔ' kʋanfɔ o ‑pee ka : Ao ‑saa 'ʋn kɩn. Aopʋ 'daɩn kpʋan, ao mu 'e nɛ 'ʋn. ɛɛ' nɛ tu ‑tbaa' sese 'de ‑siɔn' ke ɛɛ' 'cɛ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn. 42 Dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'mɩɩɛ‑ nʋʋa 'ʋn ɛ, ao se 'ʋn dɛ "nyɩ 'ɩn se di. ‑Ta "ni 'natʋn nʋʋa 'ʋn ɛ, ao se 'ʋn "ni "nyɩ, 'ɩn se 'na. 43 ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'dʋɩ‑ ɛ, ao se 'ʋn sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. ‑Ta 'ɩn cɛɛan kui ɛ, ao se 'ʋn dɛ 'ʋnpaa‑. ‑Ta 'ma dɛ ɛ pooa ao se 'ma ‑tɩ' ‑tu". ‑Ta 'ɩn nɩɩa ‑kaso 'di ao se 'mi "i ‑tee'‑.

44 'Bomɔ ʋʋ 'je wluu ka ‑ke : Tʋ"bo, ‑taka 'mɩɩɛ‑ nɩɩ ‑ma nʋʋa' 'de "ni 'natʋn a nʋʋ ‑ʋn, 'de 'wɛ‑ ɛ nʋʋ ‑ʋn, 'de ‑ɩn ‑cɛɛn kui, 'de ‑ɩn ‑nɩɩ ‑kaso 'di ‑wɛe ‑a se ‑ma ‑tɩ' ‑tu" ɛ‑ ? 45 ‑Wɛe ɔ 'je nʋ : 'Ma 'tmʋʋɛ ao tɔ' ‑tɩ, dɩ "klein ao ‑sea "ju ‑saan" ka due' "jrii nʋ 'de 'ma de'di ‑wi" "klu ɛ, ‑mɛ 'mɔ ao sɩ "jrii nʋ.

46 ‑Wɛe nyʋ ɔ 'tmʋa wlu ‑nɩa 'mʋa‑ ‑pee, ‑wi" ‑mʋ 'je 'e 'kle sea "ti ‑ta 'ble 'ʋn mu, 'de "isrɛʋn‑wi" ‑mʋ 'je 'e 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'ʋn mu.

26

Nyʋ "jru o ‑teʋn pa Sesi 'a jaa"

(Makɩ 14.1-2 ; Luikɩ 22.1-2 ; San 11.45-53)

1 Sesi ‑kɔa' dɩ "klein ‑nɩ 'a ‑klɩan' 'sʋ, ɔ wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee. 2 Ɔ 'na : Ao 'je kan' 'mɛ kʋɔnkwla' 'wlʋ‑kɔ siɛ 'wɩ 'sɔɔn, 'de nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ 'e tooa' ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'o tu ‑kwlɩ" kɔ.

3 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di 'sʋ, 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" 'kɩɩɛn "jrui 'de ʋʋa' klaa" Kaifʋ o ‑gbɛin", 4 ‑wɛe ka ʋʋ 'jea Sesi 'a kpʋnsʋn nʋ 'de 'srɛ 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba a, 'de ʋʋ 'bɛɛ‑ ɛɛ' wlu 'ʋn. 5 'Sʋ ʋʋ 'na : ɛ 'bo ‑kɔ' wɩ o nɩɛ, ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein je ɛ 'wɔn 'de ‑kli je 'kpa.

'Nynɔkpao' due' "cniiɛ -dai'klɔni "i 'de Sesi "jru

(Makɩ 14.3-9 ; San 12.1-8)

6 ‑Ta Sesi nɩa Betani 'de Simɔ ɔ ‑sa 'jrʋwɛ‑ ‑pʋn" tɛin" o ‑gbu" 'di ɛ, 7 'bomɔ 'nynɔkpao' due' 'blee‑ -dai'klɔni 'a ‑sooɛ 'dɔe ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa albatrɩ ɛ, ‑wɛe ʋ 'kpa Sesi ‑pʋn". Ɛɛ' -dai'klɔ tu 'a sɔɔn' kma'. Ʋ "cnii ɛ "i 'bo Sesi "jru ‑mɛ ɔ nɩɛ dɛ dia'. 8 Ɔɔ' klai" nynuu 'jeea dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ʋʋ 'kpa 'cɛn, ʋʋ 'na : Dɛ ‑ble -dai'klɔ ‑nɛ ‑mɛ 'ɛ dooa' kan' ‑mɔ ɛ‑ ? 9 Nyʋ 'beeɛ' ɔ 'je ɛ ple 'de‑, ɛ 'je 'wɛi ‑tuu"‑tuu 'je 'de nyʋ 'je ɩ nɩɩa" nyʋ "nyɩ o.

10 Ka ʋʋ nɩa dɛ ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa' Sesi 'jea kan' 'sʋ ɛ, ɔ wlu' 'de ʋʋpʋ o ka, ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa wa 'nynɔkpao' ‑nʋ 'kpɩ "i ɛ‑ ? Ʋ nʋɛ dɛ 'dɔe 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. 11 Ao ke nɩɩa" nyʋ a muɛ i‑tea' jeejee, 'kaa 'mɔ ke ao se i‑tei jeejee. 12 ‑Dai'klɔ ʋ 'wla 'ʋn "jru ‑ta, ʋ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de 'ma ‑gbaɩn' 'di mua' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 13 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ‑ta "o ‑ta nyʋ a mua ‑pɔia" ‑tɩ ‑nɩ 'tmʋa' 'de 'blʋa‑ "kpei ɛ, nyʋ a muɛ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o poa', 'de dɛ ʋ nʋa nyʋ 'je ɛ 'tmʋ.

Suida pleɛ Sesi

(Makɩ 14.10-11 ; Luikɩ 22.3-6)

14 'Sʋ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ due' Suida Isikario muɛ 'e 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" o. 15 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋpʋ o ka, ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn nʋɛ ‑wɛe Sesi 'je aopʋ 'kwa 'kpa 'ee, dɛ ao 'je 'ʋn "nyɩ ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ ‑sroɛ' 'wɛimɩɩ" 'a kwla taan ʋʋ je ɔ "nyɩ. 16 Dɛ ‑wlʋa 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Suida a ‑pɔn Sesi 'a kpʋn ‑kɔ i, ‑wɛe ɔ 'je ɔ 'de ʋʋpʋ 'kwa ‑tu".

Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu diɛ ɔɔ' de'bɔɔdiidɛ

(Makɩ 14.12-21 ; Luikɩ 22.7-14, 21-23 ; San 13.21-30)

17 ‑Di'pɛn ‑sea ‑puun"dɛ o nɩ 'a ‑kɔ 'ɔ "i‑saa' ‑wɩ "kpei ɛ, Sesi 'a klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑teeɛ' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Ta ‑ɩn ‑nɩi" ‑a ‑je Pakɩ 'a diidɛ pii ɛ‑ ? 18 'Sʋ ɔ 'na : Ao mu 'e ‑kwlɔ, 'de "ju due' o, ao wlu ɔ ‑pee ao 'na : ‑Aa dɛtɔɔi 'naa : Ɔɔ' nɔ" nyni' ‑wɛ‑, 'de ‑ɩn o ‑gbu" 'bomɔ ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu 'je Pakɩ 'a diidɛ dii‑. 19 Ka Sesi "sia 'nynɩ ɛ, 'ka ɔɔ' klai" nynuu nʋ, ‑wɛe ʋʋ pi Pakɩ 'a diidɛ.

20 ‑Fli 'wla 'sʋ ɛ, Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn muɛ dɛ dia'. 21 ‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia' a, 'bomɔ Sesi wluu ka ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, nyɔ due' ‑a mu 'de aopʋ "klu 'wlʋa' ‑ɔ ‑je 'ʋn ple. 22 Ɛ poɛ klai" nynuu ‑wee' "si 'nynɩ o, 'sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ' i ‑teea' ‑pʋn" due 'due, jrɔ' 'na : ‑Ɩn se 'mɔ 'da o, Tʋ"bo ? 23 'Sʋ ɔ 'na : Nyɔ ‑ɔ ‑ke 'ma sʋn plaan 'e ‑gblʋ 'di ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'ʋn plea'. 24 Nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ 'mɛa' ka ɛ 'crɩɩa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn see ɛ, 'kaa ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa' 'de nyɔ ‑ɔɔ mu ɔ plea 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔɔ' "ju tu 'a ‑ɩn se 'wlʋ "paa'. 25 'Bomɔ Suida, ‑ɔ ‑je ɔɔ' plea' 'ʋn 'bɔɔ‑ "duo wlu 'ʋn, ɔ 'na : ɛ 'mɔ ‑ma 'daa, Tʋ"bo ? 'Sʋ Sesi 'na : ɛɛ' wlu mɛ ‑nao 'de ‑ʋn ‑wɔn, ‑mɔ ‑o.

26 ‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia' a, Sesi "duɛ ‑di'pɛn 'ʋn ‑wɛe ɔ po ɛɛ' Kea 'sɛ‑ 'de ɔ cɛɛn ɛ i, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ ɔɔ' klai" nynuu, 'de ɔ 'na : Ao "duɛ 'ʋn ao di ɛ, ɛ 'ma ku ‑o. 27 ‑Wɛe ɔ "duo nmɔ ‑saan 'a ‑fɛɛ' 'ʋn, 'de ɔ po ɛɛ' Kea 'sɛ‑, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ 'de ɔ 'na : Ao ‑wee' "klein 'nɛ‑, 28 dɛ‑nʋɛ' ɛ 'ma nymɔ ‑o. ɛmɛ ‑si" ii nyiɔ ke Kea "i 'bo ‑kɔ' o de, ɛ 'wla i 'de nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑ ‑tɩ' 'ʋn. 29 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ 'mɛ, 'ɩn se nmɔ ‑nɛ 'nai 'bode mamaʋ 'sʋ ɛ 'e 'wɩ ‑ɛ 'di ao ke 'ma ‑a ‑jea nmɔ dee 'naa ‑tadue 'de 'ʋn 'Bo 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di jɛɛ‑.

30 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'bleɛ Pakɩ 'a ‑kɔ' dʋ‑ ‑wɛe ʋʋ ‑si' 'de ʋʋ mu 'e olifɩ‑crʋ "kpei.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Makɩ 14.27-31 ; Luikɩ 22.31-34 ; San 13.36-38)

31 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'De "maʋ'wɩ ‑nɩ 'di ɛ, ao ‑wee' "klein a muɛ 'ʋn 'bɔa', dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑crɩɩa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ka :

Kea 'na : 'Ma muɛ nɔ"dɩ 'dei ‑tei 'dbaa' ‑wɛe 'blae 'je 'kwlɩ i ‑gbaa.

32 'Kaa ‑bo 'ɩn sɔn "kunyɩɔ' 'ja a, ‑mɛ 'ma muɛ ao "juɔi ‑sia' 'ɩn 'je 'e Galile mu.

33 'Sʋ Piɛi "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : ‑Bo nyʋ ‑wee' "klein 'bɔ ‑ʋn mɔ 'de ɛ, 'mɔ se ‑ʋn 'bɔi 'nɔ 'kmʋ. 34 Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ' ‑tɩ ‑cɛɛn'‑, 'de "maʋ'wɩ ‑nɩa ‑sɩan 'di ɛ, nɔ" ‑tɩ sʋn" 'e ‑sro' ɛ, ‑ma muɛ 'ʋn wɔn ‑saa' kpɛ taan, ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se 'ʋn juo‑. 35 'Sʋ Piɛi ‑sa wlu de ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ 'e 'mɛa' 'ʋn mɔ 'de ɛ, ‑ɩn ‑ke 'ma muɛ mua', ɛ se 'mɔ ‑je ‑ʋn wɔn ‑sa nɩ‑. Dɛ due' ‑nɛ, ɛmɛ klai" nynuu ‑wee' 'tmʋ.

Sesi baeɛ Kea 'de Sɛsemane

(Makɩ 14.32-42 ; Luikɩ 22.39-46)

36 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi ke ʋʋ muɛ ‑tajrɔ nyʋ a 'daa‑ Sɛsemane ɛ, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ ɔ 'na : Ao ‑te i ‑ta, 'ma muɛ 'e nya ‑ta 'ɩn 'je bae‑. 37 ‑Wɛe ɔ "duo Piɛi ke Sebede 'a "nynuu‑ ‑nɩa 'sɔɔn 'ʋn, 'de ʋʋ ke ɔ mu. 'Sʋ dɛ ‑teɛ ɔɔ' 'dii waa' ‑pʋn", faʋn a nʋɔ', ɔ "kaeɛ "jrii. 38 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma ‑suu "kaeɛ "jrii mamaʋ 'sʋ 'ma jea 'mɛa' ji. Ao sie ‑ta 'de ao ke 'ma ‑a ‑je "jriɛ‑ "i ‑te. 39 ‑Wɛe ɔ 'kpaa 'o nya dɛ‑saan" ka, ɔ tba "jua i 'bo 'blʋɔ, ɔ bae Kea ka ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, ‑bo ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nʋʋɛ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑tɛɛn 'ʋn "kaenmɔ 'ɔ "pɛ ‑nɛ o, 'kaa 'ma 'tʋn nʋ‑tɩ 'bo nʋʋɛ, ɛɛ' ‑nɩ 'tʋn nʋ‑tɩ mɩ ‑je nʋʋɛ‑.

40 'Sʋ ɔ jiɛ ɔɔ' klai" nynuu "i‑tea'. ‑Ta ɔɔ jiia ‑mɛ ʋʋa 'mʋʋ, ‑wɛe ɔ wlu Piɛi ‑pee, ɔ 'na : Ao ke 'ma ‑a se "jriɛ‑ "i ‑te mɔ kpɛ due' dɛwɛ‑jɛɛ ? 41 Ao ‑te' "jriɛ‑ "i, ao 'je bae‑ ‑wɛe ao je 'e dɛsaʋn 'di 'kpa, dɛ‑nʋɛ' tɔ' 'dɔe a ji 'e nyiɔ 'ʋn 'ɛ ‑mɔ, 'kaa ɔɔ' 'blʋku se 'kpɩ 'ble.

42 ‑Wɛe ɔ tɛɛn o ke'wlɛ, ɔ mu baea', ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, ɛ se 'bɛɛ‑ "kaenmɔ 'ɔ "pɛ ‑nɛ 'je 'ʋn o tɛɛn ‑bo 'ɩn se ɛ naa, ‑mɛ ɛɛ' 'tʋn nʋ‑tɩ mɩ je nʋʋɛ‑. 43 ‑Ta ɔɔ jia de ke'wlɛ ɛ, ‑mɛ ɔ jɛɛ ɔɔ' klai" nynuu "nyɩɔ', dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' "jri kuɛ kwa.

44 'Sʋ Sesi 'wlʋ 'o ʋʋpʋ ‑pʋn", ɔ tɛɛn kɩn 'de ɔ bae kpɛ 'ɛ taan ‑nɛ, baewlu due' ‑nɛ 'ɛ 'sʋ mɛ ɔ ‑sa de. 45 'Sʋ ɔ muɛ 'de ɔɔ' klai" nynuu o de ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋpʋ o, ɔ 'na : Aoa 'mʋʋ laa, ‑wɛe ao ‑kwlee' ? Ao ‑gbʋn 'nɔ, nɔ" nyni' ‑wɛ‑, nyiɔ 'ɔ "Ju pleeɛ' 'de dɛsaʋnʋʋn 'kwa. 46 Ao sɔn 'ʋn, ‑a ‑je mu ! Ao ‑gbʋn 'nɔ, "ju ‑plea' 'ʋn "kʋʋan‑ i.

Ʋʋ kpʋn Sesi 'mɛ

(Makɩ 14.43-50 ; Luikɩ 22.47-53 ; San 18.3-12)

47 Sesi "siɛ wlua' 'sʋ Suida ‑nɩa klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ due' je i "si, ɔ ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑blea ‑cnɩ ke titii ji'. 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" ‑dbo' ʋʋpʋ. 48 Suida ‑ɔ plea Sesi tɔɔɛ nyʋ ‑ke ɔ jia dɛ jrɛ', ɔ 'na : "Ju 'ma mua ‑kwlɩ" ‑gblea' 'teɔ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑nao, ao kpʋn ɔ. 49 'Bo ɛ "sri ɔ 'kpaa 'o Sesi ‑pʋn" 'sʋ ɔ 'na : Tʋ"bo, 'mɔ ‑je ‑ʋn ! 'Sʋ ɔ ‑gbleeɛ ɔ ‑kwlɩ". 50 'De Sesi 'na : 'Ɩn ba, dɛ ‑ɩn jia nʋa' a, ‑ɩn ‑too"‑ ‑ɩn ‑je ɛ nʋ ! 'Sʋ nyʋ ‑ke ɔ jia 'wla 'e Sesi "kpei ‑wɛe ʋʋ kpʋn ɔ.

51 Nyʋ ‑ke Sesi nɩa 'mʋa‑ ʋʋa' due' ‑sa ‑cnɛ kpla' 'sʋ ɔ poo ɛ 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋi, ‑wɛe ɔ cɛn ɔ doun" "jru. 52 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cnɛ 'de ɛɛ' kpla 'di de, dɛ‑nʋɛ' nyʋ "klein ‑a ‑dbaa' nyʋ ‑cnɛ 'ʋn ɛ, ʋʋa 'mɛɛ ‑cnɛ "i. 53 ‑Maa naa tɔ' i 'dee, 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je 'ɩn "Bo ‑too"‑ "ipo, ɔ 'je 'ʋn ɔɔ' "soa‑wi" ‑tuu"‑tuu ja ʋʋ 'je 'ʋn sʋn o poo ? 54 'Kaa ‑bo 'ɩn nʋ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ ka dɩ ‑crɩɩa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn 'je 'o nynisʋn nʋ ɛ‑ ? ɛmɛ ‑tɩ 'mɔ 'na ka dɩ ‑crɩɩa 'da, 'kamɔ ɩ nʋa 'o ‑ta.

55 ‑Wɛe Sesi wlu 'de nyʋ ‑ji' ɔ kpʋan' ‑pee ɔ 'na : Ao 'bleɛ ‑cnɩ ke titii ‑wɛe ao ji 'ʋn kpʋan'. Ɛ ‑kɔ' ‑na 'ɩn nɩɛ "ku 'dbai ‑o. 'De 'wɩ ‑wee' "klein 'di 'ɩn ke ao nɩɛ ‑tadue, 'ma tɔɔ aopʋ dɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, 'kaa ao se 'ʋn sʋn ‑pʋn" ‑te' 'bomɔ. 56 'Kaa ɩa' dɩ tu nʋʋɛ' ‑wɛe dɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'de ɛ, 'de ɩ 'je 'o nyni. 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu ‑wee' siɔ', ʋʋ 'kpa 'kwla.

Ʋʋ kpa Sesi 'de Kaifʋ "juɔi

(Makɩ 14.53-65 ; Luikɩ 22.54-55, 63-71 ; San 18.13-14, 19-24)

57 Nyʋ ‑kpʋan' Sesi ɛ, ʋʋ kpɔ 'e Kaifʋ ‑nɩa 'sraa ‑sai klaa" wɔin", 'demɔ kɛ' wɔ‑saʋn o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" 'kɩɩn‑ "jrui. 58 Piɛi bla ʋʋpʋ bʋ ‑kɔ woi mamaʋ 'sʋ ɔ ke ʋʋ je 'e 'sraa ‑sai klaa" o ‑gbɛin" pa, 'de ɔ ‑te i 'bo nyʋ "klu ‑wɛe ɔ 'je ɛɛ' ja ‑kwɛ ‑sʋn 'a ‑ta 'je.

59 'Sraa ‑saʋn 'a klae" o, 'pee 'jeʋn klae" a ‑pɔn Sesi 'a sɩ‑tɩ "kpei 'nɛɛ ‑kɔ i, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba. 60 'Kaa ʋʋ se dɛ jrɛ' 'je, 'de ‑mɛ 'kamɔ sɩ 'tmʋʋn ‑tuu"‑tuu ‑kwɛ‑ de. 'Sʋ ʋʋa' 'sɔɔn ji', ʋʋ 'na : 61 "Ju ‑nɔ wlu' ɔ 'na : 'Ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je Kea ‑gbu klaa" "jɛi ‑gba' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ po 'de 'wɩ taan ‑gbai' 'di.

62 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ wlu Sesi ‑pee ɔ 'na : Dɩ nyʋ ‑nʋ a bla ‑ʋn "kpei ‑ta a, ‑maa' ‑sa 'e wlu mɔ ‑wee'‑ ? 63 'Kaa Sesi "muɛ wɔn, 'sʋ 'sraa ‑sai klaa" 'na : 'De Kea ‑nɩa 'kmʋ 'a 'nynɩ 'ʋn 'ma ‑teeɛ ‑mii, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ Nyʋ'pʋʋi Klisɩ, Kea 'a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑tmʋ ɛ 'de ‑a ‑pee. 64 'Sʋ Sesi 'na : ɛmɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'o. 'De 'ma 'tmʋʋɛ aopʋ 'mɛ, aoa muɛ nyiɔ 'ɔ "Ju 'jea' la 'bode, ɔ 'je i ‑te 'de "ikma Kea 'a dianfɔ o, aoa mu ɔ 'jea' ke'wlɛ ɔ 'e de ji 'bo jaʋn‑kwlʋ 'bo bue" "kpei.

65 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" ‑nɔ 'kpa 'cɛn, ɔ 'faeɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'ʋnpaadɩ i, ‑wɛe ɔ wlu 'de nyʋ ‑kwɛa de ‑pee ɔ 'na : ɔ doa Kea 'a 'nynɩ ‑wɛ‑, dɛ ‑ble ‑tɩ 'a ‑ta 'jeʋn i ‑pɔan' 'bode ɛ‑ ? Ka ɔɔ toa Kea wɔn o ɛ, ɛmɛ ‑jia' 'o 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'wɔn. Ka aoa 'da a‑ ? 66 Ʋʋ ‑wee' "klein 'na : ɔ nɩɛ 'mɛ ka‑. 67 'Bo ‑mɛ "kpei 'mʋa‑ 'sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ' tɔn "jri wlaan' ke blaa' ‑pʋn", ʋʋa tbɔɔ kpiin' i, ‑wɛe ʋʋa wlɔɔ 'de ʋʋ 'na : 68 ‑Mɔ ‑na ‑ɔ ‑nɩɛ Nyʋ'pʋʋi ɛ, ‑ɩn ‑si' dɩ, nyɔ tba ‑ʋn kpʋan' ‑ɩn ‑si" ɔɔ' 'nynɩ.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Makɩ 14.66-72 ; Luikɩ 22.56-62 ; San 18.15-18, 25-27)

69 ‑Ta ɛɛ nʋa kan' a, ‑mɛ Piɛi ‑teɛ i 'de "kpae' 'bo nyʋ "klu. 'Sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋnynɔkpao' due' 'kpɔ ‑pʋn" 'sʋ ʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɔ ‑ɩn ‑ke Sesi ‑wlʋa Galile ‑nɔ na' ‑ke. 70 Piɛi ‑Sɔ wɔn 'bo nyʋ "juɔi. Ɔ 'na : Dɛ a nɩa "i a 'jea 'tmʋ ‑gblein' 'maa 'wɔn ɛ 'mii.

71 Ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ 'sʋ ɔ muɛ 'e ‑gbɛin" ‑jei" fɔ o. Dbonʋnynɔkpao' jrʋ' 'je ɔ ke'wlɛ 'sʋ ʋ wlu' 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋ nɩa 'o ‑pee, ʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ɔ ke Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ na' ‑ke. 72 Piɛi ‑too' ke'wlɛ ɔ ‑teɛ ‑snɛɛa' ‑pʋn" ɔ 'na : Sɩ ‑o. 'Ɩn se "ju ‑nɔ juo‑.

73 Nɔ" jrɛ' ‑sia' ‑paii 'sʋ nyʋ ‑ke ɔ nɩa 'mʋa‑ 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee, 'de ʋʋ 'na : Tɔ' ‑o ‑cɛɛn'‑, ‑ɩn ‑nɩɛ nyʋ ‑nʋ 'a due' ‑o, dɛ‑nʋɛ' ‑ma wlusʋn mɛ ‑sa ‑ʋn 'kwla. 74 'Sʋ Piɛi "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : 'Ɩn se "ju ‑nɔ juo‑, ‑bo 'ɩn 'tmʋ sɩ ɛ, Kea nʋ 'ʋn dɛ "jrii.

'Bomɔ ɛ "sri 'sʋ sʋn" due' ‑sro'. 75 'Sʋ Piɛi poɛ Sesi 'a wlu ‑kwlʋ o ‑ɛ ‑na : nɔ" ‑tɩ sʋn" 'e ‑sro' ɛ, ‑ma muɛ wlua' kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se 'ʋn juo‑. 'Sʋ ɔ ke ‑fɩn" 'a "siɛ "kpae'. ɔ ‑fɩɩn" mamaʋ 'sʋ ɔɔ' wɔn 'di je i "kae‑.

27

Ʋʋ ‑tuɛ" Sesi 'de Pilatɩ 'kwa

(Makɩ 15.1 ; Luikɩ 23.1-2 ; San 18.28-32)

1 ‑Sɔn' ‑sɩan' ‑klae" pɛɛn 'sʋ 'sraa ‑saʋn klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ 'bɛɛ‑ Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'ʋn. 2 ‑Wɛe ʋʋ sɔn, ʋʋ kpɔ 'de ʋʋ "nyɩ ɔ ‑gbʋa'na Pilatɩ 'de ɔ 'je 'o wlu cɛn.

Suida 'dba ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ

(Nʋʋdɩ 1.18-19)

3 ‑Ta Suida ‑toa 'e Sesi 'jea ka ʋʋa kpɔ ʋʋ 'je ɔ 'dba 'sʋ, ɔɔ kple' ‑wɛe ɔ kpa 'wɛijɔ mɩɩ" 'a kwla taan ‑nɩ 'de 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" o de ɔ 'na : 4 'Ma 'cɛ, 'ɩn nʋɛ dɛsaʋn, dɛ 'ɩn toa 'e "ju ‑sea' 'mɛ ka nɩ ‑ta a. 'De ʋʋ 'na : Dɛ ‑mɛ 'daa ‑apʋ mɔ ɛ‑, ‑ma 'sʋ 'a ‑tɩ' ‑nao. 5 Suida kpa 'wɛijɔ ‑nɩ 'sʋ ɔ ‑fii" ɩ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ɔ mu 'de ɔ po ɔɔ' ‑cɛ" "dbu ‑plun, ɔ 'mɛ.

6 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" 'tɛn 'wɛi ‑nɩ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Aa kɛ' 'na nyɔ 'ɔ po 'wɛi ‑nɩa ka 'de Kea ‑gbu klaa" 'a 'wɛi i ‑tedɛ 'di, dɛ‑nʋɛ' ɩ nɩɛ nymɔ 'ɔ sɔɔn' ‑o. 7 Ʋʋa' 'sʋ 'bɛɛa ɩa' wlu 'ʋn 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑tɩɩn' jaemai 'a ‑kle', ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ 'dʋɩ‑ 'a inmae‑ta 'ʋn nʋ. 8 Ɛmɛ ‑tɩ ‑kle' ‑nɛ, ʋʋa 'daa‑ ɛɛ' ‑kle' tu nymɔ ‑kle mamaʋ ‑sɩan.

9 'Sʋ dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Selemi 'tmʋa 'de ɛ, ɛ nyni 'o 'ɛ, ɔ 'naa :

ʋʋ "duɛ 'wɛijɔ mɩɩ" 'a kwla taan 'ʋn, ɩmɩ Israɛ‑nyʋ 'bɛɛ‑ wlu "kpei 'de ‑ɩ ‑nɩ ɔɔ' sɔɔn', 10 ‑wɛe ʋʋ "duo ɩa' 'wɛi tu 'ʋn 'de ʋʋ ‑tɩɩn' jaemai 'a ‑kle', ka Tʋ"bo 'tmʋ ɛ 'de ɛ.

Pilatɩ ‑teeɛ' Sesi i

(Makɩ 15.2-5 ; Luikɩ 23.3-5 ; San 18.33-38)

11 Sesi nɩɛ 'o ‑gbʋa'na "juɔi ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i ka ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑oo ? 'Sʋ Sesi 'na : ɛmɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'o. 12 'Kaa sɩ‑tɩ 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" a ‑tu" ɔ "kpei ɛ, ɔ se ‑mɩ wɔn "kpei po. 13 'De Pilatɩ 'na : Dɩ ‑tia ‑ka ʋʋa ‑tua" ‑ʋn "kpei i ‑ta ‑maa' 'wɔɩɩn ? 14 'Kaa Sesi se ɔ dɛ jrɛ' ‑pee 'tmʋʋ 'bode. ‑Mɛ "maa ‑gbʋa'na tai'.

Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'bɛɛ'

(Makɩ 15.6-15 ; Luikɩ 23.13-25 ; San 18.39-19.16)

15 Pakɩ 'a ‑kɔ' "o ‑kɔ' ‑sɔn ɛ, ‑gbʋa'na a "siiɛ ‑kaso'dii due' i see, ‑jɔ nyʋ ‑kwɛa de nɩa "i ɛ. 16 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑kaso'dii due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Barabasɩ. ɔɔ' 'nynɩ dooa' 'de ɔɔ' "ku 'dba‑tɩ 'ʋn. 17 'Sʋ Pilatɩ ‑teeɛ' nyʋ ‑kɩɩan' "jrui i, ɔ 'na : Nyɔ ao nɩ "i 'ɩn 'je i "sii ɛ‑ ? Barabasɩ ‑ae, ‑ɩn" Sesi ʋʋa 'daa‑ Klisɩ ɛɛ ? 18 Ɔ 'je kan' 'mɛ, ka ʋʋa nʋa Sesi "cɛi o ‑wɛe ʋʋ to ɔ 'e ɛ.

19 ‑Ta Pilatɩ ‑tea i 'bo 'pee 'jeɩn' ɛ, 'bomɔ ɔɔ' 'nynɔ dbo ɔ nyʋ "i, ʋ 'na : Dɛ‑saan" 'bo 'o ‑ɩn ‑ke "isrɛi ‑nɔ 'nynɩ nɩɛ, dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑srɛi", 'ɩn 'jeɛ 'kle ‑sɩan 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'de jajri 'di. 20 'Sraa ‑saʋn 'a klae" o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" paa nyʋ ‑kwɛa de bʋ ‑sɔn ‑wɛe ʋʋ 'je Barabasɩ 'a i "sii ‑tɩ i ‑tee'‑, 'de ʋʋ 'je Sesi 'dba. 21 ‑Wɛe ‑gbʋa'na "duo wlu 'ʋn 'de ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i ke'wlɛ ɔ 'na : Nyɔ ao nɩ "i 'ɩn 'je i "sii ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Barabasɩ. 22 'De ɔ 'na : Ka 'ɩn 'je Sesi nyʋ a 'daa‑ Klisɩ ‑mɔ 'ɔ ‑tɩ' nʋ ɛ‑ ? ʋʋ ‑wee' "klein 'na : ‑Ɩn kɔ ɔ 'o tu ‑kwlɩ". 23 'Sʋ Pilatɩ ‑teeɛ' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Dɛsaʋn ‑jɛ wɛ‑ ɔ nʋ ɛ‑ ? 'Kaa ʋʋa "wɔɔ' ke'wlɛ ɛ je ‑je "kpei ‑tie" cɛn, ʋʋ 'na : ‑Ɩn kɔ ɔ 'o tu ‑kwlɩ" !

24 Dɛ Pilatɩ 'jea 'je 'de ɛɛ' dɛ tu 'a ‑kɔ' 'di sea nɩ ‑wɛe ʋʋa' ‑cruɛn" ɛ 'kpaa "kpei 'sʋ ɛ, ɔ "duɛ "ni 'ʋn ‑wɛe ɔ jre kwa 'bo nyʋ ‑wee' "klein "juɔi, 'de ɔ 'na : "Isrɛi ‑nɔ 'ɔ nymɔ se 'ʋn kwai nɩ. Aoa' 'sʋ 'a ‑tɩ' ‑o. 25 'Bo ʋʋ ‑wee' "klein 'na : ‑Bo ɛ nʋ dɛ 'de ɛ, ɔɔ' nymɔ 'ɔ ‑kao ‑craa ‑a ‑ke ‑aa "nynuu‑ 'ʋn. 26 'Sʋ Pilatɩ "siiɛ‑ Barabasɩ i. Ɔɔ' "soa‑wi" kpa Sesi klae 'ʋn kpɩɩn‑, ‑wɛe ɔ to ɔ 'e 'de ɔ 'je 'o tu ‑kwlɩ" kɔɔɛ‑.

"Soa‑wi" a wlaa Sesi 'mɛ

(Makɩ 15.16-20 ; San 19.2-3)

27 ‑Gbʋa'na 'a "soa‑wi" kpa Sesi 'de ɔ o ‑gbu" 'di, 'bo ɔɔ' ‑gbɛin" 'a ‑kwea'‑, ‑wɛe ʋʋ ‑gbae' ɔ 'dei. 28 Ʋʋ ‑sɔ dɩ kui ‑wɛe ʋʋ pɔɔ flae' ‑saan 'ʋn. 29 Ʋʋ dba "wifan ‑wɛe ʋʋ ‑tu" ɔ "jru. Ʋʋ ‑tu" ɔ ‑gblokpau 'kwa, ‑wɛe ‑bo ʋʋ "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi ɛ, ʋʋa wlɔɔ, ʋʋa nʋ : ‑A 'snɛ, ‑a 'snɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ! 30 ‑Wɛe ʋʋa wlɔn tɔn "jri, ‑wɛe ‑bo ʋʋ ‑sɔ ‑gblokpau 'kwa a, ʋʋa blɛ 'bo ɔ "jru. 31 Ʋʋ ‑kɔa' ɔɔ' wlaa' kan' 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑sɔ flae' 'ʋn, ʋʋ pɔɔ ɔɔ' dɩ 'ʋn 'de ʋʋ kpɔ 'o tu ‑kwlɩ" kɔɔa'.

Sesi kɔɔɛ' 'bo tu ‑kwlɩ"

(Makɩ 15.21-32 ; Luikɩ 23.26-43 ; San 19.17-27)

32 ‑Ta ʋʋa "sia "kpae' ɛ, 'bomɔ ʋʋ ke Sirɛnɩi due' ‑gbʋʋn', ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Simɔ. 'Sʋ ʋʋ kpʋɔn' "klan ‑klan "klan ‑wɛe ɔ 'e Sesi 'a 'mɛtu 'ble. 33 Ʋʋ nynia 'o ‑ta nyʋ a 'daa‑ Gogota, ɛ 'de mɛ ‑nɩ "jru 'a 'kpa 'a ‑ta. 34 'Sʋ ʋʋ "nyɩɛ Sesi nmɔ ʋʋ poa "kaedɛ o ɛ, 'kaa ɔ ‑tɩn ɛ wɔn 'sʋ ɔ 'na ɔ se ɛ 'nai.

35 Ʋʋ kɔ ɔ 'o tu ‑kwlɩ" la 'sasa ‑wɛe ʋʋ po soa' ʋʋ ‑seea ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'ʋn 'bo ʋʋpʋ 'nynɩ. 36 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa fuo ɔ i. 37 Ʋʋ ‑nɩɛi" ʋʋ 'jea dɛɛ‑tɩ ɔ 'mɛa 'tmʋ ɛ, dɛ ʋʋ 'crɩa 'bo ɔ "jru kpɔ', ɛ ka : "Ju ‑nɔ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ Sesi ‑o. 38 Ɔ ke "ku 'dbaʋn 'sɔɔn ‑kɔɔɛ 'bo tu ‑kwlɩ", due' 'bɔɔ‑ 'de ɔɔ' dianfɔ o, ‑wɛe due' 'bɔɔ‑ 'de ɔɔ' kʋaanfɔ o.

39 ‑Jesiʋn a ‑fuan"‑ "jru ‑wɛe ʋʋa ‑cree" ɔ. 40 ʋʋ 'na : ‑Mɔ ‑jea Kea ‑gbu klaa" "jɛi ‑gba 'de ‑ɔ ‑je ɛ po 'de 'wɩ taan 'di ɛ, ‑ɩn ‑pʋʋ' ‑ma ‑cɛ" la 'e ! ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea 'a "Ju ɛ, ‑ɩn ‑wlʋ 'o tu ‑kwlɩ" ‑ɩn ‑je i "si !

41 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" a wlɔɔ' ka ‑ke, ʋʋ 'na : 42 Ɔ 'pʋʋ‑ nyʋ jrʋ' 'mɛ, 'kaa ɔ se ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'pʋʋa' 'bɛɛ‑ ! ‑Bo ɔ nɩ Israɛ‑kɔʋn 'a 'beɔ ɛ, ‑mɛ ɔ 'wlʋ 'o tu ‑kwlɩ" ɔ 'je i "si ‑wɛe ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 43 Ɔ ‑teɛ ɔɔ' ‑cɛ" Kea kwa, ‑bo Kea kma ɔɔ' ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɛ ‑sei ɔ la ‑a ‑je ɛ 'je, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o. 44 "Ku 'dbaʋn ‑ʋʋ ‑ke ɔ kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" ʋʋa ‑cree" ɔ kan' ‑ke.

Sesi 'a 'mɛa'

(Makɩ 15.33-41 ; Luikɩ 23.44-49 ; San 19.28-30)

45 'Jrʋ‑gbao 'sʋ kwie kpʋn' ‑plipli 'de 'blʋa ‑wee' "klein "kpei mamaʋ 'sʋ ɛ je ‑kwie" jrʋ‑gbao jɛɛ‑. 46 ‑Kwie" jrʋ‑gbao o 'sʋ Sesi kpa wlu "jɛi, ɔ "wɔɔ', ɔ 'na : Eli, Eli, lama sabatani ? Ɛ 'de mɛ ‑nɩ : 'Ma Kea, 'ma Kea, dɛɛ ‑tɩ ɛ ‑sa 'ʋn "jriɛ‑ ‑pʋn" ɛ‑ ? 47 Nyʋ ‑nɩa 'o a jrʋ' 'wɔan ɔɔ' wlu 'sʋ ʋʋ 'na : Ao 'bɔ, ɔɔ 'da Eli. 48 'Bo ɛ "sri ʋʋa' due' je plea' kpa ɔ je fuu' 'de ‑koonmɔ o ibla ɔ je ɛ ‑gblokpau "icroo 'sʋ ɔ je Sesi "nyɩ 'de ɔ 'je ɛ 'na. 49 'Kaa ʋʋa' deejrʋ' 'na : ‑Ɩn ‑tai" ɔ "i, 'bomɔ ‑aa ‑gbʋan 'o ‑bo Eli ji ɔ 'o ‑saa' kan' a. 50 Sesi "wɔa kpleiin ke'wlɛ 'sʋ ɔ ‑kwɛ‑ "i.

51 Ɛ nɩa kan' 'sʋ "wliiɛ fɔ klaa" ‑peea' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑sa 'faea' 'de "jɛi mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e ‑sɔn nyni, 'blʋa‑ crɛ', "soi klae" sɔn 'fɔe. 52 ‑Gbɛin" kaiɛn wɔn, "isrɛʋn ‑mɛa 'a 'pla sɔn "kunyɩɔ'. 53 Ʋʋ 'wlʋ 'e ‑gbaɩn' 'di 'mɛ, ‑wɛe ‑ta Sesi sɔan "kunyɩɔ' ɔ, ʋʋ pa 'o Selisalɛm. 'Bomɔ nyʋ ‑tuu"‑tuu 'jee‑ ʋʋpʋ "jriɛ‑.

54 Rɔmɛ "soa 'a "jrukpɔ' i ‑tei due' ‑ɔ ‑ke ɔɔ' "soa‑wi" a fua Sesi i ɛ, ʋʋ 'jeea 'blʋa 'a crɛsʋn ke dɩ "klein ‑nʋʋa "jriɛ‑ 'sʋ, dɛ waa ʋʋpʋ 'dii, faʋn ‑teɛ ʋʋa' nʋa' ‑pʋn" 'sʋ ʋʋ 'na : tɔ' ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ Kea 'a "ju 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o ‑cɛɛn'‑.

55 'Nynʋkpae' jrʋ' ‑nɩ 'o, ‑ʋʋ ‑tɛɛn o ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbʋn 'e. ʋʋa' 'nynʋkpae' tu ke Sesi 'wlʋɛ 'e Galile ‑gbɔ, ‑wɛe ʋʋa ‑te' ɔ kwa wɔi. 56 'De ʋʋpʋ "klu, 'bomɔ Madi ‑wlʋa Madala ke Sakɩ ke Sosɛʋ de Madi ke Sebede 'a "nynuu‑ de nɩ‑.

Ʋʋ ‑teɛ Sesi i

(Makɩ 15.42-47 ; Luikɩ 23.50-56 ; San 19.38-42)

57 ‑Kwie" ka 'sʋ ɛ, "wliiɛjei due' ‑wlʋ Arimate ‑ɔ ji, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Sosɛʋ, ɔ nɩɛ Sesi 'a klai" nynuu 'a due' ‑o ‑ke. 58 Ɔ muɛ 'e Pilatɩ o, ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ Sesi 'a "ku i. 'De Pilatɩ cɛn 'o wlu ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ Sesi 'a "ku "nyɩ. 59 Sosɛʋ "duo Sesi 'a "ku 'ʋn 'ɛ, ɔ "fin ɔ tae' plu "jrui, 60 ‑wɛe ɔ ‑te ɛ i 'de ɔɔ' ‑gbaɩn' dee ‑ɛ ‑blua" 'de 'soacrʋ 'di 'di, ‑wɛe ɔ klin o "soukpo klaa" due' i. Ɔ kaan 'bo ɛ "wɔin ‑wɛe ɔ mu. 61 Madi ‑wlʋa Madala ke Madi jrʋ' nɩ 'o 'wɛ‑, ʋʋ ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa ‑gbʋn 'e ‑gbaɩn' "jri.

"Soa‑wi" ‑piɛn' Sesi 'a ‑gbaɩn' 'de i

62 Dɩ nmaewɩ 'wlʋa 'bo ‑jei", ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan' 'sʋ ɛ, 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke Fariseɛn‑wi" muɛ 'e Pilatɩ o ‑tadue ‑wɛe ʋʋ 'na : 63 ‑Gbʋa'na, ‑ta sɩ 'tmʋi ‑nɔ nɩɩa 'kmʋ 'de ɛ, dɛ ɔ 'tmʋa ɛmɛ ‑a po ‑kwlʋ o, ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn 'mɛ ɛ, 'wɩ 'a taan ‑nɛ "kpei ‑mɛ 'ma muɛ 'ʋnsɔan'. 64 ‑Ɩn ‑tmʋʋ' nyʋ ʋʋ 'je ɔɔ' ‑gbaɩn' ifuo mamaʋ 'sʋ 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'je nyni, ‑wɛe ɔɔ' klai" nynuu je ɔɔ' "ku "jri, 'de ʋʋ je wlu 'de nyʋ ‑pee ka ɔ sɔn "kunyɩɔ'. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ɩa' sɩ tu a muɛ ‑jei" ‑sia', ɩ 'e ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ‑sii. 65 'Sʋ Pilatɩ wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : "Soa‑wi" ka, ao mu, ao fuo ɔ i ka aopʋ ‑nɩɛi" ɛ. 66 Ʋʋ mua, ʋʋ "suɛn "soukpo ‑kaan 'o ‑gbaɩn' "wɔin 'dei ‑wɛe ʋʋ ‑piiɛn' "soa‑wi" ʋʋa fuo ɛ i.

28

Sesi sɔn "kunyɩɔ'

(Makɩ 16.1-10 ; Luikɩ 24.1-12 ; San 20.1-10)

1 ‑Kwlewɩ 'wlʋa 'o ‑jei" ‑ɛ ‑nɩa 'dɔɔ 'ɔ "i‑saawɩ o 'sʋ ɛ, Madi ‑wlʋa Madala ke Madi jrʋ' ‑cnuɛn 'e ‑gbaɩn' "kpei. 2 Ʋʋa kɔan 'emu 'sʋ 'blʋa‑ a crɛ', dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo 'a "soai due' ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɔ ‑si" i ‑wɛe ‑ɔ klin ‑o "soukpo ‑nɩa 'o ‑gbaɩn' "wɔin ‑ɔ poɛ 'fɔ jrɛ' o, ‑wɛe ‑ɔ ‑ja 'o ɛ "kpei ‑ɔ ‑te i. 3 Ɔ ‑taan' ka "ni a crɛa "jrii ɛ, ɔɔ' 'ʋnpaadɩ "pluu' "puu'‑ ka jee" ‑fua" nɩa. 4 Dɛ waa "soa‑wi" 'dii ʋʋa' dɩ a crɛ' ka nyɔ ɔ 'mɛa, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑.

5 'Sʋ Kea 'a "soai wlu' 'de 'nynʋkpae' ‑pee ɔ 'na : Aopʋ mɔ ɛ, faʋn 'bo ao nʋɛ, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'je kan' 'mɛ, Sesi ʋʋ kɔa 'bo tu ‑kwlɩ" mɔ aoa ‑pɔn i. 6 Ɔ se ‑ta nɩ‑, ɔ sɔn "kunyɩɔ' ka ɔ 'da 'de ɛ. Ao ji 'je, ‑ta ɔ 'pɛan i 'de ɛ, 'bo ka. 7 Ka ɔ sɔan "kunyɩɔ', ao mu ‑too"‑ ao 'je ɔɔ' klai" nynuu 'tmʋʋ‑. Ɔ muɛ ao "juɔi ‑sia' ɔ 'je 'de Galile mu 'demɔ ao 'je ɔ "jriɛ‑ 'jee‑. Ka 'ma 'wlʋ ɛ 'tmʋa' a, 'kamɔ ɛ 'je nɩ‑.

8 Ʋʋ crɛɛ "kpei ʋʋ je 'o ‑gbaɩn' ‑pʋn" 'wlʋ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, 'de ‑mɛ 'kamɔ 'mʋa‑ klaa" nɩ 'de ʋʋa' pɛe o. 'Sʋ ʋʋ kpa plea' ‑wɛe ʋʋ po klai" nynuu "kuan.

9 Ʋʋa kɔan 'emu 'sʋ Sesi 'jaa ʋʋpʋ "i ‑wɛe ɔ 'na : 'Mɔ ‑je aopʋ ! ʋʋ 'kpɔ ‑pʋn" 'sʋ ʋʋ ‑gblee' ɔ bʋ wɔ, ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛɛ ɔ "juɔi. 10 'Sʋ Sesi 'na : Faʋn 'bo aopʋ nʋɛ, ao mu ao 'je 'ma de'di ‑wi" ‑kwlʋ ‑seea', ʋʋ 'je 'e Galile mu 'demɔ ʋʋ 'je 'ʋn "jriɛ‑ 'jee‑.

"Soa‑wi" 'a "kuan poa'

11 Ʋʋ siiɛ mua' 'bo ‑jei" 'sʋ nyʋ ‑fua Sesi 'a ‑gbaɩn' i ʋʋa' jrʋ' je 'e ‑kwlɔ nyni ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa ʋʋ je ɩa' "kuan po 'de 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" o. 12 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn, 'de ʋʋ "nyɩ "soa‑wi" 'wɛi ‑tuu"‑tuu. 13 ‑Wɛe ʋʋ wlu 'de ʋʋ o, ʋʋ 'na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ ao 'na : ‑ta ‑a ‑nɩa "nyɩɔ' "maʋ' 'bomɔ ɔɔ' klai" nynuu jii ‑wɛe ʋʋ "jri ɔɔ' "ku. 14 ‑Bo ‑gbʋa'na mɔ'ɔ ‑cɛ" 'kpa 'wɔn ɩ mɔ 'de ɛ, ‑aa mu ɔ ja jaa', ɔ se aopʋ dɛsaʋn "jrii nʋi. 15 "Soa‑wi" "duo 'wɛi ‑nɩ 'ʋn 'ɛ, ʋʋ mua, wlu 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" ‑tua" ʋʋ wɔn ɛ, ɩmɩ ʋʋ 'tmʋ. 'Kamɔ ʋʋ ‑kɔ' ɩa' ‑tɩ' tu Suifʋ‑wi" 'a 'blʋa‑ ja mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e ‑sɩanwɩ 'di jɛɛ‑.

Sesi jɛɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' ɛ

(Makɩ 16.14-18 ; Luikɩ 24.36-49 ; San 20.19-23 ; Nʋʋdɩ 1.6-8)

16 Klai" nynuu ‑sia ‑puue 'jɔ due' muɛ 'e Galile, 'de crʋ Sesi "sia 'nynɩ "kpei. 17 Ʋʋ 'jeea Sesi "jriɛ‑ 'sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ' "juɔi ‑gbɛɛa' ‑pʋn", 'kaa ʋʋa' jrʋ' a pleɛ pɛe i. 18 ‑Wɛe Sesi 'kpa ʋʋpʋ ‑pʋn" 'de ɔ wlu ka ɔ 'na : "ikmaa' ‑nɩa 'e jaʋn 'di ke "ikmaa' ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ‑wee' "nyɩɩɛ 'ʋn 'ɛ. 19 ɛmɛ ‑tɩ ao 'je mu, ao 'je nyʋ 'a kpɛ ‑wee' "klein 'ma klai" nynuu 'ʋn nʋ, ‑wɛe ao 'je ʋʋpʋ "ni "jru po 'de "Bo 'a 'nynɩ 'ʋn, 'de "Ju 'a 'nynɩ 'ʋn, 'de ‑Suu 'a 'nynɩ 'ʋn. 20 ‑Wɛe dɩ "klein 'ɩn 'tmʋʋa aopʋ ɛ, ao 'je ʋʋpʋ ɩa' wɔn'je ka tɔɔ‑. Ao ‑gbʋn 'nɔ, dɛ ‑mua' mamaʋ 'sʋ ‑ɛ ‑jɛɛa 'blʋa 'a ‑kwɛ nɔ" ɛ, ao ke 'ma ‑a muɛ naa' 'wɩ "o 'wɩ ‑wee' 'di.

Makɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

‑Pɔia" ‑tɩ

Makɩ

'tmʋa

1

San Batisɩ ‑sa Sesi 'a ‑jeblʋ

(Matie 3.1-12 ; Luikɩ 3.1-18 ; San 1.19-28)

1 ‑Pɔia" ‑tɩ ‑ɛ ‑tmʋa Kea 'a "ju Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' ɛɛ' ‑teesʋn.

2 Dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'crɩa 'de ɔɔ' 'sbɛ 'di, ɛmɛ ‑nɩ, Kea wlu' 'de ɛɛ' "ju ‑pee ɛ 'na :

‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ma dboɛ 'ma weepoi nya ‑wɛe ɔ 'je ‑ma ‑jeblɩ ‑sa. 3 Weepoi due' a muɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei nɩa' ‑wɛe ‑ɔ ‑je wlu ka : Ao nmae Tʋ"bo 'a ‑je ! Ao tɛɛn ɔɔ' ‑jeblɩ ‑wee' ‑kwlʋ !

4 Ɔɔ' weepoi tu ‑nɩ San Batisɩ. Ɔ wlu' ka ɔ 'na : Ao juo aoa' dɩsaɩn "i, ao "biie 'de Kea o, ‑wɛe ao 'je "ni "jru pooɛ‑ 'de kea 'je aoa' dɩsaɩn ‑kɔ'.

5 Suideblʋa ‑wee' o, nyʋ klein" ‑tia" 'o Selisalɛm o, ʋʋ ‑wee' a muɛ 'e San o ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ ʋʋa' dɩsaɩn 'de ɔ ‑pee, ‑wɛe ɔɔ po ʋʋpʋ "ni "jru 'bo sudɛn ‑gbuu wɔn.

6 Dɩ San paa 'ʋn ɛ, ‑sɛn "kpei soo" 'a "mɩɩ‑ mɩ ‑dbɩ' ‑wɛe ɔ bla nmiku wlʋ 'di. 'Plaɩn ‑too' ke dʋ 'a 'cna mɩ ‑nɩ ɔɔ' diidɛ. 7 Ɔ 'na : "Ju ‑a mua jia' 'de 'ʋn 'de ɛ ɔ kmai", ɔ nɩɛ dɛwɔn ɔ je 'ʋn ‑sii. 'Ɩn se 'kɔi‑ i "sii‑ ka nɩ 'bo ɔ "juɔi ‑wɛe ɔɔ' "kwlai‑ bɩ' ‑sa ‑tɩ. 8 'Mɔ ɛ, "ni mɛ 'ma po aopʋ "jru, 'kaa ɔmɔ ɛ, Kea 'a ‑suu mɛ ɔ 'je nʋ ‑wɛe ɔ 'je ao dɩsaɩn 'a ‑flɛn" kui ‑sa.

Sesi 'a "ni "jru po ‑tɩ ke ɔɔ' ‑siɔn' 'ɔ i ‑tɩn' ‑tɩ ke

(Matie 3.13-4.11 ; Luikɩ 3.21-22; 4.1-13)

9 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Sesi 'wlʋɛ 'e Nasarɛtɩ 'de Galile, ‑wɛe San po ɔ "ni "jru 'de Sudɛn ‑gbuu wɔn. 10 Sesi 'wlʋa 'e "niɔ 'sʋ ɔ 'jeeɛ jaʋn "jriɛ ɛ kaiɛn wɔn ‑wɛe Kea 'a ‑suu "si i 'bo ɔ "kpei ka ‑gbɛɛ' 'ɛ "siai ɛ. 11 'Sʋ ɔ 'wɔn wlu due' 'bo jaʋn ‑kwlʋ ‑ɛ ‑na : ‑Ɩn ‑nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o dɛ‑nʋɛ' ‑ma nʋɛ 'ʋn 'mʋan "i.

12 Sesi 'a ‑nɛɛ ‑wlʋ 'e "niɔ‑ 'sʋ Kea 'a ‑suu "tun ɔ 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei fɔ o. 13 'Demɔ ɔ nʋʋ 'wɩ 'a kwla ‑nyiiɛ' ‑wɛe ‑siɔn' ‑tɩn' ɔ i ‑wɛe ɔɔ ‑pɔn Sesi 'je ɔ wɔn 'je. Sesi nɩɛ 'e 'kwla 'dinmi "klu ‑wɛe Kea 'a "soa a nʋʋ ɔ "juɔi.

Sesi 'a "i‑saa klai" nynuu

(Matie 4.12-22 ; Luikɩ 4.14-15; 5.1-11)

14 ‑Ta San muua ‑kaso 'di mɛ Sesi mu 'e Galile ‑wɛe ɔ 'tmʋ Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ. 15 'De ɔ 'naa : Nɔ" Kea ‑tua" ɛ nyni' ‑wɛ‑, ɛɛ' tʋ"bodɛ jɛɛ aopʋ‑ 'mɛ. Ao poo kplɩn fai" ‑wɛe ao 'je ‑pɔia" ‑tɩ tɔ' 'ʋn 'je.

16 ‑Ta Sesi nɩa "ni wɔn i naa' 'de Galile ɛ, 'bomɔ ɔ jɛɛ Simɔ ke ɔɔ' "dei Ancre 'sai‑ poa 'de "niɔ‑. 17 'Sʋ Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ao bla 'bo 'ʋn 'de ‑wɛe ao 'je nyiɔpʋ ‑cri' ao 'je 'ʋn ja‑. 18 'Bo ɛ "sri ʋʋ je ʋʋa' 'sai‑ 'bɔ, ʋʋ je 'bo ɔ 'de bla. 19 Ɔ 'kpaa 'o nya dɛ‑saan" 'sʋ ɔ 'jeɛ Sebede 'a "nynuu‑ Sakɩ ke ɔɔ' "dei San, ‑mɛ ʋʋ ‑teɛi 'de ʋʋa' ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ʋʋa nmae ʋʋa' 'sai‑. 20 'Sʋ Sesi nynai ‑wɛe ɔ 'da ʋʋpʋ, ʋʋ sia ʋʋ "bo Sebede ke ɔɔ' dbonʋʋn 'de ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ ʋʋ bla 'o Sesi 'de.

Sesi ‑sa "ju due' ‑suusaʋn 'ʋn

(Luikɩ 4.31-37)

21 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu muɛ 'o Kapɛnaʋm. ‑Kwlewɩ o 'sʋ ɛ, Sesi pa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑wɛe ɔ ‑te nyʋ dɛ tɔɔa' ‑pʋn". 22 Ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn a "siɛ nyʋ ‑wee' "i ɛ kuɛ 'e 'dei ɛ ke nyʋ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ kɛ'ɛ ‑nɩ se due' nɩ‑.

23 Ɔ siɛ nyʋ dɛ tɔɔa' 'sʋ "ju due' ‑suusaʋn nɩa 'e 'ʋn je "wɔ 'de nyʋ "kwlu, ɔ 'na : 24 Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ, ‑ma dɛɛ ‑tɩ ‑sie ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? ‑Ae' ‑ɩn ji' ‑ɩn ‑je ‑aa ‑ma" i‑saa ? Ka ‑ɩn ‑wlʋa 'e Kea o ‑wɛe ‑ɩn sea dɛsaʋn 'a ‑kɔ ‑pʋn" nɩ ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ. 25 'Sʋ Sesi "wɔɔ ‑suusaʋn "jrui ɔ 'na : Ɛ "mu wɔn, 'de ɛ 'wlʋ 'e "ju ‑nɔ 'ʋn ! 26 'Sʋ ‑suusaʋn ‑suua' "ju ‑nɩa 'mʋa‑ i 'di wɔn nyni ka‑ ‑wɛe ɛ 'wlʋ 'de ɔ 'ʋn 'de "wɔɔa' 'ʋn. 27 ‑Crima kpʋn nyʋ "klein ‑nɩa 'o mu 'mɛ, 'sʋ ʋʋa ‑teeɛ' ba i due 'due ʋʋ 'na : Dɛ ‑nɩ ka ‑mɔ ɛ‑ ? Nyʋ dɛtɔɔsʋn dee ‑jɛ ‑mɛ kmai". ‑Bo ɔ wlu ‑siisaɩn ‑pee ‑cɛɛn' ‑nɛ 'sʋ ɩa 'je ɔ wɔn ! 28 'Sʋ Sesi 'a 'nynɩ "siiɛ Galileblʋa ‑wee' "kpei "i.

Sesi 'pʋʋɛ Simɔ 'ɔ "bianynɔ ke nyʋ ‑tuu" ke.

(Matie 8.14-17 ; Luikɩ 4.38-41)

29 Ʋʋ 'wlʋa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ʋʋ "sia "kpae' ɛ, Sesi ke Sakɩ ke San muɛ 'e Simɔ ke Ancre o ‑gbu" 'di. 30 ‑Ta ʋʋa muua, ‑mɛ Simɔ 'ɔ "bianynɔ 'pɛn i, ʋa' "jru ‑a ‑bai' ʋʋa' ku ‑siɛ' nɛ'. Sesi "sia i 'sʋ ʋʋ 'tmʋ ʋa' ‑tɩ' 'mɛ 'de ɔ o. 31 Ɔ 'kpa ʋ ‑pʋn", ɔ kpʋn ʋa' sʋn ‑wɛe ɔ kpʋ "jɛi 'sʋ ʋa' "jru 'bɔɔ ʋʋa' ku peeɛ'. Ʋ piɛ dɛ ʋ je ʋʋpʋ "nyɩ.

32 'Jrʋ blua i, 'sʋ ʋʋ ja nyʋ "klein 'wɛ‑ ɛ nʋa ke nyʋ ‑siisaɩn nɩa 'ʋn 'de Sesi o. 33 ‑Kwlɔ ‑wee' "klein ‑kwɛ‑ de 'bo ɔɔ' ‑gbu" wɔin". 34 Nyʋ "klein ‑jia' 'mʋa‑, ka ʋʋa' 'wɛ‑ 'ɛ kpɛ ‑tia 'kamɔ Sesi 'bɔɔ ɩ ‑wee'. Ɔ ‑sa nyʋ ‑siisaɩn ‑tuu" 'ʋn ‑ke. Ɔ se ‑siisaɩn "i "tai‑ ɩ se wlu‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ ɔ nɩa 'ʋn ɛ, ɩ juɛ'.

Sesi 'tmʋɛ Kea 'a ‑tɩ' 'de Galile

(Luikɩ 4.42-44)

35 Ɛɛ' ‑sɔn' wɔin" ‑mɛ ‑sɔn' kwie nɩɛ 'blʋɔi ke, Sesi sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ "siɛ "kpae', ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'o ‑kwlɔ, ɔ mu Kea baea' ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩɛ. 36 Simɔ ke ɔɔ' "dɛi‑wi" ‑teɛ ɔɔ' i ‑pɔan' ‑pʋn". 37 Ʋʋ 'jeɔ i 'sʋ, ʋʋ wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na : Nyʋ ‑wee' a ‑pɔn ‑mi i. 38 'De Sesi 'na : ‑A mu ‑tajrɔ ke, ‑a mu ‑kwlɛ ‑nɩa ‑a 'dewei 'dii. 'Ɩn 'je Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋ ‑o 'demu ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn ji. 39 Kɔ nʋa ɔ jea Galileblʋa ‑wee' "kpei‑ mu, ɔɔ jea Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii, ɔɔ jea ‑siisaɩn inʋ 'ka ‑nao.

Sesi 'bɔɔ‑ "ju due' 'a 'jrʋwɛ‑

(Matie 8.1-4 ; Luikɩ 5.12-16)

40 'Jrʋwɛ nʋi due' jiɛ 'e Sesi o, ‑wɛe ɔ cniiɛ 'kɔi‑ 'bo ɔ "juɔi ɔ bae ɔ i ɔ 'na : 'Ma 'blei ‑bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ɛ, ‑ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn ‑je 'ma 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ 'ɩn 'je 'pepe nɩ‑. Ɔ 'da kan' 'sʋ, 41 ɔɔ' wɛe nʋ Sesi 'mɛ, ‑wɛe ɔ kpa sʋn, ɔ blɔ "i, ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i 'mɛ, ‑ma 'wɛ‑ 'bɔ ‑ɩn ‑je 'pepe nɩ‑. 42 'Bo ɛ "sri 'jrʋwɛ‑ je "ju ‑nɩa 'mʋa ‑pʋn" 'wlʋ, ɔ je 'pepe nɩ‑. 43 Sesi 'jea "ju ‑nɔ ‑jei" poɛ ɔ cri ɛɛ' ‑cɩɛ 'de ɔ ‑pee, ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn mu ɛ, 44 ‑ɩn ‑bo dɛ jrɛ' 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee. 'Kaa ‑ɩn ‑to ‑ma ‑cɛ" 'de Kea 'a 'sraa ‑sai o, ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'sraa ‑sadɛ ja‑, ka Moisɩ bla ɛɛ' kɛ' ɛ, 'de ka ‑ma 'wɛ‑ 'bɔa ʋʋ 'je ɛ juo‑. 45 'Kaa "ju ‑nɔ mua, dɛ ‑nʋʋa ɔ "jrii ɛ, ɔ 'jreeɛ ɛɛ' "kuan i ‑ta ‑wee' "klein. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Sesi se ɛ 'bɛɛ‑ 'bode ɔ 'je 'mii wa ɔ 'je ‑kwlɔ jrɛ' 'di i "si, ɔɔ muɛ dɩ 'mii ‑ta nyʋ sea' "i ‑ti ɛ, ‑wɛe nyʋ a 'wlʋ ‑ta "o ‑ta ʋʋa ji 'de ɔ o.

2

Sesi 'pʋʋɛ klɔɔi due'

(Matie 9.1-8 ; Luikɩ 5.17-26)

1 Ɛ nʋa 'wɩ ɛ, Sesi jiɛ de 'bo Kapɛnaʋm. Ka ɔ nɩa 'de ‑gbu" jrɛ' 'di ɛ, nyiɔpʋ‑ 'wɔɛn. 2 'Sʋ ʋʋ ‑kwɛ de ‑kwɛ ‑kwɛ, ɛ nʋɛ' 'sʋ ‑tein se 'o ‑gbu" "wɔin ‑cɔɔn' ‑nɔ sie‑ 'de "kpae' ‑wɛe Sesi a tɔɔ ʋʋpʋ Kea 'a wlu.

3 'Sʋ nyʋ ‑nyiiɛ jrʋ' ‑blee' klɔɔi due' 'sai 'di ‑ʋʋ ‑jɔ Sesi. 4 'Kaa 'de nyiɔpʋ‑ 'a "i ‑tia' 'ʋn ɛ, ka ʋʋ 'jea ɔɔ' Sesi "itosʋn nʋ, 'ka se nɩ‑. 'Sʋ ʋʋ 'ja 'de ‑gbu" "kpei. Ʋʋ ‑sa ‑po" 'bomɔ ʋʋ jaa klɔɔi ‑nɔ ‑wɛe ʋʋ "sii ɔ i 'bo Sesi "juɔi. 5 Sesi 'jea nyʋ ‑nɩa 'mʋa 'a dɛ tɔ' "itbaa' 'sʋ, ɔ wluɛ klɔɔi ‑pee ɔ 'na : 'Ma "ju, ‑ma dɩsaɩn‑ ‑kwɛ'.

6 Kɛ' wɔ‑saʋn jrʋ' ‑jea ɛɛ' ‑ta a, ʋʋ naa tɔ' i 'de ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ʋʋ 'na : 7 Ka "ju ‑nɔ ‑mɔɔ' 'tmʋʋ ‑tɩ nɩ kan' ‑a ? Ɔɔ toɛ Kea wɔn o. ‑Ɔ ‑bɛɛ' dɛsaʋn ‑kɔa' ‑bo ɛ se Kea due' koun ‑gba' i nɩ ɛ ? 8 'Sʋ Sesi 'jeɛ 'e ʋʋa' tɔ' 'dei, 'de ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa' tɔ' i naa sʋn nɩ kan' a‑ ? 9 ‑Jɛ wɛ‑ ‑kʋan" "jrii ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑wlu klɔɔi ‑pee, ‑ɩn ‑na ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ' ‑ae, ‑ae' ‑ɩn ‑na ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑duo" ‑ma "kpei 'pɛndɛ 'ʋn ‑ɩn ‑je na a‑ ? 10 Ka 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'bɛɛa 'de 'blʋa "kpei ‑ta, 'ɩn 'jea nyʋ 'a dɩsaɩn ‑kɔ' ɛ, ka ao 'jea ɛɛ' juo sʋn nʋ 'ka ka ? 'Sʋ ɔ wlu' 'de klɔɔi ‑pee ka, ɔ 'na : 11 'Mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋʋ' ‑ʋn, ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑duo" ‑ma "kpei 'pɛndɛ 'ʋn ‑ɩn ‑je 'de ‑ɩn ‑wɔin" de mu ! 12 'Bo ɛ "sri ɔ je 'ʋn sɔn 'bo nyʋ ‑wee' "jri "kpei, ɔ je ɔɔ' dɩ 'ʋn "duo‑ ɔ je mu. ‑Crima kpʋn ʋʋpʋ 'mɛ. Ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ‑wɛe ʋʋ wlu ka : ʋʋ 'na : ‑A se ‑jɛ ‑mɛɛ' dɛ tu 'a ‑ta 'je due'.

Sesi 'da Lefi

(Matie 9.9-13 ; Luikɩ 5.27-32)

13 Ɛ 'wlʋa 'o muɛ, Sesi muɛ de 'bo "ni wɔin" ke'wlɛ. Nyiɔpʋ ‑tuu" ‑a ji 'de ɔ o ‑wɛe ɔɔ tɔɔ dɛ. 14 ‑Ta ɔɔ ‑sia', 'bo ɔ 'jee Alfe 'a "ju Lefi ‑mɛ ɔ ‑teɛ i 'bo 'wɛi‑sagbu 'di. Sesi 'na : Lefi, ‑ɩn ‑bla 'bo 'ʋn 'de, ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je na‑. 'Sʋ Lefi sɔn 'ʋn ɛ, ɔ bla 'bo ɔ 'de.

15 ‑Ta Sesi nɩa dɛ dɩa' 'de Lefi o ‑gbu" ɛ, 'wɛi‑sanyʋ ‑tuu" o, nyiɔpʋ 'a "kwli saɩn jrʋ' o, ɔɔ' klai" nynuu o, ʋʋ ‑wee' beeɛ o ʋʋa diiɛ ‑tadue, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋa' ‑tuu" ke ɔɔ na'. 16 Kɛ' wɔ‑saʋn ‑nɩa 'e Fariseɛn "klu 'jea Sesi ɔ ke nyiɔpʋ 'a "kwli saɩn ke 'wɛi‑sanyʋ a diia ‑tadue 'sʋ ɛ, ʋʋ wluɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ Sesi ke 'wɛi‑sanyʋ ke nyiɔpʋ ‑saɩn a dii ‑tadue ɛ‑ ? 17 Sesi 'wɔan ʋʋpʋ 'a wlu 'sʋ ɔ 'na : Nyʋ ‑blea kui ‑sɔn i flɔan' ʋʋa' ‑pɔn ‑dɔ'crɔ i, 'kaa nyʋ ‑a dɛ ɛ pooa ʋʋ ‑a ‑pɔn' ‑dɔ'crɔi i. 'Ɩn se "isrɛnyʋ 'a ‑tɩ' ji, 'kaa dɩsaɩnʋʋn 'a ‑tɩ' mɛ ‑tɩ 'ɩn ji, ‑wɛe ʋʋ 'je 'pʋʋa' 'je.

Nyʋ ‑teeɛ' Sesi i 'de wɔn 'bɔ‑tɩ 'ʋn

(Matie 9.14-17 ; Luikɩ 5.33-39)

18 'Wɩ jrɛ' o ‑ta San Batisɩ 'a klai" nynuu ke Fariseɛn‑wi" 'bɔa wɔn ɛ, 'bomɔ nyiɔpʋ ji 'e Sesi o, ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ka, ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ San Batisɩ 'a klai" nynuu ke Fariseɛn‑wi" a 'bɔ wɔn ‑wɛe ‑maa ‑nɩ klai" nynuu 'a 'bɔ wɔn ɛ‑ ? 19 'Bomɔ Sesi ‑sɛɛ "kpei ɔ 'na : Aoa naa tɔ' i 'ee nyʋ ʋʋ 'da 'de ba "bliti ‑kɔ ‑sɔn, ʋʋ 'bɛɛ' ʋʋ 'je wɔn 'bɔɔ ? "Ɩɩn‑, ‑ta 'nynɔjei ke ʋʋpʋ ‑tea i ke ɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je wɔn 'bɔ. 20 'Kaa ‑sɔntɩ nyʋ a mua 'nynɔjei 'de ʋʋpʋ "klu ‑saa' a, 'bomɔ ʋʋ 'je wɔn 'bɔɔ‑. 21 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "wliiɛfɔ dee 'bo 'ʋnpaadɛ soa ‑pʋn" "paa‑. ‑Bo "wliiɛfɔ dee "paa‑ 'bo 'ʋnpaadɛ soa 'a ‑kɔi" ɛ, ‑mɛ ɛɛ' 'faea' a 'kpa "kpei ke'wlɛ. 22 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nmɔ dee 'de bi ‑gbai" 'di po. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ nmɔ ɔ muɛ i'wlaa', ‑mɛ nmɔ ke bi a muɛ idooa'. ‑Bo ɛ 'je 'wɔn ɛ, ‑mɛ nyʋ a poɛ nmɔ dee 'de bi dee 'di.

Sesi ke ‑kwlewɩ ke

(Matie 12.1-8 ; Luikɩ 6.1-5)

23 'Wɩ jrɛ' o 'bo Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlewɩ "kpei Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu a cɛn 'o ‑kle' jrɩ' 'di ‑tie". 'Sʋ dɩ ɔɔ' klai" nynuu 'jea 'bo ɩ di ɛ, ʋʋ ‑teɛ ɩa' cɛan' ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋa di ‑je wei. 24 'Sʋ Farisiɛn‑wi" ‑teeɛ' Sesi, ʋʋ 'na : ‑Gbʋn 'nɔ, dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu a nʋ dɛ ‑sea' nʋ ka nɩ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ‑ ? 25 Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : ‑Ta 'mɩɩɛ‑ nʋa Dafidɩ ke ɔɔ' 'cɛ 'wɩ jrɛ' o, ‑wɛe ʋʋ ‑pɔan' diidɛ ɛ, dɛ ɔ nʋa ao se ɛ 'dii ‑sroo' ? 26 Ɔ pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ɔ di ‑di'pɛn ‑ɛɛ mua 'o Kea "juɔi ɛ. ‑Mɛ Abiataa ‑nɩ 'sraa ‑sai klaa" 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di. 'De ‑mɛ ‑aa kɛ' 'na : 'Sraa ‑saʋn klae" 'a 'sʋ mʋ ‑bɛɛ' ‑ʋʋ ‑je ‑di'pɛn ‑nɩa 'mʋa‑ di. 'Kaa Dafidɩ "duo ɛɛ' jrɛ' 'ʋn 'ɛ ɔ je ɛ di, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛɛ' tɔo‑ ɔɔ' 'cɛ ‑ke. 27 Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : Kea nʋ ‑kwlewɩ 'mɛ 'de nyiɔ 'ɔ 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛ se nyiɔ mɔ ‑nʋʋɛ 'de ‑kwlewɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑. 28 'De 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'mɔ nɩɛ ‑kwlewɩ 'a jei ‑o ‑ke.

3

Sesi 'pʋʋɛ "ju ‑ɔɔ kwa jɛa 'soɛ

(Matie 12.9-14 ; Luikɩ 6.6-11)

1 Sesi pa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di de ke'wlɛ. 'De "ju due' nɩ‑ 'o ‑ɔɔ kwa jɛ 'soɛ. 2 'Sʋ Fariseɛn‑wi" a ‑gbʋɛn Sesi ja ‑snii' ‑wɛe ‑bo ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "ju ‑nɩa 'mʋa‑ 'pʋʋ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ, ʋʋ 'je kan' 'je 'de ʋʋ 'je ɔ ‑tɩ' "kpei ‑tuu"‑. 3 Sesi wluɛ "ju ‑a kwa jɛa 'soɛ ‑pee ɔ 'na : "Bo, ‑sɔn 'ʋn 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi ‑ta ! 4 ‑Wɛe Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Ka kɛ' 'da‑ ? Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je dɛ 'dɔe nʋ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑ae, ‑aee' ɔ 'je dɛ saʋn nʋʋ ? Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je nyɔ 'pʋʋ‑ ‑ae, ‑aee' ɔ 'je nyɔ 'dbaa ? 'Kaa dɛ ɔɔ 'tmʋa ʋʋ se ɛ "kpei ‑sa. 5 Sesi pleeɛ ʋʋpʋ 'cɛnjriɛ "kpei, ‑wɛe ɔ "kae‑ "jrii 'de ʋʋa' pɛe 'a "ikmu‑tɩ 'ʋn. 'Sʋ ɔ wluɛ "ju ‑nɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Sro' sʋn ! Ɔ sroɛ' kan' ‑cɛɛn'‑ 'sʋ ɔɔ' kwa jiɛ 'o tai" de.

6 Fariseɛn‑wi" 'wlʋ 'a "jrui 'kɩɛn‑gbu 'di ɛ, 'bo ʋʋ ke Erodɩ 'a 'cɛ "sri ʋʋ 'kɩɩɛn "jrui, ‑wɛe ka ʋʋ 'jea nʋ 'de ʋʋ 'jea Sesi 'dba a ʋʋ 'je ɛ poo‑.

Nyʋ ‑tuu" ‑ji' 'de Sesi o

7 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'kpaa 'de "ni ‑kwlɩ" fɔo, 'sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑wlʋ Galile ‑ʋʋ bla 'o ɔ 'de. 8 Ʋʋ 'wlʋɛ Suide ke Selisalɛm ke Edum blʋɩ ‑nɩa 'de Sudɛn ‑gbuu 'de 'dii ke, ɛ ke Tii ke Sidɔn blʋa 'a ‑kwlɛ 'dii ke‑. Dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'wɔn ɔɔ' nʋʋdɩ 'a 'nynɩ ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ji 'de ɔ o. 9 'De nyɔpʋ‑ 'a "i‑tie ‑tɩ 'ʋn ɛ, Sesi 'tmʋʋɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ ‑kwɛɛ" 'de i ‑tee ɔ 'jeɛ 'di 'ja ‑bo ɛ nɩ kan' a ‑mɛ nyʋ se ɔ i 'tʋn i. 10 Dɛ‑nʋɛ' 'de ɔɔ' nyʋ ‑tuu" 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ ‑tɩ 'ʋn ɛ, nyʋ "klein 'wɛ‑ ɛ kpʋn a ‑kwlʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ ‑wee' 'je ɔ "i bla. 11 Nyʋ ‑siisaɩn nɩa 'e 'ʋn 'je ɔ i 'sʋ ʋʋa "siiɛ 'kɔu‑ i 'bo ɔ "juɔi, ‑wɛe ʋʋa "wɔ ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a "Ju ‑oo ! 12 'Kaa Sesi ‑teɛ' ʋʋpʋ kɛ' "i ɔ 'na : dɛ 'ɩn nɩa 'ʋn ɛ, ɛ se aomɔ ‑jeɛ 'tmʋ nɩ‑ !

Sesi ‑sa 'o dboʋn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn

(Matie 10.1-4 ; Luikɩ 6.12-16)

13 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, Sesi muɛ 'e crʋ "kpei ‑wɛe ɔ 'da nyʋ ɔ nɩa "i, ‑ʋʋ ‑ke ɔ 'jea dbo nʋɛ. 14 ‑Wɛe ɔ ‑sa 'o nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'de ʋʋpʋ "kwlu ɔ 'daa‑ ɔɔ' dboʋn ʋʋ ‑ke ɔ 'je na‑. 15 Ʋʋpʋ ɔ "nyɩ "ikmaa' ‑ʋʋ ‑je Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de ‑ʋʋ ‑je ‑siisaɩn i nʋ.

16 Nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ ‑sa 'o ɛ, ʋʋa' 'nynɩ ka : Simɔ ɔɔ 'daa Piɛi ke 17 Sebede 'a "nynuu‑ Sakɩ ke ɔɔ' "dei San ɔ ‑tuua" Boanɛkɛsɩ ‑nynɩ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ "ni 'a "plaan'. 18 Ʋʋ ke Ancre o, Filipʋ o, Batelemi o, Matie o, Toma o, Alfe 'a "ju Sakɩ o, Tade o, Simɔ 'kpɩ 'blei o. Ɔɔ' Simɔ tu nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩɛ "i Suifʋ‑wi" 'jea ʋʋa' ‑cɛ" ‑pee ‑te ɛ, ɔ nɩɛ ʋʋpʋ 'a due' ‑o, 19 ʋʋ ke Suida Isikaio, ‑ɔɔ mua Sesi plea' 'de ɔɔ' tʋnyʋ 'kwa ke‑.

Sesi 'a 'cɛ nɩɛ "i ʋʋ 'je ɔ kpa

20 Sesi jiɛ ‑gbɛin" de, 'kaa nyʋ ‑kɩɩan' "jrui 'bomu ʋʋa' "i ‑tisʋn se "cra, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ka Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'jea dɛdisʋn nʋ 'ka se nɩ‑. 21 Ɔɔ' 'cɛ 'wɔan dɩ ‑nɩa 'mʋa a, ʋʋ sɔn 'ʋn 'ɛ 'sʋ ʋʋ mu ɔ kpʋn 'a, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa naa tɔ' i ʋʋ 'na ‑mɛ sɩɩan ‑kpɔ "jri.

Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋɛ 'de Kea 'ʋn

(Matie 12.22-32 ; Luikɩ 11.14-23; 12.10)

22 Kɛ' wɔ‑saʋn ‑wlʋa 'de Selisalɛm ‑ʋʋ jia 'mʋa‑, dɛ ʋʋ 'tmʋa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ ka : ʋʋ 'na : Bɛsebuilɩ ‑ɛ ‑nɩa ‑siisaɩn 'a klaa" mɛ ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn 'de ‑ɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa' ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i. 23 'Sʋ Sesi 'da ʋʋpʋ 'mɛ ‑wɛe ɔ poo ‑tɩ' "i, ɔ 'na : Ka ‑siɔn' 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" i nʋ ɛ‑ ? 24 Aoa 'jee, ‑bo tʋ"bo 'a 'bleenyʋ 'a 'sʋ a sea 'ʋn ‑sa' a, tʋ"bo ‑kwlɔ ‑nɩa 'mʋa‑ se dɛ 'ʋn 'wlʋ i. 25 ‑Bo ‑gbu" 'dinyʋ 'a 'sʋ a sea 'ʋn ‑sa a, ɛɛ' ‑gbu" tu se dɛ 'ʋn 'wlʋ i. 26 ‑Bo ‑siɔn' a sea ɔɔ' ‑cɛ" o ‑fɔn' ɛ, ‑bo "cɛi nɩ 'de ɔɔ' tʋ"bo‑kwlɔ 'di ɛ, ɔɔ' "ikmaa' se ‑tajrɔ nynii, ɛ 'je "ti. 27 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'de "ikmai o ‑gbu" 'di pa ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' dɩ "jri, ‑bo ɔ se "ju ‑kmai" ‑nɔ san kpɩɩn‑ ɛ. 'Kaa ‑bo ɔ sɔn, ‑mɛ ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je dɩ "klein ‑nɩa 'de ɔ o ‑gbu" 'di "jri.

28 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyiɔpʋ‑ 'a dɩsaɩn o, ʋʋa' Kea ‑soo' opoa' 'beeɛ' ɩ 'je ‑kwɛ‑. 29 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea 'a ‑Suu ‑kwɛai ‑soo' o poa' a, ɔɔ' dɛsaʋn se ‑kwɛi, ɛɛ muɛ ɔ "jru nɩa' jeejee. 30 Sesi 'wɔan ʋʋ ‑pee wlu ‑tɩ kan' a, ʋʋ wlu' ka, ʋʋ 'na : ‑Suusaʋn ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn.

Sesi de ke ɔɔ' "dei ‑wi" ke

(Matie 12.46-50 ; Luikɩ 8.19-21)

31 Sesi de ke ɔɔ' "dei ‑wi" ‑jiɔ' 'jea a ʋʋ nynai 'de "kpae, ‑wɛe ʋʋ dbo nyɔ ɔ mu Sesi 'daa'. 32 ‑Ta ɛ nɩa kan' ‑mɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae' ɔ 'de woi 'de ʋʋ wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na ‑ɩn de ke ‑ma "dei ‑wi" ‑nɩ 'e "kpae. Ʋʋa 'da ‑ʋn ‑ɛ. 33 'Sʋ Sesi 'na : ‑ɔ ‑nɩ 'ɩn de ke 'ma "dei ‑wi" ɛ‑ ? 34 ‑Wɛe ɔ kpa "jri "jɛi 'de ɔ ‑gbʋʋn' nyʋ ‑ʋʋ ‑gbae' ɔ 'de woi "kpe i 'de ɔ 'na : nyʋ ‑nʋ ʋʋpʋ ‑nɩ 'ɩn de ke 'ma "dei "wi. 35 'Kaa nyɔ ‑nʋa' Kea 'a 'tʋn nʋ‑tɩ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ 'ma de'dinmɔu, ɔmɔ ‑nɩ 'ma de'dinynɔkpao', ɔmɔ ‑nɩ 'ɩn de.

4

Kodbonʋi 'a "ipoo‑tɩ

(Matie 13.1-9 ; Luikɩ 8.4-8)

1 'Wɩ jrɛ' o Sesi ‑teɛ Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" ke'wlɛ 'bo "ni klaa" ‑nɩa 'e Galile ‑kwlɩ". 'De nyiɔpʋ‑ 'a "i‑tia' 'ʋn ɛ, 'bo ɔ 'jaa‑ 'de ‑kwɛɛ" 'di 'bo "ni "kpei ‑wɛe ɔ ‑te i. Nyʋ ‑wee' "klein ‑gbae' ɛ "ni wɔn i. 2 Sesi 'wɔan ʋʋpʋ dɛ tɔɔ ‑tɩ ɛ, ɔ pooɛ ‑tɩ' ‑tuu"‑tuu "i.

3 Ɔ 'na : Ao po doin" i ! Nyɔ due' muɛ ko ‑gbaa'. 4 ‑Ta ɔɔ ‑gbaa' ko 'sʋ ɛ, ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'bo ‑jei". Nʋɩ ji' ɩ di ‑mɩ 'mɛ. 5 Ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'de "soi 'ʋn ‑ta 'blʋ ‑tuu" sea nɩ ɛ. Ɩ ‑too" ɛ 'mɛa'. 6 'Kaa ‑ta 'jrʋ a ‑tea ‑gbao ɛ, ɩa' 'sɩn ‑wee' jɛ 'soɛ, dɛ‑nʋɛ' ɩa' 'sɩn se ‑ta ‑tɔɔn' nyni 'de 'blʋ ‑sɔn. 7 Ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'de "wi 'ʋn. "Wi sɩn i, ɩ se dɛ 'ʋn 'wlʋ. 8 'Kaa ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'de 'blʋa‑ 'dɔe 'ʋn, ‑mɩ mɛ'. Ɩ 'wlʋɛ dɛ 'ʋn, kpau due' croɛ 'jɔ 'ɔ kwla taan, due' croɛ kwla ‑mɛɛo"‑, due' croɛ kmɛ' 'due. 9 ‑Wɛe Sesi 'na : Nyɔ doun" nɩa 'o "jru ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn i.

Dɛɛ‑tɩ Sesi poo ‑tɩ' "i ɛ‑ ?

(Matie 13.10-17 ; Luikɩ 8.9-10)

10 ‑Ta Sesi tɛɛan nyiɔpʋ kɩɩn ɛ, 'bomɔ nyʋ pla ‑sia 'o ke ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑tee' ɔ i 'de "i poo‑tɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 11 'Sʋ Sesi 'na : Aopʋ‑ mɔ ɛ, Kea ‑sa ɛɛ' tʋ"bo ‑kwlɔ 'ɔ ‑tɩ' 'kwla 'de ao ‑pee, 'kaa ‑bo ɛ ‑tu" "kpaenyʋ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋa 'wɔɩn 'de "i poo‑tɩ 'a 'sʋ 'ʋn. 12 'De ʋʋa ‑gbʋn ɩ ja 'mɛ 'pepe, 'kaa ʋʋa' 'jee ɩ "jriɛ‑. Ʋʋa' doin" a 'wɔɩn 'mɛ, 'kaa ʋʋa' 'wɔɩn 'dei, ‑bo ʋʋa sɩ 'dei 'wɔn 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ 'e Kea o "biia', 'de ɛ 'je ʋʋa' dɩsaɩn ‑kɔ' 'de‑.

Sesi ‑sa "i poo‑tɩ wɔ

(Matie 13.18-23 ; Luikɩ 8.11-15)

13 'Sʋ Sesi ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Ao se "i poo ‑tɩ ‑nɩ 'mii 'wɔɔn ? 'De ‑mɛ ka ao 'je "i poo ‑tɩ jrɩ' 'a 'mii 'wɔnsʋn nʋ ɛ‑ ?

14 Kodbonʋi ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa, ɔ ‑kɔ' nyɔ ‑tmʋa Kea 'a ‑tɩ'. 15 'De nyʋ jrʋ' pɛe o ɛ, wlu ‑tmʋʋa' ɛ ‑kɔ' kojɔ ‑blua" 'bo ‑je ‑kpae" ɛ. ‑Bo ʋʋ 'wɔn wlu 'mʋa‑ kaan 'sʋ ɛ, ‑siɔn' ji' ‑wɛe ɔɔ ‑sɛ 'de ʋʋ 'ʋn. 16 Nyʋ jrʋ' 'a pɛe o ke'wlɛ ɛ, wlu ‑tmʋʋa' ‑kɔ' kojɔ ‑blua 'de "soi "klu ɛ. ‑Ta ʋʋ "sria ʋʋ 'wɔan Kea 'a wlu 'bo ʋʋ ‑sɛɛ 'o mu 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 17 'Kaa ʋʋa' "taiɛ "i ɛɛ' "ti 'de ʋʋpʋ 'ʋn. Ʋʋa' 'mʋa 'a nɔ" se "i tɛn‑. ‑Bo "ikma ‑tɩ ke 'kle ji ʋʋpʋ "kpei 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'sʋ ʋʋ 'bɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn o. 18 Kea 'a wlu nyʋ deejrʋ' a 'wɔan a, ka kojɔ ‑blua' 'de "wi 'ʋn nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ 'de ʋʋpʋ 'ʋn. Ʋʋa' nyʋ tu a 'wɔn Kea 'a wlu 'mɛ, 19 'kaa ʋʋa naa 'kmʋ "kpeidɩ 'a tɔ' i 'wɩ "o 'wɩ. "Wlii 'a 'tʋn 'a nyʋ 'srɛ i poa', ɛ ke 'tʋn nʋdɩ jrɩ' ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn a "fian wlu "jrui ‑wɛe ɩa' 'wlʋ dɛ 'ʋn. 20 'De nyʋ jrʋ' pɛe o ke'wlɛ ɛ, wlu ‑tmʋʋa' ‑kɔ' kojɔ ‑blua' 'de 'blʋa‑ 'dɔe 'ʋn. Wlu ʋʋ 'wɔan, ʋʋa ‑teɛ' i 'de ʋʋpʋ 'ʋn, ʋʋa kpʋʋn ɛ sɩn 'sɔɔn, ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ ʋʋa nʋ kan'. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑kɔ' ko ‑nmɔa ‑wɛe ‑ɛɛ kpau due' croa 'jɔ 'ɔ kwla taan, due' croa kwla ‑mɛɛo"‑, due' croa kmɛ' 'due ɛ.

Nɛbi 'a "ipoo‑tɩ

(Luikɩ 8.16-18)

21 Sesi pooɛ ‑tɩ' jrɩ' "i ke'wlɛ 'de Kea 'a wlu 'wɔnsʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔ 'na : Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je nɛbi tba ‑wɛe ɔ 'je ɛ jae "jrui ‑crii"‑ 'de ɛ 'je i 'jee ? 'De nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je ɛ 'e 'dii ‑sɔn ‑tuu" ? Nyʋ a se ɛ ja ‑pee' ‑wɛe ɛɛ sea i 'je ‑ta ‑wee' ‑pesaa' ? 22 Dɩ "klein ‑pa' 'kwla a, ɩa muɛ "kpae' 'pɛɛan'. Dɩ "o dɩ ‑tuu" a i ɛ, ɩa muɛ 'e ‑sɔn' 'ʋn jia'. 23 Nyɔ doun" nɩa 'o "jru ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn i.

24 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ɔ 'na : Ao ‑tu" dɩ aoa 'wɔan 'a ‑tɩ'. Dɛ aoa dbaa nyɔ 'ʋn ɛ, mɛ nyɔɔ mu ao dbaa' ‑ke, ‑wɛe nyʋ 'je aoa' ‑nɩ "kpei ‑tu". 25 'Kaa nyɔ ‑blea dɛ nyʋ a muɔ jrɛ' nyɩa" ke'wlɛ, 'de nyɔ ‑sea' dɛ 'ble ɛ, dɛ‑saan" ɔ 'blea nyʋa muɔ ɛ 'kwa ‑saa'.

Kojɔ ‑sea' ‑klu' sie 'a "i poo‑tɩ

26 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : Dɛ ‑ke Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'ɔ ‑tɩ' ‑kɔɔa' "i ɛ, ɛ ka : ɛ ‑kɔ' nyɔ due' ‑po' ko 'de ɔ o ‑kle. 27 ‑Bo ɔ 'mʋ o, ‑bo ɔ ‑te "jriɛ "i "maʋ' o, 'jrʋ ‑gbao o, ka ko a nʋa mɛsʋn, ɩa nʋa 'boasʋn ɔɔ' juɩ. 28 'Blʋa 'a ‑cɛ" mɛ ‑ɛɛ mɛɛ dɩ. "I‑saa nɔ" ko a bla "mɛɩ', ‑jɛ ‑tba' 'o ɛ, ɩa nʋɛ kpai‑, ‑wɛe de 'bɔɔ‑ nɔ" ɛ ɩa wa ɩa ku ‑tɩ. 29 ‑Bo ko ‑flu" 'sʋ ɛ, nyʋ "duɛ ‑cnɛ 'ʋn ‑wɛe nyʋ a cɩn, dɛ‑nʋɛ' ɩa' cɛn nɔ" ‑nyni'.

Tu jɔ ‑saan" 'a "i poo ‑tɩ

(Matie 13.31-32, 34 ; Luikɩ 13.18-19)

30 Sesi wlu' ke'wlɛ, ɔ 'na : Ka ‑a ‑je Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'ɔ "ipoo ɛ‑ ? Dɛ ‑ke ɛ ‑kooɔ' "i ‑gblein' ɛ‑ ? 31 Ɛ ‑kɔ' tu jɔ ‑saan" due' nyɔɔ do‑ 'de 'blʋ 'ʋn. Ɛɛ' tu jɔ tu 'piiɛ "i 'de tu jɔ ‑wee' "klu. 32 'Kaa ‑bo nyɔ do ɛ, ‑wɛe ɛ mɛ, ɛɛ 'booa ɛɛ jea doodɩ ‑wee' "klein ‑sii'. Ɛɛ ‑sa' 'dae‑ ka nʋʋɩ 'bɛɛ ɩ 'jea 'jro po 'de ɛ ja.

33 "Ipoo‑tɩ ‑nɩ, mɩ Sesi a nʋ ‑wɛe ɔɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ Kea 'a wlu ka ʋʋ 'je ɛ 'mii 'wɔn ɛ. 34 Ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ʋʋpʋ 'tmʋʋ‑ ‑bo ɔ se ‑tɩ' "i poo ɛ. 'Kaa ‑bo ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu 'a 'sʋ ‑te i ɛ, ɔɔ ‑sa' dɩ ‑wee' "klein wɔ 'de ʋʋpʋ ‑pee.

Sesi jaa ‑piie ja

(Matie 8.23-27 ; Luikɩ 8.22-25)

35 'Wɩ due' koʋn ‑nɛ ɛɛ' ‑kwie" ka a, Sesi 'tmʋʋɛ ɔɔ' klai" nynuu ɔ 'na : ‑A mu 'e "ni 'de. 36 'Sʋ ʋʋ "taiɛ nyiɔ ‑pʋ "i ‑wɛe ʋʋ mu ‑gbɛin" woi. ‑Kwɛɛ" ‑ɛ 'di Sesi nɩa ‑wɛe ɔ 'tmʋa nyʋ ɛ, ɛmɛ ‑kpa' ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu. ‑Kwɛɛ" jrɩ' ‑nɩ 'o mu ‑ke. 37 'Sʋ ‑piie ‑teɛ jia' ‑pʋn". "Ni 'a 'plɩ a 'wla 'de ‑kwɛɛ" 'di, ɛɛ jea ‑kwɛɛ" "ji sɔɔn‑ sɔɔn‑. 38 Sesi 'pɛn i 'de ‑kwɛɛ" 'ɛ ‑gbɔo o ‑wɛe ɔ po dɛ "jru "kpei 'de ɔɔ 'mʋ. Ɔɔ' klai" nynuu ‑sɔ "nyɩɔ' ‑wɛe ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ka ‑aa jia 'mɛa' a, ɛ se ‑ʋn ka jrɔ' "i 'daa ? 39 Sesi sɔan ‑klu' ɛ, ɔ "wɔɔɛ ‑piie ke "ni "jru i ɔ 'na : Ɩ 'bɔ, ɩ ji ja ! 'Sʋ ‑piie 'bɔ ji ‑tɩ 'mɛ, ‑ta ‑wee' nɩɛ ‑snii'. 40 'Sʋ Sesi wlu' 'de klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ faʋn a nʋ aopʋ‑ ɛ‑ ? Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se 'de aopʋ‑ 'ʋn nɩ kee ? 41 'Kaa dɛ waa ʋʋpʋ 'dii, ‑wɛe ʋʋ ‑te wlua' ‑pʋn" 'de ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'nynɩ ʋʋ 'na : Ka mɛ ‑nɩ kan' a‑ ? Ɛ dɛ‑ ? ‑Ta "ju ‑nɔ ‑mɔ 'wlʋ ‑wɛe ‑piie ke "ni ‑cɛɛn' ‑nɛ ɛ 'je ɔ wɔn ɛ‑ ?

5

Sesi ‑seiɛ "ju due' 'de ‑siisaɩn 'kwa

(Matie 8.28-34 ; Luikɩ 8.26-39)

1 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nyniɛ 'de "ni 'de 'de Kelasa nyʋ "bli. 2 Sesi 'wlʋa 'e ‑kwɛɛ" 'di ɔɔ "siai 'sʋ "ju due' ‑suusaʋn nɩa 'e 'ʋn 'wlʋɛ 'e ‑gbaɩn' "klu ‑ɔɔ ‑jɔɔ "i. 3 'De ‑gbaɩn' 'nynɩ mɔ ɔ "ti. Nyɔ jrɔ' se ɔɔ' saan' 'bɛɛ‑ ‑bo ɛ nɩ ‑gbaacɩɛ' "dbu mɔ 'de ɛ, ɛ se ɔɔ' saan' 'bɛɛ‑. 4 'De 'wɩ ‑tuu"‑tuu 'di ʋʋ poɛ ɔ nɩɩ ‑gbii bʋ' ‑wɛe ʋʋ saan ɔɔ' sɩn ‑gbaacɩɛ' "dbu, 'kaa ɔɔ cɛn ‑gbaacɩɛ' "dbu 'mɛ, ‑wɛe ɔɔ wa nɩɩ ‑gbii. Nyɔ ‑jea "ikma ‑ɔ ‑je ɔ "wɔin 'bɛɛ‑ ɔ se nɩ‑. 5 'Jrʋ‑gbao o, "maʋ" o, ɔ nɩɛ ‑gbaɩn' 'nynɩ woi ke crʋɩ "kpei‑ ke‑. Ɔɔ "wɔɔ‑, ɔɔ nʋɛ "soi ɔɔ jea ɔɔ' ‑cɛ" pooa.

6 Ɔ 'jeea Sesi nya 'sʋ, ɔ mu' ɔ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi. 7 ‑Wɛe ɔ "wɔ kpleiin, ɔ 'na : Sesi, Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "Ju, dɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a 'nynɩ ɛ‑ ? 'Ma naa ‑ma ‑so" 'ma kwɛe‑ 'de Kea 'a 'nynɩ 'ʋn, ‑ɩn ‑bo 'ʋn 'kle "kpei jaa. 8 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɩa 'mʋa‑ ɛ, Sesi wluɛ 'e ‑suusaʋn ‑pee ɔ 'na : Ɛ 'wlʋ 'e "ju ‑nɔ 'ʋn ! 9 ‑Wɛe Sesi ‑tee' ɔ i ɔ 'na : ‑Ma 'nynɩ wɛ‑ ? Ɔ wlu' 'e Sesi ‑pee, ɔ 'na : 'Ma 'nynɩ mɩ ‑nɩ ‑pɔn ‑tun, 'kaa ‑a ‑tiɛi". 10 'Sʋ ɔɔ bae Sesi 'mɛ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo ‑a 'blʋa‑ ‑nɛ o tɩɩɛn !

11 ‑Ta ɛ nɩa kan' ‑mɛ be" 'a ‑gbɔn' jrɛ' mɛ ‑ɛɛ dii 'de crʋ ‑kwlɩ" 'de ʋʋ ‑pʋn". 12 'Sʋ ‑siisaɩn baeɛ Sesi i, ɩ 'na : ‑Ɩn ‑tun" ‑aʋn 'de be" ‑nɩ o, ‑wɛe ‑a ‑je 'de ɩ 'ʋn pa. 13 Sesi cɛn 'o wlu 'mɛ. 'Sʋ ‑siisaɩn 'wlʋɛ 'e "ju ‑nɔ 'ʋn, ɩ "siɛ "kpae', ‑wɛe ɩ mu 'e be" 'ʋn. Be" 'a ‑gbɔn' ‑nɛ ‑sa plea' 'de crʋ ‑kwlɩ" ɩ 'wla 'e "niɔ‑. Ɩ 'bɛɛ‑ be" 'a "wlu 'sɔɔn 'mɛ ɩmɩ blu' "ni ‑tun.

14 Nyʋ ‑tea be" 'dei ‑wee' ‑gbuu", ʋʋ 'kpaa ‑kwlɔ 'dii ke ‑gbei" wei, ‑wɛe dɛ ‑nʋʋa 'de ʋʋa po ɛɛ' "kuan. 'Sʋ nyiɔpʋ‑ a ‑kwɛ‑ i ʋʋa jiɛ dɛ ‑nʋʋa 'jea. 15 Ʋʋ nynia 'de Sesi ‑pʋn" 'sʋ "ju ‑siisaɩn 'wlʋa 'e 'ʋn ‑nɔ ʋʋ 'jee ɔ "jriɛ‑ ‑mɛ ɔ ‑teɛ i, ɔ paa dɩ 'ʋn ka ‑cɔɔn' ka, ɔ "jru 'di ‑teɛ 'tɩɩn. 'Sʋ dɛ waa ʋʋ 'dii. 16 ‑Wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa 'de "ju ‑siisaɩn nɩa 'ʋn 'a ‑kɔ 'di ɛ, ɛ ke dɩ ‑nʋʋa be" "jrii ke, nyʋ ‑jea ɩa' ‑ta a, ʋʋ po ʋʋpʋ ɩa' "kuan. 17 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ Sesi 'a i baea' ‑pʋn", ‑wɛe ɔ 'je 'de ʋʋpʋ 'a 'blʋa‑ 'di 'wlʋ.

18 ‑Ta Sesi a 'jaa 'de ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ "ju ‑siisaɩn nɩa 'ʋn 'de ɛ, ɔ 'na : 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn ke ‑ɩn ‑je muu ? 19 Sesi se ɔ ke ɔɔ' mu‑tɩ 'wɔɔn‑, 'kaa ɔ wlu ɔ ‑pee ka ɔ 'na : ‑Ɩn mu 'de ‑ɩn o ‑gbu" ‑sɔn, ‑wɛe dɩ 'dɔe Tʋ"bo nʋa ‑ʋn "jrii ke ka ɛ 'jea ‑ma wɛe ‑ɩn ‑je ɛ 'tmʋ 'de ‑ma 'cɛ‑wi" ‑pee. 20 "Ju ‑nɔ mu' ‑wɛe ɔ 'tmʋ dɛ Sesi nʋ ɔ "jrii 'de 'blʋa‑ ‑nɛ 'ɛ ‑kwlɛ ‑ɩ ‑nɩa ‑puue 'dii. 'Sʋ nyʋ ‑wɔan ɩa' dɩ tu ɛ, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ.

Sairisɩ 'a "junynɔkpao' ke 'nynɔkpao' due' ke

(Matie 9.18-26 ; Luikɩ 8.40-56)

21 Sesi 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ʋʋ mu 'e "ni 'de de. ‑Ta ɔ nɩɩa 'o "ni ‑kwlɩ" ɛ, nyiɔpʋ‑ ‑tuu" ‑kɩɩɛn' "jrui 'de ɔ ‑pʋn". 22 Kea ‑gbu klaa" 'a ‑jeopoi due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Sairisɩ ji'. Ɔ 'jeea Sesi ɛ, ɔ ‑gblee ɔ bʋ wɔ. 23 Ɔ ‑teeɛ' ɔɔ' kwa 'di ɔɔ baeɔ', ɔ 'na : 'Ma "junynɔkpao' ‑saan" a jiɛ 'mɛa 'de. 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑ji" 'ʋn o, ‑ɩn ‑je ʋ kwa "jru ‑te', ‑wɛe ʋa' 'wɛ‑ 'je 'bɔ 'de ʋ 'je 'kmʋ nɩ‑. 24 'Sʋ Sesi ke ɔ mu'. Nyiɔpʋ ‑tuu"‑tuu ‑kaan ʋʋpʋ de, ‑wɛe ʋʋa "tuun ɔ ‑ta ‑wee'.

25 'Nynɔkpao' due' ‑nɩ 'e nyʋ "klu ‑ʋa nymɔ ɔ 'wlʋ 'e ʋ 'ʋn 'sʋ. Ɛɛ' 'wɛ‑ tu nʋɛ ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'bo ʋ ‑pʋn". 26 Ʋa 'jeɛ ʋa' ‑cɛ" wɔn jeejee 'de ‑dɔ'crɔ‑wi" 'kwa, ʋ ‑kwɛ‑ 'kwa i. 'Kaa ʋ se kui ‑sɔn i flɔan' 'ble, ʋa' 'wɛ‑ mɛɛ' ‑cɛ" ɛ 'kpaa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 27 Ʋ 'wɔan dɩ ‑tmʋʋa' 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn 'sʋ ʋ pa 'e nyiɔpʋ "klu 'de Sesi 'de fɔ o, ‑wɛe ʋ bla ɔɔ' 'ʋnpaadɩ "i, 28 dɛ‑nʋɛ' ʋ wlu' 'de ʋa' ‑cɛ" 'ʋn ʋ 'na, ‑bo 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je ɔɔ' 'ʋnpaadɩ mɩ 'a ‑cɛ' "i bla mɔ 'de ɛ, 'ma 'wɛ‑ ɛ muɛ 'bɔa'. 29 'Bo ɛ "sri ʋa' nymɔ je "i 'ka. 'Sʋ ka ʋa' 'wɛ‑ 'bɔa 'de ʋ kui' ʋ juɛ'. 30 "Junynɔkpao' 'a ‑nɛɛ blɔ "i 'sʋ ka "ikmaa' jrɛ' 'wlʋa 'e Sesi 'ʋn ɛ, ɔ 'je kan' 'mɛ. Wɛe ɔ "biie i 'de nyiɔpʋ 'a ‑kwea'‑, ɔ 'na : ‑Ɔ bla 'ma 'ʋnpaadɩ "i ɛ‑ ? 31 Ɔɔ' klai" nynuu wlu ɔ ‑pee, ʋʋ 'na : Ka nyiɔpʋ‑ a "tuuan ‑ʋn i ‑ta ‑wee' ‑ɩn se kan' 'jee ‑wɛe ‑ɩn ‑na ‑ɔ bla 'mi "i ɛ‑ ? 32 'Kaa Sesi a ‑gbʋɛn ɔ 'de woi ‑wɛe nyɔ ‑nʋa' ɛɛ' dɛ tu ɛ ɔ 'je ɔ 'je. 33 Dɛ waa "junynɔkpao' 'dii ʋa jea crɛ, dɛ‑nʋɛ' ka dɛ jrɛ' nʋ ʋ "jrii ʋ 'je kan' 'mɛ. Ʋ ji' ‑wɛe ʋ "sii‑ 'kɔi‑ i 'de ɔ "juɔi 'de ʋ 'tmʋʋ ɔ tɔ' ‑tɩ ‑wee'. 34 Sesi wluɛ ʋ ‑pee, ɔ 'na : 'Ma "ju, aa' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑pʋʋ' aʋn. A mu 'de pɛe 'a blua' 'ʋn ‑wɛe a kui ‑sɔn 'je pee nɩ‑.

35 ‑Ta Sesi nɩa wlua' a, nyʋ 'wlʋɛ 'e Sairisɩ o ‑gbu" ʋʋ je ji, ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑bo nyʋ dɛtɔɔi seea 'bode. ‑Ma "ju 'mɛɛ. 36 'Kaa Sesi se ʋʋa' wlu ‑nɛ ‑kwlɔ kpa ɔ 'tmʋʋɛ Sairisɩ ɔ 'na : Faʋn 'bo ‑ʋn ‑nʋʋɛ, ‑te' 'ʋn ‑kwlɩ". 37 'Sʋ ɔ se nyɔ jrɔ' ɔɔ' ‑jei" kpa‑tɩ 'wɔɔn‑ ‑bo ɛ se Piɛi o, Sakɩ ke ɔɔ' "dei San nɩ ɛ. 38 ‑Ta Sesi ke ʋʋpʋ a nynia 'de Sairisɩ o ‑gbu" ‑mɛ ‑fɩn" ‑cruɛn" ɛ 'kpaa, nyiɔpʋ a kple', ʋʋa bla ʋʋa' ‑cɛ" i. 39 Ɔ pa 'e ‑gbu" 'di, ‑wɛe ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ble ‑tiba ‑ti ka a, 'de dɛ ‑ɛɛ ‑fɩɩn" aopʋ‑ ɛ‑ ? "Ju‑saan" se 'mɛ, ʋa 'mʋʋ. 40 'Sʋ ʋʋa wlɔɔ'. ‑Wɛe ɔ po nyʋ ‑wee' "kpae'. 'De ɔ "duo "ju ‑saan" "bo ke ʋ de ke ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa taan 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ pa 'e ‑gbu" 'a wɔn 'di ‑ta "ju ‑saan" 'pɛan i ɛ. 41 Ɔ kpʋn ɛ "ju ‑saan" 'a sʋn ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋ ‑pee 'de ɔ "bliwlu 'di ɔ 'na : Talita kum, ɛ 'de mɛ ‑nɩ : 'Nynɔkpao' ju 'ma 'tmʋʋ aʋn 'ɛ, a sɔn 'ʋn ! 42 'Bo ɛ "sri, ʋ je 'ʋn sɔn‑, ʋ je naa' ‑pʋn" ‑te'. "Junynɔkpao' ‑saan" ‑nʋ 'bleɛ ‑sɩn ‑puue 'jɔ 'sɔɔn. ‑Ta ʋʋ 'jeea dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, ɛ je ‑je "kpei ‑tie" cɛn. 43 'Kaa Sesi criɛ ɛɛ' ‑cɩɛ 'de ʋʋ ‑pee ‑wɛe nyɔ jrɔ' je ɛ juo‑. ‑Wɛe ɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ ɔ 'na : Ao "nyɩ "ju ‑saan" dɛ ʋ 'je di.

6

Nasarɛtɩ‑nyʋ se Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je

(Matie 13.53-58 ; Luikɩ 4.16-30)

1 Sesi 'wlʋa 'de Sairisɩ o ‑gbu" 'sʋ ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu muɛ 'de ɔ o ‑kwlɔ.

2 Ɔ ‑teɛ nyʋ dɛ tɔɔa' ‑pʋn" 'bo ‑kwlewɩ "kpei, 'de "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di. Nyiɔpʋ ‑tuu" ‑poa' ɔɔ' wlu doin" o tai' "maa ʋʋ ‑wee' 'mɛ, ʋʋ 'na : ‑Ta ɔ ‑sa ‑mɛ ɛ‑ ? ‑Ɔ ‑nyɩ" ɔ ɛɛ' "ikmaa' tu ɔɔ jea jrii' ‑jɩ ‑mɩ nʋ ɛ‑ ? 3 Ɛ se ɔ mɔ ‑nɩ Madi 'a "ju ‑ɔɔ koa ‑gbu" nɩ ‑taa ? Ɔɔ' "dei ‑wi" se Sakɩ ke, Sosɩ ke, Suidɩ ke, Simɔ nɩɩ‑ ? Ɔɔ' "deinynʋkpae' ‑wi" se 'de ‑a "klu nɩ ‑taa ? Ɛ nʋɛ' 'sʋ ʋʋ se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 4 'De Sesi wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Nyɔ 'ɔ ‑flɛɛn Kea 'a wlu 'kwajaai ‑bo ɛ se 'bo ɔ o ‑kwlɔ ke ɔ o ‑gbɛin" ke ɔ o ‑gbu" ‑sɔn nɩ ɛ. 5 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ se "ikmadɩ jrɩ' nʋ 'mʋa‑ ‑bo ɛ se ɔ ‑teɛ 'wɛnʋʋn pla kwa "jru ‑wɛe ʋʋa' 'wɛ‑ 'bɔ nɩ ɛ. 6 Dɛ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea 'de ʋʋpʋ 'ʋn nɩ ɛ, ɛ "maa Sesi tai', ɛmɛ ‑tɩ ɔ mu ‑kwlɔ jrɩ' ‑nɩa ɔɔ' ‑kwlɔ 'de woi 'dii, 'de ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea 'a wlu.

Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu 'sɔn 'sɔn

(Matie 10.5-15 ; Luikɩ 9.1-6)

7 Ɔ 'da ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'mɛ ‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ 'sɔn 'sɔn. Ɔ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa' ‑wɛe ʋʋ 'je ‑siisaɩn wɔn ‑sii. 8 ‑Wɛe ɔ bla kɛ' ɔ "nyɩ ʋʋpʋ ɔ 'na : Ao 'bo dɛ "o dɛ 'ʋn "duɛ ɛ ke ao 'bo muɛ, ‑bo ɛ se itbatu 'a 'sʋ nɩ ɛ. Ao 'bo ‑di'pɛn ke‑ ‑kebou" 'ʋn "duɛ 'de ao 'bo 'wɛi 'de aoa' wlʋ 'di poɛ. 9 'Kaa ao paa "kwlai‑ bɩ', ao 'bo "bai 'sɔɔn 'ʋn paa‑. 10 Ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Bo ao nyni 'o ‑kwlɔ due' 'di ɛ, ‑mɛ ‑gbu" ‑ɛ 'di nyʋ a mu ao sɩn 'sɔɔn kpʋʋn 'a a, ao ‑te 'de ɛ 'di i mamaʋ 'sʋ ao 'je 'o 'wlʋ. 11 'De ‑bo ao nyni 'o ‑kwlɔ jrɛ' 'di ‑wɛe nyʋ se aopʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ɛ, 'de ʋʋ se aoa' wlu doin" o po ɛ, ao 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di. Ao ‑gbao' ʋʋa' ‑kwlɔ 'ɔ 'blʋ ‑ɛ kpʋn a aoa' bɩ ɛ. Ɛmɛ ‑ɛ ‑je ʋʋpʋ fɛn' ‑saa ka 'pee a mua ʋʋpʋ kpʋn 'a a.

12 Klai" nynuu mu' 'sʋ ʋʋ ‑teɛ nyiɔpʋ‑ 'a 'tmʋa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Ao juo aoa' dɛsaʋn "i ‑wɛe ao 'je ɛ kwa ‑sɔn ‑saa. 13 Ʋʋa nʋɛ ‑siisaɩn ‑tuu" i, ‑wɛe ʋʋa po 'wɛnʋʋn ‑tuu" 'cna "jru ‑wɛe ʋʋa' 'wɛ‑ ɛ 'bɔ.

San Batisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ

(Matie 14.1-12 ; Luikɩ 9.7-9)

14 Sesi 'a 'nynɩ ‑gbaa ‑ta ‑wee' "klein i, ɩ mu' ɩ je 'beɔ Erodɩ jɛɛ ‑ke. Nyʋ jrʋ' wlu' ka ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ɛ San Batisɩ ‑ji" 'kmʋ de, ɛmɛ ‑tɩ ɔ kmai", ‑wɛe ɔɔ nʋ jrii' ka. 15 Deejrʋ' 'na : Ɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Eli ‑o. Nyʋ jrʋ' wlu' ke'wlɛ ʋʋ 'na : Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa 'de ɛ, ʋʋa' due' ‑o. 16 ‑Ta Erodɩ 'wɔan ɛɛ' dɛ tu ɛ, ɔ 'na : San Batisɩ ‑ɔɔ "jru 'ɩn cɛan 'o ɛ, ɔmɔ ‑ji" 'kmʋ de.

17 See 'de ɛ, Erodɩ mɔɔ' ‑cɛ" dboɛ nyʋ ʋʋ je San kpʋn ʋʋ je ɔ san, ʋʋ je ɔ ‑kaso 'di po. Erodɩ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de ɔɔ' "dei Filipʋ 'a 'nynɔ Erodiadɩ ɔ ‑sɔ 'kwa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 18 San Batisɩ ‑mɔ wluɛ Erodɩ ‑pee 'de‑, ɔ 'na : Ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ‑ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma "dei 'nynɔ 'kwa ‑sa. 19 Erodiadɩ 'kpaa' San 'cɛn i. Ʋ nɩɛ "i ʋ 'je ɔ 'dba. 20 'Kaa ʋ se ɛ 'bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' Erodɩ ‑mɔɔ plee San 'mɛ. Dɛɛ ‑tɩ Erodɩ a pleea San a, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'srɛi" ɔ nɩɛ Kea 'a nyɔ ‑o, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ɔɔ 'wlʋ ɔ o. ‑Bo Erodɩ a sea San 'a wlu doin" o po ɛ, 'fɔ ‑jɛ ɔ 'jea 'o ‑sa ɔɔ' 'jeɛ. 'Kaa ɔɔ' wlu 'a doin" o poa' a nʋ ɔ 'tʋn.

21 'Wɩ 'dɔe jrɛ' 'kpa Erodiadɩ 'kwa. Ʋʋa ‑tu" ɛ Erodɩ 'a 'wlʋwɩ 'a ‑kɔ'. Ɔ 'da ɔɔ' nyʋ klae" o, "soa‑wi" 'a klae" o, dɛ "ijuoʋn ‑nɩa 'de Galile ‑kɔ' ‑sɔn. 22 Erodiadɩ 'a "junynɔkpao' pa ‑gbu" ‑wɛe ʋ ‑te deea' ‑pʋn". Ʋa' deebʋ nʋɛ Erodɩ ke ɔɔ' nyʋ ɔ 'da 'tʋn. 'Demɔ ɔ wlu ʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ a nɩa "i ɛ, a ‑teeɛ' 'mi i 'ɩn 'je ɛ aʋn "nyɩ. 23 ‑Wɛe ɔ cɛn wlu ‑tie", ɔ 'na : 'Ma ‑snɛɛ' dɛ aa mua i ‑teea' a, 'ma muɛ aʋn "nyɩa', ‑bo ɛ nɩ 'ma 'blʋa 'a 'fɔ mɔ 'de ɛ.

24 'Sʋ 'nynɩa ‑tɔo ‑nʋ "siɛ "kpae' ‑wɛe ʋ to ʋ de "jru "i ʋ 'na : Dɛ 'ɩn 'je i ‑tee' ɛ‑ ? Ʋ de 'na : A ‑tee' San Batisɩ 'a "jru i. 25 'Sʋ ʋ jiɛ de ‑too"‑ 'de 'beɔ o ‑wɛe ʋ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i ‑ɩn ‑je San Batisɩ "jru "i ‑sa ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛ 'sɛti 'di ‑te' ‑ɩn ‑je 'ʋn "nyɩ ‑ta kaan. 26 'Sʋ 'beɔ "kaeɛ "jrii, 'kaa ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ʋ "nao‑ 'de wlu ɔ cɛan ‑tie" 'de nyʋ ɔ 'da "juɔi 'a ‑tɩ' 'ʋn. 27 'Bo ɛ "sri ɔ je "soai due' dbo ɔ je San Batisɩ "jru "i cɛan' mu. "Soai ‑nɔ muɛ 'e ‑kasogbu 'di, ɔ cɛn 'o San 'a "jru 'mɛ. 28 ‑Wɛe ɔ ‑teɛ' 'e 'sɛti 'di 'de ɔ "nyɩɛ 'nynɩa ‑tɔo ‑nʋ, ‑wɛe ʋmʋ "duɛ 'ʋn ʋ "nyɩ ɛ ʋ de.

29 San 'a klai" nynuu 'wɔan ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ɛ, ʋʋ ji' ʋʋ je ɔɔ' "ku 'ʋn "duo‑, ʋʋ je ɔ i ‑te'.

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di'pɛn ke ‑smii' ke

(Matie 14.13-21 ; Luikɩ 9.10-17 ; San 6.1-14)

30 Sesi 'a dboʋn jiɛ 'de Sesi o de, ‑wɛe dɩ ʋʋ nʋa o, dɩ ʋʋ tɔɔa nyʋ ʋʋ po ɩa' "kuan 'de ɔ ‑pee. 31 Nyiɔpʋ a nʋɛ ‑ɩn mu ‑ɩn ji. 'De ʋʋa' "i ‑tie ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ka Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'jea dɛdisʋn nʋ 'ka se nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ji ‑a ‑je ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩ mu ‑wɛe ao 'je 'o fɔn dɛ‑saan"‑. 32 ‑Wɛe ʋʋ "duo ‑kwɛɛ" 'ʋn 'de ʋʋ mu 'de ‑ta ‑nɩa pee ɛ, 33 'kaa nyiɔpʋ‑ ‑tuu" 'je ʋʋpʋ 'a mu ‑ta 'mɛ. Ʋʋ jua ʋʋpʋ "i 'sʋ ɛ, ʋʋ 'wlʋɛ ‑kwlɛ 'dii ‑ta ‑wee', ʋʋ pleɛ 'blʋɔi ‑wɛe ʋʋ cɛɛn Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nya i. 'Sʋ ‑ta ʋʋa muua, ʋʋpʋ ‑nyni' 'o mu tɛin".

34 ‑Ta Sesi 'wlʋa 'de ‑kwɛɛ" 'di ɛ, ɔ 'jeeɛ nyiɔpʋ ‑tuu" "jriɛ‑, ʋʋpʋ 'a wɛe a nʋɔ', dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑kɔ' 'blae ‑sea' 'dei ‑tei 'ble ɛ. ‑Wɛe ɔ ‑te ʋʋpʋ 'a dɩ ‑tuu" tɔɔa' ‑pʋn". 35 ‑Ta ‑fli 'wla a 'sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'kpɔ ‑pʋn", ʋʋ 'na : Nɔ" ‑wee' ‑si' 'de ‑ta nɩɛ 'kpaa "kpei. 36 ‑Ɩn ‑tai"‑ ʋʋpʋ "i ʋʋ 'je ‑gbei" woi ke ‑kwlɛ ‑kʋʋan" i 'dii mu, ‑wɛe ʋʋ 'je diidɛ i ‑pɔn. 37 'Sʋ Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Aoa' ‑cɛ" 'kpa "nyɩ ʋʋ diidɛ. 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ "i ‑a ‑je 'wɛi 'a kmɛ' 'sɔɔn 'ʋn "duo‑ ‑a ‑je ɛ ‑di'pɛn 'ʋn ‑tɩan' mu, ‑a ‑je ʋʋpʋ "nyɩ ʋʋ 'je dii ? 38 Sesi ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : ‑Di'pɛn ‑tiiɛ' ao 'ble ɛ‑ ? Ao mu 'e ‑gbʋn. Ʋʋ ‑teeɛ' ba i ʋʋ 'na : ‑A ‑bleɛ ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ke‑.

39 'Sʋ ɔ 'na : Ao 'tmʋʋ ʋʋpʋ ʋʋ 'je kpɔ cɛn ʋʋ 'je i ‑te 'bo sii" "kpei. 40 'Sʋ ʋʋpʋ cɛn kpɔ kmɛ' 'due 'due, kwla ‑mm" ‑mm" ʋʋ je i ‑te. 41 ‑Wɛe Sesi "duo ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ‑nɩ ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ‑nɩ 'ʋn ‑wɛe ɔ kpa "jri "jɛi ɔ po Kea 'sɛ‑. 'Sʋ ɔ cɩɩɛn ‑di'pɛn i ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔɔ' klai" nynuu 'de ʋʋ 'je ɩ nyʋ "jrii ‑gble'. Ɔ ‑seea' ‑smii' jɔ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑ 'ʋn ‑ke ɔ je nyʋ ‑wee' "klein "nyɩ. 42 Ʋʋ ‑wee' "klein di', ʋʋ je dbo. 43 ‑Di'pɛn 'ɛ tii ke ‑smii' 'a ‑jɩ ‑sia 'e mu ‑wɛe klai" nynuu 'tɩan i ɛ, ɩ "jiɛ toe" 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn. 44 Nyʋ ‑dia' dɩ "nynunmai 'a "wlu ‑mm" ‑nɩ ʋʋpʋ "klu.

Sesi na' 'bo "ni "kpei

(Matie 14.22-33 ; San 6.15-21)

45 ‑Ta ʋʋ ‑kɔa' dɛ dia' ‑wɛe Sesi a poa ʋʋpʋ ‑jei" ɛ, 'bomɔ ɔ poo ɔɔ' klai" nynuu ‑kwɛɛ" 'di, ‑wɛe ɔ 'na : Ao mu 'e "ni 'de, 'de Besaida fɔ o. 46 Ɔ ke ʋʋpʋ cɛɛan "i 'sʋ ɛ, ɔ muɛ Kea baea' 'de crʋ "kpei.

47 ‑Ta kwie a kpʋn a ‑mɛ ‑kwɛɛ" nɩɛ 'e "ni pɛʋn klaa" a ‑kwea'‑ ‑Wɛe Sesi sie due' 'de 'kpʋʋ "kpei. 48 Sesi 'je kan' 'mɛ ka ɔɔ' klai" nynuu a 'jea 'kle ‑kwɛɛ" tbaa 'de poɔɔ' ‑ɔ sia' 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ. ‑Ta ‑sɔn' ɔ "kʋan' i 'sʋ Sesi a na' 'bo "ni "kpei ɔɔ jea ʋʋpʋ kɩɩn mu, ɔ nɩɛ "i ɔ 'je ‑kwɛɛ" i naa‑. 49 ‑Ta ʋʋa 'je ɔ i ɔɔ na 'o "ni "kpei ɛ, ʋʋ mu 'na ‑mɛ "kwle‑sri" ‑o 'de‑, 'sʋ ʋʋa "wɔɔ', 50 dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑wee' ‑a ‑je ɔ i, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋa dɩ a crɛ'. 'Sʋ Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Ɛ 'mɔ ‑o, faʋn 'bo ao nʋɛ, ao "duo 'kpɩ 'ʋn ! 51 'Sʋ Sesi 'ja ʋʋpʋ kɩɩn 'de ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ poɔ' 'bɔ ji ‑tɩ 'mɛ. Tai' ‑maa"‑ klai" nynuu, ɛ ‑siɛ' ‑jei". 52 ‑Ta Sesi cɛɛan ‑di'pɛn i ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ nyʋ ɛ, ʋʋ 'je ɛɛ' ‑ta 'mɛ, 'kaa ka ɔ kmai" ɔ 'bɛɛa ɔ 'jea jrii' nʋ ɛ, ʋʋ se ɛ 'mii 'wɔn ke, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' dɛ 'mii 'wɔan' nɩɛ 'kle.

Sesi 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ 'de Senesarɛtɩ

(Matie 14.34-36)

53 Ʋʋ cɛan "ni 'sʋ ʋʋ nyniɛ 'e Senesarɛtɩ 'bomɔ ʋʋ kpʋʋn 'kpʋʋ. 54 Ʋʋ 'wlʋa 'e ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ nyiɔpʋ juuɛ Sesi "i. 55 ‑Wɛe ʋʋ ple 'blʋa‑ ‑wee' "kpei‑, ʋʋ 'blee 'wɛnʋʋn 'sai‑ 'dii ‑wɛe ‑ta ʋʋ 'wɔɔan Sesi 'a 'nynɩ ʋʋa kpa ʋʋpʋ 'o mu. 56 ‑Ta "o ‑ta Sesi mua, ‑kwlɛ mɩɩ" 'di o, ‑kwlɛ klae" 'dii o, ‑gbei" woi o, nyʋ a ja 'wɛnʋʋn 'bo "kpae' ‑kwea ‑wɛe ʋʋa bae Sesi i 'de ɔ 'je ʋʋ "i "tai‑, ʋʋ 'je ɔɔ' "bai "i bla. Nyʋ "klein ‑blɔ' "i ɛ, ʋʋa' 'wɛ‑ 'bɔɔ.

7

Fariseɛn‑wi" 'a 'tmʋʋ‑tɩ

(Matie 15.1-9)

1 Fariseɛn o, kɛ' wɔ‑saʋn jrʋ' ‑wlʋa Selisalɛm 'kɩɩɛn "jrui 'bo Sesi ‑pʋn". 2 Ʋʋ 'jeɛ ɔɔ' klai" nynuu jrʋ' ‑ʋʋ se kwa jre ‑ʋʋa di dɛ. 3 ‑Bo Fariseɛn‑wi" o, Suifʋ‑wi" 'je dɛ di ʋʋa jreɛ kwa ka ʋʋa' tɛin" nyʋ "sia 'nynɩ ɛ. 4 Ʋʋ 'bleɛ ʋʋa' "ni kwa posʋn jrɛ' see 'de ʋʋpʋ "bli. ‑Bo ʋʋ 'wlʋ "kpae' woi ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ di ɛ, ɛɛ' "ni kwa posʋn tu mɛ ʋʋa nʋ, ‑wɛe ʋʋ 'je 'pepe nɩ‑. Ʋʋa' tɛin" nyʋ 'a kplɩn ‑tuu" ‑nɩ 'e mu ʋʋa nʋ ke'wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑kaun"‑ o, "tiedɩ o nɩɩjae‑ wɔɔa' ke‑. 5 Fariseɛn ke kɛ' wɔ‑saʋn ‑teeɛ' Sesi i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma klai" nynuu 'a 'je tɛin" nyʋ 'a kɛ' wɔn, ‑wɛe ʋʋa' po "ni kwa 'sʋ ʋʋa di dɛ ɛ‑ ? 6 Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ao "jridepooʋn ! Dɛ Esai 'tmʋa 'de aopʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔ 'bleɛ ‑kɩn. Ɔ 'naa :

Kea 'na : 'Ma ni' ‑tea' nɩɛ 'e nyʋ ‑nʋ wɔn 'di foo" 'ʋn, 'kaa ʋʋpʋ 'a pɛe tɛɛn 'ʋn o. 7 Ʋʋa ‑gbɛɛ' 'ʋn "juɔi foo" 'ʋn, nyiɔ 'ɔ kɛ' mɛ ʋʋpʋ a 'daa‑ Kea 'a wlu.

8 'De Sesi 'na : Ao 'bɔ Kea 'a kɛ' 'mɛ ‑wɛe aoa 'je nyiɔ 'ɔ ‑nɩ wɔn. 9 Ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : Aoa' ‑blaa Kea 'a kɛ' wɔin ‑wɛe ao di aoa' ‑cɛ" 'ɛ kplɩn wɔn 'jea ‑mɛ 'ɛ ‑kla. 10 Tɔ' ‑o ‑cɛɛn'‑, Moisɩ 'na ‑ɩn ‑je ‑ɩn "bo ke ‑ɩn de wɔn, 'de nyɔ ‑ɔɔ mua ɔ "bo ke de ‑soo' o poa' a, nyʋ a mu ɔ 'dbaa'. 11 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao 'na ‑bo nyiɔ wlu ɔ "bo ke ɔ de ‑pee ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'blea ‑wɛe 'ɩn 'je ‑aʋn kwa wɔi ‑te' 'de ɛ, ɛ nɩɛ Kea 'a dɛ ‑o. Ʋʋa 'daa‑ ɛ Korban 'de Suifʋwlu 'di. 12 Aoa' 'wɔn ɔɔ' jei tu 'a ‑te' ɔ "bo ke ɔ de kwa wɔi mɔ "pɩ. 13 'Kamɔ aopʋ‑ a nʋ 'sʋ aoa ‑sa' Kea 'a wlu i 'de aoa' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'ʋn. Aoa nʋ dɩ ‑tuu"‑tuu jrɩ' ke'wlɛ ‑ɩ ‑ke ‑mɩ ‑koɔ'.

Dɩ ‑a kpʋʋn a nyiɔ ‑flɛn" ɛ

(Matie 15.10-20)

14 Sesi 'da nyʋ ‑wee' 'mɛ ke'wlɛ ɔ 'na : Ao ‑wee' "klein po doin" i, 'de ao 'je dɛ ‑nɛ 'mii 'wɔn. 15 Dɛ ‑ɛɛ ‑wlʋa 'e "kpae' ‑wɛe ‑ɛɛ pa 'e nyiɔ wɔn 'di ɛ, ɛɛ' kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn", 'kaa dɩ ‑ɩa ‑wlʋa 'e nyiɔ 'ʋn ‑ɩa ‑sia" "kpae' ɛ, ɩmɩ ‑ɩa kpʋʋn ɔ ‑flɛn". 16 [‑Bo ao nɩ i'wɔnnyʋ ɛ, ‑mɛ ao po doin" i 'pepe, ‑wɛe ao 'je i 'wɔn.]

17 ‑Ta Sesi 'wlʋa 'e nyʋ "klu ‑wɛe ɔ pa 'e ‑gbu" jrɛ' 'di ɛ, ɔɔ' klai" nynuu ‑teeɛ' "i poo ‑tɩ ɔ pooa "i 'dei. 18 'Sʋ ɔ 'na : Aopʋ mɔ ‑ke ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je ɛ 'mii 'wɔɔn ? Ao se ɛ juo ka dɛ ‑ɛɛ ‑wlʋa 'e "kpae' ‑wɛe ‑ɛɛ pa 'e nyiɔ wɔn 'di se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'jea nyiɔ ‑flɛn" kpʋʋn ɛ ? 19 Ɛɛ' dɛ tu 'a pa 'e nyʋ pɛe o, 'kaa 'de ɔɔ' "kwli 'di 'bo ɛɛ pa, ‑wɛe ɛɛ 'wlʋ ɔ 'ʋn ɛɛ "si "kpae' 'de ɛɛ mu 'e 'kwla. ‑Bo Sesi a sea wlu ‑nɛ 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ɔ 'na : Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je dɩ ‑wee' di.

20 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : Dɛ ‑wlʋa 'e nyiɔ 'ʋn ɛ, mɛ ‑ɛɛ kpʋʋn ɔ ‑flɛn". 21 'De nyiɔ 'ʋn, 'de ɔ pɛe o, 'bo tɔ' saʋn a 'wlʋ : Kao' blea o, "jriia' o, "ku'dbaa' o, 22 jɛi" 'jea' o, "wliiɛ 'ɛ 'tʋn o, 'diwɔnynia' o, nyʋ 'srɛ ipooa' o, dɛ "ni 'di ‑sia' o, dɛ 'ɛ pɛe "ipoa' o, nyʋ ‑flɛɛn 'a o, ‑cɛi" 'bɛɛa' o, ‑ɩn se tɔ' 'ble o, 23 dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑, ɩa 'wlʋɛ 'e nyiɔ 'ʋn ɩmɩ ‑ɩa kpʋʋn ɔ ‑flɛn".

'Blʋa 'srʋ 'dinynɔ ‑teɛ Sesi ‑kwlɩ"

(Matie 15.21-28)

24 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑ ɔ muɛ 'e Tii ke Sidɔn‑blʋa "kpei. Ɔ pa 'e ‑gbu" jrɛ' 'di, ɔ se ɛ "i nɩ ‑wɛe kɔ nɩa 'o nyʋ 'je ɛ juo‑, 'kaa ɛ se 'bɛɛ‑, ʋʋ 'jeɔ'. 25 'Nynɔkpao' due' ‑ʋa "junynɔkpao' ‑suusaʋn nɩa 'ʋn ɛ, ʋ 'wɔn Sesi 'a 'nynɩ 'mɛ ‑ke. Ʋ ji' ‑wɛe ʋ ‑gblee ɔ bɩ wɔ. 26 'Nynɔkpao' ‑nʋ nɩɛ 'blʋa‑ 'srʋ 'di nyɔ ‑o. Ʋ 'wlʋɛ Fenisi 'de Siriblʋa "kpei. Ʋ baeɛ Sesi i, ɔ 'je ʋa' "junynɔkpao' ‑suusaʋn 'ʋn ‑sa. 27 'Kaa Sesi wlu ʋ ‑pee ɔ 'na : A "tai‑ "nynuu‑ "i ʋʋ 'je dbo ke, nyʋ "duo "nynuu 'a diidɛ 'ʋn ‑wɛe ɔ "nyɩ ‑gbe' nynuu‑, ɛ se "inmɔ‑. 28 'Sʋ ʋ 'na : tɔ' ‑tɩ ‑o ‑cɛɛn'‑, 'ɩn "bo, 'kaa dɩ ‑jɩ ‑a blua "nynuu‑ wɔi, ‑gbe' mɛ ‑ɛɛ di. 29 'Sʋ Sesi wlu ʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ a 'tmʋa ‑nɛ, ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, a mu ! ‑Suusaʋn 'wlʋ 'e aa' "ju 'ʋn 'ɛ. 30 ‑Ta ʋa mua 'de ʋ o ‑gbu" 'di kan' ‑cɛɛn' ɛ, ‑mɛ ʋa' "ju 'pɛn i 'de ‑gbao" "kpei, ‑suusaʋn 'wlʋ 'e ʋ 'ʋn 'ɛ.

Sesi 'pʋʋɛ "muu‑ due'

31 Sesi 'wlʋa 'o Tii‑blʋa "kpei 'sʋ ɛ, ɔ cɛɛn 'de Sidɔn ‑wɛe ɔ mu 'de 'blʋa‑ ‑blea ‑kwlɛ ‑puue 'di, 'bo "ni pɛʋn klaa" ‑nɩa 'e Galile o fɔ o.

32 Ʋʋ jɔ "ju due' ‑ɔɔ' 'wɔan i 'de ‑ɔɔ' wlua, ‑wɛe ɔ 'je ɔ kwa "jru ‑te'. 33 ‑Wɛe Sesi ke ɔ 'wlʋ 'e nyʋ "klu ʋʋ tɛɛn o kpɩɩn‑ ka, ɔ pɔɔ ‑cɩɛ doun" 'di, ɔ blaa ɔɔ' mɩɩɔ tɔn. 34 ‑Wɛe ɔ kpa "jri "jɛi, ɔ 'wla feeɛ' i, 'de ɔ wlu ɔ 'na : Efata ! ɛ 'de mɛ ‑nɩ : ‑Ɩn ‑bai' wɔn ! 35 'Bo ɛ "sri "ju 'a doin" je ‑gbai'‑, ɔɔ' mɩɩɔ je ‑gbai'‑, ɔ je wlua' ‑pʋn" ‑te' 'pepe. 36 'Bomɔ dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ nyʋ a 'tmʋ ɛ ‑ta ‑wee', 'de ‑mɛ 'kamɔ Sesi ‑tu" ʋʋ 'snɩ ɔ 'na : Ao 'bo nyɔ jrɔ' 'tmʋʋɛ ! 'Kaa ʋʋa 'tmʋɛ ʋʋa jea nya mu. 37 Tai' ‑maa" nyʋ ‑wee' "klein, ɛ ‑siɛ' ‑jei", 'sʋ ʋʋ 'na ɔɔ' nʋʋdɩ ‑wee' nmɔ "jrii, ɔɔ nʋɛ' mɔ ‑wee' 'sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑suan" a jea i 'wɔn, "muu ‑tei" ‑wi" a jea wlu.

8

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di'pɛn kplɩ ke ‑smii' ke

(Matie 15.32-39)

1 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di, nyʋ ‑tuu"‑tuu 'kɩɩɛn "jrui ke'wlɛ 'bo Sesi ‑pʋn" 'kaa dɛ ʋʋ 'jea di ɛ se nɩ. ‑Jɛ dɛ ʋʋ 'jea di sea nɩ 'sʋ ɛ, Sesi wluɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : 2 Nyʋ ‑nʋ 'a wɛe a nʋ 'ʋn 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑nʋ 'a 'wɩ taan ka ‑sɩan 'bo 'ʋn ‑pʋn", 'kaa ʋʋ se diidɛ 'ble. 3 ‑Bo ʋʋ se dɛ di ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ ‑jei" po ɛ, ‑crigba a muɛ ʋʋpʋ ‑saa' ‑je woi 'de ‑mɛ 'kamɔ ʋʋa' jrʋ' 'wlʋ ‑ta ‑tɔɔn'. 4 'Sʋ klai" nynuu 'na : ‑Ta ‑a ‑nɩa ‑ta tɛɛn o, ‑kwlɔ jrɛ' sea i"kʋʋan‑ 'ee, ‑ta ka nyʋ 'je diidɛ ‑sa, ‑wɛe nyʋ ‑tia ka 'je di 'de ʋʋ 'je dbo ɛ‑ ? 5 ‑Wɛe Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i ɔ 'na : ‑Di'pɛn kplɩ ‑tiiɛ' ao 'ble ɛ‑ ? Ʋʋ 'na : ‑Di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn. 6 'Sʋ Sesi wluɛ nyʋ ‑wee' "klein ‑pee ɔ 'na : Ao ‑te i. 'Sʋ ɔ "duɛ ‑di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ 'ʋn 'ɛ, ɔ poɛ Kea 'sɛ‑, ɔ cɛɛn ɩ i, ɔ "nyɩ ɔɔ' klai" nynuu ‑wɛe ʋʋ 'jɩ ‑gble'. 'Sʋ ʋʋ ‑gblɩ' nyʋ "jrii. 7 Ʋʋ 'bleɛ ‑smii' jɔ mɩɩ" jrɩ' ke'wlɛ. Sesi poɛ ɩa' Kea 'sɛ‑, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ ɔɔ' klai" nynuu, 'de ʋʋ 'jɩ ‑gble' ‑ke. 8 Ʋʋ dia dɛ ʋʋ dboa a, ɩa' tɔe ‑sia 'o ʋʋ 'tɩan i ɩ "jiɛ toe" ‑mɛ" 'sɔn. 9 Nyʋ ‑dia' dɛ ʋʋ 'bɛɛ‑ "wlu ‑nyiiɛ 'mɛ. Ʋʋ ‑kɔ "i 'sasa ‑wɛe Sesi po ʋʋ ‑jei".

10 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'ja ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ʋʋ mu 'e Dalmanutablʋa "kpei.

Fariseɛn‑wi" a ‑teeɛ' jrii' i

(Matie 16.1-4)

11 Fariseɛn‑wi" ji' ʋʋ ke Sesi a jea ‑too', ʋʋ 'jeɔ i ‑tɩn' 'sʋ ʋʋ 'na ‑ɩn nʋ jrii' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ‑a ‑jeɛ 'je. 12 Sesi 'wla feeɛ' i, ‑wɛe ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ nyiɔ ‑nɩa 'e ‑sɩan wɩ 'di a ‑tee' jrii' i ɛ‑ ? 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, jrii' jrɛ' se nʋʋɛ i ao se ɛ 'jei.

13 'Sʋ Sesi siɛ ʋʋpʋ 'mʋa‑, ɔ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di, ‑wɛe ɔ mu 'e "ni 'a 'kpʋʋn jrɛ' "kpei.

Jrii' Sesi nʋa ɔɔ' klai" nynuu 'a 'wɔn ɩ 'dei

(Matie 16.5-12)

14 Sesi 'a klai" nynuu "mae' ʋʋ se diidɛ 'ʋn "duo‑, ‑bo ɛ se ‑di'pɛn kpla due' ‑gbai' mɛ ‑ɛ ‑ke ʋʋpʋ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di nɩ ɛ. 15 Sesi ‑tuɛ" ɔɔ' klai" nynuu 'snɩ ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de Fariseɛn ke Erodɩ 'a ‑di'pɛn 'ɛ ‑puun" dɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 16 'Sʋ klai" nynuu wluɛ ba ‑pee ʋʋ 'na : ‑A se ‑di'pɛn 'ble, ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'da kan'. 17 Ka ʋʋa 'tmʋa dɛ ‑nɛ 'sʋ Sesi 'je kan' 'mɛ 'sʋ ɔ ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Dɛɛ ‑tɩ ao 'na ao se ‑di'pɛn 'ble mɛ ‑o ɛ‑ ? Aoa' 'wɔn ɛ 'mii ? Ao se tɔ' 'blee ? Aoa' pɛe kmuɛii" ? 18 Ao 'bleɛ "jri aoa' 'je i, ao 'bleɛ doin" aoa' 'wɔn ii ? Tɔ' se aopʋ 'di 'kpa kee ? 19 ‑Ta 'ɩn cɛɛan ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" i 'de nyʋ 'a "wlu ‑mm" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩa' tɔe 'a toe" ‑tiiɛ' ao ‑sa 'o ɛ‑ ? Ʋʋ 'na : Toe" 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn. 20 'De ‑ta 'ɩn cɛɛan ‑di'pɛn kplɩ ‑mɛ" 'sɔn i 'de nyʋ 'a "wlu ‑nyiiɛ 'nynɩ 'ee, toe" ‑tiiɛ' ɩa' tii‑ ‑sia 'o mu "ji ‑wɛe ao kpa ‑a ? Ʋʋ 'na : Toe" ‑mɛ" 'sɔn. 21 Wɛe Sesi 'na : Ao se dɛ 'mii 'wɔn kee ?

Sesi 'baiɛ "dɔi due' 'a "jri 'de Besaida

22 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nyniɛ 'e Besaida, 'bomɔ ʋʋ jɔɔ "dɔi due'. Ʋʋ bae ɔ i ‑wɛe ɔ 'je ɔ "i bla. 23 Sesi kpʋn ɛ "dɔi ‑cɩɛi", ɔ ke ɔ 'wlʋɛ 'o ‑kwlɔ ‑kpae", ‑wɛe ɔ po ɔ tɔn "jri. Ɔ ‑teɔ' sʋn "jru, 'de ɔ 'na : ‑Ma ‑je i 'mɛɛ ? 24 "Dɔi 'baiɛ "jri, ɔ 'na : 'Ma 'jeɛ nyʋ i, ʋʋa na', 'kaa ɛ se 'pepe nɩ ke, ka ti nɩa 'ka ʋʋpʋ nɩ‑ 'de 'ʋn "jri 'de. 25 Sesi 'tʋɛn ɔɔ' "jri i ke'wlɛ 'sʋ ɔɔ' "jri 'bai, ɔɔ 'jeɛ dɩ ‑wee' "kpe i 'pepe. 26 Sesi 'na : ‑Ɩn mu 'de ‑ɩn o ‑gbu" 'di, ‑ɩn ‑bo 'e ‑kwlɔ ‑kpae" muɛ.

Piɛi 'na Sesi nɩɛ Klisɩ, Kea 'a 'o‑tei ‑o

(Matie 16.13-20 ; Luikɩ 9.18-21)

27 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu a muɛ 'e Sesare Filipiblʋa "kpei, ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i 'bo ‑jei", ɔ 'naa : Nyɔ nyʋ a 'daa‑ 'ʋn ɛ‑ ? 28 Ɔɔ' klai" nynuu 'na : Nyʋ jrʋ' a 'daa‑ ‑ʋn San Batisɩ, jrʋ' a 'daa‑ ‑ʋn Eli, jrʋ' 'na ‑ɩn ‑nɩɛ Kea 'a weepoi due' ‑o. 29 'De Sesi 'na : 'Ɩn 'je ‑mɛ ‑wɛ‑ 'de nyɔ aopʋ mɔɔ 'daa‑ 'ʋn ɛ‑ ? 'Sʋ Piɛi 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Klisɩ, Kea 'a 'o‑tei ‑o. 30 'De Sesi cri ɛɛ' ‑cɩɛ 'de ʋʋ ‑pee ‑wɛe ʋʋ je dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ nyʋ jrʋ' ‑pee 'tmʋʋ‑.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke

(Matie 16.21-28 ; Luikɩ 9.22-27)

31 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi ‑teɛ ɔɔ' klai" nynuu dɛ tɔɔa' ‑pʋn", ɔ 'na : nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ seaa' ‑gblein'. Nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" o, 'sraa ‑saʋn klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn a muɛ ɔ 'bɔa', ʋʋa muɛ ɔ 'dbaa', ‑wɛe 'bo 'wɩ 'a taan ‑nɛ "kpei ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn‑. 32 Sesi 'tmʋʋa ʋʋpʋ dɛ ‑nɩa 'mʋa‑, ɔ se ɛ 'kwla ‑tu". 'Sʋ Piɛi 'dɔɔ 'de ‑tajrɔ, ‑wɛe ɔɔ ‑cɛ' ɔ "bli, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo dɩ ‑nɩa kan' 'tmʋɛ. 33 'De Sesi "biie i, ɔ ‑gbʋn ɔɔ' klai" nynuu ja, ‑wɛe ɔ ‑cɛ' Piɛi "bli ɔ 'na : ‑Ɩn ‑tɛɛn 'ʋn kɩn, ‑siɔn', ‑ɩn ‑bleɛ nyiɔtɔ', ‑ma 'a 'wɔn 'e Kea 'a tɔ' 'de i.

34 Sesi 'da nyʋ ‑wee' "klein ke ɔɔ' klai" nynuu ke‑, ‑wɛe ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyɔ nɩɛ "i ‑wɛe ɔ ke 'ma ‑a ‑je na a, ‑mɛ ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ nʋɛ, ɔ 'wɔɔn‑ ɔɔ' ‑nɛ 'kle 'je ‑tɩ ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn 'de bla. 35 Nyɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔɔ ‑cɛ" 'kpa 'je ɔɔ' 'kmʋ "kpei‑ 'tʋan 'ja a ‑mɛ, ɛɛ mu ɔ kwa "maa', 'kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' 'kmʋ 'bɔa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ke Kea 'a wlu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. 36 'De ‑bo nyiɔ 'ble 'kmʋ ‑wee' "klein 'de ɔ 'je ɔɔ' ‑suu "maa 'dee, dɛ ɔ ‑sa 'o ɛ‑ ? 37 Dɛ nyiɔ 'je ja ‑wɛe ɔ 'je 'o ɔɔ' ‑suu ‑kɔ o poo ɛ‑ ? 38 Nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑tɩ' kma ‑wɛe ‑ʋʋa nʋa dɩsaɩn 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, nyɔ ‑nɩa 'de ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑ɔ nʋa 'ma ‑tɩ' ‑tɩn' 'ʋn 'de ‑ɔɔ pleea 'ma wlu 'tmʋa' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ‑sɔntɩ 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju a mua de jia' 'de 'ɩn "Bo 'a kɛɛma' 'ʋn, 'de Kea 'a "soa‑wi" "klu ɛ, 'ma muɛ ɔɔ' ‑tɩ' ‑tɩn' 'ʋn nʋa' ‑ke.

9

1 'De ɔ wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ‑ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyʋ ‑nɩa ‑ta ʋʋa' jrʋ' se 'mɛi ʋʋ 'je Kea 'a Tʋ"bodɛ 'ɛɛ deji ‑ta 'je 'de "ikma' 'ʋn.

Sesi ‑saa "i 'de ɔɔ' klai" nynuu taan "jri 'de

(Matie 17.1-13 ; Luikɩ 9.28-36)

2 'Wɩ ‑mɛɛo"‑ ‑sia', Sesi "duɛ Piɛi ke Sakɩ ke San 'ʋn ‑wɛe ɔ ke ʋʋpʋ mu 'de crʋ klaa" jrɛ' "jru, ‑wɛe ʋʋa' 'sʋ ke ɔ nɩ 'e. 'Sʋ ɔ ‑saa "i 'de ʋʋpʋ "jri 'de. 3 Ɔɔ' 'ʋnpaadɩ a fan', ‑wɛe ɩa' "plua ‑si' ‑jei" ɩa ‑flaan' nyʋ "jri. Nyɔ "o nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ 'de 'kmʋ "kpei ‑ta ɔ 'je dɩ wɔɔ‑ ‑wɛe ɛ 'je i‑kwɛ‑ kan'. 4 ‑Wɛe ɔɔ' klai" nynuu 'jee Eli ke Moisɩ "jriɛ‑ ʋʋ ke Sesi a 'tmʋʋ. 5 'Sʋ Piɛi wluɛ Sesi ‑pee ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑bo ‑a ‑sie ‑ta a, ɛ nmɔ "jrii, ‑aa muɛ poe" taan poa', ‑mɔ ‑ble due', Moisɩ 'ble due', Eli 'ble due'. 6 Dɛ Piɛi 'tmʋa 'mʋa‑ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa se ɛ 'mii 'wɔn, dɛ‑nʋɛ' dɛ waa ɔ ke ɔɔ' "dɛi ‑wi" 'dii. 7 'Sʋ bue" ji', ɛ "muuɛ ʋʋpʋ "jru i, ‑wɛe 'de bue" 'di ‑nɔ wlu 'wlʋ 'e, ɛ 'na : "Ju ‑nɔ, 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o, ao po ɔɔ' wlu doun" o. 8 'Bo ɛ "sri klai" nynuu je ʋʋ 'de woi ‑gbʋʋn', 'kaa ʋʋ se nyɔ jrɔ' 'je ‑bo ɛ se Sesi 'a 'sʋ nɩ ɛ.

9 ‑Ta ʋʋa 'wlʋa 'e crʋ "kpei ʋʋa "sia i ɛ, Sesi ‑teɛ' ʋʋpʋ kɛ' "i ɔ 'na : Dɛ ao 'jeea "jriɛ‑ ‑ta, ao 'bo ɛ "i blaa 'de nyɔ jrɔ' ‑pee mamaʋ 'sʋ nyiɔ 'ɔ "Ju 'je "kunyɩɔ' sɔn‑. 10 Klai" nynuu ‑teɛ' ɛɛ' wlu tu i 'de ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ ‑wɛe ʋʋa ‑tee' ba i ʋʋ 'na : "Kunyɩɔ' sɔan' ‑mɛ 'de 'de ɛ‑ ?

11 ‑Wɛe ʋʋ ‑tee' Sesi i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ kɛ' wɔ‑sanyʋ a wlu ʋʋ 'na Eli mɔ ‑je "i‑saa ‑ɔ ‑je ji ɛ‑ ? 12 'Sʋ ɔ 'na : Tɔ' ‑o, Eli ‑je "i‑saa ɔ ‑je ji ‑cɛɛn'‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑e dɩ kpɔ "i po. 'De 'ma ‑teeɛ' aopʋ‑ i ‑ke, dɛɛ‑tɩ Kea 'a wlu 'na nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'kle 'je ‑o ‑gblein' ‑wɛe nyʋ 'je ɔ ‑flɛɛn ɛ‑ ? 13 'Kaa 'mɔ 'na Eli mɔ ji' ‑wɛ‑ sese, ‑wɛe nyiɔpʋ ‑tuɔ" 'kle ʋʋa' ‑kwlʋ ka‑, ka ɛ 'crɩa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn see ɛ.

Sesi ‑sa "ju‑saan"‑ due' ‑suusaʋn 'ʋn

(Matie 17.14-21 ; Luikɩ 9.37-43)

14 ‑Ta ʋʋpʋ nynia 'e klai" nynuu jrʋ' ‑sia' 'e mu ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ nyiɔpʋ‑ ‑tuu" ‑gbae' ʋʋpʋ 'dei, ‑wɛe ʋʋ ke kɛ' wɔ‑sanyʋ a ‑too'. 15 Ʋʋpʋ 'jea Sesi i 'sʋ ʋʋ ‑keeɛ' i, 'sʋ ʋʋa 'jaa ɔ "i ʋʋ 'je ɔ ‑gblee. 16 Sesi ‑teeɛ' klai" nynuu i ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ ao ke ʋʋa ‑too' 'ʋn ɛ‑ ? 17 'Sʋ "ju due' ‑wlʋ 'e nyʋ "klu ‑ɔ ‑na : 'Ma dɛtɔɔi, 'ɩn ja ‑ʋn 'ma "ju. ‑Suusaʋn ‑nɩa 'e ɔ 'ʋn ɛɛ' 'wɔn ɔɔ' wlu‑. 18 ‑Ta "o ‑ta ɛ kpʋn ɔ 'sʋ ɛ blɔ i 'bo 'blʋɔ, tɔn 'ɔ fɩʋn' a ji ɔ wɔn i, ɔɔ diiɛ 'nynɩ "i, ‑wɛe ɔɔ "srɛɛ‑ 'ʋn. 'Ɩn ‑teeɛ' ‑ma klai" nynuu i ʋʋ 'je ɔ ‑suusaʋn 'ʋn ‑sa, 'kaa ʋʋ se ɛ kwa i 'bɛɛ‑. 19 Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ao pɛe "i "ikmunyʋ, nɔ" ‑tiiɛ' ‑sie 'o ao ke 'ma ‑a ‑je i ‑te ɛ‑ ? Kpɛ ‑tiiɛ' 'ɩn 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? ‑Wɛe ɔ 'na : Ao ja 'ʋn "ju‑saan"‑ ! 20 Ʋʋ jɔ'. ‑Suusaʋn 'jeea Sesi "jriɛ‑ 'sʋ ɛ ‑suua' "ju ‑saan" i. Ɔ ‑ka i 'bo 'blʋɔ, ɔɔ "mɩɩɛ i, tɔn fɩʋn' croo ɔ wɔin. 21 Sesi ‑teeɛ' "ju ‑saan" "bo i ɔ 'na : Ɔ nɩa kan' ɛɛ' 'wɩ ‑tiiɛ'‑ ? Ɔ "bo 'na : Ɛ ‑sɔ 'e ‑saan" 'ʋn. 22 ‑Bo 'wɩ jrɛ' o ɛ, ‑suusaʋn po ɔ "jri, 'wɩ jrɛ' o ɛ, ɛ po ɔ "niɔ‑ ‑wɛe ɛ 'je ɔ 'dba. 'Kaa ‑bo ‑ɩn ‑bɛɛ' dɛ jrɛ' nʋa' a, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe‑, ‑ɩn ‑te' ‑a kwa wɔi 'dee. 23 'De Sesi 'na : ‑Mɔ ‑na, ‑bo 'ɩn 'bɛɛ dɛ jrɛ' nʋa' a‑ ? Nyɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, dɩ ‑wee' a 'wɔɔn ɔ kwa. 24 'Bo ɛ "sri "ju ‑saan" "bo kpa wlu "jɛi, ɔ 'na : 'Ɩn ‑teɛ ‑ʋn ‑kwlɩ". ‑Ɩn ji 'ʋn o, 'ma dɛ tɔ' 'ʋn 'jea' nɩɛ 'kle. 25 Sesi 'jea nyʋ ‑ʋʋa ‑kwea de 'de ʋʋ 'de woi ɔ kmaa wlu "i 'de ‑suusaʋn ‑pee ɔ 'na : Ɛ "si "kpae' ! ɛmɛ ‑suusaʋn ‑a ‑suan" nyʋ 'a wɔn ‑ɛɛ wa nyʋ 'a doin" ɛ, 'ma 'tmʋʋɛ', ɛ 'wlʋ 'e "ju ‑saan" ‑nɔ 'ʋn, ɛ 'bo 'de ɔ 'ʋn paa 'bode ! 26 ‑Suusaʋn "wɔɔ', ɛ ‑suua' "ju ‑saan" i kpleiin, ‑wɛe ɛ "si "kpae'. "Ju‑saan" 'kpa "jroa jroa ka nyɔ ɔ 'mɛa. Nyʋ ‑gbaea' ʋʋa' ‑tuu" 'na : Ɔ 'mɛɛ. 27 'Kaa Sesi kpʋɛn ɔ ‑cɛ" i, ɔ kpɔ "jɛi 'sʋ ɔ nyna i.

28 ‑Ta Sesi paa 'de ‑gbu" 'di ‑wɛe ɔɔ' klai" nynuu 'a 'sʋ ke ɔ nɩa 'emu ɛ, 'bo ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑a se ‑suusaʋn ‑nɛ 'ɛ inʋa' 'bɛɛ‑ ɛ‑ ? 29 'De Sesi 'na : ‑Suusaʋn ka ‑jɛ ‑mɛ nɩa ‑ɛ ‑nɩa kan' a, dɛ jrɛ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ 'e ‑sa, ‑bo ɛ se 'de Kea baea' 'ʋn nɩɛ.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke'wlɛ

(Matie 17.22-23 ; Luikɩ 9.43-45)

30 Ʋʋ 'wlʋa 'mʋa‑ a, ʋʋ cɛn Galileblʋa 'ʋn ‑tie". Sesi se ɛ "i nɩ ‑ta ɔ nɩa nyʋ 'je 'o juo‑, 31 dɛ‑nʋɛ' ɔɔ tɔɔ ɔɔ' klai" nynuu dɛ. Ɔɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ 'mɛ ɔ 'na : Nyʋ a muɛ nyiɔ 'ɔ "Ju 'de nyiɔpʋ 'kwa ‑tu" 'a, ʋʋ 'je ɔ 'dba, ‑wɛe 'de 'wɩ taan "kpei ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn‑. 32 'Kaa klai" nynuu se dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ 'dei 'wɔn, 'de ʋʋa plee ɔɔ' i ‑tea' 'mɛ.

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Matie 18.1-5 ; Luikɩ 9.46-48)

33 Ʋʋ ke Sesi nyniɛ 'o Kapɛnaʋm. ‑Ta ʋʋ pa 'e ‑gbu" due' 'di 'sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ' ɔɔ' klai" nynuu i ɔ 'na : Dɛ aoa ‑too' 'ʋn 'bo ‑jei" 'teɔ 'de ɛ‑ ? 34 'Kaa ʋʋ ‑wee' "muɛ wɔn, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑jea ʋʋa' klaa" nɩ mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ʋʋa ‑too' 'ʋn ‑je woi ʋʋ 'na. 35 ‑Wɛe Sesi ‑te i, ɔ 'da klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn, 'de ɔ 'na : Nyɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea "i‑saa ‑mɛ ɔ 'bɔɔ‑ nyʋ ‑wee' "klein 'a de, ɔ nɩ nyʋ ‑wee' "klein 'a "juɔi nʋʋ i. 36 'Sʋ ɔ "duɛ "ju ‑saan" due' 'ʋn, ɔ nynaa ɔ i 'bo ʋʋa' ‑kwɩa'‑, ‑wɛe ɔ "duɔ 'ʋn 'de ɔ 'na : 37 Nyɔ ‑kpʋʋn ‑a "nynumɩɩ" ‑nɩa ka sɩn 'sɔɔn ɔ 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn, ‑mɛ 'ma ‑cɛ" ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔn. 'De nyʋ ‑kpʋʋn ‑a 'mɔ sɩn 'sɔɔn ɔ, ‑mɛ ɛ se 'mɔ ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔɔn nɩ‑, "ju ‑dboa' 'ʋn mɔ ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔɔn.

Nyɔ ‑sea' ‑a ‑dii 'blee‑ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑a ‑na'

(Luikɩ 9.49-50)

38 San wluɛ Sesi ‑pee ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑a ‑jeɛ "ju due' ‑ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i 'de ‑ma 'nynɩ 'ʋn, 'kaa ‑a ‑kaan ɔ ‑je de, dɛ‑nʋɛ' ɔ ke ‑aa' na‑. 39 'De Sesi 'na : Ao 'bo ɔ ‑je de kaan. Nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je jrii' nʋ 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn, ‑wɛe ɔ 'je 'o "si 'de ɔ 'je 'ma ‑tɩ' saɩn 'tmʋ. 40 'Kaa nyɔ ‑sea' ‑a 'dii 'blee ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑a kpa 'fɔ. 41 'De 'ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ dɛ ao nɩa Klisɩ 'a nyʋ, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyɔ "o nyɔ ‑nyɩa" ao "ni ‑kaʋn ɛ, ɔɔ muɛ ɛɛ' ‑kei" 'jea' see.

Dɛsaʋn 'a "ikmaa'

(Matie 18.6-9 ; Luikɩ 17.1-2)

42 Nyʋ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑bo nyɔ po ʋʋa' ‑saan" due' 'de dɛsaʋn 'di ɛ, ‑mɛ dɛ ‑jea "paa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn mɛ ‑nɩ nyʋ saan ɔ "soukpo klaa" ‑plun ‑wɛe nyʋ ‑fii" ɔ 'tɔniɛ wɔn.

43 ‑Bo ‑ma sʋn a sea ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'di bluua a, ‑ɩn cɩɛn ɛ 'o. ‑Ɩn ‑ble sʋn due' ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn'‑ "paa' ɛ je ‑ɩn ‑ble sɩn 'sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu 'e 'kle 'jeɩn' 'de nɛ‑gbauo klaa" ‑ɛɛ' 'mʋa 'ʋn ‑sii. 44 [Cɩaɩn" ‑ɩn ‑a pa nyʋ 'bo 'a ‑ta tu‑ ɩa' 'mɛ, 'de nɛ ‑nɛ 'ɛ 'mʋ.] 45 ‑Bo ‑ma bʋ a sea ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'di bluua a, ‑ɩn cɩɛn ɛ 'o. ‑Ɩn ‑too' bʋ due' "i ‑wɛe ‑ɩn ‑pʋ "paa' ɛ je ‑ɩn ‑ble bɩ 'sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu 'e nɛ sea' 'mʋ‑ta 'ble 'ʋn ‑sii 46 [Cɩaɩn" ‑ɩn ‑a pa nyʋ 'bo 'a ‑ta tu‑ ɩa' 'mɛ, 'de nɛ ‑nɛ 'ɛ 'mʋ.] 47 'De ‑bo ‑ma "jriɛ‑ ɛ sea ‑ʋn 'de dɛsaʋn 'di bluua a, ‑ɩn ‑sɛ 'de ‑ʋn kʋn', ‑ɩn ‑ble "jriɛjɔ due' ‑wɛe ‑ɩn pa 'de Kea 'a tʋ"bo ‑kwlɔ 'di, ɛ "paa' ɛ je ‑ɩn ‑ble "jri 'sɔɔn ‑wɛe ‑ɩn mu 'de nɛ sea' 'mʋ‑ta 'ble 'ʋn ‑sii 48 [Cɩaɩn" ‑ɩn ‑a pa nyʋ 'bo 'a ‑ta tu‑ ɩa' 'mɛ, 'de nɛ ‑nɛ 'ɛ 'mʋ.] 49 Nɛ ɛ muɛ nyʋ ‑wee' "kpei mua' ka nyɔ ɔ poa 'tɔn 'de 'sraadɛ o ɛ.

50 'Tɔn nɩɛ dɛ 'dɔe ‑o. 'Kaa ‑bo 'tɔn ‑kwɛ‑ wɔn 'dee, ka nyʋ 'je ɛɛ' ‑tɩ' nʋ ‑wɛe ɛ 'je wɔn nɩ ɛ‑ ? Ao nɩ 'tɔn wɔn. Pɛe 'a blua' nɩ 'bo ao ke ao ‑ponyiɔ 'nynɩ.

10

Sesi muɛ 'de Suideblʋa "kpei

1 Sesi 'wlʋa 'mʋa‑, ɔ muɛ 'e Suide 'de Sudɛn ‑gbuu 'de fɔ o. Nyʋ ‑tuu" ‑gbae' ɔ 'de woi ke'wlɛ ‑wɛe ɔ ‑te ʋʋa' dɛ tɔɔa' ‑pʋn" ka ɔɔ nʋa see ɛ.

Dɛ Sesi tɔɔa nyʋ 'de 'nynɔ'kwla‑satɩ 'ʋn ɛ

(Matie 19.1-12 ; Luikɩ 16.18)

2 Fariseɛn‑wi" 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ i ‑tɩn', ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : 'de ‑aa kɛ' ‑nɛ 'di 'ee, "junmɔu 'beeɛ' 'mɛ ‑ta ɔ 'je ɔɔ' 'nynɔ 'kwla ‑saa ? 3 'De Sesi 'na : Ka Moisɩ bla kɛ' ɔ 'da 'de aopʋ ‑pee ɛ‑ ? 4 Ʋʋ 'na : Moisɩ 'na "junmɔu 'crɩ 'kwla ‑sa 'sbɛ ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' 'nynɔ "nyɩ 'de ɔ 'je ʋ 'kwla ‑sa. 5 'De Sesi 'na : Aoa' pɛe "ikmua' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Moisɩ je kɛ' ‑nɩa 'mʋa‑ 'crɩ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 6 'Kaa tɛin" 'de ɛ, ‑ta Kea nʋa dɩ ‑wee' ɛ, ɛ nʋɛ "junmɔu ke 'nynɔkpao' ke‑. 7 Ɛmɛ ‑tɩ "junmɔu a mu ɔ "bo ke ɔ de ‑pʋn" 'wlʋa', ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ 'je "i "sii‑, 8 ‑wɛe ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn, ʋʋ 'je nyɔ due' ma. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ʋʋ se 'sɔɔn nɩ‑, ʋʋ ma dɛ due'. 9 Dɛ Kea ‑tu" 'a "i ɛ, nyiɔ 'bo ɛ i ‑seea'.

10 ‑Ta ʋʋ nɩa 'e ‑gbu" 'di ɛ, klai" nynuu ‑teeɛ' Sesi i ke'wlɛ 'de ‑tɩ' ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei. 11 'De Sesi 'na : ‑Bo "junmɔu ‑sa ɔɔ' 'nynɔ 'kwla ‑wɛe ɔ 'je 'nynɔ jrɔ' 'ble ɛ, ɔ 'kpa 'e jɛi" 'jea' 'di. 12 'Kamɔ ‑bo 'nynɔkpao' 'wlʋ ‑gbu" ‑wɛe ʋ "ti "junmɔu jrɔ' "bli ɛ, ʋ 'kpa 'e jɛi" 'jea' 'di ‑ke.

Sesi poɛ "nynumɩɩ" "diwan

(Matie 19.13-15 ; Luikɩ 18.15-17)

13 Nyʋ jrʋ' ja "nynumɩɩ" 'de Sesi o, ‑wɛe ɔ 'je ʋʋ "diwan po 'kaa klai" nynuu a ‑fuun ɛ ʋʋpʋ nya. 14 Dɛ ʋʋ nʋa ɛ se Sesi 'tʋn nʋ, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ klai" nynuu ɔ 'na : Ao "tai "nynumɩɩ" "i ʋʋ 'je 'nɔ 'ʋn o ji. Ao 'bo ʋʋ ‑je de kaan, dɛ‑nʋɛ' ka "nynumɩɩ" nɩa nyʋ ‑nɩa kan' a, ʋʋpʋ ‑ble Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ. 15 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑sea' Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'ɔ ‑tɩ' 'wɔɔn ka "ju ‑saan" nɩa, ɔ seɛ 'bɛɛ ɔ 'je 'o ɛ 'di pa. 16 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ɔ "duo "nynumɩɩ" 'ʋn 'ɛ 'de ɔ ‑gblee ʋʋ ‑kwlɩ". Ɔ ‑te' ʋʋ sʋn "jru due 'due, ‑wɛe ɔ po ʋʋpʋ "diwan.

"Ju "wliiɛ‑ 'blea kʋɔn 'ʋn ɛ

(Matie 19.16-30 ; Luikɩ 18.18-30)

17 ‑Ta Sesi 'kpaa ‑jei" ɛ, "ju due' ‑ple' ‑ɔ ‑ji', ‑ɔ ‑sii" i 'kɔi‑ i 'de ɔ "juɔi, ‑wɛe ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi 'dɔe, dɛ 'ɩn 'je nʋ ‑wɛe 'ɩn 'je 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ‑ ‑ta 'ble 'je ɛ‑ ? 18 Sesi 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑daa' 'ʋn nyɔ 'dɔe ɛ‑ ? Nyɔ jrɔ' se 'dɔe nɩ ‑bo ɛ se Kea 'a 'sʋ nɩ ɛ. 19 ‑Ɩn ‑juo Kea 'a kɛ' 'mɛ : Ɛ 'na : ‑ɩn ‑bo "ku 'dbaa, ‑ɩn ‑bo jɛi" 'jeɛ, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, ‑ɩn ‑bo nyʋ ‑pa "kpei blaa, ‑ɩn ‑bo nyʋ 'srɛ i pooɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑bo ʋʋ dɩ 'kwa i‑saa, ‑ɩn ‑te' ‑ɩn "bo ke ‑ɩn de 'a ni'. 20 "Ju ‑nɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, 'ɩn ‑sa kɛ' ‑nɩa 'mʋa 'a wɔn 'jea' ‑saan" 'ʋn. 21 Sesi ‑gbʋn ɔ ‑tɩ' kmajriɛ ja, ɔ 'na : Dɛ due' ‑sie 'o ‑ɩn ‑je nʋ : ‑ɩn mu, ‑ɩn ple ‑ma dɩ ‑wee', ‑ɩn ‑nyɩ" ɩa' 'wɛi nɩɩa" nyʋ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je "wliiɛ‑ 'ble 'de jaʋn 'di, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ji ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je na‑. 22 'Kaa "ju ‑nɔ 'wɔan wlu ‑nɩa 'mʋa‑ a, ɔ 'kwlɔn "jua‑, ɔ "kaeɛ "jrii "kɩkɩ ɔɔ jea mu, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ "wliiɛjei klaa" ‑o.

23 Sesi ‑gbʋan ɔɔ' klai" nynuu ‑gbae' ɔ 'de woi ja ɔ 'na : Ka "wliiɛjei 'a Kea 'a tʋ"bodɛ 'ʋn 'kpaa' nɩ 'kle kaa‑ ! 24 Wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "maa klai" nynuu tai'. 'Kaa Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : 'Ma "nynuu‑, ka 'de Kea 'a tʋ"bodɛ 'ʋn 'kpaa' nɩ 'kle kaa‑ ! 25 ‑Sɛn "kpei soo" 'a 'bo "mɛʋn 'a ‑po" "i paa' "feeɛ wɔn ɛ je "wliɛjei 'a 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di paa' ‑sii. 26 Dɛ ɔ 'tmʋa 'mʋa‑, ɛ "maa klai" nynuu tai' ke'wlɛ ɛ je ‑jei" ‑si'. Ʋʋa ‑teeɛ' ba i due 'due ʋʋ 'na : 'De ‑mɛ nyɔ ‑bɛɛ' ‑ɔ ‑je 'pʋʋa' 'je ɛ‑ ? 27 Sesi ‑gbʋn ʋʋpʋ ja ɔ 'na : ‑Bo ɛ ‑tu" nyiɔpʋ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑mɛ ɛ kmai" 'de ʋʋpʋ "jri 'de, 'kaa ɛ se "ikma 'de Kea ‑pee, dɛ‑nʋɛ' ɛ 'bɛɛ‑ dɩ ‑wee' "klein 'a nʋa' 'mɛ.

28 'Sʋ Piɛi 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑apʋ ‑jɔ ‑bɔa ɔɔ' dɩ ‑wee' "klein ‑wɛe ‑ɔ bla 'bo ‑ʋn 'de 'e ? 29 'De Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ ao tɔ' ‑tɩ, nyɔ "o nyɔ ‑bɔa ɔɔ' ‑gbu", ‑ɔ ‑bɔa ɔɔ' de'dinmai, ɔɔ' de'dinynʋkpae', ɔ de, ɔ "bo, ɔɔ' "nynuu‑, ɔɔ' ‑kle' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ke ‑pɔia" wlu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 30 ɔɔ muɛ ‑gbi" o, de'dinmai o, de'dinynʋkpae' o, de‑wi" o, "nynuu‑ o, ‑kle' a kmɛ' 'due 'jea', ɩ ke ‑cɛ" wɔn 'jea' 'de kaanwɩ 'di ke. ‑Wɛe 'de nya, ɔ 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je ‑ke. 31 'Kaa nyʋ ‑saa "i kaan a, ʋʋa' ‑ta ‑tuu" a muɛ de 'bɔɔa', ‑wɛe nyʋ ‑bɔɔa' de ɛ, ʋʋa' ‑ta ‑tuu" 'je "i‑saa.

Kpɛ taan ‑nɛ mɛ Sesi 'tmʋ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ

(Matie 20.17-19 ; Luikɩ 18.31-34)

32 ‑Ta ʋʋ nɩɩa Selisalɛm muua' a, Sesi ‑kɔn 'e ʋʋa' nya, 'sʋ faʋn nʋ ɔɔ' klai" nynuu ke nyʋ "klein ‑bla' 'bo ɔ 'de 'mɛ ‑wɛe Sesi 'kɩɩɛn ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "jrui, ɔɔ' tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ. Ɔɔ' klai" nynuu a ‑tuɛ" ɔɔ' ‑sɔɔn 'de ɔ 'de. Sesi 'bɔɔ‑ de ke'wlɛ ɔ je ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "jrui 'kɩɩn‑ 'de dɩ ‑ɩ ‑jeɔ "jrii nʋʋɛ ɔɔ 'tmʋɩ 'de ʋʋ ‑pee. 33 Ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'de Selisalɛm ‑aa mua, nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ 'de 'sraa ‑saʋn klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn 'kwa 'kpaa', ʋʋ 'je ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'ʋn 'bɛɛ‑, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ nyʋ 'srʋ kwa 'bɔɔ‑. 34 'De ‑wi" ‑mʋ 'je ɔ wlaa‑, ʋʋ 'je ɔ tɔn "jri wlan, ʋʋ 'je ɔ klae 'ʋn kpa, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba. 'Kaa 'de 'wɩ taan "kpei ɛ, ɔɔ muɛ "kunyɩɔ' sɔan'.

Nyʋ 'ble ‑tɩ ke nyʋ "juɔi nʋʋ‑tɩ ke

(Matie 20.20-28)

35 Ɛ 'wlʋa 'mʋa‑ 'sʋ Sebede 'a "nynuu‑ Sakɩ ke San 'kpa Sesi ‑pʋn", ʋʋ 'na : ‑Aa dɛtɔɔi, ‑a ‑nɩɛ "i dɛ ‑aa mua ‑mi i ‑teea' ‑ɩn ‑je ɛ nʋ. 36 Sesi ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Dɛ ao nɩ "i 'ɩn 'je ao "nyɩ ɛ‑ ? 37 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Sɔntɩ ‑ma mua 'nynɩ 'wlʋa' 'de ‑ma tʋ"bodɛ 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑wɔn ‑a ‑je 'de ‑ʋn ‑pʋn" ‑te, due' 'je 'de ‑ma dian o ‑te ‑wɛe due' 'je 'de ‑ma kʋan o ‑te. 38 'De Sesi 'na : Dɛ aoa ‑tee' a i ao se ɛ juo‑. "Nmia ‑pɛ 'ma mua 'naa', ao 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'naa' 'mɛɛ ? 'De ‑cɛ" wɔn 'jea' 'ma mua 'ʋn cɛan', ao 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'ʋn cɛɛan 'mɛɛ ? 39 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A ‑bɛɛ' nɛ'. 'De Sesi 'na : Tɔ' ‑o ‑cɛɛn'‑, "pɛ 'ma mua 'naa' a, ao 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'naa' 'mɛ, 'de ‑cɛ" wɔn 'jea' 'ma mua 'ʋn cɛan', aoa muɛ ɛ 'ʋn cɛan'. 40 'Kaa 'de 'ma dian o ke 'ma kʋan o ‑tetɩ ‑mɛ ɛ, ɩa' ‑tɩ' se 'e 'ma ‑cɛ" 'kwa nɩ‑. Ɩa' ‑teɩn ‑tu nyʋ ‑a ‑tɩ' Kea nmaɩ ɛ, ʋʋpʋ ‑jɩ 'je.

41 Klai" nynuu ‑puue ‑sia 'o 'wɔan wlu ‑nɩa 'mʋa‑, ʋʋ 'kpaa Sakɩ ke San 'cɛn i. 42 'Sʋ Sesi 'da ʋʋ ‑wee' 'mɛ, ‑wɛe ɔ 'na : Ao juɛ' nyʋ nyiɔ ɔ ‑gbʋn ‑a ja ka "jrujeʋn nɩa 'de 'kmʋ "kpei ‑ta ʋʋpʋ ‑a cri nyiɔ bɩ ‑sɔn i, 'de nyʋ ‑nɩa nyʋ klae" ʋʋpʋ ‑a kmaa nyʋ wɔn "kpei. 43 'Kaa ɛ 'bo kan' nɩɛ 'de aopʋ "klu. ‑Bo aoa' due' nɩɛ "i ɔ 'je klaa" nɩ ‑mɛ ɔ nɩ aoa' "jɔi nʋʋi. 44 'De ‑bo aoa' due' 'na ɔ 'je nya kɔn ‑mɛ ɔ nɩ ao ‑wee' 'a kʋɔn. 45 Dɛ‑nʋɛ' nyiɔ 'ɔ "Ju se ji ‑wɛe nyʋ 'je ɔ "juɔi nʋʋ, 'kaa ɔ ji' ‑wɛe ɔmɔ 'je nyʋ "juɔi nʋʋ, ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' 'kmʋ 'e to 'de ɛ 'je nyʋ ‑tuu" seie‑.

Sesi 'bɔɔ‑ "dɔi Batime 'a "jri

(Matie 20.29-34 ; Luikɩ 18.35-43)

46 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nyniɛ 'o Seriko. ‑Ta ʋʋa 'wlʋa 'demu ɛ, nyiɔ ‑kwɛ‑ de, 'bo mɔ Time 'a "ju Batime, ‑doa" a, ɔ ‑teɛ i 'bo ‑je doun" ɔɔ jea ‑srɔ. 47 Ka Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ a ‑sia' ɔ 'wɔɩn 'sʋ ɔɔ wee' ɔ o, ɔ 'na : Dafidɩ 'a "Ju Sesi, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe‑ 'de ! 48 Nyʋ 'a ‑ta ‑tuu" a 'wlɔ wlu "jru ‑wɛe ɔ 'e wɔn "mu. 'Kaa ɔɔ kpa wlu "jɛi ɔɔ jea "wɔ ke'wlɛ ɔ 'na : Dafidɩ 'a "Ju, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe‑ ! 49 'Sʋ Sesi nyna i, ɔ 'na : Ao 'dɔ ! 'Sʋ ʋʋ 'da "dɔi 'mɛ, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn ‑too"‑, ‑ɩn ‑je mu la ɔɔ 'da ‑ʋn ‑ɛ ! 50 'Sʋ ɔ ‑fii" ɔɔ' flae'‑ 'mɛ, ɔ ‑pliin" ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ jiɛ 'e Sesi o. 51 Sesi "dua wlu 'ʋn ɛ, ɔ 'na : Dɛ ‑ɩn ‑nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑ʋn "jrii nʋ ɛ‑ ? "Dɔi 'na : 'Ɩn "bo, ‑ɩn ‑nʋɛ 'ma "jri 'je 'bai‑ 'ɩn 'je i 'je. 52 'De Sesi 'na : ‑Ɩn mu, ‑ma dɛ ‑kwlɩ" ‑tea' 'pʋʋ ‑ʋn ‑ɛ. 'Bo ɛ "sri ɔɔ' "jri je 'bai‑, ɔɔ jea i 'je ‑wɛe ɔ bla 'o Sesi 'de.

11

Sesi pa 'bo Selisalɛm

(Matie 21.1-11 ; Luikɩ 19.28-40 ; San 12.12-19)

1 ‑Ta ʋʋa "kʋʋan Selisalɛm ‑kwlɔ i, 'de Befase ke Betani ‑pʋn", 'de olifɩ‑crʋ "kpei ɛ, Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu 'sɔɔn, ɔ 'na : 2 Ao mu 'e ‑kwlɔ ‑nɩa 'e nya 'di. ‑Bo aoa sea ‑kwlɔ i "si ɛ, aoa muɛ soofaeju due' ‑mɔɔa i 'jea'. Nyɔ jrɔ' se ɛ "kpei ‑te due'. Ao kain ɛ, ao 'je ɛ 'ʋn ja ‑ta. 3 ‑Bo nyɔ ‑tee' aopʋ i 'de ɔ 'na dɛɛ‑tɩ aoa nʋ kan' a‑ ? ‑Mɛ ao wlu ao 'na Tʋ"bo ‑nɩɛ "i. Ɔɔ mu ɛ ‑jei" pooa', ɛ 'je 'nɔ ji kaan.

4 Ʋʋ mua, ʋʋ jɛɛ soofae' ju 'mɛ 'de ‑gbu" due' "wɔin, ɛ mɔɔɛ i 'de "kpae' 'bo ‑je ‑wɔin". Ʋʋ kain ɛ'. 5 Nyʋ ‑nɩa 'mʋa‑ 'a jrʋ' wlu ʋʋpʋ ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ aoa nʋ kan' a‑ ? 'De dɛɛ ‑tɩ aoa kain soofae' ju i ɛ‑ ? 6 Ka Sesi "sia 'nynɩ, 'ka klai" nynuu 'da ʋʋpʋ ‑pee. 'Sʋ ʋʋ "taiɛ ʋʋpʋ "i, ʋʋ je mu.

7 Ʋʋ ja Sesi soofae' ju, ʋʋ sroɛ ʋʋa' 'ʋnpaadɩ "kpei, ‑wɛe ɔ 'jɛ "kpei, ɔ ‑tei. 8 Nyʋ ‑tuu" sroɛ ʋʋa' 'ʋnpaadɩ ‑je woi, nyʋ jrʋ' cɛn ‑pɔa" wɩn ‑kle' "kpei‑ ‑wɛe ʋʋ po ɩ ‑je woi. 9 Nyʋ ‑kɔan 'e Sesi "juɔi ke nyʋ ‑kɔan 'e ɔ 'de ke, ʋʋa wee ɔ o, ʋʋ 'na :

Osana ! ɛ 'de mɛ ‑nɩ : ‑Kai" 'matɛ ! "Diwan kpʋn nyɔ ‑ɔ jia 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ ! 10 Tʋ"bodɛ ‑ɛɛ jia, ‑a "bo Dafidɩ 'a tʋ"bodɛ, Kea 'a "diwan kpʋn ɛ ! ‑Kai" 'matɛ 'de jaʋn 'di !

11 Sesi nynia 'bo Selisalɛm ɛ, ɔ pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe dɩ "klein ‑ɩa nʋʋa 'de mu, ɔ ‑gbʋn ɩ ‑wee' ja. Kwie a kpʋn a 'sʋ ɛ, ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn muɛ 'e Betani.

Sesi se fikɩtu "buo ja jɛɛ

(Matie 21.18-19)

12 Ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan', ‑ta Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu a 'wlʋa Betani ɛ, 'mɩɩɛ‑ ɛ nʋ Sesi 'mɛ. 13 Ɔ tɛɛn o fikɩtu due' wɩn "jia ja, ɔ je ɛ i 'je. Ɔ mua, ɔmɔ 'na ɔ 'jeɛ "buo ja 'je ‑o 'de‑, 'kaa ɔ 'kpaa' 'bo ɛ ‑sɔn ɛ, wɩn 'a 'sʋ mɩ ɔ jɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' "buo po nɔ" se nyni. 14 'Sʋ Sesi "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : Ɛmɛ fikɩtu ‑nɛ, nyɔ jrɔ' 'bo ɛɛ' "buo diɛ 'bode ! Dɛ ɔɔ 'tmʋa 'mʋa‑ ɔɔ' klai" nynuu 'wɔɛn.

Sesi nʋɛ nɔ" dɩpleʋn i 'de Kea ‑gbu klaa" 'di

(Matie 21.12-17 ; Luikɩ 19.45-48 ; San 2.13-22)

15 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ʋʋ nyniɛ Selisalɛm. Sesi pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, 'sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ ‑a plea dɩ ke nyʋ ‑a ‑tɩan' dɩ 'de ɛ 'di inʋa' ‑pʋn". 'Wɛi fai" poonyʋ ke "pai plenyʋ 'a "kpa ‑tɩ ke ɔ ‑gbɩ' ‑wee' "jɛi‑. 16 Ɔɔ' 'wɔn nyɔ jrɔ' 'ɔ 'blee dɛ "jru ɔɔ' cɛn Kea ‑gbu klaa" 'di ‑tie". 17 ‑Wɛe ɔ ‑te nyʋ dɛ tɔɔa' ‑pʋn" ɔ 'na : Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa : 'Ma ‑gbu" a muɛ nyʋ ‑wee' 'a Keabae‑gbu nɩa', 'kaa aopʋ mɔ nʋ ɛ "jri‑gbu 'ʋn.

18 'Sraa ‑saʋn klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn 'wɔan dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ 'sʋ ɛɛ' faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. Ʋʋa ‑pɔn Sesi 'a 'dba ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ' wlu ɔ 'tmʋa ke dɩ ɔɔ ‑sa wɔ ɩa "siɛ nyʋ ‑kwea de "i.

19 ‑Fli bla 'sʋ Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'wlʋ 'o ‑kwlɔ 'mɛ.

Kea ‑kwlɩ" ‑tetɩ

(Matie 21.20-22)

20 ‑Sɔn' ‑sɩan' ‑klae" pɛɛn ‑ta ʋʋa ‑sia', klai" nynuu 'jeeɛ fikɩtu ‑nɛ "jriɛ‑. 'Kaa ɛ ‑sa jɛa' 'de "jɛi, ɛ je 'de ɛɛ' 'sɩn o nyni. 21 Piɛi poɛ dɛ ‑nʋʋa ‑kwlʋ o, 'sʋ ɔ wluɛ Sesi ‑pee ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑gbʋn fikɩtu ‑ɩn ‑pooa ‑soo' o ɛ, ɛ ‑wee' jɛ 'sɔɛ. 22 'Sʋ Sesi "duɛ wlu 'ʋn, ɔ 'tmʋʋɛ ɔɔ' klai" nynuu ɔ 'na : Ao ‑te' Kea ‑kwlɩ" ! 23 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑bo ao ‑te' Kea ‑kwlɩ" ɛ, ao 'bɛɛ' ao 'je crʋ ‑nɛ ‑pee wlu, ao 'je nʋ : Ɛ 'wlʋ ‑ta, ɛ 'je 'e 'tɔniɛ wɔn 'kpa ! Dɛ ao ‑teea' i, 'ka ɛɛ mua nʋa' ‑bo ao se ɛɛ' pɛe i plee ‑wɛe ao 'je ɛ ‑kwlɩ" ‑te' ɛ, aoa muɛ 'jea', ɛ 'je 'o nyni. 24 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, dɩ "klein ao baea Kea ‑wɛe ao ‑teea' i ɛ, ka dɛ ɛɛ 'kpa ao 'kwa, ao ‑te' ɛ ‑kwlɩ" aoa muɛ ɛɛ' dɛ tu 'jea' see ɛ 'e nʋʋɛ‑. 25 'De ‑ta ao nɩɩa baea' ‑bo ao 'blee nyɔ jrɔ' 'dii ‑mɛ ao ‑kɔ' ɔɔ' dɛsaʋn ‑wɛe ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'je aoa' dɩsaɩn ‑kɔ' ‑ke. 26 ('Kaa ‑bo ao se nyʋ 'a dɛsaʋn ‑kɔ' ɛ, ao "Bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di se aoa' dɩsaɩn ‑kɔi' ‑ke.)

‑Ta Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋ ɛ‑ ?

(Matie 21.23-27 ; Luikɩ 20.1-8)

27 Ʋʋ 'bɔɔ‑ de ʋʋ je Selisalɛm mu ke'wlɛ. ‑Ta Sesi a naa i 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ɛ, 'sraa ‑saʋn o, kɛ' wɔ‑saʋn o, nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" 'kpa 'de ɔ ‑pʋn". 28 Ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ta ‑ɩn ‑sa "ikmaa' ‑ma jea dɩ ‑nɩ nʋ ɛ‑ ? 29 Sesi wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ‑ dɛ due' i ‑tee'‑. ‑Bo ao ‑sɛ "kpei ɛ, ‑ta 'ma "ikmaa' 'wlʋa 'ma muɛ 'o 'a 'nynɩ "sia'. 30 Nyɔ ‑dbo' San Batisɩ nyʋ "ni "jru pooa 'a‑ ? Kea ‑ae, ‑aee' nyiɔ‑ ? Ao ‑sɛ "kpei. 31 Ʋʋa' 'sʋ ‑teɛ ba o ‑tooa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑Bo ‑a ‑wlu ‑a ‑na Kea ‑dbo' ɔ ɛ, ɔɔ muɛ nʋa' dɛɛ‑tɩ ao se dɛ ɔ 'tmʋa tɔ' 'ʋn 'je ɛ‑ ? 32 'De ‑bo ‑a ‑na nyiɔ ‑dbo' ɔ ɛ‑ ? Ʋʋa plee nyiɔpʋ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑wee' a naa tɔ' i ʋʋ 'na San nɩɛ Kea 'a weepoi 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o. 33 'Sʋ ʋʋ wluɛ Sesi ‑pee ʋʋ 'na : ‑A se ɛ juo‑. 'De Sesi 'na : 'Mɔ ‑ke ɛ, ‑ta 'ma "ikmaa' a 'wlʋa ‑wɛe 'ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, 'ɩn se 'o 'a 'nynɩ "sii‑ ‑ke.

12

‑Busan dinyʋ saɩn 'a "i poo‑tɩ

(Matie 21.33-46 ; Luikɩ 20.9-19)

1 Sesi a cɛɛn 'e "ipoo‑tɩ 'ʋn ‑wɛe ɔɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ wlu ‑pee ɔ 'na : "Ju due' mɔ ‑dba rɛsɛn' ‑kle ɔ blɛ ‑klɛe 'de woi, ‑ɔ ‑blu" ‑ta nyʋ 'jea rɛsɛn 'ʋn "nmuu ɛ, ‑wɛe ɔ po "miɔ‑gbu due'. 'De ɔ siɛ ‑busan dinyʋ o, ‑wɛe ɔ mu 'dʋʋa'. 2 Rɛsɛn' ‑sa nɔ" nynia, ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋi due' 'de ‑busan dinyʋ o, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ‑nɩ rɛsɛn' jɔ 'de ‑sa ʋʋ 'je ɔ "nyɩ. 3 'Kaa ʋʋ kpʋn ɔɔ' dbonʋi ‑nɔ 'mɛ, ʋʋ blɔ' ‑wɛe ʋʋ nʋ ɔ i, ʋʋ se ɔ dɛ jrɛ' "nyɩ. 4 ‑Kle' jei dboɛ ɔɔ' dbonʋi jrɔ' ke'wlɛ. Ʋʋ ‑sa ‑mɔ kpi "jrui ‑wɛe ʋʋ ‑cree" ɔ. 5 ‑Kle' jei dboɛ taan ‑nɔ, ʋʋ 'dba ‑mɔ 'mɛ. 'Ka ʋʋ nʋ ɔɔ' dbonʋnyʋ ‑tuu"‑tuu, ʋʋ bla jrʋ', ʋʋ 'dba jrʋ'.

6 Nyɔ due' koʋn ‑gbai' ‑sia ‑kle' jei 'kwa a, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ' ‑tɩ kmaju. Ɔmɔ ɔ dbo de 'bɔɔ‑ nɔ" 'de ʋʋpʋ o. Ɔ naa tɔ' i ɔ 'na : Ʋʋa muɛ 'ma "ju 'a ni' ‑tea' see. 7 'Kaa ‑busan dinyʋ ‑nʋ 'tmʋʋɛ ba ʋʋ 'na : "Ju ‑jea 'kɛn kpa 'de nya ɔ ka. Ao "nyɩ ‑a mu ‑a ‑je ɔ 'dba ‑wɛe ‑kle' 'je ‑a 'kwa sie‑. 8 ‑Wɛe ʋʋ kpʋn ɔ ‑cɛɛn'‑, ʋʋ 'dbɔ, 'de ʋʋ ‑sa ɔɔ' "ku 'bo ‑kle, ʋʋ po ɛ 'kwla.

9 'De Sesi 'na : Aoa naa tɔ' i 'ee, ka ‑kle' jei 'je nyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' nʋ ɛ‑ ? Ɔɔ muɛ jia', ɔ 'je ‑busan dinyʋ 'dba, ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ‑kle' dbonʋnyʋ jrʋ' "nyɩ. 10 Wlu ‑crɩɩa' ‑ta, ao seɛ 'dii nʋʋ ? Ɛ 'naa :

"Soukpo ‑gbu" ponyʋ pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑snɛɛ "soukpo ‑cɛɛn'‑ 'ʋn. 11 Dɛ Tʋ"bo nʋa, ɛmɛ ‑nao. Ɛ nmɔɔ ‑a 'di wɔn.

12 'Sʋ, Suifʋ‑wi" 'a "jrujeʋn a ‑pɔn Sesi 'a kpʋn ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'je kan' 'mɛ ‑tɩ' ɔ pooa "i ɛ, ʋʋpʋ ɔɔ 'da. 'Kaa ʋʋa pleea nyʋ ɛ, ʋʋ siɛ ɔ 'mʋa‑ ʋʋ je mu.

'Bluajei 'a ‑dɛɩnpo'

(Matie 22.15-22 ; Luikɩ 20.20-26)

13 Ʋʋ dboɛ Fariseɛn jrʋ' ke Erodɩ 'a 'cɛ jrʋ' 'de Sesi o, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ wlu 'a "klɛ ‑pee ‑gba' 'de ʋʋ 'je ɔ "kpei kpʋʋn‑. 14 Ʋʋ jia, ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑juo ka ‑ma ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ 'a 'sʋ 'mɛ. Nyɔ jrɔ' 'ɔ faʋn 'a nʋ ‑ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑maa' ‑gbʋn nyʋ 'a 'bɛsʋn ja, 'kaa ‑ma tɔɔɛ nyʋ Kea 'a ‑jeblʋ 'a ‑cɛ" 'kpa. ‑Aa ‑teeɛ' ‑mi i nyʋ 'beeɛ' nyʋ 'je ‑dɛɩnpo' ‑sa, nyʋ 'je ɛ 'blʋajei Sesaa "nyɩɩ ? ‑A ‑sɩ ‑ae, ‑aee' ‑a ‑bo ɩ ‑saa ? 15 'Kaa Sesi juo ka ʋʋ pooa "jri de 'mɛ, 'sʋ ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa ‑gba' 'ʋn wlu 'a "klɛ ‑pee ɛ‑ ? Ao ja 'ʋn 'wɛijɔ due' kea' 'ɩn 'je ɛ 'je. 16 'Sʋ ʋʋ jɔ 'wɛijɔ due'. 'De Sesi ‑tee' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Nyɔ ‑ble "jru kpa" ‑nɛ ke 'nynɩ ‑crɩɩa' ‑taa ? 'Sʋ ʋʋ 'na : 'Blʋajei Sesaa ‑o.

17 Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑nɩa Sesaa 'a dɛ, ao "nyɩ ɛ Sesaa, 'de dɛ ‑nɩa Kea 'a dɛ, ao "nyɩ ɛ Kea o. 'Sʋ dɛ ɔ 'tmʋa ɛɛ' tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ.

'Mɛʋn 'a "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ

(Matie 22.23-33 ; Luikɩ 20.27-40)

18 Sadiseɛn jrʋ' jiɛ 'de Sesi o. 'De see ɛ, Sadiseɛn‑wi" 'na "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ se tɔ' nɩ. Ʋʋ ‑teeɛ' Sesi i ka ʋʋ 'na : 19 Nyʋ dɛtɔɔi, Moisɩ 'crɩɛ kɛ' ‑nɛ ɔ je ‑a ‑nyɩ", ɛ 'naa : ‑Bo "junmɔu due' 'ble 'nynɔ ‑wɛe ɔ ke ʋ se "ju 'wlʋ 'de ɔ 'je 'mɛ ɛ, ɔɔ' "dei "duo ‑tiɔn" 'nynɔ ‑sia 'ʋn, ɔ ke ʋ 'je "nynuu‑ 'wlʋ 'de ɔɔ' ‑fɛin' ‑mɛa ‑pee. 20 'Kaa ‑a ‑jeɛ de'dinmai ‑mɛ" 'sɔn. ‑Jɔ ‑saa "i 'blea 'nynɔ, ɔ se "ju 'wlʋ, ɔ je 'mɛ. 21 Ɔɔ' ‑tiɔn" 'nynɔ ‑sia ɔɔ' "dei "duo ʋ 'ʋn 'ɛ. 'Kaa ɔ ke ʋ se "ju 'wlʋ ‑ke, ɔ je 'mɛ. Dɛ due' ‑nɛ mɛ ‑nʋʋɛ taan ‑nɔ "jrii ‑ke. 22 Nyʋ ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn ʋ jiia 'kwa i ɛ, ʋʋa' due' koʋn ‑gbai' ke ʋ se "ju 'wlʋ ʋʋ ‑wee' je 'mɛ. Ʋʋ ‑wee' 'wlʋ 'kmʋ kpɩɩn‑, ‑wɛe ʋmʋ 'mɛ ‑ke. 23 ‑Sɔntɩ nyʋ a mua "kunyɩɔ' sɔan' a, ‑wɛe nyʋ ‑mɛa ‑wee' 'jea 'kmʋ de ji ɛ, nyɔ ʋ 'je "bli "ti ‑gbo' ɛ‑ ? Nyʋ ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn ‑wee' 'ble ʋ 'nynɔ 'ʋn.

24 'De Sesi 'na : Ka aoa "maa aoa' ‑cɛ" tai' ao se ɛ juo‑ ? Aoa' 'wɔn Kea 'a wlu ‑crɩɩa' 'mii, 'de aoa' 'wɔn Kea 'a "ikmaa' 'dei ? 25 'Kɛ ‑nɛ ‑cɛɛn'‑, ‑bo nyʋ sɔn "kunyɩɔ', ‑mɛ "nynunmai ke 'nynʋkpae 'a ba "blitia' ‑kwɛ', 'kaa ka Kea 'a "soa‑wi" nɩa 'de jaʋn 'di ɛ, 'ka ʋʋa mu nɩa'. 26 'De dɛ ‑nɩa ‑ɩn ‑mɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑sɔn "kunyɩɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ ‑crɩɩa' 'de Moisɩ 'a 'sbɛ 'di 'de "wi‑gbau'o 'a ‑tɩ' 'ʋn, ao se ɛ 'dii nʋ duee' ? Kea wluɛ Moisɩ ‑pee ɛ 'naa : 'Ɩn nɩɛ Ablaam 'a Kea, Isaakɩ 'a Kea, Sakɔbʋ 'a Kea. 27 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ Kea nɩɛ nyʋ ‑nɩa 'kmʋ 'a Kea ‑o, ɛ se 'mɛʋn 'a Kea nɩ‑. Dɛ ao ‑sia' "i ‑gblein' ‑wɛe ‑ɛɛ tai' "maa aopʋ‑, ɛmɛ ‑nao.

Kɛ'ɛ "jruojɔ

(Matie 22.34-40 ; Luikɩ 10.25-28)

28 ‑Ta ʋʋa 'tmʋɛ ɛ, kɛ' wɔ‑sai due' a poɛ doun" o. ‑Ta ɔ 'jea kan' ka Sesi ‑sa ‑tɩ' ʋʋpʋ ‑tee' ɔ i wɔ ka ‑cɔɔn' ka 'sʋ ɛ, ɔ 'kpa ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Kɛ' ‑wee' "klein 'a "jruojɔ 'de ɛ‑ ? 29 'De Sesi 'na : Kɛ'ɛ "jruojɔ 'ɔ "i‑saa' ‑nɛ ka : ‑Ɩn ‑te' doun" Israɛ, ‑aa Tʋ"bo klaa" Kea 'a 'sʋ mɛ ‑nɩ Tʋ"bo. 30 ‑Ɩn ‑kma ‑ma Tʋ"bo Kea 'a ‑tɩ' 'de ‑ma pɛe ‑wee' o, 'de ‑ma ‑suu ‑wee' 'ʋn, 'de ‑ma tɔ' ‑wee' 'ʋn, 'de ‑ma 'kpɩ ‑wee' 'ʋn. 31 'De kɛ'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ ka : ‑Ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ɛ. Kɛ' ‑jea "i 'bɛ ‑ɛ ‑jea kɛ' 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑ ‑sii ɛ, ɛ se nɩ‑.

32 'Demɔ kɛ' wɔ‑sai "duo wlu 'ʋn 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : 'Kɛ nɩ ‑cɛɛn'‑, nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑tmʋɛ tɔ' ‑tɩ Tʋ"bo klaa" 'a 'sʋ ‑nɩ Kea, ‑kea'‑ jrɛ' se 'e de nɩ‑. 33 Nyʋ 'je Kea 'a ‑tɩ' kma ‑o 'de ɔɔ' pɛe ‑wee' "klein o, 'de ɔɔ' tɔ' ‑wee' "klein 'ʋn, 'de ɔɔ' 'kpɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ‑wɛe ɔ 'je ɔ ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ka ɔ kma ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ɛ. Ɛ "paa' ɛ je nmi "klein nyʋ a poa "jri ɔɔ "nyɩa Kea ke 'sraa‑ "klein nyʋ a ‑sa' ɔɔ "nyɩ ɛ ‑sii. 34 Sesi 'jea kan' ka ɔ poa ‑tɩ' wɔn o 'de tɔ' 'dinɩa' 'ʋn ɛ, ɔ 'na : ‑Ɩn se Kea 'a tʋ"bo‑kwlɔ o tɛɛn‑.

Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, nyʋ ‑wee' a plee ɔɔ' i ‑teea' 'mɛ 'bode.

Nyɔ ‑ɔɔ "Ju Klisɩ nɩ ɛ‑ ?

(Matie 22.41-46 ; Luikɩ 20.41-44)

35 ‑Ta Sesi a tɔɔa nyʋ dɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ɛ, 'bomɔ ɔ ‑tee' ʋʋpʋ dɛ due' i, ɔ 'na : Kɛ nʋ ‑wɛe kɛ' wɔ‑saʋn a 'daa‑ Kea 'a 'o‑tei Dafidɩ 'a "ju ɛ‑ ? 36 Dafidɩ mɔ 'ɔ ‑cɛ", Kea 'a ‑Suu po ɔ ‑je o ɛ, ɔ wlu' ka :

Tʋ"bo wluɛ 'ma Tʋ"bo ‑pee, ɛ 'naa : ‑Ɩn ‑te i 'de 'ma dianfɔ o mamaʋ 'ɩn 'je ‑ma tʋnyʋ 'de ‑ɩn bʋ ‑sɔn ‑tu".

37 Dafidɩ mɔ'ɔ ‑cɛ" ɛ 'daa‑ Kea 'a 'o‑tei Tʋ"bo. Ka ɔ nʋ ɔɔ' "ju nɩsʋn 'ja a‑ ?

Sesi ‑saa nyʋ fɛn' 'de kɛ' wɔ‑saʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn

(Matie 23.1-36 ; Luikɩ 20.45-47)

Sesi 'a wlu doin" o poa' a nʋɛ nyʋ ‑tuu" ‑kwea de 'tʋn. 38 Nyʋ ɔɔ tɔɔa dɛ, ɔ wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de kɛ' wɔ‑saʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Ɩn ‑paa "bai ‑tɔɔn 'ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑na i 'de nyʋ ‑wee' po ‑ʋn 'jewlu o "kpae' woi ɛmɛ ʋʋa ‑pɔn. 39 "Kpa‑tɩ klae" ‑nɩa Kea ‑gbi 'dii o, ‑tein 'dɔe ‑nɩa ‑kɔ' ‑sɔn i mɩ ʋʋpʋ a ‑pɔn i. 40 Ʋʋa ‑sa' ‑tiɔn" nynʋkpae' dɩ 'kwa i. 'Kaa ʋʋa 'jeɛ nyʋ 'srɛ i pooa' 'a "dia, baewlu "tiɛ ʋʋpʋ wɔn 'di foo" 'ʋn. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa' 'pee a muɛ "ikmaa'.

‑Tiɔn" 'nynɔ 'ɔ nɩɩa" wɛi' jɔ‑

(Luikɩ 21.1-4)

41 Sesi ‑kɔa' nyʋ dɛ tɔɔa' 'sʋ ɛ, ɔ ‑teɛ i 'bo 'wɛ‑ 'di podɛ ‑pʋn", ‑wɛe ka nyʋ a nʋa 'e 'wɛi posʋn ɔɔ ‑gbʋn' ɛ ja. "Wliiɛjeʋn 'a ‑ta ‑tuu" a poɛ 'e 'wɛi ‑tuu". 42 'Bomɔ ‑tiɔn" nynɔkpao' due' ‑sea' dɛ 'ble jii‑, ‑wɛe ʋ po 'e 'wɛijɔ mɩɩ" 'sɔɔn, ‑bo ɩ bee o ‑wɛe ɩ nʋ ‑suujɔ 'ɔ tɔo 'a tɔo. 43 'Sʋ Sesi 'da ɔɔ' klai" nynuu ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑tɩɔn" nynɔkpao' nɩɩa" a 'dba ‑ta, dɛ ʋ poa 'e 'wɛi 'dipodɛ 'di ɛ, ɛ ‑tiɛi", ɛ je dɛ ʋʋ ‑wee' "klein poa 'e ‑sii, 44 dɛ‑nʋɛ' 'wɛi ‑siia ʋʋpʋ i ɛ, ɩmɩ ʋʋ po 'e, 'kaa ʋmʋ se dɛ jrɛ' 'ble ʋa' nɩɩa" wɛi' jɔ‑ ʋ ‑tea' ‑kwlɩ" ɛ, ɛmɛ ʋ to 'e.

13

Sesi 'tmʋɛ Kea ‑gbu klaa" 'a "jɛi ‑gba' ‑tɩ

(Matie 24.1-2 ; Luikɩ 21.5-6)

1 ‑Ta Sesi a 'wlʋa 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ɔɔ "sia "kpae' ɛ, ɔɔ' klai" nynuu 'a due' wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑gbʋn 'nɔ, "soikpi ‑ɩ poa ‑gbu" klaa" ‑nɩ ‑ɩn ‑gbʋn ɩa' "jriinmɔsʋn ja kea' ! 2 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ma ‑je ‑gbi" klae" ‑nɩ 'mɛɛ, ɩ ‑wee' a muɛ blua' ɩa' "sou se "sou "kpei siei.

'kmʋ 'a ‑kwɛ‑tɩ

(Matie 24.3-14 ; Luikɩ 21.7-19)

3 ‑Wɛe ɔ 'ja 'e olifie crʋ "kpei, ɔ ‑tei 'de ɔ to Kea ‑gbu klaa" "jua "i. 'Sʋ Piɛi o, Sakɩ o, San o, Ancre, blɔ "jru ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : 4 ‑Ɩn ‑tmʋʋ' ‑aʋn ke blaa nɔ" ‑mɩ 'a dɩ tu 'je nʋʋ ɛ‑, dɛ ‑jeɛ ‑to ka ɩa mua 'o nynia' a‑ ?

5 'Sʋ Sesi ‑teɛ ʋʋpʋ 'tmʋa' ‑pʋn", ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' nyɔ jrɔ' je ao 'srɛ ipoo‑. 6 Nyʋ ‑tuu" a muɛ 'ma 'nynɩ "jru ‑tea' ʋʋ 'je ji, ʋʋa' jrɔ' 'e nʋ : 'Mɔ ‑nɩ Kea 'a 'o ‑tei, 'mɔ ‑nɩ Kea 'a 'o ‑tei. 'Kamɔ ʋʋa mu nʋa' 'sʋ ʋʋ 'je nyʋ ‑tuu" 'srɛ ipoo‑. 7 ‑Bo aoa sea tʋ 'a 'nynɩ 'wɔn o, ‑bo aoa sea tʋ 'a ‑cruɛn" 'wɔn o, dɛ 'bo ao 'dii waa. Ɛɛ' dɛ tu 'je nʋʋɛ‑ ‑o see. 'Kaa ‑mɛ se 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" nɩ ke. 8 nyiɔ 'ɔ kpɛ jrʋ' a muɛ ʋʋ ‑ponyiɔ o ‑fɔan', 'blʋa 'a blo' wɔn jrɛ' ɛ muɛ ɛ ‑poblʋa o ‑fɔan'. 'Blʋa‑ a muɛ crɛa' dɩ 'mii, 'mɩɩɛ‑ ɛ muɛ jia'. Ka "i‑saa ‑gbaan ‑di a kpʋn a 'nynɔkpao' ‑kwlʋ ɛ, 'ka ɩa mu nyʋ ‑kwlʋ kpʋn 'a. 9 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ'. Nyʋ a muɛ ao "kuan poa' 'de 'pee 'wlʋ ‑gbi 'dii. Nyʋ a muɛ ao blaa' 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. Dɛ ao ke 'ma na 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, aoa muɛ 'blʋajeʋn ke tʋ"bo ‑wi" "juɔi mua' ‑wɛe ao 'je 'ma ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn nɩ‑. 10 'Kaa ‑pɔia" ‑tɩ 'je 'tmʋʋɛ ‑o tɛin" 'de nyiɔ 'ɔ kpɛ ‑wee' ‑pee. 11 'De ‑bo nyɔ nynaa aopʋ‑ i ‑wɛe ɔ 'je ao 'pee 'ʋn kpa a, ao 'bo dɛ ao 'jea 'tmʋ 'a ‑sɔɔn ‑tu" ɛ. ‑Bo ao nyni 'e ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ mua aopʋ 'ʋn jia' a, ao 'tmʋɛ. Dɛ aoa mua 'tmʋa' ɛ se 'de aoa' ‑cɛ" 'ʋn 'wlʋi, 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn 'de ɛ 'je 'wlʋ. 12 Nyʋ jrʋ' a muɛ ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a de'di 'de toa' ‑wɛe nyʋ 'je ʋʋpʋ 'dba. 'Ka "nynuu‑ "bo ‑wi" a mu ʋʋa' "nynuu‑ nʋa' ‑ke. "Nynuu‑ jrʋ' a muɛ ʋʋpʋ "bo ‑wi" o ‑fɔan' ‑ke, ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'dba. 13 Dɛ ao nɩa 'ma 'cɛ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ ‑wee' "klein a muɛ aopʋ 'ʋn 'nyɛa'. 'Kaa nyɔ ‑ɔ sea "jru ‑jei" ‑saa mamaʋ, ‑wɛe ‑ɔ mua ‑ɔ nynia, ɔmɔ ‑je 'pʋ.

Nyʋ sɩaɩn'‑ kpʋʋndɩ

(Matie 24.15-28 ; Luikɩ 21.20-24)

14 ‑Bo ao 'je dɛsaʋn 'a ma" ‑ɛɛ kpʋʋn a nyʋ sɩaɩn'‑, ‑wɛe ɛ ‑te ‑ta ɛ sea "i kɔn ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑ɔɔ ‑sroa' 'e 'sbɛ 'dii 'wɔn ɛ 'mii‑. 'Sʋ ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'de Suide ple ʋʋ 'je crɩ 'dii mu. 15 Nyɔ ‑wlʋa o ‑gbɛin" ‑wɛe ‑ɔ mua "kpae, ‑mɛ ɔ 'bo 'de jiɛ ɔ 'bo ɔɔ' 'bleedɩ 'ʋn "duo ‑kɔ i ‑pɔɛn'. 16 'De nyɔ ‑ɔɔ mua 'de ‑kle nɩa', ɔ 'bo de "biiɛ, ɔ 'bo ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'ʋn "dua' muɛ. 17 'Nynʋkpae' ‑a mua "kwli 'blea' ke ‑jʋ ‑ʋʋa mua "nynuu‑ ‑kwlɩ" 'blea' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ ʋʋa' ‑cɛ" wɔn 'jea' ! 18 Ao bae Kea ‑wɛe ɩa' dɩ tu 'bo nʋʋɛ dee' 'a ji nɔ", 19 dɛ‑nʋɛ' 'kle ‑a mua jia' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ɛɛ muɛ "ikmaa' ɛ 'je 'kle ‑wee' ‑sii. Dɛ ‑wlʋa 'de 'blʋa 'a ‑gbɔo ‑tee nɔ" o, ‑ta Kea nʋa dɩ ‑wee' "klein ɛ, ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa kaanwɩ ɛ, nyɔ se ɛɛ' 'kle tu 'je ke due' 'de nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ 'kle jrɛ' "i poo‑ 'de nya. 20 ‑Bo Tʋ"bo se ɩa' 'wɩ tu "i "kʋʋan‑ 'de ɛ, ‑mɛ nyɔ jrɔ' se 'pʋi. 'Kaa nyʋ ɛ 'da ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ' nyʋ nɩ ɛ, 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn mɔ ɛ "kʋʋan‑ ɩa' 'wɩ tu "i. 21 ‑Bo nyɔ jrɔ' wlu 'de ao ‑pee ka ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, Kea 'a 'o ‑tei nɩɛ ‑ta, 'de ɔ nɩɛ 'nɔ, ao 'bo ɛ tɔ' 'ʋn 'jeɛ, 22 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'o ‑teʋn ke wlu 'kwajaaʋn a muɛ jia'. Ʋʋa muɛ jrii' klae" klae nʋa' ‑ɩ ‑bɛɛ' mɔ 'de‑ ‑ɩ ‑je nyʋ ‑ʋʋa naa Kea 'a ‑jei" ka ‑cɔɔn' ka 'a "jru ‑jei" ‑saa. 23 Aopʋ‑ mɔ ɛ, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ'. 'Ɩn siɛ nɔ" nya 'ɩn je ao dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'tmʋʋ‑, ‑wɛe ao 'jɩ juo‑.

nyiɔ 'ɔ "Ju 'a dejisʋn

(Matie 24.29-31 ; Luikɩ 21.25-28)

24 Ɛɛ' nɔi" ɛ, ‑bo 'kle 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, 'jrʋ a muɛ "jri "mua', 'cʋ se fain 'bode. 25 Cʋ‑sɩɩn a muɛ "jɛi 'wlʋa' ɩ 'je blu, ‑wɛe "ikmadɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'je i ‑suua'‑ ‑wɛe ɩ 'je ‑teɩn 'wlʋ. 26 ‑Wɛe nyʋ 'je nyiɔ 'ɔ "Ju "jriɛ‑ 'jee‑, ɔ 'je ji 'bo bue" "kpei, ɔ ke ɔɔ' "ikmaa' ke ɔɔ' 'nynɩ 'wlʋa' ke‑. 27 Ɔɔ muɛ ɔɔ' "soa‑wi" dboa' 'de 'blʋa 'a 'fɔ ‑nyiiɛ ‑wee' o, ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ Kea ‑sa 'o "jrui 'kɩɩn‑, dɛ ‑mua' ‑ɛ ‑jɛɛa ‑ta 'blʋa‑ ke jaʋn "tia a.

28 Dɛ ti a tɔɔa nyʋ ɛ, ao siɛ "jriɛ‑ o : ‑Bo ti 'a 'dae a sea tɔɔ ɛ ɩ 'je wɩn dee ‑tuu" ‑ɛ ‑o. ‑Mɛ ka ‑kua" sea o tɛɛn‑ ao juɛ. 29 'Kamɔ ‑bo aoa sea dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ i 'je ɩa sea nʋʋɛ ɛ, ‑mɛ ka nyiɔ 'ɔ "ju 'a ji nɔ" "kʋʋan‑ i ‑wɛe ɔ nɩa 'o ‑gbɛin" ‑jei" ɛ, ao 'jɩ juo ‑ke. 30 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ : Nyʋ ‑nɩa 'kmʋ kaan 'a jrʋ' se 'mɛi dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'je nyni. 31 Jaʋn ke 'blʋa‑ a muɛ ‑sia', 'kaa 'ma wlu se ‑sii 'nɔ 'kmʋ.

Kea due' koʋn ‑gbai' mɛ ‑juo 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ"

(Matie 24.36-44)

32 Nyɔ se ɛɛ' 'wɩ ke ɛɛ' nɔ" juo, Kea 'a "soa‑wi" ‑nɩa 'de jaʋn 'di foo" 'sʋ se ɛ juo‑, Kea 'a "Ju 'a ‑cɛ" 'kpa se ɛ juo‑, Kea due' koʋn ‑gbai' mɛ ‑juo ɛ. 33 Ao 'bo i "maɛeɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ 'di ɛɛ' dɛ tu a mua nʋʋa' ao seɛ juo‑. 34 Ka ‑gbu" jei 'a 'dʋʋa' mua' nɩa, 'ka ɛɛ mu nɩa'. Ɔ siɛ ɔɔ' ‑gbu" ɔɔ' dbonʋnyʋ o, ɔ ‑gble' ɛ ʋʋpʋ dbo "jrii due 'due, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ‑ ‑gbu" ifuoi ɔ 'na : ‑Ɩn ‑te "jriɛ‑ "i. 35 Ao ‑te "jriɛ‑ "i 'ja, dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑gbu" jei 'jea de ji ɛ, ao se ɛ juo‑. Ɛ 'beeɛ' ɛ 'je ‑kwie" ka nɩ‑, ɛ 'je ‑too' ‑kwea nɩ‑, ɛ 'je sʋn" 'a ‑sro' nɔ" nɩ‑, ɛ 'je ‑klae" pɛɛn nɩ‑. 36 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao je "nyɩɔ' nɩ ‑wɛe ɔɔ' dejia' je aopʋ "jru ‑tiie'‑. 37 Dɛ 'ma 'tmʋʋa aopʋ‑ ‑ta, 'ma 'tmʋɛ 'de nyʋ ‑wee' "klein ‑pee : Ao ‑te "jriɛ‑ "i !

14

"Jrujeʋn‑wi" a pa Sesi 'a jaa"

(Matie 26.1-5 ; Luikɩ 22.1-2 ; San 11.45-53)

1 Kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ ke ‑kɔ' jrɛ' nyʋ a 'daa‑ ‑di'pɛn ‑sea' ‑pun" 'a ‑kɔ' ke ɩa' 'wɩ siɛ 'sɔɔn. 'Sʋ 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn a ‑pɔn Sesi 'a kpʋn ‑kɔ i 'srɛ 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba. 2 Ʋʋ 'tmʋʋɛ ba ʋʋ 'na : ‑A ‑bo ɛ nʋɛ 'bo ‑kɔ' ‑sɔn ‑wɛe ‑kli je 'kpa.

'Nynɔkpao' due' "cniiɛ -dai'klɔni "i 'de Sesi "jru

(Matie 26.6-13 ; San 12.1-8)

3 Sesi nɩɛ 'o Betani, 'de ‑tee' dii Simɔ o ‑gbu". ‑Ta ɔ ‑teea i ɔ nɩa dɛ dia' a, "junynɔkpao' due' pa ‑gbu". Ʋ 'bleɛ kmaa -dai'klɔni 'ɔ ‑sooɛ due'. Ɛɛ' ‑sooɛ tu ɛ, "sou 'dɔe ‑nʋɛ' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩ albatrɩ. ‑Dai'klɔni ‑nɩa 'e ɛ 'di ɛ, ɛɛ' 'nynɩ ‑nɩ naadɩ. ɛ ke dɛ jrɛ' se o bee‑, ɛɛ' sɔɔn' kma'. Ʋ cɩɛn ‑cun" "wɔin, ‑wɛe ʋ "cnii ɛ "i 'bo Sesi "jru. 4 Nyʋ ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di 'a jrʋ' 'kpa 'cɛn ʋʋ 'na : Dɛ ‑ble ‑dai'klɔ ‑nɛ ‑mɛ 'ɛ i dooa' kan' a‑ ? 5 'De ‑mɛ 'kamɔ nyʋ 'beeɛ' nyʋ 'je ɛ ple 'wɛi 'a kwla mɛɛo"‑. ‑Wɛe nyʋ 'je ɛ nɩɩa" nyʋ "nyɩ. 'Sʋ ʋʋa ‑cɛ' "junynɔkpao' ‑nʋ "bli. 6 'Sʋ Sesi wlu' ɔ 'na : Ao 'wlʋ ʋ ‑pʋn". Dɛɛ ‑tɩ aoa kpʋn ʋ ‑kwlʋ ɛ‑ ? Dɛ ʋ nʋa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ nmɔ "i, ɛ nɩɛ 'ma "jrii nʋ ka‑, 7 dɛ‑nʋɛ' ao ke nɩɩa" nyʋ ‑wi" a muɛ i ‑tea' 'wɩ ‑wee' 'di. ‑Sɔntɩ ao nɩɛ "i ɛ, ao 'beeɛ' ao 'je ʋʋpʋ 'dɔe "jrii nʋ, 'kaa 'mɔ ke ao se i ‑tei 'de 'wɩ ‑wee' 'di. 8 Dɛ ʋ 'bɛɛa kwa i ɛmɛ ʋ nʋa 'o. Ʋ 'wla 'ʋn ‑dai'klɔ "jru ‑wɛ‑. Ʋ siɛ 'ma inmae nɔ" nya, ʋ je 'ʋn ‑pɛɛ. 9 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ : ‑ta "o ‑ta nyʋ a mua ‑pɔia" wlu 'tmʋa' 'de 'blʋa‑ "kpei ɛ, nyʋ a muɛ "junynɔkpao' ‑nʋ 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o poa', dɛ ʋ nʋa nyʋ 'je ɛ 'tmʋ.

Suida ‑nɩɛi" ɔ 'je Sesi ple

(Matie 26.14-16 ; Luikɩ 22.3-6)

10 Suida Isikario, ‑ɔ ‑nɩa 'e klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "klu, muɛ 'de 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" o, ɔ 'na ɔ 'je Sesi ple 'de ʋʋpʋ 'kwa. 11 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'de Suida 'wɔn ɛ, ɛ 'bleɛ ʋʋpʋ 'a 'mʋa‑. Ʋʋ cɛn wlu ‑tie", ʋʋ 'na ʋʋ 'je ɔ 'wɛi "nyɩ. 'Sʋ Suida a ‑pɔn Sesi 'a kpʋn ‑kɔ i ‑wɛe ɔ 'je ɔ 'de ʋʋpʋ 'kwa ‑tu".

Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu diɛ ɔɔ' de'bɔɔdiidɛ

(Matie 26.17-25 ; Luikɩ 22.7-14, 21-23 ; San 13.21-30)

12 ‑Di'pɛn ‑sea' ‑pun" ɛɛ' ‑kɔ'ɔ "i‑saawɩ o ɛ, ʋʋa a ‑saa' 'blae‑tɔe ‑sraa ‑wɛe ʋʋa ‑tu" kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ. Ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, Sesi 'a klai" nynuu ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ta ‑ɩn ‑nɩi" ‑a ‑je ‑ma ‑kɔ' diidɛ pii ɛ‑ ? 13 'Bomɔ Sesi dboo ʋʋa' 'sɔɔn, 'de ɔ 'na : Ao mu 'e ‑kwlɔ. Ao ke "ju due' ‑a ‑mu ‑gbʋʋan' ɔ 'e "nibi "kpei po‑. Ao bla 'bo ɔ 'de. 14 ‑Gbu" ɔɔ mua 'di paa' a, ao 'tmʋʋ ɛɛ' jei ao 'na : ‑Aa dɛtɔɔi 'naa : ‑Gbu" 'a wɔn ‑jɛwɛ‑ ‑ɛ 'di 'ɩn ke 'ma klai" nynuu 'je ‑kɔ' diidɛ dii ɛ‑ ? 15 'Sʋ ɔɔ muɛ ao ‑gbu" 'a wɔn klaa" due' ‑nɩa 'e "jɛi tɔɔa'. Dɩ ‑wee' pooɛ kpɔi" 'de ɛ 'di sese. 'Demɔ ao 'je ‑aa diidɩ pii‑. 16 Klai" nynuu mua 'de ‑kwlɔ ɛ, ʋʋ jɛɛ dɩ ‑wee' 'mɛ ka Sesi "sia ɩa' 'nynɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋ pi ‑kɔ 'ɔ diidɩ.

17 ‑Fli 'wlaa 'sʋ, Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑wee' ji'. 18 ‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia' a, Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, aoa' due' ‑ɔ ‑ke 'ma poa sʋn ‑tadue ‑ta a, ɔɔ muɛ 'ʋn plea'. 19 Klai" nynuu ‑wee' "kaeɛ "jrii, ʋʋa ‑tee' ɔ i due 'due ʋʋ 'na : Ɛ se 'mɔ nɩ 'de ! ‑Aee' 'mɔ ‑o ? 20 'De Sesi 'na : Ao ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɛ, aoa' due' ‑ɔ ‑ke 'ɩn nɩa ‑di'pɛn 'smaa' ‑ta ‑due ‑ta ‑o. 21 Tɔ' ‑o, 'dɛ ‑crɩɩa' 'de nyiɔ 'ɔ "Ju 'a 'mɛ ‑tɩ 'ʋn 'je 'o nynia' ‑cɛɛn'‑, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔ 'e toa' a, ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de ɔɔ' jei tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ! Ɔɔ' se 'kmʋ ji "paa' 'de‑.

22 ‑Ta ʋʋ nɩɩa dɛ dia' a, Sesi "duɛ ‑di'pɛn 'ʋn, ɔ poɛ ɛɛ' Kea 'sɛ‑ ‑wɛe ɔ cɩɛn ɛ ‑tie" ɔ "nyɩ ɛ ɔɔ' klai" nynuu, 'de ɔ 'na : Ao "duo ɛ 'ʋn, ao 'je ɛ di, ɛ nɩɛ 'ma ku ‑o. 23 ‑Wɛe ɔ "duo nmɔ ‑saan 'a "pɛ 'ʋn, ɔ po Kea 'sɛ‑. 'De ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ, ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein 'nɛɛ. 24 'De Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ɛ ‑nɛ nɩɛ 'ma nymɔ ‑o, dbɛɛdɛ 'ɛ nymɔ ‑ɛ ‑wla i nyʋ ‑tuu" 'a ‑tɩ' ɛ. 25 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ, 'ɩn se nmɔ ‑saan 'nai 'bode mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ɛɛ' dee' ‑nɛ 'na 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di.

26 Ɛ 'wlʋa 'mʋa‑ a, ʋʋ ‑kɔ' Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛdʋ blea' ‑wɛe ʋʋ mu 'de olifɩ‑crʋ "kpei.

Sesi 'tmʋɛ Piɛi 'a ɔɔ' wɔn ‑sa ‑tɩ

(Matie 26.31-35 ; Luikɩ 22.31-34 ; San 13.36-38)

27 Ʋʋ nynia 'e crʋ "kpei 'sʋ ɛ, Sesi wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao ‑wee' "klein a muɛ 'ʋn 'bɔa', 'kamɔ wlu ‑crɩɩa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn 'da, ɛ 'na :

'Ma muɛ nɔ" dɩ 'dei ‑tei 'dbaa', ‑wɛe 'blae ‑wee' 'je dɩ 'mii ‑gbaa.

28 'De ‑bo 'ɩn sɔn "kunyɩɔ' ɛ, 'ma muɛ ao "juɔi ‑sia' 'ɩn 'je 'de Galile mu. 29 'Sʋ Piɛi 'na : ‑Bo nyʋ ‑wee' 'bɔ ‑ʋn mɔ 'de ɛ, 'mɔ se ‑ʋn 'bɔi. 30 Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ' ‑tɩ, 'de "maʋ' 'wɩ 'di ‑sɩan a, nɔ" ‑tɩ sʋn" 'je ‑sro' kpɛ 'sɔɔn ɛ, ‑ma muɛ 'ʋn wɔn ‑sa 'a kpɛ taan. 31 'Kaa Piɛi 'nyɛ ɛ "kpei ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je 'mɛ ‑tadue mɔ 'de ɛ, 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je ‑ʋn wɔn ‑sa 'nɔ 'kmʋ. 'Kamɔ klai" nynuu ‑sia 'o ‑wee' "klein 'da ‑ke.

Sesi baeɛ Kea 'de Sɛsemane

(Matie 26.36-46 ; Luikɩ 22.39-46)

32 Ʋʋ 'wlʋa 'mʋa‑ ʋʋ nynia ‑ta nyʋ a 'daa‑ Sɛsemane ɛ, Sesi 'tmʋʋ ɔɔ' klai" nynuu ɔ 'na : Ao ‑te i ‑ta, 'ma muɛ baea'. 33 ‑Wɛe ɔ "duo Piɛi ke San ke Sakɩ 'ʋn. ‑Wɛe ɔ ke ʋʋ 'kɩɩn‑ 'o nya dɛ‑saan"‑ 'sʋ dɛ ‑teɛ ɔɔ' 'dii waa' ‑pʋn", ɔɔ' pɛe cɛn mlɛun". 34 'De ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn "kaeɛ "jrii "kɩkɩ. 'Ma pɛe ‑siɛ' sro ɛ e 'mɛɛa' jɛɛ‑. Ao sie ‑ta ao 'je "jriɛ‑ "i ‑te. 35 ‑Wɛe ɔ 'kpaa' 'de nya dɛ‑saan" ka, ɔ tba "jua‑ i 'bo 'blʋɔ, ɔ bae Kea ‑bo ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ kuiwɔn 'je nɔ" ‑nɛ o tɛɛn. 36 Ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, ɛ 'bɛɛ‑ dɛ ‑wee' 'mɛ, ɛ tɛɛn 'ʋn 'kle 'je nɔ" ‑nɛ o. 'Kaa 'ma 'tʋn nʋ‑tɩ 'bo nʋʋɛ, ɛɛ' ‑nɩ mɛ ‑je nʋʋɛ‑. 37 Ɔɔ jia de ‑mɛ ɔ jɛɛ klai" nynuu "nyɩɔ'. 'Sʋ ɔ 'na : Simɔ Piɛi, ‑ma ‑mʋʋ' ? ‑Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑ɩn ‑je "nyɩɔ' mɛ i kpʋʋn kpɛ due' ‑wee'‑ ? 38 Ao ‑te "jriɛ‑ "i, ao bae Kea ‑wɛe ao je dɛsaʋn 'di blu. Nyiɔtɔ' ‑teɛ 'dɔe nʋa 'a kein"ke, 'kaa 'blʋku se 'e 'de i ku‑. 39 ‑Wɛe ɔ tɛɛn o ke'wlɛ, ɔ po bae wlu due' ‑nɛ. 40 ‑Ta ɔɔ jiia de ‑mɛ ɔ jɛɛ ɔɔ' klai" nynuu "nyɩɔ' ke'wlɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' "jri kuɛ kwa. 'Sʋ dɛ ʋʋ 'je ɔ ‑pee 'tmʋʋ, ɛ se nɩ‑. 41 Ɔ jia de kpɛ taan ‑nɛ ɛ, ɔ 'na : Ao ‑teɛ i ke aoa jea 'mʋʋ ? Ɛ sie kan' ! Nɔ" nyni' ‑wɛ‑. Ao ‑gbʋn 'nɔ, nyiɔ 'ɔ "Ju a jiɛ 'de dɛsaʋnʋʋn 'kwa ‑tuu" 'a. 42 Ao sɔn 'ʋn, ‑a ‑je mu ! "Ju plea' 'ʋn, ɔ ka ‑ta !

Sesi kpʋʋn 'ɛ

(Matie 26.47-56 ; Luikɩ 22.47-53 ; San 18.3-12)

43 Sesi siɛ wlua' 'sʋ Suida ‑ɔ ‑tuu" a klai" nynuu ‑puue 'jɔ 'sɔɔn je i "si. Ɔ ke nyʋ ‑tuu" ji' ‑ʋʋ ‑ble ‑cnɩ ke tu tii ke. 'Sraa ‑saʋn klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" ‑dbo' ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ 'je Sesi kpʋn. 44 Suida ‑ɔ plea Sesi ɛ, ɔ tɔɔ nyʋ ‑ke ɔ jia dɛ jrɛ' ‑bo ɔ nʋ ‑wɛe ʋʋ 'je Sesi "jriɛ o sie, ɔ 'na : "Ju 'ma mua ‑kwlɩ" ‑gblea' 'teɔ ɛ, ɔmɔ ‑nao. Ao kpʋn ɔ ‑bo aoa se ɔ kpa 'ja a, ‑mɛ ao sie ɔ "jriɛ‑ o ! 45 Suida nynia, ɔ 'kpa Sesi ‑pʋn" ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi ! 'Sʋ ɔ blu ɔ "kpei ɔ ‑gblee ɔ ‑kwlɩ". 46 Nyʋ ‑sia 'o 'wla 'e Sesi "kpei, ʋʋ kpʋn 'ɔ.

47 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa 'mʋa 'a due' ‑sa ɔɔ' ‑cnɛ kpla', ɔ pooɛ 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋi, ɔ cɛn ɔ doun" "jru.

48 Sesi "dua wlu 'ʋn 'de nyʋ ‑jiɔ' kpʋan' ‑pee ɔ 'na : Ao 'bleɛ ‑cnɩ ke tu tii ‑wɛe aoa ji 'ʋn kpʋan', ɛ ‑kɔ' ‑na 'ɩn nɩɛ "ku 'dbai ‑o. 49 'Wɩ ‑wee' "klein 'di 'ɩn ke ao nɩɛ ‑tadue, 'ma jea ao dɛ tɔɔ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ao se 'ʋn kpʋn 'bo ‑mɔ. 'Kaa ɛ nʋɛ' kaan ‑wɛe Kea 'a wlu ‑crɩɩa' 'je 'o nyni.

50 Ɔ 'da kan' 'sʋ klai" nynuu ‑wee' 'wlʋ ɔ 'de 'mɛ, ʋʋ ‑wee' 'kpʋa 'kwlɩ 'dii.

51 ‑Kooa" i ‑tɔo due' ‑ɔ ‑wla tae' plu 'a 'sʋ "kpei, mɔ ‑bla 'o Sesi 'de. Nyʋ a ji ɔ kpʋn 'a ‑ke 'sʋ ɛ, 52 ɔ nyɩa tae' kui ɔɔ' "kpaan 'kpa 'kwla.

Sesi 'de ‑gbajeʋn klae" "juɔi

(Matie 26.57-68 ; Luikɩ 22.54-55, 63-71 ; San 18.13-14, 19-24)

53 Ʋʋ kpa Sesi 'de 'sraa ‑saʋn klae" "juɔi. 'Bomɔ 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wee' ‑ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" ke kɛ' wɔ‑saʋn ‑wee' 'kɩɩɛn "jrui. 54 Piɛi a bla Sesi bʋ ‑kɔ o i mamaʋ 'sʋ ɔ ke ɔ je 'e 'sraa ‑sai klaa" o ‑gbu" pa. 'Bomɔ ɔ ‑te i 'de "soa‑wi" "klu, ‑wɛe ɔɔ 'wooa nɛ.

55 'Sraa ‑saʋn 'a "jrujeʋn ke ‑gbajeʋn ‑wee' ‑kɩɩan' "jrui a ‑pɔn ʋʋ 'je Sesi ‑tɩ' "kpei bla ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ wlu "kpei 'bɛɛ‑. 'Kaa ʋʋ se dɛ jrɛ' 'je. 56 Nyʋ ‑tuu"‑tuu a ‑tuu" ɛ Sesi sɩ ‑tɩ "kpei‑, 'kaa ʋʋa' 'sʋ 'a wlu 'a kpʋn ba.

57 'Bomɔ ʋʋa' jrʋ' sɔn 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ 'nɩɩɔ sɩ ‑tɩ ‑nɛ "kpei‑ ʋʋ 'na : 58 ‑A ‑wɔn ɔɔ' wlu 'mɛ. Ɔ 'na : 'Ma muɛ Kea ‑gbu klaa" nyiɔ poa ‑ta "jɛi‑ gbaa', ‑wɛe 'de 'wɩ taan 'di ɛ, 'ɩn 'je ɛɛ' ‑jɛ nyiɔ 'ɔ sʋn sea "i bla po. 59 'Kaa 'bo ‑mɛ "kpei ke'wlɛ ɛ, ʋʋpʋ a' wlu 'a kpʋn ba.

60 'Bomɔ 'sraa ‑sai klaa" sɔɔn 'ʋn 'de nyʋ ‑wee' "klein "juɔi, ɔ ‑tee' Sesi i, ɔ 'na : Dɩ ‑tia ka nyʋ ‑nʋ a bla ‑ʋn "kpei ‑ta ‑ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑ɩn ‑je dɛ jrɛ' "kpei ‑sa mɔ ‑wee' 'sʋʋ ? 61 'Kaa Sesi se dɛ jrɛ' 'tmʋ. 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" ‑sa de ɔ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Klisɩ "diwan Kea 'a 'o ‑te ju ‑oo ? 62 'De Sesi 'na : Kɩɩn, ɛmɛ 'ɩn nɩ‑. 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, aoa muɛ nyiɔ 'ɔ "Ju 'jea', ɔ 'je i ‑te 'de "ikma Kea 'a dianfɔ o. Aoa muɛ ɔ "jriɛ‑ 'jeea' ke'wlɛ ɔ 'e de ji 'de jaʋn ‑kwlʋ 'bo bue" "kpei.

63 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" 'faeɛ ɔɔ' 'ʋnpaadɩ i, 'de ɔ 'na : Dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn jrʋ' ‑aa ‑pɔn i ke'wlɛ ɛ‑ ? 64 Ka ɔ toa Kea wɔn o aoa' ‑cɛ" 'kpa 'jee ɛ ‑wɛ‑, ka aoa naa tɔ' i ɛ‑ ?

Ʋʋ ‑wee' "klein cɛn ɔ wɔn "kpei ʋʋ 'na : Ɔ 'je 'mɛ ‑o ! 65 Ʋʋa' jrʋ' ‑te ɔ tɔn "jri wlaan' ‑pʋn". Ʋʋ blɔ dɛ "jri, ‑wɛe ʋʋ tbɔ kpiin', 'de ʋʋ 'na : ‑Ɔ nʋ kan' a‑ ? ‑Ɩn ‑si" ɔɔ' 'nynɩ ! ‑Wɛe "soa‑wi" po ɔ 'kpɩ doin" i.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Matie 26.69-75 ; Luikɩ 22.56-62 ; San 18.15-18, 25-27)

66 ‑Ta Piɛi nɩa 'e ‑gbɛin" ‑sɔin ɛ, 'bomɔ 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋnynɔkpao' due' ji. 67 Ʋ jɛɛ Piɛi nɛ 'wooa'. Ʋ ‑gbʋn ɔ ja 'pepe 'sʋ ʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɔ, ‑ɩn ‑ke Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑ta na' ‑ke. 68 'Kaa Piɛi‑ ‑too' ɔ 'na : 'Ɩn se ɔ juo‑ 'de ! Dɛ aa 'tmʋa 'maa 'wɔɛn 'mii. Ɔ 'da kan' 'sʋ ɔ 'wlʋ 'o ‑gbɛin" 'mɛ, ɔ "siɛ "kpae' 'sʋ "sʋn ‑sro'.

69 Dbonʋnynɔkpao' 'jee ɔ "jriɛ‑ ke'wlɛ, ʋ wluɛ nyʋ ‑nɩa 'de ʋ ‑pʋn" ‑pee, ʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ʋʋa' due' ‑o. 'Sʋ Piɛi 'na : 'Ɩn se ɔ juo‑.

70 Ɛ fɔan 'o mu ‑paii‑ ka 'sʋ, nyʋ ‑nɩa 'mʋa‑ wluɛ Piɛi ‑pee ʋʋ 'na : Tɔ' ‑o, ‑ɩn ‑nɩɛ nyʋ ‑nʋ 'a due' ‑o ‑cɛɛn'‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn ‑nɩɛ Galilei ‑o ‑ke. 71 'Sʋ Piɛi ‑teɛ ‑snɛɛa' ‑pʋn", ɔɔ bla', ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn 'tmʋ sɩ ɛ, Kea nʋ 'ʋn dɛ "jrii. "Ju aoa "sia 'nynɩ 'mʋa‑, 'ɩn se ɔ juo‑ ‑cɛɛn'‑. 72 Ɛ "si 'de ɔ 'wɔn mɛ 'sʋ sʋn" 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ je ‑sro'. 'Sʋ Piɛi po ɛ dɛ Sesi 'tmʋa ‑kwlʋ o, ɔ wlu' ka : nɔ" ‑tɩ sʋn" 'je ‑sro' kpɛ 'sɔɔn ɛ, ‑ma muɛ wlua' kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se 'ʋn juo‑. Ɔ naa ɛ tɔ' "kpei 'sʋ ɔ ‑teɛ ‑fɩn" 'a ‑pʋn".

15

Sesi 'de Pilatɩ "juɔi

(Matie 27.1-2, 11-14 ; Luikɩ 23.1-5 ; San 18.28-38)

1 ‑Sɔn' ‑sɩan' ‑klae" pɛɛn, 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" o, kɛ' wɔ‑saʋn o, ‑gbajeʋn 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ po wlu ‑tadue. Ʋʋ ‑koa' Sesi saan' 'sʋ, ʋʋ kpɔ' ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ɔ Pilatɩ. 2 Pilatɩ ‑tee' ɔ i ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'Beɔ ‑oo ? ‑wɛe Sesi 'na : Ɛ mɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'o.

3 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ‑tu" ɔ sɩ ‑tɩ ‑tuu"‑tuu "kpei‑. 4 ‑Wɛe Pilatɩ ‑tee' ɔ i ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Ɩn se 'bɛɛ‑ ‑ɩn ‑je wluu‑ ? ‑Maa' 'je dɩ "klein ʋʋa ‑tu" a ‑ʋn "kpei‑ ‑taa ? 5 'Kaa Sesi se dɛ jrɛ' 'tmʋ 'bode. ‑Mɛ ɛɛ' dɛ tu "maa Pilatɩ tai'.

Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'bɛɛ'

(Matie 27.15-26 ; Luikɩ 23.13-25 ; San 18.39-19.16)

6 'De ‑kɔ' "o ‑kɔ' ‑sɔn ɛ, Pilatɩ a "siiɛ ‑kaso 'dii due' i, ‑jɔ nyʋ ‑kwea de nɩai" ɛ. 7 'De "ju due' ‑nɩ ‑kaso 'di. Ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Barabasɩ. Ɔ ke ɔ "dɛi‑wi" ‑toa 'blʋajei wɔn o ‑wɛe ‑ʋʋ ‑dba "ku ‑kli 'a 'kpa nɔ" ke‑. 8 Nyʋ ‑wee' 'kpa 'de Pilatɩ ‑pʋn" ‑wɛe nyʋ ‑kwea de 'na : Dɛ ‑ma nʋa 'de ‑kɔ' ‑sɔn see ɛ, ɛmɛ ‑aa ‑tee' i ‑ɩn ‑je nʋ. 9 Pilatɩ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Ao nɩɛ "i 'ɩn 'je Suifʋ‑wi" 'a 'Beɔ i "sii‑ ? 10 'De ka 'sraa ‑saʋn 'a klae" a nʋa Sesi "cɛi o ɛ, ‑wɛe ʋʋ to ɔ 'e 'de ɔ 'jea 'mɛ ɛ, ɔ 'je kan' 'mɛ 'pepe.

11 'Kaa 'sraa ‑saʋn 'a klae" paa 'blʋa‑ ‑wee' bʋ ‑sɔn ‑wɛe ʋʋ 'je Barabasɩ 'a i "sia' Pilatɩ i ‑tee'‑. 12 Pilatɩ ‑teeɛ' nyʋ ‑gbaea' i ke'wlɛ ɔ 'na : Dɛ ao nɩ "i 'ɩn 'je "ju aoa 'daa Suifʋ‑wi" 'a 'Beɔ "jrii nʋ 'jaa‑ ? 13 Ʋʋ ‑wee' "wɔɔ' ‑tadue, ʋʋ 'na : ‑Ɩn koɔ 'o tu ‑kwlɩ". 14 'De Pilatɩ ‑tee' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Dɛsaʋn ‑jɛ wɛ‑ ɔ nʋ ɛ‑ ? 'Kaa ʋʋpʋ "wɔɔ‑ ke'wlɛ ɛ je ɛ "kpei ‑tie" cɛn ʋʋ 'na : ‑Ɩn koɔ 'o tu ‑kwlɩ" !

15 Pilatɩ nɩa "i ɔ 'jea nyʋ ‑kwea de 'di wɔn nmɔɔ ɛ, ɔ "siiɛ Barabasɩ i ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ‑ "soa ʋʋ bla Sesi, ‑wɛe ɔ to ɔ 'e, 'de ɔ 'je 'o tu ‑kwlɩ" kɔɔɛ‑.

"Soa‑wi" a wlaa Sesi 'mɛ

(Matie 27.27-31 ; San 19.2-3)

16 "Soa‑wi" kpa Sesi 'de ‑gbɛin" 'a ‑kwea'‑, 'de 'blʋajei o ‑gbu" 'di ‑wɛe ʋʋ 'da "soa ‑wee' "klein. 17 "Soa‑wi" a wlɔɔ' ‑wɛe ʋʋ pɔɔ 'beɔbai" ‑saan ‑tɔɔn' ‑tɔɔn 'ʋn, ʋʋ dba "wifan due' ʋʋ ‑tuɔ" "jru. 18 ‑Wɛe ʋʋ ‑te ɔɔ' ‑gbleea' ‑pʋn" ʋʋa nʋ : ‑A 'snɛ ! Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ! 19 'Sʋ ʋʋ blɔ ‑gblokpau "jru, ʋʋa wlɔn tɔn "jri, ʋʋa "siiɛ 'kɔi‑ i, ʋʋa tba "jua‑ i 'de ɔ "juɔi. 20 Ʋʋ ‑kɔa' ɔɔ' wlaa' kan' 'sʋ ʋʋ ‑sɔ "bai ‑saan ‑tɔɔn 'ʋn, ʋʋ pɔɔ ɔɔ' dɩ 'ʋn. ‑Wɛe ʋʋ kpɔ 'de tu ‑kwlɩ" kɔa' 'de "kpae'.

Sesi kɔɔɛ' 'bo tu ‑kwlɩ"

(Matie 27.32-44 ; Luikɩ 23.26-43 ; San 19.17-27)

21 Sirɛnɩi due' nyʋ a 'daa‑ Simɔ ɛ, Alɛsandrɩ ke Rifisɩ "bo, ‑ɔɔ ‑wlʋa 'de ‑kle ɛ, ɔ cɛɛn 'mʋa‑ de. "Soa‑wi" ‑te' ɔ ‑klaan" "kpei, ʋʋpʋ ‑tu" ɔ Sesi 'a 'mɛtu "kpei. 22 ‑Wɛe ʋʋ kpa Sesi 'e ‑tajrɔ nyʋ a 'daa‑ Gogota a. Ɛ 'de mɛ ‑nɩ "jru kpa" 'a ‑ta. 23 Ʋʋ bee nmɔ ‑saan ke sii" nyʋa 'daa 'mii‑ 'a "ni o, ɛmɛ ʋʋ "nyɩɔ 'na ‑tɩ, 'kaa ɔ se 'wɔn ɔ se ɛ 'na.

24 'Demɔ ʋʋ koɔ 'o tu ‑kwlɩ". Ʋʋ ‑seea' ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'ʋn 'de ʋʋ po soa' "jɛi ‑wɛe dɛ jrɔ' 'jea kpa due 'due 'de ʋʋ 'je ɛ juo‑. 25 ‑Klae" jrʋ ‑gbao mɛ ʋʋ kɔ Sesi 'de tu ‑kwlɩ".

26 Dɛ ‑ɛ ‑jea ɔɔ' 'mɛa a, ɛ 'crɩɩɛ' 'bo tufɔ ‑saan" "kpei. Dɛ ‑crɩɩa' ɛ ka : Suifʋ‑wi" 'a Tʋ"bo.

27 Ʋʋ kɔ dɛsaʋnʋʋn 'sɔɔn jrʋ' 'bo tu ‑kwlɩ" ‑ke, due' 'a tu 'bɔɔ‑ 'de Sesi 'a dianfɔ o, due' 'a tu 'bɔɔ‑ 'de ɔɔ' kʋaanfɔ o. 28 ['Kamɔ Kea 'a wlu 'da, ɛ 'naa : Nyʋ ‑sroo ɔ dɛsaʋnʋʋn "i.]

29 ‑Je ‑siʋn a ‑fun" a "jru ʋʋa ‑cree" ɔ', ‑wɛe ʋʋa wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ɩɩn'‑ ! ‑Mɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑je Kea ‑gbu klaa" "jɛi‑ ‑gba', ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɛ po 'de 'wɩ taan 'di ɛ, 30 ‑ɩn ‑pʋʋ' ‑ma ‑cɛ" la 'e, ‑ɩn ‑wlʋ 'o tu ‑kwlɩ", ‑ɩn ‑je i "si ! 31 'Kamɔ 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke kɛ' wɔ‑sanyʋ a wlaa Sesi ‑ke ‑wɛe ʋʋa wlu ba ‑pee ka : Ɔ 'pʋʋ nyʋ jrʋ' ‑wɛe ɔ se ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'pʋʋa' 'bɛɛ‑ ! 32 Kea 'a 'o ‑tei Israɛ 'ɛ Tʋ"bo, "sii la 'ja, ɔ 'je 'o tu ‑kwlɩ" 'wlʋ ! ‑Bo ‑a ‑jee' ‑mɛ "jriɛ‑ ‑wɛe ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. Nyʋ ‑kɔɔa 'o tu ‑kwlɩ" 'bo Sesi ‑pʋn" ɛ, ʋʋa wlɔɔ' ‑ke.

Sesi 'a 'mɛa'

(Matie 27.45-56 ; Luikɩ 23.44-49 ; San 19.28-30)

33 'Jrʋ‑gbao 'sʋ kwie kpʋn' 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei mamaʋ 'sʋ ɛ je ‑kwie" jrʋ‑gbao nyni. 34 Dɛ ‑mua' ‑kwie" jrʋ‑gbao o 'sʋ Sesi "wɔɔ' 'bo tu ‑kwlɩ" ɔ 'na : Eloi, Eloi, lama sabatani ? Ɛ 'de mɛ ‑nɩ : 'Ma Kea, 'ma Kea, dɛɛ‑tɩ ɛ ‑sa 'ʋn "jriɛ‑ ‑pʋn" ɛ‑ ? 35 Nyʋ ‑nɩa 'mʋa 'a jrʋ' 'wɔan ɔɔ' wlu 'sʋ, ʋʋ 'na : Ao po doin" i, ɔɔ 'da Eli la ! 36 ‑Wɛe ʋʋa' due' kpa plea', ɔ crooɛ fuu' ‑gblokpaui", ɔ blɛɛ 'e ‑koonmɔ o i ɔ "nyɩɛ Sesi ɔ 'je ɛ 'na. 'De ɔ 'na : Ao 'bɔ, ‑bo Eli 'bɛɛ‑ ɔɔ' tu ‑kwlɩ" ‑saa' ‑wɛe ɔ 'je ɔ i "sii‑ ɛ, ‑aa muɛ 'o 'jea' kaan ! 37 'Kaa Sesi "wɔa kpleiin 'sʋ ɔɔ' feeɛ' blu 'e 'wɛ‑.

38 "Wliɛfɔ klaa" ‑peea' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di 'wlʋɛ 'fɔ 'sɔɔn, ɛ je 'de "jɛi 'wlʋ, ɛ je i "si 'de ‑sɔn.

39 Jra' jei due' ‑nyna i 'de Sesi "juɔi, ɔ ‑gbʋan ɔɔ' "wɔsʋn ke 'mɛsʋn ja 'sʋ ɛ, ɔ 'na : "Ju ‑nɔ, Kea 'a "Ju 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o ‑cɛɛn'‑.

40 'Nynʋkpae' jrʋ' ‑nɩ 'e ‑ʋʋ ‑tɛɛn o ‑ʋʋa ‑gbʋn 'e ‑ke. 'De ʋʋ "klu 'demɔ Madi ‑wlʋa Madala nɩ‑, 'demɔ Sakɩ ‑saan"‑ ke Sosɩ de Madi nɩ‑, 'demɔ Salome nɩ‑. 41 ‑Ta Sesi nɩɩa Galile ʋʋ ke ɔɔ na' see, ʋʋa jea ɔ sʋn o po. 'Nynʋkpae' ‑tuu"‑tuu jrʋ' ‑nɩ 'o ‑ke, ‑wɛe ʋʋ ‑ke ɔ ji Selisalɛm.

Ʋʋ ‑teɛ' Sesi i

(Matie 27.57-61 ; Luikɩ 23.50-56 ; San 19.38-42)

42 ‑Fli bla a, ɛ nɩɛ dɩnmaewɩ ‑o, ɛ 'de mɛ ‑nɩ ‑kwlewɩ 'a ‑kwie". 43 'Sʋ Sosɛʋ ‑wlʋa Arimate ji'. Ɔ nɩɛ ‑gbajeʋn 'a due' ‑o ‑ke. Nyʋ ‑wee' "klein a ‑teɛ' ɔɔ' ni'. Ɔɔ fuɛ Kea 'a tʋ"bodɛ ‑ke. Ɔ poɛ 'e pɛe‑ ɔ je Sesi 'a "ku i ‑teea' mu 'de Pilatɩ o. 44 Sesi 'a 'mɛa' ‑too"‑ "maa Pilatɩ tai'. Ɔ 'da jra' jei 'mɛ ɔ ‑tee' ɔ i ‑wɛe ‑bo Sesi ‑too"‑ 'mɛa' a, 'de ɔ 'jɩ juo‑. 45 Ɔ 'wɔan jra' jei 'a wlu ɛ, ɔ 'na Sosɛʋ "duo Sesi 'a "ku 'ʋn. 46 Sosɛʋ ‑tɩɛn' tae' plu due' ɛmɛ ɔ "fian Sesi 'a "ku ɔ ‑sa 'o tu ‑kwlɩ" "jrui, ‑wɛe ɔ ‑teɔ' i 'de 'soa 'a ‑kwlewɔn ʋʋ "blua 'di. Ɔ klin o "soukpo klaa" due', ɔ kaan 'o ‑gbaɩn' "wɔin. 47 Madi ‑wlʋa Madala ke Madi ‑nɩa Sosɩ de ‑gbʋɛn ‑ta Sesi ‑teea i ja.

16

Sesi sɔn "kunyɩɔ'

(Matie 28.1-8 ; Luikɩ 24.1-12 ; San 20.1-10)

1 ‑Kwlewɩ ‑sia' 'sʋ, Madi ‑wlʋa Madala ke Sakɩ de Madi ke Salome ‑tɩɛn' ‑dai'klɔcna, ʋʋ 'je ɛ Sesi 'a "ku "jru 'wla. 2 'Dɔɔ 'ɔ "i‑saawɩ 'a ‑klae" pɛɛn, 'jrʋ 'a 'kwlawlʋ nɔ" ɛ, ʋʋ ‑cnuuɛ 'de ‑gbaɩn' "kpei. 3 Ʋʋa' 'sʋ a ‑teeɛ' ba i, ʋʋ 'na : ‑Ɔ ‑je "soukpo 'bo ‑gbaɩn' "wɔin ‑sa ‑ɔ ‑je ‑a ‑nyɩ" ɛ‑ ? 4 'Kaa ‑ta ʋʋa ‑gbʋan 'e mu ɛ, ‑mɛ "sou klaa" ‑nɛ klin 'o, ɛ je 'fɔ due' o ‑te.

5 Ʋʋ pa 'de ‑gbaɩn' 'di, 'sʋ ʋʋ jɛɛ ‑kooa" i ‑tɔo due' ‑ɔ ‑te i 'de dianfɔ o. Ɔ paa "baiplu "puu'‑ 'ʋn. 'Sʋ faʋn 'kpa 'e ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ. 6 'De ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Faʋn 'bo ao nʋɛ ! 'Ɩn 'je kan' 'mɛ Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" mɔ aoa ‑pɔn i. 'Kaa ɔ sɔn "kunyɩɔ', ɔ se ‑ta nɩ‑. Ao ‑gbʋn 'nɔ nyʋ po ɔ 'de ɛ. 7 Ao mu ao 'je ɔɔ' klai" nynuu ke Piɛi 'tmʋʋ‑. Ɔɔ fuo aopʋ‑ 'mɛ 'de Galile. 'Bomɔ ao 'je ɔ "jriɛ‑ 'jee‑ ka ɔ 'tmʋɛ 'de ɛ.

8 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɩ 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑ka' wɔn, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋa' dɩ a crɛ'. Ʋʋ 'wlʋa 'e ‑gbaɩn' 'di 'sʋ, ʋʋ ‑gbu" ɛ plea' ʋʋa jea mu, ʋʋ se nyʋ dɛ jrɛ' 'tmʋʋ‑ 'de faʋn ‑a nʋa ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" Madi ‑wlʋa Madala "i

(Matie 28.9-10 ; San 20.11-18)

9 Sesi sɔan "kunyɩɔ' 'dɔɔ 'ɔ "i‑saawɩ 'a ‑klae" pɛɛn, Madi ‑wlʋa Madala ɔ ‑sa ‑siisaɩn ‑mɛ" 'sɔn 'ʋn ʋmʋ ɔ to ɔɔ' ‑cɛi" tɛin". 10 Ʋmʋ ‑mu' ‑ʋ po ɔɔ' klai" nynuu "kuan. ‑Ta ʋa mua, ‑mɛ ʋʋ ‑wee' "kaeɛ "jrii, ɔɔ' 'kwɛ‑ pa ‑tɩ 'ʋn. 11 Ka Sesi sɔan ‑klu', ɔ nɩa 'kmʋ ‑wɛe ʋ 'je ɔ, ʋ 'tmʋ ɛ. Ʋʋ ‑wee' 'wɔn ɛ, 'kaa ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" klai" nynuu 'sɔɔn "i

(Luikɩ 24.13-35)

12 Ɛ 'wlʋa 'mʋa‑ a, Sesi to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ ka jrɔ' ka 'de ɔɔ' klai" nynuu 'sɔɔn ‑ʋʋa mua ‑gbei" ‑pee. 13 Ʋʋ jia de ʋʋ 'tmʋʋa nyʋ ‑sia 'o ɛ, ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je ‑ke.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' "i

(Matie 28.16-20 ; Luikɩ 24.36-49 ; San 20.19-23 ; Nʋʋdɩ 1.6-8)

14 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' "i, ‑mɛ ʋʋ nɩɛ dɛ diia'. ‑Wɛe ɔ ‑cɛ' ʋʋpʋ "bli 'de ʋʋa' ‑maa' ‑te' dɛ ‑kwlɩ" ke ʋʋa' pɛe 'a "i "ikmuu ‑tɩ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋ poa ʋʋpʋ ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ 'a "kuan a, ʋʋ se ʋʋpʋ 'a wlu tɔ' 'ʋn 'je. 15 ‑Wɛe ɔ 'na : Ao mu 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei‑, ao 'je 'ma ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ 'de nyiɔ ‑wee' "klein ‑pee. 16 Nyɔ ‑ɔɔ mu ɛ tɔ' 'ʋn 'jea', ‑wɛe ‑ɔɔ mua "ni "jru poa 'a, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. 'Kaa nyɔ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je ɛ, 'pee a muɛ ɔ kpʋn 'a. 17 'De nyʋ ‑a mua ɛ tɔ' 'ʋn 'jea' a, ka Kea 'a "ikmaa' ke ʋʋ na dɩ ‑ɩa muɛ toa', ɩ ka : ʋʋa muɛ ‑siisaɩn i nʋa' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn, ʋʋa muɛ wlu dee poa'. 18 Ʋʋa muɛ sɛn 'kwa i kpʋan', nyʋa muɛ diɛ dɛ o poa' ʋʋ 'je ʋʋpʋ "nyɩ, 'kaa dɛ‑saan" ka se ʋʋpʋ nʋ i. Ʋʋa muɛ 'wɛ‑nʋʋ sʋn "jru ‑tea' ʋʋa' 'wɛ‑ 'je 'bɔ.

Sesi muɛ 'de Kea o de

(Luikɩ 24.50-53 ; Nʋʋdɩ 1.9-11)

19 Tʋ"bo Sesi ‑kɔa' ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑pee 'tmʋa' kan' 'sʋ ɛ, ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ muɛ jaʋn 'di. ‑Wɛe ɔ ‑te i 'de Kea 'a dianfɔ o. 20 Klai" nynuu muɛ Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' ‑ta ‑wee' "klein. Tʋ"bo a siɛ ʋʋpʋ o 'de dboi". Ka wlu ʋʋa 'tmʋa nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ɛɛ jea ɛɛ' sʋn to 'de nyʋ 'pʋʋjrii' ʋʋa nʋa 'ʋn.

Luikɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

‑Pɔia" ‑tɩ

Luikɩ

'tmʋa

1

‑Tɩ' 'kpa "jri ‑sa ‑wlu

1 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑tɩn' dɩ ‑nʋʋa 'de ‑a "kwlu ‑ta ɩa' 'crɩa' i, 2 dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'wɔn ɩ 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑cɛ" 'kpa 'jee ɩ "jriɛ‑ sese ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa 'a ‑tea' 'wɔn. 3 Ɛmɛ‑tɩ 'mɔ ‑ke ɛ, 'ɩn ‑pɔn ɩa' ‑gbɔo ‑tea' i kpɩɩn‑ ‑wɛe 'ɩn ‑tee ɩ wɔ 'ma po ɩ 'de 'sbɛ 'di 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn Teofi ni' wɔn nɩ i. 4 'Ma nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe ka dɩ "klein ʋʋ tɔɔa ‑ʋn ɩ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ‑ɩn ‑je ɛ juo.

Sesi 'a 'wlʋ ‑tɩ ke ɔɔ' "ju ‑saan" ‑nɛ ke

5 Nɔ" ‑ɛ 'di Erodɩ nɩɩa Suide 'a 'beɔ ɛ, ɛmɛ "ju due' nyʋ a 'daa‑ Sakali nɩɩ Kea 'a 'sraa ‑sai. Ɔ nɩɛ 'sraa ‑sai Abia 'a 'tma ‑o. Ɔɔ' 'nynɔ 'wlʋɛ 'e Aarɔn 'ɔ "ji 'di, ʋa' 'nynɩ ‑nɩ Elisabɛtɩ. 6 Nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ, ʋʋa' kplɩn 'srɛi" 'bo Kea "juɔi. Ʋʋa 'jeɛ ɛɛ' kɛ' ‑wee' "klein wɔn ʋʋ se ‑pɩɩɔn" ‑pʋn" nɩ‑. 7 'Kaa ʋʋ se "ju 'ble, dɛ‑nʋɛ' Elisabɛtɩ siɛ ‑sran. 'De ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn, ʋʋ ‑wee' 'a ‑sɩn cɛn "jri "kpei ‑tie" "ju 'wlʋ ‑tɩ.

8 'Wɩ jrɛ' o 'sʋ, Sakali nɩɛ ɔɔ' 'sraa ‑sadbo nʋa' 'bo Kea "juɔi, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ke ɔ nɩa kpɔi" ɛ, ɔmɔ ‑te' 'o. 9 Soa' 'sraa ‑saʋn a poa "jɛi 'de ʋʋpʋ "klu see ɛ, ‑wɛe nyɔ ‑jea ‑dai'klɔ "jri po 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ʋʋa juɔ ɛ, ɛmɛ ʋʋ po "jɛi. 'Sʋ Sakali mɔ ɛ 'bɔɔ‑ "i.

10 ‑Dai'klɔ "jri po nɔ" ɔ, nyiɔpʋ‑ ‑kwɛa de 'de "kpae ɛ, ʋʋa baeɛ Kea.

11 Sakali nɩɩa -dai'klɔ "jri poa' 'sʋ ɔ 'jeeɛ Kea 'a "soai due' "jriɛ‑ ‑ɔ nyna i 'de ‑dai'klɔ "jri poɩn' 'a dianfɔ o. 12 Sakali 'jee ɔ "jriɛ‑ 'sʋ, dɛ wɔɔ 'dii, faʋn a nʋɔ'. 13 'Kaa Kea 'a "soai wlu' 'de ɔ ‑pee, ɔ 'na : Sakali, faʋn 'bo ‑ʋn ‑nʋɛ, dɛ‑nʋɛ' Kea kpʋn ‑ma baewlu 'mɛ. ‑Ma 'nynɔ Elisabɛtɩ a muɛ ‑ʋn "junmɔu ju ‑pee 'wlʋa', ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔ San 'daa‑. 14 Ɔɔ' 'wlʋa a muɛ ‑ma 'mʋa‑ ‑tɩ klaa" nɩa', ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je ɔɔ' 'wlʋ ‑pɔi po 'de 'mʋa‑ 'ʋn ‑ke. 15 Ɔɔ muɛ dɛwɔn nɩa' 'de Kea "jri 'de. Ɔ se "kaenmɔ ke 'dɩɩnmɔ 'nai. Ɔ muɛ 'de ɔ de 'a "kwli 'di sia 'sʋ Kea 'a ‑Suu 'je ɔ 'ʋn "ji. 16 Ɔɔ muɛ Israɛ‑kɔʋn ‑tuu"‑tuu 'a "jru 'e ʋʋa' Tʋ"bo Kea o "biia'. 17 Ɔɔ muɛ Tʋ"bo 'a weepoi nɩa'. Ka Kea 'a "ikmaa' ke ɛɛ' ‑Suu nɩa 'e Eli 'ʋn 'de ɛ, 'kamɔ ɩa mu 'de ɔ 'ʋn nɩa' ‑ke, ‑wɛe ɔ 'je ɛ nʋ 'de "nynuu‑ ke ʋʋ "bo ‑wi" 'a wlu 'je due' nɩ, nyʋ ‑kua "jru 'je tɔ'di 'kpa ka "i "isrɛnyʋ nɩa, 'de ɔ 'je Tʋ"bo 'a 'cɛ‑wi" kpɔi" ‑tee. 18 'Sʋ Sakali ‑teeɛ' Kea 'a "soai i ɔ 'na : Ka 'ɩn 'je dɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'mʋa 'a tɔ' 'ʋn 'jesʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' 'mɔ 'kpa ‑kea", 'de 'ma 'nynɔ foo" 'sʋ ‑mʋ 'a "ju 'wlʋ ‑sʋn ‑si'. 19 'Sʋ Kea 'a "soai ‑sɛ "kpei ɔ 'na : 'Mɔ ‑nɩ Gabliɛ, 'ɩn nɩɛ 'o Kea ‑pʋn" ‑wɛe 'ma nʋʋ ɛ "juɔi, ɛmɛ ‑dbo' 'ʋn ‑wɛe 'ɩn ji ‑ʋn ‑pɔia" ‑tɩ ‑nɩ 'tmʋa'. 20 'Kaa dɛ 'ɩn 'tmʋa ‑ɩn se ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 'De ‑mɛ 'kamɔ ɩa' wlu tu a mu 'o nynia' 'de nɔ" ‑ɛ ‑tu" 'a 'di, ɛmɛ ‑tɩ ‑ma mu "muu nɩa' ‑ɩn se wlu i mamaʋ 'sʋ dɛ ‑jɛɛa ɩa' "jri "kpae' poa' a.

21 ‑Ta ɛɛ nʋʋa kan' a ‑mɛ tai' "maa' nyʋ ‑ʋʋa fua Sakali 'mɛ 'de "kpae, dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑kwle 'e -dai'klɔ "jri po 'ɩn 'mɛ. 22 'Kaa ‑ta ɔɔ "sia "kpae', ɔ se wlu 'ble, ɔɔ 'daa‑ ʋʋpʋ "i, 'sʋ ʋʋ 'wɔɛn 'mii ka dɛ nʋʋɔ "jrii 'de -dai'klɔ "jri po 'ɩn ɛ.

23 Ɔɔ' ‑nɛ 'sraa ‑sadbo 'a nɔ" 'wlʋa 'o ‑jei" 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'de ɔ o ‑kwlɔ de. 24 Ɛ nʋa 'wɩ pla 'sʋ, ɔɔ' 'nynɔ Elisabɛtɩ a 'tɛn "kwli i. Ʋ 'jea kan' 'sʋ, ʋ ‑tuɛ" ʋa' ‑cɛ" i 'de 'cɩ ‑mm" 'di ‑wɛe ʋ wlu 'de ʋa' ‑cɛ" 'ʋn ʋ 'na : 25 ‑Jɛ ‑mɛ Tʋ"bo 'a nʋʋ ‑tɩ ‑o ! Ɛ 'jeɛ 'ma wɛe‑, ‑wɛe ɛ po 'ma ‑tɩ' ‑kwlʋ o, 'de ɛ ‑sa 'ʋn ‑tɩn' "juɔi 'de nyʋ ‑wee' "jri 'de.

Sesi 'a 'wlʋ‑tɩ

26 Elisabɛtɩ 'a "kwli nʋa 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ 'sʋ, Kea dbo ɛɛ' "soai Gabliɛ 'mɛ ke'wlɛ 'de Galile 'a ‑kwlɔ due' nyʋ a 'daa‑ Nasarɛtɩ 'di. 27 Ɛ dboɔ' 'de 'nynɩa ‑tɔo due' ‑ʋ ‑tea "ju due' nyʋ a 'daa‑ Soseʋ 'a 'nynɩ 'ʋn o. Ɔ nɩɛ 'beɔ Dafidɩ 'a ‑gbu" ‑sɔn nyɔ ‑o. 'Nynɩa ‑tɔo ‑nʋ 'a 'nynɩ ‑nɩ Madi. 28 Kea 'a "soai pa 'de ʋ o ‑gbu" 'di, ‑wɛe ɔ pʋ 'je wlu o ɔ 'na : Madi, 'mɔ ‑je aʋn, amɔ ‑jea 'saaʋn ɛ, Tʋ"bo Kea ke a na'. 29 'Sʋ tai' "maa' Madi 'mɛ 'de 'jewlu ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, ʋa ‑teeɛ' ʋa' ‑cɛ" i ʋ 'na : 'Jewlu ‑nɛ ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ ‑wɛ‑ ‑sɩan ka‑ ? 30 ‑Wɛe Kea 'a "soai 'na : Madi, faʋn 'bɔ aa' nʋ ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' Kea nʋa ʋn 'saa 'ʋn "jri i. 31 A ‑gbʋn 'nɔ aa muɛ "kwli 'blea', ‑wɛe a 'je "junmɔu 'wlʋ 'de a 'je ɔ Sesi‑nynɩ ‑tuu"‑. 32 Ɔɔ muɛ nyɔ klaa" nɩa' ‑wɛe nyʋ 'je ɔ Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "ju 'daa‑. Tʋ"bo Kea a mu ɔ 'beɔ 'ʋn nʋa' ka ɔ 'mɩa Dafidɩ nɩa tɛin" 'de ɛ, 33 ‑wɛe ɔ 'je 'nynɩ 'wlʋ jeejee 'de Israɛ‑nyʋ "jru o. Ɔɔ' 'nynɩ 'wlʋa' se "ti ‑ta 'blei.

34 'Sʋ Madi wlu' 'de Kea 'a "soai ‑pee, ʋ 'na : Ka ‑mɛ 'ɛ dɛ tu 'je 'o nynisʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se "junmɔu juo due'. 35 'Sʋ Kea 'a "soai 'na : Kea 'a ‑Suu 'a "ikmaa' a muɛ 'de a 'ʋn jia' 'de Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'a 'tee te "i 'a ‑fli 'je aʋn "kpei ‑cri", ɛmɛ ‑tɩ "ju ‑kwɛai 'pepe aa mua 'wlʋa' a, nyʋ a mu ɔ Kea 'a "Ju 'daa. 36 A ‑gbʋn 'nɔ, aa' de'di Elisabɛtɩ nyʋ a 'daa ‑sran ‑sie nynɔkpao' ʋmʋ ‑blea 'o ʋʋa' ‑kea" ‑kwli' ɛɛ' 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ‑nɛ ka. 37 Dɛ jrɛ' se "ikma 'de Kea ‑pee. 38 'Sʋ Madi 'na : 'Ɩn nɩɛ Kea 'a "juɔinʋʋnynɔkpao' ‑o. Ka ‑ɩn ‑daa', ɛ nʋʋɛ 'ʋn "jrii kan'. 'Sʋ Kea 'a "soai 'wlʋ 'o ʋ ‑pʋn" 'mɛ ‑wɛe ɔ mu.

Madi muɛ Elisabɛtɩ "i‑tea'

39 'De nɔ" due' ‑nɛ 'di ɛ, Madi crɛɛ "kpei‑ ʋ je ‑jei" 'kpa. 'Kamɔ ʋ nʋ ‑ja crʋɩ ‑blu' crʋɩ 'sʋ ʋ je 'e Suide 'a ‑kwlɔ due' 'di mu' 'de crʋɩ "kpei fɔo. 40 ‑Wɛe ʋ pa 'e Sakali o ‑gbu" 'di 'de ʋ po Elisabɛtɩ 'jewlu o. 41 Elisabɛtɩ 'wɔan Madi 'a 'jewlu 'sʋ ʋa' "ju ‑suua' i 'de ʋ 'ʋn. 'Bo ɛ "sri Kea 'a ‑Suu je 'e ʋ 'ʋn "ji. 42 'Sʋ ʋ kpa wlu "jɛi ʋ 'na : Kea ‑sa aʋn 'de 'nynʋkpae' ‑wee' "klu, ‑wɛe ɛ po aʋn "diwan, a ke aa' "ju ke‑. 43 ‑Ta 'ɩn ‑sa 'saaʋn ‑jɛ ‑mɛ ɛ‑, ‑wɛe 'ma Tʋ"bo de ji 'mi "i ‑teea' ? 44 A ‑gbʋn 'nɔ, aa' 'jewlu 'kpa 'ʋn doun" 'sʋ, "ju ‑nɩa 'de ʋn ‑suua' i 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 45 Amɔ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' dɩ Tʋ"bo 'tmʋa 'de aa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, a 'je ɩa' 'o nyni ‑tɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ.

Madi 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i

46 'Sʋ Madi 'na :

'Ma 'kmʋ ‑wee' a ‑sa' Kea 'nynɩ. 47 ‑Wɛe 'mʋa‑ "ji 'de 'ʋn pɛe o 'mɛ ‑ke 'de Kea ‑nɩa 'ma 'Pʋʋi 'a ‑tɩ' 'ʋn. 48 Dɛ‑nʋɛ', 'mɔ ‑nɩa ɛɛ' "juɔinʋʋnynɔkpao' ‑ɔ sea dɛ jrɛ' wɔn nɩ ɛ, 'mɔ ɛ sie "jriɛ‑ o. Dɛ ‑tba' ‑ta ‑ɛ mua nya, nyʋ ‑ʋʋa mua 'wlʋa', ʋʋ ‑wee' a muɛ 'ʋn 'di 'a wɔnmɔnynɔkpao' 'daa', 49 dɛ‑nʋɛ' Kea ‑kmai", ɛ nʋɛ dɩ klae" 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. Ɛɛ' 'nynɩ ‑kwɛ' i 'pepe. 50 Ɛɛ' 'di wɔnmɔa' se ‑kwɛ ‑ta 'ble 'de nyʋ ‑ʋʋa pleeɛ ‑pee. 51 Ɛɛ to ɛɛ' "ikmasʋn 'mɛ 'de dɩ "klein ɛ nʋa 'ʋn. Ɛɛ ‑gba' ‑cɛi" 'bɛɛʋn ja. 52 Ɛɛ ‑saa' 'beɔ‑wi" "kpa‑tɩ ‑sɔn, ‑wɛe ɛɛ "nyɩ nyʋ ‑ʋʋa ‑piia' ʋʋa' ‑cɛi" ‑teɩn. 53 Ɛɛ "nyɩɛ nyʋ 'mɩɩɛ‑ ɛ nʋa diidɛ, ɛɛ poɛ "wliiɛjeʋn ‑jei" 'de 'kwa iflɔan' 'ʋn. 54-55 Ɛɛ 'wlʋɛ Israɛ‑kɔʋn ‑ʋʋ ‑nɩa ɛɛ' "juɔinʋʋn o. ‑Wɛe ɛɛ to ʋʋpʋ ɛɛ' 'diwɔnmɔa' "i. 'Kamɔ ɛ cɛn ɛɛ' wlʋ ‑tie" 'de ‑a "bo Ablaam ke ɔɔ' "nynuu‑ ‑pee.

56 Nɔ" Madi nʋa 'o Elisabɛtɩ o ‑gbu" ‑sɔn 'bɛɛ‑ 'cʋɩ taan 'mɛ ‑wɛe ʋ mu 'de ʋ o ‑kwlɔ de.

San Batisɩ 'a 'wlʋ ‑tɩ

57 Nɔ" nynia 'o 'sʋ Elisabɛtɩ ‑gbaan', ʋ 'wlʋɛ "junmɔu ju‑. 58 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋʋ "kʋʋan i ke ʋa' 'cɛ‑wi" 'wɔan ka Tʋ"bo 'a nyʋ 'a wɛe 'jea' 'bɛa "i 'de ʋa' ‑tɩ' 'ʋn 'sʋ, ʋʋ ke ʋʋ ‑wee' a nʋʋɛ ba 'mʋa i. 59 "Jupliiɛ nʋa 'wɩ ‑mɛ" na 'sʋ ʋʋ jiɔ 'klɛn kpaa'. Ʋʋa 'dɔɔ‑ ɔ "bo Sakali 'a 'nynɩ, 60 'kaa ɔ de "dua wlu 'ʋn, ʋ 'na : "Ɩɩn‑, San mɛ ‑je ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ. 61 'Sʋ ʋʋ 'na : Nyɔ jrɔ' se 'nynɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'ble 'de aa' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ "klu. 62 'Sʋ ʋʋa 'daa Sakali "i ‑wɛe 'nynɩ ‑jɩ ɔ nɩa "i ɔ 'jea ɔɔ' "ju 'daa‑ 'de ʋʋ 'jɩ juo‑. 63 ‑Wɛe Sakali ‑tee' tufɔ i 'de ɔ 'crɩ 'o ɛ "kpei ka : San mɛ ‑nɩ ɔɔ' 'nynɩ. 'Sʋ tai' "maa ʋʋpʋ ‑wee' 'mɛ. 64 'Bo ɛ "sri ɔ je wɔn 'bai, ɔɔ' mɩɩɔ je ‑gbai', ɔ je wlua' ‑pʋn" ‑te 'de Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa' 'ʋn. 65 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ɔ "kʋʋan i ɛ, ɛɛ' faʋn a nʋ ʋʋpʋ ‑wee' 'mɛ. Dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ nyiɔpʋ a 'tmʋ ɛ "wɔin‑ 'de Suideblʋa 'a 'fɔ ‑nɩa crʋɩ 'dii ‑wee' "klein "kpei‑. 66 'Sʋ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wɔɩn ʋʋ poɛ ɩ pɛe o, ‑wɛe ʋʋa nɩɩ tɔ' "kpei‑, ʋʋa ‑teeɛ' ʋʋa' ‑cɛ" i ʋʋ 'na : Dɛ "ju ‑saan" ‑nɔ ‑mɔ 'je 'ʋn 'wlʋ 'de nya 'ja a‑ ? Tʋ"bo 'a 'saaʋn ‑nɩ ɔ "kpei.

Sakali 'a 'dʋ

67 Kea 'a ‑Suu ‑kweai jia 'e "ju ‑saan" "bo Sakali 'ʋn 'sʋ, ɔ ‑teɛ Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" ɔ 'na :

68 "Diwan kpʋn Tʋ"bo Israɛ 'ɛ Kea, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑teeɛ', ɛɛ' 'cɛ "i ‑wɛe ɛ ‑seie ʋʋpʋ. 69 Ɛ nʋɛ' ‑wɛe Nyʋ'pʋʋi ‑kmai" 'wlʋ 'de ɛɛ' dbonʋi Dafidɩ 'a ‑gbu" 'di. 70 Ka ɛɛ' ‑cɛ" 'ɛ wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" 'tmʋ ɛ 'de ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 71 Nyʋ'pʋʋi ‑ɔ ‑jea ‑a seie 'de ‑aa tʋnyʋ ke ‑aa 'ʋn 'nyɛʋn ‑wee' "klein 'kwa ɔmɔ ‑ɔɔ ji. 72 'Kamɔ Kea nʋ ɛɛ' 'diwɔnmɔa' to sʋn 'de ‑a "bo ‑wi" ‑pee, ‑wɛe ɛ po ɛɛ' dbɛɛdɛ ‑nɩa 'pepe 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o, 73 ka ɛ cɛan ɛɛ' wlu ‑tie" 'de ‑a "bo Ablaam ‑pee see ɛ. 74 Ɛ 'na ɛ 'je ‑a seie 'de ‑aa tʋnyʋ 'kwa, ‑wɛe ‑bo ‑aa se ɛ "juɔi nʋʋ ɛ, faʋn je ‑a nʋ. 75 'De ‑a ‑je na 'de 'pepe nɩa' ke "isrɛa 'ʋn 'de ‑aa 'kmʋnɩa' 'ʋn 'de 'wɩ ‑wee' klein" 'di. 76 Sakali wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : 'De ‑mɔ 'ma "ju, nyʋ a muɛ ‑ʋn Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a wlu 'kwajaai 'daa', dɛ‑nʋɛ' ‑ma muɛ naa' 'bo tʋ"bo "juɔi ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛɛ' ‑jeblʋ nmaea'. 77 Dɛ ‑ɩn ‑jea 'tmʋ 'de ɛɛ' 'cɛ ‑pee ɛ ka Kea 'pʋʋ aopʋ 'mɛ. Ɛ 'wlʋɛ aoa' dɩsaɩn "kpei. 78 Kea kma ‑aa ‑tɩ' kpleiin, ɛ 'jeɛ ‑aa wɛe‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑sɩɩn ‑sɔn' 'de ‑a "kpei ka ‑klae" jrʋ a 'wlʋa 'kwla 'de jaʋn 'di ɛ. 79 Ɛ ji' ‑wɛe ɛ ‑sɩn' 'de nyʋ ‑tea i 'de kwie 'di ke nyʋ ‑tea 'mɛa 'a ‑tea' "kpei, 'de ɛ 'je ‑aa "juua 'de pɛe 'a blu ‑jei" "biee‑.

80 "Ju‑saan" ‑nɔ, ka ɔɔ 'boa, 'ka ɔɔ' tɔ' 'dinɩa' a 'kpa "kpei. Ɔ "tiɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei mamaʋ 'sʋ ɛ je 'wɩ ‑ɛ 'di ɔ toa ɔɔ' ‑cɛ" 'de Israɛ‑kɔʋn ‑pee jɛɛ‑.

2

Sesi 'a 'wlʋ‑tɩ

(Matie 1.18-25)

1 Ɛɛ' nɔ" tu 'di mɛ 'blʋajei Sesaa Okisɩ bla kɛ' ɔ 'na : Nyʋ ‑wee' "klein 'je ʋʋa' 'nynɩ 'sbɛ 'di po ‑o 'de Rɔmɛ 'ɛ 'blee‑blʋa ‑wee' "klein "kpei‑. 2 Ɛmɛ ‑nɩ 'nynɩ 'sbɛ 'dipoa' 'a "i‑saa ‑nɛ. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛmɛ Kirinisɩ 'blee Siriblʋa. 3 Nyʋ ‑wee' "klein a muɛ ʋʋa' ‑kwlɛ 'dii due 'due, ‑wɛe ʋʋ 'je 'nynɩ 'sbɛ 'di po.

4 Soseʋ foo" 'sʋ 'wlʋ 'o Nasarɛtɩ 'mɛ 'de Galile ‑wɛe ɔ mu 'o Bɛtelɛm 'de Suide 'bo ɔ 'mɩa Dafidɩ o ‑kwlɔ, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'wlʋɛ 'e Dafidɩ 'a "ji 'di. 5 Ɔ ke Madi ‑ʋ ‑tea ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn mu' ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' 'nynɩ 'sbɛ 'di po. Ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ Madi 'bleɛ "kwli.

6 Ʋʋ nynia 'o Bɛtelɛm 'sʋ ɛ, ‑gbaandi 'kpa Madi 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ʋ ‑gbaan'. 7 Ʋ 'wlʋ ʋa' "i‑saaju 'mɛ ‑wɛe ʋ "fin ɔ tae'fɔ i, ʋ 'pɛɛn ɔ i 'de 'blae 'a 'didiidɛ 'di, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se ‑teɩn 'je 'de 'dʋɩ‑ 'a ‑si' ‑gbu" 'di.

"Nɔdɩ 'dei ‑teʋn muɛ Bɛtelɛm

8 'De ɛɛ' 'blʋa 'a 'fɔ tu o ɛ, "nɔdɩ 'dei ‑teʋn jrʋ' ‑ʋʋ ‑nɩ 'e ‑gbaa "kpei ‑wɛe ‑ʋʋa fuo ʋʋa' nɔ"dɩ 'dei "maʋ". 9 Ʋʋa ‑gbʋan' 'emu 'sʋ, Tʋ"bo Kea 'a "soai due' ‑jɛɛ ʋʋpʋ. 'Sʋ Tʋ"bo 'a ‑sɔn' ‑sɩn' 'de ʋʋ 'de i ‑ta ‑wee'. Ɛɛ' dɛ waa ʋʋpʋ 'dii, 'sʋ faʋn klaa" 'kpa 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ. 10 Kea 'a "soai wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Faʋn 'bɔ aoa' nʋ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ja ao ‑pɔia" ‑tɩ ‑ɩa mu nyʋ ‑wee' "klein 'a 'mʋa‑ klaa" 'blea' ‑ke. 11 Ɛ nɩ aoa' 'pʋʋi mɔ ‑wlʋ ‑sɩan 'de Dafidɩ o ‑kwlɔ. Ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ, Tʋ"bo ! 12 Ka ao 'jea ɔɔ' juosʋn nʋ 'ka ka : aoa muɛ "jupliiɛ due' 'jea', ɔ 'je 'e tae'fɔ 'di nɩ‑, ‑wɛe ɔ 'je i'pɛn 'de 'blae 'a 'didiidɛ 'di.

13 Ʋʋa kɔan 'emu 'sʋ Kea 'a "soa‑wi" ‑tuu"‑tuu ji' 'bo ‑jɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa ‑tɩ' ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ʋʋa nʋ :

14 Kea 'a 'nynɩ "bɛi 'de jaʋn 'di ‑wɛe pɛe 'a blua' 'je 'e 'blʋa "kpeinyʋ ‑ʋʋa ‑tɩ' Kea kma "kpei ji.

15 Kea 'a "soa‑wi" ke ʋʋ cɛɛan "i ʋʋ mua jaʋn 'di de ɛ, nɔ"dɩ 'dei ‑teʋn wluɛ ba ‑pee ʋʋ 'na : ‑A mu Bɛtelɛm ‑wɛe dɛ ‑nʋʋa 'demu 'de Kea ‑sa 'kwla 'de ‑a ‑pee ‑ta, ‑a ‑je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. 16 Ʋʋ mu' 'de "kpei‑ crɛa' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ jɛɛ Madi ke Sosɛʋ ke. Ʋʋ jɛɛ "ju ‑saan" 'mɛ ‑cɛɛn'‑, ɔ je i'pɛn 'de 'blae 'a 'didiidɛ 'di. 17 Ʋʋ ‑kɔ' "ju ‑saan" "jriɛ‑ 'jeea kpɩɩn‑ ‑wɛe ʋʋ po dɩ "klein ʋʋ 'wɔan 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'a "kwuan. 18 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wɔan ɩa' dɩ tu 'de nɔ"dɩ 'dei ‑teʋn 'wɔn ɛ, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ. 19 Madi a ‑teɛ' dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ i 'de ʋa' pɛe o, ‑wɛe ʋa naa ɩ tɔ' "kpei i. 20 'Sʋ 'blae 'dei ‑teʋn ‑nʋ muɛ ‑ta ʋʋ 'wlʋa de. Ʋʋa ble', ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i 'de dɩ "klein ʋʋ 'wɔan 'de ʋʋ 'jeea "jriɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ka Kea 'a "soai 'tmʋ ɩ 'de ʋʋ ‑pee ɛ, 'kamɔ ɩ nɩ ‑cɛɛn'‑.

Sesi 'a 'nynɩ ‑tuu" 'a

21 'Wɩ ‑mɛ" na ‑nɛ ‑ɛ 'di ʋʋ 'jea "ju ‑saan" 'klɛn kpaa nynia a, 'bomɔ ʋʋ ‑tuu" ɔ Sesi‑nynɩ. 'Nynɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɛmɛ Kea 'a "soai "si 'nynɩ 'de ɔ de ‑pee ‑mɛ ʋ se ɔɔ' "kwli i 'tɛn ke.

Ʋʋ toɛ Sesi 'a "pliiɛ‑ Kea "i

22 'Wɩ ‑ɛ 'di ʋʋ 'jea dɛ Moisɩ 'a kɛ' "sia 'nynɩ ‑nʋ 'de ‑gbaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn nynia 'o mu 'sʋ ɛ, Soseʋ ke Madi muɛ Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ 'je "ju‑saan"‑ Tʋ"bo "i to‑. 23 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Tʋ"bo Kea 'a kɛ' 'di ɛ 'naa : ‑Bo "junmɔu 'wlʋ ‑wɛe ɔ 'je "i‑saaju nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ 'je kpɔi" ‑tee ‑o 'de Tʋ"bo 'a ‑tɩ' 'ʋn. 24 Ʋʋ ‑sa ɔɔ' 'sraa‑, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Tʋ"bo Kea 'a kɛ' 'di, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑ja 'sɔɔn, 'de ‑bo ‑gbɛɛ se nɩ ‑ɩn ‑ja "pai nynuu 'sɔɔn.

Wlu Simeɔ ke Anɩ 'tmʋa 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ

25 'De "ju due' ‑nɩ 'o Selisalɛm ɛɛ' nɔ" tu 'di, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Simeɔ. Ɔɔ' "ju tu ‑srɛi", ɔɔ 'jeɛ Kea wɔn, ɔɔ fuɛ Israɛ 'ɛ 'Pʋʋi, ‑wɛe Kea 'a ‑Suu nɩ 'de ɔ 'ʋn. 26 Kea 'a ‑Suu 'tmʋʋ ɔ sese ɛ 'naa : ‑Ɩn se 'mɛi ke, dɛ‑nʋɛ' ‑ma muɛ Nyʋ'pʋʋi, Tʋ"bo 'a 'o‑tei "jriɛ‑ 'jeea'. 27 Kea 'a ‑Suu poɛ Simeɔ ‑je o, ɔ muɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, 'demɔ Soseʋ ke Madi kpa "jupliiɛ ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ Kea 'a kɛ' "sia 'nynɩ nʋ 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 28 'Sʋ Simeɔ kpʋn "jupliiɛ 'mɛ, ɔ po ɔ sɩn 'dii ‑wɛe ɔ po Kea 'sɛ‑. 'De ɔ 'na :

29 Kaan ka la 'jaa‑ Tʋ"bo, ɛ "tai ɛɛ' dbonʋi "i, ɔ 'je mu 'de pɛe 'a blua' 'ʋn, 'kaa dɛ ɛ 'tmʋa ɛ nyni 'o 'ɛ 30 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'jee‑ nyʋ 'pʋʋi ɛ ja "jriɛ‑ ‑wɛ‑. 31 'Pʋʋa' ɛ nmaea 'bo nyʋ ‑wee' "klein "juɔi ɛ, 32 ɔmɔ ‑nɩ ‑sɔn' ‑ɛ ‑je nyʋ ‑wee' "klein i 'jee‑, 'de ‑ɔ ‑je ɛɛ' 'cɛ Israɛ‑kɔʋn 'a ‑cian" nɩ‑.

33 Dɩ ʋʋa 'tmʋa 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ ɩa poɛ ɔ "bo ke ɔ de 'mlɩ 'mlɩ pɛe o. 34 'Sʋ Simeɔ poɛ ʋʋpʋ "diwan ‑wɛe ɔ wlu 'de Sesi de Madi ‑pee ɔ 'na : A ‑gbʋn 'nɔ, Kea ‑te' 'o "ju ‑nɔ 'de Israɛ‑kɔʋn "klu, nyʋ jrʋ' ‑a muɔ 'de blaa' 'kaa jrʋ' a muɔ o ‑fɔan'. 35 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ tɔ' saɩn ‑pa' 'kwla 'de nyiɔpʋ‑ ‑tuu"‑tuu 'ʋn ɛ ɩa muɛ "kpae 'pɛɛan', amɔ ‑nɩa ɔ de ɛ, ɛɛ muɛ aʋn pɛɛ "i cɩan'.

36 Kea 'a wlu 'kwajaanynɔkpao' due' ‑nɩ 'o mu ‑ke, ʋa' 'nynɩ ‑nɩ Anɩ. Ʋ nɩɛ Fanuɛlɩ 'a "ju ‑o 'de Asɛɛ 'ɛ "ji 'di, ʋ 'kpa ‑kea". Ʋ "tia jra ɛ nʋɛ ‑sɩn ‑mɛ" 'sɔn 'sʋ ʋa' kʋan 'mɛɛ. 37 Ʋ siiɛ ‑tiɔn" 'nynɔ dɛ 'ʋn mamaʋ 'sʋ ʋ je ‑sɩn 'a kwla ‑mɛ" na 'jɔ ‑nyiiɛ 'ble. Ʋa' tɛɛn Kea ‑gbu klaa" o, ʋa nʋʋɛ Kea "juɔi 'jrʋ‑gbao o "maʋ' o 'de wɔn 'bɔa' ke Kea baea' 'ʋn. 38 Ʋmʋ ‑ji' ‑ke 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di, ‑wɛe ‑ʋa po Kea 'sɛ‑. 'Sʋ ʋ ‑teɛ "ju ‑saan" 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" 'de nyʋ "klein ‑ʋʋa fua nɔ" Kea 'jea Selisalɛm seie‑ ‑pee.

Sesi ke ɔ "bo e de muɛ Nasarɛtɩ de

39 Sesi 'a "bo ‑wi" ‑kɔa' dɩ Kea 'a kɛ' "sia 'nynɩ 'a nʋa' 'sʋ ɛ, ʋʋ muɛ Nasarɛtɩ de 'de Galile.

40 "Ju‑saan" a 'boa ɔɔ kuuɛ 'dii, ɔɔ' tɔ' ɔ 'kpa "kpei ‑wɛe Kea 'a "diwan nɩ ɔ "kpei.

Sesi 'bleɛ ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑wɛe ɔ mu 'e Kea ‑gbu klaa" 'di

41 'De ‑sʋn "o ‑sʋn 'di ɛ, Sesi 'a 'cɛ‑wi" a muɛ kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ ‑sɔn 'de Selisalɛm. 42 ‑Ta Sesi 'blea ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɛ, ɔ ke ʋʋ mu' ‑ke ka ʋʋa nʋa see ɛ. 43 ‑Kɔ' ‑kwɛa ja 'sʋ, ʋʋa muɛ ‑kwlɔ de. 'Kaa ka Sesiju sia Selisalɛm, ɔ "bo ke ɔ de‑wi" se ɛ "jriɛ‑ o sie. 44 ‑Bo ʋʋpʋ mɔɔ sea 'je 'de ɛ, ʋʋ 'na ‑mɛ ɔ ke ʋʋa' "dɛi‑wi" muɛ nya. 'Sʋ ʋʋ je na 'wɩ due', ‑wɛe ʋʋ ‑te ɔɔ' i ‑pɔan' ‑pʋn" 'de ʋʋa' 'cɛ‑wi" ke ʋʋa' "ijuonyʋ "klu. 45 'Kaa ʋʋ se ɔ 'je 'sʋ ɛ, ʋʋ muɛ Selisalɛm de, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ i‑pɔn. 46 'De ɛɛ' 'wɩ taan ‑sɔn 'di ɛ, 'bomɔ ʋʋ 'jee ɔ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑mɛ ɔ ‑teɛ i 'bo Kea 'a kɛ' wɔ‑saʋn 'a ‑kwea'‑, ‑wɛe ɔɔ po ʋʋpʋ 'a wlu doin" o 'de ɔɔ ‑tee' ʋʋpʋ i. 47 Nyʋ "klein ‑a poa ɔɔ' wlu doin" o ɛ, ʋʋ ‑ka' wɔn, ʋʋa je ɔ ja ‑gbʋn', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' tɔ' 'dinɩa' ke ɔɔ' ‑tɩ' wɔn "kpei ‑sasʋn "siɛ ʋʋpʋ "i.

48 ‑Ta ɔɔ' 'cɛ‑wi" 'jeea ɔ "jriɛ‑ ɛ, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, 'sʋ ɔ de wlu' ɔ ‑pee ʋ 'na : 'Ma "ju, dɛɛ ‑tɩ ‑ɩn nʋ ‑a kan' a‑ ? ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑ɩn "bo ke 'mɔ ‑ke ‑a ‑tuɛ" ‑kwlʋ "jɛi 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ‑aa jea ‑mii' ‑pɔn. 49 'Sʋ Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn 'mi i ɛ‑ ? Ka 'ɩn 'jea 'ɩn "Bo 'a ‑kwlʋ' ‑tɩ nʋ ao se ɛ juo‑ ? 50 'Kaa dɛ ɔ 'tmʋa 'mʋa‑, ʋʋ se 'e ɛ 'dei 'wɔn. 51 'Sʋ Sesi sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ ke ʋʋ muɛ Nasarɛtɩ. Dɛ‑nʋɛ' ɔɔ 'jeɛ ʋʋpʋ wɔn. Ɔ de ‑teɛ' dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ i 'de ʋa' pɛe o.

52 Sesi a 'boa jeejee, ɔɔ' tɔ' ɔ 'kpa "kpei jeejee. Ɔɔ' kplɩn a nmɔɔ 'e Kea ke nyiɔpʋ‑ "jri 'de i.

3

San Batisɩ 'tmʋɛ Sesi 'a ‑tɩ'

(Matie 3.1-12 ; Makɩ 1.1-8 ; San 1.19-28)

1 Nɔ" ‑ɛ 'di Tibɛɛ Sesaa ‑tea Rɔmɛ 'blʋa "i ɛ, ɛɛ' ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ ‑mm" ‑nɩ 'di, ‑mɛ Ponsɩ Pilatɩ nɩ ‑gbʋa'na 'de Suide. Nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ 'di mɛ Erodɩ nɩ Galile 'a ‑gbʋa'na ‑wɛe ɔɔ' ‑fɛin' Filipʋ nɩ Itire ke Trakonitɩ 'a ‑gbʋa'na 'de Lisaniasɩ nɩ ‑gbʋa'na 'de Abilɛnɩ ‑ke. 2 'De ɛɛ' ‑sʋn ‑tu 'di, mɔ Anɩ ke Kaifʋ nɩɩ Kea 'a 'sraa ‑saʋn klae". 'Bomɔ Kea a jaa Sakali 'a "ju San wlu 'kwa 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei.

3 'Blʋa‑ "klein ‑jiia Sudɛn ‑gbuu wɔin ɛ, ɩmɩ San a ple 'dii 'de ɔɔ bla Kea 'a ‑po' 'de nyʋ ‑pee ɔ 'na : Ao poo aoa' tɔ' fai" ao "biie 'de Kea o 'de Ɛ 'je aoa' dɩsaɩn ‑kɔ' ‑wɛe 'ɩn 'je aopʋ "ni "jru po. 4 Ka ɛ 'crɩɩa 'de Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'a 'sbɛ 'di ɛ 'ka ka :

"Ju ‑nɩa 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɔɔ' weewlu ka : Ao nmae Tʋ"bo 'a ‑jeblʋ, ao tɛɛn ɛ ‑wee' ‑kwlʋ ! 5 Crʋɩ klae" ke crʋɩ mɩɩ" a muɛ iwaa', ‑wɛe ‑kancuin" ‑wee' "klein 'je kluuɛ‑, dɩ ‑klɩɩan 'ʋn ɩ ‑wee' a muɛ "isrɛa', kbɔ kpi 'je iwaa‑ 'de ‑jeblʋ ‑wee' "klein 'je ‑paii 'pɛn. 6 ‑Wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je Kea 'a ‑pɔia" sʋn "jriɛ‑ 'jee‑.

7 Nyʋ ‑tuu" ‑a ji 'e San o ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ "ni "jru po. 'Kaa ɔɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ka ɔ 'na : Aopʋ jɔe 'a "nynuu‑ ‑nʋ ! ‑Ɔ ‑na 'kamɔ ao 'je Kea 'a 'pee ‑ɛɛ jia "juɔi ple ɛ‑ ? 8 Ka ao pooa kplɩn fai" ɛ, ao toɛ nyʋ 'jeɛ 'je, ao 'bo aoa' ‑cɛ" pɛe 'dii ‑teɛ', ao 'bo nʋʋɛ ‑a ‑nɩɛ Ablaam 'a "nynuu‑ ‑o, dɛ‑nʋɛ' 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ Kea 'beeɛ' ɛ 'je "soi ‑nɩ Ablaam 'a "nynuu‑ ‑cɔʋn' 'ʋn nʋ. 9 Ka tu ‑ɛɛ' poa "bi 'dɔe nɩa ao 'bo kan' nɩɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑gbo" ‑pa 'pɛn i ‑wɛ‑ 'bo ɛɛ' 'sɩn "kpei. Tu "o tu ‑sea' "bi 'dɔe poɛ ‑mɛ 'je dbaa ‑o, ‑wɛe ɛ 'je "jri pooɛ‑.

10 Nyʋ "klein ‑kwea de a ‑teeɛ' San i ʋʋ 'na : 'De ka ‑a ‑je nʋ 'ja a‑ ? 11 'Bomɔ ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Nyɔ ‑blea "bai 'sɔɔn ɔ "nyɩ ɛɛ' due' nyɔ ‑sea' dɛ 'ble ɛ, nyɔ ‑blea diidɛ ɔ ke nyɔ ‑sea' diidɛ 'ble ‑gble' ɛ 'ʋn.

12 'Bomɔ 'wɛi‑sanyʋ jii ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je "ni "jru pooɛ 'sʋ ʋʋ ‑teeɛ' San i ka ʋʋ 'na : ‑Aa dɛtɔɔi, dɛ ‑a ‑je nʋ ɛ‑ ? 13 Ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Wɛi nyʋ cɩɩan 'wɔn, ɩmɩ ao 'je nyʋ i ‑tee', ao 'bo ɛ dɛ jrɛ' "kpei pooɛ.

14 "Soa‑wi" a ‑tee' ɛ San i ‑ke ʋʋ 'na : 'De ‑apʋ mɔ 'e dɛ ‑a ‑je nʋ ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : Ao 'bo nyʋ "jrui dii ɛ, ao 'bo nyʋ ‑pa "kpei blaa, aoa' ‑kei" 'a 'sʋ mɛ ‑nɩ aoa' dɛ.

15 See ɛ, Israɛ‑kɔʋn a fuɛ Nyʋ'pʋʋi, 'de ʋʋ wlu' 'e ba ‑pee ʋʋ 'na : San ‑nɔ se Klisɩ nɩ mɔ ‑taa ? 16 'Bomɔ San wlu 'de ʋʋ ‑wee' "klein ‑pee, ɔ 'na : "ni mɛ 'ma po aopʋ "jru, 'kaa "ju due' ‑ɔɔ mua jia' a, ɔ kmai" ɔ je 'ʋn ‑sii. 'Ɩn se ɔɔ' ‑pʋn" 'kpa ka nɩ ‑wɛe ɔɔ' "kwlai 'a "dbu ‑mɛɛ' "ikain ‑tɩ. Ɔmɔ ‑ɔɔ mu aopʋ "ni "jru poa 'de Kea 'a ‑Suu ke 'de nɛ 'ʋn. 17 Ɔ 'bleɛ ɔɔ' 'daa‑ kwa, ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ko 'ʋn ‑fun'. 'De ɔ 'je ɩa' 'jɔ ‑cɛɛn'‑ "jɛi ‑tu", ‑wɛe ɔ 'je ɩa' flɩ "jri po 'de nɛ ‑ɛ sea 'mʋ‑ta 'ble 'ʋn.

18 'Kamɔ San a nʋ ‑wɛe ɔɔ 'tmʋʋ nyʋ ‑pɔia"‑tɩ, 'de ɔɔ kuu nyʋ 'a dɩ i. 19 'Kaa ɔ ‑cɛ' ‑gbʋa'na Erodɩ "bli dɛ‑nʋɛ', Erodiadɩ ‑nɩa ɔɔ' de 'di 'a 'nynɔ ɛ ʋmʋ ɔ "duo 'ʋn, foo" 'sʋ ɛ ɔ nʋɛ dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu jrɩ'. 20 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Erodɩ nʋɛ dɛsaʋn jrɛ' ke'wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ kpʋn San 'mɛ, ‑wɛe ɔ po ɔ ‑kaso 'di.

Sesi pooɛ "ni "jru

(Matie 3.13-17 ; Makɩ 1.9-11)

21 ‑Ta nyiɔpʋ ‑wee' nɩɩa "ni "jru pooa 'bomɔ Sesi pooɛ "ni "jru ‑ke, ɔ siiɛ Kea baea' 'sʋ jaʋn kaiɛn wɔn ‑wɛe Kea 'a ‑suu "si i 'bo ɔ "kpei ka ‑gbɛɛ' nɩa, 22 ‑wɛe Kea 'a ‑Suu "sii‑ 'bo ɔ "kpei, ka ‑gbɛɛ nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'Sʋ wlu due' ‑wlʋ nyʋ 'wɔn 'de jaʋn 'di ‑ɛ na : ‑Ɩn ‑nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o. 'De ‑ɩn 'ʋn 'bomɔ 'ma ‑kwlʋ' ‑tɩ ‑wee' "klein poo kɩn.

Nyʋ Sesi 'a "ji tba "i ɛ

(Matie 1.1-17)

23 ‑Ta Sesi ‑tea ɔɔ' dbo ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ɔ 'bleɛ ‑sɩn 'a kwla taan. Dɛ nyʋ a naa tɔ' i 'de ɛ mɛ ‑nɩ ɔ nɩɛ Soseʋ 'a "ju, Eli 'a "ju. 24 Matatɩ 'a "ju, Matatɩ nɩɛ Lefi 'a "ju,

Lefi nɩɛ Mɛlki 'a "ju, Mɛlki nɩɛ Sanai 'a "ju,

Sanai nɩɛ Soseʋ 'a "ju,

25 Soseʋ nɩɛ Matatiasɩ 'a "ju, Matatiasɩ nɩɛ Amosɩ 'a "ju,

Amosɩ nɩɛ Naum 'a "ju, Naum nɩɛ Esli 'a "ju,

Esli nɩɛ Nagai 'a "ju,

26 Nagai nɩɛ Matɩ 'a "ju, Matɩ nɩɛ Matatiasɩ 'a "ju,

Matatiasɩ nɩɛ Semei 'a "ju, Semei nɩɛ Sosɛkɩ 'a "ju,

Sosɛkɩ nɩɛ Soda 'a "ju,

27 Soda nɩɛ Soana 'a "ju, Soana nɩɛ Resa 'a "ju,

Resa nɩɛ Sorobabɛ 'a "ju, Sorobabɛ nɩɛ Salatiɛ 'a "ju,

Salatiɛ nɩɛ Neri 'a "ju,

28 Neri nɩɛ Mɛlki 'a "ju, Mɛlki nɩɛ Adi 'a "ju,

Adi nɩɛ Kosan 'a "ju, Kosan nɩɛ Ɛlmadam 'a "ju,

Ɛlmadam nɩɛ Ɛrɩ 'a "ju,

29 Ɛrɩ nɩɛ Sose 'a "ju, Sose nɩɛ Eliesɛɛ 'ɛ "ju,

Eliesɛɛ nɩɛ Sorim 'a "ju, Sorim nɩɛ Matatɩ 'a "ju,

Matatɩ nɩɛ Lefi 'a "ju,

30 Lefi nɩɛ Simeɔ 'ɔ "ju, Simeɔ nɩɛ Suida 'a "ju,

Suida nɩɛ Soseʋ 'a "ju, Soseʋ nɩɛ Sonam 'a "ju,

Sonam nɩɛ Eliakim 'a "ju,

31 Eliakim nɩɛ Melea 'a "ju, Melea nɩɛ Mena 'a "ju,

Mena nɩɛ Matata 'a "ju, Matata nɩɛ Natan 'a "ju,

Natan nɩɛ Dafidɩ 'a "ju,

32 Dafidɩ nɩɛ isai 'a "ju, Isai nɩɛ Sobɛdɩ 'a "ju,

Sobɛdɩ nɩɛ Boosɩ 'a "ju, Boosɩ nɩɛ Sala 'a "ju,

Sala nɩɛ Naasɔn 'ɔ "ju,

33 Naasɔn nɩɛ Aminadabʋ 'a "ju, Aminadabʋ nɩɛ Adminɩ 'a "ju,

Adminɩ nɩɛ Aani 'a "ju, Aani nɩɛ Esrɔm 'ɔ "ju,

Esrɔm nɩɛ Farɛsɩ 'a "ju, Farɛsɩ nɩɛ Suida 'a "ju,

34 Suida nɩɛ Sakɔbʋ 'a "ju, Sakɔbʋ nɩɛ Isaakɩ 'a "ju,

Isaakɩ nɩɛ Ablaam 'a "ju, Ablaam nɩɛ Tara 'a "ju,

Tara nɩɛ Nakɔ 'ɔ "ju,

35 Nakɔ nɩɛ Serukʋ 'a "ju, Serukʋ nɩɛ Ragau 'a "ju,

Ragau nɩɛ Falɛkɩ 'a "ju, Falɛkɩ nɩɛ Ebɛɛ 'ɛ "ju,

Ebɛɛ nɩɛ Sala 'a "ju,

36 Sala nɩɛ Kainam 'a "ju, Kainam nɩɛ Afasadɩ 'a "ju,

Afasadɩ nɩɛ Sem 'a "ju, Sem nɩɛ Noe 'a "ju,

Noe nɩɛ Lamɛkɩ 'a "ju,

37 Lamɛkɩ nɩɛ Matusala 'a "ju, Matusala nɩɛ Enɔkɩ 'a "ju,

Enɔkɩ nɩɛ Sarɛdɩ 'a "ju, Sarɛdɩ nɩɛ Maleleɛlɩ 'a "ju,

Maleleɛ nɩɛ Kainan 'a "ju,

38 Kainan nɩɛ Enɔsɩ 'a "ju, Enɔsɩ nɩɛ Sɛtɩ 'a "ju,

Sɛtɩ nɩɛ Adam 'a "ju, Adam nɩɛ Kea 'a "ju.

4

‑Siɔn' ‑tɩɛn' Sesi i

(Matie 4.1-11 ; Makɩ 1.12-13)

1 Kea 'a ‑Suu "ji 'e Sesi 'ʋn 'ɛ. ‑Ta ɔɔ 'wlʋa 'bo Sudɛn ‑gbuu wɔn ɛ, 'bomɔ ‑Suu ‑nɛ po ɔ ‑je o, 'sʋ ɔ muɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei. 2 'Bomɔ ‑siɔn' ‑tɩn' ɔ dɛsaʋn nʋa' i 'de 'wɩ 'a kwla ‑nyiiɛ 'di. 'De ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, ɔ se dɛ di. Ɩ 'wlʋa 'o ‑jei" 'sʋ 'mɩɩɛ‑ nʋ Sesi 'mɛ. 3 'Sʋ ‑siɔn' wlu' 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : Ka ‑ɩn ‑nɩa Kea 'a "Ju ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlu 'de "soukpo ‑nɛ ‑pee ‑wɛe ɛ 'je ‑di'pɛn 'ʋn‑snɛɛ. 4 Sesi wlu' 'de ɛ ‑pee ɔ 'na : Ɛ 'crɩɩɛ' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ka :

‑Di'pɛn 'ɛ 'sʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyiɔ 'kmʋnɩa' "nyɩ.

5 'Sʋ ‑siɔn' kpɔ 'de crʋ "kpei ‑tajrɔ ‑wɛe 'de "jriɛ ‑tɛ due' 'di 'sʋ ɛ to ɔ 'blʋa‑ 'di 'a 'beɔdɩ ‑wee' "klein "i, 6 ‑wɛe ɛ wlu 'de Sesi o ka ɛ 'na : 'Ma muɛ ‑ʋn ɩa' "ikmaa' ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpei ‑ta ke 'blʋa‑ 'di 'a "wlii‑ "nyɩa', dɛ‑nʋɛ' ɩ "nyɩɩɛ 'ʋn 'ɛ, 'de nyɔ 'ɩn nɩa "i ɔmɔ 'ɩn "nyɩ. 7 ‑Bo ‑ɩn ‑sii" 'kɔi‑ i 'bo 'ʋn "juɔi 'de ‑ɩn ‑je 'ʋn ‑gbɛɛ', ɩ ‑wee' "klein a muɛ ‑ma dɛ nɩa'. 8 Sesi wlu' 'de ‑siɔn' ‑pee ɔ 'na : Ɛ 'crɩɩɛ' ka :

‑Ma Tʋ"bo Kea 'a 'sʋ ‑ɩn ‑je "juɔi ‑gbɛɛ'‑, ɛɛ' 'sʋ mɛ ‑ɩn ‑je "juɛi nʋʋ‑

9 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, ‑siɔn' kpa Sesi 'de Selisalɛm ‑wɛe ɛ ‑te' ɔ 'e Kea ‑gbu klaa" "jru kpɔ', 'de ɛ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Kea 'a "Ju ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑fiie"‑ ‑ma ‑cɛ" 'de ‑sɔn, 'kaa ɛ 'crɩɩɛ ka : 10 Kea a muɛ ɛɛ' "soa‑wi" 'tmʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je ‑ʋn kwa ‑sɔn i ‑te' 'de ʋʋ 'je ‑ʋn 'sa. 11 Ʋʋ 'je ‑ʋn kwa 'ble ‑wɛe ‑ma bɩɛ se ‑tiie' i 'de "soukpo "jri. 12 'Sʋ Sesi 'na : Dɛ Kea 'a wlu 'tmʋa ɛ 'naa :

‑Ɩn ‑bo "jrii 'jeeɛ, ‑ɩn ‑bo ‑ma Tʋ"bo Kea i ‑tɩɛn'.

13 ‑Siɔn' ‑kɔa' Sesi 'a i ‑tɩan' 'de dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ 'ʋn 'sʋ ɔ tɛɛn ɛ o, ‑wɛe ɛɛ fuo nɔ" jrɛ' ke'wlɛ.

Sesi ‑teeɛ Kea 'a dbo nʋa' 'de Galile

(Matie 4.12-17 ; Makɩ 1.14-15)

14 ‑Ta Sesi a mua Galile de ɛ, ‑mɛ Kea 'a ‑Suu 'a "ikmaa' "ji 'de ɔ 'ʋn 'ɛ. Ʋʋa 'tmʋɛ ɔɔ' 'nynɩ "wɔin‑ ‑ta ‑wee' "klein. 15 Ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii, nyʋ ‑wee' "klein a po ɔ ‑tɩ' o.

Nasarɛtɩ‑nyʋ se Sesi "inɩ‑

(Matie 13.53-58 ; Makɩ 6.1-6)

16 Sesi muɛ Nasarɛtɩ ɔ 'bɛɛa "i de. ‑Kwlewɩ o 'sʋ ɔ pa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ka ɔɔ nʋa see ɛ. Ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɔ 'je Kea 'a wlu 'dii nʋ. 17 'Sʋ ʋʋ "nyɩ ɔ Esai 'a 'sbɛ‑ ‑wɛe ɔ ‑gbai' ɛ 'mii, 'sʋ ɔ jɛɛ wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de ‑ɛ 'naa :

18 Tʋ"bo Kea 'a ‑Suu nɩɛ 'ʋn "kpei, dɛ‑nʋɛ' ɛ poɛ 'ʋn 'cna "jru, ɛ ‑teeɛ 'ʋn kpɔi" ‑wɛe 'ɩn 'je ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ 'de wɛe nyʋ ‑pee. Ɛ dbo 'ʋn 'ɛ 'de 'ɩn 'je nyʋ ‑nɩa kʋɔnkwla' ‑seie', ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa' 'jea i ɛ, ʋʋa' "jri 'je 'bai‑ 'de nyʋ ‑nɩa 'e 'kle 'di ɛ, ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" ‑pee ‑te, 19 ‑wɛe 'ɩn 'je nɔ" ‑ɛ 'di Kea 'jea nyʋ 'saaʋn "jrii nʋ 'a ‑tɩ' 'tmʋ.

20 'Sʋ Sesi 'fea 'sbɛ i 'de ɔ "nyɩ ɛ "jrui 'kɩɩn‑gbu 'a dbonʋi ‑wɛe ɔ ‑te i. Nyʋ "klein ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di ɛ, ʋʋa ‑gbʋn' ɔ ja ‑snii'. 21 'De Sesi ‑te ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑pee 'tmʋa' ‑pʋn" ɔ 'na : Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di sese, ‑wɛe aoa 'wlʋa 'wɔan' ‑ta, ɛɛ' wlu tu nyni 'o ‑wɛ‑ ‑sɩan. 22 Nyʋ ‑wee' "klein a poɛ Sesi ‑tɩ' o. Tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' 'saaʋnwlu "klein ɔɔ 'tmʋa ɩ nmɔɔ 'de ʋʋpʋ 'di wɔn. 'Sʋ ʋʋ 'na : Ɛ se Soseʋ 'a "ju nɩ mɔ ‑taa ? 23 ‑Wɛe Sesi wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Aoa muɛ 'ʋn "nɩɩa ipooa' ka see, ao 'je nʋ : ‑Dɔ'crɔi, ‑ɩn ‑bɔɔ' ‑ma ‑cɛ" 'ɛ 'wɛ‑. Aoa muɛ 'ʋn ‑pee wlua' ka ao 'je 'nʋ : dɩ "klein ‑ɩn nʋa 'de Kapɛnaʋm‑kwlɔ 'di ‑wɛe ‑a ‑wɔan ‑ɩn nʋ ɩa' jrɩ' ‑ta ‑ma ‑cɛ" 'kpa o ‑kwlɔ, ‑a ‑je ‑ʋn 'je. 24 'Sʋ ɔ wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ, nyɔ se Kea 'a wlu 'kwajaai sɩn 'sɔɔn kpʋʋn due' 'bo ɔɔ' ‑cɛ" o ‑kwlɔ. 25 Ao ‑gbʋn 'nɔ, tɔ' ‑tɩ mɩ 'ɩn nɩa 'o ao ‑pee 'tmʋa'. Dɛ ‑nʋʋa tɛin", 'de Kea 'a wlu 'kwajaai Eli 'a nɔi" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑tiɔn" 'nynʋkpae' ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e Israɛ‑blʋa "kpei. ‑Ta "ni sea dbaa 'de ɛ nʋa ‑sɩn taan 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ɛ, ‑wɛe 'mɩɩɛ‑ klaa" jia 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei ɛ, 26 Kea se Eli 'de ʋʋa' due' koʋn ka o dbo, ‑bo ɛ se 'de ‑tiɔn" 'nynɔ ‑nɩa 'o Sarɛta 'de Sidɔnblʋa "kpei nɩ ɛ. 27 'De ke'wlɛ, 'de Kea 'a wlu 'kwajaai Elise 'a nɔ" 'di ɛ, 'jrʋwɛnʋn ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e Israɛ‑blʋa "kpei, 'kaa ʋʋa' due' koʋn ‑gbai' 'a 'wɛ‑ se 'bɔ, ‑bo ɛ se Naaman Siriɛn i nɩ ɛ.

28 Nyʋ "klein ‑nɩa 'e "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di 'wɔan wlu Sesi 'tmʋa 'mʋa‑ 'sʋ 'cɛn ‑gbuu' ɛ ʋʋ wɔin‑. 29 Ʋʋ sɔn 'ʋn 'ɛ jakaa‑, ‑wɛe ʋʋ nʋ Sesi i 'de ʋʋ ‑sɔ 'o ‑kwlɔ. Dɛ ʋʋa' ‑kwlɔ nɩa 'o crʋ "kpei ɛ, ʋʋ kpɔ 'e crʋ "jru ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ ‑fiie"‑ 'de ‑pouo ‑sɔn. 30 'Kaa Sesi nmaa ʋʋpʋ 'nynɩ i, ɔ e mu.

Sesi ‑sa "ju due' ‑suusaʋn 'ʋn

(Makɩ 1.21-28)

31 Sesi muɛ Kapɛnaʋm 'de Galileblʋa 'a ‑kwlɔ due' 'di ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ ‑kwlewɩ o. 32 Dɩ "klein ɔɔ 'tmʋa ɩa "siɛ nyʋ "i, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ wlu' 'de 'kpɩ 'blea' 'ʋn. 33 'Sʋ "ju due' ‑siɔn' 'ɔ ‑suu nɩa 'e 'ʋn 'de nyʋ "klu 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di, ɔmɔ ‑kpa' wlu "jɛi ‑ɔ ‑wɔ" kpleiin ‑ɔ ‑na : 34 ‑Ee'‑, Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ, dɛ ‑nɩ 'o ‑ɩn ‑ke ‑a 'nynɩ ɛ‑ ? ‑Ɩn jiɛ ‑aa ‑ma" i‑saa' ? 'Ɩn 'je kan' 'mɛ ka ‑ɩn ‑nɩa Kea 'a i ‑kwɛ‑ju ɛ. 35 'Sʋ Sesi ‑cɛ' ‑suusaʋn "bli ɔ 'na : Ɛ "mu wɔn, ɛ 'wlʋ 'e "ju ‑nɔ 'ʋn ! ‑Suusaʋn ‑tuɛ" "ju ‑nɔ 'blʋɔ 'bo nyʋ ‑kwea 'mʋa‑ ‑wɛe ɛ 'wlʋ 'de ɔ 'ʋn. 'Kaa ɛ se ɔ i ‑kuuan mɔ "pɩ. 36 Nyʋ "klein ‑jea ɛɛ' ‑ta a, ‑crima kpʋn ʋʋpʋ 'mɛ. 'Sʋ ʋʋa wlu' 'de ba ‑pee due 'due ʋʋ 'na : Wlu ‑jɛ ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ wɛ‑ ‑sɩan kaa‑ ? Ɔɔ ‑teɛ' ‑siisaɩn ‑klan" "kpei ‑wɛe ɩa "si "kpae'. 37 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi 'a 'nynɩ "siiɛ ‑ta ‑wee' "klein "i.

Sesi 'bɔɔ‑ Simɔ 'ɔ "bianynɔ ke nyʋ jrʋ' 'a 'wɛ‑

(Matie 8.14-17 ; Makɩ 1.29-34)

38 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'wlʋa 'e "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ɛ, ʋʋ muɛ 'de Simɔ o ‑gbu". ‑Ta ʋʋa muua ‑mɛ ɔɔ' "bianynɔ 'pɛn i, ʋa' "jru ‑a ‑baia' ɛ kmai". ‑Wɛe ʋʋ bae Sesi i 'de ʋa' ‑tɩ' 'ʋn. 39 'Sʋ Sesi 'kpaa 'bo ʋ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ wlu 'wɛ‑ ‑pee 'de "ikmaa' 'ʋn, 'sʋ ɛ 'bɔɔ. 'Bo ɛ "si ʋ sɔn 'ʋn ʋ pi dɛ, 'de ʋ "nyɩ ʋʋpʋ.

40 'Jrʋ blua i ‑kwie" ka ʋʋ ja nyʋ 'wɛ‑ 'ɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu kpʋan 'de Sesi o. ‑Wɛe ɔ ‑te' ʋʋpʋ kwa "jru due 'due, ɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑. 41 ‑Siɔn 'ɔ ‑sii ‑wlʋ 'e 'wɛ‑nʋʋ ‑tuu" 'ʋn ‑ke, ɩa "wɔɔ' ɩ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o. 'Kaa Sesi se ɛ "i nɩ ɩ 'je ɛɛ' dɛ tu 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee, ɛmɛ ‑tɩ ɔ wlu ‑siisaɩn ‑pee 'de "ikmaa' 'ʋn ɔ 'na : Ɩ "mu wɔn ! Ɔ ‑sɩ wlu "wɔin, dɛ‑nʋɛ' ɩ 'je kan' 'mɛ ka ɔ nɩa Klisɩ ɛ.

Sesi 'tmʋɛ Kea 'a ‑tɩ' 'de Suideblʋa "kpei

(Makɩ 1.35-39)

42 ‑Sɔn' wɔin" 'sʋ, Sesi 'wlʋ 'o ‑kwlɔ 'mɛ, ɔ muɛ ‑ta nyɔ sea nɩ ɛ. 'sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑teɛ ɔɔ' i ‑pɔan' ‑pʋn", ʋʋ jɛɛ ɔ ʋʋ se ɛ "inɩ ɔ 'je ʋʋpʋ o tɛɛn‑. 43 'Kaa Sesi wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ka ɔ 'na : Ka Kea nʋa nyʋ 'blesʋn ɛ, 'ɩn 'je ɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ ‑o 'de ‑kwlɛ jrɩ' 'dii ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ Kea dbo 'ʋn. 44 ‑Wɛe ɔɔ mu Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii 'de ɔɔ 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ'.

5

Sesi 'da ɔɔ' "i‑saa' klai" nynuu

(Matie 4.18-22 ; Makɩ 1.16-20)

1 'Wɩ jrɛ' o Sesi nɩɛ 'o Senesarɛtɩ ‑ni wɔin", 'bomɔ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae' ɔ 'de woi, 'de ʋʋa "tuun ba i, ‑wɛe ʋʋa po Kea 'a wlu doin" o. 2 Ɔ 'jeɛ ‑kwɛɛ" 'bo 'kpʋʋ ‑kwlɩ", 'saipoʋn ‑wlʋ 'de ɩ 'di, ‑wɛe ‑ʋʋa wɔɔ ʋʋa' 'sai‑. 3 'Sʋ Sesi 'ja 'e ɩa' due' 'di, ‑mɛ nɩɛ Simɔ Piɛi 'a ‑nɛ ‑o, 'de ɔ 'na : ‑A ‑tɛɛn 'kpʋʋ kɩɩn ke dɛ‑saan"‑. ‑Wɛe ɔ ‑te i 'de ‑kwɛɛ" 'di, 'de ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ.

4 Sesi ‑kɔa' nyʋ dɛ tɔɔa' 'sʋ, ɔ wluɛ Simɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑kɩɩn' ‑kwɛɛ" 'de "nibie' fɔ o ‑wɛe ao 'je aoa' 'sai‑ po. 5 'Sʋ Simɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑a po 'sai‑ 'mɛ ‑ta 'de "maʋ'wɩ ‑wee' "klein 'di, ‑a se dɛ jrɛ' ‑sa, 'kaa 'de ‑ma wlui" ɛ, 'ma jiɛ 'sai‑ poa'. 6 Ʋʋ ‑fii" a 'sai‑ ɛ, ɛ kpʋɛn ‑smii' ‑tuu"‑tuu. 'Sʋ ʋʋa' 'sai 'a 'jɔ ɔ cɛn'. 7 'Sʋ ʋʋ 'daa‑ ʋʋa' "dɛi‑wi" ‑nɩa 'e ‑kwɛɛ" jrɛ' 'di "i ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ sʋn o poa' ji. Ʋʋa' "dɛi‑wi" ‑nʋ jia, ʋʋ "jiiɛ ‑kwɛɛ" ‑nɩa 'sɔɔn ‑smii'‑, 'sʋ ɩa pa "ni ‑sɔn.

8 Simɔ Piɛi ‑gbʋan dɩ ‑nʋʋa 'mʋa‑ ja 'sʋ, ɔ "siiɛ‑ 'kɔi‑ i 'bo Sesi "juɔi ‑wɛe ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tɛɛn 'ʋn kɩn, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn nɩɛ dɛsaʋn nʋi ‑o. 9 Dɛ‑nʋɛ' ɛ tai' "maa Piɛi ke ɔɔ' "dɛi‑wi" 'mɛ 'de ‑smii' ʋʋ ‑sa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 10 Dɛ due' ‑nɛ mɛ ‑nʋʋɛ Sebede 'a "nynuu‑ Sakɩ ke San "jrii, ʋʋ ke Simɔ ɔ nʋɛ dbo due'. 'Sʋ Sesi wlu' 'de Simɔ ‑pee ɔ 'na : Faʋn 'bo ‑ʋn nʋɛ, 'bode ɛ, ka ‑ma ‑sa' ‑smii' ɛ, 'kamɔ ‑ɩn 'je nyiɔ ‑cri' 'de ‑ɩn ‑je 'ʋn ja. 11 Ʋʋ kpa ‑kwɛɛ" 'bo 'kpʋʋ ‑kwlɩ" 'sʋ, ʋʋ sie ʋʋa' dɩ ‑wee' "klein 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ bla 'o Sesi 'de.

Sesi 'bɔɔ‑ "ju due' 'a 'jrʋwɛ‑

(Matie 8.1-4 ; Makɩ 1.40-45)

12 Sesi nɩɛ 'o ‑kwlɔ due' 'di, 'bomɔ 'jrʋwɛ‑nʋi due' 'jee ɔ. 'Sʋ ɔ tba "jua i 'bo 'blʋɔ‑ ‑wɛe ɔ bae Sesi i 'de ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑bo ‑ɩn ‑nɩɛ "i ɛ, ‑ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn ‑je 'ma 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ 'ɩn 'je 'pepe nɩ‑. 13 'Sʋ Sesi kpa sʋn, ɔ blɔ "i 'de ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i 'mɛ, ‑ɩn ‑nɩ 'pepe ! 'Bo ɛ "si ɔɔ' 'jrʋwɛ‑ je 'bɔ. 14 ‑Wɛe Sesi cri ɛɛ' ‑cɩɛ 'de ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee. ‑Ɩn mu ‑ɩn ‑je ‑ma ‑cɛ" to‑ 'de Kea 'a 'sraa ‑sai o, 'de ‑ɩn ‑je 'sraa ‑sadɛ ja ka Moisɩ 'a kɛ' 'da, ‑wɛe ka ‑ma 'wɛ‑ 'bɔa nyʋ ‑wee' "klein 'je ɛ juo‑.

15 'Kaa Sesi 'a 'nynɩ "siiɛ‑ ‑ta ‑wee' "klein "i, 'sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu a jiɛ ɔɔ' wlu doin" o poa' 'de ɔ 'je ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ ‑ke. 16 'Sʋ ɔmɔ ‑saa kɩn 'de ʋʋpʋ ‑pʋn" ɔ muɛ ‑ta nyɔ jrɔ' sea nɩ ‑wɛe ɔɔ bae Kea.

Sesi 'pʋʋɛ klɔɔi due'

(Matie 9.1-8 ; Makɩ 2.1-12)

17 'Wɩ jrɛ' o ɛ, Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ. Fariseɛn‑wi" ke kɛ' wɔ‑saʋn ji' ʋʋ ‑teɛ i, ʋʋ 'wlʋɛ Galile 'a ‑kwlɛ ke, Suide 'a ‑kwlɛ 'dii, ɛ ke 'o Selisalɛm ke‑. Tʋ"bo 'a "ikmaa' a poɛ "jri "kpae 'de Sesi 'a nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔa 'ʋn. 18 'Sʋ nyʋ jrʋ' ‑blee' klɔɔi due 'sai‑ 'di ‑ʋʋ ji. Ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je ɔ 'e ‑gbu" 'di paa‑, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ i ‑te' 'bo Sesi "juɔi. 19 'Kaa 'de nyiɔpʋ 'a "i ‑tia' 'ʋn ɛ, ‑ta ʋʋ 'jea ‑sii‑ 'bo se nɩ‑. 'Sʋ ʋʋ 'ja 'e ‑gbu" "kpei, ‑wɛe ʋʋ ‑sa ‑po". 'Bomɔ ʋʋ jaa klɔɔi 'a 'sai‑. 'De ʋʋ "sii ɔ i 'bo nyʋ ‑kwea 'bo Sesi "juɔi. 20 Sesi 'jea nyʋ ‑nɩa 'mʋa 'a dɛ tɔ' "itbaa' 'sʋ, ɔ wlu' 'de klɔɔi ‑pee ɔ 'na : ‑Ma dɩsaɩn ‑kwɛ'.

21 Kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn‑wi" ‑teɛ 'mii wlua' ‑pʋn" ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔɔ dooa Kea 'a 'nynɩ kan' ‑mɔ ɛ. Nyɔ ‑beeɛ' ‑ɔ ‑je nyʋ 'a dɩsaɩn ‑kwɛ' ‑bo ɛ se Kea 'a 'sʋ nɩɛ. 22 Ka ʋʋ nɩa tɔ' ‑nɛ 'ɛ inaa' a, Sesi 'je kan' 'mɛ. 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa' tɔ' nɩ kan' 'de ao pɛe o ɛ‑ ? 23 ‑Jɛ wɛ‑ ‑kɔan" "jrii ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑wlu ‑ɩn ‑na ‑ma dɩsaɩn ‑kwɛ' ‑ae, ‑aee' ‑ɩn ‑na ‑ɩn sɔn 'ʋn ‑je naa‑ ? 24 'Ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ juo‑ ka 'mɔ ‑nɩa nyiɔ 'ɔ "Ju 'ɩn 'blea "ikmaa' 'de 'blʋa‑ "kpei ‑ta, 'ɩn 'jea nyʋ 'a dɩsaɩn ‑kɔ' ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ma wlu 'de klɔɔi ‑pee : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑duo" ‑ma "kpei 'pɛndɛ 'ʋn, ‑ɩn ‑je 'de ‑ʋn ‑wɔin" mu. 25 'Bo ɛ "si "ju ‑nɔ je 'ʋn sɔn ‑cɛɛn'‑ 'bo nyʋ ‑wee' "klein "jri "kpei, ɔ je ɔɔ' "kpei 'pɛndɛ 'ʋn "duo‑, ɔ je 'de ɔ wɔin" de mu 'de Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'ʋn.

26 Tai' "maa nyʋ ‑wee' "klein 'mɛ 'sʋ ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ‑ke. Faʋn "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋa wlu ʋʋ 'na : Dɛ ‑a ‑jeea' "jriɛ‑ ‑sɩan ‑ta ‑mɛ ‑siɛ' sʋn i o.

Sesi 'da Lefi

(Matie 9.9-13 ; Makɩ 2.13-17)

27 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, Sesi "sia "kpae 'sʋ ɔ jɛɛ 'wɛi‑sai due' nyʋ a 'daa Lefi ‑ɔ ‑te i 'de ɔɔ' 'wɛi‑sagbu 'di. Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Lefi, ‑ɩn ji, ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je na‑ ! 28 'Sʋ Lefi sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ sie ɔɔ' dɩ ‑wee' "klein 'mɛ, ‑wɛe ɔ bla 'o Sesi 'de.

29 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Lefi 'da Sesi dɛdi ‑tɩ 'de ɔ o ‑gbu". 'Wɛi ‑saʋn ‑tuu" ke nyʋ jrʋ' ke ʋʋ nɩɛ dɛ dia' ‑tadue. 30 Fariseɛn‑wi" ke kɛ' wɔ‑saʋn a wluuɛ klai" nynuu 'de i, ʋʋ wluɛ ʋʋpʋ ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ao ke 'wɛi‑sanyʋ ke nyiɔpʋ ‑saɩn jrʋ' a dii ‑tadue, 'de aoa 'naa ‑kaun" due' 'di ɛ‑ ? 31 'Bomɔ Sesi "duo wlu 'ʋn ɔ 'na : Nyʋ ‑a ‑ta sea pooa ʋʋa' ‑pɔn ‑dɔ'crɔi i, 'kaa nyʋ 'wɛ‑ ɛ nʋa ʋʋpʋ ‑a mu ‑dɔ'crɔ 'di. 32 'Ɩn se kplɩn fai" poo‑tɩ 'tmʋa' ji 'de "i "isrɛnyʋ ‑pee, 'kaa 'ɩn jiɛ dɛsaʋnʋʋn 'a ‑tɩ'.

Nyʋ ‑teeɛ' Sesi i 'de wɔn 'bɔ‑tɩ 'ʋn

(Matie 9.14-17 ; Makɩ 2.18-22)

33 Ʋʋ wlu' 'de Sesi o ʋʋ 'na : San 'a klai" nynuu ke Fariseɛn‑wi" 'a klai" nynuu a 'bɔ wɔn, ʋʋa baeɛ Kea jeejee, 'kaa ‑ma ‑nɩ klai" nynuu 'a nʋ kan', ʋʋa di', ʋʋa 'naa. 34 Sesi wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Nyʋ ‑jia' ba "blitia 'a ‑kɔ' ‑sɔn ɛ, ao 'bɛɛ‑ ao 'je ʋʋpʋ wɔn 'bɔɔ‑ ? 'De ‑mɛ 'kamɔ 'nynɔjei ke ʋʋpʋ ‑te ii ? 35 'Wɩ jrɩ' a muɛ nynia' ‑wɛe 'nynɔjei 'je 'de ʋʋpʋ "klu 'wlʋ. 'De ‑mɩ 'a 'wɩ tu 'di ɛ, ʋʋa muɛ wɔn 'bɔa'.

36 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ka ke'wlɛ ɔ 'na : Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "bai dee 'fɔ ‑pʋn" ‑sa, ‑wɛe ɔ 'je ɛ 'o "bai ‑gbau" ‑pʋn" "paa‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ɔ dooa "bai dee 'mɛ, 'de ɛɛ' 'fɔ ‑jɛ ɔ "paa‑ 'o "bai ‑gbau" ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ke ɛ se ba kpʋn i. 37 'De nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ke'wlɛ, ɔ 'je nmɔ dee 'de bi ‑gbai" 'di po. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nmɔ ɔ muɛ bi ‑gbau" waa', ɛ 'je i 'wla 'de bi ‑wee' 'je idooa‑. 38 'Kaa 'de bi dee 'di 'bomɔ nyɔ 'je nmɔ dee po. 39 'De ‑bo nyɔ 'na nmɔ ‑kwlea 'e jae 'di 'bode ɛ, ‑mɛ ɔɔ' doin" se 'dɩɩnmɔ inɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'na nmɔ ‑kwlea 'e jae 'di mɛ ‑nmɔi".

6

Sesi 'tmʋɛ ‑kwlewɩ 'a ‑tɩ'

(Matie 12.1-8 ; Makɩ 2.23-28)

1 'Wɩ jrɛ' o 'bo ‑kwlewɩ "kpei, ʋʋa 'daa "i‑saa ‑nɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ, Sesi a cɛn kplaa ‑kle 'dii ‑tie" 'sʋ ɔɔ' klai" nynuu a cɩn' 'de ʋʋa sʋʋɩn 'kwai ‑wɛe ʋʋa di. 2 'Sʋ Fariseɛn‑wi" 'a jrʋ' wlu' ka ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa nʋ dɛ ‑sea' nʋ ka nɩ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ‑ ? 3 'Sʋ Sesi wlu ʋʋpʋ ‑pee ka ɔ 'na : ‑Ta 'mɩɩɛ‑ nʋa Dafidɩ ke ɔɔ' 'cɛ‑wi" ɛ, dɛ ɔ nʋa ao se ɛ 'dii nʋ 'de Kea 'a 'sbɛ 'dii ? 4 Ka ɔ pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ɔ "dua ‑di'pɛn ‑nɩa 'e 'ʋn ɔ di ɛ, 'de ɔ "nyɩ ɛɛ' jrɛ' ɔɔ' 'cɛ‑wi" ‑ke ɔɔ na ao seɛ juuo‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛɛ' ‑di'pɛn tu di, ‑bo ɛ se 'sraa ‑saʋn 'a 'sʋ nɩ ɛ ? 5 ‑Wɛe ɔ 'na : 'Mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju, 'mɔ ‑nɩ ‑kwlewɩ mɛ 'ɛ ‑cɛ' 'kpa 'a jei‑.

"Ju ‑ɔɔ kwa jɛa 'soɛ

(Matie 12.9-14 ; Makɩ 3.1-6)

6 Ɛ nʋʋɛ', 'bo ‑kwlewɩ jrɛ' "kpei Sesi paa 'e ʋʋa' Kea ‑gbu 'di ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ'. 'Demɔ "ju due' ‑ɔɔ diansʋn 'mɛa nɩ‑. 7 Kɛ' wɔ‑saʋn ke Fariseɛn siɛ Sesi "jriɛ‑ o ‑wɛe ‑bo ɔ 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bo ‑kwlewɩ "kpei, 'de ʋʋ 'je kan' 'je. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ nʋa kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa ‑pɔn Sesi 'a ‑kɔ i 'de ʋʋ 'je ɔ ‑tɩ' "kpei 'nɛɛ‑. 8 'Kaa Sesi juo ʋʋpʋ 'a tɔ' 'mɛ. Ɔ wluɛ "ju ‑ɔɔ sʋn jɛa 'soɛ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑je 'o nyʋ ‑kwea jii ‑ta ! 'Sʋ ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɔ jii 'o. 9 'Sʋ Sesi 'na 'ma ‑teeɛ' aopʋ dɛ due' i, ka Kea 'a kɛ 'daa‑ ? Nyʋ 'bɛɛ 'bo ‑kwle ‑wɩ "kpei 'ee ɔ 'e dɛ 'dɔe nʋʋ ‑ɩn" dɛsaʋn nyʋ 'bɛɛ' ɔ 'e nyʋ 'pʋʋ‑ ‑ɩn" ɔ 'jeɔ ja ‑gbʋn ɔ 'e mɛɛ ? 10 'Sʋ Sesi a pleeɛ ʋʋpʋ "jriɛ "kpei‑, ‑wɛe ɔ wlu 'de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ 'na ‑Ɩn sro sʋn. 'Kamɔ ɔ nʋ ‑cɛɛn'‑, 'sʋ ɔɔ' sʋn nɩɛ 'pepe. 11 'Kaa dɛ Sesi nʋa 'mʋa‑ ɛɛ' 'cɛn ‑nɩa 'e ʋʋpʋ 'ʋn ɛ kmai". 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ ba i ‑teea' ‑pʋn" 'de dɛ ʋʋ 'jea Sesi "jrii nʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Sesi ‑sa 'o dboʋn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn

(Matie 10.1-4 ; Makɩ 3.13-19)

12 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, Sesi muɛ 'e crʋ "kpei, ‑wɛe ɔ bae Kea 'de "maʋ' wɩ ‑wee' "klein 'di. 13 ‑Sɔn' ‑sɩan', ɔ 'da ɔɔ' klai" nynuu ‑wee' 'mɛ, ‑wɛe ɔ ‑sa 'de ʋʋpʋ "klu nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn, 'de ɔɔ 'daa‑ ‑wi" ‑mʋ dboʋn. 14 nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑nʋ ʋʋa' 'nynɩ ka : Simɔ ‑ɔ ‑tuua" Piɛi ‑nynɩ ke ɔɔ' "dei Ancre ke, Sakɩ ke San ke, Filipʋ ke Batelemi ke, 15 Matie ke Toma ke, Alfe 'a "ju Sakɩ ke Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Selɔtɩ ke, 16 Sakɩ 'a "ju Suidɩ ke Suida Isikario ‑jɔ ‑kpa Sesi 'a 'de toi ke‑.

Sesi tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ' ‑wɛe ɔ 'bɔɔ‑ nyʋ ‑tuu" 'a 'wɛ‑

(Matie 4.23-25)

17 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'wlʋɛ 'e crʋ "kpei ʋʋ "siɛ i, ‑wɛe ʋʋ nyna i ‑ta ‑nɩa pɛɛpɛɛ, 'bomɔ ɔ jɛɛ klai" nynuu jrʋ' ‑sia de ke nyʋ ‑tuu"‑tuu ke‑. Ʋʋa' nyʋ tu 'wlʋɛ 'o Selisalɛm ke Suideblʋa ‑wee' "kpei‑, ‑wɛe jrʋ' 'wlʋ 'e Tii ke Sidɔn ‑bɔɔa' 'e 'tɔniɛ ‑kwlɩ" fɔ o ɛ. 18 Ʋʋ jiɛ ɔɔ' wlu doin" o poa' ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑. Nyʋ "klein ‑siisaɩn a ‑tua" 'kle 'de ɛ, ɔ ‑seie' ʋʋpʋ 'mɛ 'de ɩ 'kwa ‑ke. 19 Nyʋ ‑wee' "klein a ‑pɔn Sesi 'a "iblaa 'a ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ' "ikmaa' jrɛ' ‑ɛɛ ‑wlʋ 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ‑ɛɛ ‑bɔɔ' ʋʋ ‑wee' "klein 'a 'wɛ‑.

'Mʋa‑tɩ ke "nmia‑tɩ ke

(Matie 5.1-12)

20 Sesi ‑gbʋan ɔɔ' klai" nynuu "kpei ɛ ɔ 'na : Aomɔ ‑ɔɔ' 'daa‑ ɔɔ' ‑cɛ" dɛwɔnɩʋn, ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a 'beɔdɛ nɩɛ aoa' dɛ ‑o. 21 Aopʋ 'mɩɩɛ‑ ɛ nʋa 'de kaanwɩ 'di ɛ, ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' aoa muɛ dboa' 'de nya. Aopʋ ‑nɩa 'e ‑fɩn" 'a 'ʋn kaan, ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' aoa muɛ 'kɛɛa 'de nya.

22 ‑Bo nyʋ 'nyɛ aopʋ 'ʋn, ‑bo nyʋ 'bɔ aopʋ, ‑bo nyʋ a sea ao ‑cree"‑, ‑bo ʋʋa sea aoa' 'nynɩ ‑flɛɛn', ‑wɛe ʋʋa sea ao kpɛɛn' nyʋ 'daa‑ 'de 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ aopʋ nʋ 'mʋa‑ ! 23 Ao 'di nmɔ wɔn 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di, ‑wɛe ao 'je dee 'de 'mʋa‑ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa' 'dɔe klaa" ‑te ao 'dei 'de jaʋn 'di. Dɩ ʋʋa nʋa aopʋ "jrii ɛ, ʋʋ "bo ‑wi" nʋɩ' ‑ke 'de Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ‑pee.

24 'Kaa ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa' 'de aopʋ ‑nɩa "wliiɛjeʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ao 'je aoa' ‑nɩ 'dɔe ‑wɛ‑ 'de‑. 25 Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa' 'de aopʋ dboa' dɩ ‑wee' 'ʋn 'de kaanwɩ 'di 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'mɩɩɛ‑ ɛ muɛ aopʋ nʋa'. Ɛɛ muɛ "nmia‑tɩ nɩa' 'de aopʋ ‑ɔɔ ‑keea' 'de kaanwɩ 'di 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa muɛ 'kwɛ‑ paa', ‑wɛe ao 'je "miini 'na.

26 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑bo nyʋ ‑wee' "klein a sea aoa' 'nynɩ 'dɔe "wɔin‑ 'tmʋ ɛ, dɛ‑nʋɛ' 'kamɔ ʋʋ "bo ‑wi" nʋ 'de weepoʋn 'a ‑kewɛ‑wi" ‑pee ‑ke.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de tʋnyʋ 'a ‑tɩ' kma‑tɩ 'ʋn ɛ

(Matie 5.38-48; 7.12)

27 'Kaa 'ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ, ao ‑ɔɔ poa 'ma wlu doin" o ɛ, ao kma aoa' tʋnyʋ 'a ‑tɩ' ! Ao nʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑nyɛ aopʋ 'ʋn dɛ 'dɔe "jrii ! 28 Ao po nyʋ ‑ʋʋa pooa aopʋ ‑soo' o "diwan ! Ao bae nyʋ ‑ʋʋa ‑tua" aopʋ 'kle 'a baea' ! 29 ‑Bo nyɔ po ‑ʋn 'kpa doun" mɔ 'de ɛ, ‑ɩn ‑to 'e doun" 'a 'fɔ due' ‑sia 'o mu ‑ke ‑wɛe ɔ 'je 'o 'kpa po. ‑Bo nyɔ "duo ‑ma "jiiɛ‑ 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑bo ɔ ‑je de kaan 'de ‑ma "bai 'a 'ʋn "duo ‑tɩ 'ʋn ‑ke. 30 Nyɔ "o nyɔ ‑teea' ‑ʋn dɛ i ɛ, ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ. ‑Bo nyɔ "duo ‑ma dɛ 'ʋn, ‑ɩn ‑bo ɛ i ‑teeɛ' 'de ɔ o. 31 Dɛ aoa ‑pɔan nyʋ 'jea aopʋ "jrii nʋ ɛ, ɛmɛ ao 'je nʋ 'de nyʋ ‑pee. 32 Nyʋ ‑kma aoa' ‑tɩ' ɛ, ‑bo ao kma ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ee, ‑mɛ dɛ jrɛ' wɛ‑ ‑pooɛ fai" ɛ‑, ‑wɛe ‑ɛɛ sɛ' Kea 'je aopʋ po ɛ‑ ? Nyʋ ‑sea' Kea juo ɛ, 'kamɔ ʋʋa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' nɩ ‑ke. 33 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa ao 'dɔe "jrii ɛ, ‑bo aoa sea ʋʋa' 'sʋ 'dɔe "jrii nʋ 'ee, ‑mɛ dɛ jrɛ' ‑wɛ ‑pooɛ fai" ɛ‑, ‑wɛe ‑ɛɛ 'sɛ Kea 'je ao po ɛ‑ ? 'Kamɔ nyʋ sea Kea juo a nʋ ‑ke. 34 'De ‑bo ao po nyʋ ao 'jea dɛ ‑pʋn" 'je 'a 'sʋ kpan' 'ee, ‑mɛ dɛ 'dɔe nʋa' ‑wɛ ‑nɩ 'e ‑mɛ 'ɛ ‑kɔ 'di ɛ‑ ? Nyʋ ‑sea' Kea juo ɛ, ʋʋa' 'sʋ a poɛ ba kpan' ‑ke. 35 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao kma aoa' tʋnyʋ 'a ‑tɩ', ao nʋ dɛ 'dɔe ! ‑Bo ao po nyʋ kpan' a ‑mɛ ao 'bo dɛ ɔ 'jeɛ "kpei ‑te' 'a tɔ' i naa. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ aoa' 'dɔe a muɛ "i 'bɛa' ‑wɛe ao 'je Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "nynuu‑ nɩ, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' Kea tu nmɔ 'di wɔn 'de ‑kwlʋnyniʋn ke 'diwɔnyniʋn ‑pee. 36 'Di wɔn nmɔa' "ji 'de aopʋ 'ʋn ka ɛ "jia 'de ao "bo Kea 'ʋn ɛ.

Nyʋ jrʋ' 'a 'pee 'je‑tɩ

(Matie 7.1-5)

37 Ao 'bo ba 'a 'pee 'jeɛ, ‑wɛe Kea je aoa' 'pee 'je ‑ke, ao 'bo nyʋ 'pee kpʋʋɛn, ‑wɛe Kea je ao 'pee kpʋʋn ‑ke. Ao ‑seea' ba 'a wlu "kpei‑ ‑wɛe Kea 'je aoa' dɛsaʋn ‑kɔ'. 38 Ao "nyɩ nyʋ dɛ ‑wɛe Kea 'je ao dɛ "nyɩ. Dɩ Kea a mu ao "nyɩa' ɩa muɛ "kpei‑ dua' ‑wɛe ɩ 'je dɛ "ji, 'de ɩ 'je ‑sɔn 'wla, ‑wɛe ɩ 'je aopʋ i siie‑. 'Kaa ‑ta ao dbaa dɛ ‑wɛe ao "nyɩa nyʋ ɛ, 'bomɔ Kea 'je dɛ dbaa‑ ‑wɛe ɛ 'je ao "nyɩ ‑ke.

39 'Bomɔ Sesi poo ‑tɩ' "i ka ɔ 'na : "dɔi 'bɛɛ' ɔ 'je ɔ ‑po ‑dɔi tu "juɔi 'blee‑ ? "Ɩɩn‑ ɛ se 'bɛɛ ɛ. Dɛ‑nʋɛ' ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ɛ ʋʋa muɛ "bie 'di blua' se.

40 Klai" ju se dɛwɔn nɩ, ɔ se ɔɔ' dɛtɔɔi ‑sii, 'kaa klai" ju ‑kpʋan' 'snɩ ɛ, ‑mɛ ka ɔɔ' dɛtɔɔi nɩa, 'kamɔ ɔɔ mu nɩa'.

41 Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑je ‑ʋn ‑podɛi" dɛ "jri, 'de ‑maa' 'je tu ‑jɛ ‑nɩa 'e ‑ma ‑cɛ" 'kpa "jri ɛ‑ ? 42 'De ‑ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn ‑je wlu ka 'de ‑ma ‑podɛi" ‑pee, ‑ɩn ‑je nʋ : 'Ma de'di, ‑ɩn ‑tai" 'mi "i 'ɩn 'je ‑ʋn dɛ "jri ‑sa. 'De ‑mɛ 'kamɔ ɛ ‑te ‑gbɛɛ 'de ‑ma ‑cɛ" 'kpa "jri. "Jridepooi ! ‑Ɩn ‑sa ‑ma ‑cɛ" tu "jri ke, ‑wɛe ‑ɩn ‑je i 'je 'pepe. 'De ‑ɩn ‑je ‑ma ‑podɛi" dɛ "jri ‑sa ka 'je.

Tu ke ɛɛ' 'jɔ ke

(Matie 7.16-20; 12.33-35)

43 Tu 'dɔe se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je "buo saʋn po, 'de tu saʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'e "buo 'dɔe po. 44 Nyʋ juo tu "o tu 'mɛ 'de ɛɛ' "buo 'ʋn, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'mawlobuo ke ‑fokabuo ‑sa 'de "wi‑gbauo ja. 45 Nyɔ 'dɔe a ‑sa ‑tɩ' 'dɔe 'de ɔɔ' pɛe 'dɔe 'a "kɛ o, ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn. 'Diwɔnynii a ‑sa ‑tɩ' saɩn 'de ɔɔ' pɛe saʋn 'a "kɛ o, ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑sɔn, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑jia" 'e nyɔ pɛe o, ɛmɛ ɔɔ' wɔn ɔ 'tmʋ.

‑Gbi" 'sɔɔn 'ɔ ‑tɩ'

(Matie 7.24-27)

46 Dɛɛ‑tɩ aoa 'daa‑ 'ʋn Tʋ"bo, Tʋ"bo, 'de ka 'ma wlu "sia 'nynɩ aoa' nʋ kan' a‑ ? 47 Nyɔ "o nyɔ ‑jia' 'nɔ 'ʋn o, 'de ‑ɔɔ poa 'ma wlu doin" o, ‑wɛe ka 'ma wlu "sia 'nynɩ ‑ɔɔ nʋa kan' a, nyɔ ‑ke ɔ ‑kɔɔa' ɔmɔ 'ma ji aopʋ tɔɔa'. 48 Ɔ ‑kɔ' "ju due' ‑ɔ sia nɔ" nya 'de ‑ɔ ‑blua" 'o 'soa‑ "kpei ‑blu ‑blu ‑wɛe ‑ɔ poa 'o ‑gbu" ɛ. "Ni 'a ‑sɔugba dba', ‑wɛe ‑pie ji, 'de "ni‑gbii ‑wee' "ji ɩ bla ‑gbu" ‑nɛ "jri ‑bla ‑bla, ɩ se ɛ bluua‑, dɛ‑nʋɛ' ɛ pooɛ' ka ‑cɔɔn' ka. 49 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ poa 'ma wlu doin" o, 'de ka ɛ 'daa‑ ‑ɔɔ' nʋa kan' a, ɔ ‑kɔ' "ju due' ‑ɔ poa ‑gbu" 'bo ‑pɩɩɔn" "kpei ɛ. Ɔɔ' ‑gbu" se ‑gban 'ble, "ni dba', ɛ ‑siɛ' ‑gbuu ɛ bla ‑gbu" ‑nɛ wɔn ‑bla ‑bla, 'bo ɛ "sri, ɛ ‑wee' "klein je blu piepie. Dɩ ‑dooa ɩ ‑tiɛi".

7

Sesi 'bɔɔ‑ Rɔmɛ 'ɛ jra' jei 'a dbonʋi 'a 'wɛ

(Matie 8.5-13)

1 Sesi ‑kɔa' dɛ ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa' 'de nyʋ ‑ʋʋa po ɔɔ' wlu doin" o ‑pee 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'o Kapɛnaʋm. 2 Rɔmɛ 'ɛ "soa‑wi" 'a ‑jeopoi due' nɩ‑ 'o mu. Ɔmɔ ‑ɔɔ dbonʋi 'wɛ‑ kpʋn 'mɛ ka‑. 'De ɔ kma ɔɔ' dbonʋi ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' ‑gblein'. 3 Ɔ 'wɔan Sesi 'a 'nynɩ 'sʋ ɛ, ɔ dboɛ Suifʋ‑wi" 'a nyʋ‑cɔɩn' jrʋ' ʋʋ 'je Sesi ibae 'de ɔ 'e ji, ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' dbonʋi 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑. 4 Ʋʋ nynia 'o Sesi ‑pʋn", 'sʋ ʋʋa bae ɔ i 'de nai" 'blea' 'ʋn ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ nɩɛ sʋn o po ka‑, 5 dɛ‑nʋɛ' ɔ kma ‑aa 'blʋa 'a ‑tɩ'. Ɔmɔ ‑po' ‑aa "jrui 'kɩɩɛn‑gbu ‑nɛ.

6 ‑Ta Sesi ke ʋʋ nɩa 'e mua' a, ʋʋ se ‑gbu" ʋʋa mua 'e 'di o tɛɛn‑ 'sʋ "soa‑wi" 'a ‑jeopoi ‑nɔ dboɛ ɔɔ' "dɛi‑wi" 'de Sesi o, ‑wɛe ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛ" seaa kan' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, 'ɩn se ‑ma ‑teɩn "nyɩ ka nɩ 'de 'ma ‑gbu" ‑sɔn. 7 ‑Wɛe 'ma ‑cɛ" 'kpa se 'de ‑ɩn o ji ka nɩ‑, 'kaa ‑bo ‑ɩn ‑tmʋ wlu due' koun ‑gbai' mɔ 'de ɛ, 'ma dbonʋi 'a 'wɛ‑ ɛ muɛ 'bɔa' se. 8 Dɛɛ ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'mɔ ‑ke ɛ, 'ɩn juo nyɔ wɔn ‑sii ‑tɩ 'mɛ. 'Mɔ ‑ɔ ‑blea klae" ‑wi", ‑wɛe ‑ɔɔ jaa "jru ja 'de ʋʋpʋ ‑sɔn ɛ, 'ɩn 'bleɛ "soa‑wi" ‑ke 'bo 'ʋn ‑sɔn, ‑wɛe ‑bo 'ɩn 'na due' : ‑Mu' ! 'Sʋ ɔɔ mu'. ‑Bo 'ɩn 'na deejrɔ' : ji ! 'Sʋ ‑mɔɔ ji'. ‑Bo 'ɩn wlu 'e 'ma dbonʋi ‑pee 'ɩn 'na : ‑Ɩn nʋ dɛ ‑nɛ ! 'Sʋ ɔɔ nʋɛ'.

9 Sesi 'wɔan "ju ‑nɔ 'ɔ wlu 'sʋ, ɔ po ɔ ‑tɩ' o, ‑wɛe ɔ "biie‑ 'de nyʋ ‑gbaea' ɔ 'de woi 'de ɔ 'na : 'Ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ, 'de Israɛ‑blʋa 'di ‑ta 'ɩn se dɛ ‑kwlɩ" ‑tea' ‑bɛa ka ‑mɛ 'je due' 'de nyɔ 'ʋn.

10 ‑Ta nyʋ jra' jei dboa a mua ‑gbɛin" de ɛ, ‑mɛ ʋʋ jɛɛ ɔɔ' dbonʋi 'mɛ ɔ 'pʋʋ.

Sesi ‑sa ‑tiɔn" 'nynɔ 'ɔ "ju "kunyiɔ'

11 ‑Sɔn' jrɛ' ‑sɩan' 'sʋ ɛ, Sesi muɛ 'e ‑kwlɔ ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Nainɩ 'di, ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu ke nyʋ ‑tuu"‑tuu a naa bɩ' i. 12 ‑Ta ɔɔ "kʋʋan ‑kwlɔ 'ɔ paa 'ɩn i 'sʋ ɛ, ʋʋ 'bleɛ "ju due 'a 'dai‑ ʋʋa kpa i ‑tea'. Ɛ nɩ ‑tiɔn" 'nynɔ 'ɔ "junmɔuju due' koʋn ‑gbai' ‑o, ‑kwlɔʋn ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩn' "jrui 'bomu. 13 Tʋ"bo 'jeea ‑tiɔn" 'nynɔ ‑nʋ "jriɛ‑ 'sʋ ʋa' wɛe a nʋɔ', 'sʋ ɔ 'na : A 'bo ‑fɩɛn"‑ ! 14 'Sʋ ɔ 'kɩɩɛn 'o 'dai‑ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ blɛ "i. 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑bleɛ, ʋʋ nyna i. Ɔ wlu' ɔ 'na : ‑Kooai" ‑tɔo, 'ma 'tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn sɔn 'ʋn ! 15 'Sʋ "ju ‑nɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ ‑teɛ i ‑wɛe ɔ ‑te wlua' ‑pʋn". 'De Sesi 'na : 'Nynɔkpao', aa' "ju ‑nao ! 16 Nyʋ "klein ‑jea ɛɛ' ‑ta, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. Ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i, ʋʋ 'na : Kea 'a wlu 'kwajaai klaa" sɔn 'ʋn 'de ‑a "klu. Ɛ Kea mɛ ‑ji" ɛɛ' 'bleenyʋ "i ‑tea'. 17 Dɛ Sesi nʋa 'mʋa‑ nyʋ a 'tmʋʋɛ' 'de Suideblʋa ke 'blʋa‑ jrɩ' ‑jiɛ' 'dei "kpei‑.

Dɛ San Batisɩ ‑teea' Sesi i ɛ

(Matie 11.2-19)

18 Dɩ "klein ‑nʋʋa 'mʋa‑ San 'a klai" nynuu po ɔ ɩa' "kuan. 'Sʋ ɔ 'da ʋʋa' 'sɔɔn 'mɛ, 19 ‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ 'de Sesi o, 'de ɔ 'na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ ao ‑tee' ɔ i ka, ao 'na ‑ɩn ‑nɩɛ "ju ‑ɔ ‑jea ji ‑o, ‑aee' ‑a ‑je deejrɔ' fuo ke'wlɛɛ ? 20 Ʋʋ nynia 'bo Sesi ‑pʋn" 'sʋ, ʋʋ 'na : San Batisɩ ‑dbo' ‑aʋn 'nɔ ‑ɩn o, ‑wɛe ‑a ‑je ‑mi i ‑tee'‑. ‑Ɩn ‑nɩɛ "ju ‑aa fua ‑oo, ‑aee' ‑a ‑je deejrɔ' fuo ‑o ke'wlɛɛ ? 21 ‑Ta ɛɛ nʋʋa kan' a, ‑mɛ Sesi nɩɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a 'wɛ‑ 'bɔɔa', ɔɔ 'pʋʋ‑ klɔɔʋn, ɔɔ nʋɛ ‑siisaɩn i 'de nyʋ 'ʋn, ɔɔ nʋɛ' ‑wɛe ɔɔ 'bai "dɔʋn 'a "jri. 22 'Sʋ ɔ wlu' 'de San 'a klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ dɩ "klein ao 'jea 'de ao 'wɔan ao 'tmʋ ɩ 'de ɔ ‑pee. "dɔʋn a 'jeɛi 'pepe, klɔɔʋn a na', 'jrʋwɛnʋn 'a 'wɛ‑ ɛ 'bɔɔ, doin" 'a waʋn a 'wɔn i, 'mɛʋn a sɔn ‑klu', ‑pɔia" ‑tɩ a 'tmʋʋɛ' 'de wɛenyʋ ‑pee. 23 Nyɔ ‑ɔɔ "maa 'mɔ sea nɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋ 'mʋa‑.

24 San 'a klai" nynuu mua de 'sʋ, Sesi ‑teɛ ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" 'de nyʋ ‑gbae' ɔ 'dei ‑pee ɔ 'na : Dɛ ao mu i 'jea' 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei 'de ɛ‑ ? ‑Aee' ‑gblokpau poɔ' ɔ ‑suua' i ɛ‑ ? 25 'De ‑mɛ nyɔ ao mu i 'jea' 'ja a‑ ? ‑Aee' "ju due' ‑ɔ ‑paa dɩ 'dɔe 'ʋn ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn 'nɔ, nyʋ ‑paa dɩ 'dɔe 'ʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ a ‑teɛ' i 'de 'beɔ‑wi" o ‑gbu" 'di, ‑wɛe ʋʋ nɩ dɩ ‑wee' "klein 'a jeʋn. 26 'De nyɔ ao mu i 'jea' ‑gbo' ɛ‑ ? Kea 'a wlu 'kwajaai duee' ? Kɩɩn tɔ' ‑o. 'Ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ, ɛ ‑sii Kea 'a wlu 'kwajaai ‑mɔ 'mɛ. 27 San nɩɛ "ju ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ʋn Kea 'a wlu ‑crɩɩa' 'naa :

‑Gbʋn 'nɔ, 'ma dboɛ 'ma dboi 'de ‑ʋn "juɔi, ‑wɛe ɔ 'je ‑ma ‑jeblʋ nmae‑.

28 'Ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ, dɛ klein" 'nynʋkpae' 'wlʋa a, nyɔ se "i 'bɛ ɔ se San ‑sii. 'De ‑mɛ 'kamɔ nyɔ ‑piia' "i 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di, ɔ 'bɛi" ɔ ‑sii ɔ. 29 Nyʋ "klein ‑wɔan San 'a wlu ɛ, ʋʋ ke 'wɛi‑sanyʋ cɛn ‑kɩn ʋʋ je Kea "nyɩ, ‑wɛe San po ʋʋpʋ "ni "jru. 30 'Kaa Fariseɛn o, kɛ' wɔ‑saʋn se ɛ "inɩ 'de San 'je ʋʋpʋ "ni "jru po. 'Pʋʋa' Kea nɩai", ɛ 'jea ʋʋpʋ "nyɩ ka ʋʋ nʋa ɛɛ' nya‑fuunsʋn, 'kamɔ ‑nao.

31 'Bomɔ Sesi 'na : Nyɔ 'ɩn 'je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di "ipoo ɛ‑ ? Nyɔ ‑ke ʋʋpʋ ‑kooɔ ɔ‑ ? 32 Ʋʋ ‑kɔ' "nynumɩɩ" ‑ʋʋ ‑tea i 'bo ‑kwlɔ ‑kwea ‑wɛe ‑ʋʋa wlua 'e ba ‑pee ka : ‑A bla aoa' "kwi ‑kweɩn 'mɛ ‑bla ‑bla, ao se dee‑. ‑A ble "nmia dʋ 'mɛ ‑ble ‑ble 'kaa wɛe se ao nʋ ao se ‑fɩn". 33 San Batisɩ jia ‑wɛe ɔɔ diɛ ‑di'pɛn, 'de ɔɔ' 'na nmɔ, 'sʋ ao 'na ‑suusaʋn ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn. 34 nyiɔ 'ɔ "Ju jia, ɔɔ di', ɔɔ 'naa, 'sʋ ao 'na ɔ ‑kau', ɔ ke 'wɛi‑saʋn o, nyiɔpʋ 'a "kwli saɩn dbɛɛ', ‑wɛe ʋʋa po sʋn ‑tadue, 'de ʋʋa 'naa ‑kaun"‑ due' 'di. 35 'Kaa ka Kea 'a ‑tɩ' nɩa tɔ' ɛ, nyʋ ‑wɔɩn 'mii ɛ ʋʋ juɛ' ka ɛɛ nʋa nyʋ 'dɔe "jrii ɛ.

Sesi ‑kɔ' 'nynɔkpao' due' 'a dɛsaʋn

36 Fariseɛn due' 'da Sesi dɛdi ‑tɩ. Sesi pa 'e ɔ o ‑gbu", ‑wɛe ɔ ‑te i 'de ʋʋ ‑te dɛ dia' ‑pʋn". 37 'De 'bo ‑kwlɔ ‑nɩa 'mʋa‑ 'di ɛ, ‑kwlɔ i ‑te nynɔkpao' due' ‑nɩ 'o. Ka Sesi nɩa dɛ dia' 'de Fariseɛn o ‑gbu" 'di ɛ, ʋ 'je kan' 'mɛ, 'sʋ ʋ kpa ‑dai'klɔ ‑sooɛ due' "sou nʋa ‑ɛɛ 'nynɩ nɩ albatrɩ, 38 ‑wɛe ʋ jii 'de Sesi bɩ o fɔ o. 'Sʋ ʋa ‑fɩn", ʋa' "miini "pɛɛn‑ Sesi 'a bɩ 'mɛ. ‑Wɛe ʋa nʋ ʋa' "mɩɩ‑ 'de ʋa ‑sa Sesi 'a bɩ "miini kui. 'Sʋ ʋ ‑gbleeɛ ɩ ‑kwlɩ", ‑wɛe ʋa po ɩ -dai'klɔ kui.

39 Fariseɛn ‑ɔ ‑dɔ dɛdi ‑tɩ 'jeea dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, ɔ wlu' 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn ɔ 'na : ‑Bo "ju ‑nɔ nɩ Kea 'a wlu 'kwajaai 'de ɛ, ‑mɛ ka 'nynɔkpao' ‑ʋa blɔ "i 'mʋa‑ ‑nɩa dɛsaʋn nʋ nynɔkpao' ɛ, ɔɔ mu ɛ jua' 'de‑. 40 'Bomɔ Sesi "duo wlu 'ʋn ɔ 'na : Simɔ, 'ɩn 'bleɛ ‑tɩ' ‑saɩn"‑ 'ɩn 'je ‑mii' ‑tee'‑. 'Sʋ Simɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑wlu !

41 'Bomɔ Sesi poo ‑tɩ' "i ɔ 'na : "Ju due' mɔ ‑ɔɔ kpan nɩ nyʋ 'sɔɔn "kpei. Due' 'bleɛ ɔɔ' 'wɛi 'a kmɛ' due', ‑wɛe due' 'ble ɔɔ' 'wɛi 'a kwla mm". 42 Ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ‑ta ʋʋ 'jea dɛ ‑sa, 'bo se nɩ‑. 'Sʋ "ju ‑nɔ 'bɔ 'wɛi ‑nɩa 'de ʋʋpʋ "kpei 'mɛ. 'Bo nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ "klu 'ee, nyɔ ‑je "ju ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ‑gblein' ɛ‑ ?

43 Simɔ 'na : 'Mɔ naa tɔ' i ɛ, "ju ‑jɔ ɔ nʋa 'saaʋn "jrii ‑gblein' ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ‑jɔ ɔ 'bɔɔa 'wɛi ‑tuu" ɛ. 'Sʋ Sesi 'na : tɔ' ‑tɩ ‑o, ‑ɩn ‑sɛ "kpei 'mɛ ka ‑cɔɔn' ka. 44 ‑Wɛe Sesi "biie 'de "junynɔkpao' ‑nʋ o 'sʋ ɔ wluɛ Simɔ ‑pee ɔ 'na : ‑ma ‑je "junynɔkpao' ‑nʋ 'mɛɛ ? ‑Ta 'ɩn paa 'nɔ ‑ɩn o ‑gbu" ɛ, 'ɩn se 'ʋn "ni "nyɩ ‑ɩn se bɩ wɔɔ‑, 'kaa ʋmʋ ɛ, ʋ nʋɛ ʋa' "mii ni ‑wɛe ʋ wɔɔ 'ʋn bɩ i 'de ʋ jaa ɩ ʋa' "mɩɩ‑ kui. 45 ‑Ɩn se 'ʋn ‑kwlɩ" ‑gblee mɔ "pɩ, 'kaa dɛ "nana 'ɩn pa 'nɔ ‑ɩn o ‑gbu" 'di ‑sɩan 'de ɛ, ʋ se 'ma bɩ 'a ‑kwlɩ" ‑gbleetɩ 'bɔ ke. 46 ‑Ɩn se 'ʋn 'cna "jru po, 'kaa ʋmʋ ɛ, ʋ 'wla 'ʋn -dai'klɔ bɩ i. 47 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ ‑ʋn ka : ʋ kma nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' 'pepe, ɛmɛ ‑tɩ ʋa' dɩsaɩn ‑tuu 'kpe ‑nɩ ‑kwɛ‑. 'Kaa ‑bo nyɔ ‑ɔɔ dɩsaɩn ‑wee' sea ‑kwɛ‑ ɛ, ‑mɛ ɔɔ' nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' se "jri "kpae' po ke ‑gblein'.

48 'Sʋ Sesi wlu' 'de 'nynɔkpao' ‑pee ɔ 'na : Aa' dɩsaɩn ‑kwɛ'. 49 Nyʋ ‑ke ɔ nɩa dɛ dia' ‑tadue ɛ, ʋʋ ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'ʋn, ʋʋ 'na : ‑Ta "ju ‑nɔ ‑mɔ 'wlʋ ‑wɛe ɔɔ ‑kɔ' nyʋ 'a dɩsaɩn ‑ke ɛ‑ ? 50 'Kaa Sesi wlu' 'de "junynɔkpao' ‑pee ɔ 'na : Aa' 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'pʋʋ aʋn 'ɛ. A mu 'de pɛe 'a blua' 'ʋn !

8

Nyʋ ‑ke Sesi a na

1 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi a muɛ ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" 'dii, ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ Kea 'a 'kmʋ dee 'a ‑pɔia" ‑tɩ. 2 Ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ke 'nynʋkpae' jrʋ' ɔ ‑sa 'wɛ‑ ke ‑siisaɩn 'ʋn ɛ, ʋʋpʋ ke ɔ mu' ‑ke. Ɛ nɩ Madi ‑wlʋa Madala ‑ʋ 'ʋn ‑siisaɩn ‑mɛ" 'sɔn 'wlʋa ke. 3 Erodɩ 'a dbonʋi due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Kusa ‑mɔ 'ɔ ‑nɛ 'nynɔ Sanɩ ke Sisanɩ o, 'nynʋkpae' jrʋ' ke ɔɔ na', ‑wɛe ‑ʋʋa po ɔ sʋn o 'de ʋʋa' 'bleedɩ 'ʋn.

Kodbonʋi 'a "ipoo‑tɩ

(Matie 13.1-9 ; Makɩ 4.1-9)

4 ‑Ta nyʋ ‑tuu" ‑wlʋa ‑kwlɛ 'dii jia 'de Sesi o, ‑wɛe ʋʋ ‑gbae' ɔ 'dei ɛ, 'bomɔ ɔ poo ‑tɩ' "i ka ɔ 'na :

5 Nyɔ due' ‑mu' ko ‑gbaa'. ‑Ta ɔɔ ‑gbaa' ko ɛ, ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'bo ‑je ‑kpae", ‑mɩ naa "kpei‑, 'sʋ nʋʋɩ ji' ‑wɛe ɩ di. 6 Ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'bo 'soa‑ "kpei, ‑mɩ mɛ' kpɩɩn‑, 'kaa ɩ jɛ 'soɛ, dɛ‑nʋɛ' "ni se 'de ɩ ‑sɔn nɩ‑. 7 Ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'de "wi 'ʋn, ‑mɩ ke "wi mɛ' ‑tadue, 'kaa "wi sɩɩn i. 8 'Kaa ɩa' 'jɔ jrɩ' blu' 'de 'blʋa‑ 'dɔe 'ʋn. ‑Mɩ mɛ', ɩ 'wlʋɛ dɛ 'ʋn, ɩa' kpau due' croɛ 'jɔ 'ɔ kmɛ' 'due. Sesi 'tmʋa dɛ ‑nɛ 'sʋ ɛ, ɔ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ɔ 'na : Nyɔ ‑blea doin" ɔ 'wɔn i !

Sesi ‑sa "ipoo‑tɩ wɔ

(Matie 13.10-23 ; Makɩ 4.10-20)

9 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑sa "ipoo‑tɩ ‑nɛ wɔ 'de ‑a ‑pee. 10 'Sʋ ɔ 'na : Aopʋ mɔ ɛ, Kea 'a 'kmʋ dee 'a ‑tɩ' ‑wee' "klein ‑saa wɔ 'de ao ‑pee, 'kaa nyʋ jrʋ' a 'wɔn ɩa' ‑tɩ' tu 'mɛ 'de "ipoo‑tɩ 'ʋn. 'De ʋʋ 'je ɛ ja ‑gbʋn, ‑wɛe ʋʋ se ɛ "jriɛ‑ 'jeei 'pepe. 'De ʋʋ 'je ɛ doin" 'wɔɔn‑, ‑wɛe ʋʋ se ɛ 'mii 'wɔin 'pepe.

11 Dɛ "ipoo‑tɩ ‑nɛ ‑sa wɔ, ɛ ka : ka ko ‑gbaa' nɩa, 'kamɔ Kea 'a wlu 'tmʋa' nɩ. 12 'De nyʋ jrʋ' pɛe o ɛ, wlu ‑tmʋʋa' ‑kɔ' kojɔ ‑blua' 'o ‑je ‑kpae" ɛ. ‑Bo ʋʋ 'wɔn wlu 'mʋa‑ kaan 'sʋ ‑siɔn' ji', ɛ ‑sɛ 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ kaan ʋʋpʋ ‑je de, ‑wɛe ʋʋ je ɛ tɔ' 'ʋn 'je, 'de ʋʋ je 'pʋ. 13 'De nyʋ jrʋ' pɛe o ɛ, wlu ‑tmʋʋa' ‑kɔ' kojɔ ‑blua" 'bo 'soa‑ "kpei ɛ, ‑wɛe ‑ɩa 'sɩn sea ‑ta ‑tɔɔn nyni ɛ. Ʋʋa' nyʋ tu‑, ‑ta ʋʋ "sia, ʋʋ 'wɔan Kea 'a wlu ɛ, 'bomɔ ʋʋ ‑sɛɛ 'o mu 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 'Kaa ʋʋa' 'mʋa‑ nɔ" se "itɛn‑. ‑Bo 'kle ji ʋʋpʋ "kpei, 'sʋ ʋʋ poɛ ʋʋa' dɛ ‑kwlɩ" ‑tetɔ' i. 14 Nyʋ jrʋ' 'a 'wɔn Kea 'a wlu 'mɛ ka kojɔ ‑kpa 'e "wi 'ʋn nɩa. Ʋʋa' nyʋ tu a 'wɔn Kea 'a wlu 'mɛ kpɩɩn‑, 'kaa ‑bo ʋʋpʋ mu ɛ, ʋʋa' "tai‑ ɛ "i, ɛɛ' poo ʋʋa' kplɩn fai", dɛ‑nʋɛ' ʋʋa 'wla 'kmʋ "kpeidɩ ke "wliiɛ 'ɛ ‑fli i 'de 'wɩ ‑wee' "klein 'di. 15 Nyʋ jrʋ' a 'wɔn Kea 'a wlu 'mɛ, ka kojɔ ‑kpa 'e 'blʋa‑ 'dɔe 'ʋn nɩa. Wlu ʋʋ 'wɔan, ʋʋ ‑te' ɛ i 'de tɔ' ikua' ke pɛe 'dɔe 'ʋn, ‑wɛe ɛ "ti 'e ʋʋpʋ 'ʋn 'de ʋʋa nʋ Kea 'a ‑kwlʋtɩ.

Nɛbi 'a "ipoo‑tɩ

(Makɩ 4.21-25)

16 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nɛbi tba ‑wɛe ɔ 'je ɛ jae "jri i‑crii"‑ 'de ɔ 'je ɛ 'e 'dii ‑sɔn ‑te', 'kaa nyɔ ɔ ‑teɛ' ‑ta ‑tɛan ja, ‑wɛe nyʋ "klein ‑a pa 'e ‑gbu" 'je ɛ i 'je. 17 'Kamɔ ɛ 'e nɩ ‑ke, ‑tɩ' "klein ‑ɩ pa 'kwla ɩa muɛ "kpae' 'pɛɛan' ‑wɛe ‑tɩ' "klein nyʋ sea juo ɛ, nyʋ a muɛ ɩ ‑wee' jua'. 18 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de aoa' dɛ doin" oposʋn 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑blea dɛ ɛ, nyʋ a mu ɔ jrɛ' "nyɩa' ke'wlɛ, 'kaa nyɔ ‑jɔ sea dɛ 'ble ɛ, dɛ‑saan" ‑jɛ ɔ 'blea mɔ 'de ɛ, nyʋ a mu ɛ ɔ ‑mɛ 'kwa ‑saa'.

Sesi de ke ɔɔ' "dei‑wi" ke

(Matie 12.46-50 ; Makɩ 3.31-35)

19 Sesi de ke ɔɔ' "dei‑wi" jiɛ 'de ɔ o, 'kaa ka ʋʋ 'jea ɔ ‑pʋn" 'kpasʋn nʋ, 'ka se nɩ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑gbae' ɔ 'dei ʋʋ ‑tiɛi". 20 'Sʋ nyʋ jrʋ' wlu' 'de ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ɩn de ke ‑ma "dei‑wi" nɩɛ 'e "kpae', ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ ke ‑ɩn ‑je 'jee‑. 21 'Kaa Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Nyʋ ‑ʋʋa poa 'ɩn 'Bo 'a wlu doin" o ‑wɛe ka ɛ 'da‑ ‑ʋʋa nʋa kan' a, ʋʋpʋ ‑nɩ 'ɩn de ke 'ma "dei‑wi".

Sesi jaa ‑pie ja

(Matie 8.23-27 ; Makɩ 4.35-41)

22 'Wɩ jrɛ' o Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'ja 'e ‑kwɛɛ" due' 'di, ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : ‑A mu 'e "ni 'de fɔo. 23 ‑Ta ʋʋ nɩɩa 'de 'a mua' a, ‑mɛ Sesi a 'mʋʋ. 'Sʋ ‑pie klaa" ‑teɛ jia' ‑pʋn" 'bo "ni "kpei. "Ni a "ji 'e ɛ 'di 'mɛ. 'Sʋ 'mɛa 'a faʋn ‑teɛ ʋʋa' nʋa' ‑pʋn". 24 'Sʋ ʋʋ 'kpa Sesi ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ "nyɩɔ' 'de ʋʋ 'na : ‑Aa 'blei, ‑aa 'blei, ‑a ‑kwɛ', ‑aa jiɛ 'mɛa' ! Ɔ sɔan 'ʋn 'sʋ ɛ, ɔ "wɔɔ‑ ‑pie ke "ni "jrui ‑wɛe ɩ ji ja, 'sʋ ‑ta ‑wee' ‑teɛ 'tɩɩn. 25 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Aoa' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' ‑mɛ 'de ɛ‑ ? 'Sʋ faʋn ke tai' 'a "maa "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋa' 'sʋ a wlu 'e ba ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ta "ju ‑nɔ ‑mɔ 'wlʋ 'ja a‑, ‑wɛe ‑ɔɔ wlu poɔ' ke "ni ‑pee 'sʋ ɩa 'je ɔ wɔn ɛ‑ ?

Sesi seiɛ "ju due' 'de ‑siisaɩn 'kwa

(Matie 8.28-34 ; Makɩ 5.1-20)

26 Ʋʋ kpʋɛn 'kpʋʋ 'de Seraseneɛn‑wi" 'a 'blʋa‑ 'di. Ɛɛ' 'blʋa‑ tu ke Galileblʋa a ‑gbʋɛn' 'e ba "jri. 27 ‑Ta Sesi 'wlʋa 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ɔ "sia i 'sʋ ɛ, ‑kwlɔi due' ‑Siisaɩn ‑tuu"‑tuu nɩa 'e 'ʋn ‑jɔɔ' "i. Dɛ ‑wlʋa 'e sese o ɛ, ɔɔ' paa dɛ 'ʋn, ɔɔ' 'pɛn 'de ‑gbu" 'di, ɔ "tiɛ 'e ‑gbaɩn' "klu. 28 Ɔ 'jea Sesi i 'sʋ, ɔ "siiɛ‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi ‑wɛe ɔ "wɔ ɔ 'na : Sesi, Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "ju, dɛ ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑plaan i ɛ‑ ? 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑bo 'ʋn 'kle ‑tu" ɛ !

29 Dɛɛ‑tɩ ɔ 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi a wlu' 'de ‑suusaʋn ‑nɛ ‑pee, ‑wɛe ɛ 'je 'e "ju ‑nɔ 'ʋn 'wlʋ. Dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ, ɛɛ' ‑suusaʋn tu ‑kwle ɔɔ' 'kle ‑tu" 'a 'mɛ. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ʋʋa po ɔ ‑gbaacɛe' "dbi bɩ', 'kaa ɔɔ cɛn ‑gbaacɛe' "dbi ‑nɩa 'mʋa‑ 'mɛ, ‑wɛe ‑suusaʋn a po ɔ ‑je o, 'de ɔɔ mu 'e 'kpaa "kpei. 30 Sesi ‑tee' ɔ i ɔ 'na : ‑Ma 'nynɩ wɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : 'Ma 'nynɩ ‑nɩ ‑pʋn' ‑tuun. Dɛɛ‑tɩ ɔ 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑siisaɩn ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn ɛ, ɩ ‑tiɛi". 31 'Sʋ ɩa bae Sesi 'mɛ ɩ 'na : ‑Ɩn ‑bo ‑aʋn 'de "ni ‑tuun bluuɛ !

32 ‑Ta ɛ nʋʋa kan' a, ‑mɛ be" 'a ‑gbaapʋ ‑nɩ idia' 'bo crʋ ‑kwlɩ", ‑wɛe ‑siisaɩn bae Sesi i ɔ 'e 'wɔn 'de ɩ 'je 'e be" ‑nɩ 'ʋn pa. 'Sʋ ɔ 'wɔɔn‑ 'o 'ɛ. 33 ‑Siisaɩn 'wlʋa 'e "ju ‑nɔ 'ʋn, ɩ pa 'e be" 'ʋn ɛ. 'Sʋ be" 'a ‑gbaapʋ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑sa plea' 'de crʋ 'a ‑peenai" ɩ 'kpa 'o "ni wɔn, 'de ɩ ‑wee' blu "ni ‑tun.

34 Nyʋ ‑a fua be" i ‑gbʋan ɛɛ' dɛ tu ja 'sʋ, ʋʋ 'kpa 'kwla, ‑wɛe ʋʋ kpa ɩa' ‑tɩ' tu, 'de ʋʋ 'tmʋ ɩ ‑kwlɔ ke ‑gbei" 'dii. 35 Nyiɔpʋ jiɛ dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'jeea' a. ‑Ta ʋʋa muua, ‑mɛ ʋʋ jɛɛ "ju ‑siisaɩn 'wlʋa' 'e 'ʋn ‑nɔ 'mɛ, ɔ paa dɩ 'ʋn, ‑wɛe ɔ ‑te i 'bo Sesi ‑pʋn" ka ‑cɔɔn' ka. 'Sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ. 36 Nyʋ ‑jea dɩ "klein ‑nʋʋa 'mʋa 'a ‑ta ka "ju ‑siisaɩn nɩa 'ʋn ‑nɔ nʋa 'pʋ sʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ "kuan ʋʋ po 'de nyʋ ‑jia' ‑pee. 37 Nyʋ "klein ‑nɩa Senesarɛblʋa "kpei ɛ, ʋʋ baeɛ Sesi 'de ɔ 'je ʋʋ kɩɩn tɛɛn‑. Dɛ‑nʋɛ', dɛ ʋʋ 'jeea "jriɛ 'mʋa‑ ɛɛ' faʋn klaa" a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. Sesi 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ ɔ muɛ de.

38 "Ju ‑suusaʋn 'wlʋa 'e 'ʋn a baeɛ Sesi i ‑wɛe ɔ ke ɔ 'je mu. 'Kaa Sesi po ɔ ‑jei" ɔ 'na : 39 ‑Ɩn mu 'de ‑ɩn o ‑gbu" ‑sɔn de, ‑wɛe dɩ "klein Kea nʋa ‑ʋn "jrii ɛ, 'de ‑ɩn ‑jɩ 'tmʋ. "Ju ‑nɔ mua' ‑cɛɛn'‑, dɩ "klein Sesi nʋ ɔ "jrii ɛ, ɔɔ 'tmʋ ɩ ‑kwlɔ "kpeii ‑ta ‑wee'.

Sairisɩ 'a "junynɔkpao' ke 'nynɔkpao' due' ke

(Matie 9.18-26 ; Makɩ 5.21-43)

40 ‑Ta Sesi a jii a de ɛ, nyʋ ‑tuu" ‑mu' ɔ "i 'jaa' 'de 'mʋa‑ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ʋʋ ‑wee' "klein a fuo. 41 'Sʋ Suifʋ‑wi" 'a Kea ‑gbu ‑jeopoi due' ‑ji", ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Sairisɩ. Ɔ ‑gbleeɛ Sesi bʋ wɔ, ɔ ‑teeɛ' ɔɔ' kwa 'di, ‑wɛe Sesi 'je 'de ɔ o ‑gbɛin" mu, 42 dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' "junynɔkpao' jɔ due' ‑ʋ ‑blea ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɛ, ʋmʋ 'wɛ‑ kpʋn 'mɛ ka‑.

‑Ta Sesi nɩɩa 'e mua' a, nyʋ a "tun ɔ i ‑ta ‑wee'. 43 'Sʋ 'nynɔkpao' due' ‑nɩ 'e nyʋ "klu, nmi‑kwliwɛ‑ nɩ ‑pʋn" 'de ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'di. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋ ple ʋa' dɩ ‑wee' "klein 'mɛ 'de ‑dɔ'crɔ‑wi" 'kwa. 'Kaa nyɔ ‑jea ʋ 'pʋʋ‑ ɛ, ɔ se nɩ‑. 44 Ʋmʋ ‑kpa Sesi ‑pʋn" 'de ɔ 'de fɔ o, ‑wɛe ‑ʋ bla ɔɔ' "bai 'a wɔin". 'Bo ɛ "si ʋa' nmi‑kwliwɛ‑ je 'bɔ. 45 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɔ ‑bla' 'mi "i kan' a‑ ? ‑Ta nyʋ ‑wee' "klein nɩɩa ‑toa' a, 'bomɔ Piɛi ke nyʋ ‑ke ɔ nɩa 'o 'na : 'Ma 'blei, nyʋ ‑tuu" a "tuan ‑mi i ka ‑ta ‑wee' 'sʋ ɛ, ‑ɩn ‑na nyɔ ‑bla' 'mi "i ɛ‑ ? 46 'Kaa Sesi 'na : "Ɩɩn‑, nyɔ jrɔ' ‑bla' 'mi "i, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'je kan' 'mɛ ka 'ma "ikmaa' jrɛ' 'wlʋa 'de 'ʋn ɛ. 47 Ka 'nynɔkpao' ‑nʋ 'a nʋʋdɩ 'pɛɛan "kpae, ʋ 'je kan' 'mɛ 'sʋ faʋn a nʋ', ʋa' dɩ a crɛ'. Ʋ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo Sesi "juɔi, ‑wɛe dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ʋ bla Sesi "i ke 'de ka ʋ blɔ "i, 'sʋ ʋa' 'wɛ‑ "sria 'o, ɛ 'bɔa, ʋ 'tmʋ ɛ 'bo nyʋ "klein ‑kwea de "juɔi. 48 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma "ju, aa' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'pʋʋ‑ aʋn 'ɛ. A mu 'de pɛe 'a blua' 'ʋn !

49 ‑Ta Sesi nɩa wlua' kan' a, 'sʋ "ju due' ‑wlʋ 'e Sairisɩ o ‑gbɛin" ‑ɔ ji ɔ 'tmʋa' ‑ɔ 'na : ‑Ma "ju 'mɛɛ. ‑Ɩn ‑bo nyʋ dɛtɔɔi seaa 'bode. 50 Sesi 'wɔan ‑tɩ' ‑nɛ ɛ, ɔ wlu' 'de Sairisɩ ‑pee ɔ 'na : Faʋn 'bo ‑ʋn nʋɛ, 'kaa ‑ɩn ‑te' 'ʋn ‑kwlɩ", ‑ma "ju a muɛ 'kmʋnɩa'. 51 Sesi nynia 'de Sairisɩ o ‑gbɛin" ɛ, ɔ se 'wɔn ɔ ke nyɔ jrɔ' se 'e ‑gbu" 'di pa, ‑bo ɛ se Piɛi o, San o, Sakɩ o, "ju ‑saan" "bo ke ʋ de 'a 'sʋ nɩ ɛ. 52 Nyʋ ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di ʋʋ ‑wee' "klein a ‑fɩɩn", ʋʋa kple' 'de "ju ‑saan" 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Sʋ Sesi 'na : Ao 'bo ‑fɩɛn"‑ ! Ʋ se 'mɛ, 'kaa ʋa 'mʋʋ. 53 Ɔ 'da kan' 'sʋ ɛ, ʋʋa wlɔɔ', dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'je kan' 'mɛ 'pepe ka ʋ 'mɛa. 54 'Kaa Sesi kpʋɛn "ju ‑saan" 'a sʋn, ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi ɔ 'na : 'ma "Ju, a sɔn 'ʋn ! 55 'Bo ɛ "si, ʋa' feeɛ' je 'de ʋ 'ʋn de ji, 'sʋ ʋ sɔn 'ʋn 'ɛ. ‑Wɛe Sesi 'na : Ao "nyɩ ʋ dɛ, ʋ 'je di. 56 Tai' "maa ʋa' 'cɛ‑wi" 'mɛ, 'sʋ Sesi ‑teɛ' ʋʋpʋ kɛ' "i, ɔ 'na : Dɛ ‑nʋʋa ‑ta ao 'bo ɛ nyɔ jrɔ' ‑pee 'tmʋɛ !

9

Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn

(Matie 10.5-15 ; Makɩ 6.7-13)

1 Sesi 'kɩɩɛn ɔɔ' klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "jrui, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa' ke dɛ "wɔin 'bɛɛa' ke 'de ʋʋ 'je nyʋ ‑siisaɩn 'a "kwli ‑wee' ke 'wɛ‑ "kpei ‑sa. 2 Ɔ dboɛ ʋʋpʋ Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' 'tmʋa', ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ ‑ke. 3 Ɔ wluɛ ʋʋ ‑pee 'de ɔ 'na : ‑Bo aoa sea mu ɛ, ao 'bo dɛ jrɛ' 'bleɛ. Ao 'bo itbatu o, ‑ke o, ‑di'pɛn ke 'wɛi 'bleɛ. Ao 'bo "bai 'sɔɔn 'ʋn "duɛ. 4 ‑Gbu" ‑ɛ 'di ao pa, ‑mɛ ao ‑te 'bo i mamaʋ, 'de ɛ 'di 'bomɔ ao 'je 'wlʋ, ‑wɛe ao 'je mu. 5 ‑Ta "o ‑ta ao mua ‑wɛe nyʋ sea ao sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ ao 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di, ao ‑gbao' "puue' ‑nɩa aoa' bɩ kui ɛ 'bo ʋʋpʋ "juɔi, ‑wɛe ka ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'jea ʋʋa' 'kmʋ 'a "kuan po, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ʋʋpʋ 'pee kpʋan' 'de nya. 6 'Sʋ ʋʋ mu', ‑wɛe ʋʋa mu ‑kwlɛ 'dii due 'due 'de ʋʋa 'tmʋ ‑pɔia" ‑tɩ, ‑wɛe ʋʋa 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ ‑ta "o ‑ta.

Erodɩ a ‑tuɛ" ‑sɔɔn

(Matie 14.1-12 ; Makɩ 6.14-29)

7 ‑Gbʋa'na "na Erodɩ 'wɔan dɩ "klein ‑nʋʋa 'mʋa‑ 'sʋ ɛ, dɛ ɔ 'jea tɔ' "kpei‑ naa ‑gblein', ɔɔ' 'je ɛ, dɛ‑nʋɛ' nyʋ jrʋ' 'naa : San Batisɩ ‑ji" 'kmʋ de. 8 Jrʋ' 'naa : Eli ‑to ɔɔ' ‑cɛ". Jrʋ' 'naa : Kea 'a weepoʋn ‑nɩa tɛin" 'a due' ‑ji" 'kmʋ de. 9 'Kaa Erodɩ 'na : 'Ɩn cɛn San ‑mɔ "jru "i o, "ju ‑jɔ ‑ɔ nʋa dɩ ‑ɩa 'nynɩ 'ma 'wɔan ‑ta 'ee, ‑ta ka ‑mɔ 'wlʋ ‑gbo' ɛ‑ ? 'Sʋ Erodɩ a ‑pɔn ɔ ke Sesi 'e 'jee‑.

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑di'pɛn ke ‑smii' ke

(Matie 14.13-21 ; Makɩ 6.30-44 ; San 6.1-14)

10 Nyʋ Sesi dboa jia de ɛ, ʋʋ poɔ dɩ klein" ʋʋ nʋa ɩa' "kuan, ‑wɛe ɔ "duo ʋʋpʋ 'ʋn, 'de ɔ ke ʋʋ mu 'e ‑kwlɔ ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Besaida fɔ o. 11 Ka Sesi mua nyʋ ‑tuu" 'wɔɩn 'sʋ, ʋʋ mu ɔ kɩn. Sesi kpʋʋn ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn, ‑wɛe ɔ bla Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑po. Nyʋ "klein ‑nɩa "i ɔ 'jea sʋn o po, ɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑ 'mɛ ‑ke.

12 ‑Ta 'jrʋ a blua i 'sʋ, Sesi 'a klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'kpɔ ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑Ɩn po nyʋ ‑nʋ ‑jei", ʋʋ 'je ‑kwlɛ ke ‑gbei" ‑kʋʋan" i 'dii mu, ‑wɛe ʋʋ 'je 'pɛɩn' ke diidɛ ‑pɔn, dɛ‑nʋɛ' dɛ jrɛ' se ‑ta nɩ‑. 13 Sesi 'na : Aoa' ‑cɛ" 'kpa "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ. 'Sʋ klai" nynuu 'na : ‑Bo ‑a se diidɛ ‑tɩan' mu 'de nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ʋʋ se dɛ dii, dɛ‑nʋɛ' ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ‑gbai' mɩ ‑a ‑ble. 14 'De nyʋ ‑nɩa ‑ta 'bɛɛ "nynunmai 'a "wlu ‑mm" 'mɛ. Sesi wluɛ klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao po ʋʋpʋ kpɔi" kwla ‑mm" ‑mm" ‑wɛe ʋʋ 'je i ‑te. 15 'Kamɔ klai" nynuu nʋ ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein ‑te i. 16 Sesi "dua ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ‑nɩ 'ʋn ɔ kpa "jri "jɛi ‑wɛe ɔ po ɩa' Kea 'sɛ‑, 'de ɔ cɩn tii tii‑ ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔɔ' klai" nynuu 'de ʋʋ 'jɩ nyʋ "jrii ‑gble'. 17 Ʋʋ ‑wee' "klein di', ʋʋ je dbo. 'Sʋ ɩa' tɔo ‑sia 'o mu ɛ, ɩ "jiɛ tooe" 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn.

Piɛi 'na Sesi nɩɛ Klisɩ, Kea 'a 'o‑tei ‑o

(Matie 16.13-19 ; Makɩ 8.27-29)

18 'Wɩ jrɛ' o, Sesi ‑saa nyiɔpʋ kɩɩn ‑wɛe ɔ mu Kea baea' ‑tajrɔ. 'Bomɔ ɔɔ' klai" nynuu muu ɔ kɩɩn, ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i ka ɔ 'na : Nyɔ nyiɔpʋ a 'daa‑ 'ʋn ‑ta' a‑ ? 19 'Sʋ ʋʋ 'na : Nyʋ ‑nʋʋ' a 'daa‑ ‑ʋn San Batisɩ, deejrʋ' 'na ‑ɩn ‑nɩɛ Eli ‑o, ‑wɛe jrʋ' 'na Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" 'a due' ‑ji" 'kmʋ de. 20 'De Sesi 'na : Aopʋ mɔ 'ee, nyɔ aoa 'daa‑ 'ʋn ‑ke ɛ‑ ? Piɛi 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Nyʋ 'pʋʋi Klisɩ, "ju Kea ‑tea' 'o mu ‑o. 21 Sesi criɛ ‑cɩɛ 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao 'bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ke

(Matie 16.20-28 ; Makɩ 8.30-9.1)

22 ‑Wɛe ɔ wlu ke'wlɛ ɔ 'na : nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'kle 'je ‑o kpleiin. Nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" o, 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn a muɛ ɔ 'bɔa', ʋʋa muɛ ɔ 'dbaa', ‑wɛe 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn‑.

23 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑wee' "klein ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ ke 'ma ‑a ‑je na ‑mɛ ɔ 'bɔ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ. Ɔ 'wɔɔn‑ 'kle 'je ‑tɩ 'de nɔ" "o nɔ" ‑wee' 'di, ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn 'de bla. 24 Dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea ɔɔ' 'kmʋ "kpei‑ 'tɔan a, ‑mɛ ɛɛ mu ɔ kwa "maa'. 'Kaa nyɔ ‑ɔ ‑toa 'e ɔɔ' 'kmʋ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'pʋʋa'. 25 'De ‑bo nyiɔ 'ble dɩ "klein ‑nɩa ‑ta 'kmʋ ‑nɛ "kpei, ‑wɛe ɔ "maa ɔɔ' ‑cɛ" 'de ɔ ke Kea 'je i ‑seea' 'ee, ‑mɛ dɛ ɔ 'je 'o ɛ‑ ? 26 Nyɔ ‑nʋʋa 'ma wlu ke 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ‑tɩn' 'ʋn ɛ, 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'ma mu ɔɔ' ‑tɩ' ‑tɩn' 'ʋn nʋʋa' ‑sɔntɩ 'ma mua de jia' ‑wɛe 'ɩn ke 'ɩn "Bo ke ɛɛ' "soa‑wi" a muɛ 'nynɩ i 'wlʋa'. 27 Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, nyʋ ‑nɩa ‑ta ʋʋa' jrʋ' se 'mɛi 'sʋ ʋʋa jea Kea 'a "ikmaa' "jriɛ‑ 'jee‑.

Sesi ‑saa "i 'de ɔɔ' klai" nynuu taan "jri 'de

(Matie 17.1-8 ; Makɩ 9.2-8)

28 Sesi ‑kɔa' wlua' kan' a, ɛ nʋɛ 'wɩ ‑mɛ" na, 'sʋ ɔ "duo Piɛi ke San ke Sakɩ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ ke ɔ mu Kea baea' 'de crʋ "kpei. 29 ‑Ta ɔɔ baea 'sʋ ɔɔ' "jua 'a nɩsʋn ‑saa "i. Ɔɔ' 'ʋnpaadɩ foo" 'sʋ "pluu' "puu', ɩa ‑flaan' 'e nyʋ "jri. 30 Ʋʋa kɔan 'emu 'sʋ, ɔ ke nyʋ 'sɔɔn ‑ɔ wlu, ɛ nɩ Moisɩ ke Eli ke‑. 31 Ʋʋ ‑taan' 'de ‑sɔn' 'ʋn ka nyɔ ɔ nɩa 'e jaʋn 'di 'a tʋ"bodɛ 'ʋn ɛ, ‑wɛe dɩ ‑ɩa mua Sesi "jrii nʋa' 'de Selisalɛm ɛ, ‑wɛe ʋʋ ke ɔɔ 'tmʋ ɩ.

32 ‑Ta ɛɛ nʋa kan' a, ‑mɛ "nyɩɔ' kpʋn Piɛi ke ɔɔ' "dɛi‑wi" 'a "jri 'mɛ, 'kaa ʋʋ "jri 'de cɛɛan i 'sʋ ɛ, ʋʋa 'jeɛ Sesi i 'de ‑sɔn' 'ʋn ‑mɛ ɔ ke nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ nɩɛ wlua'. 33 ‑Ta nyʋ ‑nʋ ke Sesi nɩa "icɛɛan' a, 'sʋ Piɛi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑aa ‑ta nɩa' nmɔ "jrii, ‑a po poe" taan, ‑mɔ ‑ble due', Moisɩ 'ble due', Eli 'ble due'. Dɛ ɔ nɩa 'tmʋa' 'mʋa‑ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'wɔn ɛ 'mii.

34 Piɛi siɛ wlua' 'sʋ bue" je ʋʋpʋ "jru i "fian‑. 'Sʋ faʋn 'kpa 'de klai" nynuu 'ʋn 'ɛ. 35 'Sʋ wlu due' ‑wlʋ 'e bue" ‑nɛ 'di, 'de ‑ɛ ‑na : "Ju ‑nɔ nɩɛ 'ma "ju 'ɩn ‑tea' ‑o, ao po ɔɔ' wlu doin" o ! 36 Wlu ‑nɛ ‑kɔa' wlua' 'sʋ ɛ, Sesi nɩɛ due' ɔ je inyna. Klai" nynuu "muɛ wɔn. Dɛ ‑tba' 'o ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, dɩ "klein ʋʋ 'jeea "jriɛ‑ 'mʋa‑ ʋʋa' 'tmʋ ɩ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee.

Sesi ‑sa "ju‑saan"‑ due' ‑suusaʋn 'ʋn

(Matie 17.14-18 ; Makɩ 9.14-27)

37 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'wlʋa 'e crʋ "kpei ʋʋ "siai ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan', nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑jaa' Sesi "i. 38 'De nyʋ ‑tuu" ‑nʋ "klu 'demɔ "ju due' "wɔɔ‑ ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑gbʋn 'ma "ju ‑nɔ ja, 'ma "ju jɔ due' ‑o. 39 ‑Bo ‑suusaʋn kpʋn ɔ 'sʋ ɛ, ɔɔ "wɔɔ' "jɛi woi, ɛɛ du ɔ "i, 'sʋ tɔnfɩʋn' a ji ɔ wɔn i. ‑Bo ɛ 'je 'de ɔ 'ʋn 'wlʋ la a, ‑mɛ ɔ ‑wee' 'kpa dɛ jrɛ' 'ʋn. 40 'Ɩn bae ‑ma klai" nynuu i 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ 'de ɔ 'ʋn ‑sa, 'kaa ʋʋ se ɛ kwai 'bɛɛ‑. 41 'Sʋ Sesi wlu' ka 'de ɔɔ' klai "nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao "jrukuʋn ke 'diwɔn nyniʋn 'a ti, kpɛ ‑tiiɛ' ao ke 'ma ‑a ‑je na‑, ‑wɛe 'ɩn 'je aoa' kplɩn "wɔin 'bɛɛ ‑ɛ ? ‑Wɛe ɔ wlu 'de "ju ‑saan" 'a "bo ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑ja 'ʋn ‑ma "ju ‑nɔ ! 42 ‑Ta ɔ nɩa ɔɔ' "ju 'de Sesi ‑pʋn" kpaa' a, 'bomɔ ‑suusaʋn "tun "ju‑saan"‑, 'sʋ ɔ ‑ka i 'bo 'blʋɔ, ‑wɛe ɔɔ ‑crɛɛn i ‑gbala ‑gbala. 'Kaa Sesi "wɔɔɛ ‑suusaʋn ‑nɛ "jrui ‑wɛe ɛ "si "kpae 'de "ju‑saan"‑ ‑nɔ 'pʋ, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɔ "bo. 43 Nyʋ ‑jea ɛɛ' ‑ta tai' "maa ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ 'de Kea 'a "ikmasʋn ɛ toa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Sesi 'tmʋ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'mɛ ke'wlɛ

(Matie 17.22-23 ; Makɩ 9.30-32)

‑Ta ʋʋ nɩɩa dɩ ‑nʋʋa 'mʋa‑ 'jraa' 'bomɔ Sesi wluu 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : 44 Aopʋ mɔ po 'ma wlu ‑nɛ doin" o ! nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ 'e tooa' 'de nyiɔpʋ 'kwa. 45 'Kaa dɛ Sesi 'tmʋa 'mʋa‑ ɔɔ' klai" nynuu se 'e ɛ 'dei 'wɔn, dɛ‑nʋɛ' ka dɛ ɛ ‑tu" a 'kwla, 'kamɔ ɛ nɩ 'de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ʋʋ je ɛ 'mii 'wɔn. 'Kaa ʋʋa plee ɛɛ' Sesi 'a i ‑teea' 'mɛ.

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Matie 18.1-5 ; Makɩ 9.33-37)

46 Klai" nynuu ‑teɛ ‑tooa' ‑pʋn" 'bo ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'nynɩ, ‑wɛe nyɔ ‑nɩa ʋʋpʋ 'a klaa" a, 'de ʋʋ 'je ɔ juo‑. 47 Sesi juua tɔ' ‑nɩa 'e ʋʋ pɛe o 'sʋ, ɔ "duɛ "ju ‑saan" due' 'ʋn, ‑wɛe ɔ nynaa ɔ i 'de ɔ ‑pʋn", 48 ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Nyɔ ‑kpʋʋn a "nynumɩɩ" ‑nɩa ka sɩn 'sɔɔn 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'mɔ ɔ kpʋʋn sɩn 'sɔɔn. 'De nyɔ ‑kpʋʋn a 'mɔ sɩn 'sɔɔn, ‑mɛ "ju ‑dboa' 'ʋn mɔ ɔ kpʋʋn a 'o sɩn 'sɔɔn 'mʋa‑. 'Kaa nyɔ ‑ɔ ‑nɩa ‑saan"‑ 'de aopʋ "klu ɛ, ɔmɔ ‑nɩ aoa' klaa".

Nyɔ ‑sea' ao 'dii 'blee ɛ, ‑mɛ ɔ ke ao na'

(Makɩ 9.38-40)

49 'Sʋ San "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, ‑a ‑jɛɛ "ju due' ‑ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i 'de ‑ma 'nynɩ 'ʋn, 'kaa ‑a ‑kaan ɔ ‑je de, dɛ‑nʋɛ' ɔ ke ‑aa' na‑. 50 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao 'bo ɔ ‑je de kaan, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑sea' ao o ‑fɔn' ɛ, ‑mɛ ɔ ke ao na'.

Samadinyʋ se Sesi "inɩ‑

51 Sesi 'a 'kmʋ 'wlʋ nɔ" "kʋʋan‑ i 'sʋ ɛ, ɔ ‑tuɛ" ‑kaan"jua ‑wɛe ɔɔ mu Selisalɛm. 52 'Sʋ ɔ dboɛ nyʋ jrʋ' nya. Ʋʋ mua 'sʋ ɛ, ʋʋ paa 'o Samadi 'a ‑kwlɔ due' 'di, ‑wɛe ʋʋ 'je ‑ta ʋʋ ke Sesi 'jea 'pɛn i‑pɔn. 53 'Kaa nyɔ jrɔ' se ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ ɔ toɛ "jru 'e Selisalɛm fɔ o. 54 Ɔɔ' klai" nynuu 'sɔɔn Sakɩ ke San 'wɔan dɛ ‑nɛ 'sʋ, ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑nɩɛi" 'mɛ ‑a ‑je nɛ i ‑tee'‑, ɛ 'je 'e jaʋn 'di 'wlʋ, ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑nʋ siin‑ ? 55 Sesi "biiɛ i 'de ʋʋpʋ o fɔ o, ‑wɛe ɔ ‑cɛ' ʋʋpʋ "bli ɔ 'na : ‑Suu ‑ɛɛ ‑tua" ao dɛ ‑nɛ wɔn ao seɛ juo‑ ? Dɛ‑nʋɛ' nyiɔ 'ɔ "ju se ji ɔ 'je nyʋ i ‑sa, 'kaa ɔ ji' ɔ 'je nyʋ 'pʋʋ‑. 56 'Sʋ ʋʋ muɛ 'o ‑kwlɔ jrɛ' 'di.

Nyʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑ke Sesi 'jea naa‑

(Matie 8.19-22)

57 ‑Ta ʋʋ nɩa mua' 'bo ‑jei" ɛ, 'bomɔ "ju due' wluu ka ɔ 'na : ‑Ta "o ‑ta ‑ma mua 'ɩn ke ‑ma muɛ 'o mua'. 58 'Sʋ Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Too'wɛ‑ ‑mɩ "paa', ɩ je "bie 'ble. Nʋʋɩ ‑mɩ "paa', ɩ je 'jro 'ble, 'kaa nyiɔ 'ɔ "ju se ‑ta ɔ 'jea "jru 'wlaa‑ 'ble. 59 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi wlu' 'e deejrɔ' o ɔ 'na : ‑Ɩn bla 'bo 'ʋn 'de ! 'Sʋ ‑mɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tai"‑ 'mi "i, 'ɩn 'je 'ma "bo inmaea' mu ke. 60 'Kaa Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ka ɔ 'na : ‑Ɩn ‑tai"‑ 'mɛʋn "i, ʋʋ 'je ʋʋa' 'mɛʋn inmae‑, ‑mɔ mu de 'de ‑ɩn ‑je Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' 'tmʋ. 61 'Sʋ "ju deejrɔ' wlu' 'de Sesi o ɔ 'na : 'Ɩn ‑nɩɛi", 'ɩn ke ‑ɩn ‑je mu, 'kaa ‑ɩn ‑nyɩ" 'ʋn nɔ" dɛ‑saan" ke 'ɩn 'je 'ma 'cɛ‑wi" wlu poa' mu 'de ‑gbɛin". 62 Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Nyɔ "o nyɔ ‑tea' kopokla sʋn ‑pʋn", ‑wɛe ‑ɔɔ ‑gbʋan' de sɔu" sɔu" ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se Kea 'a 'beɔ ‑kwlɔ 'ɔ ka nɩ‑.

10

Sesi dboɛ klai" nynuu 'a kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ 'sɔɔn jrʋ'

1 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ ɛ, Tʋ"bo 'cra nyʋ 'a kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ 'sɔɔn 'mii ke'wlɛ 'de nyʋ ‑ke ɔɔ na "klu, ‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ nya 'sɔn 'sɔn ‑kwlɛ ke ‑ta "klein ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'jea 'mii mu 'de ɛ, 'de ʋʋ mu ɩ 'dii. 2 Ɔ wlu ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Kea 'a dbo ‑kɔ' ko‑kle klaa" ‑flu" 'a, ‑wɛe ‑ɛ sea cɛʋn 'ble ɛ. Ao bae ‑kle' jei ‑wɛe ɔ 'je dbonʋʋn 'de ɔ o ‑kle' ja‑. 3 Ao mu, 'ma dbo aopʋ 'mɛ, ka nyɔ ɔ dboa 'blae 'de ‑ci' "klu ɛ. 4 Ao 'bo 'wɛi 'dipodɛ 'ʋn "duɛ. Ao 'bo ‑ke 'bleɛ, ao 'bo "kwlai‑ bɩ' ‑tu" ɛ. Ao 'bo inynaa, ‑wɛe ao 'bo nyɔ jrɔ' sʋn 'kwa poɛ 'bo ‑jei" !

5 ‑Bo ao pa 'e ‑gbu" jrɛ' 'di ɛ, ‑mɛ ao wlu ke tɛin" ao 'na : 'Mɔ ‑je aopʋ, "diwan kpʋn aopʋ ! Ao 'je pɛe 'a blua' ! 6 ‑Bo nyɔ ‑nɩa pɛe 'a blua' "i nɩ 'e ɛɛ' ‑gbu" tu 'di ɛ, ‑mɛ aoa' pɛe 'a blua' a muɛ ‑teɩn 'jea' 'de ɔ 'ʋn. 'De ‑bo ɛ se kan' nɩ 'ja a, ‑mɛ aoa' pɛe 'a blua' a muɛ 'de aopʋ 'ʋn de jia'. 7 Ao ‑te i 'de ɛɛ' ‑gbu" tu 'di mamaʋ 'sʋ, diidɛ ʋʋa mua ao "nyɩa' ao di ɛ, "ni ʋʋa mua ao "nyɩa' ao 'nɛ‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɛ ‑ke dbonʋi ‑kɔɔa' "i ɛ, ɛmɛ ɔɔ 'je. Ao 'bo ‑gbi" 'dii 'jreɛ‑.

8 ‑Kwlɔ ‑ɛ 'di ao mua ‑wɛe ʋʋ kpʋʋn a ao sɩn 'sɔɔn ‑mɛ dɛ "o dɛ ʋʋa mua ao "nyɩa' ao di ɛ. 9 Ao 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di, ‑wɛe ao 'je wlu ka 'de ‑kwlɔʋn ‑pee ao 'je nʋ : Kea 'a 'beɔdɛ "kʋʋan‑ aopʋ i ‑wɛ‑. 10 'Kaa ‑bo ao mu 'o ‑kwlɔ jrɛ' 'di ‑wɛe ʋʋ se ao sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑mɛ ao ple ɛɛ' ‑jeblɩ o, ‑wɛe ao 'je wlu ka : 11 Aoa' ‑kwlɔ 'ɔ "puue' ‑kpʋan' ‑aa bɩ mɔ 'ɔ ‑cɛ" ɛ, ‑aa ‑gbaoɛ' 'de ao ‑pee, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑aa ‑tmʋʋ' aopʋ : Kea 'a 'beɔdɛ mɛ ‑kpaa' aopʋ ‑pʋn" 'mʋa‑, 'kaa ao se ɛ "jriɛ‑ o sie. 12 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, 'de de 'bɔɔ ‑sɔn 'di ɛ, ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'pee a muɛ "ikmaa' ɛ 'je Sodɔm ‑kwlɔ 'ɔ ‑nɛ ‑sii.

‑Kwlɛ ‑fuuan Sesi 'a ‑tɩ' nya

(Matie 11.20-24)

13 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ 'de aopʋ Korasɛnyʋ ke Besaidanyʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' jrii' ‑nʋʋa 'bo aoa' ‑kwea' ‑ta, ‑bo ɩ nʋʋɛ 'de Tii ke Sidɔn ‑kwlɛ ‑ɩ sea Suifʋ 'a ‑kwlɛ nɩ 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'o ɩa' ‑kwlɛ tu 'di ɛ, ʋʋ to ʋʋa' kplɩn fai" poosʋn ‑wɛ‑ sese 'de‑ 'de blɔ 'ʋn paa' ke biun' "jru 'wlaa' 'ʋn. 14 Ɛmɛ ‑tɩ 'pee a 'wɩ o ɛ, Tii ‑nyʋ ke Sidɔn‑nyʋ 'a 'pee se "ikmai, ɛ se aoa' 'pee ‑sii i. 15 'De ‑mɔ ɛ Kapɛnaʋm‑kwlɔ, ‑mɔ ‑na ‑ɩn ‑je mu 'sʋ ‑ɩn ‑je jaʋn tbaa‑ ? Ɛ se kan' nɩ‑. ‑Ma muɛ ‑sɔn jia' mamaʋ 'sʋ ‑ɩn ‑je 'e 'mɛʋn o ‑kwlɔ ‑taan'‑. 16 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ɔɔ' klai" nynuu o ɔ 'na : Nyɔ ‑po' aoa' wlu doin" o ɛ, ‑mɛ 'ma wlu mɛ ɔ po doin" o. Nyɔ ‑fuuan aopʋ‑ nya a, ‑mɛ 'mɔ ɔ ‑fuun nya ‑ke.

Klai" nynuu ‑nɩa kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ deji ‑nɛ

17 ‑Ta klai" nynuu ‑nɩa kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ 'sɔɔn jiia de ɛ, ʋʋ nɩɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ wlu ka ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑bo ‑a ‑wlu ‑siisaɩn ‑cɛɛn'‑ ‑nɩ ‑pee 'de ‑ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɩa 'jeɛ ‑a wɔn ɩa ja 'de nyʋ 'ʋn 'wlʋ ! 18 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn 'jeɛ ‑siɔn' i, ɔɔ jea 'e "jɛi 'wlʋ ɔɔ jea blu ka "sɩɩɩ se ‑ʋn ‑je a blʋa. 19 Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn "nyɩ aopʋ "ikmaa' 'mɛ, ‑wɛe ao 'je sɛn ke ‑kɩan" ‑kɩan' "kpei‑ na‑, ‑wɛe ao 'je ‑aa tʋnyɔ 'ɔ "ikmaa' ‑wee' "klein ɔ 'kwa ‑sa. 'De ɩ se aopʋ dɛ jrɛ' nʋʋi. 20 ‑Bo ‑siisaɩn a sea aopʋ wɔn 'je ɛ, ao 'bo 'mʋa‑ nʋɛ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa ka ao 'kpa Kea 'a nyʋ mɛ ‑ɛɛ 'mʋa‑ ao 'je nʋ.

'Mʋa nʋ Sesi 'mɛ 'de nyʋ ‑ʋʋa jaa ʋʋa' ‑cɛ" ja 'a ‑tɩ' 'ʋn

(Matie 11.25-27; 13.16-17)

21 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Kea 'a ‑Suu "jiiɛ Sesi 'mʋa‑ 'ʋn, ‑wɛe ɔ ‑ciian' ku' i 'de ɔ 'na : 'Oo, 'ɩn "Bo, ɛmɛ ‑nɩa 'blʋa‑ ke jaʋn 'a 'beɔ ɛ, 'ma poɛ ɛ 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑tuɛ" dɩ ‑nɩ 'kwla 'de tɔ' 'dinɩʋn ke dɛ "ijuoʋn ‑pee, ‑wɛe ɛ ‑sɩ 'kwla 'de nynumɩɩ" ‑pee. ‑Kai" 'matɛ, 'ɩn "Bo, dɛ ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'wɔɔan ɛɛ' dɛ tu ɛ, 'ma poɛ ɛ ɛɛ' 'sɛ‑. 22 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn "Bo "nyɩ 'ʋn dɩ ‑wee' "klein 'mɛ. Nyɔ jrɔ' se "Ju juo‑, ‑bo ɛ se ɔ "Bo nɩ ɛ. Nyɔ jrɔ' se "Bo juo‑, ‑bo ɛ se ɔɔ' "Ju nɩ ɛ. Ɛ ke nyɔ "ju nɩɛ "i ɔ 'jea ɔ "Bo 'kwla ‑sa 'de ‑pee nɩ ɛ. 23 Ɔ "biia i 'de ɔɔ' klai" nynuu o, ɔ wlu 'de ʋʋa' 'sʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑jea ɩa' dɩ tu 'a ‑ta, aopʋ mɔ nʋ 'mʋa‑, 24 dɛ ɛɛ ‑tɩ 'ma 'da kan', ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a ‑tuu"‑tuu ke 'beɔ‑wi" ‑nɩɛi" dɩ ao 'jea ʋʋ 'jɩ 'je 'de‑, 'kaa ʋʋ sɩ 'je. Ʋʋ nɩɛ "i ke'wlɛ dɩ ao 'wɔan ʋʋ 'jɩ 'wɔn 'de‑, 'kaa ʋʋ sɩ 'wɔn.

Sesi pooɛ nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ‑tɩ "i

25 Kɛ' wɔ‑sai due' ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑je Sesi wlu 'a "klɛ ‑pee ‑gba, ɔmɔ ‑sɔn 'ʋn 'de nyʋ "klu ‑wɛe ɔ ‑teeɔ' i ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi dɛ 'ɩn 'je nʋ ‑wɛe 'ɩn 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je ɛ‑ ? 26 Sesi ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Dɛ ‑wɛ ‑crɩɩɛ' 'de Kea 'a kɛ' 'di ɛ‑ ? ‑Bo ‑ɩn nʋ ɛ 'dii 'ee, ka ‑ma ‑wɔn ɛ 'mii ɛ‑ ? 27 "Ju ‑nɔ 'na : ‑Ɩn ‑kma ‑ma Tʋ"bo Kea 'a ‑tɩ' 'de ‑ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn, 'de ‑ma 'kmʋnɩa' ‑wee' "klein 'ʋn, 'de ‑ma tɔ' ‑wee' "klein 'ʋn, ‑ma 'kpɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ‑wɛe ‑je ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ ! 28 'Bomɔ Sesi wluu 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Ɛ nmɔi", ‑ɩn ‑sɛ "kpei 'mɛ ka ‑cɔɔn' ka. ‑Bo ‑ɩn nʋ kan' a, ‑ma muɛ 'kmʋnɩa'.

29 'Kaa kɛ' wɔ‑sai ‑nɔ nɩa "i ɔ 'jea ɔɔ' ‑cɛ" ‑kɩn "nyɩ ɛ, ɔ wlu' ka 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : ‑Ɔ ‑nɩ 'ma ‑ponyiɔ ‑gblein' ɛ‑ ? 30 'Bomɔ Sesi "duo wlu 'ʋn 'de ɔ poo ‑tɩ' "i ɔ 'na : ‑Ta "ju due' a 'wlʋa Selisalɛm ‑wɛe ɔɔ muua Seriko ɛ, 'bomɔ ɔ 'kpaa' 'e "jriʋn 'a bɔ' 'di 'bo ‑jei". 'Sʋ ʋʋ kpʋn ɔ', ʋʋ blɔ' 'mɛ ka, ‑wɛe ʋʋ "duo ɔɔ' dɩ ‑wee' 'ʋn, 'de ʋʋ si ɔ 'o ‑jei" 'mʋa‑. 31 Kea 'a 'sraa ‑sai due' ‑kpa' ɛɛ' ‑je tu ɛ, ‑mɔ 'jeɔ', 'kaa ɔ se 'de ɔ o "dɛɛ‑, ɔ cɩn ɔ "kpei ‑tie". 32 "Ju due' ‑wlʋa 'e Lefi 'a "ji 'di, ‑ɔɔ kpa ɛɛ' ‑je tu ɛ, ɔ 'je "ju ‑nɔ 'mɛ ‑ke, 'kaa ɔ 'blaa ɔ je ‑si'. 33 'Kaa Samadi i due' ‑nynia' 'o "ju ‑nɔ ‑pʋn" ɔmɔ ‑nyna i, ‑ɔ ‑gbʋn ɔ ja, ‑wɛe ɔɔ' wɛe a nʋ. 34 Ɔmɔ ‑kpɔ ‑pʋn", 'de ‑ɔ po ɔɔ' blati 'a ‑kɔ 'cna ke nmɔ "i, ‑wɛe ɔ blɩ dɛ "i. 'Sʋ ɔ ‑te' ɔ 'o ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ soofae' "kpei ‑wɛe ɔ kpɔ 'o 'dʋɩ‑ 'a dɛdi‑gbu ‑kʋʋan" ‑je i 'di. 'Bomɔ ɔɔ ‑tuu"‑ ɔɔ' ‑tɩ'. 35 ‑Sɔn' ‑sɩan' 'sʋ, ɔ "nyɩɛ dɛdi‑gbu 'a jei 'wɛi ‑wɛe ɔ 'na : ‑Ɩn ‑tu" ɔ "jriɛ‑, dɩ "klein ‑ma mua nʋa' 'bo ‑mɩ 'de ɛ, ‑bo 'ɩn ji de ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je ɩa' kpan ‑sa.

36 ‑Wɛe Sesi ‑tee' kɛ' wɔ‑sai ‑nɔ i ɔ 'na : 'Bo nyʋ taan ‑nʋ "klu 'ee, nyɔ ‑nɩ "ju "jriʋn bla ‑nɔ 'ɔ ‑ponyiɔ ɔ‑ ? 37 'Sʋ kɛ' wɔ‑sai 'na : Ɛ nɩ "ju ‑ɔ ‑je ɔɔ' wɛe ‑o. 'Sʋ Sesi 'na : ‑Bo ‑ɩn mu ɛ, ‑mɛ ‑ɩn nʋ kan' !

Matɩ ke Madi ke

38 ‑Ta Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nɩa 'o ‑jei" ɛ, 'bomɔ ʋʋ nyni 'o ‑kwlɔ due "di, ‑wɛe 'nynɔkpao' due' 'da ʋʋpʋ dɛdi ‑tɩ 'de ʋ o ‑gbu" 'di. Ʋa' 'nynɩ ‑nɩ Matɩ. 39 Ʋ 'bleɛ "deinynɔkpao' due' ‑ʋa 'nynɩ nɩ Madi, 'de ‑ʋ ‑te i 'bo Tʋ"bo bɩ o, ‑wɛe ʋa po ɔɔ' wlu doin" o. 40 'De Matɩ ‑mʋ a ‑siiɛ' 'ʋn 'de dɛpia' 'ʋn, 'sʋ ʋ 'kpa Sesi ‑pʋn" ʋ 'na : Tʋ"bo, ɛ se ‑ʋn dɛ jrɛ' nʋʋ mɔ ‑wee', ‑wɛe 'ma "dei "tai‑ 'mi "i 'de 'ɩn nɩ due' 'ma ‑sii' 'ʋn kaa ? ‑Ɩn ‑tmʋʋ' ʋ ke ʋ 'je 'ʋn sʋn o po 'de ! 41 'Bomɔ Tʋ"bo wluu 'de ʋ ‑pee ɔ 'na : Matɩ, Matɩ, aa ‑sii' 'ʋn 'ɛ, aa ‑tʋɛ" ‑sɔɔn aa 'wla dɩ ‑tuu"‑tuu 'a ‑fli i ‑tadue. 42 Dɛ due' koʋn ‑gbai' ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ Madi ‑sa 'o, ɛ se ʋ 'kwa 'wlʋi 'nɔ 'kmʋ.

11

Sesi tɔɔ nyʋ Kea bae ka

(Matie 6.9-13; 7.7-11)

1 'Wɩ jrɛ' o Sesi nɩɛ Kea baea' 'de ‑tajrɔ. Ɔ ‑kɔa' baea' 'sʋ, ɔɔ' klai" nynuu 'a due' wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tɔɔ ‑aʋn Kea bae ka‑, ka San tɔɔa ɛ ɔɔ' klai" nynuu ɛ. 2 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo aoa sea Kea bae ɛ, ao 'nʋ :

‑A "Bo, ɛɛ' 'nynɩ ‑tee kpɔi". Ɛ nʋɛ ‑wɛe ɛɛ' 'beɔdɛ 'je "jri "kpae po. 3 Ɛ ‑nyɩ" ‑aa ‑sɔn' 'di diidɛ. 4 Ɛ 'wlʋ ‑aa dɩsaɩn "kpei ka ‑aa ‑wlʋa nyʋ ‑nʋa' ‑aʋn dɩsaɩn "jrii 'a ‑nɛ "kpei ɛ. Ɛ nʋɛ ‑wɛe ‑siɔn' 'bo ‑aʋn 'de dɛsaʋn 'di poa' i ‑tɩɛn' ɛ.

5 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Bo aoa' due' 'ble "dɛi, ‑wɛe ɔ 'je ɔ jɛɛ ‑too' ‑kwea, 'de ɔ 'je ɔ ‑pee wlu ka : 'Ɩn ba, ‑ɩn po 'ʋn ‑di'pɛn kplɩ taan kpan' ke, 6 dɛ‑nʋɛ' 'ma "dɛi‑wi" 'a due' ‑wlʋ 'doa' ‑ɔ ji 'de 'ʋn wɔin", 'kaa dɛ 'ɩn 'je ɔ "nyɩ ɔ 'jea di ɛ, ɛ se nɩ‑. 7 ‑Bo ‑jɔ ‑mɔ nɩɛ 'e ‑gbu" 'de ɔ 'je nʋ : ‑Ɩn ‑bo 'ʋn seaa 'bo ‑gbɛin" kaan' ! 'ɩn ke 'ma "nynuu‑ kpʋn 'pɛin ‑wɛ‑ 'bode. 'Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je 'ʋnsɔn‑, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn ‑di'pɛn "nyɩ. 8 'Kaa ɔɔ' "dɛi ‑nɔ, ka ɔɔ bla kpaa" 'ka ɔɔ blɛ. 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ‑bo "ju ‑pean i ‑nɔ se 'ʋn sɔn 'de ʋa' dbɛɛ dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ 'ʋn sʋan' 'de naɩ" 'blea 'ʋn ‑wɛe ɔ 'je ɔ dɛ "o dɛ ɔɔ ‑pɔan "nyɩ.

9 'De 'mɔ 'naa : Ao ‑tee' dɛ i, nyʋ a mu ao "nyɩa', ao ‑pɔn dɛ i, aoa mu ɛ 'jea', ao bla klu, nyʋ a mu ao "wɔin kaian'. 10 Dɛ‑nʋɛ' nyɔ "o nyɔ ‑teea' dɛ i ɛ, nyʋ a "nyɩɔ', nyɔ "o nyɔ ‑pɔan dɛ i ɛ, ɔɔ 'jeɛ', nyɔ "o nyɔ ‑bla' klu ɛ, nyʋ a kain ɔ "wɔin. 11 Ao ‑nɩa "bo ‑wi" 'ee, nyɔ ‑wɛ ‑nɩ 'de aopʋ "klu, ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee' ɔ ‑di'pɛn i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑nyɩɔ" "sou ɛ‑ ? 'De ‑bo ɔ ‑tee' ‑smii' i, ‑wɛe ɔɔ ‑nyɩ" ɔ sɛn ɛ‑ ? 12 'De ‑bo ‑ɔɔ "ju ‑tee' ɔ sʋn" ‑kɩɩn i, 'sʋ ‑ɔɔ ‑nyɩ" ɔ ‑kɩan" ‑kɩan' a‑ ? 13 Aopʋ ‑jɔ ‑nɩa 'diwɔnyniʋn ɛ, ‑bo ao juo aoa' "nynuu‑ dɩ 'dɔe "nyɩ ka 'ee, 'de ‑mɛ ‑a "Bo Kea ‑nmɔa 'di wɔn ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛɛ' ‑Suu nyʋ ‑ʋʋa ‑teeɛ' i "nyɩ ? Ɛɛ mu ɛ ʋʋpʋ "nyɩa'.

Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋɛ 'de Kea 'ʋn

(Matie 12.22-30 ; Makɩ 3.22-27)

14 'Wɩ jrɛ' o Sesi ‑sa "muu‑ due' ‑suusaʋn 'ʋn. ‑Ta ɛ 'wlʋa 'de ɔ 'ʋn 'sʋ ɛ, ɔ ‑teɛ wlua' ‑pʋn", 'sʋ ɛ siɛ nyʋ ‑wee' 'kaa' 'kwa. 15 'Kaa nyʋ jrʋ' 'na : Bɛsebuilɩ ‑nɩa ‑siisaɩn 'a klaa" a, ɛmɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa' ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑siisaɩn i.

16 Nyʋ jrʋ' ‑nɩɛi" ʋʋ 'jea Sesi i ‑tɩɛn' ɛ, 'sʋ ʋʋ 'na : ‑Ɩn nʋ jrii' ‑ɛ ‑je ɛ to ka ‑ma "ikmaa' 'wlʋa 'e Kea 'ʋn ɛ. 17 'Kaa Sesi juo ʋʋpʋ 'a tɔ' 'mɛ, 'sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Blʋa‑ "o 'blʋa‑ ‑ɛɛ 'bleenyʋ 'a 'sʋ a ‑seea' 'ʋn ɛ, ɛɛ' ‑kwle ja ‑gba' ‑tɩ, ‑wɛe ɛɛ' ‑gbi" 'a se 'wla. 18 ‑Bo ‑siɔn' ɔ sea ɔɔ' ‑cɛ" o ‑fɔn' 'ee, ‑mɛ ka ɔɔ' tʋ"bodɛ 'e dɛ 'ʋn 'wlʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ao 'na : Bɛsebuilɩ ‑nyɩ" 'ʋn "ikmaa' ‑wɛe 'ma nʋ ‑siɔn' 'ɔ ‑sii i. 19 ‑Bo 'ma sea ‑siɔn' 'ɔ ‑sii inʋ kan' ‑mɔ 'ee, 'de ‑mɛ aoa' "nynuu‑ mʋ 'ee, nyɔ ‑ɔɔ 'nynɩ 'ʋn ʋʋa nʋʋ ‑siɔn' 'ɔ ‑sii i ɛ‑ ? Ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa a mu aoa' 'pee kpʋʋnyʋ nɩa'. 20 'Kaa ‑bo ɛ nɩ Kea 'a sʋn mɛ ‑nɛ 'ʋn "kpei ‑wɛe 'ma nʋ ‑siɔn 'ɔ ‑sii i ɛ, ‑mɛ Kea 'a 'beɔdɛ mɛ ‑jɛɛa 'o aopʋ 'mʋa‑.

21 Aoa 'jee, nyɔ ‑kmai" 'de ‑ɔ ‑blea poodɩ ɛ, ‑bo ɔɔ sea ɔɔ' ‑gbu" ifuo ɛ, ɔɔ' 'bleedɩ ‑wee' "klein kpʋɛn "i. 22 'Kaa ‑bo ‑jɔ ‑kmai" ‑ɔ ‑sii ɔ ‑mɔ ji ɛ, ɔ sɔn' ‑wɛe ɔ ‑sɔ poodɩ ‑jɩ ɔ ‑tea' ‑kwlɩ" 'kwa 'de ɔɔ ‑gble' "ju ‑nɔ 'ɔ 'bleedɩ nyʋ jrʋ' "jrii. 23 Nyɔ ‑ke 'mɔ sea na a ‑mɔ ɔ ‑fɔn' 'ʋn o, 'de nyɔ ‑ke 'ma ‑aa' 'kɩɩan nyʋ "jrui ‑tadue ɛ, ‑mɛ ɔɔ tɛɛn 'ʋn nyʋ o.

‑Suusaʋn 'a 'de ‑gbu" 'di de ji‑tɩ

(Matie 12.43-45)

24 'Sʋ Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ɔ 'na : ‑Bo ‑suusaʋn 'wlʋ 'de nyɔ 'ʋn ɛ, ka nyɔ ɔ 'wlʋa 'e ‑gbu" 'di ‑wɛe ɔɔ mua 'de "miia "kpei, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛɛ ‑pɔn ‑teɩn i. ‑Bo ɛ se ‑teɩn 'je 'sʋ ɛ, ɛ 'na : 'Ma jiɛ 'de 'ma ‑gbu" ‑ɛ 'di 'ɩn 'wlʋa de mua'. 25 Ɛ mua de, ɛɛ jɛɛa ɛɛ' ‑gbu" ɛ, ‑mɛ ɛ wuuɛ 'dii 'pepe, dɩ ‑wee' ‑teeɛ kpɔi", ‑wɛe ɛ nɩ foo". 26 'Sʋ ɛ muɛ de ‑wɛe ɛ "duo ‑siisaɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑ɩ ‑kmai" ‑ɩ ‑sia ɛmɛ 'ʋn 'de ɩ ke ɛ ji 'de ‑gbu" 'di de. 'Kamɔ ɛ nɩ 'de nyiɔ ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo Kea 'a ‑Suu se 'de ɔ pɛe o nɩ 'sʋ ‑siisaɩn kpʋɛn ‑teɩn 'de ɔ 'ʋn, ‑wɛe "ju ‑nɔ 'ɔ de 'bɔɔ‑ kplɩn nyni "jrii, ɩ ‑sii ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ɛ.

Dɛ Sesi a 'daa‑ "juɔipeeɛ‑tɩ ɛ, ɛ ka

27 ‑Ta Sesi nɩɩa wlua' kan' a, 'sʋ 'nynɔkpao' due' wlu ɔ ‑pee 'de nyʋ "klu ʋ 'na : 'Nynɔkpao' ‑ʋ ‑wlʋa ‑ʋn ‑wɛe ‑ʋa nyɩɩɛ ‑ɩn ‑nya' ‑mʋ 'a 'nynɔkpao' tu peeɛ "juɔi. 28 ‑Wɛe Sesi wlu ka ɔ 'na : Nyʋ ‑ʋʋa poa Kea 'a wlu doin" o 'de ‑ʋʋa ‑teɛ' i 'de ʋʋpʋ 'ʋn ɛ, ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ ‑ʋʋa nʋa kan' a, ‑wi" ‑mʋ ‑peeɛ "juɔi ka‑.

Sesi se jrii' nʋ‑tɩ 'wɔɔn‑

(Matie 12.38-42)

29 ‑Ta nyiɔpʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbaea' Sesi 'dei ɛ, 'bomɔ ɔ ‑te wlua' ‑pʋn" 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Nyʋ ‑nɩa ‑sɩan wɩ 'di ‑ʋʋ 'di nynia wɔn ɛ, ʋʋpʋ ‑a ‑tee' 'ʋn jrii' ‑ɛ ‑toɛ ka 'ɩn 'wlʋa 'de Kea o i. Jrii' jrɛ' se nʋʋɛi 'bode, ‑bo ɛ se ‑jɛ ‑nʋʋa 'de Sonasɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ ɛ. 30 Ka Kea nʋa ɛɛ' ‑cɛ" tosʋn 'de Sonasɩ 'a 'kmʋ 'ʋn ‑wɛe nyʋ ‑nɩa Ninifʋ 'jee ɛ "jriɛ‑ ɛ, 'kamɔ Kea a muɛ tooa' 'de nyiɔ 'ɔ "ju 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑ ‑ke.

31 Tʋ"bo nynɔkpao' ‑wlʋa 'de 'jrʋ' 'a ‑gbɩnfɔ o 'de Sebablʋa "kpei ɛ, ʋa muɛ 'ʋn sɔan' 'peewɩ o, ‑wɛe ʋ 'je nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ' ʋ 'wlʋɛ 'de 'blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei ‑wɛe ʋ ji Salomɔ 'ɔ tɔ' wlu doin" o poa'. Ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ 'bɛi" ɔ je Salomɔ ‑sii. 32 Nyʋ ‑wlua Ninifʋ ʋʋ ke nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di a muɛ ‑tadue plaan' 'peewɩ o, ‑wɛe ʋʋ 'je 'ʋn sɔn 'de ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'pee kpʋʋn‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ta Sonasɩ 'tmʋa Kea 'a ‑tɩ' 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ʋʋ pooɛ tɔ' fai" 'bo ɔɔ' wlui". Ʋʋ "biiɛ 'e Kea o, ‑wɛe ʋʋ cɛn ʋʋa' dɩsaɩn 'a ‑kɩn ʋʋ "nyɩ ɛ. Ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑jɔ ‑nɩa ‑ta ‑mɔ 'bɛi" ɔ je Sonasɩ ‑sii.

‑Sɔn' ‑nɩa 'e nyiɔ 'ʋn ɛ

(Matie 5.15; 6.22-23)

33 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ɔ 'na : Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nɛbi tba ‑wɛe ɔ 'je ɛ i ‑tu" 'de jae ‑sɔn, 'kaa nyɔ ɔ ‑teɛ' ‑ta ‑tɛan ja ‑wɛe nyʋ ‑wee' ‑a pa 'de ‑gbu" 'di ɛ, ʋʋa 'je ɛ i.

34 ‑Ma "jriɛ‑ mɛ ‑nɩ ‑ma ku 'a ‑sɔn'. ‑Bo ‑ma "jriɛ‑ se poa a, ‑mɛ ‑ma ku ‑sɔn i nɩɛ ‑faoo'. 35 ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ‑sɔn' ‑nɩa 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, ɛ je kwie 'ʋn ‑snɛɛ. 36 ‑Bo ‑ma 'kmʋ ‑wee' "klein nɩ 'e ‑sɔn' 'ʋn ɛ, ‑wɛe ɛɛ' 'fɔ jrɛ' se 'de kwie 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑wee' nɩɛ 'de ‑sɔn' 'ʋn. Ka ‑dam'ba a wan 'bo ‑ʋn "juɔi ‑wɛe ‑ma ‑jea i ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

Sesi ‑cɛ' Fariseɛn ke kɛ' wɔ‑saʋn "bli

(Matie 23.1-36 ; Makɩ 12.38-40)

37 ‑Ta Sesi nɩa wlua' kan', 'sʋ Fariseɛn due' 'dɔ dɛdi ‑tɩ 'de ɔ o ‑gbu". Ɔ mua 'e ɛ, ɔ ‑teɛ dɛ dia' ‑pʋn". 38 Tai' "maa Fariseɛn 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' Sesi se kwa jre ka tɛin"nyʋ a nʋa see ɛ, 'sʋ ɔ je dɛ dia' ‑pʋn" ‑te. 39 'Kaa Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Ao Fariseɛn‑wi", ka ao nɩa 'ka ka : aoa wɔɔ 'bo 'di 'naadɛ ke "tiedɩ 'a ku ‑pʋn" 'a 'sʋ, 'kaa "jriia' ke 'diwɔnynia' "ji 'de aoa' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn 'ɛ. 40 Ao ‑gbʋn ka ao sea tɔ'di nɩ ɛ ! Kea ‑nʋa' dɛ 'ɛ ku ɛ, ɛmɛ se 'e ɛ 'di nʋ ‑kee ? 41 Aoa' pɛe mɛ ao 'je wɔɔ ka‑ ! Dɛ ao 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑nɩa 'de aoa' ‑kaun" ke aoa' "tiedɩ 'di ɛ, ao 'wɔɔn‑ ɛɛ' nɩɩa" nyʋ "nyɩ‑tɩ ‑wɛe dɩ ‑wee' "klein 'je i‑kwɛ‑ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn.

42 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn Fariseɛn‑wi", dɛ‑nʋɛ' sii" mɩɩ" ka 'bɛɛ‑ ke flɩ nɩa ‑ɩ ‑nɩa kan' a, ɩa' sɔɔn'ɔ ‑puue ‑nɛ ɩmɩ aoa "duo 'ʋn ‑wɛe aoa ‑saa Kea wɔn, 'kaa "isrɛa' ke Kea 'a ‑tɩ' kmaa' ‑mɩ aoa nʋʋ 'plʋ 'ʋn 'de ‑mɩ ao 'je nʋ ke tɛin" 'de‑, ‑wɛe dɩ mɩɩ" ‑jɩ ‑mɩ 'je de 'bɔɔ‑.

43 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn Fariseɛn‑wi", dɛ‑nʋɛ' "kpa‑tɩ klae" ‑nɩa 'e nya 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii ɛ, aoa 'jeɛ ɩa' "kpei ‑tea' 'a "dia, ‑wɛe aoa ‑pɔn 'de nyʋ 'je aopʋ‑ 'a ni' ‑te' 'bo nyʋ ‑kwea ka "jrujeʋn nɩa.

44 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ao ‑kɔ' ‑gbaɩn' ‑ɩ ‑nɩa 'o 'blʋ ‑sɔn, nyɔ ɔ na "kpei‑ 'sʋ nyɔ 'ɔ jua.

45 'Bomɔ kɛ' wɔ‑sai due' "duo wlu 'ʋn 'de nyʋ "klu ɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑bo ‑ma sea kan' ‑mɔ 'da 'ee, ‑mɛ ‑ma ‑cree" ‑apʋ mɔ 'mɛ ‑kee ? 46 'Sʋ Sesi wlu' ɔ 'na : Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aopʋ mɔ'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ‑ke, kɛ' wɔ‑saʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa ‑teɛ' nyiɔpʋ ‑gbɩ ‑ɩa 'blea' nɩa 'kle "jru, ‑wɛe aoa' ‑cɛ" 'kpa 'a ‑cɩɛjɔ due' koʋn ‑gbai' 'a blɩ "i.

47 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ao "bo ‑wi" 'dba a, ʋʋpʋ 'a ‑gbaɩn' mɩ aoa ma. 48 ‑Bo aoa sea ʋʋpʋ 'a ‑gbaɩn' ma a, ‑mɛ dɩ ao "bo ‑wi" nʋa ɩmɩ aoa po ‑tɩ' o. Ʋʋpʋ mɔ 'dba Kea 'a wlu 'kwajaaʋn, ‑wɛe aopʋ mɔɔ ma ʋʋa' ‑gbaɩn' ! 49 Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑nɩa tɔ'di sie nɔ" nya sese ɛ 'tmʋɛ ɛ 'na : 'Ma muɛ wlu 'kwajaaʋn ke dboʋn ʋʋpʋ "idboa', ‑wɛe ʋʋ 'je jrʋ' 'dba 'de ʋʋ 'je jrʋ' 'kle ‑tu". 50 Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ʋʋ 'dba ʋʋa' nymɔ ɔ muɛ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di kpʋn 'a. 51 Dɛ ‑wlʋa 'e 'kmʋ 'a ‑teea' a, ‑wɛe ‑ɛ tba 'e Abɛlɩ 'a 'mɛa' "kpei 'de ‑ɛ ‑jɛɛa Sakali ʋʋ 'dba 'bo 'sraa‑sa'ɩn 'de Kea ‑gbu klaa" 'di tɛin" ɛ, 'ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ, Kea a muɛ ʋʋa' nmɔ nyʋ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di i ‑teea'.

52 Ɛ nɩɛ "nmia ‑tɩ ‑o 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn kɛ' wɔ‑saʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑ta tɔ' ‑tɩ nɩa ao juo 'o 'ɛ, 'kaa aoa' ‑cɛ" 'kpa 'a mu 'o. Ao ‑kɔ' nyʋ ‑blea ‑gbu" 'a 'nynɩ 'de ‑ʋʋa ‑cɛ" 'kpa 'a pa 'e ɛ 'di, 'de ‑ʋʋa kaan nyʋ ‑nɩai" ‑ʋʋ ‑jea 'de ɛ 'di pa ‑je de ɛ.

53 ‑Ta Sesi 'wlʋʋa 'mʋa‑ 'sʋ ɛ, Fariseɛn ke kɛ' wɔ‑saʋn 'kpa 'cɛn 'sʋ ʋʋ ‑te ɔɔ' "kpei‑ crɛɛa' ‑pʋn". Ʋʋa ‑tee' ɔ 'wɔn i, ‑wɛe dɩ ‑tuu"‑tuu 'je 'de ɔ wɔn 'di ji. 54 Ʋʋa ‑teɛ' Sesi "klɛ bʋ 'dei ‑wɛe ‑bo ɛ nɩ kan' a, 'de ʋʋ 'je ɔ "kpei kpʋʋn‑.

12

"Jridepoo‑tɩ

(Matie 10.26-27)

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, nyiɔ ‑pʋ 'a "wlu 'a "wlu ‑kweade a na ba "kpei‑. 'Sʋ Sesi ‑teɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑pee wlua' ‑pʋn" ke kpɩɩn‑ ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de Fariseɛn‑wi" 'a ‑di'pɛn ‑puun" dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ ‑nɩ "jridepooa'. 2 Dɛ ‑pa' 'kwla ‑wɛe ‑ɛ sea "kpae' 'pɛɛn, ɛ se nɩ‑. 'De dɛ ‑tua" 'kwla ‑wɛe nyʋ sea juoi ɛ, ɛ se nɩ‑. 3 Ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe dɩ "klein aoa mua 'tmʋa' 'de kwie 'ʋn ɛ, ɩ ‑wee' a muɛ "kpae' 'pɛɛan' 'de ‑sɔn' 'ʋn. Dɛ ao "wuan 'ʋn 'de ba ‑pee ‑wɛe ao 'tmʋa 'de aoa' 'pɛn 'ɩn ɛ, nyʋ a mu ɩ wee 'ʋn poa' 'bo nyʋ ‑kwea.

Nyɔ nyʋ 'je plee ɛ‑ ?

(Matie 10.28-31)

4 Ao ‑nɩa 'ma "dɛi‑wi" ɛ, 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ : ao 'bo nyʋ ‑a ‑dba 'blʋku pleeɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je dɛ jrɛ' nʋ 'bo ‑mɛ 'de. 5 "Ju ao 'jea plee ɛ, ɔmɔ 'ma ji aopʋ tɔɔa'. Kea ‑bo ‑ɛ ‑sa nyʋ 'kmʋ, ‑wɛe ‑ɛ ‑beea' ‑ɛ ‑je ɔ 'de nɛ ‑sea' 'mʋ‑ta 'ble 'ʋn po ɛ, ɛmɛ ao 'je plee‑. Kɩɩn, tɔ' ‑o, ɛmɛ ao 'je plee‑. 6 Aoa 'jee, ‑tɩɩn" jɔ‑ ‑mm" mɩ nyʋ a sea 'wɛijɔ 'sɔɔn 'ʋn plee ? 'De ‑mɛ 'kamɔ ɩa' due' koʋn ‑gbai' se "ma 'bo Kea "juɔi. 7 aoa' "mɩɩ‑ ‑nɩa 'bo aopʋ mɔɔ' ‑cɛ" "jru ‑mɩ ‑wee' "klein ‑srooɛ', ɛmɛ ‑tɩ faʋn 'bo ao nʋɛ, ao nɩɛ dɛwɔn, ao je "jae ‑tuu"‑tuu ‑sii.

Sesi 'a ‑tɩ' 'wɔn 'jea ke ɔɔ' ‑tɩ' wɔn ‑saa' ke

(Matie 10.32-33; 12.32; 10.19-20)

8 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, nyɔ "o nyɔ ‑wlua 'o nyʋ "juɔi ‑wɛe ‑ɔ ‑na ɔ nɩɛ 'ma nyɔ ‑o ɛ, 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju, 'ma muɛ ɔɔ' 'nynɩ "sia' 'de 'ɩn "Bo 'a "soa‑wi" "juɔi ‑ke. 9 'Kaa nyɔ ‑ɔ ‑sa 'ʋn wɔn 'bo nyʋ "juɔi ɛ, 'ma muɔ wɔn ‑saa' ‑ke 'bo 'ɩn 'Bo 'a "soa‑wi" "juɔi. 10 'De nyɔ ‑toa 'mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju wɔn o ɛ, ɔɔ' dɛsaʋn 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑kwɛ‑, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ mua Kea 'a ‑Suu wɔn iblaa' a, ɔɔ' dɛsaʋn se ‑kwɛi.

11 ‑Bo nyʋ kpa aopʋ 'pee 'ʋn 'de Kea ‑gbi 'dii ɛ, ɛ ke 'de 'blʋajeʋn‑wi" ke ‑gbajeʋn ‑wi" "juɔi ɛ, ao 'bo ‑flii 'wlaa 'de dɛ ao 'jea 'tmʋ ‑wɛe ao 'jea aoa' ‑cɛ" ‑tɩ' "kpei ‑sa 'a ‑tɩ' 'ʋn, 12 dɛ‑nʋɛ' dɛ ao 'jea 'tmʋ 'de nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ 'di ɛ, Kea 'a ‑Suu 'a ‑cɛ" 'kpa ‑a muɛ ɛ aopʋ tɔɔa'.

Se tɔ'di nɩ wliiɛjei 'a "ipoo‑tɩ

13 "Ju due' ‑wlʋ 'e nyʋ "klu ‑ɔ ‑wlu Sesi ‑pee ‑ɔ ‑na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑tmʋʋ' 'ma de'di ‑nɔ, ‑wɛe ɔ ke 'ma ‑a ‑je ‑aa 'kɛn 'ʋn ‑seea' ‑a. 14 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Oo nyiɔ‑ ! ‑Ɔ ‑te 'ʋn 'bomu ‑wɛe 'ɩn 'je aoa' 'pee 'je 'de 'ɩn 'je aoa' 'kɛn 'ʋn ‑seea' ‑a ? 15 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑wee' "klein ‑pee ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'mɔ, 'kwa i 'nɩɩa' se "jrii nmɔ‑, dɛ‑nʋɛ' ‑bo nyiɔ nɩ "wliiɛjei mɔ 'de ɛ, ɔɔ' 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn'‑ se 'e "wliiɛ‑ ‑tuu"‑tuu 'blea' 'ʋn nɩ‑.

16 'Bomɔ Sesi poo ‑tɩ' ‑nɩ "i ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : "Wliiɛjei due' mɔ ‑ɔ nʋ 'blʋ 'ʋn dbo‑ ‑ɛ "nyɩ ɔ diidɩ ‑tuu"‑. 17 Ɔ naa tɔ' i 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn 'sʋ, ɔ 'na : Ka 'ɩn 'je diidɩ ‑nɩ ‑mɩ 'a ‑tɩ' nʋ la‑ ? ‑Ta 'ɩn 'jɩ ‑tu" 'bo se nɩ‑. 18 'Sʋ ɔ 'na : Ka 'ɩn 'jea nʋ 'ka ka : 'ma jiɛ 'ma ‑gbi" mɩɩ" ‑nɩ 'wlaa', ‑wɛe 'ɩn 'je ‑gbi" klae" po 'de 'ɩn 'je 'ma diidɩ ke 'ma 'bleedɩ ‑wee' "klein "jrui 'kɩɩn‑ 'de ɩ 'di, 19 ‑wɛe 'ɩn 'je wlu ka 'de 'ma ‑cɛ" 'ʋn : ‑mɔ ɛ, ‑ɩn ‑bleɛ "wliiɛ‑ ‑tuu"‑tuu, ‑ɩn ‑bleɛ ‑sɩn ‑tuu"‑tuu 'a diidɩ. ‑Ɩn ‑te i la, ‑ɩn ‑je di, ‑ɩn ‑je 'na, 'de ‑ɩn ‑je 'mʋa‑ nʋ, dɛ‑nʋɛ' ‑tɩ' se ka nɩ‑. 20 'Kaa Kea a muɛ ɔ ‑pee wlua' ka : ‑mɔ ‑kaan" nyɔ‑, ‑gbʋn 'nɔ, 'De "maʋ'wɩ ‑nɛ 'di ‑sɩan, 'ma muɛ ‑ma feeɛ' 'de ‑ʋn 'ʋn ‑saa', ‑wɛe dɩ "klein ‑ɩn ‑nmaea nyɔ ‑jɩ kpa ‑ɩn ‑je ɔ 'je. 21 'Kamɔ ɛɛ mu nɩa' 'de nyɔ ‑pɔan' "wliiɛ‑ i 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ' ‑pɔn' ɛ i 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑pee.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea'

(Matie 6.25-34)

22 Sesi wlu' ke ‑nɛ 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ aopʋ' 'mɛ ao 'bo aoa' 'kmʋ 'a ‑sɔɔn ‑tu" ɛ, 'de dɛ ao 'jea di ke dɛ ao 'jea 'ʋnpaa 'a ‑tɩ' 'ʋn, 23 dɛ‑nʋɛ' 'kmʋnɩa' "paa' ɛ je diidɛ ‑sii, 'de ku 'a kɛ' kma' ɛ je 'ʋnpaadɛ ‑sii. 24 Ao ‑gbʋn wan" ‑wi" ‑nɩ ja kea' : ɩa' nʋ dbo, ɩa' ‑tu", ɩa' ‑sa, ɩ se ‑gbu" 'ble, ‑wɛe diidɛ "jɛi ‑tu" ‑tɩ. 'Kaa Kea a ‑gbaan' ɩ'. 'De aomɔ se dɛwɔn nɩ kpɛ ‑puue, ao se nʋʋɩ ‑sii ? 25 Nyɔ wɛ‑ ‑nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe 'de ‑ɔɔ feeɛ' iwlaa' 'ʋn ‑ɔ ‑beeɛ' ‑ɔ ‑je ɔɔ' 'wɩ ‑pɛ 'mlai" po ɛ‑ ? 26 'De ‑bo ao se dɩ mɩɩ" ‑jɩ ‑mɩ 'a nʋa' 'bɛɛ‑ 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ aoa ‑tu" ‑sɔɔn 'de dɩ ‑jɩ ‑sia 'o 'a ‑tɩ' 'ʋn 'ja a‑ ?

27 Ao ‑gbʋn sii" 'a ‑fan' sʋn ja 'de 'kwla 'di : ɩa' nʋ dbo, ɩa' dba dɩ, 'kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ 'de Salomɔ 'ɔ 'beɔdɛ ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ɔ se ‑pɛe ‑pʋn" ‑tu", ɔ se ɩa' due' koʋn ‑gbai' ka ‑sii. 28 Sii" ‑nɩa 'e 'kwla 'di ‑sɩan, ‑klae" 'sʋ ‑ɩ ‑mɛa ‑wɛe nyʋ a poa 'o "jri ɛ, ‑bo Kea a sea ‑mɩ dɩ 'ʋnpaa kan' 'ee, ‑mɛ ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛɛ' dɛ tu nʋ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑kee ? ‑Gbʋn, ka aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea "i 'bɛ ɛ ! 29 Ao 'bo dɛ ao 'jea di ke dɛ ao 'jea 'na 'a ‑fli i'wlaa jeejee ! 30 'Kmʋ "kpei nyʋ, ʋʋpʋ ‑a ‑wla dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑fli i jeejee, 'kaa aopʋ mɔ ao 'bleɛ "Bo ‑ɔ ‑juo dɩ "klein aoa ‑pɔan i ɛ. 31 'Bo ‑mɛ 'de ɛ Kea 'a 'beɔdɛ mɛ ‑ɛɛ ‑fli ao 'je i 'wla ka‑, ‑wɛe dɩ "klein ‑sia 'o ‑mɩ 'de, 'de Kea 'je ao ‑mɩ "nyɩ ‑ke.

Jaʋn 'di 'a "wliiɛ ‑tɩ

(Matie 6.19-21)

32 Faʋn 'bo ao nʋɛ, ao Tʋ"bo 'a 'blae 'a ‑gbʋn' ‑saan"‑, 'kaa ao "bo ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'wɔɔn‑ 'beɔdɛ 'ɛ aoa' "nyɩ ‑tɩ 'mɛ. 33 Ao ple dɩ ao 'blea ‑wɛe ao 'je ɩa' 'wɛi nyʋ ‑sea' dɛ 'jea' 'bɛɛ‑ "nyɩ. Ao "pa 'wɛi 'dipo ‑ke ‑ɩa' dooa, ‑wɛe ao 'je aoa' "wliiɛ‑ "jrui 'kɩɩn‑ 'de jaʋn 'di. 'Demɔ "jrii 'a bʋ se tɛɛn‑, 'demɔ wlɔn ‑ɩa dooa dɩ se nɩ‑. 34 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta aoa' "wliiɛ‑ nɩa 'bomɔ aoa' tɔ' ‑wee' "klein nɩ ‑ke.

Dbonʋʋn ‑ʋʋa fua ʋʋa' 'blei ɛ

35 Ao nmae dɩ, ao bla aoa' wlʋ 'di ‑kli ! Aoa' nɛbi wan jeejee ! 36 Ao nɩ ka nyʋ ‑ʋʋa 'blei mua ‑kɔ' ‑sɔn, 'de ‑ʋʋa fu ɔ ‑wɛe ‑bo ɔ ji ɔ bla klu 'de ‑ʋʋ ‑je ɔ "wɔin kain nɩa. 37 Ʋʋa' dbonʋʋn tu ‑ʋʋa mua "jriɛ‑ "i ‑tea' 'sʋ ‑ʋʋa 'blei 'jea ji ɛ, ʋʋ nʋ 'mʋa‑ ! 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑bo ɔ ji ɛ, ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa a muɛ dɩ nmaea' 'de ɔ 'je ʋʋpʋ dɛdi ‑tɩ 'da, ‑wɛe ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'je ʋʋpʋ diidɛ "jrii ‑gble'. 38 ‑Bo ɔ ji ‑too' ‑kwea o, ‑bo ɔ ji ‑sɔn' wɔin" o, ɔɔ' dbonʋʋn ‑a mua "jriɛ‑ "i ‑tea' ɔ 'jea jɛɛ, 'mʋa‑ a muɛ ‑wi" ‑mʋ nʋa' ! 39 Ao 'wɔn ɛ 'mii ka ‑cɔɔn' ka ! ‑Bo ‑gbu" jei juo nɔ" ‑ɛ 'di "jrii 'jea ɔ o ‑gbu" pa 'de ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ 'de ɔ 'je ɔɔ' ‑gbu" "i "tai‑, ‑wɛe "jrii 'je ɛ wa. 40 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao nmae aoa' pɛe, dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ 'di ao se ɛ ‑kwlɩ" ‑tee ɛ, ɛmɛ nyiɔ 'ɔ "Ju a mu de jia'.

Dbonʋʋn 'sɔɔn "ipoo‑tɩ

(Matie 24.45-51)

41 'Sʋ Piɛi 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑pooɛ ‑tɩ' ‑nɩ "i 'de ‑aa 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑aee' 'de nyʋ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑oo ? 42 'Bomɔ Tʋ"bo wluu ɔ 'na : Dbonʋi ‑jɔ ‑nɩa tɔ'di 'de ‑ɔɔ' pooa wlu fai" ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ 'blei 'jeɔ ‑gbu" kwa ‑te', ‑wɛe ‑ɔ ‑je dbonʋʋn jrʋ' diidɛ "nyɩ 'de nɔ" i. 43 Dbonʋi ‑ɔɔ mua kan' nʋa' sia' 'sʋ ‑ɔɔ 'blei 'je ɔ jɛɛ ɛ, ‑mɔ 'ɔ jei tu a nʋɛ 'mʋa‑ ! 44 'Ma 'tmʋʋ ao tɔ' ‑tɩ, ɔɔ' 'blei a mu ɔ dɩ ‑wee' "klein kwa ‑tea'. 45 'Kaa ‑bo ɔɔ' dbonʋi tu naa tɔ' i 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn ‑wɛe ɔ 'na : 'Ma 'blei 'a jia' se i "kʋʋan‑ ke, 'de ɔ 'je dbonʋʋn jrʋ' 'a blaa' ‑pʋn" ‑te, ‑wɛe ɔ 'je dɛ dia' ke nmɔ "jru poa 'a 'sʋ nʋ ɛ, 46 ɔɔ' dbonʋi tu 'a 'blei a muɛ jia' 'de nɔ" ɔ sea ‑kwlɩ" ‑te 'di, ‑wɛe ɔ 'je ɔ 'kle ‑tu" ka nyɔ ɔ ‑tua" kʋɔnpʋ‑ 'kle ɛ. 47 Dbonʋi ‑jɔ ‑jua ɔɔ' 'blei 'a 'tʋn nʋ‑tɩ, ‑wɛe ‑ɔ sea dɩ nmae‑ 'de ɩa' nɔ" tu 'di ɛ, nyʋ a mu ɔ klae 'a nya ‑tuu"‑tuu blaa' ! 48 'Kaa nyɔ ‑jɔ seɛ juo‑, ‑wɛe ‑ɔ nʋa bladɩ ‑cɩɛi" ɛ, nyʋ se ɔ klae 'a nya ‑tuu"‑tuu blaai, dɛ‑nʋɛ' nyɔ nyʋ "nyɩa ‑tuu" ɛ, ɔmɔ nyʋ 'je ‑tuu" i ‑tee'‑. 'De nyɔ nyʋ sia dɩ ‑tuu" o ɛ, ɔmɔ nyʋ a ‑tee' dɩ ‑tuu" i.

Sesi ja nyʋ i ‑seea' 'nɔ 'kmʋ "kpei

(Matie 10.34-36)

49 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'naa : 'Ɩn ji' ‑wɛe 'ɩn 'je nɛ 'de 'kmʋ "kpei po. ‑Bo ɛɛ' nɛ tu ‑te waan' ‑pʋn" 'ee, ‑mɛ dɛ 'ɩn nɩ "i 'bo ɛ 'de ɛ‑ ? 50 Ka nyɔ pooa "ni "jru ɛ, 'kamɔ 'ɩn 'je 'e 'kle 'ʋn jii‑. ‑Bo ɛɛ' dɛ tu se nʋʋ ɛ, ‑mɛ 'ma pɛe se i ‑tei. 51 Aomɔ 'na : pɛe 'a blua' mɛ 'ɩn ja 'nɔ 'blʋa‑ "kpeii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, i ‑seea' mɛ 'ɩn ja. 52 'Bode ɛ, nyʋ ‑mm" ‑nɩa 'e ‑gbu" due' 'di a muɛ i ‑seea', taan a muɛ 'sɔɔn 'dii 'blea', ‑wɛe 'sɔɔn 'je taan 'dii 'blee‑. 53 "Bo a muɛ "ju 'dii 'blea', "ju a muɛ "bo 'dii 'blea', de a muɛ ʋa' 'nynɔkpao' ju 'dii 'blea', ‑wɛe 'nynɔkpao' ju 'je ʋ de 'dii 'blee‑, kʋande a muɛ "ju 'a 'nynɔ 'ʋn 'nyɛa', ‑wɛe "ju 'a 'nynɔ 'je kʋande 'ʋn 'nyɛ.

Nɔ" "jriɛ‑ o sie‑tɩ

(Matie 16.2-3)

54 ‑Wɛe Sesi wlu 'e nyʋ ‑gbaea' ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ao ‑gbʋn 'de jaʋn 'di ‑wɛe "ni a sea i ji 'de "jɛi 'de 'jrʋ ‑sɔn i fɔo 'sʋ ao 'na : "Ni a jiɛ dbaa' ‑wɛe ɛɛ nɩ kan' ‑cɛɛn'‑. 55 'De ‑bo 'kao poɔ' sea 'e 'jrʋ ‑gbɩn "kpei 'wlʋ ɛɛ sea ji ɛ 'sʋ ao 'na mɔɔ' ɔ jiɛ jia' ‑wɛe ɛɛ nɩ kan' ‑cɛɛn'‑. 56 Ao "jridepooʋn, ao juo 'blʋa‑ ke jaʋn 'a nɩsʋn 'a "kpei‑ ‑seea' ka 'mɛ, 'de ‑mɛ dɛɛ‑tɩ nɔ" ao nɩa 'e 'di ‑sɩan aoa' 'wɔn 'e ‑mɛ 'dei ‑ɛ ?

Wlu 'ʋn 'bɛɛa'

(Matie 5.25-26)

57 'De dɛɛ‑tɩ aoa' ‑cɛ" 'kpa se "isrɛdɩ 'a "kpei‑ ‑seea' ka juo ɛ‑ ? 58 ‑Bo ‑ɩn ‑ke nyɔ 'ble 'tmʋa' ‑wɛe ɔ 'je ‑ʋn "kuan poo 'de ao 'je 'pee 'ʋn mua' nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑ɩn ‑seea' wlu "kpei 'bo ‑jei" ka ɛɛ' ‑kɔ sea 'ʋn tɛn ke ɛ, ‑bo ɛ se ‑mɛ nɩɛ, ‑mɛ 'pee a muɛ ‑ʋn ‑kpʋn 'a ‑wɛe 'pee 'jei 'je ‑ʋn "soa‑wi" kwa 'bɔɔ‑ 'de ‑wi" ‑mʋ 'je ‑ʋn ‑kaso 'di po. 59 'Ma 'tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn se 'e ‑kaso ‑nɛ 'di 'wlʋi mamaʋ 'sʋ ‑ɩn ‑je ɔɔ' kpan ‑wee' "klein ‑sa. Ɛɛ' 'jɔ due' se 'de siei.

13

Kplɩn fai" poo‑tɩ

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, dɩ Pilatɩ nʋa Galile kɔʋn "jrii ka ɔ beea ʋʋa' nymɔ ke ʋʋa' 'sraa dɩ 'a nymɔ "jrii ɛ ɩmɩ ‑ɩa "kuan nyʋ ‑jea ɩa' ‑ta po Sesi. 2 'Sʋ Sesi wlu' ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Nyʋ ‑wlʋa Galile ‑wɛe Pilatɩ 'dba 'mʋa‑ 'ee, dɛ aoa naa tɔ' i 'de Galile nyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? Dɛ ʋʋ 'jea 'kle kan', ‑mɛ ʋʋ nʋɛ'

dɛsaʋnʋʋn klae" la ʋʋ je Galilenyʋ ‑wee' ‑sii ? 3 "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, 'kaa 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ‑bo ao se kplɩn fai" poo ɛ, ka ʋʋ 'mɛa 'mʋa 'kamɔ aoa mu 'mɛa' ‑ke. 4 'De nyʋ 'a ‑puue 'jɔ ‑mɛ" na Siloe 'a blo' ‑tɔɔn' ‑tɔɔn bla, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa, dɛ aoa naa tɔ' i 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? Aomɔ 'naa ‑mɛ ʋʋ nɩɛ dɛsaʋnʋʋn ‑o la, ʋʋ je Selisalɛm‑nyʋ ‑wee' "klein ‑sii ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'mɛɛ ? 5 "Ɩɩn‑, 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ‑bo ao se aoa' kplɩn fai" poo ɛ, ao ‑wee' a muɛ 'mɛa' ka ʋʋ 'mɛa ‑ke ɛ.

Fikɩtu ‑ɛɛ' poa "buo ɛ

6 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ke'wlɛ ɔ 'na : "Ju due' mɔ ‑do fikɩtu 'bo ɔ o ‑kle'. 'Wɩ jrɛ' o 'sʋ ɔ muɛ ɛɛ' "buo du' ‑saa', 'kaa ɔ se ɛ "buo ja jɛɛ‑. 7 'Sʋ ɔ 'tmʋʋɛ ɔɔ' dbonʋi ɔ 'na : ‑Sɩn taan ka ‑sɩan, ‑bo 'ɩn ji fikɩtu ‑nɛ 'ɛ "buo ‑saa' a, 'maa 'jeeɛ dɛ ja. ‑Ɩn ‑cɩɛn', dɛɛ‑tɩ ɛ kaan 'blʋa‑ 'ʋn "jɛi‑ ɛ‑ ? 8 'Bomɔ ɔɔ' dbonʋi 'na : 'Ma 'blei, ‑ɩn ‑tai" ɛ "i ke 'de ‑sʋn ‑nɛ 'di, 'ma muɛ ɛ wɔi "blua', ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ 'blʋ ‑jre 'dɔe wɔi po. 9 "Ko 'de nya ɛɛ muɛ croa' a‑. ‑Bo ɛ se cro ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛ cɛn.

Sesi 'pʋʋɛ 'nynɔkpao' due' 'bo ‑kwlewɩ "kpei

10 'Wɩ jrɛ' ‑ɛ ‑nɩa ‑kwlewɩ ɛ, ɛmɛ Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ 'de Kea ‑gbu 'di. 11 'Sʋ 'nynɔkpao' due' ‑nɩ 'e nyʋ "klu. 'De ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ ‑mɛ" na 'di ɛ, ʋa' ‑srɛi", ʋa' na‑, dɛ‑nʋɛ' ‑suusaʋn ‑nɩa 'de ʋ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛ ‑tu" nɩɩa 'wɛ‑ ‑nɛ ‑pʋn". 12 Sesi 'jeea ʋ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, ɔ wlu' ka 'de ʋ ‑pee : 'Nynɔkpao', a 'pʋʋ ‑wɛ‑ 'de aa' nɩɩa 'wɛ‑ ‑nɛ 'kwa. 13 ‑Wɛe ɔ ‑te' ʋ kwa "jru. 'Bo ɛ "sri, ʋ je "isrɛ ʋ je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa' ‑pʋn" ‑te. 14 'Kaa dɛ Sesi 'bɔɔa nyʋ 'a 'wɛ‑ 'bo ‑kwlewɩ "kpei 'mʋa‑, ɛ nyaa Kea ‑gbu ‑jeopoi i, ‑wɛe ɔ wlu 'de nyʋ ‑gbaea' ‑pee ɔ 'na : 'Wɩ ‑mɛɛo"‑ ‑nɩ 'e 'dɔɔ 'di, ɩmɩ nyʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je dbo inʋʋ‑. 'De ɩa' 'wɩ tu 'di mɔ ao 'je jii ‑wɛe ɔ 'je aoa' 'wɛ‑ 'bɔɔ‑. Ao 'bo jiɛ ‑kwlewɩ "kpei ! 15 'Sʋ Tʋ"bo wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Ao "jridepooʋn 'a ti, 'mɔ 'naa : 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑ta aoa' kain aoa' bli' ke aoa' soofae'‑ due due' ‑wɛe aoa' kpa ɩ "ni "nyɩa' 'a ? 16 'De 'nynɔkpao' ‑nʋ, ‑ʋ ‑nɩa Ablaam 'a "naju ‑wɛe ‑siɔn' san 'de ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ ‑mɛ" na 'di ɛ, ʋmʋ nyɔ se seie i ‑kwlewɩ "kpei 'dee‑ ? 17 Wlu Sesi 'tmʋa 'mʋa‑, ɛ 'dbaa ɔɔ' tʋnyʋ ‑tɩn' "i, 'kaa nyʋ ‑gbaea' 'mʋa‑ a nʋ ‑wi" ‑mʋ 'mɛ 'de dɩ 'dɔe "klein ɔɔ nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Tu jɔ ‑saan" 'a "ipoo‑tɩ jrɩ'

(Matie 13.31-32 ; Makɩ 4.30-32)

18 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ke'wlɛ ɔ 'na : Dɛ Kea 'a 'beɔdɛ ‑kɔ', 'de dɛ 'ɩn 'jeɛ "ipoo ɛ‑ ? 19 Ɛ ‑kɔ' tu jɔ ‑ɛ ‑piia' "i, ‑wɛe "ju due' doa 'de ɔ o ‑kle ɛ. Ɛ mɛa 'sʋ ɛ, ɛ 'kpa klaa", ‑wɛe nʋʋɩ poo ɛ 'jro ja.

20 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'je Kea 'a 'beɔdɛ "ipoo ɛ‑ ? 21 Ɛ ke ‑di'pɛn 'pɛn ‑puun"dɛ ‑kooɔ'‑. ‑Bo 'nynɔkpao' dbaa fai' pʋ 'a 'kɛinkɛ taan, ‑wɛe ʋ po 'e ‑di'pɛn ‑puun"dɛ ɛ, 'sʋ fai' pʋ 'a 'pɔɔ ‑wee' "klein ‑puun"‑.

‑Gbɛin" ‑je ‑saan"‑

(Matie 7.13-14, 21-23)

22 ‑Ta Sesi a mua Selisalɛm ɛ, ɔɔ tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ' 'de ‑kwlɛ klae" ke ‑kwlɛ mɩɩ" ɔɔ cɛɛan 'dii 'di. 23 'Bomɔ "ju due' ‑tee' ɔ i ɔ 'na : 'Ma dɛtɔɔi, nyʋ ‑a mua 'pʋʋa' 'ee, ʋʋ se "i ‑tieii ? 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 24 Ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i ‑wɛe ao 'je 'o ‑gbɛin" ‑je ‑saan"‑ "i paa‑. 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu 'bo 'a paa' i ‑pɔan', 'kaa ʋʋ se ɛ 'bɛɛi.

25 ‑Bo ‑gbu" jei sɔn 'ʋn 'de ɔ 'je 'o ‑gbɛin" kan a, ‑wɛe ao 'je 'e "kpae' sie‑, 'de ao 'je klu blaa' ‑pʋn" ‑te ɛ, 'de ao 'je wlu ka : Tʋ"bo, Tʋ"bo, ‑ɩn ‑kain ‑a ‑wɔin" ! Ɔɔ muɛ wlua' ka : ‑Ta ao 'wlʋa 'ɩn se 'o juo‑. 26 'Bomɔ aoa mu wlua ka : ‑Apʋ ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑dia ‑tadue 'de ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑naa ‑tadue, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑kwlɔ 'dii ‑ɩn ‑tɔɔa nyʋ dɛ, ‑a ko ‑taa ? 27 Ɔɔ muɛ wlua' ka 'de ao ‑pee : ‑Ta ao 'wlʋa 'ɩn se 'o juo‑, ao ‑wee' "klein tɛɛn 'ʋn kɩɩn, ao dɛsaʋnʋʋn ! 28 'Bomɔ ‑bo aoa sea ao "bo ‑wi" Ablaam ke Isaakɩ ke Sakɔbʋ ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑wee' "klein i 'je 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di ɛ, ‑wɛe aopʋ mɔ 'je 'e "kpae' nɩ ɛ, 'bomɔ aoa muu ‑fɩn" 'a 'de ao 'je 'nynɩ "idii‑. 29 Nyʋ a muɛ 'e 'jrʋ kwea ke 'jrʋ ‑sɔɩn 'wlʋa', ‑wɛe jrʋ' 'je 'de 'jrʋ 'a ‑gbɩnfɔ ‑nɩa 'sɔɔn o 'wlʋ 'de ʋʋ 'je ‑tadue dii‑ 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di. 30 Ao ‑gbʋn 'nɔ, nyʋ ‑bɔɔa' de ɛ, ʋʋa' jrʋ' a muɛ nya kɔan' ‑wɛe nyʋ ‑kɔan nya 'a jrʋ' 'je de 'bɔɔ‑.

Sesi nɩɛ Selisalɛm mua'

(Matie 23.37-39)

31 'De 'wɩ due' ‑nɛ 'di 'sʋ Fariseɛn‑wi" jrʋ' ‑ji' Sesi 'tmʋa' ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑wlʋ' ‑ta, ‑ɩn ‑mu', dɛ‑nʋɛ' Erodɩ a ‑pɔn ‑ma 'dbaa 'a ‑kɔ i. 32 Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao mu ao 'je too' wɛ ‑ponyɔ ‑nɔ 'tmʋʋ‑ : 'Ɩn ka, 'ma nʋɛ ‑siisaɩn i, 'de 'ma 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ ‑sɩan o, ‑klae" o, 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di, mɔ 'ma mu ɛɛ' dbo tu "i ‑kɔa'. 33 'Kaa 'ɩn 'je na ‑o ‑sɩan o, ‑klae" o, 'wɩ ‑tba' 'o ‑ɩ mua nya 'di, dɛ‑nʋɛ' ɛ se "inmɔ ‑wɛe Kea 'a wlu 'kwajaai 'je 'kwla "kpei 'mɛɛ, ‑bo ɛ se 'o Selisalɛm nɩ ɛ.

Sesi bla pɛe 'de Selisalɛm 'a ‑tɩ' 'ʋn

34 'De Sesi wlu ɔ 'na : Selisalɛm, Selisalɛm ‑kwlɔ, ‑mɔ ‑ɔɔ ‑dba Kea 'a wlu 'kwajaaʋn, ‑wɛe ‑ɔɔ tbaa nyʋ Kea dboa ‑ʋn "i "soi i ɛ, kpɛ ‑tiiɛ' 'ɩn nɩɛ "i ‑ɩn 'je ‑ma "nynuu‑ "jrui 'kɩɩn‑ ka ‑gbaʋnsʋn" a 'kɩɩan ɛɛ' "nynuu‑ "jrui 'bo ɛɛ' nai ‑sɔn ɛ, 'kaa ao seɛ 'wɔɔn. 35 Ao ‑gbʋn 'nɔ, Kea a muɛ aoa' ‑gbu" klaa" sʋn "kpei ‑saa'. 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ao se 'ʋn "jriɛ‑ 'jeei 'bode mamaʋ 'sʋ ɛ 'je 'wɩ jrɛ' jɛɛ‑ ‑wɛe ao 'je wlu ka : "Diwan kpʋn "Ju ‑ɔɔ jia 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ !

14

Sesi 'pʋʋɛ "ju due' 'bo ‑kwlewɩ "kpei

1 'Wɩ jrɛ' o 'bo ‑kwlewɩ "kpei ɛ, Sesi muɛ 'de Fariseɛn‑wi" 'a klaa" due' o ‑gbu" 'di ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ di. Nyʋ ‑nɩa 'o mu ɛ, ʋʋa siɛ Sesi "jriɛ‑ o. 2 'Sʋ "ju due' ‑pun" wɛ‑ ɛ nʋa ji', ‑wɛe ɔ nyna i 'bo Sesi "juɔi. 3 ‑Wɛe Sesi wlu 'e kɛ' wɔ‑saʋn klae" ke Fariseɛn‑wi" ‑pee ɔ 'na : Nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ ‑kwlewɩ "kpei, ‑aee' nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ? 4 'Kaa ʋʋ se 'e wlu ‑sa. 'Sʋ Sesi kpa sʋn ɔ bla "ju ‑nɔ "i, ɔ 'bɔɔ‑ ɔɔ' 'wɛ‑ 'sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn mu ‑gbɛin". 5 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ka ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ aoa' due' 'a "ju, 'de ‑bo ɛ nɩ ɔɔ' bli' ‑kpa "nibie 'di, 'bo ‑kwlewɩ "kpei 'ee, ɔ se 'o "sri i ɔ se ɛ 'e ‑sa ii ? 6 'Kaa dɛ ʋʋ 'jea 'tmʋ 'de ɛɛ' wlu tu 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛ se nɩ‑.

‑Cɛi" 'piia' ke ‑paan' nʋa' ke

7 Ka nyʋ ʋʋ 'da dɛdi ‑tɩ ʋʋa ‑pɔan ‑teɩn 'dɔe 'dɔe i ɛ, ɛmɛ Sesi sie "jriɛ‑ o, 'sʋ ɔ pooɛ ‑tɩ' "i ka, ɔ 'na : 8 ‑Bo nyʋ 'da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ 'de ba "blitii ‑kɔ' ‑sɔn ɛ, ‑ɩn ‑bo i ‑teɛ tɛin" 'bo ‑teɩn ‑nɩa 'e nya "kpei. "Ko nyɔ jrɔ' ‑nɩ dɛwɔn ‑ɔ ‑sii ‑ʋn ‑wɛe ʋʋ 'da dɛdi ‑tɩ 'de ɛ, 9 ‑wɛe "ju ‑ɔ ‑da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ɔ je ji, ɔ je ‑ʋn ‑jɛɛ ɔ je wlu ka 'de ‑ʋn ‑pee : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, "ju ‑nɔ 'je i ‑te. ‑Bo ‑ma sea 'e de jii 'de ‑ɩn ‑je i ‑te ɛ, ɛɛ muɛ ‑ʋn ‑tɩn' "i 'dbaa. 10 'Kaa ‑bo nyɔ 'da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn kpʋn ‑tein 'de de fɔo. ‑Wɛe ‑bo "ju ‑ɔ ‑da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ji ɛ, ɔ 'je wlu ka 'de ‑ʋn ‑pee : 'Ɩn ba, ‑ɩn ‑jii 'e nya 'de ‑ɩn ‑je i ‑te. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ɛ 'bɛɛ ‑mii" 'de nyʋ ‑ke ‑ma dia dɛ ‑tadue "jri 'de, 11 'Kamɔ nyɔ ‑ɔɔ ‑bɛɛa' ɔɔ' ‑cɛi" ɛ, Kea a mu ɔ ja jaa', 'de nyɔ ‑ɔɔ jaa ɔɔ' ‑cɛ" ja, Kea a mu ɔ "jɛi kpaa'.

12 ‑Wɛe Sesi wlu ‑ke 'de "ju ‑ɔ ‑dɔ dɛdi ‑tɩ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑da nyʋ dɛdi ‑tɩ ɛ, ‑mɛ ɛ 'bo ‑ma "dɛi‑wi" ke ‑ma 'cɛ‑wi" ke "wliiɛjeʋn ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑kʋʋan" i nɩɛ, 'de ʋʋ je ‑ʋn dɛdi ‑tɩ 'da ‑ke. 13 'Kaa ‑bo ‑ɩn ‑je nyɔ dɛdi ‑tɩ 'da a, ‑mɛ ‑ɩn ‑da nɩɩa" nyʋ ke nɩɩaʋn ke nyʋ ‑a ‑kpaa' ‑gbɔʋn" "kpei o, nyʋ ‑ʋʋa "jri wa o. 14 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑ma muɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn nɩa', dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɩn nʋa ʋʋpʋ "jrii ɛ, ʋʋ se ɛɛ' kpan ‑sai se. ‑Sɔntɩ "isrɛnyʋ a mua "kunyɩɔ' sɔan' 'bomɔ Kea a mu ‑ʋn 'dɔe "jrii nʋa'.

Sesi pooɛ‑tɩ' "i 'de nyʋ ʋʋa 'da ‑kɔ' ‑sɔn'ɔ ‑tɩ' 'ʋn

(Matie 22.1-10)

15 Nyʋ ‑nɩa dɛ dia' 'a due' 'wɔan wlu Sesi 'tmʋa 'sʋ ɛ, ɔ wlu' ka 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Nyɔ ‑ɔɔ mua dɛ dia' 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di ɛ, ‑mɔ nʋ 'mʋa‑.

16 'Bomɔ Sesi poo ‑tɩ' "i ka 'de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ 'na : "Ju due' mɔ ‑tu" ‑kɔ', ‑wɛe ‑ɔ ‑da nyʋ ‑tuu"‑tuu dɛdi ‑tɩ. 17 Dɛ di nɔ" nynia, ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋi due' nyʋ ‑nʋ 'daa'. Ɔ 'na : 'Ma 'blei 'na ao ji, dɩ ‑wee' "klein ‑kwɛ‑ "i ‑wɛ‑. 18 'Kaa ʋʋ ‑wee' klein" poɛ wlu ‑tadue ʋʋ ‑teɛ ‑kɩn i ‑pɔan' ‑pʋn" due 'due. ‑Jɔ ɔ mua 'e o tɛin" ‑mɔ 'na : 'Ma 'wlʋɛ ‑kle' due' ‑tɩan', ɛɛ' ‑tɩ' kpʋn 'ʋn 'ɛ, ɛmɛ 'ma mu 'mi ipleea', 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ, 'ɩn se jia' 'bɛɛ‑. 19 'De jrɔ' 'na : 'Ɩn ‑tɩɛn' kopo bli' ‑puue ɩmɩ 'ma mu ‑tɩɩan' ‑sɩan, 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ, 'ɩn se 'o tɛɛn‑. 20 'De jrɔ' 'na : 'Ma 'wlʋɛ 'nynɔ pleea', ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn se jia' 'bɛɛ‑.

21 'Bomɔ "ju ‑nɔ mu 'de ɔɔ' 'blei o de, ‑wɛe wlu "klein ʋʋ 'tmʋa 'mʋa‑, ɔ po ɩ ‑wee' 'a "kuan. 'Sʋ ɔɔ' 'blei 'kpa 'cɛn, ɔ 'na : ‑Ɩn mu "kpae' wei ke ‑kwlɔ 'ɔ ‑jeblʋɩ ‑wee' "kpei‑ ‑too"‑, nyɔ "o nyɔ ‑ma mua 'jea', ‑bo ɔ nɩ nɩɩa" nyɔ o, ‑bo ɔ klɔɔ o, ‑bo ɔɔ' "jri wa o, ‑bo ɔɔ sea 'too‑ o, ‑ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ʋʋ 'je ji. 22 Nɔ" jrɛ' ‑sia 'o mu 'sʋ ɛ, dbonʋi ‑nɔ 'na : 'Ma 'blei, ka ‑ɩn ‑sia" 'nynɩ 'ɩn nʋ kan' ‑wɛ‑, 'kaa ‑teɩn ‑tuu" ‑sie 'o mu ke. 23 'Bomɔ "ju ‑nɔ wluu 'de ɔɔ' dbonʋi ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn kpa ‑jeblʋɩ, ‑ɩn ple ‑kle' wɔin, nyɔ ‑ma mua jeea', ‑ɩn ‑te' ʋʋpʋ ‑klaan" "kpei ʋʋ 'je ji 'ma ‑gbu" 'je "ji. 24 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, nyʋ 'ɩn 'da tɛin" 'de ɛ, ʋʋa' due' koʋn ‑gbai' ka se 'ma diidɛ wɔn ‑tɩn' i.

‑Ɔ ‑bɛɛ' Sesi 'a klai" ju nɩa' a‑ ?

(Matie 10.37-38)

25 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ke Sesi a naa bɩ' i, 'sʋ ɔ "biiɛ i 'de ʋʋpʋ o, ‑wɛe ɔ wlu ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 26 Nyɔ ‑jia' 'de 'ʋn o ‑bo ɔ se 'ma ‑tɩ' kma ɔ se ɔ "bo ke ɔ de ke ɔɔ' 'nynɔ ke ɔɔ' "nynuu‑ ke ɔɔ' de'dinmai ke ɔɔ' de'dinynʋkpae' ke ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ ‑sii ɛ, ‑mɛ ɔ se 'ma klai" ju nɩa' 'bɛɛ‑. 27 'De nyɔ ‑bla' 'bo 'ʋn 'de ‑wɛe ‑ɔ sea 'kle 'je ‑tɩ 'wɔɔn‑ ɛ, ‑mɛ ɔ se 'ma klai" ju nɩa' 'bɛɛ‑.

28 ‑Bo aoa' nyɔ due' ‑nɩɛi" ɔ 'je ‑gbu" klaa" po ɛ ɔɔ ‑teɛ i mɔ ke, ‑wɛe ɔ naa ɛɛ' sɔɔn'ɔ ‑tɩ' tɔ' "kpei‑, "ko dɛ ɔ 'blea a ɛ 'bɛɛ ɛ 'je ɔɔ' ‑gbu" 'a dbo "i ‑kɔ' ɛ. 29 ‑Bo ɔ se kan' nʋ ɛ, 'de ɔ 'je ɛɛ' ‑gban ‑te' ‑wɛe ‑gbu" se "i ‑kwɛ‑ ɛ, nyʋ "klein ‑ʋʋa mu ɛ "jriɛ‑ 'jeea' a, ʋʋa mu ɔ wlaa'. 30 Ʋʋa muɛ wlua' ka ʋʋ 'je nʋ : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ‑tee ‑gbu" poa' 'mɛ kpɩɩn‑, ‑wɛe ɔ se ɛɛ' "i ‑kɔa' 'bɛɛ‑.

31 'De ‑bo 'beɔ due' 'je ɔ ‑po ‑beɔ tʋ "bli kpa a, ɔɔ ‑teɛ i mɔ ke ɔ naa tɔ' i ‑bo ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nyʋ 'a ‑kwlʋ due' 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ɔ 'je nyʋ 'a ‑kwlʋ 'sɔɔn tʋ o ‑fɔan' mu ɛ. 32 ‑Bo ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ 'ja a, ‑mɛ ‑ta "ju ɔɔ kpa tʋ "bli tɛɛan o ke ɛ, ɔ 'je nyʋ "i dbo ‑wɛe ɔ 'je ‑gbɛn' cɛn, ɔ 'je ɔ "nyɩ. 33 Nyɔ "o nyɔ 'de aopʋ "klu, ‑bo ɔ se ɔɔ' 'kmʋ kwa ‑sɔn ‑saa a, ‑mɛ ɔ se 'ma klai" ju nɩa' 'bɛɛ‑.

'Tɔn ‑kwɛa wɔn ‑ɛ sea dbo 'ble ɛ

(Matie 5.13 ; Makɩ 9.50)

34 'Tɔn nɩɛ dɛ 'dɔe ‑o, 'kaa ‑bo 'tɔn ‑kwɛ‑ wɔn 'ee, ‑mɛ ka nyʋ 'e nʋ ‑wɛe ɛ 'je wɔn nɩ ke'wlɛ ɛ‑ ? 35 Ɛ se nʋʋdbo 'ble, ɛmɛ ‑tɩ nyʋ 'je ɛ i 'wla 'de "kpae'. Nyɔ ‑blea i 'wɔn doin" ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn i.

15

'Blaa ‑ma" a ‑wɛe ‑ɛ ‑jeea'

(Matie 18.12-14)

1 'Wɩ jrɛ' o, 'wɛi‑sanyʋ ‑wee' ke, nyiɔpʋ 'a "kwli saɩn 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' wlu doin" o po. 2 'Sʋ Fariseɛn‑wi" ke kɛ' wɔ‑saʋn a "wuan‑ Sesi i ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ ɔ kpʋʋɛn nyʋ saɩn sɩn 'sɔɔn ‑wɛe ɔ ke ʋʋpʋ a dii ‑tadue.

3 'Bomɔ Sesi poo ‑tɩ' "i ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 4 ‑Bo nyɔ 'ble 'blae 'a kmɛ' 'due 'de aopʋ "klu, ‑wɛe ɩa' due' 'je "ma 'ee, ka ɔɔ nʋ ɛ‑ ? Ɔɔ sea ɩa' kwla ‑mɛ" nyɛ 'jɔ ‑mɛ" nyɛ ‑nɩ idia' sie, ‑wɛe ɔɔ sea ‑jɛ ‑ma" i ‑pɔan' mu mamaʋ 'sʋ ɔɔ seɛ 'kwla ‑saa ? 5 ‑Wɛe ‑bo ɔ ‑sɛ 'kwla 'sʋ ɔ po ɛ ‑kle 'wɔn ‑gbai" 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 6 ‑Bo ɔ ji ‑gbɛin" la ‑wɛe ɔɔ 'da ɔɔ' "dɛi ‑wi" ke nyʋ ‑ke ɔ "kʋʋan i ke ‑wɛe ɔɔ nʋ aoa' ‑poi'‑ 'ma 'blaa ‑ma" 'de ɛ, 'ɩn 'je ɛ ‑wɛ‑. 7 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑, ‑bo dɛsaʋn nʋi due' koun ‑gbai' poo kplɩn fai", ‑wɛe ɔ 'je 'e Kea o "biie‑ ɛ, ɛ 'bleɛ 'mʋa‑ 'de jaʋn 'di, ɛ je "isrɛnyʋ 'a kwla ‑mɛ" nyɛ 'jɔ ‑mɛ" nyɛ ‑ʋʋ sea kplɩn fai" poo ‑tɩ ‑pɔn' ‑sii.

'Wɛijɔ ‑ma" a ‑wɛe ‑ɛ ‑jeea'

8 'De ‑bo 'nynɔkpao' due' 'ble 'wɛijɔ ‑puue, ‑wɛe ɩa' due' "ma a, ʋa tba nɛbi ‑wɛe ʋ wuuo 'e ‑gbu" 'dii 'de ʋa ‑pɔn ɛ i 'de ‑kwlɩ' i 'sroa' 'ʋn mamaʋ 'sʋ ʋa 'je ɛ. 9 ‑Bo ʋ 'je ɛ, ʋa 'da ʋa' "dɛi ‑wi" ke nyʋ ‑ke ʋ "kʋʋan i 'mɛ, ‑wɛe ʋʋa : Ao "nya ‑a nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' 'ma 'wɛijɔ ‑ma" a, 'ɩn 'jeeɛ'. 10 'Kamɔ ɛ nɩ 'ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, ‑bo dɛsaʋn nʋi due' koun poo kplɩn fai" 'de ɔ 'je 'e Kea o "biie‑ ɛ, ɛ nɩɛ 'mʋa‑tɩ ‑o 'bo Kea 'a "soa‑wi" "juɔi.

"Ju ‑ma" a ‑wɛe ‑ɔ ‑wlʋa 'kwla a

11 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : "Ju due' 'bleɛ "nynuu‑ 'sɔɔn. 12 'Sʋ ‑saan" ‑nɔ wlu' 'de ɔ "bo ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn "bo, ‑ɩn ‑nyɩ" 'ʋn 'ma ‑nɩ "wliiɛ‑. Ɔ "bo se 'o wlu tba, 'sʋ ɔ ‑seea' "wliiɛ‑ 'ʋn 'ɛ 'bo ɔ ke ɔɔ' ‑fɛin' 'nynɩ. 13 Ɛ nʋa 'wɩ pla 'sʋ ‑Saan" ‑nɔ 'tɛn ɔɔ' dɩ ‑wee' "klein 'mɛ ‑wɛe ɔ mu 'e 'blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei. 'Demɔ ɔ ‑te ɔɔ' "wliɛ ‑nɩ 'a dooa' ‑pʋn" 'de ‑kooa" dɛ nʋa' 'ʋn. 14 Ɔ ‑kɔa' ɩ ‑wee' 'a dooa' 'sʋ ɛ, 'mɩɩɛ‑ ‑teɛ jia' ‑pʋn" 'de 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei 'sʋ ‑tɩ' kpʋn 'ɔ, ‑ta ɔ 'jea dɛ ‑sa, 'bo se nɩ‑. 15 'Sʋ ɔ muɛ dbo i ‑pɔan' 'de "ju due' 'kwa 'de 'blʋa ‑nɛ 'di, ‑wɛe ‑mɔ 'na : ‑Ɩn mu 'ma be" 'dei ‑te 'de ‑kle. 16 ‑Ta ɔɔ ‑teea' be" 'dei ɛ, ɔ ‑nɩɛi" 'mɛ ɔ 'je be" 'a diidɩ di 'de‑, 'kaa nyɔ ‑ɔ ‑jɩ ɔ "nyɩ ɔ se nɩ‑. 17 'Sʋ dɛ ɔ nɩa 'ʋn 'mʋa‑, ɔ ‑teɛ ɛɛ' tɔ' "kpei‑ naa' ‑pʋn" ɔ 'na : Diidɩ siiɛ 'ɩn "bo 'a dbonʋʋn ‑wee' "klein i, ‑wɛe 'mɔ nɩ 'nɔ, 'de 'mɩɩɛ‑ ɛ 'dba 'ʋn. 18 'Ma jiɛ 'ʋn sɔan' 'ɩn 'je 'ʋn "bo o de mu, ‑wɛe 'ɩn 'je wlu ka 'de ɔ ‑pee : 'Ɩn "bo, 'ɩn nʋɛ ‑ʋn ‑ke Kea dɛsaʋn "jrii. 19 ‑Ɩn ‑bo 'ʋn "jujriɛ ja ‑gbʋɛn 'bode. Ka ‑ma nʋa ‑ma dbonʋʋn ɛ, 'kamɔ ‑ɩn ‑je 'ʋn nʋ.

20 Ɔ sɔn 'ʋn 'sʋ ɔ muɛ ɔ "bo o de. ‑Ta ɔ tɛɛan o ka kpɩɩn‑ 'sʋ ɛ, ɔ "bo 'je ɔ i, wɛe a nʋɔ'. 'Sʋ ɔ 'jɔɔ "i, ɔ bluu ɔ "kpei ‑wɛe ɔ ‑gblee ɔ ‑kwlɩ". 21 'Bo ‑ɔ wluu ɔ "bo ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn "bo, 'ɩn nʋɛ ‑ʋn ‑ke Kea dɛsaʋn "jrii. ‑Ɩn ‑bo 'ʋn "jujriɛ ja ‑gbʋɛn 'bode. 22 'Kaa ɔ "bo wluɛ ɔɔ' dbonʋʋn ‑pee ɔ 'na : Ao ‑too"‑, ao ja "bai 'dɔe, ao 'je ɔ 'ʋnpaa‑. Ao po ɔ dɛ ‑cɩɛ, ‑wɛe ao 'je ɔ "kwlai‑ bɩ' ‑tu". 23 Ao ja 'ʋnwaabli' ao 'je ɛ 'dba 'de ‑a ‑je ɔ ‑kɔ' "i ‑tuu"‑, ‑a ‑je 'mʋa nʋ 24 dɛ‑nʋɛ' 'ma "ju ‑nɔ ‑mɔ ka nyɔ ɔ 'mɛa, ‑wɛe ɔɔ jia 'kmʋ de ɛ, 'kamɔ ɔ nɩ‑. Ɔ "maa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ. 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ 'mʋa‑ nʋa' ‑pʋn".

25 ‑Ta ɛɛ nʋʋa kan' a ‑mɛ "ju ‑nɔ 'ɔ nyakɔnju nɩɛ 'e ‑kle. Ɔɔ jiia ‑kwlɔ de, ‑wɛe ɔɔ "kʋʋan‑ ‑gbu" i 'sʋ ɔɔ 'wɔn ble ‑cruɛn" ke dee ‑cruɛn" ke‑. 26 'Sʋ ɔ 'da dbonʋʋn 'a due', ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ dɛ ‑ɛɛ nʋʋa' 'a ‑pʋn" ‑tɩ i.

27 Dbonʋi ‑nɔ 'na : ‑Ma "dei ‑ji' de, ‑wɛe ‑ɩn "bo 'dba 'ʋnwaabli', dɛ‑nʋɛ' ɔ 'jeɔ' 'de kui‑sɔn iflɔan' 'ʋn. 28 'Sʋ "i‑saaju ‑nɔ 'kpa 'cɛn, ɔ 'na ɔ se 'e ‑gbu" pai. Ɔ "bo "siɛ "kpae', ‑wɛe ɔ bae ɔ i 'de ɔ 'je ‑gbu" pa. 29 'Kaa ɔ wlu' 'de ɔ "bo ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn nʋʋɛ ‑ʋn "juɔi ‑sɩan 'de ‑sɩn ‑tuu"‑tuu 'di, 'ɩn se ‑ma wlu wɔin blaa due', 'kaa ‑ɩn se 'ʋn ‑gbaa' ju "nyɩ kpɛ due', 'ɩn ke 'ma "dɛi‑wi" se ba 'mʋa‑ inʋʋ‑. 30 'Kaa ‑jɛ ‑ma "ju jia, ‑jɔ ‑dua" ‑ma "wlii‑ 'ʋn, ‑ɔ ‑jɩɩ' "jɛi ‑wi" ɛ, 'de ‑mɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn mɔ ‑ɩn ‑dba 'ʋnwaabli' 31 'Bomɔ ɔ "bo wluu ka 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Ma "ju, ‑mɔ e 'mɔ e‑, ‑a ‑teɛ i jeejee. Dɩ "klein 'ɩn 'blea, ɩ nɩɛ ‑ma dɩ ‑o ‑ke. 32 'Kaa ‑a ‑je 'mʋa‑kɔ ‑tu" ‑o, dɛ‑nʋɛ' ‑ma "dei 'mɛɛ 'de‑, ‑wɛe ɔ ji 'kmʋ de. Ɔ "maa 'de‑, ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'kwla.

16

"Wliiɛ‑ 'dei‑tei ‑ɔ ‑blea 'srɛ ɛ

1 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i 'de klai" nynuu ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : "Wliiɛjei due' mɔ ‑ble dɛ i ‑tei', 'sʋ ka ɔɔ' dɛ i ‑tei' ‑nɔɔ' dooa ɔɔ' "wliɛ ɛ ʋʋ jɔ ɛɛ' "kʋan. 2 'Sʋ ɔ 'dɔɔ ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Dɛ 'ma 'wɔn 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn kan' ke ɛ‑ ? ‑Ɩn ji, ‑ɩn ‑je 'ma dɩ 'ɩn ‑tea' ‑ʋn kwa 'a "kuan po, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se ‑ʋn 'ma dɩ kwa ‑tei 'bode. 3 'Bomɔ "ju ‑nɔ naa tɔ' i 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn ɔ 'na : 'Ma 'blei se 'mi "inɩ 'bode, dɛ 'ɩn 'je nʋ ɛ‑ ? 'Ɩn 'je dbo nʋ 'de 'blʋ 'ʋʋn ? "Ɩɩn‑, 'ɩn se ‑mɛ 'ɛ 'kpɩ 'ble. 'Ɩn 'je nyʋ o ‑srɔɔ ? "Ɩɩn‑, ‑mɛ 'bleɛ 'ma ‑tɩn'. 4 ‑Ɩɩn', dɛ 'ɩn 'jea nʋ ‑wɛe ‑bo 'ma 'blei po 'ʋn ‑jei" 'de nyʋ 'jea 'ʋn sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ʋʋpʋ o ‑gbi" 'dii ɛ, 'ɩn juuɛ' ‑wɛ‑. 5 'Sʋ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑blea ɔɔ' 'blei 'a kpan ɔ 'da ʋʋpʋ 'mɛ due 'due, ‑wɛe ɔ wlu 'e ‑jɔ ‑saa "i ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'blei 'a dɛ ‑tiiɛ' ‑nɩ ‑ʋn "kpei ɛ‑ ? 6 ‑Mɔ 'na : Ɔɔ' 'cnabi 'a kmɛ' 'due ‑nɩ 'ʋn "kpei. 'Sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑duo" ‑ma kpansbɛ 'ʋn, ‑ɩn ‑te i ‑too"‑, ‑ɩn ‑je kwla ‑mm" 'crɩ. 7 Ɔ wlu' 'de jrɔ' ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑tiiɛ' ‑nɩ ‑mɔ "kpei ɛ‑ ? ‑Mɔ 'na : koblɔ 'ɔ kmɛ' 'due. 'Sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑duo" ‑ma kpansbɛ 'ʋn, ‑ɩn ‑crɩ kwla ‑mɛ" na. 8 Ta ɔɔ' 'blei 'jea 'srɛ ɔ nʋa 'mʋa‑ 'sʋ ɛ, ɔ po ɔ ‑tɩ' o, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ tɔ'di, ‑wɛe ɔ ‑te' 'de ɔɔ' 'kmʋ 'a nya. Aoa 'jee, 'blʋa ‑nɛ 'ɛ 'di nyʋ 'bleɛ tɔ' ‑wɛe ʋʋa ‑teɛ' 'e dɛ 'ɛ nya 'de ba ‑pee, ɛ je Kea 'a "nynuu ‑ʋʋ ‑nɩa 'e ‑sɔn' 'ʋn ‑sii.

9 Sesi 'na : 'Mɔ 'naa 'wliiɛ‑ ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpei ɩa pooɛ nyʋ 'srɛ i, 'kaa ao "duɩ 'ʋn ‑wɛe ao 'je nyʋ 'dɔe "jrii nʋ, 'de ‑sɔntɩ ɩa mua ao 'kwa ‑pɔan' a, 'de Kea 'je ao sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑ 'de ɛɛ' ‑tein ‑sea' isɔn‑ta 'ble "kpei.

Kea "juɔi nʋʋ‑tɩ

(Matie 6.24)

10 Nyɔ ‑kpʋan' wlu "kpei‑ 'de dɩ mɩ" mɩ" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ wlu "kpei‑ kpʋan 'de dɩ klae" 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. Nyɔ ‑sea' "isrɛ 'de dɩ mɩ" mɩ" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ se "isrɛi 'de dɩ 'a klae" 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. 11 ‑Bo ao sese wlʋ "kpei kpʋn 'de 'bluadidɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɔ ‑je aopʋ dɩ ‑cɛɛn'‑ kwa ‑te' 'jaa‑ ? 12 'De ‑bo ao se wlʋ "kpei kpʋn 'de nyɔ jrɔ' 'ɔ dɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn 'ee, ‑mɛ ka ao 'je wlu "kpei kpʋn sʋn nʋ 'de aoa' ‑cɛ" 'ɛ dɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ?

13 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nyʋ 'sɔɔn "juɔi nʋʋ ‑tadue, ‑bo ɛ nɩ kan' a ɔɔ muɛ due' 'ʋn 'nyɛa' ‑wɛe ɔ 'je due 'a ‑tɩ' kma. Ɔɔ muɛ due' o ‑sia' 'de ɔ 'je due' ‑flɛɛn. Ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je Kea 'a 'tʋn nʋ‑tɩ nʋ ‑wɛe ao 'je 'e 'wɛi 'a "dia 'jea' 'blee‑.

Dɛ ‑nɩa dɛwɔn 'bo Kea "juɔi ɛ

14 Fariseɛn‑wi" ‑nɩa 'kwa i a poɛ wlu Sesi 'tmʋa ‑nɛ doin" o ‑ke. ‑wɛe ʋʋa wlɔɔ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ kma 'wɛi 'a ‑tɩ'. 15 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Aopʋ mɔ ɛ, aoa 'daa aoa' ‑cɛ" "isrɛʋn 'bo nyiɔ "juɔi, 'kaa dɛ ‑ɛɛ 'kpa nyʋa poa 'bo nyʋ "juɛi ɛ, ‑mɛ ɛ nyaa Kea i.

Dɛ Sesi 'tmʋa 'de kɛ'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ

(Matie 11.12-13; 5.17-19, 32 ; Makɩ 10.11-12)

16 'De Moisɩ 'a kɛ' ‑sɔn ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a nɔ" 'di mɔ nyʋ nɩ mamaʋ 'sʋ San Batisɩ 'je ji. Dɛ ‑tba' 'o ‑mɔ ɛ, Kea 'a 'kmʋ dee 'a ‑pɔia" ‑tɩ a 'tmʋʋɛ 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. ‑Wɛe nyiɔpʋ a ‑pɔn ʋʋ 'je "klaan‑ "klan nʋ ʋʋ 'je 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pa. 17 'Kaa ‑bo 'blʋa‑ ke jaʋn 'a ‑nɩ ‑si' mɔ 'de ɛ, kɛ' se 'sbɛjri ‑saan"‑ ka "kpei 'wlʋi. 18 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑sa ɔɔ' 'nynɔ 'kwla ‑wɛe ‑ɔ ‑dua" deejrʋ' 'ʋn, ‑mɛ ɔ 'jeɛ jɛi". 'De nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑dua" 'nynɔkpao' ‑ʋa kʋan ‑sʋ 'kwla 'ʋn, ‑wɛe ʋ "tia "bli ɛ, ‑mɛ ɔ 'jeɛ jɛi" ‑ke.

"Wliiɛjei ke nɩa" jei Lasa ke

19 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ke'wlɛ ɔ 'na : "Ju due' ‑nɩ 'o mu, ‑ɔ ‑nɩ "wliɛjei, ɔɔ paa dɩ 'dɔe 'dɔe 'a 'sʋ 'ʋn 'de ɔɔ' 'kmʋnɩa' 'ʋn, ɔɔ nʋɛ ɔɔ' ‑kwlʋ ‑tɩ, ɔɔ diɛ dɩ 'dɔe 'dɔe 'a 'sʋ wɩ "o wɩ. 20 Nɩɩa" nyɔ due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Lasa, ‑wɛe ‑ɔɔ ku nɩ ‑ci" 'a 'sʋ, ɔmɔ ‑pɛn i 'bo "wliiɛjei ‑nɔ o ‑gbu" wɔ. 21 Ɔ nɩɛ ɔ 'je diidɩ ‑ɩa ‑wla "wliiɛjei 'a 'tablʋ ‑sɔn i di. 'De Ke'wlɛɛ ‑gbe' ‑sei" mɩ ‑ɩa ji ‑wɛe ‑ɩa bɛ ɔɔ' ‑ci" "jrii‑.

22 Nɩɩa" nyɔ ‑nɔ 'mɛa, Kea 'a "soa‑wi" kpɔ 'bo Ablaam ‑pʋn". "Wliiɛjei ‑nɔ 'mɛɛ ‑ke, ʋʋ nmae ɔ i. 23 'De 'mɛʋn o ‑kwlɔ ɔ ‑taan'‑ a, ɔɔ' pɛe a ‑siɛ' ‑sro 'de mu. Ɔ kpa "jri "jɛi 'sʋ ɔɔ 'jeɛ Lasa i ‑ta ‑tɔɔn' 'bo Ablaam ‑pʋn". 24 'Sʋ ɔɔ 'daa ɔ 'na : 'Ɩn "bo Ablaam, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe 'de, ‑ɩn dbo Lasa ɔ 'je ɔɔ' ‑cɩɛ 'e "ni o tba ɔ 'je ɛ 'o 'ma mɩɩɔ "kpei "too‑, dɛ‑nʋɛ' 'ma 'jeɛ 'ma ‑cɛ" wɔn kpleiin 'nɔ nɛ 'ʋn. 25 Ablaam 'na : 'Ma "ju, ‑ɩn po ‑tɩ' ‑kwlʋ o, ‑ta ‑ɩn ‑nɩɩa 'de 'kmʋ "kpei ɛ, ‑ɩn ‑je ‑ma ‑nɩ 'dɔe ‑wee' 'mɛ, ‑mɛ Lasa ‑mɔ nɩɛ kui wɔn 'jea. 'Kaa kaan ka la, ɔɔ ‑tuu" ɛ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i, ɔ nɩɛ 'e 'mʋa 'ʋn, ‑wɛe ‑mɔ ‑nɩ 'e 'kle 'di. 26 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑gble ‑bie ‑nɩ 'o ‑a ‑ke ao 'nynɩ, ‑wɛe ‑bo nyɔ ‑nɩɛ "i mɔ 'de‑ ‑ɔ 'je 'nɔ ‑a o 'wlʋ 'de ɔ 'je 'de aopʋ o ji ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛi. 'De nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ke'wlɛ ɛ, ɔ 'je 'nɩa‑ 'wlʋ ‑wɛe ɔ 'je 'nɔ ‑a o ji.

27 'Sʋ "wliiɛjei ‑nɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ 'ja, 'ɩn "bo Ablaam, ‑ɩn dbo Lasa 'de 'ɩn "bo o ‑gbu" ‑sɔn, 28 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'bleɛ de'dinmai ‑mm". 'De ɔ 'je ʋʋpʋ 'tmʋʋ‑, ‑wɛe 'nɔ 'klejeɩn' 'ɩn nɩa ‑ta ʋʋ je 'nɔ ji ‑ke. 29 'Sʋ Ablaam 'na : ‑Ma de'dinmai‑wi" ke Moisɩ ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑teɛ i, ‑Bo ʋʋ nʋ dɛ 'de ɛ, ʋʋ po ʋʋpʋ 'a wlu doin" o. 30 ‑Wɛe "wliiɛjei ‑nɔ 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn "bo Ablaam, ɛ se kan' nɩ‑, 'kaa ‑bo nyɔ 'wlʋ 'nɔ 'mɛʋn o ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ jɛɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ tɔ' fai" pooa' see. 31 'Kaa Ablaam 'na : ‑Bo ʋʋ se Moisɩ ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ‑bo nyɔ sɔn "kunyɩɔ' ɔ mɔ 'de ɛ ʋʋ se ɔɔ' wlu doin" o poi see.

17

Dɛsaʋn "kpei 'wlʋ ‑tɩ

(Matie 18.6-7, 21-22 ; Makɩ 9.42)

1 Sesi wlu' 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee : Dɩ ‑ɩa ‑mua nyʋ 'de dɛsaʋn 'di bluua' a, ɩa muɛ jia' ka "o ka‑, 'kaa nyɔ ‑ɔ 'ʋn ɩa mua jiia' a ‑mɔ 'jeɛ "nmia ‑tɩ. 2 ‑Bo nyʋ sɔɔn ɔ "soukpo klaa" ‑plun, ‑wɛe nyʋ ‑fii" ɔ 'de 'tɔniɛ wɔn, ɛ "paa' ɛ je ɔɔ' nʋʋdɩ bluua "nynuu mɩɩ" ‑nʋ 'a due' 'de dɛsaʋn 'di ‑sii. 3 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ'. ‑Bo ‑ma de'di nʋ ‑ʋn dɛsaʋn "jrii ɛ, ‑mɛ ‑ɩn poɛ 'de ɔ "jri, ‑ɩn ‑tmʋ ɔ ‑pee ka ‑cɔɔn' ka. ‑Bo ɔ 'wɔɛn 'mii ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑ke ɔ ‑seea' wlu "kpei‑. 4 'De ‑bo ‑ma de'di nʋ ‑ʋn dɛsaʋn "jrii kpɛ ‑mɛ" 'sɔn 'de ‑sɔn' 'di, ‑wɛe ɔ 'jeɛ "i jua' de ji kpɛ ‑mɛ" 'sɔn ɔ, ‑mɛ ‑ɩn ‑wlʋ' ɔɔ' dɛsaʋn "kpei kpɛ ‑mɛ" 'sɔn ‑ke.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea'

5 'Sʋ ɔɔ' dboʋn wlu' 'de ɔ ‑pee ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn po ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tetɔ' "kpei ! 6 ‑Wɛe Tʋ"bo wluu ɔ 'na : ‑Bo aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'piie"i ka sii" 'a 'jɔ nɩa mɔ 'de ɛ, aoa muɛ wlua' 'de tu klaa" ‑nɛ ‑pee : Ɛ sɔn ‑klu' ‑ta, ‑wɛe ɛ 'je inyna 'de 'tɔniɛ wɔn ! Ɛɛ muɛ aopʋ wɔn 'jea' see.

Dbonʋi ‑a ‑jea ɔɔ' 'blei wɔn ɛ

7 Nyɔ ‑nɩ 'de ao "klu ‑bo ‑ɔ ‑ble kʋɔn‑ ‑bo ‑mɔ 'wlʋ ko poa' ke nɔ"dɩ 'de i ‑tea' ‑wɛe ‑ɔɔ wluɔ ‑pee ka : ‑Ɩn ‑kɩɩn' ‑ta ‑too"‑ ‑ɩn ‑je dɛ di ɛ‑ ? 8 Aoa sea wlu ka, ‑ɩn pi 'ma ‑kwie" diidɛ‑, ‑poo 'ʋnpaadɩ fai" ‑je 'ma diidɛ ja mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je dia' ke 'naa ‑kɔ' ‑wɛe ‑mɔ ‑je dɛ di 'de ‑ɩn ‑je 'na. 9 Aoa naa tɔ' i 'ee, "ju ‑nɔ 'je ɔɔ' kʋɔn ‑nɔ ‑tɩ' opo ‑oo ? 'De ɔɔ' dbo ɔ 'jea nʋ see ‑nɛ ɛɛ ‑tɩ 'ʋn ? 10 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑bo ao nʋ dbo ‑nɩa aoa' ‑nɩ nʋʋdbo ɛ, ao 'na ‑a ‑nɩɛ kʋɔn ‑wi" ‑o, dɛ ‑a ‑jea nʋ see ɛ ɛmɛ ‑a nʋa 'o.

Sesi 'pʋʋɛ 'jrʋwɛnʋʋn ‑puue‑

11 Sesi a muɛ Selisalɛm ‑wɛe ɔ cɛɛn 'o Samadi blʋa ke Galileblʋa 'nynɩ. 12 ‑Ta ɔɔ pa 'o ‑kwlɔ due' 'di 'sʋ ɛ, 'jrʋwɛnʋʋn ‑puue ‑jɔɔ' "i. Ʋʋ tɛɛn ɔ o kpɩɩn‑ ka 'sʋ ʋʋ kpa wlu "jɛi ʋʋ 'na : 13 Sesi, nyʋ 'blei, ‑ɩn ‑je ‑aa wɛe 'de ! 14 Ɔ 'jea ʋʋpʋ 'sʋ, ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao mu ao 'je aoa' ‑cɛ" Kea 'a 'sraa ‑saʋn "i to‑.

‑Ta ʋʋ nɩɩa 'e mua' 'sʋ, ʋʋa' 'wɛ‑ 'bɔɔ 'bo ‑jei". 15 Ʋʋa' due 'jea kan' ka ɔɔ' 'wɛ‑ 'bɔa 'sʋ ɔ jiɛ ‑ta ɔ 'wlua de, 'de Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa 'ʋn. 16 Ɔ tba "jua‑ i 'bo Sesi bɩ wɔ, ‑wɛe ɔ po ɔ 'sɛ‑. Ɔɔ' "ju tu nɩɛ Samadi i ‑o. 17 'Bomɔ Sesi "duo‑ wlu 'ʋn ɔ 'na : Ʋʋ se ‑puue nɩ ʋʋ se 'pʋʋ ? 'De ‑mɛ" nyɛ ‑sia o ‑wi" ‑mʋ 'e ? 18 ‑Ɩɩn" dɛɛ ‑tɩ 'dʋɩ‑ ‑nɔ ‑mɔ 'ɔ 'sʋ ji de ɔɔ 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ɛ‑ ? 19 'Sʋ Sesi wlu' 'de "ju ‑nɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑je mu, ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'pʋʋ ‑ʋn ‑ɛ.

Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ji ‑tɩ

(Matie 24.23-28, 37-41)

20 Fariseɛn‑wi" ‑teeɛ' Sesi i ʋʋ 'na : Nɔ" ‑jɛ 'di Kea 'a 'beɔdɛ 'je ji ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : Kea 'a 'beɔdɛ se ji i ‑wɛe nyʋ se ɛ "jriɛ 'jee i ‑pɛɛ ka. 21 'De nyʋ se wlui ka ɔ se nʋ i ao ji ɛ nɩɛ ‑ta 'de ɛ nɩɛ 'nɔ, 'kaa ao siɛ "jriɛ o Kea 'a 'beɔdɛ nɩɛ 'de ao "klu.

22 ‑Wɛe ɔ wlu 'de klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' 'de ao 'je nyiɔ 'ɔ "ju 'a 'wɩ 'a due' "jriɛ‑ 'jeea' i‑pɔn, 'kaa ao seɔ 'je i mɔ 'ɔ ‑cɛ" 'de 'wɩ due' koun ‑gbai' 'di. 23 Nyʋ a muɛ aopʋ ‑pee wlua' ka ʋʋ 'je nʋ ɔ nɩɛ ‑ta, ɔ nɩɛ 'nɔ. 'Kaa ao 'bo pleeɛ, ao 'bo 'e muɛ, 24 dɛ‑nʋɛ' ka "ni 'a "jrii‑ crɛa' nɩa 'de jaʋn‑kwlʋ ɛ, 'kamɔ nyiɔ 'ɔ "ju 'a deji ‑sɔn ɔ mu nɩa'. 25 'Kaa ‑bo ‑mɛ 'je nʋʋɛ ɛ ao 'je 'kle 'je ‑o ke kpɩɩn‑ 'de 'kmʋ "kpei nyʋ 'jeɔ nya ‑fuun.

26 Dɛ ‑nʋʋa 'de Noe 'a nɔ" 'di 'de ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu nʋʋa' 'de nyiɔ 'ɔ "Ju 'a dejiwɩ o. 27 Nyiɔpʋ a di', ʋʋa 'naa, ʋʋa 'bleɛ 'nynʋkpae', ʋʋa ‑tuɛ" ʋʋa' "nynuunynʋkpae' jrai, ʋʋa poɛ ʋʋa' "nynuunmaɩ 'a 'nynʋkpae' 'a "flu, mamaʋ 'sʋ, ɛ je Noe 'a 'de ‑bato' 'di paa' jɛɛ‑, ‑wɛe "ni klaa" dba, 'de ɛ ‑sa ʋʋpʋ i. 28 Ka ɛ nɩa 'de Lɔtɩ 'a nɔ" 'di ɛ, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa'. Nyiɔpʋ a di', ʋʋa 'naa, ʋʋa ‑tɩɛn' dɩ, ʋʋa pleɛ dɩ, ʋʋa doɛ dɩ, ʋʋa poɛ ‑gbi". 29 'Kaa 'wɩ ‑ɛ 'di Lɔtɩ 'wlʋʋa 'o Sodɔm ɛ, nɛ ke fuu" mɩ ‑wlʋ 'e "jɛi ‑ɩ ‑wla 'o mu ‑wɛe ‑ɩ ‑sa nyʋ ‑wee' "klein i. 30 'Kamɔ ɛɛ' dɛ tu a mu nʋʋa', ‑sɔntɩ nyiɔ 'ɔ "ju a mua de jia' a.

31 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di, nyɔ ‑nɩa 'de ɔ o ‑gbu" wɔ 'de ‑ɔɔ dɩ sia 'e ‑gbu" ɔ 'bo ɩ 'ʋn "dua muɛ, 'de ‑jɔ ‑nɩa 'e ‑kle ɛ ‑mɔ 'bo ‑kwlɔ de muɛ. 32 Ao po Lɔtɩ 'a 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' ‑kwlʋ o. 33 Nyɔ ‑ɔ ‑nɩɛi" ‑ɔ ‑jea ɔɔ' 'kmʋ "kpei‑ 'tʋan, ɔɔ muɛ "maa'. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua ɔɔ' 'kmʋ 'bɔa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ mu ɛ 'pʋʋa'.

34 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, 'de ɛɛ' "maʋ'wɩ tu 'di ɛ, ‑bo nyʋ 'sɔɔn plaan‑ ‑tadue 'bo 'dii due' "kpei ɛ, due' a muɛ 'ʋn "duua', 'de due' 'je 'o sie‑. 35 ‑Bo 'nynʋkpae' 'sɔɔn nɩ ‑tadue duua' 'bo ‑too "kpei ɛ, due' a muɛ 'ʋn "duua', 'de due' 'je 'o sie‑. 36 Nyʋ 'sɔɔn ‑nɩa 'e ‑kle' "kpei ɛ, due' a muɛ 'ʋn "duua', ‑wɛe due' 'je 'o sie‑.

37 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu ‑teeɛ' ɔ i ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ta ka fɔ o ‑mɩ 'a dɩ tu 'je nʋʋ ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : Aoa' "jriɛ‑ ɛ mu ɛ 'jeea'. ‑Ta "ku nɩa, 'bomɔ ‑tua a 'kɩɩn‑ "jrui.

18

Kea baea' 'a nai" 'blea

1 Ka nyɔ 'jea Kea bae jeejee ‑wɛe 'kpɩ se ɔ "iwai ɛ, ɛmɛ Sesi nɩ "i ɔ 'je 'tmʋ 'de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ɔ poo ‑tɩ' "i ka ɔ 'na : 2 'Bo ‑kwlɔ klaa" jrɛ' 'di, 'bomɔ "ju due' ‑ɔɔ ‑jea nyʋ 'a 'pee nɩ‑. Ɔɔ' "ju tu 'a plee Kea, ɔɔ' ‑tɩ' se nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑. 3 ‑Tiɔn" 'nynɔ due' ‑nɩ 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ‑ke, ‑ʋa ji 'e 'pee 'jei ‑nɔ o 'wɩ "o 'wɩ, 'de ‑ʋa nʋ : 'Ɩn ji' ‑wɛe ‑ɩn ‑je nyʋ ‑ke 'ma‑ ‑blea ‑tɩ' 'a 'pee 'je. 4 'De 'wɩ ‑tuu"‑tuu 'di ɛ, ɔɔ' po ʋa' wlu doin" o. 'Sʋ ɔ naa tɔ' i 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn ɔ 'na : ‑Bo 'maa plee Kea mɔ 'de ɛ, ‑wɛe 'ma ‑tɩ' se nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn nɩ ɛ, 5 'ma jiɛ ‑tiɔn" 'nynɔ ‑nʋ 'a ‑tɩ' "i ‑seea', dɛ‑nʋɛ' ʋa tɛɛn 'ʋn wɔin. ‑Bo ɛ se ɛ nɩ ɛ, ‑mɛ ʋ se 'ʋn doin" "jru cɛn‑tɩ 'bɔi.

6 ‑Wɛe Tʋ"bo poɛ "kpei ka ɔ 'na : Ao ‑gbʋn, 'pee 'jei saʋn‑ ‑nɔ 'ɔ 'tmʋʋ ‑tɩ. 7 'De ‑mɛ Kea ‑mɛ 'e, nyʋ ɛ ‑tea' 'o ‑wɛe ‑ʋʋa baeɛ "maʋ' o 'jrʋ ‑gbao ɛ se 'bɛɛ‑ ɛ 'e ‑wi" ‑mʋ "isrɛ ‑tɩ "jrii nʋʋ ? Ɛɛ muɛ imaa' ke 'de ‑wi" ‑mʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ? 8 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, ɛɛ muɛ "isrɛdɩ nʋa' ‑too"‑ 'de ʋʋ ‑pee. 'Kaa 'ma ‑teeɛ' aopʋ i ‑sɔntɩ nyiɔ 'ɔ "Ju a mua de jia' 'ee, ɔɔ muɛ ɔɔ' ‑kwlɩ" ‑tea' jɛɛa' 'de nyʋ 'ʋn 'nɔ 'blʋa‑ "kpeii ?

Fariseɛn ke 'wɛi‑sai ke

9 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ke'wlɛ 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" "isrɛnyʋ ‑wɛe ‑ʋʋa ‑flɛan' nyʋ jrʋ' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 10 Ɔ 'na : Nyʋ 'sɔɔn ‑mu' baea' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, due' nɩɛ Fariseɛn, ‑wɛe due' nɩ 'wɛi‑sai. 11 Fariseɛn ‑mɔ nyna "jɛi, ‑wɛe ɔɔ bae Kea ka 'de ɔ pɛe o ɔ 'na : 'Oo Kea, 'ma poɛ ɛ 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ka nyʋ ‑sia 'o nɩa "jriʋn o, 'diwɔnyniʋn o, jɛi" 'jeʋn, 'ɩn se kan' nɩ‑. 'Ma poɛ ɛ 'sɛ‑ ke'wlɛ, dɛ‑nʋɛ' ka 'wɛi‑sai ‑nɔ nɩa 'ɩn se kan' nɩ‑. 12 'Ma 'bɔ wɔn kpɛ 'sɔɔn 'de 'dɔɔ 'di. Dɩ "klein 'ma 'jea, 'ma ja ɩa' ‑puue ‑nɛ 'mɛ, 'ma jea ɛ wɔn ‑saa'. 13 'Kaa 'wɛi‑sai ‑mɔ tɛɛn o, ɔ se "jri "jɛi kpa ‑wɛe 'de jaʋn 'di mɔ'ɔ ‑gbʋntɩ, ɔɔ bla ‑pɛɛ' ‑wɛe ɔ 'na : 'Oo Kea, 'mɔ ‑ɔ ‑nɩa dɛsaʋn nʋi ɛ, ɛ 'wla 'cɛn 'de 'ʋn ‑pee ! 14 'Bomɔ Sesi poɛ "kpei ka ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ‑ aopʋ 'mɛ, "ju ‑nɔ, ‑ta ɔɔ muua 'de ɔ o ‑gbɛin" de ɛ, ɔ ke Kea ‑kɔ', ɛ ke Fariseɛn ‑mɔ se ‑kɔ', dɛ‑nʋɛ' nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ kpa ɔɔ' ‑cɛ" "jɛi ɛ, ɔɔ muɛ ‑sɔn jia', ‑wɛe nyɔ ‑jɔɔ jaa ɔɔ' ‑cɛ" ja ɛ, ‑mɔ 'e "jɛi mu.

Sesi poɛ "nynumɩɩ" "diwan

(Matie 19.13-15 ; Makɩ 10.13-16)

15 Ʋʋ ja Sesi "nynumɩɩ" ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ sʋn "kpei ‑te'. 'Kaa ɔɔ' klai" nynuu a ‑cɛ' nyʋ ‑ʋʋa ja "nynumɩɩ" "bli. 16 'Sʋ Sesi 'da ʋʋpʋ, 'de ɔ 'na : Ao "tai‑ "nynumɩɩ" "i ʋʋ 'je 'nɔ 'ʋn o ji, ao 'bo ʋʋpʋ ‑je de kaan. Nyʋ ka ʋʋpʋ nɩa, ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ʋʋpʋ a ‑tea' Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ ‑te. 17 'Ma 'tmʋʋ‑ ao tɔ' ‑tɩ nyɔ "o nyɔ ‑sea' Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' pɛe "itba ka "ju ‑saan" a tba dɛ pɛe "i ɛ, ɔ se 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pai.

"Wliiɛjei

(Matie 19.16-30 ; Makɩ 10.17-31)

18 Suifʋ‑wi" 'a klaa" due' mɔ ‑tee' Sesi i ɔ 'na : nyʋ dɛtɔɔi 'dɔe, dɛ 'ɩn 'je nʋ ‑wɛe 'ɩn 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je ɛ‑ ? 19 Sesi 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑daa' 'ʋn nyɔ 'dɔe ɛ‑ ? Nyɔ jrɔ' se nyɔ 'dɔe nɩ‑, ‑bo ɛ se Kea 'a 'sʋ nɩ ɛ. 20 ‑Ɩn ‑juo Kea 'a kɛ' 'mɛ, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑bo jɛi" 'jeɛ, ‑ɩn ‑bo "ku 'dbaa, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, ‑ɩn ‑bo nyʋ sɩ‑tɩ "kpei ‑tuu" ɛ, ‑ɩn ‑te' ‑ɩn "bo ke ‑ɩn de 'a ni' ! 21 "Ju ‑nɔ 'na : 'Ɩn ‑sa kɛ' ‑nɩa 'mʋa 'a wɔn 'jea' 'de ‑saan"‑ 'ʋn. 22 Sesi 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɔ 'na : Dɛ due' ‑sie 'o ke, ‑ɩn ‑je nʋ. ‑Ɩn ple ‑ma dɩ ‑wee' "klein, ‑ɩn ‑nyɩ" ɩa' 'wɛi nɩɩa" nyʋ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je dɛ jei nɩ 'de jaʋn 'di. 'De ‑ɩn ‑je ji, ‑ɩn ‑je 'bo 'ʋn 'de bla. 23 'Kaa "ju ‑nɔ 'wɔan wlu ‑nɩa 'mʋa‑, 'sʋ ɔ "kaeɛ "jrii "kɩkɩ, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ "wliiɛjei klaa" ‑o.

24 Sesi 'jea ɔɔ' "jrii "kaea' ‑nɛ 'sʋ, ɔ 'na : Ka "wliiɛjeʋn 'a Kea 'a Kɛɛma' ‑kwlɔ 'di paa' nɩ 'kle ka‑ ! 25 ‑Sɛn "kpei soo" 'a 'bo "padɛ 'ɛ ‑po" "icɛan' "koan "i ɛ je "wliiɛjei 'a Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di paa' ‑sii. 26 Nyʋ ‑wɔan ɔɔ' wlu ‑nɛ ʋʋ 'na : Dɛ nyɔ 'bɛɛ ɔ 'je nʋ 'ja a‑ ? 27 Sesi 'na : Dɛ nyiɔpʋ‑ sea 'bɛɛ‑, Kea 'bɛɛ‑ ɛɛ' nʋa' 'mɛ.

28 'Sʋ Piɛi 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑apʋ ‑ɔ ‑bɔa ‑ɔɔ dɩ ‑wee' "klein 'de ‑ɔ bla 'bo ‑ʋn 'de 'e ? 29 'Sʋ Sesi wlu' ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑bɔa ɔɔ' ‑gbu", ɔɔ' 'nynɔ, ɔɔ' de'dinmai, ɔ "bo ke ɔ de, ɔɔ' "nynuu‑, 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 30 ɔɔ muɛ dɩ ‑tuu"‑tuu 'jea' 'de kaanwɩ 'di, ‑wɛe 'de nya ɔ 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je ‑ke.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ ke ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ ke

(Matie 20.17-19 ; Makɩ 10.32-34)

31 Sesi 'da ɔɔ' dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'mɛ 'bo ɔ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑aa muɛ Selisalɛm ‑wɛe dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'crɩa 'de 'mɔ nyiɔ 'ɔ "ju 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de ɛ, ɩ 'je 'o nyni. 32 Dɩ ʋʋ 'crɩa ɩmɩ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ 'e toa' 'de nyʋ sea' Kea juo 'kwa. Ʋʋ 'je ɔ wlaa‑, ʋʋ 'je ɔ ‑cree"‑, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ tɔn "jri wlan. 33 Ʋʋ 'je ɔ klae 'ʋn kpa, 'de ʋʋ 'je ɔ 'dba, ‑wɛe 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di ɛ, ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn‑. 34 'Kaa dɛ Sesi 'tmʋa 'mʋa‑ ʋʋ seɛ 'dei 'wɔn, dɛ‑nʋɛ' ka dɛ ɛ ‑tua" a 'kwla, 'kamɔ ɛɛ' wlu tu nɩ 'de ʋʋpʋ 'ʋn.

Sesi 'baiɛ Batime 'a "jri.

(Matie 20.29-34 ; Makɩ 10.46-52)

35 ‑Ta Sesi 'a "kʋʋan Seriko ‑kwlɔ i ɛ, ‑mɛ "dɔi due' ‑teɛ i 'bo ‑je doun" ‑wɛe ɔɔ ‑srɔ' nyʋ o. 36 Ɔ 'wɔan nyiɔpʋ 'a ‑ciin 'sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ' nyʋ i ɔ 'na : Dɛ ‑nɩ 'emu kan' ‑a ? 37 Ʋʋ 'na : Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ mɔ ‑ɔɔ ‑si'. 38 'Sʋ ɔ "wɔɔ' ɔ 'na : Sesi, Dafidɩ 'a "ju, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe 'de ! 39 Nyʋ ‑nɩa 'e nya ʋʋa ‑sɔ' wlu "wɔin, 'kaa ɔmɔɔ "wɔɔ' ke'wlɛ ɔɔ jea "jru o muu ɔ 'na : Dafidɩ 'a "ju, ‑ɩn ‑je 'ma wɛe 'dee ! 40 Sesi nyna i 'sʋ ɔ 'na : Ao jɔ 'ʋn ! 41 ‑Ta "dɔi 'kpaa' 'bo ɔ ‑pʋn" ɛ, Sesi ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Dɛ ‑ma ‑pɔn 'ɩn 'je ‑ʋn "jrii nʋ ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑ɩn nʋɛ ‑wɛe 'ɩn 'je i 'je ke'wlɛ. 42 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ma "jri 'bai‑, ‑ma 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'pʋʋ ‑ʋn ‑ɛ. 43 'Bo ɛ "si ɔɔ' "jri je 'bai‑, 'sʋ ɔ bla 'o Sesi 'de, 'de Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa' 'ʋn. Nyʋ "klein ‑jeea' dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ ɛ, ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ‑ke.

19

Sesi pa 'e Sase o ‑gbu"

1 Sesi pa 'o Seriko ‑kwlɔ 'di 'sʋ ɛ, ɔɔ cɛn 'o ‑tie". 2 "Wliiɛjei due' ‑nɩ 'o mu, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Sase. Ɔ nɩɛ 'wɛi‑sanyʋ 'a klaa" ‑o. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑pɔn "ju ‑nɩa Sesi "jriɛ‑ 'jea i. 3 'Kaa 'de nyiɔpʋ 'a "i ‑tia' 'ʋn ɛ, ‑ta ɔ 'jea cɛɛn 'bo se nɩ‑, 'de ɔ "kʋan i. 4 'Sʋ ɔ kpa plea' 'de ‑je 'a nya, ‑wɛe ɔ 'ja 'e sikomɔɔtu ja, 'de ɔ 'e Sesi "jriɛ‑ 'jee‑ ka "o ka, dɛ‑nʋɛ' 'bomɔ ɔɔ mu ‑sia' see. 5 Sesi nynia 'o 'a ‑ta ‑tu 'sʋ, ɔ kpa "jri "jɛi ‑wɛe ɔ 'na : Sase, ‑ɩn ‑si" i ‑too"‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn ‑bleɛ 'ʋn 'dʋɩ‑ 'ʋn ‑sɩan. 6 'Sʋ Sase crɛɛ "kpei‑ ɔ "siɛ i ‑wɛe ɔ kpa Sesi 'de ɔ o ‑gbu" 'de 'mʋa‑ 'ʋn.

7 Nyʋ "klein ‑jeea' dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑, ʋʋa "wuan‑ Sesi 'dei, ʋʋ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ mua 'o 'de dɛsaʋn nʋi o ‑gbu" 'di kooa' ! 8 'Kaa Sase ‑mɔ ɛ, ɔ nyna i 'bo Sesi "juɛi, 'de ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ma muɛ 'ma "wliiɛ‑ 'ʋn ‑seea', ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' tɔo nɩɩa" nyʋ "nyɩ, 'de nyɔ 'ɩn pooa 'srɛ i ‑wɛe 'ɩn ‑sa dɛ 'kwa 'ma muɛ "kpei ‑tea' kpɛ ‑nyiiɛ 'ɩn 'jeɔ "nyɩ. 9 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Pʋʋa' pa 'nɔ ‑gbu" ‑nɛ 'di 'mɛ ‑sɩan, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑nɔ nɩɛ Ablaam 'a "ju ‑o ‑ke. 10 'Mɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'ɩn jiɛ nyʋ ‑ma" i‑pɔan' 'de 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'pʋʋ‑.

'Sanikpi 'a "ipoo‑tɩ

(Matie 25.14-30)

11 Sesi wlu' ke'wlɛ ɔ pooɛ ‑tɩ' "i 'de nyʋ ‑ʋʋ jia wlu ‑nɩ doin" o poa' ‑pee, dɛ‑nʋɛ' dɛ ɔɔ "kʋʋan Selisalɛm‑kwlɔ i ɛ, ʋʋa naa tɔ' i ka ʋʋ 'na ‑mɛ 'bomɔ Kea 'a 'beɔdɛ 'je "sri ɛ 'e "jri "kpae' poo 'de‑. 12 Ɛmɛ ‑tɩ ɔ wlu ka ɔ 'na : "Ju due' ‑wlʋa 'e 'beɔ ‑gbɛin", ɔmɔ ‑mu' 'e 'blʋa‑ ‑tɔɔn' ‑tɔɔn "kpei, ‑wɛe ‑bo ʋʋ ‑teɔ' 'o, 'de ‑ɔ ‑je de ji. 13 'Sʋ ɔ 'da ɔɔ' dbonʋʋn ‑puue, ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ 'sanikpi due 'due, 'de ɔ 'na : Ao poo ɩ 'dɔɔ 'ʋn mamaʋ, 'sʋ 'ɩn 'je de ji. 14 'Kaa nyʋ ‑nɩa 'e ɔɔ' 'blʋa "kpei ‑nʋ a ‑flɛɛn 'ɔ ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ dbo ɔ nyʋ kɩn ʋʋ wlu ka : ‑A se ɛ "i nɩ "ju ‑nɔ 'je 'o ‑teeɛ‑.

15 Ʋʋ ‑teɔ' 'o, ɔ 'kpa 'beɔ 'sʋ, ɔ jiɛ 'e ɔɔ' 'blʋa‑ 'di de, ‑wɛe ɔ 'da ɔɔ' dbonʋʋn ɔ sia 'wɛi o ‑nʋ, 'de dɩ ʋʋ 'jea ‑wɛe ʋʋ 'je ɩa' "kuan po. 16 ‑Jɔ ‑saa "i jia, ɔ 'na : 'Ma 'blei, 'ɩn 'jeɛ 'sanikpi ‑puue 'ɩn je kpo due' ‑ɩn sia 'ʋn o "kpei po. 17 'Sʋ 'beɔ wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Ɛ nmɔ "jrii, ‑ɩn nʋɛ dbo 'dɔe, ka ‑ɩn ‑bɛɛa' dɛ‑saan" 'wɔn "i ɛ, 'ɩn ‑teɛ' ‑ʋn ‑kwlɛ ‑puue kwa, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɩa' "jrukpɔ' i ‑tei nɩ‑. 18 Ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ 'kpa 'o 'ɛ ɔ 'na : 'Ma 'blei, 'ɩn 'jeɛ 'sanikpi ‑mm" 'ɩn 'je due' ‑ɩn sia 'ʋn o "kpei po. 19 'Sʋ 'beɔ wlu' 'de ‑mɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Mɔ ‑ke ɛ, 'ɩn ‑teɛ' ‑ʋn ‑kwlɛ ‑mm" kwa, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɩa' "jrukpɔ' i ‑tei nɩ‑.

20 Dbonʋi deejrɔ' jia ‑mɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑ma 'sanikpo ‑ɩn sia 'ʋn o, ɛ ka. 'Ɩn pooɛ tae' fɔ kpo "i ‑wɛe ‑ta "ni 'a 'kpa a, 'ɩn ‑te' ɛ 'o i. 21 'Ma plee ‑ʋn ‑ɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑ma nyiɔ tu kma wɔn. Dɛ ‑ɩn sea i ‑te' ɛ, ɛmɛ ‑ma ‑duo" 'ʋn, ‑ta ‑ɩn sea po, 'bomɔ ‑ma ‑sa' dɛ. 22 'Bomɔ ɔɔ' 'blei ‑nɔ wluu 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Mɔ dbonʋi saʋn‑, 'bo ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a wlu "kpei 'bomɔ 'ma ji ‑ma 'pee 'jeea'. Ka 'ɩn kma wɔn ‑ɩn ‑jea kan' ‑mɔ 'ee, ‑wɛe dɛ 'ɩn sea i ‑te' 'ma "duɛ 'ʋn, 'de ‑ta 'ɩn sea dɛ po 'ma ‑sa 'o dɛ 'ee, 23 ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑ɩn se 'ma 'wɛi 'de 'wɛi i ‑te' ‑gbu 'di kpa a‑ ? ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji de, ‑bo 'ma sɩ 'e ‑sa' 'de ɩ se 'o crɔn' po ɛ‑ ? 24 'Sʋ ɔ wlu' 'e nyʋ ‑jea ɛɛ' ‑ta ‑pee ɔ 'na : Ao ‑sɔ 'sanikpo ‑nɛ 'kwa, ‑wɛe ao 'je ɛ "ju ‑blea 'sanikpi ‑puue "nyɩ. 25 'De ʋʋ wlu 'de ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Aa 'beɔ, "ju ‑nɔ ‑mɔ 'ble 'sanikpi ‑puue wɛ‑ 'de ‑o ! 26 'Sʋ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, nyɔ ‑ɔ ‑blea dɛ ɛ, nyʋ a mu ɔ jrɛ' "nyɩa' ke'wlɛ, 'kaa nyɔ ‑jɔ sea dɛ 'ble ɛ, dɛ ‑jɛ ɔ 'blea mɔ nyʋ a muɛ ‑mɛ ɔ 'kwa ‑saa'. 27 'De ‑jɛ ‑sia 'o la ɛmɛ ‑nɩ ao ja 'ʋn 'ma tʋnyʋ ‑ʋʋ seɛ "i nɩ‑ 'ɩn 'jea ʋʋpʋ 'a 'beɔ nɩ ɛ ‑wɛe ao 'je ʋʋpʋ 'dba ‑ta 'ɩn "juɔi.

Sesi pa 'o Selisalɛm‑kwlɔ 'di

(Matie 21.1-11 ; Makɩ 11.1-11 ; San 12.12-19)

28 Sesi ‑kɔa' wlua' kan' 'sʋ ɛ, ɔ kɔn 'e nyʋ 'a nya ‑wɛe ʋʋ 'kpa Selisalɛm ‑jei". 29 ‑Ta ʋʋ "kʋʋan Befase ke Betani i, 'bo olifɩ‑crʋ ‑pʋn", 'sʋ Sesi dboɛ ɔɔ' klai" nynuu 'sɔɔn nya 'de ɔ 'na : 30 Ao mu 'o ‑kwlɔ ‑nɩa 'o ‑a "juɔi 'mʋa‑ 'di, aoa muɛ soofaeju ‑ɛ ‑mʋʋa i jɛɛa'. Nyɔ jrɔ' se ɛ "kpei ‑te due'. Ao kain ɛ i, ‑wɛe ao 'je ɛ ‑ta ja‑. 31 ‑Bo nyʋ ‑tee' aopʋ i ‑wɛe ɔ 'e nʋ : Dɛɛ‑tɩ aoa kain ɛ i ɛ, ‑mɛ ao wlu ka 'de ɔ ‑pee ao 'na : Tʋ"bo ‑nɩ ɛ "i. 32 Nyʋ Sesi dboa mua, ka ɔ "sia dɩ 'a 'nynɩ ɛ, 'kamɔ ʋʋ jɛɛ ɩ ‑cɛɛn'‑. 33 ‑Ta ʋʋ nɩɩa soofaeju 'a i kaian' 'sʋ ɛ, ɛɛ' jeʋn ‑wi" wlu' 'de ʋʋ ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa kain soofaeju i ɛ‑ ? 34 'Sʋ ʋʋ 'na : Tʋ"bo ‑a ‑pɔn' ɛ. 35 ‑Wɛe ʋʋ kpa Sesi soofae' ju 'de ʋʋ sro ʋʋa' 'ʋnpaadɩ 'bo ɛ "kpei, ‑wɛe ʋʋ 'jaa‑ 'o Sesi. 36 ‑Ta ʋʋ nɩɩa naa' a, nyiɔpʋ a sroɛ ʋʋa' 'ʋnpaadɩ ‑je woi ‑ta ‑wee' "klein.

37 ‑Ta ɔɔ "kʋʋan Selisalɛm i 'sʋ ɛ, ‑wɛe ɔɔ ‑crea' olifɩ‑crʋ ɛ, 'mʋa‑ "ji 'e nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ɔɔ na 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ʋʋ ‑teɛ Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa' ‑pʋn", 38 ʋʋ 'na : Kea 'a "diwan kpʋn 'beɔ ‑ɔɔ jia 'de ɛɛ' 'nynɩ 'ʋn ɛ ! pɛe 'a blua' nɩ 'e jaʋn 'di ! Kea 'a 'nynɩ 'bɛi" ‑ta "o ‑ta ! 39 Fariseɛn‑wi" 'a jrʋ' ‑nɩa 'e nyʋ "klu ɛ, ʋʋ wlu' 'de Sesi ‑pee ka ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑kaa' ‑ma klai" nynuu 'ʋn ke ʋʋ 'je wlu‑tɩ 'bɔ. 40 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ o ɔ 'na : ‑Bo 'ma klai" nynuu 'bɔ wlu‑tɩ mɔ 'de ɛ, "soikpi a muɛ wlua'.

Sesi ‑fɩn"‑ 'de Selisalɛm 'a ‑tɩ' 'ʋn

41 ‑Ta ʋʋ "kʋʋan Selisalɛm i, ‑wɛe Sesi ‑gbʋɛn "kpei i 'sʋ ɔ ‑teɛ ‑fɩn" 'a ‑pʋn" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn 'de ɔ 'na : 42 Ɛmɛ Selisalɛm‑kwlɔ, dɩ ‑ɩ ‑tea ɛɛ' pɛe 'a blua 'a ‑tea', ‑bo ɛ 'wɔɩn 'mii‑ 'de 'wɩ ‑nɩ 'di 'de ɛ, ɛ "paa', 'kaa kaan ka ɩa' dɩ tu pa 'kwla 'de ɛ "jri 'de. 43 'Wɩ jrɩ' ‑ɩa mu nynia', 'de ɛɛ' tʋnyʋ 'je ɛ ‑sa, ‑wɛe ʋʋ 'je 'ɛ ‑gblo" 'dei po ‑ta "o ‑ta. 44 Ʋʋa' muɛ ɛ ‑ke ɛɛ 'bleenyʋ i‑saa'. Ʋʋ se ɛɛ' ‑gbi" a "soukpo 'bo ɛ ‑posou" "kpei siei, dɛ‑nʋɛ' nɔ" Kea ‑sa 'o, ‑wɛe ɛ jia ɛ "i‑tea', ɛ se ɛɛ' nɔ" tu "jriɛ‑ o sie.

'Dɔɔ poʋn

(Matie 21.12-17 ; Makɩ 11.15-19 ; San 2.13-22)

45 ‑Wɛe Sesi pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, 'sʋ ɔ ‑teɛ nyʋ ‑ʋʋa poa 'dɔɔ 'demu 'a inʋa' ‑pʋn". 46 'De ɔ wlu ka ɔ 'na : Dɛ ‑crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa : 'Ma ‑gbu" nɩɛ Kea bae‑gbu. 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao nʋ ɛ "jriʋn 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'ʋn.

47 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi a tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di 'wɩ "o 'wɩ. 'Kaa 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn o, nyʋ "jru kpɔ' i ‑teʋn ‑nɩa 'e nyʋ "klu ke ʋʋa ‑pɔn Sesi 'a 'dba ‑kɔ i. 48 'Kaa ka ʋʋ 'jea nʋ 'ka se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a ‑jrɔ' ɔ ‑wɛe ‑ʋʋa ‑je ɔɔ' wlu doin" o poa 'a "dia.

20

‑Ta Sesi 'a "ikmaa' 'wlʋ ɛ‑ ?

(Matie 21.23-27 ; Makɩ 11.27-33)

1 'Wɩ jrɛ' o, ‑ta Sesi nɩa nyʋ dɛ tɔɔa' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ɔɔ 'tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ 'de nyʋ ‑pee ɛ, 'bomɔ 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn o, nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" jii‑, 2 ‑ɩn ‑tmʋʋ' ‑aʋn, dɛ ‑ma "ikmaa' ‑nɛ tba 'e "jri ‑ta ‑gbo" ɛ‑ ? 'De nyɔ ‑nyɩ" ‑ʋn ɛɛ' "ikmaa' tu ɛ‑ ?

3 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma jiɛ aopʋ dɛ due' i ‑teea' ‑ke. 4 Nyɔ ‑dbo' San nyʋ "ni "jru pooa a‑ ? Ɛ Kea ‑ae, ‑aee' nyiɔpʋ ‑oo ? Ao ‑sɛ "kpei. 5 'Kaa ʋʋ ‑teɛ ɛɛ' 'mii dia' ‑pʋn" 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ ʋʋ 'na : ‑Bo ‑a ‑na Kea ‑dbo' ɔ ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ nʋa' dɛɛ ‑tɩ ao se ɔɔ' wlu tɔ' 'ʋn 'je ɛ‑ ? 6 'De ‑bo ‑a ‑na nyiɔpʋ ‑dbo' ɔ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑wee' "klein a muɛ ‑aʋn "sei itbaa' 'de ʋʋ 'je ‑a ‑dba, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑wee' 'na : San nɩɛ Kea 'a weepoi ‑o. 7 'Sʋ ʋʋ wlu' 'de Sesi ‑pee ʋʋ 'na : Nyɔ ‑dboa' San nyʋ "ni "jru poo ‑a se ɔ juo‑. 8 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɛɛ, 'mɔ ‑ke ɛ, ‑ta 'ɩn ‑sa "ikmaa' ‑wɛe 'ma nʋa dɩ ‑nɩ ɛ, 'ɩn se 'o 'a 'nynɩ "sii‑ ‑ke 'de ao ‑pee.

‑Busan dinyʋ 'a "ipoo‑tɩ

(Matie 21.33-46 ; Makɩ 12.1-12)

9 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi pooɛ ‑tɩ' "i 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : "Ju due' mɔ ‑dba rɛsɛn ‑kle ‑wɛe ‑ɔ siɛ ‑busan dinyʋ o, 'de ‑ɔ mu 'dʋʋa' 'de 'blʋa‑ ‑tɔɔn "kpei. 10 ‑Ta rɛsɛn ‑sa nɔ" nynia 'sʋ ɛ, ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋi due' 'de ‑busan dinyʋ o ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ‑nɛ rɛsɛn jɔ 'o ‑sa, 'de ʋʋ 'je ɔ "nyɩ. 'Kaa ‑busan dinyʋ kpʋn 'ɔ, ʋʋ blɔ', ‑wɛe ʋʋ po ɔ ‑jei", ʋʋ se ɔ dɛ jrɛ' "nyɩ. 11 Ɔ dboɛ ɔɔ' dbonʋi jrɔ' ke'wlɛ, 'kaa ʋʋ bla ‑mɔ 'mɛ ‑ke. Ʋʋ ‑cree" ɔ' ‑cree ‑cree"‑, ‑wɛe ʋʋ po ɔɔ' foo" ‑jei". 12 ‑Wɛe ɔ dbo ɔɔ' dbonʋʋn 'a kpɛ taan ‑nɔ ke'wlɛ, 'kaa ʋʋ bla ‑mɔ 'mɛ, ʋʋ je ɔ pooa‑, ‑wɛe ʋʋ nʋ ɔ i. 13 'Sʋ ‑kle' jei 'na : Ka 'ɩn 'je ‑jɛ ‑mɛ 'ɛ dɛ tu 'a sʋn nʋ 'ja a‑ ? 'Ma jiɛ 'ma ‑tɩ' kmaju dboa', ʋʋa muɛ ‑mɔ 'ɔ ni' ‑tea' dɛwɛ‑jɛ. 14 'Kaa ‑busan dinyʋ 'je ɔ i ɛ, ʋʋ pooɛ ‑tɩ' ʋʋ 'na : Ao ji, "ju ‑kle' ‑nɛ 'jea 'kwa sie 'de nya, ɔ ka. ‑A ‑dbɔ', ‑wɛe ‑kle' ‑nɛ 'je ‑aa dɛ nɩ 'bode. 15 'Sʋ ʋʋ bluu ɔ "kpei, ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ 'o ‑kle' 'di 'de ʋʋ 'dbɔ.

'Sʋ Sesi ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : ‑Bo ‑kle' jei ‑nɔ ji 'ee, ka ɔ 'je ‑busan dinyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' nʋ ɛ‑ ? 16 Ɔɔ muɛ jia', ɔ 'je ʋʋpʋ 'dba, ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ‑kle' nyʋ jrʋ' kwa ‑te'. ‑Ta ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ, 'sʋ ʋʋ 'na : Kea 'bo ‑mɛ 'ɛ dɛ tu nʋʋɛ ! 17 'Kaa Sesi ‑gbʋɛn ʋʋpʋ ja ‑gbʋn ‑gbʋn, 'sʋ ɔ 'na : Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ‑nɛ, ‑mɛ 'de 'deɛ‑ ?

"Soukpo ‑gbu"poʋn pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑kpa ‑gbu" po "sou ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ‑ɛ ‑kɔ' ‑gbu" "i.

18 Nyɔ "o nyɔ ‑ka i 'bo ɛ "jri ɛ, ɔɔ muɛ i ‑craa', 'de ‑bo ɛ blu 'bo nyɔ "kpei ɛ, ɔɔ muɛ iwaa' see.

'Bluajei 'a 'wɛi ‑saa'

(Matie 22.15-22 ; Makɩ 12.13-17)

19 Kɛ' wɔ‑saʋn o, 'sraa ‑saʋn 'a klae" 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je 'o "si ʋʋ 'je Sesi kpʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'je kan' 'mɛ ka Sesi pooa ‑tɩ' ‑nɛ "i 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ. 'Kaa nyʋ 'a faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. 20 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ Sesi 'a "jriɛ‑ o sia' ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ dbo nyʋ jrʋ' ʋʋ 'pɛn 'srɛi" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je Sesi kpʋn 'bo ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ wlu "kpei. Ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je ɔ 'de ‑kwlɔʋnjeʋn ‑wi" "juɔi ja‑. 21 ‑Wɛe ʋʋpʋ ‑tee' ɔ i ka ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑a ‑je kan' 'mɛ dɛ ‑ma ‑tmʋa ke dɛ ‑ma tɔɔa nyʋ ɩ 'srɛi", nyɔ jrɔ' 'ɔ faʋn 'a nʋ ‑ʋn, 'kaa ‑ma tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑je 'de tɔ' ‑tɩ 'ʋn. 22 Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑nɩi" ‑a ‑je ‑ʋn dɛ jrɛ' i ‑tee'‑. ‑A ‑bɛɛ' 'mɛɛ ‑a ‑je 'wɛi ‑sa ‑a ‑je Sesaa "nyɩ ? ‑A ‑sɩ ‑aee ‑ɩn" ‑a ‑bo ɩ ‑saa' ?

23 Ka ʋʋa pooa Sesi 'srɛ i ɛ, ɔ 'je kan' 'mɛ, 'sʋ ɔ 'na : Ao to 'ʋn 'wɛijɔ due' "i kea', 'ɩn 'je ɛ 'je. 24 Nyɔ ‑ɔɔ 'nynɩ ke ‑ɔɔ "jrukpa" nɩ 'bo ɛ "kpei ɛ‑ ? Ʋʋ 'na : Sesaa ‑o. 25 'Sʋ Sesi 'na : Dɛ ‑nɩa Sesaa 'a dɛ, ao "nyɩ ɛ Sesaa, ‑wɛe dɛ ‑nɩa Kea 'a dɛ, ao 'je ɛ Kea "nyɩ. 26 'Sʋ dɛ ʋʋ 'jea 'je 'de ɔɔ' wlu 'di, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ "kpei kpʋʋn ɛ se nɩ‑. Tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, 'sʋ ʋʋ "muɛ wɔn.

'Mɛʋn 'a "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ

(Matie 22.23-33 ; Makɩ 12.18-27)

27 Ɛ 'wlʋa 'o ‑mɔ ɛ, Sadiseɛn‑wi" ‑na "kunyɩɔ' sɔan' se nɩ ɛ ʋʋa' jrʋ' jiɛ Sesi i ‑teea'. 28 Ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, dɛ Moisɩ 'a kɛ' 'crɩa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ ka : ‑Bo ‑ma de'dinmɔu 'ble 'nynɔ ‑wɛe ɔ ke ʋ se "ju 'wlʋ 'de ɔ 'je 'mɛ, ‑mɛ ɔɔ' "dei "duo 'nynɔ ‑nʋ 'ʋn, 'de ɔ ke ʋ 'je "nynuu‑ 'wlʋ 'de ɔɔ' ‑fɛin' ‑mɛa 'a 'nynɩ 'ʋn. 29 'Kaa de'dinmai ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ 'emu, ʋʋa' ‑jɔ ‑saa "i 'bleɛ 'nynɔ, ɔ ke ʋ se "ju 'wlʋ 'sʋ ɔ 'mɛɛ. 30 'Kamɔ ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ nʋ ‑ke. 'Sʋ ʋʋa' taan ‑nɔ "duo ‑tiɔn" 'nynɔ ‑nʋ 'ʋn 'ɛ, 31 'kamɔ ɛ nʋ 'de nyʋ ‑mɛ" 'sɔn ‑nʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋ ke ʋ se "ju 'wlʋ mamaʋ 'sʋ ʋʋ ‑wee' je 'mɛ. 32 'De ɛɛ' "jru 'a "ti 'ɩn 'sʋ ɛ, 'nynɔkpao' ‑nʋ 'mɛɛ ‑ke. 33 "Kunyɩɔ' sɔnwɩ o 'ee, nyɔ wɛ‑ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'je "bli "ti ‑gblein' ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' ʋ jiiɛ "nynunmai ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn ‑nʋ ‑wee' 'kwai.

34 'Sʋ Sesi 'na : "Nynunmai ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋa 'bleɛ 'nynɔ, ‑wɛe 'nynʋkpae' ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋa "ti jra. 35 'Kaa nyʋ ‑ʋʋa mua "kunyiɔ' sɔn ka nɩa' de'bɔɔ‑ nɔ", 'de ‑ʋʋ ‑jea 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je 'de jaʋn 'di ɛ, ʋʋ se 'nynʋkpae' 'blei, 'de 'nynʋkpae' se jra "tii. 36 'De ke'wlɛ ɛ, ʋʋ se 'mɛi 'bode, ka Kea 'a "soa‑wi" nɩa, 'kamɔ ʋʋa mu nɩa', ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a "nynuu‑ nɩ‑, ʋʋ ‑teɛ "kunyɩɔ' sɔan 'a ‑tea'. 37 "Kunyɩɔ' sɔan 'a ‑tɩ' mɛ Moisɩ 'tmʋ 'de ɔɔ' 'sbɛ 'di tɛin". ‑Ta ‑gbauo'‑ a waan nɛ i ‑wɛe ɔ 'jee ɛ "jriɛ‑, 'bomɔ ɔɔ 'daa‑ Kea Ablaam ke Isaakɩ ke Sakɔbʋ 'a Kea. 38 'De Kea se 'mɛʋn 'a Kea nɩ‑, ɛ nɩɛ 'kmʋnɩʋn 'a Kea ‑o, dɛ‑nʋɛ' nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑mɛa ʋʋ nɩɛ 'kmʋ 'bo ɛ "juɔi.

39 'Sʋ kɛ' wɔ‑saʋn jrʋ' wlu' ka ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ka nyɔ ɔ 'tmʋa ‑tɩ', 'kamɔ ‑nao. 40 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, nyɔ jrɔ' se ɔɔ' dɛ i ‑teea' 'bɛɛ‑ la 'bode.

Nyɔ ‑ɔɔ "ju Klisɩ nɩ ɛ‑ ?

(Matie 27.41-46 ; Makɩ 12.35-37)

41 ‑Wɛe Sesi wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ka nyʋ 'bɛɛ‑ ɔ 'je Nyʋ 'pʋʋi Kea ‑tea' 'o Dafidɩ 'a "ju 'daa‑ ? 42 'De Dafidɩ 'a ‑cɛ" 'kpa 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɔ wlu' ka ɔ 'na :

Kea ‑nɩa Tʋ"bo ɛ, ɛ wlu' 'de 'ma Tʋ"bo ‑pee ɛ 'na : ‑Ɩn ‑te i 'de 'ma dianfɔ o mamaʋ 43 'sʋ, 'ɩn 'je ‑ma tʋnyʋ ‑ma bʋ ‑sɔn ku 'ʋn nʋ.

44 ‑Bo Dafidɩ ‑mɔ 'dɔɔ Tʋ"bo 'ee, ‑mɛ ka ɔ nɩ Dafidɩ 'a "ju nɩsʋn 'ja a‑ ?

Sesi ‑saa nyʋ fɛn' 'de kɛ'wɔ‑sanyʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn

(Matie 23.1-36 ; Makɩ 12.38-40)

45 ‑Ta nyʋ ‑wee' "klein nɩɩa ɔɔ' wlu doin" o poa' a, 'bomɔ ɔ wluu 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : 46 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', 'de kɛ' wɔ‑saʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋ paa "bai ‑tɔɔn' ‑tɔɔn 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ nɩ ɛ "i 'de nyʋ 'je ʋʋpʋ 'jewlu o po ‑ta ‑wee', ɛmɛ ‑ɛɛ ‑teɩn 'dɔe 'dɔe ʋʋa ‑pɔn "kpei ‑tea' i 'de Kea ‑gbi 'dii ke ‑kɔ' ‑sɔn i ke‑. 47 Ʋʋa ‑sa' ‑tiɔn" nynʋkpae' dɩ 'kwai ‑gbi" 'dii, 'de ‑bo ʋʋa sea Kea bae ɛ, ʋʋa po baewlu ‑tɔɔn' ‑tɔɔn 'bo nyʋ "juɔi, ‑wɛe nyʋ 'je ʋʋpʋ dɛ 'dɔenʋʋn 'daa‑. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa' ‑nɛ 'pee a mu "ikmaa'.

21

‑Tiɔn" 'nynɔ 'ɔ nɩɩa" wɛi' jɔ‑

(Makɩ 12.41-44)

1 Sesi kpa "jri "jɛi, ‑wɛe ɔɔ ‑gbʋʋn' nyʋ "kpei‑ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di 'sʋ, ɔ 'jeɛ "wliiɛjeʋn, ‑ʋʋa nʋ Kea ‑paan' "jrii 'de ‑ʋʋa po 'wɛi 'de 'wɛi 'dipodɛ 'di. 2 'Bomɔ ɔ 'jee ‑tiɔn" 'nynɔ due' "jriɛ‑ ‑ke, ‑ʋ po 'e ʋa' nɩɩa" wɛi' jɔ "mɩɩ 'sɔɔn, 3 'sʋ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ, ‑tiɔn" 'nynɔ nɩɩa" a 'dba ‑ta a, ʋmʋ ‑po' 'de dɛ ‑tuu", ‑ɛ ‑sii "wliiɛjeʋn, 4 dɛ‑nʋɛ' 'wɛi ‑ɩ ‑sia ʋʋpʋ i ɛ, ɩmɩ ʋʋa nʋʋ ‑paan' 'ʋn. 'Kaa ʋmʋ ɛ, ʋa' nɩɩa" wɛi' jɔ‑ ʋ ‑tea' ‑kwlɩ" ɛ, ɛmɛ ‑wee' ʋ po 'demu.

Sesi 'tmʋɛ Kea ‑gbu klaa" 'a "jɛi‑gba' ‑tɩ

(Matie 24.1-2 ; Makɩ 13.1-2)

5 "Soi 'dɔe ke ‑paan' dɩ ‑ɩ ‑nɩa Kea ‑gbu klaa" 'a ‑pɛe ɛ, ‑ta nyʋ jrʋ' nɩa ɩa' "wɔin 'tmʋa a 'bomɔ Sesi wluu ka ɔ 'na : 6 'Wɩ jrɩ' ‑a mu nynia', ‑wɛe dɩ "klein aoa 'jea i ‑ta, ɩa mu blua' 'de ɩa' "soukpo se 'bo ɛ ‑posou" "kpei siei.

'Kmʋ 'a ‑kwɛ‑tɩ

(Matie 24.3-14 ; Makɩ 13.3-13)

7 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i ka ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, nɔ" wɛ‑ 'di ɩa' dɩ tu ɩ 'je nʋʋ ɛ‑ ? 'De ‑bo ɩa' dɩ tu 'a nɔ" ɔ se 'o nyni 'ee, ka ‑a ‑je ɛɛ' juosʋn nʋ ɛ‑ ? 8 'Sʋ Sesi 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ‑wɛe nyʋ je aopʋ‑ 'srɛ ipoo‑. Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a mu 'ma 'nynɩ "jru ‑tea' 'sʋ ‑ʋʋ ‑je ji ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je wlu ka 'mɔ ‑nɩ Klisi, 'ma nɔ" nyni', ao 'bo 'o ʋʋpʋ 'de blaa. 9 Aoa muɛ tʋ ke ‑kli 'a 'kpa ‑cruɛn" 'wɔan' ‑ta "o ‑ta, ‑mɛ dɛ 'bo ao 'di iwaa, dɛ‑nʋɛ' ɩa' dɩ tu 'je nʋʋɛ ‑o "i‑saa' nɔ", 'kaa ‑mɛ se 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" nɩ ke.

10 ‑Wɛe ɔ wlu ʋʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : nyʋ 'a kpɛ jrʋ' a muɛ ʋʋ ‑ponyiɔ o ‑fɔan' 'blʋa 'a blo' wɔn jrɛ' ɛ muɛ ɛ ‑poblʋa o ‑fɔan'. 11 'Blʋa‑ a muɛ crɛa' ‑ta "o ‑ta, 'mɩɩɛ‑ ɛ muɛ jia', 'wɛ‑ ɛ muɛ isia', "ikmadɩ a muɛ nʋa' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di, ‑wɛe "jriɛ o siedɩ klae" klae" 'je nʋʋɛ 'de jaʋn 'di.

12 'Kaa nɔ" ‑tɩ ‑mɩ 'a dɩ tu 'je 'o nyni ɛ, ʋʋa muɛ aopʋ sʋn ‑pʋn" kpaa', ‑wɛe ʋʋ 'je aopʋ 'kle ‑tu". Ʋʋa muɛ aopʋ kea ‑gbi 'di kpaa', ‑wɛe ʋʋ 'je aoa' 'pee 'je. Ʋʋa muɛ aopʋ ‑kaso 'di poa', ʋʋa muɛ aopʋ "kuan pooa' 'de 'beɔ‑wi" ke 'blʋajeʋn "juɔi 'de 'ma 'nyɩ 'ʋn. 13 Ɩa' dɩ tu a muɛ ao "jri i nʋʋa' ‑wɛe ɩ 'je ao 'ma ‑tɩ' 'tmʋa' ‑je wɔn kain‑. 14 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao kuu 'dii. Dɛ ao 'jea 'e "jru 'di 'blee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Ka ao 'jea aoa' ‑cɛ" 'ɛ o 'wlʋsʋn nʋ ɛ, ao 'bo ɛɛ' tɔ' i naa, 15 dɛ‑nʋɛ' 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑a mu aopʋ tɔ' ‑kwlɩ" poa', 'ma muɛ ao wlu 'wɔn poa' ‑wɛe ao 'je ɛ 'tmʋ 'de aoa' tʋnyʋ se ao 'wɔn "i 'bɛɛi.

16 Ao "bo ‑wi" o, aoa' de'di ‑wi" o, aoa' 'wlʋʋaʋn o, aoa' "dɛi ‑wi" a muɛ ao wɔn "kpei cɛan' ʋʋ 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'dba 'de aopʋ "klu. 17 Nyʋ ‑wee' a muɛ aopʋ 'ʋn 'nyɛa' 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 18 'Kaa aoa' "mɩɩjɔ due' koʋn ‑gbai ka se "mai 'bo aopʋ "jru. 19 Ao kpʋn 'e nai" 'blea' "jri ‑wɛe ao 'je 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' 'je.

Sesi 'tmʋɛ Selisalɛm‑kwlɔ 'ɔ "jɛi‑gba' ‑tɩ

(Matie 24.15-21 ; Makɩ 13.14-19)

20 ‑Bo ao 'jee‑ aoa' tʋ o ‑fɔʋn "jriɛ‑, ‑wɛe ʋʋ 'je 'e Selisalɛm‑kwlɔ 'e po ɛ, ‑mɛ ao siɛ ‑kwlʋ o ka ɛɛ' ja ‑gba' nɔ" nynia. 21 ‑Mɛ nyʋ ‑nɩa 'de Suide ple, ʋʋ 'je crʋɩ "kpei‑ mu. Nyʋ ‑ʋʋa mua 'o Selisalɛm nɩa' a, ʋʋ ‑too"‑ ʋʋ 'je ɛ o tɛɛn‑. 'De nyʋ ‑ʋʋa mua ‑gbei" woi nɩa' a, ʋʋ 'bo ‑kwlɔ de muɛ, 22 dɛ‑nʋɛ' ɩa' 'wɩ tu a muɛ Kea 'a 'pee 'jewɩ nɩa', ɛmɛ ‑nɩ dɩ "klein ‑crɩɩa' 'de Kea sbɛ 'di 'a 'o nyni wɩ‑. 23 'De ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, ɛɛ muɛ "nmia ‑tɩ nɩa' 'de "kwlinynʋkpae' ke ‑gbaan ʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'kle klaa" a muɛ nyʋ ‑wee' "kpei jia' 'de Suifʋ 'a 'blʋa‑ 'di ‑wɛe Kea 'a 'cɛn 'je "kpae' 'pɛɛn‑ 'de Israɛ‑nyʋ "kpei. 24 Ʋʋa muɛ aoa' jrʋ' ‑cnɛ "i 'dbaa', ʋʋa muɛ jrʋ' kʋɔn 'ʋn kpʋan', ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'blʋa 'a 'fɔ ‑wee' "klein "kpei‑ kpa. Nyʋ 'srʋ a muɛ Selisalɛm ‑kwlɔ bʋ ‑sɔn i sʋʋan' mamaʋ 'sʋ ʋʋa' ‑nɛ nɔ" ‑tu" a ɛ 'je 'o ‑kwɛ.

Nyiɔ 'ɔ "ju 'a dejisʋn

(Matie 24.29-31 ; Makɩ 13.24-27)

25 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, dɩ klae" ‑ɩa mua nʋʋa' 'de 'jrʋ o, 'cʋ o, 'cʋ‑sɩɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩa muɛ nyʋ tai' "maa'. Nyʋ ‑wee' "klein a muɛ 'e faʋn 'ʋn nɩa' 'de 'tɔniɛ 'a ‑cruɛn" 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 26 Faʋn 'a 'sʋ a muɛ nyiɔ 'dbaa' 'de dɩ ‑ɩa mua nʋʋa' 'de 'kmʋ "kpei 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' "ikmadɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ, ɩ ‑wee' "klein a muɛ i ‑suua'. 27 ‑Wɛe nyʋ 'je nyiɔ 'ɔ "Ju "jriɛ‑ 'jee‑, 'de ɔ 'e ji 'bo bue" "kpei, ɔ ke ɔɔ' tʋ"bodɛ ke "ikmaa' ke‑. 28 ‑Bo ɩa' dɩ tu a sea jia' ‑tee ɛ, ‑mɛ ao "duo 'kpɩ 'ʋn, ao kpa "jru "jɛi, dɛ‑nʋɛ' aoa' seie nɔ" "kʋʋan‑ i.

Fikɩtu 'a "ipoo‑tɩ

(Matie 24.32-35 ; Makɩ 13.28-31)

29 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ ɛ, Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ka 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao sie fikɩtu ke ti jrɩ' "jriɛ‑ o kea' ! 30 ‑Bo aoa sea ɩ 'je ‑wɛe ɩa sea wɩn dee tbaa' ‑tee 'sʋ ka ‑kua" a "kʋʋan i ɛ, ao 'je kan' 'mɛ. 31 'Kamɔ ɛɛ mu nɩa' ‑ke 'de nyiɔ 'ɔ "ju 'a deji nɔ" 'ʋn ‑tɩ' 'ʋn, ‑bo aoa sea dɩ ‑nɩ 'je ‑wɛe ɩa sea 'o nyni ɛ, ‑mɛ ao poɛ ‑kwlʋ o ka Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ "jri "kpaepo nɔ" ɔ "kʋʋan‑ i ɛ. 32 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ : Nyʋ ‑nɩa 'kmʋ 'de ‑sɩanwɩ ‑nɩ 'di ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein se 'mɛi, dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɩ ‑wee' a jea 'o nyni. 33 'Blʋa ke jaʋn a muɛ i sɔan', 'kaa 'ma wlu se isɔin 'nɔ 'kmʋ.

Ao ‑te "jriɛ‑ "i

34 'De ɔ 'na : Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ, ‑wɛe dɛ dia' ke nmɔ 'naa' ke 'kmʋ 'a dɩ ke 'wɛi 'a 'tʋn 'bo aopʋ kʋɔn 'ʋn 'bleɛ, 'de ɩa' 'wɩ tu je aopʋ "jru ‑tiie'‑, 35 dɛ‑nʋɛ' ka nyɔ ɔ poa 'sai 'de ɛɛ "fiian 'blʋa 'dinyʋ ‑wee' "jru i ɛ 'kamɔ ɛɛ mu nɩa'. 36 Ao 'bo 'mʋɛ, ao bae Kea jeejee, ‑wɛe ao 'je 'kpɩ 'ble 'de ao 'je dɩ ‑ɩa mua jia' 'mʋa‑ wɔin" 'pʋ, ‑wɛe aoa' dɩ je crɛ 'de nyiɔ 'ɔ "Ju "juɔi.

37 Ka ‑sɔn' ɔ ‑sɩan', 'kamɔ Sesi a tɔɔ nyʋ dɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ‑bo kwie kpʋn ɛ, 'de ɔɔ mu "maʋ'wɩ ‑wee' nʋa' 'de olifɩ‑crʋ "kpei. 38 ‑Wɛe ‑bo ‑klae" pɛɛn "o ‑klae" pɛɛn ɛ, nyiɔpʋ a ji ɔɔ' wlu doin" o poa' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di.

22

"Jrujeʋn a pa Sesi 'a jaa"

(Matie 26.1-5 ; Makɩ 14.1-2 ; San 11.45-53)

1 Kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa pakɩ, ‑ɛ "kpei ʋʋa diia ‑di'pɛn ‑sea' ‑puun" dɛ o mu a "kʋʋan i. 2 'Sʋ 'Sraa ‑saʋn 'a klae" o, kɛ' wɔ‑saʋn a ‑pɔn Sesi 'a 'dba ‑kɔ i, 'kaa ka ʋʋ 'jea ɛɛ' sʋn nʋ ɛ, 'ka se nɩ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa plee nyʋ 'a "jriɛ‑ 'mɛ.

Suida 'wɔɔn‑ Sesi 'a 'de to ‑tɩ 'mɛ

(Matie 26.14-16 ; Makɩ 14.10-11)

3 'Sʋ ‑siɔn' paa 'e Suida ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Isikario 'ʋn 'ɛ ɔ nɩɛ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ due' ‑o. 4 Ɔmɔ ‑pooa a Sesi 'a dboʋn ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'de ɛ, ɔmɔ ‑mu' 'de ‑ɔ ‑ke 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke Kea ‑gbu i fuoʋn 'a "jru o jɔ‑ 'je Sesi 'a 'de tosʋn 'a wlu 'ʋn 'bɛɛ‑. 5 'Sʋ ʋʋa nʋɛ 'mʋa‑, 'bomɔ 'wɛi ʋʋ 'jea Suida "nyɩ ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ ɩa' wlu 'ʋn ‑ke. 6 Suida 'wɔɔn‑ 'wɛi "nyɩ‑tɩ 'mɛ. Dɛ ‑tba' 'o mu ɛ, ka ɔ 'jea nʋ ‑wɛe ɔ 'jea Sesi 'e to 'de nyʋ ti "i wɔɔ‑, ɛmɛ ɔɔ ‑pɔn i.

Sesi ke ɔɔ' dboʋn nmaeɛ Pakɩ 'a ‑kɔ' ‑tu" dɩ‑

(Matie 26.17-25 ; Makɩ 14.12-21 ; San 13.21-30)

7 ‑Di'pɛn ‑sea' ‑puun" dɛ o mu 'a ‑kɔ' 'ɔ 'wɩ ‑ɛ 'di ʋʋa 'dbaa pakɩ 'a 'sraadɛ nyni'. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di mɛ Suifʋ‑wi" 'je 'blae ‑tɔo 'dba, ‑wɛe ʋʋ 'je Pakɩ 'a diidɛ pi. 8 'Sʋ Sesi dboɛ Piɛi ke San ɔ 'na : Ao mu ‑wɛe ao 'je ‑aa Pakɩ 'a diidɛ pi ‑a ‑je di. 9 ‑Wɛe ʋʋpʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ta wɛ‑ ‑ɩn ‑nɩ "i ‑a ‑je ɛ pii ɛ‑ ? 10 'Sʋ ɔ 'na : Ao po doin" i, ‑bo aoa sea ‑kwlɔ i "si ɛ, aoa muɛ "ju due' jɛɛa', ɔ 'je "nidɛ 'ble, ‑mɛ ao bla 'bo ɔ 'de, ‑wɛe ‑gbu" ‑ɛ 'di ɔɔ mua paa' a, 'de ao ke ɔ 'je 'e pa ‑ke. 11 ‑Wɛe ao 'je wlu ka 'de ‑gbu" jei ‑pee : ‑Aa 'blei 'naa ‑ta ka ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu 'je Pakɩ 'a diidɛ dii ɛ‑ ? 12 ‑Bo ao 'da kan' a, ɔɔ mu ao ‑gbu" 'a "jɛi wɔn klaa" due' tɔɔa' ‑ɛ 'di "kpei ‑tedɩ ke dɩ ‑wee' "klein 'je kpɔi" ‑tee ao 'je jɛɛ‑. 'bomɔ ao 'je Pakɩ 'a diidɛ pii‑. 13 Ʋʋ mua, ka Sesi "sia dɩ 'a 'nynɩ ɛ, 'kamɔ ʋʋ jɛɛ ɩ, ‑wɛe ʋʋ pi Pakɩ 'a diidɛ.

Sesi 'a de'bɔɔdiidɛ

(Matie 26.26-30 ; Makɩ 14.22-26 ; 1 Korɛntɩ 11.23-25)

14 ‑Ta dɛdi nɔ" nynia 'sʋ ɛ, Sesi ke ɔɔ' dboʋn ‑teɛ dɛ dia' ‑pʋn". 15 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i sese ao ke 'ɩn 'je Pakɩ 'a diidɛ ‑nɛ di ‑tadue ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma ‑cɛ" wɔn 'jea' mu, 16 dɛ‑nʋɛ' 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, 'ɩn se ɛ dii la 'bode mamaʋ 'sʋ ɛ 'je ɛɛ' ‑cɛɛn' ‑nɛ 'ɛ "i ‑kwɛa' jɛɛ‑ 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di. 17 'Sʋ Sesi "duɛ nmɔ ‑saan ‑dɛ 'ʋn, ‑wɛe ɔ po ɛɛ' Kea 'sɛ‑, 'de ɔ 'na : Ao "duɛ 'ʋn ‑wɛe ao 'je ɛ "wɔin ‑seea', 18 dɛ‑nʋɛ' 'ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, dɛ ‑wlʋa ‑ta ‑ɛ mua nya 'ɩn se rɛsɛn 'jɔ 'ɔ nmɔ 'nai mamaʋ 'sʋ, Kea 'a tʋ"bodɛ 'je "jri "kpae po.

19 ‑Wɛe ɔ "duo ‑di'pɛn 'ʋn, ɔ poɛ ɛɛ' Kea 'sɛ‑, ɔ cɛɛn ɛ i ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ 'de ɔ 'na : ‑Di'pɛn ‑nɛ, ɛ nɩɛ 'ma ku 'ɩn toa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑o. Ao nʋ ɛɛ' dɛ tu jeejee 'de ao 'je 'ma ‑tɩ' ‑kwlʋ o po. 20 Ʋʋ ‑kɔa' ‑di'pɛn ‑nɛ dia' 'sʋ ɔ "duo nmɔ ‑saan 'a dɛ 'ʋn ɛ ‑ke 'de ɔ 'na : Nmɔ ‑nɛ ɛ nɩɛ 'ma nymɔ ‑ɛ ‑wla i 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑o, ɛmɛ ‑po' dbɛɛ dɛ dee 'de ao ‑ke Kea 'nynɩ.

21 Ao ‑gbʋn 'nɔ "ju ‑ɔɔ mua 'ʋn 'e toa' 'a, ɔ ke 'ma ‑a ‑nɩɛ sʋn ‑tadue poa' ‑ta. 22 Tɔ' ‑o, nyiɔ 'ɔ "ju a jiɛ 'mɛa' la, ka Kea cɛan ɛɛ' wlu ‑tie" see ɛ, 'kaa ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de "ju ‑ɔɔ mua ɔɔ' plei nɩa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 23 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ, ʋʋ ‑teɛ ba i ‑teea' ‑pʋn" due 'due ʋʋ 'na : Nyɔ wɛ‑ ‑bɛɛ' ‑mɛ 'ɛ nʋa' 'de ‑a "klu ‑ta a‑ ?

‑Ɔ ‑nɩ klaa" a‑ ?

(Matie 18.1; 20.25-28 ; Makɩ 9.34; 10.42-45)

24 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, dboʋn 'a 'sʋ ‑teɛ ba o ‑toa' ‑pʋn" 'bo ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'nynɩ, ‑wɛe nyɔ ‑nɩa ʋʋa' klaa" 'de ʋʋpʋ "klu ɛ, ʋʋ 'je ɔ juo‑. 25 'Sʋ Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Beɔ‑wi" ‑tea nyʋ "jru kpɔ' i 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋ ‑siiɛ nyʋ ʋʋ 'blea wɔn, ‑wɛe nyʋ ʋʋ ‑sia wɔn ‑nʋ, ‑wi" ‑mʋ ʋʋa 'daa‑ ʋʋpʋ ʋʋa' dɛ 'dɔe "jrii nʋʋn. 26 'Kaa aomɔ 'bo kan' nʋɛ, nyɔ ‑nɩa klaa" 'de aopʋ "klu ɛ, ɔ nʋ ɔɔ' ‑cɛ" "ju ‑saan" 'ʋn, ‑wɛe nyʋ 'blei 'je ɔɔ' ‑cɛ" nyʋ "juɔinʋʋi 'ʋn nʋ. 27 'De nyiɔpʋ "klu ɛ, nyɔ wɛ‑ ‑nɩ klaa" a‑, ‑jɔɔ diia 'tablʋ "kpei ‑ae, ‑aee' ‑jɔɔ nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ‑ ? Ɛ se ‑jɔɔ diia 'tablʋ "kpei nɩɩ‑ ? 'De ‑mɛ 'kamɔ 'ɩn nɩ 'de aopʋ "klu ‑ta ka nyʋ "juɔinʋʋi nɩa. 28 Aopʋ mɔ ɛ, 'kle 'ɩn 'jea ɛmɛ ao 'je ‑ke 'de nai" 'blea' 'ʋn. 29 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn ‑tee aopʋ‑ 'beɔdɛ 'dei ka 'ɩn "Bo ‑tee ɛ 'ʋn 'dei ‑ke ɛ, 30 'de ao ke 'ma ‑a ‑je ‑tadue dii, ‑a ‑je ‑tadue 'naa 'de 'ma kɛɛma' ‑kwlɔ 'di ‑wɛe ao 'je tʋ"bokpae "kpei ‑te, ‑wɛe ao 'je Israɛ‑blʋa 'a blo'wɔn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ 'pee 'je.

Piɛi a muɛ Sesi wɔn ‑saa'

(Matie 26.31-35 ; Makɩ 14.27-31 ; San 13.36-38)

31 'Sʋ Tʋ"bo wlu' ɔ 'na : Simɔ, Simɔ, ‑siɔn' ‑teeɛ' 'ʋn aopʋ i, ‑wɛe ɔ 'je aopʋ 'ʋn ‑gbao' ka nyɔ ɔ ‑fuan' ko 'ʋn ɛ. 32 'Kaa 'ɩn bae ‑ma Kea 'mɛ ‑wɛe ‑ma 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' je ‑kwlin 'wlʋ. 'De ‑bo ‑ɩn ‑biie" 'nɔ 'ʋn o ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma de'di ‑wi" 'a dɩ ikuu‑. 33 'Sʋ Piɛi 'na : Tʋ"bo, ‑ta ʋʋa mua ‑ʋn ‑kaso 'di pooa' a, 'de ‑ta ʋʋa mua ‑ʋn 'dbaa, 'bomɔ ʋʋ 'je 'ʋn ‑kaso 'di poo, 'de 'je 'ʋn 'dbaa ‑ke. 34 'Sʋ Sesi 'na : Piɛi, 'ma 'tmʋʋ ‑ʋn ‑ɛ, nɔ" ‑tɩ sʋn" 'je ‑sro' ‑sɩan a, ‑ma muɛ wlua' kpɛ taan ‑ɩn ‑je 'nʋ ‑ɩn se 'ʋn juo‑.

Ka klai" nynuu 'jea nʋ 'bode ɛ

(Luikɩ 9.2-3; 10.4)

35 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑wee' ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Ta 'ɩn dboa aopʋ ‑wɛe ao sea 'wɛi 'dipodɛ ke, ‑ke ke "kwlai‑ 'ble 'ee, dɛ jrɛ' ‑pɔn aopʋ 'kwa 'mɛɛ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : "Ɩɩn‑, dɛ jrɛ' se ‑a 'kwa ‑pɔn. 36 'De ɔ 'na : Kaan ka mɔ 'jaa nyɔ ‑blea ɔɔ' 'wɛi 'dipodɛ, ɔ "duo ɛ 'ʋn. Nyɔ ‑blea ‑ke, ɔ "duo ɛ 'ʋn ‑ke, 'de nyɔ sea' ‑cnɛ 'ble, ‑mɛ ɔ ple ɔɔ' 'ʋnpaadɛ 'de ɔ 'je ‑cnɛ due' ‑tɩn'. 37 'Ma 'tmʋ aopʋ 'mɛ : wlu ‑crɩɩa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ‑nɛ, ɩ 'je 'o nyni ‑o. ɛɛ' wlu tu 'naa : Ɔ ‑srooɛ' 'bo 'diwɔnyniʋn 'a ‑tɔn "i. De dɛ ‑crɩɩa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ‑nɛ ‑teɛ 'o nyni ‑tɩ. 38 'Bomɔ klai" nynuu 'na : Tʋ"bo, ‑cnɩ 'sɔɔn ka ‑ta. 'Sʋ Sesi 'na : Ɩ ‑tiɛi".

Sesi bae Kea 'de olifɩ‑crʋ "kpei

(Matie 26.36-46 ; Makɩ 14.32-42)

39 Sesi "sia "kpae' 'sʋ, ɔ muɛ 'e olifɩ‑crʋ "kpei ka ɔɔ nʋa see ɛ, 'sʋ ɔɔ' klai" nynuu bla 'o ɔ 'de.

40 Ɔ nynia 'bo 'a ‑ta ‑tu 'sʋ, ɔ wluɛ ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao bae Kea ‑wɛe ao je 'e dɛsaʋn 'di 'kpa. 41 'De ɔmɔ tɛɛn ʋʋpʋ kɩɩn dɛ‑saan" ka, ka nyɔ ɔ ‑fii" a "soukpo ɛ, 'kamɔ 'bo tɛn‑, ‑wɛe ɔ tba 'kɔi‑ i 'de ɔɔ bae Kea ka ɔ 'na : 42 'Ɩn "Bo, ‑bo ɛ ‑nɩɛ "i ɛ 'je 'ʋn 'kle ‑nɛ o tɛɛn 'de ɛ, 'Kaa ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, 'ma ‑nɩ 'tʋn nʋ‑tɩ 'bo nʋʋɛ, ɛɛ' ‑nɩ 'tʋn nʋ‑tɩ nʋʋɛ‑.

43 [ 'Sʋ Kea 'a "soai due' 'wluɛ 'e jaʋn 'di ɔ jiɛ ɔɔ' dɩ i kua'. 44 ‑Ta 'mɛa 'a faʋn 'kpa 'de ɔ 'ʋn 'sʋ ɔɔ' Kea baewlu a cɛn nyʋ 'ʋn 'ɛ, ɔɔ' ‑su' ‑a ‑toa" 'bo 'blʋɔ ɛ ‑kɔ' nymɔ kpɩn‑.] 45 Ɔ ‑kɔa' baea' 'sʋ, ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ mu 'de ɔɔ' klai" nynuu o de. ‑Ta ɔɔ mua ‑mɛ ʋʋ ‑wee' nɩɛ 'mʋa' 'de "jrii "kaea' 'ʋn. 46 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa 'mʋ ɛ‑ ? Ao sɔn 'ʋn, ao 'je Kea bae ‑wɛe ‑siɔn' je aopʋ i ‑tɩn'.

Sesi kpʋʋɛn'

(Matie 26.47-56 ; Makɩ 14.43-50 ; San 18.3-11)

47 Ɔ siiɛ wlua' 'sʋ, nyʋ ‑tuu"‑tuu je i "si. Suida ‑pooa ɔɔ' dboʋn ‑puue 'jɔ 'sɔɔn mɔ ‑kɔn 'e ʋʋpʋ 'mla. Ɔ 'kpa Sesi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑gblee ɔ ‑kwlɩ". 48 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Suida, 'de ‑kwlɩ" ‑gbleea' 'ʋn mɔ ‑ma cɛɛn ‑wɛe ‑ma poo nyiɔ 'ɔ "Ju 'srɛ i ? 49 Nyʋ ‑ke Sesi na 'jeea dɛ ‑ɛɛ jia nʋʋa' nya i 'sʋ ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑a po ‑cnɩɩ ? 50 Ɛ "siɛ 'de ʋʋpʋ 'wɔn 'sʋ ʋʋa' due' pooɛ 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋi ‑cnɛ, ‑wɛe ɔ cɛn ɔ dian o doun" "jru. 51 'De Sesi "duo wlu 'ʋn ɔ 'na : "Ɩɩn‑ 'de, ɛ sie kan', ao 'bo ‑cnɛ pooɛ ! ‑Wɛe ɔ bla "ju ‑nɔ 'ɔ doun" "i 'sʋ ɛ jiɛ 'bo ‑kɔ o de.

52 ‑Wɛe Sesi wlu 'de 'sraa ‑saʋn klae" ke Kea ‑gbu ifʋoʋn 'a "jru kpɔ' i ‑teʋn ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" ‑ji' ɔ kpʋan' ‑pee ɔ 'na : Ao 'bleɛ ‑cnɩ ke titii ‑wɛe ao ji 'ʋn kpʋan', ɛ ‑kɔ' ‑na 'ɩn nɩɛ "ku 'dbai ‑oo ? 53 'De 'wɩ ‑wee' "klein 'di ɛ, ao ke 'ma ‑a ‑nɩɛ ‑tadue 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ao se 'ʋn sʋn ‑pʋn" ‑te'. 'Kaa aoa' nɔ" nyni' ‑wɛ‑ la, ‑jɛ' mɛ la ‑siɔn' ɔ' "ikmaa' 'je "kpae' 'pɛɛn‑.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Matie 26.57-58, 69-75 ; Makɩ 14.53-54, 66-72 ; San 18.12-18, 25-27)

54 Ʋʋ ‑kɔa' Sesi kpʋan' 'sʋ ɛ, ʋʋ kpɔ 'e 'sraa ‑sai klaa" o ‑gbɛin". Piɛi a bla ʋʋpʋ bʋ ‑kɔ woi. 55 Ʋʋ ‑tba' nɛ‑gban 'bo ‑gbɛin" 'a ‑kwea'‑, ‑wɛe ʋʋ ‑gbaeɔ' 'de woi, 'sʋ Piɛi jiiɛ 'bo ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ɔ ‑te i. 56 'Sʋ dbonʋnynɔkpao' due' ‑je ‑ɔ, ‑mɛ ɔ ‑teɛ i 'bo nɛ wɔin". 'Sʋ ʋ "si ɔ "jriɛ‑ ʋ 'na : "Ju ‑nɔ ke ɔɔ na' ‑ke. 57 'Kaa Piɛi ‑too' ɔ 'na : 'Nynɔkpao', 'ɩn se ɔ juo‑.

58 Nɔ" ‑sia 'o mu dɛ‑saan" ka 'sʋ, "ju jrɔ' 'je ɔ, ‑mɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ nyʋ ‑nʋ 'a due' ‑o. 'Sʋ Piɛi 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn se ʋʋa' due' nɩ‑.

59 Ɛ 'wlʋa 'o ‑mɔ 'sʋ, due' ji' ke'wlɛ ‑mɔ 'nɛ ɛɛ' wlu "kpei ‑wee' ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ nyʋ ‑nʋ 'a due' ‑o, dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑nɩɛ Galilei ‑o. 60 'Kaa Piɛi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : "Bo, dɛ ‑ɩn ‑nɩai" ‑ɩn ‑jea 'tmʋ 'ɩn se ɛ juo‑. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, ɔ "siɛ wlua' 'sʋ sʋn" ‑sro'. 61 Tʋ"bo "biia i, 'sʋ ɔ ‑gbʋɛn Piɛi ja. 'Sʋ wlu Tʋ"bo 'tmʋa 'de ɔ ‑pee 'de ɛ, ɔ po ɛ ‑kwlʋ o. Tʋ"bo wlu' ka 'de‑, ɔ 'na : Nɔ" ‑tɩ sʋn" 'je ‑sro' ‑sɩan ‑ma muɛ 'ʋn wɔn ‑saa' kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ ‑ɩn se 'ʋn juo‑. 62 Piɛi "sia "kpae' 'sʋ ɔ ‑teɛ ‑fɩn" 'a ‑pʋn". Ɔ ‑fɩɩn" mamaʋ 'sʋ ɔɔ' wɔn 'di je i "kae‑.

Ʋʋ bla Sesi ‑wɛe ʋʋ ‑cree" ɔ

(Matie 26.67-68 ; Makɩ 14.65)

63 Nyʋ ‑ʋʋa fua Sesi i ɛ, ʋʋa wlɔɔ' ‑wɛe ʋʋa blɔ. 64 ‑Bo ʋʋ blɔ dɛfɔ "jri ɛ, 'de ʋʋa blɔ ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑si' dɩ, ‑ɔ bla ‑ʋn ɛ‑ ? 65 'De ʋʋa cɛn ‑cree" i ‑tuu"‑tuu ʋʋa ‑teɔ' kwa.

Sesi muɛ 'o ‑gbajeʋn "juɔi

(Matie 26.59-66 ; Makɩ 14.55-64 ; San 18.19-24)

66 ‑Sɔn' ‑sɩɩan' 'sʋ ɛ, nyʋ‑cɔɩn' ‑wee'‑ ke 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke kɛ' wɔ‑saʋn 'kɩɩɛn "jrui, ‑wɛe ʋʋ kpa Sesi 'bo ʋʋa' ‑gbajeʋn "juɔi, 67 ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ka ʋʋ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Klisɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑tmʋ ɛ 'de ‑a ‑pee. 'Bomɔ Sesi ‑sɛɛ "kpei ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn 'tmʋ ɛ 'de ao ‑pee ɛ, ao se ɛ tɔ' 'ʋn 'jei see. 68 'De ‑bo 'ɩn ‑tee' aopʋ i ɛ, ao se 'e wlu ‑sai see. 69 'Kaa dɛ ‑wlʋa ‑ta la ‑ɛ mua nya, nyiɔ 'ɔ "Ju a muɛ i ‑tea' 'de "ikma Kea 'a dianfɔ o. 70 'Sʋ ʋʋ ‑wee' "klein 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o 'jaa ? 'De Sesi 'na : Ɛmɛ aoa' ‑cɛ" 'kpa 'tmʋa 'o, 'ɩn nɩ 'ɛ ‑cɛɛn'‑. 71 'Sʋ ʋʋ 'na : Ɛ jii 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'wɔn ‑wɛ‑, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ i ‑teea' ‑a ‑je nyʋ i ‑tee' 'bode ɛ‑ ?

23

Sesi muɛ 'o Pilatɩ "juɔi

(Matie 27.1-2, 11-14 ; Makɩ 15.1-5 ; San 18.28-38)

1 'Sʋ nyʋ ‑kwea de ‑wee' "klein sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ kpa Sesi 'bo Pilatɩ "juɔi. 2 'Bomɔ ʋʋ ‑tee ɔɔ' ‑tɩ' "kpei‑ ‑tu" 'a ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑A ‑nynaa "ju ‑nɔ i, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ paa nyʋ bɩ ‑sɔn ɔɔ dooa ʋʋa' "jru ɔ 'na ʋʋ 'bo Sesaa 'a 'wɛi ‑saa, ‑wɛe ɔɔ 'daa‑ ɔɔ' ‑cɛ" Klisɩ, 'beɔ. 3 Pilatɩ ‑teeɛ' Sesi i ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑oo ? 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Ɛmɛ ‑jia' 'o 'de ‑ma ‑cɛ" 'wɔn. 4 ‑Wɛe Pilatɩ wlu 'de 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke, nyʋ ‑kɩɩn' a "jrui ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ɛ ‑jea "ju ‑nɔ 'pee kpʋʋn ɛ, 'ɩn seɛ 'je. 5 'Kaa ʋʋ ‑tʋɛ" "kpei ke'wlɛ ʋʋ 'na 'de ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'ʋn ɛ, ɔ ‑teeɛ nyʋ 'a "jru dooa' 'de Galile mamaʋ 'sʋ ɔ e Suide blʋa ‑wee' "i "sii‑ ɔ e ‑ta nyni.

Sesi muɛ 'o Erodɩ "juɔi

(Matie 27.28 ; Makɩ 15.17 ; San 19.2)

6 Pilatɩ 'wɔan Galile 'a 'nynɩ 'sʋ, ɔ ‑teeɛ' nyʋ i ‑bo Sesi nɩ Galile i ɛ. 7 Ɔ 'wɔan ka Sesi 'wlʋa 'de Erodɩ 'a 'blee 'blʋa‑ "kpei 'sʋ ɔ kpɔ 'de ɔ o. ‑Mɛ Erodɩ nɩɛ 'o Selisalɛm 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di. 8 Erodɩ 'jeea Sesi "jriɛ‑ 'sʋ 'mʋa‑ a nʋɔ', dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑kwle Sesi 'a 'nynɩ 'wɔan' 'mɛ, ɔ ‑nɩɛi" ɔ ke ɔ 'je 'jee‑, ‑wɛe Sesi 'je jrii' nʋ ɔ 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. 9 'Sʋ Erodɩ ‑tee' ɔ dɩ ‑tuu"‑tuu i, 'kaa Sesi se 'e wlu ‑sa. 10 ‑Ta ɛ nɩɩa kan' ‑mɛ 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke, kɛ' wɔ‑saʋn ‑wee' ‑nɩa 'o ʋʋa ‑tuu"‑ ɛ Sesi ‑tɩ' "kpei‑ sɔɔn‑ sɔɔn‑. 11 'Sʋ Erodɩ ke ɔɔ' "soa‑wi" a wlaa Sesi 'mɛ, ʋʋa ‑flɛɛn 'ɔ, ʋ paa ɔ "bai ‑ɛɛ nʋa blɛblɛ 'ʋn, 'de ʋʋ kpɔ 'de Pilatɩ o de. 12 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, Pilatɩ ke Erodɩ ‑ʋʋ ‑kɔan tʋ tɛin" 'de ɛ, ʋʋ 'kpa dbɛɛʋn.

Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'bɛɛ'

(Matie 27.15-26 ; Makɩ 15.6-15 ; San 18.39-19.16)

13 Pilatɩ 'kɩɩɛn 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ke nyʋ ‑wee' "klein "jrui, ‑wɛe ɔ wlu' ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 14 "Ju ao ja 'ʋn ‑ta ‑wɛe ao 'na ɔɔ dooa nyʋ 'a "jru ɛ, 'ɩn ‑tee' ɔ 'wɔn i ‑wɛ‑ 'bo ao ‑wee' "klein "juɔi. 'Kaa dɩsaɩn "klein aoa ‑tuu" ɔ "kpei‑ ɛ, dɛ 'ɩn 'jea tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ɛ se nɩ‑. 15 Erodɩ foo" 'sʋ se ɔ dɛsaʋn jrɛ' ‑pʋn" 'je ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ ɔ jɔ 'nɔ ‑a o de. Aoa 'jee, "ju ‑nɔ, dɛ "o dɛ jrɛ' ‑ɛ ‑jea ɔɔ' 'mɛa' 'je, ɔ se ɛ nʋ. 16 'Kaa 'ma mu ɔ klae‑ 'ʋn kpaa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ i "sii‑. 17 ['De 'bo ‑kɔ' "o ‑kɔ' ‑sɔn see ɛ, Pilatɩ a "siiɛ‑ ‑kaso 'dii ʋʋ nɩa "i i.]

18 'Sʋ ʋʋ ‑wee' ‑saa ‑cruɛn" ‑tadue, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑dba "ju ‑nɔ ‑wɛe ‑ɩn ‑je Barabasɩ i "sii‑. 19 'De Barabasɩ nɩɛ ‑kaso 'di, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑toa 'blʋajei wɔn o ‑wɛe ‑ʋʋ ‑dba "ku ‑kwlɔ ‑gbai ‑fɔn' nɔ" ɛ, ɔ nɩɛ 'e ʋʋpʋ "klu. 20 Pilatɩ nɩɛ "i ɔ 'jea Sesi i "sii‑ ɛ, ɔ wlu' 'de nyʋ ‑kwea de ‑pee ke'wlɛ. 21 'Kaa ʋʋ ‑wee' "klein ‑saa ‑cruɛn" ʋʋ 'na : ‑Ɩn kɔ ɔ 'bo tu ‑kwlɩ", ‑ɩn kɔ ɔ 'bo tu ‑kwlɩ" !

22 Pilatɩ "duɛ wlu 'ʋn ke'wlɛ kpɛ 'ɛ taan ‑nɛ ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ ɛ‑, dɛsaʋn ‑jɛ wɛ‑ ɔ nʋ ɛ‑ ? Dɛ ɔ nʋa, ‑wɛe ɔ 'jea 'mɛ 'ɩn se ɛ 'je 'de ɔ 'ʋn. 'Ma mu ɔ klae‑ 'ʋn kpaa' 'de 'ɩn 'je ɔ i "sii‑. 23 'Kaa ʋʋ 'nɛ Sesi 'a 'bo tu ‑kwlɩ" kɔ ‑tɩ 'a wlu "kpei mamaʋ 'sʋ ʋʋa' "wɔ ‑cruɛn" je 'o "kpei 'bɔɔ‑. 24 'Sʋ Pilatɩ cɛn 'o wlu ɔ 'na : Dɛ ao ‑teea' i a muɛ nʋʋa'. 25 "Ju ‑nɩa ‑kaso 'di 'de 'blʋajei wɔn o toa' ke "ku 'dbaa 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de ‑ɔɔ i "sii ‑tɩ ʋʋ ‑teea' i ‑tee ‑tee"‑ ɛ, ɔmɔ Pilatɩ "sii‑ i. 'Sʋ ɔ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ Sesi kwa, ‑wɛe dɛ ʋʋ nɩa "i, ʋʋ 'je ɔ "jrii nʋ.

Sesi kɔɔɛ' 'bo tu ‑kwlɩ"

(Matie 27.32-44 ; Makɩ 15.21-32 ; San 19.17-27)

26 ‑Ta ʋʋa kpaa Sesi 'dbaa' a, 'bomɔ ʋʋ ke Sirɛnɩ i due' nyʋ a 'daa‑ Simɔ ‑gbʋʋn' 'bo ‑jei", ‑mɛ ɔɔ 'wlʋɛ ‑gbei". 'Sʋ ʋʋ nynɔɔ i ‑wɛe ʋʋ ‑tu" ɔ Sesi 'a 'mɛtu "kpei 'de ɔ 'je ɛ 'ble 'bo ɔ 'de.

27 Nyʋ ‑tuu"‑tuu 'wla ʋʋpʋ 'dei. 'Nynʋkpae' a ‑fɩɩn", ʋʋa bla pɛe‑ 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 28 'Sʋ Sesi "biiɛ i 'de ʋʋpʋ o fɔ o ‑wɛe ɔ 'na : Selisalɛm‑nynʋkpae', ao 'bo 'ʋn ‑fɩɛn"‑, ao ‑fɩn" aoa' ‑cɛ" ke aoa' "nynuu ke‑, 29 dɛ‑nʋɛ' 'wɩ jrɩ' ‑a mu nynia' ‑wɛe nyʋ 'je wlu ka : 'Mʋa nʋ ‑sran ‑sie nynʋkpae', 'mʋa‑ nʋ "kwli ‑sea' "ju 'wlʋ due' ɛ, ɛ ke nyɩɩɛ "ju sea' 'nya due' ke‑. 30 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, nyʋ a muɛ wlua' ka : Crʋɩ klae" ɩ 'wla 'de ‑a "kpei, crʋko" ɩ kaan ‑a "jrii‑. 31 'Kaa ‑bo ʋʋa sea dɩ ‑nɩ tu jao "jrii nʋ 'ee 'de ‑mɛ tu soɛ ‑mɛ 'e ?

32 ‑Ta ʋʋa kpaa Sesi ɛ, ʋʋ kpa 'diwɔnyniʋn 'sɔɔn ‑ke 'de ʋʋ ke Sesi 'e ‑tadue 'mɛɛ. 33 Ʋʋ nynia 'o ‑ta nyʋ a 'daa‑ "jru kpa" a, 'bo ʋʋ kɔɔ Sesi tu ‑kwlɩ". Ʋʋ kɔ 'diwɔnyniʋn 'sɔɔn ‑nʋ 'mɛ 'bo tu ‑kwlɩ" ‑ke. Due' kɔɔɛ 'o Sesi 'a dianfɔ o, ‑wɛe due' ‑nɔ kɔɔɛ 'o ɔɔ' kʋanfɔ o. 34 'Sʋ Sesi wlu' ka ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, dɩ ʋʋa nʋa ‑ta ɛ 'bo ɩ ‑sroɛ' 'bo ʋʋpʋ "jru, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se 'e ɩ 'de juo‑.

Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, "soa‑wi" pooɛ ɔɔ' 'ʋnpaadɩ soa', ‑wɛe ʋʋ ‑gblɩ' 'ʋn 'bo ʋʋ 'a 'sʋ 'nynɩ. 35 ‑Ta ʋʋ kɔɔa Sesi 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑gbae'‑, ‑wɛe ‑ʋʋa ‑jraa' ʋʋpʋ. 'pee jeʋn ‑wi" a wlaa Sesi 'mɛ, ʋʋ 'na : Ɔmɔ ‑ɔ ‑pʋʋa' nyʋ jrʋ' ɛ, ɔ 'pʋʋ‑ ɔɔ' ‑cɛ" la ‑a ‑je ɔ 'je 'de ! ‑Bo ɔ nɩ Klisɩ, "ju Kea 'cra i 'de nyʋ "klu ɛ, ‑mɛ ɔ "sii‑ la 'e ! 36 "Soa‑wi" a wlaa Sesi 'mɛ ‑ke, ʋʋ 'kpaa' 'bo ɔ ‑pʋn", ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ɔ ‑koonmɔ. 37 'De ʋʋ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑pʋʋ' ‑ma ‑cɛ" la 'e ! 38 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Sesi "jru kpɔ' fɔ o ɛ, ɛ 'naa : "Ju ‑nɔ nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑o.

39 'Diwɔnyniʋn ‑ʋʋ ‑kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋa' due' a ‑cree"‑ Sesi 'mɛ ɔ 'na : ‑Ɩn se Klisɩ nɩ ‑nɛ ɛ‑ ? ‑Ɩn ‑pʋʋ' ‑ma ‑cɛ", ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑a 'pʋʋ‑ ‑ke. 40 Ɔ 'tmʋa dɛ ‑nɛ 'sʋ due' ‑sia 'o ‑teɛ ɔɔ' "bli ‑cɛa' ‑pʋn" ɔ 'na : Kea 'a faʋn 'a nʋ ‑ʋʋn ? 'Pee kpʋan ‑mɔ ‑ke ɛ, dɛ ‑nɛ mɛ ‑ma ‑tmʋʋ ? 41 ‑Mɔ ‑ke 'mɔ ke‑ ‑a ‑nɩɛ kui wɔn 'je ka‑, dɛ‑nʋɛ' ‑aa kplɩn saɩn, 'a ‑kei" mɛ ‑aa ‑je, 'kaa "ju ‑nɔ ‑mɔ se dɛsaʋn jrɛ' nʋ. 42 'Sʋ ɔ wlu' 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : ‑Bo ‑ma sea 'de ‑ma 'beɔdɛ 'ʋn de ji ɛ, ‑mɛ ‑ɩn po 'ma ‑tɩ' ‑kwlʋ o. 43 'Sʋ Sesi wlu' 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ ‑ʋn, 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑ɩn ‑ke ‑aa muɛ 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di mua'.

Sesi 'a 'mɛa'

(Matie 27.45-56 ; Makɩ 15.33-41 ; San 19.28-30)

44 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ 'jrʋ ‑teɛ ‑gbao, 'kaa ɛ "muɛ "jri. 'Sʋ kwie kpʋn' 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei mamaʋ 'sʋ, ɛ je ‑kwie" jrʋ ‑gbao jɛɛ‑. 45 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, tae' fɔ ‑nɩa Kea ‑gbu klaa" 'di ɛ, ɛ sɔn 'fɔ 'o 'bo ‑kwea'‑. 46 'Sʋ Sesi "wɔ ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, 'ɩn ‑teɛ' ɛ 'ma 'kmʋ kwa. Ɔ 'da kan' 'sʋ, ɔɔ' feeɛ' bluɛ i‑.

47 "Soa ‑wi" 'a ‑jeopoi 'jeea dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ɔ 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ɔ 'na : Tɔ' ‑tɩ ‑o, "ju ‑nɔ nɩɛ 'pepe ‑cɛɛn'‑. 48 Nyʋ "klein ‑kwea de 'jeea dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ, ʋʋ muɛ ‑gbɛin" woi 'de kplea' 'ʋn.

49 Sesi 'a "dɛi‑wi" ke, 'nynʋkpae' ‑wlʋa Galile 'de ‑ʋʋ ‑ke ɔ jia poɛ kɩɩn ‑ta ‑tɔɔn, ‑wɛe ʋʋa ‑gbʋn' dɛ ‑ɛɛ nʋʋa ja.

Ʋʋ ‑teɛ' Sesi i

(Matie 27.57-61 ; Makɩ 15.42-47 ; San 19.38-42)

50-51 ‑Gbajei due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Sosɛʋ, ɔ 'wlʋɛ 'o Arimate 'de Suide, ɔɔ fuɛ Kea 'a 'beɔ dɛ‑. Ta ‑gbajeʋn a pooa Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ ɛ, ɔ ke ʋʋ se ɛ 'ʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ɔ "srɛi, ɔɔ pleeɛ Kea. 52 Ɔmɔ ‑ɔ mu Sesi 'a "ku i ‑teea' 'de Pilatɩ o. 53 'Sʋ ɔ ‑sa ɔɔ' "ku 'bo tu ‑kwlɩ", ɔ "fin ɔ tae' plu "jrui ‑wɛe ɔ ‑te' ɔ i 'de ‑gbaɩn' 'di. Ɛɛ' ‑gbaɩn' tu "bluuɛ' 'de 'soa‑ 'di, ʋʋ se nyɔ i ‑te 'de ɛ 'di due'.

54 Ɛ nɩɛ dɩ nmaewɩ ‑o, Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlewɩ 'a ‑kwie". 55 'Nynʋkpae' ‑wlʋa Galile ‑ʋʋ ‑ke Sesi a na, ʋʋ ke Soseʋ mu' ‑wɛe ʋʋ sie Sesi 'a i ‑tesʋn ke ɔɔ' ‑gbaɩn' "jriɛ‑ o. Ʋʋ 'jea Sesi 'a "ku 'de ‑gbaɩn' 'di po‑ta 'sʋ ɛ, 56 ʋʋ 'wlua 'e ‑gbaɩn' "kpei ʋʋ muɛ ‑kwlɔ de, ‑wɛe ʋʋ nmae 'cna ke -dai'klɔ ke‑ 'sʋ ʋʋ ‑kwle', dɛ‑nʋɛ' ɛ nɩɛ ‑kwle ‑wɩ ‑o 'kamɔ kɛ' 'da.

24

Sesi 'a "kunyɩɔ' sɔan'

(Matie 28.1-10 ; Makɩ 16.1-8 ; San 20.1-10)

1 Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlewɩ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛɛ' ‑sɔn' wɔin" 'sʋ, 'nynʋkpae' ‑nʋ ‑cnʋʋn' 'de ‑gbaɩn' "kpei, ʋʋ kpa 'e ‑dai'klɔ ʋʋ nmaea. 2 ‑Ta ʋʋa mua ‑mɛ "soukpo ‑ɛ ‑kaan 'bo ‑gbaɩn' "wɔin 'wlʋ 'o 'wɛ‑. 3 'Sʋ ʋʋ pa 'de ‑gbaɩn' 'di, 'kaa ʋʋ se Tʋ"bo Sesi 'a "ku jɛɛ‑. 4 ‑Ta ʋʋ nɩɛ tɔ' "kpei naa' a, 'sʋ nyʋ 'sɔɔn jrʋ' ‑ʋʋa 'ʋnpaadɩ a fan ‑taan' ʋʋpʋ "kpei. 5 'Sʋ dɛ waa ʋʋpʋ 'dii, ʋʋ bla "jru ‑kwlɩ". 'Sʋ nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ wluɛ ʋʋ ‑pee ʋʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn "ju ‑nɩa 'kmʋ i 'de 'mɛʋn "klu ɛ‑ ? 6 'Kaa ɔ se ‑ta nɩ‑, ɔ sɔn "kunyɩɔ'. ‑Ta ɔ ke ao nɩɩa 'e Galile 'de ɛ, dɛ ɔ 'tmʋa ao po ɛ ‑kwlʋ o, ɔ wlu' ka 'de‑ ɔ 'na : 7 nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'de tooɛ ‑o 'de dɛsaʋnʋʋn 'kwa, 'de ɔ 'je kɔɔɛ‑ 'bo tu ‑kwlɩ", ‑wɛe ɔ 'je 'kmʋ de ji 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di.

8 'Sʋ wlu Sesi 'tmʋa 'de ɛ, 'nynʋkpae' ‑nʋ po ɛ ‑kwlʋ o. 9 Ʋʋ 'wlʋa 'de ‑gbaɩn' "kpei ɛ, dɩ "klein ʋʋ 'jeea "jriɛ‑, ʋʋ 'tmʋ ɩ 'de dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' ke nyʋ jrʋ' ‑pee. 10 Ɛ nɩ Madi ‑wlʋa Madala ke Saanɩ ke Sakɩ de Madi ke 'nynʋkpae' jrʋ' ‑ke ʋʋ nɩa 'o ke, ʋʋpʋ ‑tmʋ dɛ ‑nɛ 'de Sesi 'a dboʋn ‑pee. 11 Dɛ 'nynʋkpae' ‑nʋ 'tmʋa 'mʋa‑ ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa 'wɔn ɛ 'mii ka ja jaa' nɩa. 12 'Kaa Piɛi sɔan 'ʋn 'sʋ ɔ kpa plea' 'de ‑gbaɩn' "kpei ɔ ‑gbʋn 'de ɛ 'di, 'kaa tae' plu 'a 'sʋ mɛ ɔ 'jee "jriɛ‑. Dɛ ɔ 'jea 'mʋa‑ ɛ "mɔɔ‑ tai' 'sʋ ɔ muɛ ‑gbɛin" de.

'Bo Emaisɩ ‑jei"

(Makɩ 16.12-13)

13 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, klai" nynuu 'sɔɔn ‑ʋʋa mu 'de ‑kwlɔ due' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Emmaisɩ 'di. ‑Jeblʋ 'a ‑toe 'a ‑puue 'jɔ due' ‑nɩ 'o ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu ke Selisalɛm 'nynɩ. 14 'Sʋ dɩ "klein ‑nʋʋa 'de Selisalɛm ɛ, ʋʋa 'tmʋ ɩ "wɔin. 15 ‑Ta ʋʋ nɩɩa wlua' 'de ba o ‑tooa' 'ʋn 'sʋ Sesi 'kpaa' 'bo ʋʋpʋ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ ke ʋʋpʋ a naa bɩ' i. 16 'Kaa ʋʋa' "jri kuɛ kwa ʋʋ se ɔ "i juo‑. 17 ‑Wɛe ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ aoa di 'mii 'de ao ‑wee' je "jrii "kɩkɩ nɩ kan' a‑ ? 18 'Sʋ ʋʋa' due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Kleopasɩ ɛ, ɔ wlu' 'de Sesi ‑pee ɔ 'na : ‑Ta ‑mɔ ‑wlʋ 'de Selisalɛm‑nyʋ "klu, ‑wɛe dɩ "klein ‑nʋʋa 'de 'wɩ ‑nɩ 'di ‑wɛe ‑ɩn sɩ juo ɛ‑ ? 19 'De Sesi 'na : ‑Mɩ 'a dɩ tu 'de ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑ɔ ‑nɩa Kea 'a wlu 'kwajaai "jrii ɛ, ɩmɩ ‑aa ‑tmʋ. Sesi ‑nɔ ɔɔ' "ikmaa' poɛ "jri "kpae' 'de ɔɔ' nʋʋdɩ ke ɔɔ' wlusʋn 'ʋn 'bo Kea ke nyʋ ‑wee' "juɔi. 20 Ka ‑aa 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" to ɔ 'emu ‑wɛe ʋʋ 'jea ɔɔ' 'pee, 'de ʋʋ kʋɔ ɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑ɩn sɩ 'wɔɔn ? 21 ‑Apʋ mɔɔ naa tɔ' i 'de ɛ, ‑a ‑na ɔmɔ ‑je israɛ‑nyʋ seie‑ 'de ʋʋa' tʋnyʋ 'kwa 'de‑, 'kaa ɩa' dɩ tu nʋʋa ‑sɩan ɛɛ' 'wɩ taan ‑nɛ ka. 22 Tɔ' ‑o, 'nynʋkpae' jrʋ' ‑wlʋ 'e ‑a "klu ‑ʋʋ ‑ma" a ‑a tai', ʋʋ mua 'de ‑gbaɩn' "kpei ‑sɔn' wɔin" ɛ. 23 Ʋʋ se ɔɔ' "ku jɛɛ‑, ʋʋ jia de 'sʋ ʋʋ 'na : Kea 'a "soa‑wi" ‑wlu 'de ʋʋ ‑pee ‑ʋʋ ‑na : Ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ nɩɛ 'kmʋ. 24 ‑Wɛe nyʋ jrʋ' 'wlʋ 'e ‑a "klu 'de ʋʋ mu 'e ‑gbaɩn' "kpei ‑wɛe dɩ "klein 'nynʋkpae' "sia 'nynɩ ʋʋ jɛɛ ɩ kan' ‑cɛɛn'‑, 'kaa ʋʋ se ɔmɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa 'je.

25 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'Oo nyiɔpʋ ao se ‑mɛ 'ɛ tɔ'di nɩ kan' a‑ ? Dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'de ɛ, aoa' ɩa' tɔ 'ʋn nɩɛ 'kle ! 26 Klisɩ se 'kle ‑nɛ 'ʋn cɛɛn i 'dee‑ ‑wɛe ɔɔ' 'beɔdɛ se 'de ɔ 'kwa 'kpai ? 27 ‑Wɛe dɩ "klein Moisɩ ke Kea 'a weepoʋn 'tmʋa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'de ʋʋa' 'sbɛ 'di tɛin" ɛ, ɔ ‑tee ɩa' wɔ ‑saa 'de ʋʋ ‑pee.

28 ‑Ta ʋʋa nynia 'o ‑kwlɔ ʋʋa mua 'di ‑pʋn" 'sʋ, ka nyɔ ɔ ‑sia' ‑wɛe ɔɔ mua nyaa 'kamɔ Sesi a ‑pɔn ɔ 'je nʋ 'de‑. 29 'Kaa ʋʋ kpʋʋn ɔ i ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑ji' ‑ɩn ‑ke ‑a ‑je ‑ta 'pɛn, ‑kwlu' a ‑kɔ' 'sʋ Sesi ke ʋʋ paa 'o ‑kwlɔ. 30 ‑Ta ɔ ke ʋʋ nɩa dɛ dia' 'bo 'tablʋ "kpei 'sʋ ɛ, ɔ "duɛ ‑di'pɛn 'ʋn ɔ ‑kɔ ɛɛ' Kea 'sɛ poa' ‑wɛe ɔ cɩɛn ɛ i 'de ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ. 31 'Sʋ ʋʋa' "jri 'bai' ʋʋ juo ɔ "i, 'kaa ɔ "maa ʋʋpʋ "jrii. 32 'Sʋ ʋʋa wluɛ ba ‑pee, ʋʋ 'na : ‑A ‑blu" ‑aa, ɔmɔ ‑o 'teɔ 'dee‑, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔɔ ‑saa' Kea 'a wlu wɔ 'de ‑a ‑pee 'sʋ ‑a 'di cɛn 'cna "kpei 'dee‑. 33 'Bo ɛ "sri ʋʋ je Selisalɛm de mu, ʋʋ je dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' ke nyʋ ‑ke ʋʋ 'kɩɩan "jrui jɛɛ‑. 34 'Sʋ ‑wi" ‑mʋ 'na : Tʋ"bo jiɛ 'kmʋ de ‑cɛɛn'‑, ɔ ke Simɔ 'jee. 35 ‑Wɛe dɛ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii 'bo ‑jei" ke 'de ka Sesi ke ʋʋ nɩa 'o 'tablʋ "kpei ‑wɛe ɔ cɛɛan ‑di'pɛn i 'bo ʋʋ "juɔi ɛ, 'de ʋʋ po ʋʋpʋ ɩa' "kuan.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' "i

(Matie 28.16-20 ; Makɩ 16.14-18 ; San 20.19-23 ; Nʋʋdɩ 1.6-8)

36 Ʋʋ siiɛ wlua' kan' 'sʋ, Sesi 'a ‑cɛ" 'kpa ‑taan' 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑, 'sʋ ɔ 'na : Ao 'je pɛe 'a blua' ! 37 'Sʋ dɛɛ waa ʋʋpʋ 'di i, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋmʋ 'na ‑mɛ ʋʋ 'jeeɛ ‑suu jrɛ' "jriɛ‑ 'de‑. 38 'Kaa Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ɛɛ tai' "maa aopʋ ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ aoa naa tɔ' ‑nɩa kan' i 'de ao pɛe o ɛ‑ ? 39 Ao ‑gbʋn 'ma kwa ke 'ma bɩ ja, ɛ 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑o ! Ao 'tʋn 'mi i, ao 'je 'ʋn 'je, dɛ‑nʋɛ' ‑suu se ‑sɩɩɛn' ke 'kpa 'ble ka 'mɔ nɩa. 40 ‑Ta ɔɔ 'tmʋa wlu ‑nɛ ‑mɛ, ɔɔ toɛ ʋʋpʋ ɔɔ' kwa ke ɔɔ' bɩ "i. 41 Ʋʋa nʋ 'mʋa‑ 'mɛ ‑mɔ, 'kaa ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je ke 'pepe. Ka ʋʋ nɩa 'de tai' 'a "maa' 'ʋn Sesi 'jea kan' 'sʋ, ɔ ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : Ao 'ble diidɛ jrɛ' 'mɛ ‑taa ? 42 'Sʋ ʋʋ to ɔ daa‑smii 'a tie "i, 'sʋ ɔ "duo ɛ 'ʋn 'ɛ, 43 ‑wɛe ɔ ‑te ɩa' dia' ‑pʋn" 'bo ʋʋpʋ "juɔi.

44 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Ta ao ke 'ma ‑a ‑teea i 'de ɛ, dɛ 'ɩn 'tmʋa, ɛ ka, 'ɩn wlu' ka 'ɩn 'naa : Dɩ "klein Moisɩ o, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn o, Dafidɩ 'crɩa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩ 'je 'o nyni ‑o se. 45 'Sʋ ɔ kaiɛn ʋʋpʋ 'a tɔ' wɔn ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'dei 'wɔn. 46 'Sʋ ɔ 'na : Dɛ ‑crɩɩa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ka : Klisɩ a muɛ 'kle 'jea' mamaʋ 'sʋ ɛ 'je ɔɔ' 'mɛa' jɛɛ‑, ‑wɛe ɔ 'je "kunyɩɔ' sɔn 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di. 47 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ 'kmʋ fai" poo ‑tɩ ke dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑tɩ a muɛ 'tmʋʋa' 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn 'de 'bluadidɩ ‑wee' "klein ‑pee. 'Kaa 'bo Selisalɛm mɔ ɛɛ' 'tmʋa' 'je ‑tee. 48 Aopʋ ‑nɩ ɩa' dɩ tu 'a ‑ta 'jeʋn. 49 'De ao ‑gbʋn 'nɔ ‑suu ‑ɛɛ wlu 'ɩn "Bo cɛan ‑tie" ɛ, 'ma mu ɛ jaa' 'de aopʋ 'ʋn. 'Kaa ao ‑te i 'bo Selisalɛm mamaʋ 'sʋ ɛɛ' "ikmaa' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'je aopʋ "kpei ji.

Sesi muɛ jaʋn 'di

(Makɩ 16.19-20 ; Nʋʋdɩ 1.9-11)

50 Ɛ 'wlʋa 'o muɛ, Sesi ke ʋʋpʋ muɛ 'de Betani fɔ o, 'bomɔ ɔ kpa sɩn "jɛi ɔ poo ʋʋpʋ "diwan. 51 Ɔ "siɛ ʋʋpʋ 'a "diwan poa' 'sʋ ɔ je 'ʋnsɔn 'bo ʋʋpʋ "klu, ɔ je jaʋn 'di mu. 52 Ʋʋpʋ mɔ ‑kɔa' ɔɔ' "juɔi ‑gbɛɛa' 'sʋ ʋʋ muɛ Selisalɛm de 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 53 Ʋʋa 'kɩɩɛn "jrui jeejee 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ʋʋa ble ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i.

San

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

‑Pɔia" ‑tɩ

San

'tmʋa

1

Kea 'a wlu ‑snɛɛ nyiɔ 'ʋn

1 ‑Ta 'kmʋ a ‑teea a, ‑mɛ wlu nɩ' sese, wlu nɩɛ 'de Kea 'ʋn ‑wɛe wlu nɩ Kea. 2 Wlu ke Kea 'kpaa tɛin" sese. 3 Kea cɛɛn 'de wlu 'ʋn ‑wɛe ɛ po dɩ ‑wee' "klein 'kmʋ. Dɛ "o dɛ ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ ‑wɛe wlu sea nʋ, ‑mɛ se nɩ‑. 4 'De ɛ 'ʋn mɔ 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn'‑ 'wlʋ. Ɛɛ' 'kmʋ tu mɛ ‑nɩ nyʋ ‑wee' 'a ‑sɔn'. 5 ‑Sɔn' ‑nɩa 'mʋa‑ ɛ ‑sɩn' 'de kwie 'ʋn, 'kaa kwie se ‑sɔn' i "fian‑.

6 Kea dboɛ nyɔ due', ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ San. 7 Ɔ ji' ‑wɛe ɔ 'e ‑sɔn' 'ɔ ‑tɩ' 'tmʋ, 'de nyʋ ‑wee' 'je ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'bo ɔɔ' wlui". 8 Ɔmɔ se ‑sɔn' nɩ‑, 'kaa ɔ ji' ‑wɛe ɔ 'je ‑sɔn' 'ɔ ‑tɩ' 'tmʋ.

9 Ɛɛ' ‑sɔn' tu mɛ ‑nɩ ‑sɔn' ‑cɛɛn'‑ ‑ɛ ji 'kmʋ 'de ‑ɛ ‑sɩn' 'de nyʋ ‑wee' "klein "kpei. 10 Sesi mɔ ‑nɩ Kea 'a wlu ‑ɔ ‑nɩ 'kmʋ sese, ɔmɔ Kea cɛɛn 'ʋn ‑wɛe ɛ nʋ 'kmʋ 'kaa 'kmʋ "kpei nyʋ se ɔɔ' ‑tɩ' 'wɔɔn‑. 11 Ɔ jiɛ 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'blʋa‑ "kpei, 'kaa ɔɔ' 'cɛ‑wi" se ɔ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. 12 'Kaa nyʋ klein" ‑kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ɔ nʋɛ' 'sʋ ‑wi" ‑mʋ 'bɛɛ' ʋʋ 'je Kea 'a "nynuu‑ 'kpa. 13 Ʋʋ 'jea Kea 'a "nynuu‑ 'kpa a, ɛ se 'e nyiɔ 'ɔ nymɔ ke, ɔɔ' tɔ' 'ʋn 'wlʋ, ɛ 'wlʋɛ 'e Kea 'ʋn.

14 Kea 'a wlu ‑nɛ mɛ ‑srɛɛn nyiɔ 'ʋn. Ɔ "tiɛ 'de ‑a "klu. Ɔmɔ "diwan ke tɔ' ‑tɩ "ji 'ʋn. ‑A ‑jraa' ɔɔ' "ikmaa' 'mɛ, ka "jujɔ due' koun ‑gbai' 'blea ɔ "bo 'a "ikmaa' ‑wee' "klein.

15 San ‑nɩa ɔɔ' ‑tɩ' 'a ‑ta 'jei ɔmɔ ‑na : "Ju ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'de ɛ ‑wɛe 'ɩn 'na : ɔɔ muɛ jia' 'de 'ʋn 'de ɛ, ɔ nɩɛ dɛwɔn ɔ je 'ʋn ‑sii, dɛ‑nʋɛ' ɔ ke 'kmʋ 'kpaa 'bo 'ʋn "juɔi.

16 Dɩ ‑wee' "klein pooɛ 'de ɔ 'ʋn kɩɩn, ɛmɛ ‑tɩ ɔ "jii ‑aʋn "diwan 'a "kwli ‑wee' wɔn. 17 Tɔ' ‑o, Kea jaa Moisɩ kɛ' 'kwa ‑wɛe ɛ "nyɩ ‑aʋn, 'kaa ɛ cɛɛn 'de Sesi 'ʋn ‑wɛe ɛ "nyɩ ‑aʋn 'saa 'ʋn ke tɔ' ‑tɩ. 18 Nyɔ "o nyɔ se Kea "jriɛ 'jee due', 'kaa "Ju jɔ due' ‑nɩa 'o "Bo ‑pʋn" ɛ mɔ ‑sɛ 'kwla 'de ‑a ‑pee.

San Batisɩ 'a wlu

(Matie 3.1-12 ; Makɩ 1.1-8 ; Luikɩ 3.1-18)

19 Ka San nʋa Sesi 'a ‑tɩ' 'tmʋ sʋn 'ka ka : Suifʋ‑wi" 'a "jru kpɔ' i ‑teʋn ‑nɩa Selisalɛm dboɛ 'sraa ‑saʋn jrʋ' ke Kea ‑gbu sʋn opoʋn ke 'de San o ‑wɛe ‑ʋʋ mu ɔ i‑teea', ʋʋ 'na : ‑Mɔ 'ee, ‑ɩn ‑nɩɛ nyɔɔ ‑o ɛ ? 20 San wa 'wɔn i ɔ je wlu‑, ɔ se dɛ jrɛ' ‑sie"‑, ɔ 'na : 'Ɩn se Klisɩ nɩ‑. 21 'De ʋʋ ‑tee' ɔ i ke'wlɛ ʋʋ 'na : Nyɔ ‑ɩn ‑nɩ 'ja a‑ ? ‑Ɩn ‑nɩɛ Eli ‑o ? San 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn se ɔ nɩ‑. 'De ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai ‑nɔ ‑oo ? San 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn se ɔ nɩ‑. 22 'Sʋ ʋʋ 'na : 'De ‑mɛ ‑ma 'nynɩ wɛ‑ 'ja a‑ ? ‑Aa ‑teeɛ' ‑mii ‑wɛe nyʋ ‑dboa' ‑aʋn ‑a ‑je ʋʋpʋ "kuan kpa. Dɛ ‑ma ‑daa' ‑ma ‑cɛ" ‑gbo' ɛ‑ ? 23 'Bomɔ San wluu‑, ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ

"ju ‑nɩa 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei 'a wee po wlu ‑o, ɔ 'naa : Ao nmae Tʋ"bo 'a ‑je !

Ka Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋ ɛ 'de ɔɔ' 'sbɛ 'di ɛ, 'kamɔ 'mɔ nɩ‑.

24 'De nyʋ ʋʋ dboa 'e San o 'mʋa‑ "klu ɛ, Fariseɛn‑wi" ‑nɩ 'e mu, 25 ʋʋ ‑tee' ɔ i ka, ʋʋ 'na : ‑Ɩn sea Klisɩ nɩ‑, ‑ɩn sea Eli nɩ‑, ‑ɩn sea Kea 'a wlu 'kwajaai nɩ 'ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ ‑ma po nyʋ "ni "jru ɛ‑ ? 26 'Sʋ San 'na : "ni mɛ 'ma po nyʋ "jru, 'kaa 'de aopʋ "klu ɛ, "ju due' ‑nɩ 'e 'mɔ 'de ao se juo‑, 27 'kaa 'ɩn se ɔɔ' "kwlai 'a "dbi "ikain ka nɩ‑.

28 Dɩ ‑nɩ ‑wee' nʋʋɛ' 'bo Betani 'de Sudɛn juuɔ 'de, ‑ta San a pooa nyʋ "ni "jru ɛ.

San 'daa Sesi Kea 'a 'sraa ‑sablaa'

29 Ɛɛ' ‑sɔn' jrɛ' ‑sɩan', Sesi jiɛ 'de San o. 'sʋ ɔ 'na : Kea 'a blaa ju ‑ɛɛ ‑kɔa' nyʋ ‑wee' 'a dɛsaʋn, ɛ ka ! 30 Ɔmɔ ‑nɩ "ju ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa ‑wɛe 'ɩn 'na "ju ‑ɔɔ jia 'bo 'ʋn 'de ɔ 'bɛi" ɔ je 'ʋn ‑sii, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ 'kmʋ sese 'bo 'ʋn "juɔi. 31 'Ɩn se ɔ juo‑ ‑ke 'de‑, 'kaa 'ma poɛ nyʋ "ni "jru ‑wɛe Israɛ‑kɔʋn 'je ɔɔ' ‑tɩ' juo‑. 32 San wlu' ke'wlɛ ɔ 'na : ‑Ta Kea 'a ‑Suu 'wlʋa 'e jaʋn 'di, ‑wɛe ɛ "sia i 'bo ɔ "jru ɛ, 'ɩn 'je ɛɛ' ‑ta 'mɛ. Ka ‑gbɛɛ' nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 33 'De ‑mɛ 'mɔ sɩ ɔ juo ke ‑wee' 'de‑, 'kaa Kea ‑dboa' 'ʋn nyʋ "ni "jru poa', ɛmɛ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka, ɛ 'na : ‑Ma muɛ 'ma ‑Suu i 'jea', ɛ 'je i "si 'bo "ju due' "kpei. Ɔɔ' "ju tu mɔ ‑ɔɔ mu 'ma ‑Suu nyʋ "jru poa. 34 ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' ‑ta, 'de ka ɔ nɩa Kea 'a "Ju, 'ɩn 'je kan' ‑wɛe 'ɩn 'tmʋ ɛ 'de ao ‑pee.

Sesi 'a "i‑saa' klai" nynuu

35 Ɛɛ' ‑sɔn' jrɛ' ‑sɩan', ‑ta San nɩa 'bo ɔ nɩ‑ ke'wlɛ, ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu 'sɔɔn ke. 36 Ɔ 'jea Sesi ɔɔ ‑sia' 'sʋ ɔ 'na : Kea 'a 'blaa ju ‑nao. 37 San 'a klai" nynuu 'sɔɔn ‑nʋ 'wɔan wlu ɔ 'tmʋa ‑nɛ 'sʋ, ʋʋ bla 'o Sesi 'de. 38 Sesi ‑gbʋan de 'sʋ ka ʋʋa ji ɔ kɩn ɔ 'je kan' 'mɛ, 'de ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Dɛ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ? Ʋʋ 'na : Rabbi, (ɛ 'de mɛ ‑nɩ nyʋ dɛtɔɔi) ‑ta ka ‑ɩn ‑koo ɛ‑ ? 39 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ji 'je ! Ʋʋ mu' ‑cɛɛn'‑, ʋʋ je ‑ta ɔ kooa 'je. 'Bomɔ ʋʋ ke ɔ nɩ 'de 'wɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'di. 'De ‑ta ɛɛ nʋʋa kan' ‑mɛ ‑kwie" jrʋ ‑teɛ ‑gbao.

40 Nyʋ 'sɔɔn ‑wɔan San 'a wlu ‑wɛe ‑ʋʋ bla 'o Sesi 'de ɛ, ʋʋa' due' 'a 'nynɩ ‑nɩ Ancre, ɔ nɩɛ Simɔ Piɛi 'a de'di ‑o. 41 Ɔmɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑jɛɛ ɔɔ' de'di Simɔ 'de ɔ 'na : ‑A ‑jee' Mesi "jriɛ‑ ‑wɛ‑ ! (Ɛ 'de mɛ ‑nɩ Klisɩ, Nyʋ'pʋʋi Kea ‑tea' 'o ɛ.) 42 ‑Wɛe ɔ kpa Simɔ 'de Sesi o. Sesi ‑gbʋan Simɔ ja 'sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Sonasɩ 'a "ju Simɔ ‑o, 'bode ɛ, ‑ma 'nynɩ ‑nɩ Sefasɩ (ɛ 'de mɛ ‑nɩ Piɛi, "sou).

Sesi 'da Filipʋ ke Natanaɛ ke

43 Ɛɛ' ‑sɔn' jrɛ' ‑sɩan' Sesi ‑nɩɛi" ɔ 'je 'e Galile mu 'sʋ ɔ ke Filipʋ ‑gbʋʋn', ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn bla 'bo 'ʋn 'de. 44 Filipʋ ‑mɔ 'wlʋɛ 'o Besaida 'bo Ancre ke Piɛi o ‑kwlɔ.

45 Filipʋ ke Natanaɛ 'jea 'sʋ ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Natanaɛ, "ju ‑ɔɔ ‑tɩ' Moisɩ 'crɩa 'de kɛ'ɛ 'sbɛ 'di, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tɩ' Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa ‑a ‑jeɔ' ‑wɛ‑. Ɛ Soseʋ 'a "ju Sesi ‑ɔ ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑o. 46 'Bomɔ Natanaɛ wluu ɔ 'na : Dɛ 'dɔe 'beeɛ' ɛ 'je 'o Nasarɛtɩ ‑mɔ 'wlʋʋ ? Filipʋ 'na : ‑Mɔ ji 'je 'sʋ.

47 Sesi 'jea Natanaɛ ɔɔ jia 'de ɔ o 'sʋ, ɔ wlu' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn, ɔ 'na : Israɛ i 'a ‑cɛ" 'kpa ‑mɔ ka, sɩ ‑tɩ se 'de ɔ 'ʋn nɩ‑. 48 'De Natanaɛ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : ‑Ta ‑ɩn juo 'ʋn ɛ‑ ? Sesi 'na : ‑Ta ‑ɩn ‑nɩɩa 'bo fikɩtu ‑sɔn 'bo 'ɩn 'jee ‑ʋn, ‑mɛ Filipʋ se ‑ʋn 'daa‑ ji ke. 49 'Sʋ Natanaɛ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑nɩɛ Kea 'a "Ju ‑wɛe ‑ɩn ‑nɩ Israɛ 'a 'beɔ. 50 'De Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'na 'ɩn 'je ‑ʋn ‑wɛ‑ 'bo fikɩtu ‑sɔn, ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ? ‑Ma muɛ dɩ klae" klae" "jriɛ‑ 'jeea', ɛ 'je ‑jɩ ‑mɩ ‑sii. 51 ‑Wɛe ɔ wlu ke'wlɛ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, aoa muɛ jaʋn 'jea' ɛ 'je wɔn kain‑, 'de Kea 'a "soa‑wi" 'je ‑ja ‑blu' nʋ 'bo nyiɔ 'ɔ "Ju "jru kpɔ'.

2

Sesi 'a "i‑saajrii' 'bo ba "blii "ti ‑kɔ "kpei 'bo Kana

1 Ɛ nʋɛ 'wɩ taan 'sʋ, ba "blitii ‑kɔ ‑tuu" ɛ 'bo Kana 'de Galile. Sesi de nɩ 'o 'ɛ. 2 Ʋʋ 'da Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu ‑kɔ' ‑sɔn ‑ke.

3 Nmɔ ‑kwɛa 'sʋ, Sesi de wlu' 'de ɔ ‑pee ʋ 'na : Ʋʋ se nmɔ 'ble 'bode ‑o. 4 'Sʋ Sesi 'na : "Ju 'nynɔ, aa' tɔ' ke 'ma tɔ' se due' nɩ‑. 'Ma ‑nɛ nɔ" se 'o nyni ke. 5 'Sʋ ʋ wlu' 'de nyʋdiidɛ "jrii ‑gbleʋn' ‑pee, ʋ 'na : Dɛ "klein ɔɔ mua ao ‑pee 'tmʋa' a, ao nʋ ɛ.

6 ‑Ta ɛɛ nʋa kan' ‑mɛ "soijae ‑mɛɛo"‑ ‑nɩ 'o, Suifʋ‑wi" a po "ni 'di ‑wɛe ʋʋa ‑sa ‑flɛn" kui ka ʋʋa nʋa 'de ʋʋpʋ "bli see ɛ. Ɩa' jae tu ɛ, "ni ‑sʋɩ 'a kwla ‑mɛ" na a "ji jrɩ' ‑wɛe kmɛ' 'due kwla 'sɔɔn ‑ɔ ‑ji" jrɩ'. 7 'Sʋ Sesi wlu' 'de nyʋdiidɛ "jrii ‑gbleʋn' ‑pee ɔ 'na : Ao "jii‑ jae ‑nɩ "ni ! ‑Wɛe ʋʋ po ɩ "ni 'di 'sʋ ɩ "ji. 8 'Sʋ Sesi 'na : Ao "pliɛn la, ao 'je "ju ‑ɔ ‑tea' diidɛ "jru o i kpa. ʋʋ "pliɛn 'sʋ ʋʋ kpɛ'.

9 Diidɩ "jruo ‑tei ‑nɔ ‑tɩan' "ni ‑ɛ ‑snɛɛa nmɔ 'ʋn ‑nɛ wɔn 'sʋ ‑ta ɛɛ' nmɔ tu 'wlʋa ɔ se 'o juo‑, 'kaa diidɛ ‑gbleʋn ‑cria' "ni ɛ, ‑wi" ‑mʋ juo 'o 'ɛ 'pepe. 'Sʋ ɔ 'da 'nynɔjei 'mɛ, 10 ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Nyɔɔ 'nyɩɛ nyʋ nmɔ 'dɔe ke kpɩɩn‑, ‑wɛe ‑jɛ ‑sea wɔn nmɔ ɔ 'bɔɔ de, ‑mɛ nyʋ ‑wee' "jii la. 'Kaa ‑mɔ ‑teɛ' nmɔ 'dɔe i mamaʋ 'sʋ ti je ka nɩ‑.

11 Ka Sesi nʋa ɔɔ' "i‑saa' jrii' nʋ sʋn, 'bo Kana 'de Galile 'kamɔ ‑nao. Ɔɔ' "ikmaa' 'pɛɛn‑ "kpae' 'bomu ‑wɛe ɔɔ' klai" nynuu 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

12 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi ke ɔ de o, ɔɔ' "dei ‑wi" o, ɔɔ' klai" nynuu muɛ Kapɛnaʋm. 'Kaa ʋʋ se 'o 'wɩ ‑tuu" nʋ.

Sesi nʋɛ 'dɔɔ poun i 'de Kea ‑gbu klaa" 'di

(Matie 21.12-13 ; Makɩ 11.15-17 ; Luikɩ 19.45-46)

13 Suifʋ‑wi" 'a kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ nyʋ a 'daa‑ Pakɩ "kʋʋan i 'sʋ, Sesi muɛ Selisalɛm. 14 Ɔ paa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di 'sʋ, ɔ jɛɛ 'e bli' pleʋn o, 'blae pleʋn o, "pai pleʋn o, ɛ ke 'wɛi fai" poʋn ke, ‑mɛ ʋʋ ‑teɛ i 'de ʋʋpʋ 'a klukpa 'de. 15 'Sʋ ɔ "duɛ "dbu 'ʋn 'de ɔ nʋɛ klaejɔ 'ʋn ‑wɛe ɔɔ nʋ ʋʋpʋ i, ɛ ke ʋʋa' bli' ke 'blae ke. Ɔ ‑gba' 'wɛi fai" pooʋn 'a 'wɛi mɩɩ" ja, ɔ ‑gba' ʋʋa' klukpɩ ‑wee' ja. 16 ‑Wɛe ɔ wlu 'e "pai pleʋn ‑pee ɔ 'na : Ao ‑sa dɩ ‑nɩ ‑ta. Ao 'bo 'ʋn "Bo 'a ‑gbu" 'dɔɔpo‑gbu 'ʋn nʋɛ. 17 'Sʋ wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɔɔ' klai" nynuu po ɛ ‑kwlʋ o. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

'Oo Kea, ɛɛ' ‑gbu" 'a 'tʋn a 'dba 'ʋn 'ɛ.

18 Suifʋ‑wi" 'a "jru kpɔ i ‑teʋn "dua wlu 'ʋn 'sʋ ʋʋ 'na : jrii' wɛ‑ ‑ɩn nʋ kaan ‑a ‑jee' "jriɛ 'sʋ ‑ma nʋ dɩ ‑nɩ ɛ‑ ? 19 'De Sesi 'na : Ao ‑gba' Kea ‑gbu klaa" ‑nɛ "jɛi‑, 'ma muɛ poa' 'de 'wɩ taan 'di. 20 'Sʋ Suifʋ‑wi" wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ja" ! Kea ‑gbu klaa" ‑nɛ nyʋ poa 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'jɔ ‑mɛɛo"‑ 'di ɛ, ɛmɛ ‑mɔ ‑na ‑ɩn ‑je po 'de 'wɩ taan ‑gbai' 'dii ? 21 'Kaa Kea ‑gbu ‑jɛ Sesi a "sia 'nynɩ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ' nyiɔjɔ. 22 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Sesi sɔan "kunyɩɔ' 'sʋ ɔɔ' klai" nynuu po ɛɛ' wlu tu 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o. 'Sʋ dɩ "klein ‑crɩɩa' ke wlu Sesi 'tmʋa 'de ɛ ʋʋ 'je ɩ tɔ' 'ʋn.

Dɛ ‑nɩa 'e nyiɔ 'ʋn ɛ, Sesi juɛ'

23 ‑Ta Sesi nɩɩa 'o Selisalɛm, Pakɩ 'a ‑kɔ' nɔ" ɔ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑je jrii' ‑wi" ɔ nʋa ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 24 'Kaa Sesi se ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ‑te', dɛ‑nʋɛ' ɔ juo ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ. 25 Dɩ "klein ‑nɩa 'e nyiɔ pɛe o ɛ, ɔ juo ɩ ‑wee' 'mɛ. Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nyiɔ 'ɔ ‑po' bla 'de ɔ ‑pee.

3

Sesi ke Nikodɛmʋ ke

1 'Kaa "ju due' ‑nɩ 'e Fariseɛn‑wi" "klu, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Nikodɛmʋ, ɔ nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a "jru kpɔ' i ‑tei 'a due' ‑o. 2 Ɔmɔ ‑ji' 'de Sesi o "maʋ', ‑wɛe ‑ɔ ‑wlu ɔ ‑pee ka ‑ɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ka ‑ɩn ‑wlʋa 'e Kea o ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑a dɛ tɔɔ ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' jrii' ‑wi" ‑ma nʋa nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ nʋ ‑bo Kea se ɔ o sie ɛ.

3 Sesi wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑sea' 'wlʋa' dee 'wlʋ ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je Kea 'a 'bɩɔ dɛ 'je. 4 'Sʋ Nikodɛmʋ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : Ka nyɔ ‑kpa ‑kea" ‑mɔ 'je 'wlʋa' dee 'wlʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ɔ 'je 'de ɔ de 'di de mu ‑o ‑wɛe ɔ 'e 'wlʋ ke'wlɛɛ ?

5 Sesi 'na : tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ ‑ʋn, ‑bo nyɔ se 'wlʋ 'de "ni ke ‑suu 'ʋn ɔ se 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e Kea 'a Tʋ"bo ‑kwlɔ 'di pa. 6 Dɛ ‑wlʋa 'e nyiɔ 'ʋn ‑mɛ nɩɛ nyiɔ ‑o, ‑wɛe dɛ ‑wlʋa 'e Kea 'a ‑Suu 'ʋn ‑mɛ nɩɛ Kea 'a dɛ ‑o. 7 ‑Bo 'ɩn 'na ao 'je 'wlʋa' dee 'wlʋ ɛ, tai' 'bo ‑ʋn ‑maa"‑. 8 ‑Ma ‑jee', ‑ta poɔ' nɩai" 'bo ɛɛ muu, 'de ‑ma ‑wɔn ɛɛ' ‑si' wlu 'mɛ, 'kaa ‑ta ɛɛ 'wlʋa, ‑ta ɛɛ mua, ‑ɩn se 'o juo‑. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de nyɔ ‑ɔ ‑wlʋa 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn.

9 'Sʋ Nikodɛmʋ 'na : Ka ‑mɛ 'ɛ dɛ tu 'je nʋʋɛ 'emu ɛ‑ ? 10 'De Sesi 'na : ‑Mɔ ‑nɩa Israɛ‑nyʋ 'a dɛtɔɔi klaa" a, ‑ɩn se dɩ ‑nɩ ‑mɩ juoo‑ ? 11 'Ma 'tmʋʋɛ ‑ʋn tɔ' ‑tɩ, dɛ ‑a ‑juua, ɛmɛ ‑aa ‑tmʋ 'de dɛ "o dɛ ‑a ‑jea a ɛmɛ ‑ɛɛ ‑po' ‑aa bla, 'kaa ‑po' ‑aa bla a aoa' ‑tuɛ" doin". 12 ‑Bo 'ma sea 'blʋa‑ "kpei dɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋ, ‑wɛe aoa' 'je ‑mɩ tɔ' 'ʋn 'ee, ‑mɛ ‑bo 'ma sea jaʋn 'di dɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'ee, ka ao 'je ɩa' tɔ' 'ʋn 'jesʋn nʋ ɛ‑ ? 13 Nyɔ "o nyɔ jrɔ' se 'e jaʋn 'di mu due', ‑bo ɛ se nyiɔ 'ɔ "Ju ‑ɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di nɩ ɛ.

14 'De ka Moisɩ crooa ‑tiɛn‑sɛn tu "i 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, 'kamɔ nyiɔ 'ɔ "Ju 'je 'o tu ‑kwlɩ" kɔɔɛ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ inynaa‑. 15 'De nyɔ "o nyɔ ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ 'e 'kmʋnɩa' ‑sea' "ti ‑ta 'ble 'je. 16 Dɛ‑nʋɛ' Kea 'a nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' ‑siɛ' sʋn' i. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑tu" ‑wɛe ɛ to 'e ɛɛ' "Ju jɔ due' koʋn ‑gbai' 'de nyɔ "o nyɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn je ‑tuɔn blu 'kaa ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ‑ ‑ta 'ble 'jea. 17 Kea mɛ 'de ɛ, ɛ se ɛɛ' "Ju 'nɔ 'kmʋ "kpei dbo 'de ɔ 'e nyiɔ 'pee kpʋʋn‑, 'kaa ɛ dboɔ' ‑wɛe nyiɔ 'je 'pʋʋa' 'je 'de ɔ 'ʋn. 18 Nyɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'pee se ɔ kpʋn i, 'kaa nyɔ ‑sea' ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ, 'pee kpʋn ‑mɔ 'mɛ sese, dɛ‑nʋɛ' ɔ se Kea 'a "Ju jɔ due' koʋn ‑gbai' 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 19 'De ɛɛ' 'pee tu mɛ ‑nɩ : ‑Sɔn' ‑jia' 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, nyiɔpʋ se ɛ "inɩ‑, 'kaa kwie mɛ ʋʋa ‑pɔn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' nʋʋdɩ nyniɛ "jrii. 20 Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ nʋʋkplɩn nynia "jrii ɛ, ɔ 'nyɛ ‑sɔn' 'ʋn 'ɛ, ‑sɔn'ɔ faʋn a nʋɔ', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ plee ɔɔ' kplɩn 'a "kpae' 'pɛɛan' 'mɛ 'de ‑sɔn' 'ʋn. 21 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ nʋa tɔi" dɩ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ji 'e ‑sɔn' 'ʋn ‑wɛe ka ɔɔ 'jea Kea wɔn ɛ, nyʋ a 'je ɛ i 'pepe 'de ɔɔ' nʋʋdɩ 'ʋn.

Sesi ke San Batisɩ ke

22 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu muɛ 'e Suideblʋa "kpei. 'Bomɔ ɔ ke ʋʋ nʋ 'wɩ pla‑, ‑wɛe ɔɔ po nyʋ "ni "jru. 23 San foo" 'sʋ a poɛ nyʋ "ni "jru ‑ke 'bo Enon, ɛ ke Salimʋ "kʋʋan‑ i. 'Bomɔ "ni ‑tuu" nɩ‑, ‑wɛe nyiɔpʋ a mu 'de ɔ o, 'de ɔɔ po ʋʋ "ni "jru. 24 ‑Mɛ San se ‑kaso 'di mu ke.

25 'Sʋ San 'a klai" nynuu 'a jrʋ' ke Suifʋi due' ‑teɛ ba o ‑tooa' ‑pʋn" 'de dɩ nyʋ 'jea 'a nʋ ‑wɛe ʋʋ 'jea 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn. 26 Ʋʋ jiɛ 'e San o, 'de ʋʋ 'na : ‑Aa dɛtɔɔi, "ju ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑nɩa 'e Sudɛn ‑gbuu 'de 'deɛ, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑ɩn ‑tmʋa 'de ‑a ‑pee ɛ, ‑ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ poa nyʋ "ni "jru 'nɩa‑ ‑ke, nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɔ o ! 27 'De San wlu ka ɔ 'na : Nyɔ "o nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'e dɛ 'ble ‑bo Kea 'a ‑cɛ" 'kpa se ɔ "nyɩ ɛ. 28 ‑Ta 'ɩn wluua ‑wɛe 'ɩn 'na 'ɩn se Klisɩ nɩ ɛ aoa' ‑cɛ" 'kpa 'je ɛɛ' ‑ta 'mɛ. 'kaa 'ɩn 'na 'ɩn nɩɛ ɔɔ' "juɔi nai ‑o. 29 Nyɔ ‑blea 'nynɔ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ 'nynɔjei. 'Kaa 'nynɔjei 'a "dɛi ‑mɔ nɩɛ 'bo ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔɔ po ɔɔ' wlu doin" o, ‑wɛe dɩ ɔɔ 'tmʋ, ɩ 'ble ɔɔ' 'mʋa‑. Ɛmɛ ‑tɩ 'ma ‑nɛ 'mʋa‑ 'ma nʋa nɩ 'pepe. 30 Ɔmɔ 'ɔ 'nynɩ 'je "jɛi mu ‑o, ‑wɛe 'ma ‑nɛ 'nynɩ 'e ‑sɔn ji.

Sesi mɔ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di

31 Nyɔ ‑ɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di, ɔ nɩɛ 'o nyʋ ‑wee' "klein "jru kpɔ', 'de nyɔ ‑ɔ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ‑mɔ nɩɛ 'blʋa 'a nyɔ ‑o, ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ 'bluadidɩ 'a 'sʋ 'a ‑tɩ', 'de nyɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di, ‑mɔ nɩɛ 'o dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ'. 32 Dɩ ɔ 'jea 'de ɔ 'wɔan, ɩmɩ ɔɔ 'tmʋ, 'kaa nyɔ ‑ɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' 'wɔɔn‑, ɔ se nɩ‑. 33 Nyɔ ‑jɔ ‑wɔɔan' ɔɔ' ‑tɩ' ɛ, ‑mɔ 'na Kea nɩɛ tɔ' ‑o. 34 Nyɔ Kea dboa, ɔɔ 'tmʋɛ Kea 'a wlu, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑kwɛ‑ ɛɛ' ‑Suu "kpei‑ ɛ je ɔ "nyɩ, ɛ se ɛ dbaa‑. 35 "Bo kma "ju 'a ‑tɩ', ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑te' ɔ dɩ ‑wee' kwa. 36 Nyɔ ‑jea Kea 'a "ju 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ 'jeɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ, 'kaa nyɔ ‑sea' Kea 'a "ju 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ɔ se 'kmʋnɩa' 'je i, ‑mɛ Kea 'a 'cɛn ‑nɩ ɔ "kpei.

4

Sesi ke Samadi 'nynɔ ke

1 Fariseɛn‑wi" 'wɔn ɛ ka Sesi a 'da nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔɔ' klai" nynuu a 'kpa "kpei 'de ɔɔ po nyʋ "ni "jru ɛ ‑sii San. 2 'De tɔ' ‑tɩ 'ʋn ɛ, Sesi 'a ‑cɛ" 'kpa 'a po nyʋ "ni "jru ‑bo ɛ se ɔɔ' klai" nynuu nɩɛ. 3 Sesi 'wɔan dɛ ʋʋa 'tmʋa ‑nɛ 'sʋ, ɔ 'wlʋ 'e Suide 'mɛ ‑wɛe ɔ mu 'e Galile de.

4 ‑Bo ɔ 'je 'emu ɛ, ɔ 'je Samadiblʋa 'ʋn ‑tie" cɛn ‑o se. 5 'Sʋ ɔ nyniɛ 'o Samadi 'a ‑kwlɔ due' nyʋ a 'daa‑ Sikaa ‑pʋn". Ɛɛ' ‑kwlɔ tu ke ‑kle' Sakɔbʋ "nyɩa ɔɔ' "ju Sosɛʋ tɛin" "kʋʋan‑ i. 6 'Bomɔ Sakɔbʋ 'a "nibie nɩ‑. Sesi na ɔ sea 'sʋ ɛ, ɔ ‑teɛ i 'bo "nibie wɔin", ‑mɛ 'jrʋ ‑teɛ ‑gbao.

7 'Sʋ Samadi 'nynɔ due' ‑jia' "niɔ‑ mʋ Sesi wlu ‑pee ɔ 'na : A "nyɩ 'ʋn "ni 'ɩn 'je 'na. 8 ‑Ta ɛɛ nɩa kan' ‑mɛ ɔɔ' klai" nynuu muɛ diidɛ ‑tɩan' 'de ‑kwlɔ. 9 'Sʋ Samadi 'nynɔ ‑nʋ wlu' 'de Sesi ‑pee, ʋ 'na : Ɛ dɛ‑, ‑mɔ ‑nɩa Suifʋi ɛ, ‑mɔ ‑ɔɔ ‑dbaa' 'mɔ ‑nɩa Samari 'nynɔ "ni ? 'De see ɛ, Suifʋ‑wi" ke Samadi kɔʋn 'nyɩɩɛ 'ʋn 'ɛ, ʋʋa' poo wɔn o. 10 'Bomɔ Sesi 'na : bo a juo dɛ Kea a "nyɩa nyʋ foo" 'ʋn 'de ɛ, 'de "ju ‑jɔ ‑ɔɔ ‑dbaa' aʋn "ni ‑bo a juo ‑mɔ ‑ke 'de ɛ, ‑mɛ ɔmɔ a 'je ‑ɔ "ni 'dbaa 'de‑, ‑wɛe ‑ɔ ‑je aʋn "ni ‑ɛ sea ma ‑ta 'ble "nyɩ.

11 'Nynɔkpao' ‑nʋ 'na : "Bo, ‑mɔ ‑sea' "ni ‑cri' ‑dɛ 'ble, 'de "nibie tɛan 'di 'ee, ‑ta ‑mɔ ‑je 'kmʋ nɩ ni ‑mɛ ‑sa ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛ 'mɔ "nyɩ ɛ‑ ? 12 ‑Mɔ ‑bɛ"i ‑ɩn ‑je ‑a 'mɩa Sakɔbʋ ‑nyɩ" ‑a "nibie ‑nɛ ‑sii ? Ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ke ɔɔ' "nynuu‑ ke ɔɔ' nɔ" dɩ 'na ɛɛ' "ni tu 'mɛ. 13 'Sʋ Sesi 'na : Nyɔ "o nyɔ ‑na "ni ‑jɛ ‑mɛ ɛ, "ni 'natʋn a mu ɔ nʋa' ke'wlɛ. 14 'Kaa nyɔ ‑na "ni 'ma mu ɔ "nyɩa', "ni 'natʋn se ɔ nʋi 'bode. 'De "ni 'ma mu ɔ "nyɩa' ɛɛ muɛ 'kmʋnɩ ni 'a "jru nɩa' 'de ɔ 'ʋn 'bomɔ 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je 'wlʋ ‑wɛe ɛ 'je i ‑si'.

15 'Sʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'na : Tʋ"bo ‑ɩn ‑nyɩ" 'ʋn ɛɛ' "ni tu 'de "ni 'natʋn je 'ʋn nʋ ‑wɛe 'ɩn je "ni ‑cria' ji ‑ta 'bode. 16 'Sʋ Sesi 'na : A mu a 'da aa' kʋan ‑mɛ a ji de ‑ta. 17 "Ju nynɔkpao' ‑nʋ ‑sɛ "kpei ʋ 'na : 'Ɩn se kʋan 'ble. Sesi 'na : A ‑sa tɔ' a je wlu ka : 'Ɩn se kʋan 'ble, 18 dɛ‑nʋɛ' a 'ble kʋan ‑wi" ‑mm" ‑wɛ‑ 'de‑, 'de ‑jɔ a nɩa 'e 'kwa kaan ‑mɔ se aa' kʋan nɩ ‑ke. 'De ‑mɛ 'ʋn ɛ, a 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ.

19 'Sʋ ʋ 'na : Tʋ"bo, dɛ 'ma 'jea i 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai ‑o. 20 ‑A "bo ‑wi" ‑gbɛɛ Kea "juɔi 'bo crʋ ‑nɛ "kpei, 'de aopʋ mɔ ɛ, ao 'na ‑ta nyʋ 'jea Kea "juɔi ‑gbɛɛ' 'bo ‑nɩ Selisalɛm. 21 'De Sesi 'na : 'Nynɔkpao', a ‑gbʋn 'nɔ, nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe ao se Kea ‑nɩa "Bo "juɔi ‑gbɛɛ i 'bo Selisalɛm ke crʋ ‑nɛ "kpei. 22 Aomɔ se dɛ aoa ‑gbɛɛa' juo‑, 'kaa ‑apʋ mɔ ɛ, dɛ ‑aa ‑gbɛɛ' a ‑a ‑juuɛ', dɛ‑nʋɛ' 'pʋʋa' cɛɛn 'e ‑a o Suifʋ 'ʋn. 23 'Mɔ ‑tmʋʋ' aʋn, nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia', 'de ɛ nyni' ‑wɛ‑ mɔ. 'Bomɔ ‑gbɛɛʋn ‑cɔʋn' 'je "Bo ‑gbɛɛ' ‑ta "o ‑ta 'de ‑Suu ke tɔ' ‑tɩ 'ʋn. Dɛ‑nʋɛ' ‑gbɛɛʋn "Bo a ‑pɔn a i ʋʋ ‑nao. 24 Kea nɩɛ ‑Suu ‑o, ɛmɛ ‑tɩ nyʋ ‑a ‑gbɛɛ' ɛ "juɔi ɛ, ʋʋ 'je ɛ "juɔi ‑gbɛɛ' ‑o 'de ɛɛ' ‑Suu ke tɔ' ‑tɩ 'ʋn.

25 'Sʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'na : 'Ɩn 'je kan' 'mɛ, Mesi, nyʋ a 'daa‑ Klisɩ ɛ, ɔɔ muɛ jia'. ‑Bo ɔ ji ‑wɛe ɔ 'je dɩ ‑wee' "klein wɔ ‑sa 'de ‑a ‑pee. 26 'Sʋ Sesi 'na : Ɛ nɩ 'mɔ ‑ɔ ‑nɩa aʋn ‑pee wlua ‑ta.

27 Ʋʋ siɛ wlua' Sesi 'a klai" nynuu je de ji, 'sʋ dɛ ɔ ke 'nynɔkpao' ‑nʋ a wlua ɛɛ' tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, 'kaa ʋʋa' due' se nʋ : Dɛ ‑ma ‑tee' ʋ i ɛ‑ ? 'De dɛɛ‑tɩ ʋ ke ‑ma ‑tmʋ ɛ‑ ?

28 'Nynɔkpao' ‑nʋ siɛ ʋa' "nijae 'mʋa‑, 'sʋ ʋ muɛ nyʋ 'tmʋa' 'de ‑kwlɔ. 29 Ʋ 'na : Ao ji "ju ‑nɔ 'je, dɩ "klein 'ɩn nʋa ɩmɩ ɔ "si 'nynɩ, ɔ se Klisɩ nɩ ‑taa mɔɔ ? 30 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋ ‑wee' ‑kwɛ 'e ‑kwlɔ i ‑wɛe ʋʋ mu Sesi "jriɛ 'jeea.

31 ‑Ta ɛɛ nʋʋa kan' 'sʋ klai" nynuu a crɛɛ Sesi "kpei dɛdi ‑tɩ, ʋʋ 'na : ‑Aa dɛtɔɔi, ‑ɩn di dɛ ke 'de ! 32 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn 'bleɛ diidɛ jrɛ', ao se juo‑. 33 'Sʋ klai" nynuu a ‑teeɛ' ba i due 'due, ʋʋ 'na : Nyɔ jrɔ' ‑jɔ diidɛ ‑aee' ? 34 'Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei ɔ 'na : 'Ma diidɛ mɛ ‑nɩ "ju ‑ɔ dboa 'ʋn 'a ‑kwlʋtɩ nʋa', ke dbo ɔ "nyɩa 'ʋn 'a "i ‑kɔa' ‑ke. 35 Aoa wlu' kaan ao 'na 'cʋɩ ‑nyiiɛ' ‑sie 'o ‑wɛe nyʋ 'e ko cɛn, 'kaa 'mɔ 'na ao kpa "jri "jɛi, ao ‑gbʋʋn' ‑kle' "kpei, ko ‑fluu" ‑wɛe ɩ ‑teɛ cɛn‑tɩ. 36 Nyɔ ‑ɔɔ cɛan ko ɛ, ‑mɔ 'je ɔɔ' ‑kei" 'mɛ see, ‑wɛe ɔɔ 'kɩɩn‑ ɩa' 'jɔ "jrui 'de 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɛ nyɔ ‑poa' ko ke nyɔ cɛan ko ke ʋʋ ‑wee' a muɛ 'mʋa‑ nʋa' ‑tadue. 37 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ nyʋ a 'tmʋa nɩɛ tɔ' ‑o, nyʋ 'na : Nyɔ due' po ko ‑wɛe deejrɔ' 'je ɛ cɛn. 38 ‑Kle' ‑ɛɛ dbo ao sea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑ɛ 'di 'ɩn dbo ao ko cɛan'. Nyʋ jrʋ' ‑nʋ' ɛɛ' dbo ‑wɛe aopʋ mɔ paa 'bo ʋʋpʋ 'a dbo "kpei.

39 'De 'nynɔkpao' ‑nʋ 'na : ɔ 'tmʋ dɩ "klein 'ɩn nʋa 'mɛ 'de 'ʋn ‑pee, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Samadi kɔʋn ‑tuu"‑tuu 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di. 40 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Samaditɛn nyʋ jia 'de ɔ o ʋʋ bae ɔ i 'de ɔ ke ʋʋ 'je i ‑te. 'Sʋ ɔ nʋɛ 'wɩ 'sɔɔn 'mʋa‑. 41 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ke'wlɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'wɔn ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a wlu. 42 ‑Wɛe ʋʋ wlu' 'e 'nynɔkpao' ‑pee, ʋʋ 'na : Kaan ka ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ, ɛ se dɛ a 'tmʋa 'de ‑a ‑pee ‑mɛɛ' 'sʋ 'a ‑tɩ' nɩ‑, 'kaa ‑aa' ‑cɛ" 'kpa 'wɔn ɔɔ' wlu 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑je kan' ‑cɛɛn'‑ ka ɔ nɩa 'blʋa ‑wee' "klein 'a 'pʋʋi ɛ.

Sesi 'pʋʋɛ "jrujei due 'a "ju

43 'Wɩ 'sɔɔn ‑nɩ ‑sia' 'sʋ Sesi 'wlʋ 'mʋa‑ 'mɛ, ‑wɛe ɔ mu 'e Galile, 44 dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'tmʋʋɛ' : Nyɔ 'ɔ ‑te' Kea 'a wlu 'kwajaai 'a ni' 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'blʋa‑ 'di see. 45 ‑Ta ɔ nynia 'de Galile ɛ, ʋʋ kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn ka ‑cɔɔn' ka, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'wlʋɛ Pakɩ 'a ‑kɔ' ‑sɔn 'de Selisalɛm ‑ke, 'bomɔ ʋʋ 'jee‑ dɩ "klein ɔ nʋa 'o ‑kɔ' ‑sɔn "jriɛ‑.

46 'Sʋ ɔ muɛ Kana de ‑ta ɔ nʋʋa "ni nmɔ 'ʋn 'de ɛ, 'bomɔ "jrujei klaa" due' nɩ‑ ɔɔ nʋ 'beɔ 'ɔ dbo. Ɔmɔ ‑ɔɔ "ju 'a dɛ ɛ pooa 'bo Kapɛnaʋm. 47 Ka Sesi 'wlʋa 'e Suide ɔ jia 'e Galile ɔ 'wɔɩn 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'de ɔ o, ‑wɛe ɔ bae ɔ i 'de ɔ 'je Kapɛnaʋm mu, ɔ 'je ɔɔ' "ju ‑ɔɔ jia 'mɛa' 'pʋʋ‑.

48 'Sʋ Sesi 'na : ‑Bo ao se jrii' ke dɩ klae" "jriɛ‑ 'jee‑ ɛ, ‑mɛ aoa' 'je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 49 "Jrujei ‑nɔ 'na : 'Ma 'blei, ‑ta 'ma "ju sea 'mɛɛ ke ɛ, ‑ɩn ‑nya" ‑a mu ‑too"‑. 50 'De Sesi 'na : ‑Ɩn mu, ‑ma "ju 'pʋʋ. Dɛ Sesi 'tmʋa 'mʋa‑, "ju ‑nɔ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ɔ muɛ ‑kwlɔ.

51 ‑Ta ɔɔ mua de ɛ, 'bomɔ ɔɔ' dbonʋʋn ‑a 'jɔɔ "i ke ɔ ‑gbʋʋn', ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee ka, ʋʋ 'na : ‑Ma "ju 'pʋʋ. 52 Ɔ ‑teeɛ' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : Blaa nɔ" ɔ nɩ nma" ka a‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Saan' 'a ‑kwie" jrʋ ‑gbao o mɛ ɔɔ' 'wɛ‑ 'bɔ. 53 'Sʋ ka ɛ nɩa 'e nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ 'di mɛ Sesi 'na : ‑Ɩn mu, ‑ma "ju 'pʋʋ, 'sʋ "ju ‑saan" "bo po ɛ ‑tɩ' ‑kwlʋ o, 'sʋ ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑wee' 'jeɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

54 ‑Ta Sesi 'wlʋa Suide ‑wɛe ɔ mua 'e Galile ɛ, jrii' ɔ nʋa ɩa' kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ ‑nao.

5

Sesi 'pʋʋɛ klɔɔi due' 'bo "ni ‑kwlɩ"

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Suifʋ‑wi" a ‑tuɛ" ‑kɔ' jrɛ' ɛmɛ Sesi mu 'ʋn 'bo Selisalɛm. 2 'De Selisalɛm blaa blo' 'dei ‑wɛe ɛɛ' blo' 'ble wɔn ‑tuu". Ɛɛ' wɔn due' 'a 'nynɩ ‑nɩ 'blae 'a ‑gbɛin" ‑je. ‑Pue" wlo' due' ‑nɩ 'o, ɛɛ' 'nynɩ ‑nɩ Betɛsida 'de Suifʋwlu 'di. 'Bomɔ ʋʋ poo faa ‑mm". 3 Ɩmɩ 'Wɛnʋʋn 'pɛn ‑sɔn i blibli. "dɔʋn o, nyʋ ‑ʋʋa ‑kpaa' ‑gbɔʋn" "kpei o, klɔɔʋn ke. ʋʋ ‑wee' a fuɛ "ni 'a i‑suua', 4 dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo 'a "soai due' ‑a ji kpɛ due 'due 'de ‑ɔɔ ‑suua' "ni i, ‑wɛe ‑bo 'wɛ‑nʋi ‑jɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑kpa 'o "niɔ‑ 'sʋ ɛ, ka "o ka mɔ'ɔ 'wɛ‑ 'je ɛ nɩ ɛ, ɛ 'bɔɔ.

5 'Bomɔ "Ju due' ‑nɩ ‑ɔ nʋ 'o 'wɛ blʋɔ ‑sɩn 'a kwla taan 'jɔ ‑mɛ" na. 6 Ka 'wɛ‑ ‑kwle ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ 'pɛan i Sesi 'jea kan' 'sʋ ɔ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛi" 'mɛ ‑ɩn ‑je 'pʋʋ ? 7 'Sʋ 'wɛ‑ nʋi ‑nɔ 'na : Tʋ"bo nyɔ ‑bo "ni ‑suua' i ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn 'bo "niɔ‑ po ɛ, 'ɩn se ɔ 'ble. Nɔ" ‑tɩ 'ɩn 'jea 'ʋnsɔn ‑mɛ nyɔ jrɔ' "siɛ i 'bo 'ʋn "juɔi sese. 8 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑duo" ‑ma srɛ' 'ʋn, ‑ɩn ‑je na‑. 9 'Bo ɛ "sri "ju ‑nɔ je 'pʋ. Ɔ "dua ɔɔ' srɛ' 'ʋn 'sʋ ɔ ‑teɛ naa' ‑pʋn".

Dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ ɛ nɩ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑o, 10 ɛmɛ ‑tɩ Suifʋ‑wi" wlu 'de "ju ‑nɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Kwlewɩ ‑nɩ ‑sɩan, ‑ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑ɩn ‑je ‑ma srɛ' 'ble. 11 'Sʋ ɔ 'na : "Ju ‑pʋʋa' 'ʋn mɔ ‑na ‑ɩn ‑duo" ‑ma srɛ' 'ʋn, ‑ɩn ‑je na‑. 12 'De ʋʋ 'na : "Ju ‑na ‑ɩn ‑duo" ‑ma srɛ' 'ʋn ‑ɩn ‑je na ‑mɔ 'ɔ 'nynɩ wɛ‑ ? 13 'Kaa "ju ‑a 'wɛ‑ 'bɔa se nyɔ ɛ nɩa juo‑, dɛ‑nʋɛ' Sesi "maa' 'de nyʋ "klu.

14 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi jɛɛ "ju ‑ɔ ‑pʋa ‑nɔ 'mɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑pʋʋ' ‑wɛ‑ la, 'kaa ‑ɩn ‑bɔ dɛsaʋn nʋ‑tɩ 'bode, ‑wɛe ‑jɛ ‑ɛɛ mua ‑ʋn "jrii nʋʋa' de'bɔɔ‑ nɔ" je ‑je "kpei ‑tie" cɛn. 15 'Sʋ "ju ‑nɔ mu', ‑wɛe ka Sesi 'pʋʋ‑ ɔ, ɔ 'tmʋ ɛ 'de Suifʋ‑wi" ‑pee. 16 Ɛmɛ ‑tɩ Suifʋ‑wi" a ‑pɔn Sesi 'a ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ', ɔ 'pʋʋɛ nyɔ 'bo ‑kwlewɩ "kpei. 17 'Kaa Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ɩn "Bo a nʋɛ dbo 'wɩ "o 'wɩ ‑wee' 'di 'de 'ma nʋɛ dbo ‑ke.

Kea 'a "ju 'a "ikmaa'

18 'De wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei ɛ, Suifʋ‑wi" 'a "jru kpɔ' i ‑teʋn 'a ‑pɔn Sesi 'a 'dbaa' ‑kɔ i ke'wlɛ, dɛ‑nʋɛ' ɛ se ɔɔ' 'je ‑kwlewɩ wɔɔn' 'sʋ nɩ‑, 'kaa ɔɔ 'daa‑ Kea ɔ "Bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑wɛe ɔɔ poo ɔɔ' ‑cɛ" Kea "i ? 19 'Bomɔ Sesi "duo wlu 'ʋn ke'wlɛ ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, "Ju se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn 'wlʋ ‑wɛe ɔ 'e dɛ jrɛ' nʋ, dɩ ɔ "Bo nʋa ɔ 'jea ɩmɩ ɔɔ nʋ. 'De dɩ "klein "Bo a nʋa, ɩmɩ "Ju a nʋ ‑ke, 20 dɛ‑nʋɛ' "Bo kma "Ju 'a ‑tɩ' ‑wɛe ɛɛ tɔɔ ɔ dɩ "klein ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa a nʋa. Ɛɛ mu ɔ dɩ klae" klae" tɔɔa' ke'wlɛ ɔ 'jɩ nʋ, ‑wɛe ɩ 'je ao tai' "maa. 21 Ka "Bo a ‑sa' 'mɛʋn ‑klu' ‑wɛe ɛɛ "nyɩa ʋʋpʋ 'kmʋnɩa' a, 'kamɔ "Ju a "nyɩ nyʋ ɔ nɩai" 'kmʋnɩa' ‑ke. 22 "Bo 'a 'je nyɔ "o nyɔ 'ɔ 'pee, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑teɛ' "Ju 'pee ‑wee' "klein kwa, 23 ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je "ju 'a ni' ‑te', ka ʋʋa ‑tea' 'Bo 'a ni' ɛ. Nyɔ ‑sea' "Ju 'a ni' ‑te' ɛ, ‑mɛ ɔ se "Bo ‑dboɔ' 'ɔ ni' ‑te' ‑ke.

24 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑poa' 'ma wlu doin" o, ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "ju ‑dboa' 'ʋn 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ 'jeɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ, ‑mɛ 'pee se ɔ kpʋn i, 'kaa ɔ cɛɛn 'e 'mɛa' 'ʋn, ‑wɛe ɔ ‑taan' 'e 'kmʋnɩa' 'ʋn. 25 'Ma 'tmʋʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia', 'de ɛ nyni' ‑wɛ‑ mɔ, ‑wɛe 'mɛʋn 'je Kea 'a "ju 'a wlu 'wɔn, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa mu ɛ 'wɔan' ʋʋ 'je 'kmʋ nɩ‑, 26 Ka 'kmʋnɩa' nɩa 'e "Bo 'ʋn ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ 'e "ju 'ʋn ‑ke. 27 Ɛ ‑teɛ' "Ju nyʋ 'a 'pee kwa, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ nyiɔ 'ɔ "Ju ‑o. 28 ‑Mɛ 'ɛ Tai' 'bo aopʋ "maa, nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe 'mɛʋn ‑nɩa 'e ‑gbaɩn' 'di 'je ɔɔ' wlu 'wɔn 'de ʋʋ 'je 'e ‑gbaɩn' 'di 'wlʋ. 29 Nyʋ ‑nʋa dɛ 'dɔe ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ 'ʋnsɔan' ‑wɛe ʋʋ 'je 'kmʋnɩa' 'je, 'kaa nyʋ ‑nʋa dɛsaʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ 'ʋnsɔan' ‑wɛe ʋʋ 'je 'e 'pee 'ʋn mu.

30 Sesi 'na : 'Ma ‑cɛ" 'kpa se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je dɛ jrɛ' nʋ, ka Kea 'tmʋ ɛ 'de 'ʋn ‑pee ɛ, 'kamɔ 'ma 'je nyʋ 'a 'pee. 'De 'ma nyʋ 'a 'pee 'jesʋn ‑srɛi", dɛ‑nʋɛ' 'maa ‑pɔn 'ma ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ nʋa' i, 'kaa "ju ‑dboa' 'ʋn mɔ ‑ɔɔ ‑kwlʋtɩ 'ma ‑pɔn i.

Sesi 'a ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn

31 ‑Bo 'ma 'sʋ a sea 'ma ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ 'tmʋ ɛ, ‑mɛ dɩ 'ma 'tmʋa, se tɔ' ‑tɩ nɩ‑. 32 'Kaa nyɔ jrɔ' mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋ 'ma "kpei ‑tɩ 'de 'ɩn 'je kan' 'mɛ, dɛ ɔ 'tmʋa ɛ nɩɛ tɔ' ‑o. 33 Ao dboɛ nyʋ 'e San o, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ‑ ʋʋpʋ tɔ' ‑tɩ 'a ‑tɩ'. 34 'Mɔ ɛ, ɛ se nyiɔ mɔ ‑je 'ma "kpei ‑tɩ 'tmʋ nɩ, 'kaa 'ma 'da kan' mɛ ‑wɛe ao 'je 'pʋ. 35 Ka ‑tau a wan ‑wɛe ɛɛ 'jea i ɛ, 'kamɔ San nɩ‑, 'de aoa' ‑cɛ" 'kpa mɔ 'wɔɔn‑ 'mʋa‑ nʋ‑tɩ 'mɛ 'de ɔɔ' ‑sɔn' 'ʋn, 'de nɔ" jrɛ' 'di. 36 'De 'mɔ ɛ, 'ma ‑nɩ "kpei ‑tɩ ‑ɩa ‑tmʋʋa', 'bɛi" ɩ je San 'a ‑nɩ ‑sii, dɛ‑nʋɛ' dɩ "Bo "nyɩa 'ʋn 'ɩn 'jea nʋ ‑wɛe 'ma nʋa, ɩ toɛ' ka "Bo dboa 'ʋn ɛ. 37 'De "Bo ‑dboa' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑tmʋ 'ma "kpei ‑tɩ ‑ke. Aomɔ se ɛɛ' wlu 'wɔn due', ao se ɛɛ' "jua‑ 'je due'. 38 Aoa' ‑te' ɛɛ' wlu i 'de aopʋ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑jɔ ɛ dboa, ao se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 39 Aoa "jrɛɛ‑ dɩ ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ao 'na 'demɔ ao 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' "ti ‑ta 'ble 'jee‑. 'De dɩ ‑crɩɩa' 'mʋa‑ mɩ ‑tmʋ 'ma ‑tɩ'. 40 'De ‑mɛ 'kamɔ ao 'na ao se 'nɔ 'ʋn o jii, ao se 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' 'jei.

41 'Ɩn se nyiɔpʋ 'a 'ma ‑tɩ' o poa' i ‑pɔn. 42 'Kaa 'ɩn juoɛ' 'pepe, Kea 'a ‑tɩ' kmaa' se 'de aopʋ 'ʋn nɩ‑. 43 'Ɩn ji' 'de 'ʋn "Bo 'a 'nynɩ 'ʋn ‑wɛe ao 'na ao se 'ʋn sɩn 'sɔɔn kpʋʋɛn i, 'kaa ‑bo nyɔ jrɔ' ‑te ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ "jru ɔ ji 'sʋ ɛ, aoa kpʋʋn ɔ ‑mɔ sɩn 'sɔɔn. 44 Ka ao 'je dɛ tɔ' 'ʋn 'je sʋn nʋ mɔ 'de ɛ‑ ? Aopʋ ‑ɔɔ ‑pɔan dɛwɔn nɩa' i 'de ba 'nynɩ i ‑wɛe ‑ɔɔ' ‑pɔan ‑jɛ ‑wlʋa 'e Kea 'a 'sʋ o i ɛ. 45 'Kaa ao 'bo tɔ' inaa ka 'mɔ ‑je aopʋ ‑tɩ' "bli kpa 'bo 'ɩn "Bo "juɔi, ɛ Moisɩ ao tba tɔ' "i ɛ, ɔmɔ ‑je aopʋ ‑tɩ' "bli kpa. 46 ‑Bo ao 'je Moisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑ke, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'crɩ 'ma ‑pʋn" ‑tɩ 'mɛ. 47 'Kaa dɛ ɔ 'crɩa ao sea ‑mɛ tɔ' 'ʋn 'je 'ee, ka ao 'je 'ma wlu tɔ' 'ʋn 'jesʋn nʋ ɛ‑ ?

6

Sesi "nyɩɛ nyiɔpʋ ‑tuu" diidɛ

(Matie 14.13-21 ; Makɩ 6.30-44 ; Luikɩ 9.10-17)

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi muɛ 'e "ni 'a 'fɔ jrɛ' o, ɛɛ' "ni tu nɩɛ 'e Tiberiadɩ 'de Galileblʋa "kpei. 2 'Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu bla 'o ɔ 'de, dɛ‑nʋɛ' jrii' ɔɔ nʋa ‑wɛe ɔɔ 'bɔɔa nyʋ 'a 'wɛ‑ mɩ ʋʋa 'jei. 3 Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu 'ja 'o crʋ due' "kpei, ‑wɛe ʋʋ ‑te i. 4 ‑Mɛ Pakɩ ‑nɩa Suifʋ‑wi" 'a kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ' klaa" "kʋʋan‑ i kɛkɛ‑.

5 Sesi kpa "jriɛ "jɛi ɔ 'jea nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋa jia 'de ɔ o 'sʋ ɔ wlu' 'de Filipʋ ‑pee ɔ 'na : Filipʋ, ‑ta ‑a ‑je diidɛ ‑tɩɩn ‑wɛe nyʋ ‑tia ka 'je di ɛ‑ ? 6 Ɔɔ 'da kan' 'mɛ ‑wɛe ɔ 'je Filipʋ i‑tɩn', dɛ‑nʋɛ' dɛ ɔ 'jea nʋ ɛ, ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa juɛ'. 7 'De Filipʋ 'na : ‑Bo ɛ nɩ 'wɛi 'a ‑kwlʋ due' 'a ‑di'pɛn ‑tɩɩn ‑ɛ 'mɔ 'de ɛ, ɛ se ʋʋpʋ "wɔin 'bɛɛi ‑wɛe nyɔ due' 'a tie due' di ‑tɩ. 8 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'a due' Ancre ‑ɔ ‑nɩa Simɔ Piɛi 'a de'di wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : 9 "Ju‑saan" due' ‑nɩ 'e ‑a "klu ‑ta, ‑ɔ ‑ble ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ke ‑smii' jɔ 'sɔɔn ke, 'kaa dɛ ‑mɛ nɩ 'ʋn 'de nyʋ ‑tia ka ‑wi" ‑mʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? 10 'Sʋ Sesi 'na : Ao 'tmʋʋ ʋʋpʋ ʋʋ 'je i ‑te. 'De 'bo 'a ‑ta ‑tu ɛ, sii" ‑tuu" ‑nɩ 'o. Ʋʋ ‑wee' beea o ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ "nynunmai 'a "wlu ‑mm" 'mɛ. 11 'Bomɔ Sesi "duo ‑di'pɛn ‑nɩa 'mʋa‑ 'ʋn ‑wɛe ɔ po ɩa' Kea 'sɛ‑ 'de ɔ ‑gblɩ' nyʋ ‑tea i ‑wee' "klein "jrii, ɩ ke ‑smii' ke. Ʋʋ ‑wee' di' ʋʋa' ‑kwlʋ ka‑ 'sʋ ʋʋ je dbo. 12 ‑Ta ʋʋ ‑wee' dboa la, 'bomɔ Sesi wluu ɔɔ' klai" nynuu ‑pee ɔ 'na : Ao 'tɛn ɩa' tii ‑sia 'o ɛ, ‑wɛe ɩa' due' koʋn ‑gbai' je "ma. 13 Ʋʋ ‑kɔa' ‑di'pɛn kplɩ ‑mm" ‑nɩ 'a dia' a, ɩa' tii ‑ɩ ‑sia 'omu ‑wɛe klai" nynuu 'tɩan a, ɩ "jiɛ toe" 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn.

14 Nyʋ "klein ‑jeea' jrii' Sesi nʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ ɛ, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai ‑jea 'nɔ 'kmʋ "kpei ji ‑o ‑cɛɛn'‑. 15 Ka ʋʋa jia Sesi klan" ‑klan klan" kpʋan' ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'beɔ 'ʋn nʋ ɔ 'jea kan' 'sʋ ɔ 'wlʋ 'o ʋʋpʋ "klu 'mɛ wɔɔ‑, ‑wɛe ɔɔ' 'sʋ mu 'e crʋ "kpei de.

Sesi na' 'bo "ni "kpei

(Matie 14.22-33 ; Makɩ 6.45-52)

16 ‑Ta kwie a kpʋan 'sʋ ɛ, ɔɔ' klai" nynuu "siɛ i ‑wɛe ʋʋ mu 'o "ni ‑kwlɩ". 17 Ʋʋ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di 'sʋ ʋʋ ‑teɛ "ni cɛan' ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋa mu 'e Kapɛnaʋm fɔ o. Kwie a kpʋn' ‑mɛ Sesi se ʋʋpʋ jɛɛ ke. 18 'Sʋ poɔ' klaa" ‑teɛ jia' ‑pʋn", "ni a 'fea srɩ' ‑gboe. 19 Dɛ ʋʋa' ‑kwɛɛ" na 'ʋn 'bo "ni "kpei ɛ 'bɛɛ‑ ‑je 'a ‑to ‑mm" ke ‑mɛɛo"‑ 'mɛ. 'Sʋ ʋʋa 'jeɛ Sesi i ɔɔ na' 'o "ni "kpei ɔɔ jiɛ 'de ‑kwɛɛ" o fɔ o, 'sʋ faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. 20 'Kaa Sesi 'na : 'Mɔ ‑o, faʋn 'bo aopʋ‑ nʋɛ ! 21 Ʋʋ nɩɛ "i ɔ 'je 'e ‑kwɛɛ" 'di 'ja, 'sʋ ‑kwɛɛ" kpʋɛn 'kpʋʋ ‑ta ʋʋa mua fɔ o.

Sesi ‑nɩ 'kmʋnɩ diidɛ

22 Ka ‑kwɛɛ" due' ‑gbai' 'a 'sʋ nɩa 'o mu ‑wɛe Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu sea 'e ɛ 'di 'ja ‑tadue, 'de ʋʋa' 'sʋ mua nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑sia 'e "ni 'de ɔ 'je kan' 'mɛ. 23 Ɛɛ' ‑sɔn' dee ‑sɩan' a, 'sʋ ‑kwɛɛ" jrɩ' 'wlʋɛ 'e Tiberiadɩ ‑wɛe ‑ɩ ji ‑ta Sesi pooa ‑di'pɛn kplɩ 'a Kea 'sɛ‑ 'de ʋʋ di ɛ. 24 Ka Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu sea 'mʋa‑ nɩ ʋʋ 'jea kan' 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑wee' 'ja 'e ‑kwɛɛ" ‑nɩ 'di ‑wɛe ʋʋ mu ɔ i ‑pɔan' 'de Kapɛnaʋm.

25 Ʋʋ jɛɛɔ' 'de "ni klaa" 'de 'sʋ ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, blaa nɔ" ‑ɩn ji 'nɔ ɛ‑ ? 26 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ aopʋ‑ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, dɛɛ ‑tɩ aoa ‑pɔan' 'mi i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao diɛ ‑di'pɛn ao je dbo, ao se 'mi i ‑pɔn' 'de jrii' 'ɩn nʋa ao 'jeea "jriɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 27 Diidɛ ‑jɛ ‑ɛɛ' ‑kwlea dooa ‑tɩ ɛ, ao 'bo ‑mɛ i ‑pɔɛn, 'kaa diidɛ ‑jɛɛ ‑kwlea 'ʋn 'de ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ, ɛmɛ ao 'je i ‑pɔn. nyiɔ 'ɔ "Ju mɔ ‑je aopʋ‑ ɛɛ' diidɛ tu "nyɩ, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ "Bo Kea ‑tu" "i juo 'ɩn

28 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i ʋʋ 'na : Ka ‑a ‑je nʋ ‑wɛe dɩ "klein Kea nɩa "i ‑a ‑je ɩa' 'sʋ nʋ ɛ‑ ? 29 ‑Wɛe Sesi 'na : Dbo Kea nɩa "i ao 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je "ju ɛ dboa 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 30 'Sʋ ʋʋ 'na : Jrii' ‑jɛ wɛ‑ ‑ɩn ‑je nʋ ‑bo ‑a ‑je 'de ‑a ‑je ‑ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ‑ ? 'De dbo ‑jɛ wɛ‑ ‑ma nʋ ‑gblein' ɛ‑ ? 31 ‑A "bo ‑wi" diɛ 'maanɩ‑ 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ka ɛ 'crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ : Ɛ "nyɩɛ ʋʋpʋ jaʋn 'di diidɛ ʋʋ je di

Ɛ "nyɩɛ ʋʋpʋ diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ʋʋ je di.

32 'Sʋ Sesi 'na : Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee, ɛ se Moisɩ mɔ ‑nyɩ" ao diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di nɩ, 'kaa 'ɩn "Bo mɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" aopʋ‑ diidɛ ‑cɛɛn' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ɛ. 33 Dɛ‑nʋɛ' ɛ, diidɛ ‑jɛ Kea "nyɩa nyʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "ju ‑jɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɔɔ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' a. 34 'Sʋ ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑nyɩ" ‑aʋn ɛɛ' diidɛ tu jeejee.

35 'Sʋ Sesi 'na : 'Mɔ ‑nɩ diidɛ ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' a. Nyɔ ‑jia' 'nɔ 'mɔ o ɛ, 'mɩɩɛ‑ se ‑mɔ nʋ i 'bode, 'de nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, "ni 'natʋn se ɔ nʋ i 'bode. 36 'Ɩn 'tmʋʋɛ 'de aopʋ‑ ‑pee sese, 'kaa ao 'na ao se 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jei 'de ‑mɛ 'kamɔ ao 'jee 'ʋn "jriɛ‑ 'pepe. 37 Nyʋ "klein "Bo "nyɩa 'ʋn ɛ, ʋʋa muɛ 'nɔ 'ʋn o jia' se, 'de nyɔ ‑jia' 'nɔ 'mɔ 'o ɛ, 'ɩn se ɔ "kpae' poi, 38 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di, 'ɩn je ji ‑wɛe 'ɩn 'je "ju ‑dboa' 'ʋn 'a ‑kwlʋtɩ nʋ. 'Ɩn se 'ma ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ nʋa' ji. 39 'De "ju ‑dboa' 'ʋn 'a ‑kwlʋ ‑tɩ mɛ ‑nɩ nyʋ "klein ɔ "nyɩa 'ʋn ɛ, 'ɩn 'bo ʋʋa' due' koʋn ‑gbai' "maa, 'kaa 'ɩn 'je ʋʋ ‑wee' "klein "kunyɩɔ' ‑sa 'de de 'bɔɔ‑ nɔ" 'di, 40 'Ɩn "Bo 'a ‑kwlʋtɩ ɛmɛ ‑nɩ nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑jeea' "Ju "jriɛ‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ 'jeɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble. 'De 'ɩn 'je ɔ "kunyɩɔ' ‑sa de 'bɔɔ‑ nɔ" 'di.

41 'Sʋ Suifʋ‑wi" a wluuɛ Sesi 'dei, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'na : 'Mɔ ‑nɩ diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ɛ. 42 'De ʋʋa wlu ka ʋʋ 'na : Soseʋ 'a "ju Sesi ko ‑taa ? ‑A ‑juo ɔ "bo ke ɔ de 'mɛ o, ‑mɛ kɛ nʋ ‑wɛe ɔ 'na ɔ 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di ɔ je i "si ɛ‑ ? 43 'Sʋ Sesi 'na : Ao 'bo 'mii wluɛ. 44 Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'de 'ʋn o ji ‑bo "Bo ‑dboa' 'ʋn se ɔɔ' "jua‑ 'de 'ʋn o "biie‑ ɛ. 'De nyɔ ‑jia' 'de 'mɔ o ɛ, 'ma muɛ ɔ "kunyɩɔ' ‑saa' 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ". 45 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'crɩa 'de ʋʋa' 'sbɛ 'di, ɛ ka :

'De Kea 'ʋn mɔ nyʋ ‑wee' "klein 'je tɔ' ‑tɩ juo‑.

‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑wɔan 'Bo 'a wlu ‑wɛe ‑ɔ ‑kpʋʋn ɛ sɩn 'sɔɔn ɛ, ɔɔ' nyɔ tu a muɛ 'de 'ʋn o jia' se. 46 Ɛ se ‑mɛ nyɔ jrɔ' mɔ ‑jee' "Bo "jriɛ‑ nɩ‑, ‑bo ɛ se 'mɔ ‑ɔ ‑wlʋa 'e Kea o 'ma 'sʋ ‑jee' 'ɩn "Bo "jriɛ‑ nɩ ɛ.

47 Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑mɛ ɔ 'jeɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ. 48 'Mɔ ‑nɩ 'kmʋnɩ diidɛ. 49 Ao "bo ‑wi" diɛ 'maanɩ‑ 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, 'kaa ʋʋ 'mɛɛ. 50 Diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di, ɛ ka, nyɔ ‑diɛ ‑mɛ ‑mɔ se 'mɛi 'bode. 51 'Mɔ ‑nɩ 'kmʋnɩ diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ɛ. ‑Bo nyɔ di ɛɛ' diidɛ tu ɛ, ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa' jeejee. 'De diidɛ 'ma mua toa' a, ɛmɛ ‑nɩ 'ma ku. 'Ma to 'e 'ma ku 'mɛ 'de nyʋ ‑wee' "klein 'a 'pʋ‑tɩ 'ʋn.

52 'Bo wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei ɛ 'sʋ Suifʋ‑wi" ‑teɛ 'ʋn ‑saa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Ka "ju ‑nɔ mɔ 'je 'e ɔɔ' ku 'e tosʋn nʋ ‑wɛe ‑a ‑je ɛ di ɛ‑ ?

53 'Sʋ Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, ‑bo ao se nyiɔ 'ɔ "ju 'a ku di ‑wɛe ao se ɔɔ' nmɔ 'na a, ‑mɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble se aopʋ‑ 'a dɛ nɩ‑. 54 Nyɔ ‑dia' 'ma ku 'de nyɔ ‑na 'ma nmɔ ‑mɛ ɔ 'jeɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ, 'de 'ɩn 'je ɔ "kunyɩɔ' ‑sa de'bɔɔ‑ nɔ". 55 Dɛ‑nʋɛ' 'ma ku nɩɛ diidɛ ‑cɛɛn' ‑o, 'de 'ma nmɔ nɩɛ 'naadɛ ‑cɛɛn' ‑o. 56 Nyɔ ‑dia' 'ma ku 'de ‑ɔ ‑na 'ma nymɔ ‑mɛ ‑mɔ "tiɛ 'de 'mɔ 'ʋn ‑wɛe 'mɔ "ti 'de ɔ 'ʋn. 57 Ka "Bo ‑nɩa 'kmʋ dboa 'ʋn ‑wɛe 'ɩn nɩa 'kmʋ 'de ɔ 'ʋn ɛ, 'kamɔ nyɔ ‑dia' 'ma ku a mu 'kmʋnɩa' 'de 'ʋn ‑ke. 58 'Ma ku mɛ ‑nɩ 'kmʋ nɩ diidɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di, ɛ ke maanɩ ao "bo ‑wi" dia ‑wɛe ʋʋ 'mɛa se ‑kooɔ'‑, 'kaa nyɔ ‑ɔ dia' 'ma ku, ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa' jeejee.

59 Sesi 'tmʋ wlu "klein ‑nɩa 'mʋa‑ 'mɛ 'de Kea ‑gbu ‑nɩa 'o Kapɛnaʋm 'di.

'Kmʋnɩ wlu

60 Sesi 'a klai" nynuu 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ, ʋʋa' ‑tuu" 'na : ‑Ɔ ‑bɛɛ' wlu ‑kmai" kan' ‑mɩ 'a doin" o poa' a‑ ? 61 Sesi 'jea kan' 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn ka ɔɔ' klai" nynuu a "wuan 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ 'sʋ ɔ 'na : Wlu 'ɩn 'tmʋa ɛmɛ ‑kpʋn ao ‑kwlʋʋ ? 62 'De ‑mɛ ‑bo aoa sea nyiɔ 'ɔ "Ju i 'je ɔɔ sea ‑ta ɔ nɩa tɛin" de mu 'e ‑mɛ ka ɔ 'je nʋ ɛ‑ ? 63 Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ 'kmʋnɩa', 'blʋku ‑mɛ se dɛ jrɛ' 'bɛɛ‑. Wlu "klein 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ja Kea 'a ‑Suu, ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa'. 64 'Kaa nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ‑ "klu ‑ta ‑ʋʋa' 'je dɛ tɔ' 'ʋn. Dɛɛ ‑tɩ ɔ 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ɛ ‑teea ‑wee' 'sʋ Sesi juo nyʋ ‑ʋʋ sea dɛ tɔ' 'ʋn 'jei ke "ju ‑jea ɔ 'e to 'mɛ. 65 Ɛmɛ ‑tɩ ɔ ‑tuɛ" "kpei ɔ 'na : 'Ɩn wlu 'de ao ‑pee 'de 'ɩn 'na nyɔ seɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'nɔ 'ʋn o ji ‑bo ɛ se 'de "Bo 'ʋn 'wlʋ ɛ.

66 Dɛ ‑tba' 'o ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ɔɔ' klai" nynuu 'a ‑tuu" 'wlʋ 'o ɔ 'de 'mɛ ‑wɛe ʋʋ ke ɔ 'bɔ na ‑tɩ. 67 'Sʋ Sesi wlu' 'de nyʋ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ ‑sa 'o ‑pee, ɔ 'na : Aopʋ‑ mɔ 'ee, ao se ɛ "i nɩ ao 'je mu ‑kee ? 68 'Bomɔ Simɔ Piɛi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Tʋ"bo, nyɔ wɛ‑ ‑a ‑je 'e o mu ɛ‑ ? ‑Mɔ mɔ ‑ble wlu ‑ɩa ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'dee. 69 Ɩmɩ ‑a ‑mɔ ‑je tɔ' 'ʋn, 'de ka ‑ɩn ‑nɩa "Ju Kea ‑teea kpɔ "i ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ. 70 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑wee' ‑pee, ɔ 'na : Aopʋ‑ ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɛ, 'mɔ ‑se' aopʋ 'e nyʋ "klu ‑saa ? 'De ‑mɛ 'kamɔ aoa' due' nɩ ‑suusaʋn 'a nyɔ. 71 ‑Mɛ Simɔ 'ɔ "ju Suida Isikario mɔ ɔɔ 'da, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔɔ mu Sesi 'e toa', 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ nɩ klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ due'.

7

Sesi 'a "dei‑wi" se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sesi a pleɛ Galileblʋa "kpei‑, ɔ se ɛ "inɩ ɔ 'je Suide ‑te, dɛ‑nʋɛ' Suifʋ‑wi" 'a "jru kpɔ' i ‑teʋn a ‑pɔn ɔɔ' 'dba ‑kɔ i.

2 ‑Kɔ' Suifʋ‑wi" a ‑tu" 'a ‑wɛe ʋʋa poa sɩaɩn'‑ "jɛi "kʋʋan‑ i. 3 'Sʋ Sesi 'a "dei‑wi" wlu' 'de ɔ ‑pee, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑wlʋ ‑ta, ‑ɩn mu 'e Suide, ‑wɛe nyʋ ‑nɩa 'nɩa 'je ‑ma nʋʋdɩ "jriɛ‑ 'jee‑ ‑ke. 4 Nyɔ "o nyɔ ‑nɩai" nyʋ 'jea juo ɛ, ‑mɔɔ' nʋʋdɩ 'a pa 'kwla. Ka ‑ma nʋa dɩ ‑jɩ ‑mɩ kaan 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑to ‑ma ‑cɛ" ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je ‑ʋn 'je. 5 Sesi 'a "dei‑wi" foo" 'sʋ se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑ke. 6 Sesi wlu' 'de ʋʋpʋ ‑pee, ɔ 'na : 'Ma ‑nɛ nɔ" se 'o nyni ke, 'kaa aomɔ ɛ, nɔ" ‑wee' "klein nmɔi" 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 7 'Blʋa 'dinyʋ se aopʋ 'ʋn 'nyɛ, 'kaa ʋʋ 'nyɛ 'mɔ 'ʋn 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' ka ʋʋa' nʋʋdɩ nynia "jrii ɛ, ɩmɩ 'ma 'tmʋ. 8 Aopʋ mɔ mu ‑kɔ' ‑sɔn, 'mɔ se ɛɛ' ‑kɔ' tu 'ʋn mui, dɛ‑nʋɛ' 'ma ‑nɛ nɔ" se 'o nyni ke.

9 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɩ 'de ʋʋ ‑pee 'sʋ ɔ siɛ 'e Galile.

Sesi muɛ ‑kɔ' ‑sɔn

10 ‑Ta Sesi 'a "dei‑wi" mua ‑kɔ' ‑sɔn ɛ, Sesi mu' ‑ke, 'kaa nyɔ jrɔ' se ɛ juuo, ɔ mu' wɔɔ‑. 11 ‑Kɔ'ɔ 'wɩ o 'sʋ Suifʋ‑wi" a ‑pɔn ɔ i, ʋʋa ‑teeɛ' nyʋ i, ʋʋ 'na : ‑Ta ɔ nɩ ɛ‑ ? 12 'De nyʋ "klu ɛ, ‑tuu"‑tuu a jaa wlu ja ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ ɔɔ' ‑tɩ'. Jrʋ' 'na : Ɔ nɩɛ nyɔ 'dɔe ‑o. Jrʋ' 'na : Ɔ se nyɔ 'dɔe nɩ‑, ɔɔ ‑saa nyʋ 'a "jru ‑jei". 13 'Kaa nyɔ jrɔ' 'ɔ wa' wɔn' i, ɔɔ' 'tmʋ ɔɔ' ‑pʋn" ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa plee ʋʋa' "jru kpɔ' i ‑teʋn 'mɛ.

14 ‑Ta ɛ nynia 'o ‑kɔ'ɔ ‑kwea' 'sʋ, Sesi muɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ɔ ‑te nyʋ Kea 'a wlu tɔɔa' ‑pʋn". 15 'Sʋ tai' "maa Suifʋ‑wi" 'mɛ, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ sea 'sbɛ jrɛ' 'cɩan 'ee, kɛ nʋ 'sʋ ɔ juo dɩ ‑tia ka ‑mɩ ɛ‑ ? 16 'Bomɔ Sesi wluu‑ ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Dɛ 'ma tɔɔa nyʋ ‑ta, ɛ se 'de 'ma ‑cɛ" 'ʋn 'wlʋ, 'kaa "ju ‑ɔ dboa 'ʋn ɛ, 'de ɔ 'ʋn 'demɔ ɛ 'wlʋ. 17 Nyɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋ ɛ, ‑bo 'ma nyʋ dɛtɔɔsʋn 'wlʋ 'e Kea 'ʋn o, ‑bo ɛ 'wlʋ 'e 'ma ‑cɛ" 'kpa 'ʋn o, ɔmɔ ‑je ɛ juo‑. 18 Nyɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa ɔɔ' 'blei 'a ‑tɩ' ‑mɔɔ' ‑pɔn ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ 'wlʋa i. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑pɔan ɔɔ' dboi 'a 'nynɩ 'wlʋa' i ɛ, ‑mɔ ɔ' 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ. 'Kɔɔa' dɛ‑saan" ka se 'de ‑mɔ 'ʋn nɩ‑ 19 Moisɩ se aopʋ Kea 'a kɛ "nyɩɩ ? 'Kaa aoa' due' koʋn ‑gbai' ka 'a 'je kɛ' ‑nɛ wɔn. Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn 'ma 'dbaa' i ɛ‑ ? 20 'Sʋ ʋʋ ‑wee' 'na : ‑Suusaʋn ‑nɩ 'de ‑ɩn 'ʋn, nyɔ ‑ɔɔ ‑pɔn ‑ma 'dba ‑kɔ i ɛ‑ ? 21 'De Sesi 'na : Dɛ 'ɛ kpɛ due' 'ɩn nʋa, ɛmɛ ‑maa" ao ‑wee' "klein tai'. 22 Moisɩ mɔ ‑bla' 'klɛn mu‑tɩ 'a kɛ' ‑ɔ ‑nyɩ" aopʋ. 'De ɛ se 'e Moisɩ mɔ 'ʋn 'wlʋ, ɛ 'wlʋɛ 'e ao "bo ‑wi" 'ʋn sese. ‑Wɛe aoa kpa nyʋ 'klɛn 'bo ‑kwlewɩ "kpei. 23 ‑Bo nyʋ 'klɛn kpa 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑mɛ 'ɛ ‑saa Moisɩ 'a kɛ' 'ee ? ‑Mɛ dɛɛ‑tɩ ‑bo 'mɔ 'pʋʋ‑ nyɔ 'bo ‑kwlewɩ "kpei ‑wɛe aoa 'kpa 'cɛn ɛ‑ ? 24 Ka aoa' "jriɛ‑ ɛ 'jea dɛ, ao 'bɔ ɛɛ' 'pee 'je ‑tɩ kan', 'kaa ao ‑srɛi" 'de aoa' nyʋ 'a 'pee 'jesʋn 'ʋn.

Sesi ‑nɩ Nyʋ 'pʋʋi ‑ɔ ‑jea ji ɛ

25 Nyʋ ‑nɩa 'o Selisalɛm ʋʋa' jrʋ' 'na : "Ju ʋʋa ‑pɔan i ʋʋ 'jea 'dba, ɔ ko ‑taa ? 26 Ao ‑gbʋn 'e, ɔɔ wlu' 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi ‑o, 'kaa nyɔ ‑je ɔ dɛ ‑pee 'tmʋ, ɔ se nɩ‑. ‑Aee' ka ɔ nɩa Nyʋ'pʋʋi ɛ, ‑aa klae"‑wi" 'je ɛ tɔ' 'ʋn ‑wɛ‑ ‑cɛɛn'‑ ? 27 'De ‑mɛ 'kamɔ Nyʋ 'pʋʋi ‑ɔɔ mua jia' a, ‑ta ɔɔ mua 'wlʋa' ‑a se 'o juoi, 'kaa ‑jɔ ‑mɔ ɛ, ‑ta ɔ 'wlʋa ‑a ‑juo 'o 'ɛ.

28 ‑Ta ɛɛ nʋa kan' ‑mɛ Sesi nɩɛ nyʋ Kea 'a wlu tɔɔa' 'de Kea ‑gbu 'di. 'Sʋ ɔ kpa wlu "jɛi ɔ 'naa : Ao 'na ao juo 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ‑ta 'ɩn 'wlʋa ao juo 'o ‑mɔ ? 'De ‑mɛ 'kamɔ 'ɩn se ji 'de 'ma ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ 'ʋn, 'kaa "ju ‑jɔ ‑dboa' 'ʋn ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn mɛ 'ɩn jii‑. Ɔmɔ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ 'a ‑cɛ" 'kpa, 'kaa ao se ‑mɔ juuo‑. 29 'Mɔ juuɔ', dɛ‑nʋɛ' 'bo ɔ ‑pʋn" mɔ 'ɩn 'wlʋ, 'de ɔmɔ ‑dbo' 'ʋn. 30 'Sʋ ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je ɔ inynaa, 'kaa nyɔ jrɔ' se ɔ sʋn ‑pʋn" ‑te', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑nɛ nɔ" se 'o nyni ke. 31 'De ‑mɛ 'kamɔ nyʋ ‑tuu"‑tuu nɩ 'e nyʋ "klu ʋʋ 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : ‑Sɔntɩ Klisɩ ‑mɔ ɔ mua jia' 'ee, ɔɔ muɛ jrii' ‑tuu"‑tuu nʋa' ɔ 'je "ju ‑jɔ mɔ ‑sii ‑taa ?

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ

32 Dɛ nyʋ a "wuan 'ʋn 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de nyʋ "klu ɛ, ɛmɛ Fariseɛn‑wi" 'wɔn, 'sʋ 'sraa ‑saʋn 'a klae"‑wi" ke Fariseɛn‑wi" dboɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ inynaa‑.

33 'Sʋ Sesi 'na : 'Ɩn ke ao nɩ ‑ta 'mɛ dɛ‑saan" ke, ‑wɛe 'ɩn 'je 'e "ju ‑dboa' 'ʋn o de mu. 34 Aoa muɛ 'mi i ‑pɔan', 'kaa ao se 'ʋn 'jei, dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'ma mua ao se 'bo 'a mua' 'bɛɛ‑. 35 'Sʋ Suifʋ‑wi" a ‑teeɛ' ba i due 'due ʋʋ 'na : ‑Ta ɔ 'e paa ‑wɛe ‑a se ɔ 'jei ɛ‑ ? ‑Aee' ɔ 'je 'e Suifʋ‑wi" ‑gbaa' Klɛkɩ‑blʋa "kpei kɩn mu ‑wɛe ɔ 'je Glɛkɩ‑wi" dɛ tɔɔ‑ ? 36 Wlu ɔ 'tmʋa ‑nɛ, ‑mɛ 'de 'deɛ ‑gblein' ɛ‑ ? Dɛ ‑nɩ aoa muɛ 'mi i ‑pɔan', 'kaa ao se 'ʋn 'jei, dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'ma mua nɩa' ao se 'bo 'a jia' 'bɛɛi ɛ‑.

'Kmʋnɩ ni 'a ‑gbuu

37 'Bo ‑kɔ'ɔ de 'bɔɔwɩ ‑kɔan ‑tɩ' "kpei ɛ, Sesi nyna i 'bo nyʋ ‑kwea ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi, 'de ɔ 'na : ‑Bo "ni 'natʋn a sea nyɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɔ ji 'nɔ 'ʋn o ‑wɛe ɔ 'je 'na. 38 Nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'kmʋ nɩ ni 'a "jru mɩ ‑ɛɛ mu 'de ɔ 'ʋn wlʋa' ‑wɛe ‑ɛ ‑je ‑gbuu ‑si'. 'Kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Kea 'a 'sbɛ 'di. 39 Kea 'a ‑Suu nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn a mua 'jea' a, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ɔɔ 'tmʋa 'o 'mʋa‑. Ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ nyʋ se Kea 'a ‑Suu 'ble ke, dɛ‑nʋɛ' ‑mɛ Sesi se 'e Kea 'a kɛɛma'de 'ʋn mu ke.

Nyʋ ‑seea' 'ʋn 'ɛ 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn

40 Nyʋ jrʋ' ‑nɩa 'e nyʋ "klu 'wɔan ɔɔ' wlu ‑nɩ 'sʋ, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ɔ nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai ‑o ‑cɛɛn'‑. 41 Jrʋ' 'na : Ɔ nɩɛ Nyʋ'pʋʋi ‑o. 'Kaa deejrʋ' 'na : Ao mɔ ɔ naa tɔ' i 'ee, 'de Galileblʋa "kpei mɔ Nyʋ'pʋʋi 'je 'wlʋʋ ? 42 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ se ka 'da 'dee‑ ? Ɛ se 'na 'de Dafidɩ 'a "ji 'di 'bo Bɛtelɛm Dafidɩ o ‑kwlɔ 'bomɔ Klisɩ 'je 'wlʋʋ‑ ?

43 'Sʋ 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa' 'sʋ ‑seea' 'ʋn 'ɛ. 44 Nyʋ jrʋ' ‑nɩa 'de ʋʋpʋ "klu ‑nɩɛi" ʋʋ 'e Sesi inynaa‑, 'kaa nyɔ jrɔ' se ɔ sʋn ‑pʋn" ‑te'.

Suifʋ 'a klae"‑wi" kuɛ "jru

45 Ɛ nʋa kan' 'sʋ nyʋ Fariseɛn ke 'sraa ‑saʋn dboa ‑nʋ muɛ 'e ʋʋpʋ o de, ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ 'na : Dɛɛ‑tɩ ao se ɔ ja a‑ ? 46 'Sʋ dboun ‑nʋ 'na : Ka "ju ‑nɔ ɔ wlua ‑a se nyɔ jrɔ' 'je, ɔ se kan' wlu due'. 47 'Bomɔ Fariseɛn‑wi" wluu ka, ʋʋ 'na : ‑Ɛ, ao mɔ "tai‑ aoa' ‑cɛi" ‑wɛ‑, "ju ‑nɔ je ao 'srɛ ipoo ‑kee ? 48 'De ‑aa klae" ke Fariseɛn‑wi" "klu ɛ, nyɔ due' koʋn ‑gbai' se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 49 Nyʋ ‑ʋʋ sea Moisɩ 'a kɛ' juo, ʋʋ nɩɛ 'daɩn nyʋ ‑o !

50 'Bomɔ ʋʋa' due', Nikodɛmʋ ‑ɔ mua 'e Sesi o "maʋ" wluu, ɔ 'na : 51 ‑Bo ‑a se nyiɔ 'ɔ wlu 'wɔn, 'de dɛ ɔ nʋa ‑bo ‑a se ɛ juo 'e ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je ɔ 'pee kpʋʋn‑ ? 52 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Mɔ 'ee, ‑ɩn ‑nɩɛ Galile i ‑o ‑kee ? ‑Mɛ ‑ɩn ‑gbʋn 'e 'sbɩ 'di kea' ka Kea 'a wlu 'kwajaai due' koʋn ‑gbai' ka sea 'e Galileblʋa "kpei 'wlʋ due' ‑ma muɛ kan' 'jea' ! 53 Ʋʋ ‑kɔa' kan' 'daa' 'sʋ ʋʋ muɛ ‑gbɛin" woi due due'.

8

Jɛi" 'jenynɔkpao' due' 'a ‑tɩ'

1 'Sʋ Sesi muɛ 'e olifɩ‑crʋ "kpei. 2 ‑Sɔn' 'ɔ ‑nɛɛ ‑sɩan' ‑klae" pɛɛn 'sʋ, Sesi ‑cruuɛn 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ke'wlɛ ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein a mu 'de ɔ o. 'Sʋ ɔ ‑teɛ i, ‑wɛe ɔɔ tɔɔ ʋʋpʋ dɛ.

3 'Sʋ 'nynɔkpao' due' ʋʋ kpʋʋn a jɛi" "kpei ɛ, ʋmʋ kɛ' wɔ‑saʋn o, Fariseɛn‑wi" 'ble too' ‑too too" 'sʋ ʋʋ ja 'o nyʋ ‑wee' "juɔi. 4 'De ʋʋ wlu 'e Sesi ‑pee, ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, 'nynɔkpao' ‑nʋ, nyʋ kpʋʋn jɛi" "kpei. 5 Moisɩ 'a kɛ' 'na ʋʋa' 'nynʋkpae' tu ɛ, nyʋ tbaa ʋʋpʋ "soi i 'sʋ ʋʋ 'e 'mɛ. 'De ‑mɔ 'ee, ka ‑ma ‑da a‑ ?

6 Ʋʋa 'tmʋ ɛɛ' wlu tu 'mɛ ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ wlu 'a "klɛ bʋ 'dei ‑te' 'de ʋʋ 'je ɔ ‑tɩ' "kpei bla. 'Kaa Sesi ‑criɛ" "jri i ‑wɛe ɔɔ nʋ ‑cɩɛ, ɔɔ 'crɩ 'o 'blʋɔ. 7 Ka ʋʋpʋ a ‑tee' ɔ i sɔu" sɔu", 'kamɔ ʋʋa ‑tee' ɔ i. 'Sʋ Sesi kpa "jru "jɛi, ɔ 'na : Nyɔ ‑nɩa 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ɔ sea dɛsaʋn nʋ due' ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ‑saa "i ɔ 'e "sou po. 8 'Sʋ ɔ ‑criɛ" "jrii ke'wlɛ ‑wɛe ɔɔ 'crɩ 'o 'blʋɔ. 9 ‑Ta ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'sʋ ʋʋa' pɛe a ‑cɛ' ʋʋpʋ "bli. 'Sʋ dɛ ‑tba' 'e ʋʋa' klae" o ‑wɛe ‑ɛ ‑jɩɩa ʋʋa' mɩɩ" ʋʋ ‑wee' a mu' due 'due, 'sʋ Sesi ke 'nynɔkpao' ‑nyna i 'bo ɔ "juɔi ‑nʋ 'a 'sʋ sie 'o. 10 'Sʋ Sesi kpa "jri "jɛi ‑wɛe ɔ wlu 'de ʋ ‑pee, ɔ 'na : 'Nynɔkpao', ‑ta nyʋ ‑ʋʋa ‑nɩɩa' aʋn ‑tɩ' "kpei ‑wee' mu ɛ‑ ? Nyɔ jrɔ' se aʋn 'pee kpʋʋn‑ ? 11 Ʋ 'na : Ɩɩn Tʋ"bo, nyɔ jrɔ' se 'ʋn 'pee kpʋʋn ‑o. 'Sʋ Sesi 'na : 'Mɔ se aʋn 'pee kpʋʋn i ‑ke. A mu, 'kaa a 'bo dɛsaʋn nʋɛ 'bode.

Fariseɛn‑wi" a ‑saa Sesi 'a wlu ‑gbee' wɔ i

12 Sesi wluɛ ʋʋ ‑pee ke'wlɛ, ɔ 'na : 'Mɔ ‑nɩ 'kmʋ 'a ‑sɔn'. Nyɔ ‑bla' 'bo 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ ɔ se 'e kwie 'di naai 'bode, 'kaa ɔ nɩɛ 'e ‑sɔn' ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' 'ʋn.

13 'Bo ‑mɛ "kpei 'sʋ Fariseɛn‑wi" wlu' 'de ɔ ‑pee, ʋʋ 'na : ‑Tɩ' ‑ma ‑tmʋa ɩ se tɔ' ‑tɩ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ma poɛ ‑ma ‑cɛ" 'kpa ‑tɩ' o. 14 'Bomɔ Sesi 'na : ‑Bo 'ma sea 'ma ‑cɛ" ‑tɩ' o po mɔ 'de ɛ, dɛ 'ma 'tmʋa ɛ nɩɛ tɔ' ‑o, dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'ɩn 'wlʋa 'ɩn juo 'o 'ɛ, ‑ta 'ma mua 'ɩn juo 'o 'ɛ, 'kaa aopʋ‑ mɔ se ‑ta 'ɩn 'wlʋa ke, ‑ta 'ma mua juo‑. 15 'De nyiɔtɔ' 'ʋn mɔ aoa 'jee nyʋ 'a 'pee, 'kaa 'maa 'je nyɔ "o nyɔ 'ɔ 'pee. 16 'De ‑bo 'ma sea nyʋ 'a 'pee 'je mɔ 'de ɛ, 'ma nyʋ 'a 'pee 'jesʋn nɩɛ tɔ', dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se due' nɩ, 'ɩn "Bo ‑dboa' 'ʋn ke 'ma ‑a ‑na'. 17 Ɛ 'crɩɩɛ mɔ 'de aoa' kɛ' 'di, ɛ 'na : ‑Bo nyʋ 'sɔɔn 'je dɛ 'ɛ ‑ta, ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ dɛ due' ɛ, ‑mɛ dɛ ʋʋ 'tmʋa ɛ nɩɛ tɔ' ‑o. 18 'Ma poɛ 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑tɩ' o ‑wɛe 'ɩn "Bo ‑dboa' 'ʋn ‑mɔ ɔ po 'ʋn ‑tɩ' o ‑ke. 19 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Ta ‑ɩn "Bo mɔ nɩ ɛ‑ ? 'Sʋ Sesi 'na : Ao se 'mɔ juo‑, ao se 'ʋn "Bo juo‑. ‑Bo ao juo 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je 'ʋn "Bo juo ‑ke 'de‑.

20 ‑Ta Sesi a 'tmʋa wlu ‑nɩa 'mʋa‑ ‑mɛ ɔ nɩɛ nyʋ dɛ tɔɔa' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑ta 'wɛi 'dipodɛ nɩa fɔ o ɛ. Nyɔ jrɔ' se ɔ sʋn ‑pʋn" ‑te', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' kpʋn nɔ" se 'o nyni ke.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ

21 Sesi wlu' ke'wlɛ, ɔ 'na : 'Ma muɛ mua' ‑wɛe ao 'je 'mi i ‑pɔn, 'kaa aoa muɛ 'mɛa' 'de aoa' dɛsaʋn 'di, dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'ma mua ao se 'o 'a jia' 'bɛɛ‑ i.

22 'Bo ɛɛ' wlu tu "kpei 'sʋ Suifʋ‑wi" 'na : Ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'dba ‑ae, ‑aee' dɛɛ‑tɩ ɔ 'na ‑ta 'ma mua ao se 'o 'a jia' 'bɛɛi ɛ‑ ? 23 'Sʋ Sesi 'na : Aomɔ 'wlʋɛ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei, 'kaa 'mɔ 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di, ao nɩɛ 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ nyʋ ‑o, 'kaa 'mɔ se 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ nyɔ nɩ‑. 24 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'na : Aoa muɛ 'mɛa' 'de aoa' dɩsaɩn 'di. Dɛ 'ɩn nɩa 'ʋn ‑bo ao se ɛ tɔ' 'ʋn 'je ɛ, aoa muɛ 'mɛa' 'de aoa' dɩsaɩn 'di. 25 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : Nyɔ ‑ɩn ‑nɩ mɔ 'de ɛ‑ ? Sesi 'na : Dɛ 'ɩn 'tmʋa ao ‑pee sese ɛmɛ 'ɩn nɩ 'ʋn. 26 'Ɩn 'bleɛ dɩ ‑tuu"‑tuu 'ɩn 'je 'tmʋ 'de 'ɩn 'je ‑tɩ' ‑pʋn" tba 'de aopʋ‑ 'ʋn 'de‑, 'kaa "ju ‑dboa' 'ʋn a 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ. Dɩ 'ɩn 'wɔan 'de ɔ 'wɔn ɛ, ɩa' 'sʋ 'ma 'tmʋ 'de 'blʋa 'dinyʋ ‑pee.

27 'Kaa ka ɔɔ 'tmʋa "Bo 'a ‑tɩ' 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ʋʋ sɩ 'mii 'wɔn. 28 'Sʋ Sesi 'na : ‑Sɔntɩ aoa mua nyiɔ 'ɔ "Ju tu ‑kwlɩ" kɔa' a ‑wɛe ʋʋ 'jeɔ i nynaa a, 'bomɔ dɛ 'ɩn nɩa 'ʋn ao 'je ɛ juo‑. 'Maa ‑sa 'o 'ma ‑cɛ" ‑kwlɩ" 'maa nʋ dɛ. Dɛ 'ɩn "Bo tɔɔa 'ʋn ɛmɛ 'ma nʋ. 29 "Ju ‑dboa' 'ʋn ke 'ma ‑a ‑na', ɔ se 'ma 'sʋ "i "tai‑, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑kwlʋtɩ mɩ 'ma nʋ jeejee. 30 ‑Ta Sesi a wlua kan', 'sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

‑Cɛ" ‑peeteʋn ke kʋɔnpʋ‑ ke

31 'Sʋ Sesi wlu' 'de Suifʋ‑wi" ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑pee, ɔ 'na : Wlu 'ma tɔɔa aopʋ‑ ‑bo ao kpʋn ɛ i ‑sisi' ɛ, ‑mɛ ao nɩɛ 'ma klai" nynuu ‑cɔɔn' ‑o. 32 ‑Mɛ aoa muɛ tɔ' ‑tɩ jua', ‑wɛe tɔ' ‑tɩ 'je ao seie.

33 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A ‑mɔ ‑nɩɛ Ablaam 'a "nynuu‑ ‑o, ‑a se nyɔ jrɔ' 'ɔ kʋɔn nɩ due', dɛɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑na aoa muɛ aoa' ‑cɛ" ‑pee ‑tea' a‑ ? 34 'De Sesi 'na : 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ‑ tɔ' ‑tɩ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ɔ nɩɛ dɛsaʋn 'a kʋɔn ‑o. 35 'De kʋɔn ‑mɔ ɛ, ‑gbu" ‑ɛ 'di ɔɔ nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ, ɔ se 'o "ikɔn‑, 'kaa "ju mɔ ‑kɔn 'o "i, ɔ nɩɛ ɔ "bo 'a "ju jeejee. 36 'De ‑bo Kea 'a "Ju ‑mɔ seie aopʋ‑ ɛ, ‑mɛ ao ‑teɛ aoa' ‑cɛ" ‑pee ‑cɛɛn'‑ ‑cɛn ‑cɛɛn'‑. 37 Ka ao 'wlʋa' 'e Ablaam 'a "ji 'di ɛ, 'ɩn juoɛ', 'kaa aoa ‑pɔn 'ma 'dbaa' i, dɛ‑nʋɛ' 'ma wlu 'a pa 'de aopʋ 'ʋn. 38 Dɛ 'ɩn 'jea 'de 'ʋn "Bo o ɛ, ɛmɛ 'ma 'tmʋ, 'kaa aomɔ ɛ, dɛ ao "bo ‑tua" ao wɔn ɛ, ɛmɛ aoa nʋ.

39 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A "bo ‑nɩ Ablaam. 'Bomɔ Sesi 'na : ‑Bo ao nɩ Ablaam 'a "nynuu 'de ɛ, ‑mɛ ao 'beeɛ' ao 'je ɔɔ' kplɩn nʋ 'de‑. 40 'Kaa kaan ka 'mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋʋa aopʋ tɔ' ‑tɩ 'ɩn 'wɔan 'de Kea 'wɔn ɛ, aoa ‑pɔn 'ma 'dbaa' ‑kɔ i. Ablaam ‑mɔ se ‑mɛ nʋ o. 41 Aoa nʋɛ ao "bo 'a kplɩn. 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A se ‑pɔe' nynuu nɩ‑, Kea due' koʋn ‑gbai' mɛ ‑nɩ ‑a "Bo. 42 'De Sesi 'na : ‑Bo Kea nɩ ao "Bo 'de ɛ, ‑mɛ ao 'beeɛ' ao 'je 'ma ‑tɩ' kma‑, dɛ‑nʋɛ' 'de Kea o 'demɔ 'ɩn 'wlʋ ‑wɛe 'ɩn ji 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. 'Ɩn se ji 'de 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a 'nynɩ 'ʋn, 'kaa ɛmɛ ‑dbo' 'ʋn. 43 Dɛɛ ‑tɩ aoa' 'wɔn 'ma wlu 'mii ɛ ? Ɛmɛ ‑nɩ ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je 'ma wlu doin" o po see. 44 Ao "bo ‑nɩ ‑siɔn', ɛmɛ ‑tɩ ao nɩɛi" ao 'je ao "bo 'a ‑kwlʋtɩ nʋ. ‑Siɔn' nɩɛ "ku 'dbai ‑o sese. Ɔɔ' nʋ tɔi" ‑tɩ 'nɔ 'kmʋ, dɛ‑nʋɛ' tɔ' ‑tɩ se 'de ɔ 'ʋn nɩ‑. ‑Bo ɔɔ sea sɩ 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ɔɔ ‑sa' 'bo ɔɔ' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ɔɔ jea 'tmʋ, ka ɔ jua ɛ 'mii see ɛ, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ sɩ 'tmʋ i, ɔmɔ ‑nɩ sɩ "bo. 45 'Kaa 'mɔ ɛ, 'ma 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ, ɛmɛ ‑tɩ aoa' 'je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 46 Nyɔ wɛ‑ ‑je 'ma dɛsaʋn ‑cɩɛ "kpei ‑te' kaan‑ 'de ao "klu ɛ‑ ? 'De ‑bo 'ma sea tɔ' ‑tɩ 'tmʋ 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ aoa' 'je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ‑ ? 47 Nyɔ ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn ‑mɔ ɔ poɛ Kea 'a wlu doin" o, 'kaa aomɔ se 'e Kea 'ʋn 'wlʋ, ɛmɛ ‑tɩ aoa' po ɛɛ' wlu doin" o.

Sesi ke Ablaam ke

48 'Sʋ Suifʋ‑wi" wlu ɔ ‑pee, ʋʋ 'na : ‑A ‑sa tɔ' ‑aa ‑jea ‑ʋn Samadikɔin 'daa‑, ‑siɔn' 'ɔ ‑suu ‑nɩ 'de ‑ɩn 'ʋn ‑cɛɛn'‑ ! 49 'Sʋ Sesi wlu' ka, ɔ 'na : ‑Siɔn' 'ɔ ‑suu se 'de 'ʋn nɩ‑, 'kaa 'ma 'bɛɛ‑ 'ʋn 'Bo 'a 'nynɩ "i, 'de aopʋ mɔ ɔ ‑flɛɛn' 'ʋn 'ɛ. 50 'Ɩn se 'ma ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ 'wlʋa i‑pɔn, "ju due' ‑nɩ 'o ‑ɔɔ ‑pɔn 'ma 'nynɩ 'wlʋa' i, ɔmɔ ‑nɩ 'pee 'jei. 51 'Ma 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑ɔɔ ‑jea 'ma wlu wɔn ɛ, ɔ se 'mɛi 'nɔ 'kmʋ.

52 'Sʋ Suifʋ‑wi" 'na : 'Aa ! "Bo, ka ‑siɔn' 'ɔ ‑suu nɩa 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, ‑a ‑je kan' ‑wɛ‑ la, Ablaam ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑wee' 'mɛɛ, ‑wɛe ‑mɔ ‑naa' nyɔ ‑jea 'ma wlu wɔn ɛ, ‑mɔ se 'mɛi "pɩ. 53 Ablaam ‑nɩa ‑a "bo ‑mɔ 'mɛɛ, ‑maa naa tɔ' i ‑ɩn ‑bɛ"i ‑ɩn je ɔ ‑sii ? 'De Kea 'a wlu'kwajaʋn‑wi" ‑mʋ ‑wee' 'mɛɛ ‑ke, dɛ ‑ma ‑daa' ‑ma ‑cɛ" ɛ‑ ?

54 'Sʋ Sesi 'na : ‑Bo 'ma sea 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ' 'de ɛ, ‑mɛ 'ma 'nynɩ se dɛwɔn nɩ‑, 'kaa 'ɩn "Bo aoa 'daa‑ aoa' Kea a, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑bɛɛ' 'mi "i. 55 'Kaa ao se ɛ juo‑, 'mɔ juuɛ' 'mɛ. ‑Bo 'ɩn 'na 'ɩn se ɛ juo ɛ, ‑mɛ ka ao nɩa sɩ 'tmʋʋn, 'kamɔ 'ma mu nɩa'. 'Kaa 'ɩn juuɛ' ‑wɛe 'ma 'je ɛɛ' wlu wɔn. 56 Ablaam ‑jɔ ‑nɩa aopʋ "bo ɛ, 'ma jia' 'bleɛ ‑mɔɔ' 'mʋa‑, ‑sɔntɩ ɔ 'jee ɛ "jriɛ‑, ɔ 'di nmɔ wɔn.

57 'Sʋ Suifʋ‑wi" 'na : ‑Mɔ ‑sea' ‑sɩn 'a kwla ‑mm" 'ble ke ɛ, ‑mɔ ‑jee' Ablaam "jriɛ‑ ! 58 'De Sesi 'na : 'Ma 'tmʋ aopʋ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ ‑ta Ablaam a 'wlʋʋa, ‑mɛ 'ɩn nɩ sese. 59 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋ 'tɩɩɛn "sei kwa ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ itbaa‑. 'Sʋ ɔ "maa ʋʋpʋ "jrii wɔɔ‑, ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di.

9

Sesi 'pʋʋɛ "dɔi due'

1 ‑Ta Sesi a ‑sia' 'sʋ ɛ, ɔ 'jeɛ "ju due' ‑ɔ 'wlʋʋ‑ "jri 'a waa' 'ʋn. 2 'Sʋ Sesi 'a klai" nynuu ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɔ nʋ dɛsaʋn ‑wɛe "ju ‑nɔ 'ɔ 'jei ɛ‑ ? Ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑aee' ‑ɩn" ɔ "bo ke de kee‑ ? 3 'Sʋ Sesi ‑sɛ "kpei ɔ 'na : Ɛ se ɔmɔ o, nyʋ ‑wlu ɔ ‑nʋ' dɛsaʋn ko‑, 'kaa ɛ nɩ kan' 'mɛ ‑wɛe Kea 'a nʋʋ dɩ 'je "jri "kpae po 'de ɔ 'ʋn. 4 ‑Ta ‑sɔn' nɩɩa 'e ke ɛ, 'ɩn 'je "ju ‑ɔ dboa 'ʋn 'a dbo nʋ ‑o, dɛ‑nʋɛ' kwie ‑ɛ 'ʋn nyɔ sea 'bɛɛ‑ ɔ 'jea dbo jrɛ' nʋʋ ɛ, ɛɛ kpʋn'. 5 ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ke ɛ, 'ɩn nɩɛ 'kmʋ 'a ‑sɔn' ‑o.

6 Sesi ‑kɔa' dɛ ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa' 'sʋ, ɔ poɛ tɔn 'o 'blʋɔ ‑wɛe ɔ crii ɛɛ' 'pɔɔ ‑cɩɛi", 'de ɔ cɛɛn "dɔi ‑nɔ 'pɔɔ "jri, 7 ‑wɛe ɔ wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn mu 'e "niɔ 'bo Siloe wɔn ‑wɛe ‑ɩn ‑je "jri i 'sran. (Siloe ‑nɛ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ ‑tadboi.) "Dɔi mu 'e 'mɛ kan' ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ɔ 'sran "jri i. ‑Ta ɔɔ jiia de ‑mɛ ɔɔ 'jeɛ i 'pepe.

8 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ "kʋʋan i ke nyʋ ‑ʋʋ ‑juɔ ‑ta ɔɔ ‑srɔɔa nyʋ o tɛin" ‑ke, ʋʋ 'na : "Ju ‑ɔɔ ‑tea i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑srɔa' nyʋ o 'de ɛ, ɔ ko ‑taa ? 9 Nyʋ jrʋ' 'na : Ɔmɔ ‑o. Jrʋ' 'na : "Ɩɩn‑ ɔ ko‑, 'kaa ɔɔ' ‑kooɔ' i ‑o. 'Sʋ ɔmɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa 'na : 'Mɔ ‑o. 10 'Sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : Ka ‑ma "jri nʋ 'baisʋn ɛ‑ ? 11 Ɔ ‑sɛ "kpei ɔ 'na : "Ju nyʋ a 'daa‑ Sesi ɛ, ɔmɔ ‑cɛn' 'ʋn 'pɔɔ "jri ‑wɛe ‑ɔ ‑na ‑ɩn mu "jrii 'sran 'de Siloe wɔn. 'Demɔ 'ɩn mu kan' ‑cɛɛn'‑ ‑wɛe 'ɩn 'sran "jrii 'sʋ 'ma "jri 'bai‑. 12 ‑Wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Taka ɔɔ' "ju tu nɩ ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn se 'o juo‑.

"Dɔi ‑ɔɔ "jri 'baia' ɔmɔ Fariseɛn‑wi" a ‑tee' i

13 'Sʋ ʋʋ kpa "dɔi ‑ɔɔ "jri ɔ 'baia' ‑nɔ 'e Fariseɛn‑wi" "juɔi. 14 'De 'wɩ ‑ɛ 'di Sesi nʋa 'pɔɔ ‑wɛe 'baia' "ju ‑nɔ 'ɔ "jri 'mʋa‑ ɛ nɩɛ ‑kwlewɩ ‑o. 15 'Sʋ Fariseɛn‑wi" a ‑tee' ɔ i ke'wlɛ, 'de dɛ ‑nʋʋa ɔ "jrii ‑wɛe ka ɔ nʋa i 'jesʋn 'a ‑po' bla. 'Bomɔ ɔ poo ʋʋpʋ "kuan, ɔ 'na : Ɔ cɛn 'ʋn 'pɔɔ "jri ‑wɛe 'ɩn 'sran "jri i 'de 'ma 'je i 'pepe. 16 Fariseɛn jrʋ' 'na : "Ju ‑nʋa dɛ ‑nɛ ɛ, ɔ se 'e Kea 'ʋn 'wlʋ, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' 'je ‑kwlewɩ 'a kɛ' wɔn. 'Kaa deejrʋ' 'na : Dɛsaʋn nʋi 'beeɛ' ɔ 'je jrii' ‑nɩa kan' nʋʋ ? 'Sʋ ʋʋ ‑seea' 'ʋn 'ɛ 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ.

17 'Sʋ Fariseɛn‑wi" ‑teeɛ' "dɔi ‑nɔ i ke'wlɛ, ʋʋ 'na : "Ju ‑baia' ‑ma "jri 'ee, ka ‑ma naa tɔ' i 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? 'Sʋ ɔ 'na : Ɔ nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai due' ‑o. 18 Ka "ju ‑nɔ 'wlʋa 'sʋ ɔɔ' 'jea i ɛ, ‑wɛe ɔɔ 'jea i kaan ka a Suifʋ‑wi" se ɛ "inɩ ʋʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je. Ʋʋ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ ʋʋ je ɔ "bo ‑wi" 'da. 19 ‑Wɛe ʋʋ ‑tee' ʋʋpʋ i, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ao 'na aoa' "ju ‑ɔ ‑wlʋʋa' "jri 'a waa 'ʋn ‑oo ? 'De kɛ nʋ kaan ka ‑wɛe ɔɔ 'je i ɛ‑ ? 20 'Sʋ ɔ "bo ‑wi" 'na : Ɩɩn ‑aa "ju ‑o, ɔ 'wlʋʋɛ "jri 'a waa 'ʋn ‑cɛɛn'‑. 21 'Kaa ka ‑jɔ ɛ nʋa ‑wɛe ɔɔ 'jea i ke, 'de nyɔ ‑baia' ɔɔ' "jri ɛ ‑a se ‑mɩ juo‑. Ao ‑tee' ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa i, ka "junmɔu a 'bɛa ‑wɛe ɔɔ 'tmʋa ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ ɛ, 'kamɔ ɔ 'bɛa 'o. 22 Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe ɔ "bo ‑wi" wlua dɛ ‑nɛ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ faʋn ‑a nʋ ʋʋpʋ, dɛ‑nʋɛ' Suifʋ‑wi" 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn 'ɛ sese, ʋʋ 'na nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua Sesi Nyʋ 'pʋi Klisɩ 'daa' a, ʋʋa muɔ 'de ʋʋa' Kea ‑gbu klaa" 'di ‑saa'. 23 Ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe ɔ "bo ‑wi" 'na : Ɔ ‑kwɛ‑ɛ "junmɔu 'mɛ, ʋʋ ‑tee' ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa i.

24 'Sʋ Fariseɛn‑wi" 'da "ju ‑ɔɔ "jri 'baia' ‑nɔ 'mɛ ke'wlɛ, ‑mɛ ɔɔ' 'daa kpɛ 'sɔɔn ‑nɩ ‑nao ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑tmʋ tɔ' ‑tɩ 'bo Kea "juɔi. ‑Apʋ mɔ juuɛ', "ju ‑nɔ nɩɛ dɛsaʋn nʋi ‑o. 25 'Sʋ ɔ 'na : ‑Bo ɔ nɩ dɛsaʋn nʋi ɛ, 'mɔ se ‑mɛ juo‑. Dɛ due' koʋn ‑gbai' mɛ 'mɔ juo o, 'mɔ ‑dɔa" 'de ɛ, 'ma 'jeɛ i kaan ka. 26 ‑Wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i ka ʋʋ 'na : Dɛ ɔ nʋ ‑ʋn "jri i ɛ‑ ? Ka ɔ nʋ ‑ma "jri 'a 'baisʋn ɛ‑ ? 27 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn 'tmʋɛ ‑wɛ‑ 'de ao ‑pee 'de‑ ‑wɛe ao 'na ao se ɛ doin" ‑tu" i, dɛɛ‑tɩ aoa ‑tee' ɛ 'mi i ke'wlɛ ɛ‑ ? ‑Aee' ao nɩɛ "i ao 'je ɔɔ' klai" nynuu nɩɩ‑ ? 28 Wlu ‑nɛ seɔ 'wɔin ‑kwɛ 'sʋ ʋʋ ‑teɛ ɔɔ' ‑cree" 'a ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɩ "ju ‑nɔ 'ɔ klai "ju, ‑apʋ mɔ nɩɛ Moisɩ 'a klai" nynuu ‑o. 29 ‑A ‑je kan' 'mɛ, Kea wlu' 'de Moisɩ ‑pee, 'kaa ‑ta "ju ‑nɔ ‑mɔ 'wlʋa ‑a se 'o juo‑ mɔ "pɩ. 30 'Sʋ "ju ‑nɔ 'na : ‑Jɛ ‑maa" a nyʋ tai' ‑mɛ ‑nao, ɛmɛ ‑nɩ ao 'na ‑ta ɔ 'wlʋa ao se 'o juo‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ 'bai‑ 'ma "jri. 31 'Sʋ ɔ 'na : ‑A ‑je kan' 'mɛ Kea 'a kpʋn dɛsaʋnʋʋn 'a baewlu‑, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑je ɛ wɔn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋa ɛɛ' ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ baewlu ɛɛ kpʋn. 32 Nyɔ ‑wlʋa ‑ɔ sea i 'je due', nyɔ se ɔɔ' "jri 'bai ke ‑a se ‑mɛ 'wɔn kpɛ due'. 33 ‑Bo "ju ‑nɔ se 'e Kea 'ʋn 'wlʋ 'de ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'e jrii' jrɛ' nʋ. 34 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Mɔ ‑ɔɔ nyiɔjɔ ‑wee' 'wlʋa 'de dɛsaʋn 'di ɛ, ‑mɔ ‑ɔɔ tɔɔ ‑apʋ mɔ dɛ ! 'Sʋ ʋʋ nʋ ɔ i.

Pɛe 'a "jri 'a wa ‑tɩ

35 Ka ʋʋ nʋ ɔ i Sesi 'wɔɩn. Ɔ ke ɔ 'jeea 'de ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑je nyiɔ 'ɔ "Ju 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛɛ ? 36 'Sʋ ɔ 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, nyɔ ‑o wɛ‑ ? ‑Ɩn ‑too ɔ 'ʋn, ‑wɛe 'ɩn 'e ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 37 'Bomɔ Sesi wluu ɔ ‑pee ka, ɔ 'na : Ɔɔ' "ju tu ‑ɩn ‑jee ɔ "jriɛ‑ ‑wɛ‑, ɔmɔ ‑ɔ ‑ke ‑ma wlua 'o ‑ta. 38 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ, 'ma 'blei ! ‑Wɛe ɔ "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo Sesi "juɔi.

39 'Bomɔ Sesi 'na : 'Ɩn jiɛ 'pee 'je ‑tɩ 'de 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa' 'jea i ʋʋ 'je i 'je, 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑jea i ʋʋ 'je "dɔ. 40 Fariseɛn jrʋ' ‑nɩa 'omu 'wɔan wlu ‑nɩ 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Apʋ mɔ nɩɛ "dɔʋn ‑o ‑kee ? 41 Sesi 'na : ‑Bo ɛ nɩ aoa' "jri 'a 'sʋ mɩ ‑wa 'de ɛ, ‑mɛ ao se 'e dɛsaʋn 'di nɩi. 'Kaa aoa 'daa‑ aoa' ‑cɛ" i 'jeʋn, ɛmɛ ‑tɩ aoa' dɛsaʋn a mu ao "kpei nɩa' jeejee.

10

'Blaejei ‑cɔɔn'‑

1 Sesi pooɛ ‑tɩ' "i ɔ 'na : 'Ma 'tmʋ aopʋ' tɔ' ‑tɩ, nyɔ ‑sea' 'o 'blae 'a ‑klɛe 'a pawɔn "i cɛɛn‑, ‑wɛe ‑ɔ ‑jiia ‑klɛe "jru ‑tajrɔ ɔ, ‑mɛ ‑mɔ 'ɔ jei tu nɩɛ "jrii ‑o, ɔ nɩɛ "ku 'dbai. 2 'Kaa nyɔ ‑jɔ ‑cɛɛan 'bo ‑klɛe wɔn "i ‑wɛe ‑ɔ pa 'e 'blae o ɛ, ɔmɔ ‑nɩ 'blae 'a jei. 3 Ɔmɔ 'blae ifuoi a kain "wɔin ‑wɛe ‑ɔɔ pa 'e ɔɔ' 'blae o. 'De ɔɔ 'da ɔɔ' ‑nɩ 'a 'nynɩ due 'due ‑wɛe ɩa bla 'o ɔ 'de, dɛ‑nʋɛ' ɩ juo ɔɔ' wlu 'mɛ ‑wɛe ɔɔ kpɩ 'e "kpae'. 4 ‑Bo ɔ po ɩ ‑wee' "klein "kpae' ɛ, ‑wɛe ɔɔ na 'bo ɩ "juɔi 'de ɔɔ' 'blae nɩ 'bo ɔ 'de, dɛ‑nʋɛ' ɩ juo ɔɔ' wlu 'mɛ. 5 Ɩa' bla 'o nyɔ 'srʋ 'de, ‑bo ɩa se ɔ 'je ‑mɛ ɩa tɛɛn ɔ kɩn ɩa 'kpa 'kwla, dɛ‑nʋɛ' ɩ se nyɔ 'srʋ 'a wlu juo‑.

6 Sesi poo ‑tɩ' ‑nɩa 'mʋa‑ "i 'mɛ 'de ʋʋ ‑pee, 'kaa dɛ ɔ 'tmʋa, nyʋ ‑nɩa 'o ʋʋ se 'e ɛ 'dei 'wɔn.

Sesi ‑nɩ ‑gbɛin" ‑je

7 Ɛmɛ ‑tɩ Sesi wluu ke'wlɛ, ɔ 'na : Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, 'mɔ ‑nɩ 'blae 'a ‑klɛe 'a ‑gbɛin" ‑je. 8 Nyʋ "klein 'mɔ sea ji ke ‑wɛe ‑ʋʋ jia tɛin" ɛ, ʋʋ nɩɛ "jriʋn ke "ku 'dbaʋn ‑o. 'Kaa 'blae se ʋʋpʋ 'a wlu doin" o po.

9 'Mɔ ‑nɩ ‑gbɛin" ‑je, nyɔ ‑ɔ ‑cɛɛan 'o 'mɔ "i ɛ, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. Ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "kpae' "si 'de ɔ 'je de ji 'de 'flɛʋn, ɔɔ muɛ diidɛ 'jea' ɔ 'je di. 10 "Jrii ‑mɔ ɔ jiɛ "jriia' ke "ku 'dbaa' ke dɩ dooa 'a 'sʋ 'a jia', 'kaa 'mɔ ji' ‑wɛe 'blae 'je 'kmʋnɩa' 'je 'de 'kmʋnɩa' 'je i siie‑.

Sesi ‑nɩ 'blae 'a jei

11 'Mɔ ‑nɩ 'blaejei ‑cɔɔn'‑. 'Blaejei ‑cɔɔn'‑ ‑mɔ, ɔ to 'e ɔɔ' 'kmʋ 'mɛ 'de ɔɔ' 'blae 'a ‑tɩ' 'ʋn. 12 Nyɔ ‑ɔɔ ‑tea' 'blae 'dei ‑wɛe nyʋ 'jea ‑kei" ‑sa' a, ‑mɔ se 'blae 'a jei ‑cɔɔn' nɩ‑. 'Blae se ‑mɔ 'ɔ dɛ nɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ‑ci' a sea 'blae kpʋan' ji, ‑bo ɔ 'je ɛ i 'sʋ ɛ, ‑tbu ! 'Sʋ ɔ 'kpa 'kwla, ‑wɛe ‑ci' a kpʋn ɩ 'de ɛɛ ‑gbɩ' ja. 13 Ɔ 'kpa 'kwla, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ nʋɛ 'wɛi 'a 'sʋ 'a dbo, ɔɔ' ‑tu" 'blae 'a ‑sɔɔn.

14 'Mɔ nɩ 'blaejei ‑cɔɔn'‑ ‑o, 'ɩn juo 'ma 'blae 'mɛ ‑wɛe 'ma 'blae juo 'ʋn. 15 Ka 'ɩn "Bo jua 'ʋn 'kamɔ 'ɩn juo 'ɩn "Bo, ‑wɛe 'ɩn to 'e 'ma 'kmʋ 'de 'ma 'blae 'a ‑tɩ' 'ʋn.

16 'Blae jrɩ' 'ɩn 'ble ‑ɩ se 'nɔ 'blae‑gbʋn 'di pa ke, 'ɩn 'je ‑mɩ 'nɔ paa ‑o ‑ke, ɩ ‑wee' a muɛ 'ma wlu doin" o poa', ‑wɛe ɩ 'je 'blae 'a ‑gbʋn due' nɩ‑ 'de ɩa' jei 'je due' koʋn ‑gbai nɩ‑.

17 'Ɩn "Bo kma 'ma ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' 'ɩn to 'e 'ma 'kmʋ 'mɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ 'ʋn "duo‑ ke'wlɛ. 18 Nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'ʋn 'ma 'kmʋ 'kwa ‑sa. 'Ma ‑cɛ" 'kpa ‑toɛ 'e mu 'de 'ma ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ 'ʋn. 'Ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je ɛ 'e to‑, 'ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je ɛ 'e ‑cri', dɛ ‑ɛɛ wlu 'ɩn "Bo ‑tua" 'ʋn, ‑wɛe 'ɩn 'jea nʋ, ɛmɛ ‑nao.

19 Suifʋ‑wi" 'bɔɔ‑ de ke'wlɛ ʋʋ je 'ʋn ‑seea' 'bo ɔɔ' wlu ‑nɩ "kpei. 20 Aoa' ‑tuu"‑tuu 'na : ‑Siɔn 'ɔ ‑suu ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn, sɩɩan ‑a nʋ ɔ, dɛɛ ‑tɩ aoa po ɔɔ' wlu doin" o ‑gblein' ɛ‑ ? 21 Deejrʋ' 'na : Nyɔ ‑siɔn 'ɔ ‑suu nɩa 'e 'ʋn ɛ, ‑mɔ 'ɔ wlu kan'. 'De ‑suusaʋn mɛ 'bɛɛ‑, ɛ 'e "dɔʋn 'a "jri 'bai‑ ?

Suifʋ‑wi" a ‑fuuɛn Sesi nya

22 Ʋʋ nɩɛ "i ‑kwɛ‑ ‑kɔ ‑tua" 'bo Selisalɛm, dee' 'a ji nɔ". 23 'Sʋ Sesi a na i 'de Kea ‑gbu 'di ‑wɛe ɔɔ mu 'e ɛɛ' ‑gbu" wɔ ʋʋ ‑tuu" a Salomɔ 'ɔ 'nynɩ o fɔ o. 24 'Sʋ Suifʋ‑wi" pooɔ 'o ‑kwea'‑, ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Aa pleeɛ tɔ' i 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn 'sʋʋ ? ‑Bo ‑ɩn ‑nɩ Klisɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑tmʋ ɛ 'pepe ke 'de ‑a ‑pee !

25 'Bomɔ ɔ 'na : 'Ɩn 'tmʋʋɛ aopʋ' ‑wɛ‑ 'de‑, 'kaa ao 'na ao se ɛ tɔ' 'ʋn 'jei. Dɩ "klein 'ma nʋa 'de 'ɩn 'Bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ‑tmʋ 'ma "kpei ‑tɩ. 26 'Kaa ao 'na ao se ɛ tɔ' 'ʋn 'jei, dɛ‑nʋɛ' ao se 'o 'ma 'blae 'a ‑tɔin" nɩ‑. 27 'Ma 'blae a poɛ 'ma wlu doin" o, 'ɩn juo 'ma 'blae 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ɩa na 'ʋn o, 28 'Ma "nyɩ ɩ 'kmʋnɩa' ‑ɛ sea ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ, ɩ se i sɔn i 'nɔ 'kmʋ 'de nyɔ ‑ɔ ‑jɩ 'de 'ʋn 'kwa "fla, ‑mɔ se nɩ‑. 29 'Ɩn "Bo ‑ɛ ‑nyɩ" 'ʋn ɛ, ɛ 'bɛi" ɛ je dɩ ‑wee' ‑sii, 'de nyɔ "o nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ 'de 'ɩn "Bo 'kwa "fla. 30 'Ɩn ke 'ɩn "Bo nɩɛ dɛ due'.

31 Ɔ 'da kan' 'sʋ Suifʋ‑wi" 'tɛn "soi ke'wlɛ ʋʋ 'je ɔ itbaa‑.

32 ‑Wɛe Sesi wlu ka, ɔ 'na : Dɩ 'dɔe ‑ɩ ‑wlʋa 'de 'ɩn "Bo o ɛ, 'ɩn nʋɩ' ao jɩ 'je, ɩa' ‑jɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ao 'je 'ʋn "soi itbaa ‑gbo' ɛ‑ ? 33 'Sʋ ʋʋ 'na : Ɛ se 'de dɛ 'dɔe ‑ma nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ ‑a ‑na ‑a ‑je ‑ʋn "soi itbaa nɩ‑, 'kaa ‑ma toɛ Kea wɔn o, ‑mɔ ‑ɔ ‑nɩa nyiɔ ɛ, ‑mɔ ‑ɔɔ nʋ ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'ʋn.

34 'De Sesi 'na : Ɛ se 'crɩɩɛ ka 'de aoa' kɛ' 'di, 'ɩn 'na : Ao nɩɛ ‑kɩɩ' ‑oo ? 35 Dɛ kɛ' 'tmʋa, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ i‑sa. 'De ‑bo kɛ' mɛ 'daa‑ nyʋ "klein Kea 'a wlu 'tmʋʋa ‑pee ‑kɩɩ' 'ee, ‑mɛ dɛ jrɛ' wɛ‑ aoa 'tmʋ ke'wlɛɛ ? 36 'Mɔ Kea ‑sa ‑pʋn" ‑wɛe ɛ dboa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ‑bo 'mɔ 'na : 'ɩn nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o ɛ ao 'na 'ma toɛ Kea wɔn o ? 37 ‑Bo 'maa nʋ dɩ 'ɩn "Bo "sia 'nynɩ ɛ, ‑mɛ ao 'bo 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeɛ. 38 'De ‑bo 'ma sea dɩ 'ɩn "Bo "sia 'nynɩ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑bo aoa' 'je 'ma wlu tɔ' 'ʋn mɔ 'de ɛ, ao 'je ɛɛ' nʋʋdɩ ‑mɩ tɔ' 'ʋn dɛwɛ‑jɛ. ‑Bo ao nʋ kan' a, ‑mɛ ka 'ɩn "Bo nɩa 'de 'ʋn ‑wɛe 'ɩn nɩa 'de 'ɩn "Bo 'ʋn ɛ, 'de ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je la.

39 Ɔ 'da kan' 'sʋ ʋʋa ‑pɔn ɔɔ' kpʋn ‑kɔ i ke'wlɛ, 'kaa ɔ wan ʋʋpʋ 'kwa. 40 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi cɛn Sudɛn ‑gbuu, ɔ muɛ 'e ɛ 'de. Ɛɛ' ‑ta San pooa nyʋ "ni "jru tɛin" 'de ɛ, ‑wɛe ɔ ‑te 'bo i. 41 'De nyʋ ‑tuu"‑tuu a ji 'de ɔ o, ‑wɛe ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : San se jrii' jrɛ' nʋ ‑mɔ, 'kaa dɩ "klein ɔ 'tmʋa 'de "ju ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩ nɩɛ tɔ' ‑o. 42 'Sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'bo 'a ‑ta ‑tu.

11

Lasa 'a 'kmʋ deji ‑tɩ

1 "Ju due' ‑ɔɔ 'nynɩ ‑nɩa Lasa, ɔmɔ 'wɛ‑ kpʋn. Ɔɔ' "ju tu "tiɛ 'o Betani. 'Bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di mɔ ɔɔ' de 'dinynʋkpae' Madi ke ʋa' jrɔ' Matɩ nɩ‑. 2 Madi ‑nʋ ʋmʋ ‑wla Tʋ"bo 'a bɩ ‑dai'klɔ "jru ‑wɛe ‑ʋ ‑jaa ɩ ʋa' "mɩɩ‑ kui, ʋmʋ ‑ʋa de 'di nmɔu Lasa 'a dɛ ɛ pooa. 3 De'dinynʋkpae' ‑nʋ ʋʋ dboɛ nyɔ Sesi "i, ‑ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ju ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑ɩn ‑kma ɔɔ' dɛ ‑ɛɛ pooa. 4 Sesi 'wɔan dɛ ‑nɛ 'sʋ ɔ 'na : Ɛɛ' 'wɛ‑ tu se ɔ 'dbai, ɛ kpʋɔn' ‑wɛe ɛ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑, 'de ɛ 'e Kea 'a "Ju ‑cian" "kpei ‑tu".

5 'De Sesi kma Matɩ ke ʋʋa' de'di nynɔkpao' ke ʋʋa' "dei Lasa 'a ‑tɩ'. 6 Ɔ 'wɔan Lasa 'a dɛ 'ɛ pooanynɩ ɛ, ‑ta ɔ nɩa, ɔ nʋɛ 'o 'wɩ 'sɔɔn dee‑, 7 ‑wɛe ɔ wlu 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee, ɔ 'na : ‑A mu 'e Suide de. 8 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'na : Nyʋ dɛtɔɔi, ‑ɩn ‑na dɛ‑ ? 'De Suide Suifʋ‑wi" a ‑pɔan ‑ma "soi kpi "i 'dbaa' ‑kɔ i ɛ, ɛ sea 'ʋn ‑kwle ke ɛ, 'demɔ ‑ɩn ‑na ‑a mu de ke'wlɛɛ ? 9 'Bomɔ Sesi wluu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ɛ ‑wlʋa 'e ‑sɔn'ɔ ‑sɩan' ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa kwie 'a kpʋan' a, ɛ se 'jrʋ 'a bɩ 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn nɩ‑ ? ‑Bo ‑sɔn' ‑sɩn' ‑wɛe nyɔ 'e na a, ɔɔ' bɩɛ 'ɛ ‑tiie'‑, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ 'jeɛ 'kmʋ 'a ‑sɔn' i. 10 'Kaa ‑bo kwie kpʋn ‑wɛe nyɔ 'e na a, ɔɔ' bɩɛ ɛ ‑tiie', dɛ‑nʋɛ' ɔ se 'de ‑sɔn' 'ʋn nɩ‑.

11 Sesi 'tmʋa wlu ‑nɩ 'de ʋʋ ‑pee 'sʋ, ɔ poɛ "kpei ɔ 'na : ‑Aa "dɛi Lasa a 'kpa "nyɩɔ', 'kaa 'ma mu' 'ɩn 'je ɔ "nyɩɔ' ‑sa. 12 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'na : Tʋ"bo, ‑bo ɔɔ sea 'mʋ ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. 13 ‑Jaa'‑ ‑mɛ Lasa 'a 'mɛ ‑tɩ mɩ Sesi a 'tmʋa 'o, 'kaa "nyɩɔ' ‑cɛɛn' 'kpa‑tɩ mɛ klai" nynuu a 'wɔn 'mii. 14 'Sʋ Sesi wa wɔn 'mi i, ɔ 'tmʋɛ 'pepe 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Lasa 'mɛɛ. 15 'Kaa ‑Jɛ 'ɩn sea 'o nɩ ‑wɛe ɔ 'mɛa, ɛ 'bleɛ 'ma 'mʋa ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je iku. 'Kaa ‑a mu 'de ɔ o. 16 'Sʋ Toma nyʋ a 'daa ‑gbaju wlu' 'de klai" nynuu ‑sia o ‑pee, ɔ 'na : Ao "nyɩ ‑a mu ‑ke, ‑wɛe ‑a ‑ke ɔ 'e 'mɛ ‑tadue.

Sesi ‑nɩ "kunyɩɔ' sɔan' ke 'kmʋnɩa' ke

17 ‑Ta Sesi a nynia 'o Betani ‑mɛ Lasa nʋɛ 'e ‑gbaɩn' 'di 'wɩ ‑nyiiɛ sese. 18 'De Betani se Selisalɛm o tɛɛn‑, ‑je 'a ‑toe taan ‑nɩ 'o ɩ 'nynɩ, 19 ɛmɛ ‑tɩ Suifʋ ‑tuu" ji Matɩ ke Madi ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" 'a 'de ʋʋa' de'di 'a 'mɛ ‑tɩ 'ʋn.

20 Matɩ 'wɔan Sesi 'a jinynɩ 'sʋ ɛ, ʋ 'jɔɔ "i, ‑mɛ Madi ‑mʋ ‑teɛ i 'de ‑gbu" 'di. 21 'Sʋ Matɩ wlu' 'e Sesi ‑pee, ʋ 'na : Tʋ"bo, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ ‑ta 'de ɛ, ‑mɛ 'ma de'di se 'mɛi 'de oo. 22 'De kaan ka mɔ 'de ɛ, 'ɩn juɛ' dɛ "klein ‑ma mua Kea i ‑teea' a, ɛɛ muɛ nʋa' see. 23 'Sʋ Sesi wluɛ 'de ʋ ‑pee ɔ 'na : Aa' de'di a muɛ 'kmʋ de jia'. 24 'Bomɔ Matɩ wluu ka ʋ 'na : 'Ɩn 'je kan' 'mɛ, ‑sɔntɩ 'mɛʋn ‑wee' a mua 'kmʋ de jia' a, ɔɔ muɛ 'ʋnsɔan' 'e. 25 'De Sesi 'na : 'Mɔ ‑nɩ "kunyɩɔ' sɔan', 'mɔ ‑nɩ 'kmʋnɩa', nyɔ ‑ɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑bo ɔ 'mɛ mɔ 'de ɛ, ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa'. 26 'De ka nyɔ ‑nɩa 'kmʋ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑mɔ sea 'mɛi 'bode, a 'je ‑mɛ tɔ' 'ʋn 'ɛɛ ? 27 'Sʋ ʋ 'na : Ɩɩn Tʋ"bo, ka ‑ɩn ‑nɩa Klisɩ, Kea 'a "Ju, 'de ‑ma 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ji ‑tɩ 'tmʋʋa sese ɛ, 'ɩn 'jɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ.

Sesi ‑fɩɩn"

28 Matɩ ‑kɔa' kan' 'daa 'sʋ ʋ muɛ ʋa' "dei Madi 'daa' ‑wɛe ʋ paa ʋ "sɩan ʋ 'na : ‑Aa dɛtɔɔi ji' ‑wɛ‑, ɔ 'na a mu. 29 Madi 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋ wan 'o 'blʋɔi ‑fai ‑wɛe ʋ mu 'e Sesi o. 30 ‑Ta ɛɛ nʋʋa kan' ‑mɛ Sesi se ‑kwlɔ i "si ke, ‑ta Matɩ 'jɔɔ "i ‑wɛe ʋ ke ɔ ‑gbʋʋan' 'bo ɔ nɩ‑. 31 ‑Ta Suifʋ‑wi" ‑a ‑tua" Madi ‑tɩ' ‑kwlɩ' i a kɔan 'e mu 'sʋ ɛ, ʋ "siɛ "kpae' ‑wii", 'sʋ ʋʋ bla 'bo ʋ 'de, ʋʋmʋ a naa tɔ' i, ʋʋ 'na ‑mɛ ʋa muɛ ‑fɩn" 'a 'de ‑gbaɩn' "kpei 'de‑.

32 Madi nynia ‑ta Sesi nɩa ‑wɛe ʋ 'jee ɔ "jriɛ‑ 'sʋ, ʋ ‑gblee ɔ bɩ wɔ, 'de ʋ 'na : Tʋ"bo, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ ‑ta 'de ɛ, ‑mɛ 'ma de'di se 'mɛi 'de oo ‑ba. 33 Sesi a kɔan 'e 'sʋ ʋa ‑fɩɩn", Suifʋ‑wi" ‑ke ʋ jia ʋʋa ‑fɩɩn" ‑ke. 'Sʋ ɔ ‑ciian' kui', dɛ‑nʋɛ' ɛ cɛn ɔ pɛe "i. 34 'De ɔ 'na : ‑Ta ao ‑tee ɔ i ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑ji" 'je. 35 'Sʋ Sesi ‑fɩɩn".

36 Suifʋ‑wi" ‑jee ɔ "jriɛ 'na : Ao ‑gbʋn dɛ ɔ kma ɔɔ' ‑tɩ' ɛ. 37 'Sʋ nyʋ jrʋ' wlu' ka 'de ʋʋpʋ "klu, ʋʋ 'na : Ɔmɔ ‑baia' "dɔi 'a "jri ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ nʋ ‑wɛe Lasa se 'mɛi 'de o ?

Sesi ja Lasa 'kmʋ de

38 'Sʋ Sesi ‑ciian' ku' i ke'wlɛ, ‑wɛe ɔ mu 'e ‑gbaɩn' "kpei. ‑Jaa'‑ ‑mɛ ʋʋ ‑teɛ' Lasa i 'de 'soa 'a ‑kwlewɔn 'di ‑wɛe ʋʋ nʋ "soukpo ʋʋ kaan 'o mu. 39 Sesi 'na : Ao ‑sa 'o "soukpo ‑nɛ ! 'Sʋ "ju ‑ɔ ‑mɛa 'a de'di Matɩ 'na : Tʋ"bo, ɔ nʋɛ 'e ‑gbaɩn' 'di 'wɩ ‑nyiiɛ, ɔɔ' 'nʋ a ji' la o. 40 Sesi 'na : 'Ɩn se 'na ‑bo a ‑te' 'ʋn ‑kwlɩ" ɛ, aa muɛ Kea 'a 'nynɩ 'wlʋsʋn "jriɛ‑ 'jeeaa' ? 41 Ʋʋ ‑sa 'o "sou 'mɛ, ‑wɛe Sesi kpa "jri "jɛi, 'de ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, 'ma poɛ ɛ 'sɛ‑ dɛ ɛ kpʋn a 'ma baewlu ɛ. 42 Ka ɛɛ kpʋn a 'ma bae wlu jeejee ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ, 'kaa 'ɩn 'da kan' 'mɛ 'de nyʋ ‑gbaea' 'ʋn 'dei ‑ta 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka ɛ dboa 'ʋn ʋʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 43 Ɔ 'da kan' 'sʋ ɔ kpa wlu "jɛi kpleiin, ɔ 'na : Lasa, ‑ɩn ‑si" "kpae' ! 44 'Sʋ "ju ‑mɛa ‑nɔ sɔn 'ʋn 'ɛ. Ka ɔɔ' bɩ ke sɩn ‑piian' dɩfɔ i ɛ, 'kamɔ ʋʋ nʋ ɔɔ' "jru ‑ke, 'sʋ ɔ nyna i. 'De Sesi wlu, ɔ 'na : Ao ‑sɔ dɩfɔ kui, ‑wɛe ɔ 'je naa' 'bɛɛ‑ !

Nyɔ due' ‑je 'mɛ 'bo nyʋ ‑tuu" 'a ‑kɔi"

(Matie 26.1-5 ; Makɩ 14.1-2 ; Luikɩ 22.1-2)

45 Suifʋ ‑tuu" ‑jia' Madi ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" 'a a, ʋʋa' jrʋ' 'jeea dɛ Sesi nʋa "jriɛ‑ 'sʋ ʋʋ 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ. 46 'Kaa ʋʋa' jrʋ' mu' ‑wɛe ʋʋ po ɛɛ' "kuan Fariseɛn‑wi".

47 'Sʋ Fariseɛn‑wi" ke 'sraa ‑saʋn 'a klae" 'kɩɩɛn ‑gbajeʋn "jrui ‑wɛe ʋʋ 'na : Dɛ ‑a ‑je nʋ 'ja a‑ ? "Ju ‑nɔ, ɔɔ nʋɛ jrii' ‑tuu"‑tuu. 48 ‑Bo ‑a ‑tai" ɔ "i ‑wɛe ɔ 'jɩ nya kpa 'ja a, ‑mɛ nyʋ ‑wee' "klein a muɛ ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea', ‑mɛ Rɔmɛ‑wi" ‑blea 'blʋa‑ ‑nɛ ʋʋa muɛ jia' ‑wɛe ʋʋ 'je ‑aa ‑kwlɔ mɔ o ‑aa 'blʋa‑ ma" i ‑sa.

49 'Bomɔ ʋʋa' due' Kaifʋ, ‑ɔ ‑nɩa 'sraa ‑sai klaa" 'de ɛɛ' ‑sʋn ‑tu 'di wluu‑, ɔ 'na : Aoa' 'wɔn dɛ jrɛ' 'mii 'de ɔɔ' ‑kɔ 'di. 50 ‑Bo nyɔ due' koʋn ‑gbai 'mɛ 'bo nyʋ ‑tuu" 'a ‑kɔi" ɛ "paa' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, ɛ je 'blʋa‑ ‑wee' 'a isɔan' ‑sii. Aoa' 'wɔn ‑mɛ 'mii ‑ta kee ? 51 Dɛ ɔ 'tmʋa 'mʋa‑ ɛ se 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn 'wlʋ. 'Kaa ɔ nɩa Kea 'a 'sraa ‑sai klaa" 'de ɛɛ' ‑sʋn ‑tu 'di ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ka Sesi 'jea 'mɛ 'de Suifʋ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea jɔɔ ɛɛ' wlu tu 'kwa, ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ ɛ. 52 'De ɛ se 'e Suifʋ‑wi" 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑, 'kaa ɔ 'je 'mɛ ‑o ‑wɛe ɔ 'je Kea 'a "nynuu‑ ‑gbaa dɩ 'mii "jrui 'kɩɛn‑, 'de ʋʋ 'je kooa due 'a ‑cɩɩ ma.

53 Dɛ ‑tba' 'o ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, Suifʋ 'a klae" 'bɛɛ‑ Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'ʋn 'ɛ. 54 Ɛmɛ ‑tɩ 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ka Sesi a nʋa ‑mu' ‑ji" 'de Suifʋ‑wi" "klu 'de ɛ, ɔ 'bɔ ‑mɛ o 'kaa ɔ muɛ 'e 'blʋa‑ jrɛ' ‑ke ‑pɩɩɔn" blʋa "kʋan i 'di ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu ‑te i 'bo ‑kwlɔ due' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Eflaim 'di.

55 'Sʋ Suifʋ‑wi" 'a kʋɔnkwla' 'wlʋ‑kɔ "kʋʋan‑ i. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ ‑tuu" a muɛ Selisalɛm ‑wɛe dɛ ʋʋa nʋa see 'de 'pepenɩ ‑tɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je ɛ nʋ. 56 'Sʋ ʋʋa ‑pɔn Sesi i 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ‑wɛe ʋʋa ‑tee' ba i due 'due ʋʋ 'na : Ka aoa naa tɔ' i ɛ‑ ? Ɔ se ‑kɔ' ‑sɔn jii ‑ae ? 57 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ke Fariseɛn‑wi" 'tmʋʋɛ nyʋ, ʋʋ 'na : ‑Ta ɔ nɩa nyɔ ‑ɔ ‑jea 'o ɛ, ‑mɛ ɔ ji ‑a 'tmʋʋ‑ ‑wɛe ‑a ‑je ɔ kpʋn.

12

Madi poɛ Sesi 'a bɩ ‑dai'klɔni kui

(Matie 26.6-13 ; Makɩ 14.3-9)

1 Kʋɔnkwla' 'wlʋ‑kɔ sia 'wɩ ‑mɛɛo" 'sʋ, Sesi muɛ Betani 'bo Lasa ɔ ja 'kmʋ de o ‑kwlɔ. 2 'Bomɔ ʋʋ pii ɔ ‑pee, ‑wɛe Matɩ a ‑gble' diidɛ. Lasa nɩɛ 'e nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Sesi a diia ‑tadue "klu. 3 'Sʋ Madi "duɛ ‑dai'klɔ ‑sooɛ nyʋ a 'daa 'naa ‑ɛɛ sɔɔn kma 'a 'ʋn ? Ɛ ke dɛ jrɛ' se o beeɛ‑. Ɛmɛ ʋ 'wla Sesi 'a bɩ "jru 'de ʋ jaa ɩ ʋa' "mɩɩ‑ kui. 'Sʋ -dai'klɔni 'a 'nʋ "jiɛ ‑gbu". 4 'Sʋ Sesi 'a klai" ju due' Suida Isikario, Simɔ 'ɔ "ju ‑ɔɔ mua Sesi 'e toa' ɔ wlu ka, ɔ 'na : 5 Dɛɛ ‑tɩ nyʋ se ‑dai'klɔni ‑nɛ ple ɛ se 'wɛi ‑tuu" 'je 'de nyʋ se ɛ nɩɩa" nyʋ "nyɩ ɛ‑ ? 6 Dɛ ɔɔ 'tmʋa 'mʋa‑, ɛ se nɩɩa" nyʋ mʋ ‑ʋʋa ‑tɩ' "si ɔ "i nɩ‑, kaa ɔ nɩɛ "jrii ‑o. ‑Ke ʋʋa' 'wɛi nɩa 'di ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑teɛ' i 'kaa ɔɔ ‑sa 'e 'ɛ mɩ"mɩ". 7 'Bomɔ Sesi wluu‑ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑wlʋ 'o "junynɔkpao' ‑nʋ o 'tɩɩn, dɛ ʋ 'jea 'ma "ku "jrii nʋ 'de ɛ, ɛmɛ ʋa nʋa 'o ‑ta. 8 Ao ke nɩɩa" nyʋ a muɛ i ‑tea' jeejee, 'kaa 'mɔ ke ao se i ‑tei jeejee.

Ʋʋ 'bleeɛ Lasa 'a ‑tɩ' 'dii

9 Ka Sesi nɩa 'o Betani, Suifʋ‑wi" 'wɔn ɛ 'sʋ, ʋʋa' ‑tuu"‑tuu mu 'o 'ɛ. 'Kaa ɛ se Sesi 'a "jriɛ‑ 'jee‑tɩ 'a 'sʋ mɛ ʋʋ mu nɩ‑, ʋʋ mu' ‑wɛe ʋʋ 'e Lasa ɔ ‑sa "kunyɩɔ' 'je ‑ke. 10 'Sʋ 'sraa ‑saʋn klae" ‑wi" pooɛ ‑tɩ' ‑wɛe ʋʋ 'e Lasa 'dba ‑ke, 11 dɛ‑nʋɛ' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Suifʋ ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋa ‑wlʋ 'e ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

Sesi pa 'o Selisalɛm

(Matie 21.1-11 ; Makɩ 11.1-11 ; Luikɩ 19.28-40)

12 ‑Sɔn' jrɛ' ‑sɩan' 'sʋ ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋ jia ‑kɔ' ‑sɔn 'wɔn Sesi 'a 'bo Selisalɛm ji ‑tɩ 'mɛ. 13 'Sʋ ʋʋ cɛn ‑gbɛn' ‑wɛe ʋʋ 'jɔɔ "i 'de ʋʋa kpa wlu "jɛi ʋʋa nʋ : ‑Kai" 'matɛ oo ! "Ju ‑ɔɔ jia 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, "diwan kpʋn ɔ oo ! Kea po Israɛ‑kɔʋn 'a 'beɔ "diwan oo ! 14 Sesi 'jeɛ soofae' ju due' mɛ ɔ ‑te "kpei, ka wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di 'da. 15 Ɛ 'na :

Selisalɛm‑kɔʋn, faʋn 'bo ao nʋɛ, ao ‑gbʋn 'nɔ, aoa' 'beɔ ɔ ji', ɔ ‑teɛ soofae' ju "kpei.

16 Dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɔɔ' klai" nynuu sɩ 'mii 'wɔn "i‑saa' nɔ". 'Kaa Sesi mu jaʋn 'di la kpɩɩn‑ ‑wɛe ka dɩ ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'de‑ ɩ nynia 'o ɛ, 'de ʋʋ po ɩ ‑kwlʋ o.

17 ‑Ta Sesi 'daa‑ Lasa ‑wɛe ɔ 'wlʋa 'e ‑gbaɩn' 'di 'de ɔ jia 'kmʋ de ɛ, nyʋ "klein ‑jea ɛɛ' ‑ta a, ʋʋa 'tmʋ ɩ jeejee 'de nyʋ ‑pee. 18 Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ ‑tuu"‑tuu mu ɔ "i 'jaa', dɛ‑nʋɛ' jrii' ɔ nʋa 'mʋa‑ ɛmɛ ‑ɛɛ 'nynɩ ʋʋpʋ 'wɔn. 19 'Sʋ Fariseɛn‑wi" a wlu' 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ, ʋʋ 'na : Aoa 'jee, nyʋ ‑wee' "klein bla 'o ɔ 'de ‑wɛ‑. Ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je dɛ jrɛ' nʋ 'bode.

Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pɔn Sesi i

20 Nyʋ ‑ʋʋ ‑jia' ‑gbɛɛa' 'bo Selisalɛm ‑kɔ 'ɔ 'wɩ o ɛ, Klɛkɩ nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'e ʋʋpʋ "klu. 21 Ʋʋ ‑kpa Filipʋ ‑wlʋa 'o Besaida 'de Galile ‑pʋn", ʋʋ 'na : "Bo, ‑aa ‑pɔn ‑a ‑ke Sesi 'e 'jee‑. 22 Filipʋ mua 'sʋ ‑mɔ 'tmʋʋ ɛ Ancre, ‑wɛe ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ʋʋ muɛ Sesi ‑pee 'tmʋa'. 23 'Bomɔ Sesi "duo‑ wlu 'ʋn ɔ 'na : Nɔ" ‑ɛ 'di nyiɔ 'ɔ "Ju 'jea 'nynɩ 'wlʋʋ ɛ, ɛ nyni' ‑wɛ‑ la. 24 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, kojɔ nyʋ poa 'e ‑klu' ‑bo ɛ se 'mɛ 'ja a, ‑mɛ ɛɛ muɛ due' sia' mamaʋ 'sʋ, 'kaa ‑bo ɛ 'mɛ 'de 'blʋ 'ʋn ɛ, ɛɛ' kpau a muɛ 'jɔ ‑tuu" croa'. 25 Nyɔ ‑ɔɔ ‑tʋʋan' ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ "kpei‑ ɛ, ɛɛ muɔ kwa "maa', 'de nyɔ ‑bɔa ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ 'de 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei ɛ, ɔmɔ ɛɛ mu 'kwa sia', ‑wɛe ‑ɔ ‑je 'kmʋ ‑sea' "ti ‑ta 'ble 'je. 26 ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ 'je 'ʋn "juɔi nʋʋ ɛ, ‑mɛ ɔ bla 'bo 'ʋn 'de, ‑wɛe ‑ta 'ɩn nɩa, 'ma "juɔinʋʋi 'je 'o nɩ ‑ke. Nyɔ ‑ɔɔ nʋʋa 'ʋn "juɔi a muɛ dɛwɔn nɩa' 'de 'ɩn "Bo "jri 'de.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ

27 'Sʋ ɔ 'na : Kaan ka 'ma pɛe nyna soo. ‑Wɛe ka 'ɩn 'je 'da la ? 'ɩn nʋ 'ɩn "Bo, ɛ seie 'ʋn 'de 'kle ‑nɛ 'kwaa ? Ɛ 'bo kan' nɩɛ, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ji' ‑wɛe 'ɩn 'je 'e 'kle 'je nɔ" ‑nɛ 'ʋn cɛɛn‑. 28 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'na 'ɩn "Bo, ɛ 'bɛɛ' ɛɛ' 'nynɩ "i. 'Sʋ wlu jrɛ' ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɛ ‑na : 'Ɩn 'bɛɛ‑ ɛ "i 'mɛ sese, 'de 'ma muɛ ɩ "i 'bɛɛ‑ ke'wlɛ.

29 Nyʋ ‑nɩa 'o ‑wɛe ‑ʋʋ ‑wɔan wlu ‑nɛ, ʋʋ 'na : Ɛ ‑tɛn ‑plan". Jrʋ' 'na : "Ɩɩn‑, ɛ Kea 'a "soai ‑wlu ɔ ‑pee. 30 'Bomɔ Sesi 'na : Ɛ se 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn mɔ wlu ‑nɛ wluu nɩ‑, 'kaa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑o. 31 Kaan ka la 'kmʋ "kpeinyʋ 'a 'pee 'jeeɛ' ‑wɛ‑. ‑Jɛ mɛ la ʋʋa' "jru kpɔ' i ‑tei ‑siɔn' ɔ jiɛ "kpae pooa'. 32 'De 'mɔ ɛ, ‑sɔntɩ nyʋ a mua 'ʋn tu ‑kwlɩ" koa' ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ "jɛi kpa a, 'ma muɛ nyʋ ‑wee' "klein 'a "jua‑ 'de 'ʋn o "biia'. 33 ‑Bo ɔ 'tmʋ wlu ‑nɛ ɛ, ‑mɛ ka ɔɔ' 'mɛsʋn 'jea nɩ ɛ, ɛmɛ ɔɔ 'tmʋa 'o 'mʋa‑.

34 'Bomɔ nyʋ ‑kwea de wluu ka, ʋʋ 'na : Dɛ ‑a ‑jea 'de ‑aa kɛ'ɛ 'sbɛ 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ a muɛ 'kmʋnɩa' jeejee. ‑Mɛ dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑na, ʋʋa muɛ nyiɔ 'ɔ "Ju tu ‑kwlɩ" kɔa' ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ "jɛi kpa a‑ ? ‑Ta ‑mɔ 'ɔ nyiɔ 'ɔ "ju tu nɩ 'ja a‑ ? 35 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : 'kmʋ 'a ‑sɔn' nɩ 'de aopʋ "klu 'mɛ ke 'de 'wɩ pla 'di. ‑Ta ‑sɔn' nɩɩa 'e ke ɛ ao na 'de ɛ 'ʋn ‑wɛe "bɛɛ‑kwie je aopʋ "jru ‑tiie'‑. Nyɔ ‑ɔɔ na 'de kwie 'di ɛ, ‑ta ɔɔ mua ɔ se 'o juo‑. 36 ‑Ta ‑sɔn' nɩɩa 'de aopʋ "klu ke ɛ, ao 'je ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑wɛe ao 'je ‑sɔn'ɔ nyʋ 'kpa.

Sesi ‑kɔa' wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'tmʋa' 'sʋ, ɔ 'wlʋ 'de ʋʋpʋ "klu 'mɛ ‑wɛe ɔ "maa ʋʋpʋ "jrii.

Suifʋ‑wi" se Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je

37 'Kamɔ ɔ nʋ jrii' ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'bo Suifʋ‑wi" "juɔi, 'kaa ʋʋ se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 38 ‑Wɛe dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'tmʋa tɛin" 'de ɛ, ɛ 'je 'o nyni. Ɔ wlu' ka 'de‑, ɔ 'naa :

Tʋ"bo, ‑a ‑tmʋa ‑ma ‑tɩ' ‑tmʋ ‑tmʋ 'dee, ‑ɔ ‑je ‑aa wlu tɔ' 'ʋn ɛ‑ ? 'De nyɔ ‑je Tʋ"bo 'a "ikma sʋn i 'de ɛ 'di ɛ‑ ?

39 Ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'jea 'bɛɛ‑, ɛmɛ Esai 'jee nya i ‑wɛe ɔ wlu ka ke'wlɛ ɔ 'na :

40 Kea "sun ʋʋpʋ 'a "jri 'mɛ ‑bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe ʋʋa' "jri 'je i 'je ‑tɩ 'bɔ, ʋʋa' pɛe 'je i 'wɔn ‑tɩ 'bɔ 'de ʋʋ je 'nɔ 'ʋn o "biie‑, 'de 'ɩn je ʋʋpʋ 'a 'wɛ‑ 'bɔɔ‑.

41 Wlu ‑nɩa 'mʋa‑ a, Esai 'jeeɛ Sesi 'a 'nynɩ 'wlʋsʋn nya, ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ 'tmʋ ɩ.

42 'De ‑mɛ 'kamɔ Suifʋ‑wi" 'a klae" jrʋ' 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, 'kaa ʋʋ se "inyɩɩa 'de Fariseɛn‑wi" je ʋʋpʋ inʋ 'de ʋʋa' "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di. 43 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ se Kea 'a nyʋ ‑tɩ' o poa' i‑pɔn, nyiɔ 'ɔ ‑nɛ nyʋ ‑tɩ' o poa' mɛ ʋʋa ‑pɔn ‑gbɛin'.

Dɛ ‑kpʋʋan nyʋ 'pee ɛ

44 'Bomɔ Sesi kpaa wlu "jɛi, ɔ 'na : Nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɛ se 'mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ɔ 'je tɔ' 'ʋn nɩ‑, ‑mɛ "ju ‑dboa' 'ʋn mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ɔ 'je tɔ' 'ʋn. 45 'De nyɔ ‑jeea' 'ʋn "jriɛ‑, ‑mɛ ɔ 'jee "ju ‑ɔ dboa 'ʋn "jriɛ‑ 'mɛ ‑ke. 46 'Mɔ jiɛ 'e 'blʋa‑ "kpei ‑ta, ka ‑sɔn' nɩa, ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ 'bo 'e kwie 'di "ti ɛ. 47 ‑Bo nyɔ 'wɔn 'ma wlu ‑wɛe ɔ se ɛ wɔn 'je ɛ, ‑mɛ ɛ se 'mɔ ‑je ɔ 'pee kpʋʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ji' ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ 'pʋʋ‑, 'ɩn se ji ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ 'pee kpʋʋn‑. 48 Nyɔ ‑saa 'ma wlu sʋn ‑sɔn, ‑wɛe ‑ɔ ‑na ‑ɔ se ɛ wɔn 'jei ɛ, ‑mɛ dɛ ‑jea ɔ 'pee kpʋʋn, ɛ ‑nao, ‑mɛ wlu 'ɩn 'tmʋa ɩmɩ ‑ɩa mu ɔ 'pee kpʋʋn 'a de'bɔɔwɩ o. 49 Dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se 'o 'ma ‑cɛ" ‑kwlɩ" 'wlʋ ‑wɛe 'ɩn se wlu‑, 'kaa dɩ "klein 'ɩn 'tmʋa 'ɩn 'Bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑tuɩ" 'ʋn wɔn ‑wɛe 'ma tɔɔ ɩ nyʋ. 50 'De 'ɩn 'je kan' 'mɛ, wlu ɛɛ ‑tua" 'ʋn wɔn ɛ, ɩa poɛ 'kmʋ ‑sea' "ti ‑ta 'ble "jru "kpei‑. Dɩ 'ma 'tmʋa 'ja a, 'ɩn "Bo mɔ ‑da kan' ‑wɛe 'ma 'tmʋ ɩ.

13

Sesi wɔɔ ɔɔ' klai" nynuu bɩ i

1 Kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ ɔ "kʋʋan i 'sʋ, ka Sesi 'a 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'wlʋ nɔ" nynia ‑wɛe ɔ 'jea 'de ɔ "Bo o mu, ɔ 'je kan' 'mɛ. Nyʋ ‑nɩa ɔɔ' dbɛɛʋn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei, ɔ kma ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'mɛ mamaʋ 'sʋ ɔ je mu ɔ je nyni.

2 ‑Ta Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu nɩɩa ‑kwie" dɛ dia' a, ‑mɛ ‑siɔn' po ɔɔ' ple tɔ' 'bo Simɔ 'ɔ "ju Suida Isikario ‑kwlɩ" ‑wɛ‑ sese. 3 Ka Sesi 'wlʋa 'e Kea 'ʋn 'de ɔɔ mua 'e Kea o de ɛ, 'de ka ɔ "Bo ‑te' ɔ dɩ ‑wee' "klein kwa a, ɔ juɩ'. 4 Ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ 'sʋ ɔ ‑sa dɩ ɔ paa 'ʋn 'bo "kpei kui 'de ɔ "duo ‑pua" 'ʋn ɔ cɛn ɛ ‑sewei'. 5 ‑Wɛe ɔ po "ni dɛ 'di, 'sʋ ɔ ‑teɛ ɔɔ' klai" nynuu bɩ iwɔɔa' ‑pʋn", 'de ɔɔ cri ɩ ‑puua"‑ ɔ cɛan ‑sewei' kui.

6 'Kamɔ ɔ nʋ ‑wɛe ɔ jɛɛ Simɔ Piɛi, 'sʋ Piɛi 'na : "Ɩɩn‑ 'de, Tʋ"bo, ‑mɔ ‑mɔ' ‑je 'mɔ bɩ iwɔɔ‑ ? 7 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Dɛ 'ma nʋa ‑ta ‑ɩn se ɛɛ' bʋ juoi kaan ke, 'kaa ‑ma muɛ 'dei i'wɔan' 'de nya. 8 'De Piɛi 'na : Ɛ se 'bɛɛ‑, Tʋ"bo, ‑ɩn se 'ʋn bɩ iwɔɔi. 'De Sesi 'na : ‑Bo 'ɩn se ‑ʋn bɩ iwɔɔ 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn se 'ʋn dɛ 'kwa 'jei. 9 'Sʋ Simɔ Piɛi 'na : "Aa Tʋ"bo, ‑bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ɛ 'bo 'ma bɩ 'a 'sʋ nɩɛ, 'kaa ‑ɩn ‑jre 'ʋn kwa ‑ɩn ‑wɔɔ 'ma "jru 'ʋn ‑ke. 10 'De Sesi 'na : Nyɔ ‑jrea 'bode ɛ, ‑mɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'e jre ke'wlɛ ‑wɛe ɔ 'je 'pepe nɩ‑ ‑bo ɛ se ɔɔ' bɩ 'a 'sʋ iwɔɔa' nɩɛ. 'De ao nɩɛ 'pepe ‑mɔ, 'kaa ɛ se ao ‑wee' "klein nɩ‑. 11 Dɛɛ‑tɩ ɔ 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ɔ juo "ju ‑ɔ ‑jea ɔ 'e to 'mɛ 'de ʋʋpʋ "klu, ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'na ao ‑wee' "klein se 'pepe nɩ‑.

12 Sesi ‑kɔa' ʋʋa' bɩ iwɔɔa' 'sʋ, ɔ paa ɔɔ' dɩ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ ‑te i 'de ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ 'ɩn nʋa ‑ta ao 'wɔn 'e ɛ 'dei 'mɛɛ ? 13 Aoa 'daa‑ 'ʋn Nyʋ dɛtɔɔi ke Tʋ"bo ke, 'de ao ‑sa tɔ', dɛ‑nʋɛ' ɩmɩ 'ɩn nɩ ‑cɛɛn'‑. 14 'Mɔ ‑jɔ ‑nɩa Tʋ"bo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Nyʋ dɛtɔɔi ɛ, ‑bo 'mɔ wɔɔ aopʋ bɩ i ɛ, ‑mɛ ao 'je ba bɩ iwɔɔ ‑o due 'due ‑ke. 15 ‑Kɔ ao 'jea 'o 'de bla a, ɛmɛ 'ɩn tɔɔ aopʋ 'mʋa‑, ‑wɛe ka 'ɩn nʋa a, 'de ao 'je kan' nʋ 'e ba ‑pee. 16 tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ‑ aopʋ, nyɔ ‑ɔɔ nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ, ɔ se "i 'bɛ ɔ se ‑jɔ ɔɔ nʋʋa "juɔi ‑sii, 'de nyɔ nyʋ dboa ɔ se "i 'bɛ ɔ se ‑jɔ ‑dbo' ɔ ‑sii. 17 Kaan ka la, dɩ ao 'jea nʋ ɛ, ao juɩ' ‑wɛ‑. ‑Bo ka ɩ "sia 'nynɩ ao nʋ kan' a, ‑mɛ "diwan a muɛ aopʋ kpʋan'.

18 Ɛ se 'de ao ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'ma 'tmʋʋ ɛɛ' wlu tu nɩ‑. Nyʋ 'ɩn ‑sa 'o ɛ, 'ɩn juo ʋʋpʋ 'mɛ, 'kaa wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'je 'o nyni ‑o. Ɛɛ' wlu tu 'naa : Tʋ ‑ke 'ma di, "ju ‑ɔ ‑ke 'ma poa sʋn ‑ta ‑due ɛ, ɔmɔ ‑tba' 'ʋn bʋ ‑pʋn". 19 Ɛɛ' dɛ tu se 'o nyni 'sʋ 'ɩn je nɔ" nya sie 'ɩn je ɛ 'tmʋ 'de ao ‑pee, ‑wɛe ‑bo ɛ nyni 'o ɛ, 'de "ju 'ɩn "sia 'nynɩ, ka ɛ nɩa 'ma ‑cɛ" 'kpa a, 'de ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je.

20 Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, nyɔ 'ɩn dboa nyɔ ‑kpʋʋan ɔ sɩn 'sɔɔn ɔ, ‑mɛ ka nyɔ ɔ kpʋʋan 'mɔ sɩn 'sɔɔn ɔ, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'De nyɔ ‑kpʋʋan 'ʋn sɩn 'sɔɔn ɔ, ‑mɛ ka nyɔ ɔ kpʋʋan "ju ‑dboa' 'ʋn sɩn 'sɔɔn, 'kamɔ ɛ nɩ ‑ke.

Sesi 'tmʋɛ ɔɔ 'e to ‑tɩ

(Matie 26.20-25 ; Makɩ 14.17-21 ; Luikɩ 22.21-23)

21 Sesi ‑kɔa' wlu ‑nɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ, ɔ pɛe o "kaeɛ "jrii 'sʋ ɔ wa wɔn 'mii 'pepe ɔ 'na : Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, aoa' due' ‑a mu 'ʋn 'e toa'. 22 'Sʋ ɛ "maa ɔɔ' klai" nynuu tai', ʋʋa ‑gbʋɛn' ba ja due 'due, dɛ‑nʋɛ' nyɔ Sesi a 'da 'de ʋʋpʋ "klu ʋʋ se ɔ juo‑. 23 'De klai" ju due' ‑jɔ ‑nɩa Sesi 'a ‑tɩ' kmaklai" ju ‑mɔ 'pɛɔn jai. 24 'Sʋ Simɔ Piɛi 'wlɔɔ "jri ja ‑wɛe ɔ 'je Sesi i ‑tee' 'de nyɔ ɔɔ 'daa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 25 ‑Wɛe klai" ju ‑tu 'pɛan Sesi jai ‑nɔ, ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Tʋ"bo, ɛ nyɔ ‑o ɛ‑ ? 26 'Sʋ Sesi 'na : Nyɔ 'ma mua ‑di'pɛn tie 'e 'sma o tbaa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ "nyɩ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑nao. Ɔ tbɛ 'de 'sma o 'sʋ ɔ "nyɩ ɛ Simɔ 'ɔ "ju Suida Isikario.

27 Suida 'a ‑nɛɛ kpʋn ‑di'pɛn tie 'sʋ Satan pa 'e ɔ 'ʋn 'ɛ. 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ɩn ‑nɩai" ‑ɩn ‑jea nʋ ɛ, ‑ɩn nʋ ɛ ‑too"‑. 28 Wlu Sesi 'tmʋa 'mʋa‑, nyʋ "klein ‑ke ɔ nɩa dɛ dia' se 'e ɛ 'dei 'wɔn. 29 Dɛ Suida nɩa 'wɛi i ‑tei ɛ, ɛmɛ ʋʋa' jrʋ' a naa tɔ' i, ʋʋ 'na ‑mɛ Sesi a wlu ɔ ‑pee 'de ɔ 'je ‑kɔ' diidɛ ‑tɩan' mu. 'De ‑bo ʋʋmʋ a sea 'je ke'wlɛ ɛ, ʋʋ 'na : ‑Mɛ Sesi a 'tmʋʋ‑ Suida 'mɛ ‑wɛe ɔ 'je wɛenyʋ dɛ "nyɩ. 30 Suida ‑mɔ kpʋan ‑di'pɛn tie 'sʋ ɔ crɛɛ "kpei‑, ɔ je "kpae' "si, ‑mɛ kwie kpʋn'. 31 Suida "sia "kpae' 'sʋ Sesi 'na : Kaan ka la nyiɔ 'ɔ "ju 'a 'nynɩ 'wlʋa' po "jri "kpae' ‑wɛ‑, ‑wɛe Kea 'a 'nynɩ 'wlʋa' 'je "kpae' 'pɛɛn‑ 'de ɔ 'ʋn. 32 'De ‑bo Kea 'a 'nynɩ 'wlʋa' po "jri "kpae' 'de ɔ 'ʋn ɛ, Kea a mu ɔ kɛɛma' 'ʋn nʋa' 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn. 'De ɛ ‑te ɛɛ' nʋ‑tɩ ‑wɛ.

33 'Ma "nynuu‑, ao ke 'ma ‑a ‑teɛ i 'de nɔ" dɛwɛ‑ 'di ke. Aoa muɛ 'mi i ‑pɔan' 'de dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de Suifʋ‑wi" ‑pee 'de ɛ, ɛmɛ 'ma 'tmʋ la 'de ao ‑pee ‑ke. 'Ɩn 'naa, ‑ta 'ma mua ao se 'o 'a mua' 'bɛɛ i.

34 'Ma "nyɩ aopʋ kɛ' dee‑, ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due, ka 'ɩn kma aopʋ 'a ‑tɩ' ɛ, 'kamɔ ao 'je ba 'a ‑tɩ' kma due 'due ‑ke. 35 ‑Bo aopʋ kma ba 'a ‑tɩ' due 'due ɛ, 'bomɔ ka ao nɩa 'ma klai" nynuu ɛ, nyʋ ‑wee' "klein 'je ɛ juo‑.

Piɛi 'a Sesi wɔn ‑sa ‑tɩ

(Matie 26.31-35 ; Makɩ 14.27-31 ; Luikɩ 22.31-34)

36 'Sʋ Simɔ Piɛi ‑tee' ɔ i ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ta ‑ma mu ɛ‑ ? 'De Sesi 'na : ‑Ta 'ma mua a, ‑ɩn se 'o ‑mɔ 'ɔ jia' 'bɛɛ‑ kaan ka ke, 'kaa ‑ma muɛ 'bo 'ʋn 'de blaa' 'de nya. 37 'Sʋ Piɛi 'na : Tʋ"bo, dɛɛ‑tɩ 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je ‑ʋn 'de bla kaan ka a‑ ? 'Ɩn ‑teɛ 'ma 'kmʋ 'e toa' 'a kein"ke 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn. 38 'Sʋ Sesi 'na : ‑ɩn ‑teɛ' ‑ma 'kmʋ 'e toa' 'a kein"ke 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ‑cɛɛn'‑ ? 'Kaa tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ ‑ʋn, nɔ" ‑tɩ sʋn" 'jea ‑sro' ‑sɩan a, ‑ma muɛ wlua' kpɛ taan ‑ɩn ‑je nʋ, ‑ɩn se 'ʋn juo‑.

14

Sesi ‑nɩ ‑jeblʋ nyɔ ɔ kpa 'e Kea o ɛ

1 Ao 'bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ 'de ao pɛe o, ao ‑te Kea ‑kwlɩ" 'de ao 'je 'mɔ ‑kwlɩ" ‑te' ‑ke. 2 ‑Teɩn ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e 'ɩn "Bo o ‑gbu" ‑sɔn. ‑Bo ɛ se kan' nɩ 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn 'tmʋ ‑wɛ‑ 'de ao ‑pee 'de, 'kaa 'ma muɛ aoa' ‑teɩn nmaea'. 3 'De ‑bo 'ɩn mu ‑wɛe 'ɩn ‑kɔ' aoa' ‑teɩn nmaea' a, ‑mɛ 'ma jiɛ de ‑wɛe 'ɩn 'je aopʋ 'ʋn "duo‑ 'de ‑ta 'ɩn nɩa ‑wɛe ao 'je 'o nɩ ‑ke. 4 ‑Ta 'ma mua ao juo 'o 'ɛ, ao juo 'bo 'a ‑je 'mɛ.

5 'Sʋ Toma 'na : Tʋ"bo, ‑ta ‑ma mua ‑a sea 'o juo 'ee, ka ‑a ‑je 'o 'a ‑jeblʋ 'a juosʋn nʋ ɛ‑ ? 6 ‑Wɛe Sesi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : 'Mɔ ‑nɩ ‑jeblʋ, 'mɔ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ, 'mɔ ‑nɩ 'kmʋnɩa'. Nyɔ "o nyɔ ‑jea 'de 'ɩn "Bo o ji ‑wɛe ‑ɔ sea 'de 'ʋn o cɛɛn, ‑mɔ se nɩ‑. 7 ‑Bo ao juuo 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ aoa muɛ 'ɩn "Bo juua' ‑ke, 'kaa dɛ ‑tba' ‑ta ‑sɩan a, ao juuɔ', 'de ao 'jee ɔ "jriɛ‑ ‑wɛ‑.

8 'Sʋ Filipʋ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑tɔɔ ‑aʋn ‑ɩn "Bo ‑wɛe ‑aa pɛe 'je i ‑te. 9 'De Sesi 'na : Filipʋ, 'nɔ ao ke 'ma ‑a ‑sa naa' 'de tɛan kan' 'sʋ ɛɛ, ‑ɩn se 'ʋn juuo kee ? Nyɔ ‑jea 'ʋn, ‑mɛ ɔ 'je 'ɩn "Bo 'mɛ, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑na ‑ɩn ‑tɔɔ ‑aʋn ‑ɩn "Bo ɛ‑ ? 10 Ka 'ɩn nɩa 'de "Bo 'ʋn ‑wɛe "Bo nɩa 'de 'ʋn ɛ, ‑ɩn se ɛ tɔ' 'ʋn 'jee ? Wlu "klein 'ma 'tmʋa ɩa' 'wlʋ 'o 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑kwlɩ". 'Ɩn "Bo ‑tia" 'de 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ ɛɛ' ‑cɛ" 'ɛ nʋʋdɩ. 11 Ka 'ɩn nɩa 'de 'ɩn "Bo 'ʋn ‑wɛe 'ɩn "Bo nɩa 'de 'ʋn ɛ, ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'de ‑bo ɛ se ‑mɛ nɩ ɛ ao 'je nʋʋ dɩ ‑nɩ ‑mɩ tɔ' 'ʋn dɛwɛ‑jɛ.

12 Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee : Nyɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, dɩ 'ma nʋa ɔɔ mu ɩ nʋa' ‑ke, ɔɔ muɛ ɩa' klae" ‑nɩ mɩ nʋa', ɛ 'je ‑jɩ 'mɔ nʋa ‑sii, dɛ‑nʋɛ' 'ma muɛ 'e 'ɩn "Bo ‑pʋn". 13 'De dɛ "klein aoa mua i ‑teea' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, 'ma mu ɛ nʋa', ‑wɛe 'ɩn "Bo 'a 'nynɩ 'je "i 'bɛ 'de "ju 'ʋn. 14 ‑Bo ao ‑tee' dɛ "o dɛ i 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, 'ma mu ɛ nʋa'.

Kea 'a ‑Suu 'a ji ‑tɩ

15 ‑Bo ao kma 'ma ‑tɩ', ‑mɛ ao ‑te' 'ma kɛ' i 'de aopʋ 'ʋn. 16 ‑Wɛe 'mɔ 'je 'ɩn "Bo ibae 'de ɛ 'je aopʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" i deejrɔ' ja ‑wɛe ‑mɔ ke aopʋ 'je i ‑te 'de 'wɩ ‑wee' 'di. 17 Ɔmɔ ‑nɩ Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ ɛ. 'Blʋa 'di nyʋ ‑sea' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'e ɛɛ' ‑Suu ‑tu 'je, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' juo ɛɛ' nʋʋdɩ "i, ʋʋ se ɛ juuo‑. 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao juuɛ', dɛ‑nʋɛ' ɛ ke aopʋ "ti ‑wɛe ɛɛ mu 'de aopʋ 'ʋn nɩa'. 18 'Ɩn se aopʋ "kwie sie, 'ma muɛ aopʋ o jia'. 19 'De nɔ" pla 'di ɛ, 'blʋa 'di nyʋ se 'ʋn "jriɛ‑ 'jeei 'bode. 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, aoa muɛ 'ʋn "jriɛ‑ 'jeea', dɛ‑nʋɛ' 'ɩn nɩɛ 'kmʋ, 'de aoa muɛ 'kmʋnɩa' ‑ke. 20 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, ka 'ɩn nɩa 'e "Bo 'ʋn ‑wɛe aomɔ nɩa 'de 'mɔ 'ʋn, 'de 'mɔ nɩa 'e aopʋ 'ʋn ɛ, aoa muɛ jua'. 21 Nyɔ ‑ɔ kpʋn a 'ma kɛ' i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑je ɛ wɔn ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑kma 'ma ‑tɩ'. 'De nyɔ ‑kma 'ma ‑tɩ' ɛ, 'ɩn "Bo a muɛ ɔɔ' ‑tɩ' kmaa', 'ma muɛ ɔɔ' ‑tɩ' kmaa' ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma ‑cɛ" 'kwla ‑sa 'de ɔ ‑pee.

22 'Sʋ Suidɩ wlu ɔ ‑pee, ɛ se Suida Isikario ‑mɔ nɩ‑, ɔ 'na : Tʋ"bo, dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑je ‑ma ‑cɛ" 'kwla ‑sa 'de ‑amɔ ‑pee, ‑wɛe ‑ɩn se ‑ma ‑cɛ" toi 'de 'blʋa 'dinyʋ ‑pee ɛ‑ ? 23 'Bomɔ Sesi wluu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyɔ kma 'ma ‑tɩ' ɛ, ɔɔ muɛ 'ma wlu i ‑tea' 'de ɔ 'ʋn se ‑wɛe 'ɩn "Bo 'je ɔɔ' ‑tɩ' kma‑, 'de 'ɩn ke 'ɩn "Bo ke ‑a ‑je 'de ɔ 'ʋn ji 'de ‑a ke ɔ 'je i ‑te. 24 Nyɔ ‑sea' 'ma ‑tɩ' kma ‑mɔ 'ɔ ‑te' 'ma wlu i 'de ɔ 'ʋn. 'De ‑mɛ 'kamɔ wlu aoa 'wɔan ‑ta, ɛ se 'e 'ma ‑cɛ" 'ʋn 'wlʋ, ɛ 'wlʋɛ 'e 'ɩn "Bo dboa 'ʋn 'ʋn.

25 ‑Ta ao ke 'ma ‑a ‑teea i ke ɛ, 'bomɔ 'ma 'tmʋʋ‑ ɩa' dɩ tu 'de ao ‑pee. 26 'Kaa aoa' ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" i ‑Suu ‑kwɛai 'ɩn "Bo a mua jaa' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ao dɩ ‑wee' tɔɔa', ‑wɛe ɛ 'je ao dɩ "klein 'ɩn 'tmʋa ‑kwlʋ o poo‑.

27 'Ɩn siɛ aopʋ 'de pɛe 'a blua' 'ʋn 'ɩn "nyɩ aopʋ 'ma pɛe 'a blua'. Ka 'blʋa 'dinyʋ a "nyɩa nyʋ dɛ ɛ, 'ɩn se ao pɛe 'a blua' "nyɩ kan'. Ao 'bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ, aoa' bo pɛe i pleeɛ.

28 Dɛ 'ɩn 'tmʋa ao 'wɔn ɛ, 'ɩn 'na : 'Ma mu', 'kaa 'ma muɛ aopʋ o de jia'. ‑Bo ao kma 'ma ‑tɩ' 'de ɛ, ‑mɛ dɛ 'ma mua 'de 'ɩn "Bo o ɛ, ɛɛ' muɛ aoa' 'mʋa 'blea 'de‑, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn "Bo 'bɛi" flifli ɛ je 'ʋn ‑sii. 29 'De kaan ka la, 'ɩn siɛ nɔ" nya 'ɩn je ao dɩ ‑nɩ 'tmʋʋ‑, ‑wɛe ‑sɔntɩ ɩa mua 'o nynia' 'de ao 'jɩ tɔ' 'ʋn 'je. 30 'Ɩn ke ao se dɛ ‑tuu" 'tmʋi, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑nɩa 'e nyʋ ‑sea' Kea juo 'de ɛ, ɔɔ ji'. 'De ɔ ke 'ma‑ se dɛ i plaan‑, 31 'kaa ka 'ɩn kma 'ɩn "Bo 'a ‑tɩ', ‑wɛe 'ma nʋa dɩ ‑wee' 'bo 'ɩn "Bo 'a wlu "i ɛ, 'blʋa 'dinyʋ 'jɩ juo ‑o. Ao sɔn 'ʋn, ‑a ‑wlʋ ‑ta.

15

Tu ke ɛɛ' 'dao 'a "ipoo‑tɩ

1 'Mɔ ‑nɩ Fiinyɛ tu ‑cɛɛn'‑, 'ɩn "Bo ‑nɩ ɛɛ' jei. 2 'Dao ‑tba' 'bo 'ʋn ‑pʋn" ‑wɛe ‑ɛɛ' croa a, ‑mɛ tujei a 'kpaeɛ. 'De 'dao ‑jɛ ‑ɛɛ croa ɔ nmɔ ‑mɛ 'kwa ‑wɛe ɛɛ' croa' 'je "kpei 'kpa. 3 Wlu 'ɩn 'tmʋa ao ‑pee 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao nɩɛ 'pepe 'bode. 4 Ao "ti 'de 'ɩn 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'je 'de aopʋ 'ʋn "ti. Ka ‑bo tudao se 'o ɛɛ' ‑gboo ‑pʋn" "si, ‑mɛ ɛ sea croa' 'bɛɛ‑, 'kamɔ ‑bo ao ke 'ma ‑a se "i "sii‑ ɛ, ‑mɛ ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je dɛ 'jrɛ nʋ.

5 'Mɔ ‑nɩ Fiinyɛ tu ‑wɛe aomɔ nɩ ɛɛ' 'dae‑. Nyɔ ‑tia" 'de 'mɔ 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ 'ʋn 'mɔ "tia, ‑mɛ ɔɔ 'bleɛ 'jɔ ‑tuu". 'De ‑bo 'mɔ se 'e aopʋ 'ʋn nɩ ɛ, ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je dɛ jrɛ' nʋ. 6 ‑Bo nyɔ ‑ke 'ma ‑a se "i "sii‑ ɛ, ‑mɛ ka tudao ‑ɛɛ' croa 'jɔ nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. Ɛɛ' tudao tu ɛ, tujei a ‑sɛ' 'o ɛɛ' ‑gboo ‑pʋn" 'mɛ ‑wɛe ɔɔ po ɛ i, ‑wɛe nyʋ a po tudae soɛ "jri 'de ɩa wan. 7 ‑Bo ao "ti 'de 'ʋn ‑wɛe 'ma wlu 'je 'e aopʋ 'ʋn "ti ɛ, ‑mɛ dɛ ao nɩai" ao ‑tee' ɛ i, aoa mu ɛ 'jea' see. 8 ‑Bo ao cro 'jɔ ‑tuu" ɛ ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe 'ɩn "Bo 'a 'nynɩ 'je "i 'bɛ ‑wɛe aopʋ 'je 'ma klai" nynuu nɩ‑.

9 Ka "Bo kma 'ma ‑tɩ' ɛ, 'kamɔ 'ɩn kma aopʋ 'a ‑tɩ' ‑ke. Ao ‑te' 'e 'ma nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'di i. 10 ‑Bo ao 'je 'ma wlu wɔn ɛ, ‑mɛ aoa muɛ 'e 'ma nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn "tia, ka 'ɩn 'jea 'ɩn "Bo 'a wlu wɔn ‑wɛe 'ɩn "tia 'de ɔɔ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn ɛ. 11 'Ɩn 'tmʋ ɩa' dɩ tu 'mɛ 'de ao ‑pee ‑wɛe 'ma 'mʋa‑ 'je 'e aopʋ 'ʋn nɩ‑, 'de aoa' 'mʋa‑ 'je 'pepe nɩ‑.

12 'Ma kɛ' ka : Ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due ka 'ɩn kma aopʋ 'a ‑tɩ' ɛ. 13 Nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑jɛ ‑jea "i 'bɛ ‑ɛ ‑jea ‑ɩn ‑to 'e ‑ma 'kmʋ 'de ‑ma "dɛi‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑sii, ‑mɛ se nɩ‑. 14 Dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee ‑bo ao nʋ ɛ, ‑mɛ aopʋ nɩɛ 'ma "dɛi‑wi" ‑o. 15 'Ɩn se aopʋ "juɔinʋʋn 'daa‑ 'bode, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑nɩa nyʋ "juɔinʋʋi ɛ, dɛ ɔɔ' 'blei a nʋa ɔ se ɛ juo‑, 'kaa 'ma 'daa‑ aopʋ "dɛi‑wi", dɛ‑nʋɛ' dɩ "klein 'ɩn 'cɩan 'bo "Bo ‑pʋn" ɛ, 'ɩn ‑sɩ 'kwla 'de ao ‑pee. 16 Ɛ se aopʋ ‑sa 'ʋn 'bomu nɩ‑, ɛ 'mɔ ‑kpa 'e nyʋ "klu sʋn ‑ɔ ‑cra aopʋ i ‑wɛe ao 'je mu, ao 'je 'jɔ cro 'de aoa' 'jɔ 'je sie 'kpa nʋ ‑wɛe dɩ aoa mua "Bo i ‑teea' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛ 'je ɩ aopʋ "nyɩ. 17 Dɛ ‑ɛɛ ‑cɩɛ 'ma cria 'de ao ‑pee ‑gblein', ɛmɛ ‑nɩ ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due.

Nyʋ ‑sea' Kea juo ɛ

18 Ao si ɛ ‑kwlʋ o ‑bo 'kmʋ "kpei nyʋ 'nyɛ aopʋ 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'mɔ mɔ ʋʋ 'nyɛ 'ʋn tɛin". 19 ‑Bo ao nɩ 'blʋa "kpei nyʋ 'de ɛ, ‑mɛ 'kmʋ a muɛ aoa' ‑tɩ' kmaa' 'de‑, ka ɛɛ' ‑cɛ" 'ɛ 'bleedɩ nɩa. 'Kaa dɛ ao sea ɛɛ' nyʋ nɩ‑, ‑wɛe 'mɔ ‑sa aopʋ 'e 'kmʋ "kpei nyʋ "klu ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'nyɛ aopʋ 'ʋn. 20 Wlu 'ɩn 'tmʋʋa aopʋ ɛ, ao po ɛ ‑kwlʋ o, nyʋ "juɔinʋʋi se "i 'bɛ ɔ se ɔɔ' 'blei ‑sii. ‑Bo ʋʋ ‑tu" 'ʋn 'kle ɛ, ʋʋa muɛ aopʋ 'kle ‑tu" 'a ‑ke. ‑Bo ʋʋ ‑te' 'ma wlu i ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ aoa' ‑nɛ wlu i ‑tea' ‑ke.

21 'Kaa ʋʋa muɛ aopʋ dɩ ‑nɩ ‑wee' "klein "jrii nʋa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se "ju ‑dboa' 'ʋn juo‑. 22 ‑Bo 'ɩn se ji ‑wɛe 'ɩn se ʋʋ 'tmʋʋ 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋ se dɛsaʋnʋʋn nɩi 'de‑, 'kaa kaan ka ʋʋ se ‑too' ‑ta 'ble 'de ʋʋa' dɩsaɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn 'bode. 23 Nyɔ ‑nyɛa 'mɔ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ 'nyɛ 'ɩn "Bo 'ʋn 'ɛ ‑ke. 24 Dɩ nyɔ jrɔ' sea nʋ due', ‑bo 'ɩn sɩ nʋ 'de ʋʋpʋ "klu 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋa' dɩsaɩn se ‑srooɛ ‑i 'bo ʋʋ "jru 'de‑, 'kaa kaan ka ʋʋ 'jee‑ 'ma nʋʋdɩ "jriɛ‑ 'mɛ 'pepe, ‑wɛe ʋʋ 'nyɛ 'mɔ ke 'ɩn "Bo 'ʋn. 25 'Kaa ɛɛ' dɛ tu nʋʋɛ' ‑wɛe wlu ‑crɩɩa' 'de ʋʋa' kɛ' 'di nyni 'o. Ɛɛ' wlu tu 'naa : Ʋʋ 'nyɛ 'ʋn 'ɛ foo" 'ʋn.

26 "Ju ‑jea aopʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu", ɔɔ muɛ jia', ɛmɛ ‑nɛ Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ, ‑ɛ ‑wlʋa 'de 'ɩn "Bo o ɛ. 'Ma muɛ ɛ aopʋ‑ ‑jei" pooa' 'de 'ɩn "Bo 'a 'nynɩ 'ʋn, ‑wɛe ‑bo ɛ ji ɛ, 'de ɛ 'je 'ma ‑pʋn" ‑tɩ 'tmʋ. 27 'De aopʋ mɔ ɛ, ao 'je 'ma ‑po' bla ‑o ‑ke, dɛ‑nʋɛ' 'nɔ ao ke 'ma ‑a ‑sa naa' 'bo tɛn'.

16

1 'Ɩn 'tmʋ ɩa' dɩ tu 'mɛ 'de ao ‑pee, ‑wɛe ao je 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' o 'bɔ. 2 Ʋʋa' muɛ aopʋ i nʋa' 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. Nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu 'o nynia' ‑mɔ ‑wɛe ‑bo ʋʋa sea aopʋ 'dba a, ʋʋ 'je ‑mɛ Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋa' 'daa‑. 3 'Kamɔ ʋʋa mu nʋa', dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se 'ɩn ke 'ɩn "Bo juo‑. 4 'Ɩn 'tmʋ ɩa' wlu tu 'mɛ 'de ao ‑pee ‑wɛe ‑bo ɩa' nɔ" nyni ɛ, 'de ka 'ɩn sia nɔ" nya ‑wɛe 'ɩn ‑saa aopʋ fɛn' ɛ, ao 'je ɛ ‑kwlʋ o po. 'Ɩn se "i‑saa' 'ɩn sɩ 'tmʋ, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ ao ke 'ma ‑a ‑teɛ i.

5 'Kaa kaan ka la 'ma muɛ 'o "ju ‑dboa' 'ʋn ‑pʋn", 'de aoa' due' koʋn ‑gbai' ka se 'mi i ‑tee' ɔ se 'na : ‑Ta ‑ma mu ɛ‑ ? 6 'Kaa dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ‑mɛ "kaeɛ aoa' pɛe "jrii. 7 'De ‑mɛ 'kamɔ dɛ 'ma 'tmʋa aopʋ nɩɛ tɔ' ‑tɩ, 'ma mua' "paa' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, ɛ je 'ma i ‑tea' ‑sii, dɛ‑nʋɛ' ‑bo 'ɩn se mu 'ja a, ‑mɛ aoa' ‑tɩ' kwlɩ' i ‑tu" i se jii. 'Kaa ‑bo 'ɩn mu ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ ao ‑jei" poo‑.

Kea 'a ‑Suu 'a dɩ'kwla‑sadbo

8 'De ‑bo ‑tɩ' kwlɩ' i ‑tu" i ji ɛ, ɔɔ muɛ kmʋ ‑nɛ 'ɛ "jri ‑gbaia' 'de dɛsaʋn o, ‑tɩ' "i ‑klɛɛa' o, 'pee 'a ‑tɩ' 'ʋn. 9 Ɔɔ muɛ 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ "jri ‑gbaia' 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ‑nʋɛ' 'kmʋ "kpei nyʋ 'a 'je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 10 Ɔɔ muɛ 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ "jri ‑gbaia' 'de "i ‑klɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ‑nʋɛ' 'ma muɛ 'ɩn "Bo o, 'de ao se 'ʋn "jriɛ‑ 'jeei 'bode. 11 Ɔɔ muɛ 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ "jri ‑gbaia' 'de 'pee 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'blʋa ‑nɛ 'ɛ kɛɛma' 'a 'pee 'jeeɛ ‑wɛ.

12 'Ɩn 'bleɛ dɩ ‑tuu"‑tuu ke'wlɛ 'ɩn 'je ao 'tmʋʋ‑, 'kaa ao sɩ "wɔin 'bɛɛi kaan ka ke. 13 ‑Bo aoa' ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" i ji ɛ, ‑wɛe ɛ 'je aopʋ tɔ' ‑tɩ ‑wee' tɔɔ‑, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑nɩ tɔ' ‑Suu. Dɩ ɛ 'wɔan 'de "Bo 'wɔn ɩmɩ ‑ɛɛ mu 'tmʋa', ɛ se ‑tɩ' 'bo ɛɛ' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑sai 'sʋ ɛ sɩ 'tmʋi. ‑Wɛe dɩ ‑ɩa mua nʋʋa' 'de nya a, ɛ 'je ‑mɩ 'kwla ‑sa ‑ke 'de ao ‑pee. 14 Ɛɛ muɛ 'ma 'nynɩ "i 'bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑nɩa 'de 'ʋn ɛ, ɩmɩ ɛ 'je 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ɛ 'je wɔ ‑sa 'de ao ‑pee. 15 Dɩ "klein 'ɩn "Bo 'blea ɩ nɩɛ 'ma dɛ ‑o ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'na dɩ ‑nɩa 'de 'ʋn ɛ, ɩmɩ ɛ 'je 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ɛ 'je wɔ ‑sa 'de ao ‑pee,

Nyʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" wlu

16 'Sʋ Sesi 'na : Ao se 'ʋn "jriɛ‑ "kpei poi 'de 'wɩ pla 'di, ‑wɛe ‑bo nɔ" jrɛ' ‑sii 'o 'de ao 'je 'ʋn "jriɛ‑ 'jee‑ ke'wlɛ.

17 'Bo wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei 'sʋ ɔɔ' klai" nynuu jrʋ' ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ, ʋʋ 'na : Dɛ ɔɔ 'tmʋa 'de ‑a ‑pee ‑ta 'ee, ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ wɛ‑ ? ‑Jɛ ‑nɩ ao se 'ʋn "jriɛ‑ "kpei poi 'de 'wɩ pla 'di ‑wɛe ‑bo nɔ" jrɛ' ‑sii 'o 'de ao 'je 'ʋn "jriɛ‑ 'jee ɛ‑ ? 'De ‑jɛ ‑nɩ 'ma muɛ 'de 'ɩn "Bo o ɛ‑ ? 18 Nɔ" ‑ɛɛ ‑tɩ' ɔɔ 'tmʋa 'mʋa‑ ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ wɛ‑ ? Dɛ ɔ nɩai" ɔ 'jea 'tmʋ, ‑a se ɛ juo‑.

19 Ka ʋʋa ‑pɔan Sesi 'a i ‑tee' ‑kɔ i ɔ 'jea kan' 'sʋ, ɔ wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'na ao se 'ʋn "jriɛ‑ "kpei poi 'de nɔ" jrɛ' 'di, ‑wɛe ‑bo nɔ" jrɛ' ‑si' 'de ao 'je 'ʋn "jriɛ‑ 'jee ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ba aoa ‑tee' ii ? 20 Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, aoa muɛ ‑fɩn" 'a, aoa muɛ kpleea', 'kaa 'blʋa 'dinyʋ a muɛ 'mʋa‑ nʋa'. Aoa muɛ "jrii "kaea', 'kaa aoa' "jrii "kaea' a muɛ 'mʋa‑ 'ʋn ‑snɛɛa'. 21 ‑Bo 'nynɔkpao' a sea ‑gbaan ʋa "kaeɛ "jrii "kɩkɩ, dɛ‑nʋɛ' ʋa' ‑nɛ 'kle 'je nɔ" mɛ ‑nyni' 'o. 'Kaa ‑bo ʋa' "ju 'wlʋ 'sʋ ʋ "mae ʋa' 'kle o ‑wɛe ʋ nɩ 'e 'mʋa‑ 'ʋn 'de nyiɔju ‑jia' 'kmʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 22 Aomɔ ‑ke 'ja a, ao nɩɛ 'e "jrii "kaea' 'ʋn kaan, 'kaa ao ke 'ma muɛ 'jeea' ‑wɛe aoa' pɛe 'je 'e 'mʋa‑ 'ʋn nɩ‑ 'de nyɔ jrɔ' se ɛɛ' 'mʋa‑ tu 'de aopʋ 'ʋn ‑sai. 23 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ao se 'mi i ‑tee' i 'bode 'de dɛ jrɛ'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ, dɛ "o dɛ aoa mua 'ɩn "Bo i ‑teea' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛɛ mu ɛ aopʋ "nyɩa'. 24 Dɛ "nana ‑nɩa 'de ɛ, ao se dɛ jrɛ' i ‑tee' ke 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn. Ao ‑tee' dɛ i aoa mu ɛ 'jea', ‑wɛe aoa' 'mʋa‑ 'je 'pepe nɩ‑.

Sesi kpa tʋ 'a "jru 'mɛ 'bo 'blʋa 'dinyʋ "kpei

25 'Kaa nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe 'ɩn se aopʋ ‑pee wlui 'de ‑tɩ' "ipooa' 'ʋn, 'ma muɛ wɔn' iwaa' 'ɩn 'je 'ɩn "Bo 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de ao ‑pee. 26 ‑Bo ɛɛ' nɔ" tu nyni 'o ɛ, aoa' ‑cɛ" 'kpa a muɛ dɛ i ‑teea' 'de 'ma 'nynɩ 'ʋn. 'Ɩn se 'na 'ma muɛ 'ɩn "Bo baea' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 27 'ɩn "Bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑kma aoa' ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' ao kma 'ma ‑tɩ' ‑wɛe ka 'ɩn 'wlʋa 'e Kea 'ʋn ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn. 28 'Ɩn 'wlʋɛ 'de "Bo 'ʋn ‑wɛe 'ɩn ji 'nɔ 'kmʋ "kpei. Kaan ka a, 'ma 'wlʋ 'nɔ 'kmʋ "kpei 'mɛ la ‑wɛe 'ma mu 'o 'ɩn "Bo ‑pʋn" de.

29 'Sʋ ɔɔ' klai" nynuu 'na : kaan ka ‑ma wa wɔn' i ‑ma jea ‑a ‑tmʋʋ', ɛ se 'e ‑tɩ' "ipooa' 'ʋn nɩ‑. 30 Ka ‑ɩn ‑jua dɩ ‑wee' "klein ‑wɛe dɩ nyɔ 'jea ‑mi i ‑tee' ‑ɩn ‑jua ‑mɩ ‑ke ɛ, ‑a ‑je kan' ‑wɛ‑ la. Ɛmɛ ‑tɩ ka ‑ɩn ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn ‑a ‑je ɛ tɔ' 'ʋn. 31 'Sʋ Sesi 'na : Aopʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn ‑wɛ‑ laa ? 32 Ao ‑gbʋn 'nɔ, nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia', 'de ɛ nyni 'o ‑wɛ‑ mɔ'ɔ ‑cɛ", 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, aoa muɛ ja ‑gbaa', jrɔ' 'je ɔɔ' ‑nɛ ka 'kpaa', jrɔ' 'je ɔɔ' ‑nɛ ka 'kpaa', ‑wɛe ao 'je 'ma 'sʋ sie‑, 'kaa 'ɩn se due' nɩ‑, 'ɩn "Bo ke 'ma ‑a ‑na'.

33 'Ɩn 'tmʋ ɩa' dɩ tu 'mɛ 'de ao ‑pee ‑wɛe aoa' pɛe 'je blu 'de ao ke 'ma "i "siia 'ʋn. Aoa muɛ 'kle 'jea' 'de 'kmʋ "kpei, 'kaa ao kuu dɩ i, 'ɩn du 'kmʋ 'a tʋ 'mɛ.

17

Sesi baeɛ ɔɔ' klai" nynuu 'a baea'

1 Sesi ‑kɔa' wlua' kan' 'sʋ, ɔ kpa "jri "jɛi 'de ɔ ‑gbʋn 'e jaʋn‑kwlʋ, 'de ɔ 'na : 'Ɩn "Bo, nɔ" nyni' ‑wɛ‑, ɛ 'bɛɛ ɛɛ' "ju "i ‑wɛe ɛɛ' "ju 'je ɛ "i 'bɛɛ‑ ‑ke, 2 'De ɔ 'je nyʋ "klein ɛ ‑tea' ɔ kwa 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble "nyɩ, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑nyɩ" 'ʋn "ikmaa' 'bo nyʋ ‑wee' "jru kpɔ'. 3 'Kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta ble ‑nɛ, ɛɛ' 'jea' mɛ ‑nɩ ɛmɛ Kea ‑cɛɛn'‑ ɛɛ' juua', ɛ ke Sesi Klisɩ ɛ dboa 'a juua' ke‑. 4 'Ɩn 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'nynɩ "i 'mɛ 'de 'blʋa‑ "kpei, dbo ɛ ‑nyɩa" 'ʋn 'ɩn ‑kɔ' ɛɛ' nʋa' ‑wɛ‑. 5 Kaan la 'ja a, 'ɩn "Bo, 'ma tʋ"bodɛ 'ɩn nɩa 'ʋn 'bo ɛ ‑pʋn" 'de ɛ, ‑mɛ 'kmʋ sea nʋʋɛ ke ɛ, ɛ ‑nyɩɛ" 'ʋn.

6 Nyʋ ɛ ‑sa 'e 'blʋa 'dinyʋ "klu ‑wɛe ɛ ‑nyɩa" 'ʋn ɛ, 'ɩn tɔɔ ʋʋpʋ ɛɛ' 'nynɩ ‑wɛ‑, ʋʋ nɩɛ ɛɛ' nyʋ ‑o 'de‑, ‑wɛe ɛ ‑te' ʋʋpʋ 'ʋn kwa, 'de ʋʋ 'jeɛ ɛɛ' wlu wɔn. 7 Ka dɩ "klein ɛ ‑nyɩa" 'ʋn ɩ 'wlʋa 'de ɛ 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je kan' ‑wɛ‑ la, 8 dɛ‑nʋɛ' wlu ɛ ‑tua" 'ʋn ɛ, ɩmɩ 'ɩn 'tmʋʋ ʋʋpʋ, ʋʋ kpʋn ɩ sɩn 'sɔɔn. Ka 'ɩn 'wlʋa 'de ɛ 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je kan' 'mɛ ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ka ɛ ‑dboa' 'ʋn ʋʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn.

9 Ʋʋpʋ a baea' 'ma bae, 'ɩn se ɛ ‑bae 'de 'kmʋ "kpei nyʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa nyʋ ɛ ‑tea' 'ʋn kwa ʋʋpʋ a baea' 'ma bae, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nɩɛ ɛɛ' nyʋ ‑o. 10 'De dɛ "klein 'ɩn 'blea ɛ nɩɛ ɛɛ' dɛ ‑o, 'de dɛ "klein ɛ ‑blea ɛ nɩɛ 'ma dɛ ‑o ‑wɛe 'ma 'nynɩ 'bɛɛ "i 'de ʋʋpʋ 'ʋn. 11 'Mɔ se 'e 'blʋa‑ "kpei nɩ 'bode, 'kaa ʋʋmʋ siɛ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei, 'de 'ma jiɛ 'de ɛ o. 'Ɩn "Bo ‑nɩa 'pepe nyʋ ɛ ‑nyɩa" 'ʋn, ɛ ‑tu" ʋa' ‑tɩ', ‑wɛe ʋʋ 'je due' nɩ ka ɛ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa 'due ɛ. 12 ‑Ta ʋʋ ke 'ma ‑a ‑nɩɩa 'de 'blʋa‑ "kpei 'de ɛ, 'ma ‑tuɛ" ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'de ɛɛ' 'nynɩ 'ʋn. Nyʋ ɛ ‑tea' 'ʋn kwa ʋʋa' due' koʋn ‑gbai' ka se "ma, ‑bo ɛ se ‑jɔ ‑jea "ma see nɩ ɛ, ‑mɛ 'ɛ dɛ tu nʋʋɛ' ‑wɛe wlu ‑crɩɩa' ɛ je 'o nyni.

13 'Kaa kaan ka la, 'ma jiɛ 'de ɛ o, ‑wɛe 'ma 'tmʋ wlu ‑nɩ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'de 'mʋa‑ ‑cɛɛn'‑ ‑nɩa 'de 'ɩn 'ʋn ɛ, ɛ 'je 'e ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑ ‑ke. 14 'Ɩn "nyɩ ʋʋpʋ ɛɛ' wlu 'mɛ ‑wɛe 'blʋa dinyʋ 'nyɛ ʋʋpʋ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se 'blʋa 'di nyʋ nɩ‑ ka 'mɔ sea 'blʋa 'dinyɔ nɩ ‑ke ɛ. 15 'Ɩn se ɛ ‑bae ‑wɛe ɛ ‑je ʋʋpʋ 'de 'blʋa‑ "kpei ‑sa, 'kaa 'ma bae ɛ ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑tu" 'de nyɔsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. 16 Ʋʋ se 'blʋa 'dinyʋ nɩ‑, ka 'mɔ sea 'blʋa 'dinyɔ nɩ ‑ke ɛ. 17 Ɛ nʋ ɛɛ' wlu ɛ 'je ʋʋpʋ kpɔi" ‑tee, ɛɛ' wlu nɩɛ tɔ' ‑tɩ o. 18 Ka ɛ dboa 'ʋn 'de 'kmʋ "kpei ɛ, 'kamɔ 'ɩn dbo ʋʋpʋ 'de 'blʋa 'dinyʋ "klu ‑ke. 19 'Ɩn "nyɩ ɛ 'ma ‑cɛ" 'mɛ 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ʋʋmʋ ‑ke ɛ, ʋʋ 'je ɛɛ' ‑tea' ‑te ‑cɛɛn'‑ ‑cɛn ‑cɛɛn'‑.

20 'Ɩn se ɛ ‑bae 'de ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa nyʋ ‑ʋʋa mua 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'de nya 'bo ʋʋa' wlu "i ɛ, 'ma bae 'ɛ ‑ke 'de ‑wi" ‑mʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 21 ‑wɛe ʋʋ 'je due' nɩ‑ ka ɛmɛ ‑nɩa 'ɩn "Bo ɛ nɩa 'de 'mɔ 'ʋn 'de 'mɔ nɩa 'e ɛmɛ 'ʋn ɛ. 'De ʋʋmʋ 'je due' nɩ 'de ‑a 'ʋn, ‑wɛe ka ɛ dboa 'ʋn 'blʋa 'dinyʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 22 Tʋ"bodɛ ɛ ‑nyɩa" 'ʋn ɛ, 'ɩn "nyɩ ɛ ʋʋpʋ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je due' nɩ‑ ka ɛ ke 'ma ‑a ‑nɩa due' ɛ : 23 'Mɔ nɩ 'e ʋʋpʋ 'ʋn ‑wɛe ɛmɛ ‑nɩ 'e 'mɔ 'ʋn, 'de ʋʋpʋ 'je due' nɩ 'pepe, ‑wɛe 'blʋa 'dinyʋ 'je ɛ juo‑ ka ɛmɛ ‑dboa' 'ʋn ɛ, ɛ kma ʋʋa' ‑tɩ 'ka ɛ kma 'ma ‑tɩ' ɛ.

24 'Ɩn "Bo, 'ma ‑pɔn ‑ta 'ɩn nɩa, nyʋ ɛ nyɩa" 'ʋn 'je 'o nɩ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je 'ma tʋ"bodɛ "jriɛ‑ 'jee‑, tʋ"bodɛ ɛ nyɩa" 'ʋn 'de 'ma ‑tɩ' kmaa' 'ʋn ‑mɛ 'kmʋ sea nʋʋɛ ke ɛ.

25 'Ɩn "Bo ɛ ‑srɛi", 'blʋa 'dinyʋ se ɛ juo‑, 'kaa 'mɔ juo ɛ, 'de ka ɛ dboa 'ʋn ɛ, nyʋ ‑jʋ ‑nʋ ‑wi" ‑mʋ juɩ'. 26 'Ɩn tɔɔ ʋʋpʋ ɛɛ' 'nynɩ 'mɛ, 'de 'ɩn 'je ɛɛ' 'nynɩ ʋʋpʋ tɔɔ ‑o ke'wlɛ, ‑wɛe 'ma ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'de ɛ 'ʋn ɛ, ɛ 'je 'e ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑, 'de 'mɔ 'je 'e ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑.

18

Suida 'a Sesi ple‑tɩ

(Matie 26.47-56 ; Makɩ 14.43-50 ; Luikɩ 22.47-53)

1 Sesi ‑kɔa' wlua' kan' 'sʋ ɛ, ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu muɛ 'e "niju ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Sedrɔn 'de. 'Bomɔ ‑kle' jrɛ' nɩ ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu paa 'bo ɛ 'di.

2 Suida ‑jɔɔ to ɔ 'e ɛ, ‑mɔ juo 'bo 'a ‑ta ‑tu 'mɛ see, dɛ‑nʋɛ' Sesi ke ɔɔ' klai" nynuu ‑kwle "jrui 'kɩɩan' 'mɛ 'bomu. 3 Suida ‑nɔ kɔn 'e "soa‑wi" o, 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke Fariseɛn dboa 'mla ‑wɛe ʋʋ 'ble ‑tai ke ‑dam'ba ke poodɩ ke 'de ɔ ke ʋʋ mu 'o ‑kle' ‑nɛ 'di.

4 Sesi jua dɩ ‑ɩa ji ɔ "jrii nʋʋa' 'sʋ ɛ, ɔ 'jaa nyʋ ‑ʋʋa ji ɔ kpʋan' "i, 'de ɔ 'na : Nyɔ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ? 5 Ʋʋ 'na : ‑Aa ‑pɔn Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ i. 'Sʋ ɔ 'na : 'Ɩn ka. 'De Suida ‑ɔɔ to ɔ 'e ɛ, ‑mɔ ke ʋʋ ‑wee' nɩ 'mʋa‑ 'mɛ. 6 ‑Ta Sesi wluua 'de ʋʋ ‑pee ‑wɛe ɔ 'na 'ɩn ka 'sʋ, ʋʋ ‑saa kɩn ‑wɛe ʋʋ ‑wee' 'wla 'blae 'bo 'blʋɔ.

7 Sesi ‑teɛ' ʋʋpʋ i ke'wlɛ, ɔ 'na : Nyɔ aoa ‑pɔn' i ɛ‑ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ, ɔmɔ ‑aa ‑pɔn i. 8 'De Sesi 'na : 'Ɩn wlu ao ‑pee 'mɛ 'teɔ sese 'ɩn 'naa : 'Ɩn ka. ‑Bo ɛ nɩ 'mɔ aoa ‑pɔn i ɛ, ‑mɛ ao "tai‑ 'ma 'cɛ ‑jʋ ‑mʋ "i, ʋʋ 'je mu.

9 Ɔ 'da kan' 'mɛ ‑wɛe wlu ‑crɩɩa' 'je 'o nyni, ɛɛ' wlu tu 'naa : Nyʋ ɛ "nyɩa 'ʋn 'ɩn se ʋʋa' due' "maa.

10 'Sʋ Simɔ Piɛi ‑sa ‑cnɛ kpla' ɔ poɛ' 'sʋ ɔ cɛn 'o 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋi 'a dian o doun" 'mɛ. Ɔɔ' dbonʋi tu 'a 'nynɩ ‑nɩ Malɩkisɩ. 11 'Sʋ Sesi wlu' 'de Piɛi ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cnɛ 'e kpla 'di de. ‑Kaʋn"‑ "Bo tba 'ʋn wɔn 'ɩn seɛ 'na i 'dee‑ ?

Ʋʋ kpa Sesi 'de Anɩ "juɔi

12 'Sʋ "soa‑wi" ke ʋʋa' klaa" ke nyʋ Suifʋ 'a klae" dboa kpʋn Sesi 'mɛ ‑wɛe ʋʋ sɔn. 13 'De ʋʋ kpɔ 'e Anɩ "juɔi ke tɛin", Kaifʋ ‑nɩa 'sraa ‑sai klaa" 'de ɛɛ' ‑sʋn ‑tu 'di, Anɩ nɩɛ ɔɔ' "bia‑ ‑o. 14 'De Kaifʋ mɔ ‑tu" Suifʋ‑wi" 'a klae" 'snɩ ka 'de‑, ‑ɔ ‑na : Ɛ "paa' ‑wɛe nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'je nyʋ ‑wee' 'a 'mɛa' 'mɛ.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn

(Matie 26.69-70 ; Makɩ 14.66-68 ; Luikɩ 22.55-57)

15 Simɔ Piɛi ke klai" ju jrɔ' bla Sesi bʋ ‑kɔ o i. Ɔɔ' klai" ju tu ɛ, 'sraa ‑sai klaa" juuɔ' see, 'sʋ ɔ ke Sesi pa 'o 'sraa ‑sai klaa" o ‑gbɛin". 16 'Kaa Piɛi siɛ 'e "kpae' 'bo ‑gbɛin" ‑jei". Klai" ju ‑jɔ 'sraa ‑sai klaa" juua ‑nɔ jiɛ de, 'de ɔ 'tmʋʋ 'nynɔkpao' ‑a fua ‑gbɛin" ‑je i ɛ, ‑wɛe ɔ paa Piɛi 'bo ‑gbɛin". 17 'Sʋ dbonʋnynɔkpao' ‑a fua ‑gbɛin" ‑je i ‑teeɛ' Piɛi i, ʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɔ, ‑ɩn ‑nɩɛ "ju ‑nɔ 'ɔ klai" ju due' ‑o ‑kee ? 'Sʋ ɔ 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn se ɔɔ' klai" ju nɩ‑ ! 18 ‑Gbɛin" ifuoʋn o, 'sraa ‑sai 'a dbonʋʋn ‑tba' nɛ ‑wɛe ʋʋa 'wooa, dɛ‑nʋɛ' dee' ‑a ji. 'Sʋ Piɛi jiiɛ 'bo ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ɔɔ 'wooa ‑ke.

Anɩ ‑teeɛ' Sesi i

(Matie 26.59-66 ; Makɩ 14.55-64 ; Luikɩ 22.66-71)

19 'Sraa ‑sai klaa" Anɩ ‑teeɛ' Sesi i 'de ɔɔ' klai" nynuu ke ɔɔ' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. 20 'Bomɔ Sesi wluu 'de ɔ ‑pee, ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'tmʋa, 'ɩn 'tmʋɛ 'bo nyʋ ‑kwea, 'ɩn tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑tɩ' 'mɛ 'de "jrui 'kɩɩn‑gbi ke Kea ‑gbu klaa" 'di, ɩmɩ ‑nɩ Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑ta, 'ɩn se dɛ jrɛ' 'kwla ‑tu". 21 Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑tee' 'mi i ɛ‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ ‑wɔan 'ma wlu ɛ, ‑ɩn ‑tee' ʋʋpʋ i ka‑, dɩ 'ɩn 'tmʋa 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ʋʋ juɩ' 'pepe. 22 'Bo ɛɛ' wlu tu "kpei 'sʋ Kea ‑gbu ifuoi due' ‑nɩa 'o mu poɛ Sesi 'kpa doun", 'de ɔ 'na : 'Kamɔ ‑ma wlu 'sraa ‑sai klaa" ‑pee ? 23 'Sʋ Sesi wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : Dɛ 'ɩn 'tmʋa ‑ɛ ‑nyniia "jrii ‑ɩn ‑si" ɛɛ' 'nynɩ, 'de ‑bo dɛ 'ɩn 'tmʋa nmɔ "jrii 'ee, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ blaa' ‑ma bla 'ʋn ɛ‑ ?

24 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, 'kamɔ Sesi nɩ 'e "dbi 'di 'sʋ Anɩ kpɔ 'e 'sraa ‑sai klaa" Kaifʋ o.

Piɛi ‑sa Sesi wɔn ke'wlɛ

(Matie 26.71-75 ; Makɩ 14.69-72 ; Luikɩ 22.58-62)

25 'De nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ 'di ‑mɛ Simɔ Piɛi nɩɛ nɛ 'wooa' ke, 'sʋ ʋʋ ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : ‑Mɔ ‑nɔ, ‑ɩn se "ju ‑nɔ 'ɔ klai" nynuu 'a due' nɩ ‑taa ? 'Kaa Piɛi 'na : 'Ɩn se ɔɔ' klai" ju 'a due' nɩ‑ 'de ! 26 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" 'a dbonʋi due', ‑ɔ ‑nɩa "ju Piɛi cɛan doun" "jru 'a de'di ɛ, ɔmɔ ‑wlu, ɔ ‑na : ‑Mɔ ‑nɔ, 'ɩn se ‑ʋn ‑ke ɔ 'je 'de ‑kle' 'di 'teɔɔ ? 27 'Kaa Piɛi ‑too' ɛ 'ʋn 'ɛ ke'wlɛ, ɔ 'na : 'Ɩn ko‑. 'Bomɔ ɛ "si 'sʋ sʋn" ‑sro'.

Ʋʋ kpa Sesi 'bo Pilatɩ "juɔi

(Matie 27.1-2, 11-14 ; Makɩ 15.1-5 ; Luikɩ 23.1-5)

28 ‑Wɛe ʋʋ ‑sa Sesi 'o Kaifʋ "juɔi 'de ʋʋ kpɔ 'e Pilatɩ o ‑gbɛin", ‑mɛ ‑sɔn' ‑sɩn', ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'na ʋʋ se 'o ‑gbɛin" pai ʋʋ je mla' ‑pʋn" nɩ‑ ‑wɛe Pakɩ 'a diidɛ di ‑tɩ je ʋʋpʋ kpʋn. 29 Ɛmɛ ‑tɩ Pilatɩ "si 'e "kpae' 'de ʋʋpʋ o. 'De ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : ‑Aa 'wɔn 'e, dɛɛ‑tɩ ao ke "ju ‑nɔ 'ble ɛ‑ ? 30 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Bo ɔ se dɛsaʋn nʋi nɩ 'de ɛ, ‑mɛ ‑a se ɔ 'bo ‑ʋn "juɔi ja i. 31 'De Pilatɩ 'na : ‑Mɛ aoa' ‑cɛ" 'kpa "duɔ 'ʋn ‑wɛe ka aoa' kɛ' "sia 'nynɩ ɛ, ao 'je ɔɔ' 'pee 'je kan' 'ja. 'Sʋ ʋʋa' klae" 'na : ‑A ‑mɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je nyɔ 'dba. 32 'Kamɔ ɛ nɩ‑, ‑wɛe wlu Sesi 'tmʋa 'de ka ɔɔ' 'mɛsʋn 'jea nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑wɛe ɛ 'je 'o nyni.

33 'Sʋ Pilatɩ pa 'o ‑gbu" de, ‑wɛe ɔ 'da Sesi 'de ɔ ‑tee' ɔ i ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑oo ? 34 'Sʋ Sesi 'na : Ɛ 'bo ‑ma ‑cɛ" ‑kwlɩ" mɔ wlu ‑jɛ ‑mɛ 'wlʋ ‑wɛe ‑ɩn ‑tmʋ ɛɛ, ‑aee' nyʋ jrʋ' ‑tmʋ ɛ 'de ‑ʋn ‑pee 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ? 35 'De Pilatɩ 'na : 'Mɔ nɩɛ Suifʋi ‑oo ? ‑Ma 'cɛ‑wi" ke ‑ma 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑to 'e ‑ʋn 'de 'ʋn 'kwa. Ka ‑ɩn nʋ ‑gbo' ɛ‑ ? 36 'Sʋ Sesi 'na : 'Ma tʋ"bodɛ se 'e 'blʋa‑ "kpei nɩ ‑ta. ‑Bo 'ma tʋ"bodɛ nɩ 'e 'blʋa‑ "kpei 'de ɛ, ‑mɛ 'ma dbonʋʋn a muɛ 'ma tʋ ‑fɔan' 'de‑, ‑wɛe Suifʋ‑wi" 'a klae" se 'ʋn 'de toi, 'kaa 'ma tʋ"bodɛ se 'e 'blʋa‑ "kpei nɩ ‑ta. 37 'Bomɔ Pilatɩ wluu ɔ ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ 'beɔ ‑o 'jaa ? 'Sʋ Sesi 'na : ‑Ɩn ‑sa tɔ' ‑ɩn je kan' 'da, 'ɩn nɩɛ 'beɔ ‑o. 'Ɩn 'wlʋʋ ‑wɛe 'ɩn ji 'nɔ 'kmʋ "kpei 'de 'ɩn 'je tɔ' ‑tɩ 'tmʋ ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑jea tɔ' ‑tɩ 'a "dia a, dɛ 'ma 'tmʋa ɔ 'je ɛ doin" o po. 38 'Sʋ Pilatɩ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : Dɛ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ ɛ‑ ? Pilatɩ ‑kɔa' wlu ‑nɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ ɛ, ɔ "siɛ 'e Suifʋ o "kpae' de, 'de ɔ 'na : ‑Ta 'ɩn 'jea tba ‑wɛe 'ɩn 'jea "ju ‑nɔ 'pee kpʋʋn 'ɩn se 'o 'je.

Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ 'a wlu 'bɛɛ'

(Matie 27.15-31 ; Makɩ 15.6-20 ; Luikɩ 23.13-25)

39 'Kaa ka ɛɛ nʋʋa see 'de aopʋ "klu, ‑wɛe ‑bo Pakɩ 'a ‑kɔ'ɔ 'wɩ o 'de 'ma "sia ‑kaso 'dii due' i ɛ, ao ‑nɩɛi" 'mɛɛ 'ɩn 'je Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ i "sii‑ ? 40 'Sʋ ʋʋ ‑wee' ‑saa ‑cruɛn", ʋʋ 'na : "Ɩɩn‑, ɛ 'bo ɔmɔ nɩɛ, 'kaa Barabasɩ mɔ ‑ɩn ‑je i "sii‑. 'De Barabasɩ nɩɛ "ku 'dbai ‑o.

19

1 'Sʋ Pilatɩ 'tmʋʋɛ "soa‑wi" ‑wɛe ʋʋ kpa Sesi klae 'ʋn ‑kpa ‑kpa.

2 "Soa‑wi" dba "wifan‑, 'de ʋʋ ‑tuɛ" Sesi "jru, ‑wɛe ʋʋ pɔɔ 'beɔ flae' ‑saan 'ʋn 'de ʋʋa wlɔɔ. 3 ‑Wɛe ‑bo ʋʋ 'kɩɩn‑ 'bo ɔ ‑pʋn", 'de ʋʋa ‑gblee' ɔ, ʋʋa nʋ : ‑A 'snɛ, Suifʋ 'a 'beɔ ! ‑Wɛe ʋʋa poɔ 'kpɩ doin" i.

4 ‑Wɛe Pilatɩ "si "kpae' 'de Suifʋ‑wi" 'a klae" o de ke'wlɛ, 'de ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ma ji ɔ 'nɔ aopʋ o "kpae' jaa' ‑wɛe ao 'je ɛ juo ka 'ɩn sea dɛsaʋn jrɛ' 'je 'de ɔ 'ʋn ɛ. 5 'Sʋ "wifan nɩɛ 'o Sesi "jru, 'beɔ "bai ‑saan nɩɛ 'de ɔ 'ʋn, 'sʋ ɔ je "kpae' "si, ‑wɛe Pilatɩ wlu 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : "Ju aoa ‑pɔan, ɔ ka !

6 ‑Ta 'sraa ‑saʋn klae" o, Kea ‑gbu 'dei ‑teʋn 'jeea Sesi "jriɛ‑ 'sʋ, ʋʋ ‑saa ‑cruɛn" ʋʋ 'na : ‑Ɩn koɔ 'bo tu ‑kwlɩ", ‑ɩn koɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ! 'De Pilatɩ 'na : Aoa' ‑cɛ" 'kpa "duo ɔ 'ʋn ao 'jeɔ 'bo tu ‑kwlɩ" kɔ, dɛ‑nʋɛ' 'mɔ se dɛsaʋn jrɛ' 'je 'de ɔ 'ʋn. 7 'Sʋ Suifʋ‑wi" 'na : ‑A bleɛ kɛ', 'de ‑bo ɛ nɩ 'de ‑aa kɛ' 'di ɛ, ‑mɛ ɔ 'je 'mɛ ‑o, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ nʋɛ ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'a "ju 'ʋn.

8 Pilatɩ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɔɔ' faʋn 'kpa "kpei. 9 'Sʋ ɔ ke Sesi pa 'o ‑gbu" 'di de, ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : ‑Ta ‑ɩn ‑wlʋ ɛ‑ ? 'Kaa Sesi se 'e wlu ‑sa. 10 'Sʋ Pilatɩ 'na : 'Mɔ ‑ɔɔ ‑tee' ‑mi i ‑wɛe ‑maa' wluu‑ ? ‑Ɩn se ɛ juo ka 'ɩn 'bɛɛa 'ɩn 'jea ‑mi i "sii‑ 'de 'ɩn 'bɛɛa 'ɩn 'jea ‑ʋn kɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ ? 11 'De Sesi 'na : ‑Ɩn se dɛ jrɛ' 'bɛɛ‑ 'bo 'mɔ "kpei ‑bo ɛ se ‑jɛ Kea "nyɩa ‑ʋn nɩ ɛ, ɛmɛ ‑tɩ "ju ‑tua" 'ʋn 'de ‑ʋn 'kwa a, ɔ nʋɛ dɛsaʋn klaa", ɔ je ‑ʋn ‑sii.

12 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Pilatɩ a ‑pɔn Sesi 'a i "sii‑ ‑kɔ i, 'kaa Suifʋ‑wi" a "wɔɔ‑, ʋʋ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑sii" "ju ‑nɔ i 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn se Sesaa 'a dbɛɛ i nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ nʋa ɔɔ' ‑cɛ" 'beɔ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ nɩɛ Sesaa 'a tʋnyɔ ‑o. 13 Pilatɩ 'wɔan wlu ‑nɩ 'sʋ ɔ poɛ Sesi "kpae', ‑wɛe ɔ jii 'bo ɔɔ' nyʋ 'a 'pee 'je 'ɩn 'de ɔ ‑te i 'bo "sou "kpei, ʋʋa 'daa 'bo 'a ‑ta ‑tu Gabata 'de Eble wlu 'di. 14 Ɛ nɩɛ kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ'ɔ ‑kwie" ‑o ‑mɛ 'jrʋ a "kʋʋan‑ ‑gbao ‑tea' i. 'Sʋ Pilatɩ wlu' 'de Suifʋ‑wi" ‑pee, ɔ 'na : 'Ɩn, aoa' 'beɔ ‑nao ! 15 'Kaa ʋʋ ‑teɛ "wɔɔa' ‑pʋn" ke'wlɛ, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑dbɔ', ‑ɩn ‑dbɔ', ‑ɩn koɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ! 'De Pilatɩ 'na : Aoa' 'beɔ mɔ 'ɩn 'je kɔ 'bo tu ‑kwlɩɩ" ? 'Sʋ 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" 'na : ‑A se 'beɔ jrɔ' 'ble ‑bo ɛ se Sesaa nɩ ɛ. 16 'Sʋ Pilatɩ 'bɔɔ‑ Sesi ʋʋpʋ kwa, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'o tu ‑kwlɩ" kɔ 'sʋ ʋʋ "duɔ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ kpɔ.

Sesi kɔɔɛ' 'bo tu ‑kwlɩ"

(Matie 27.32-44 ; Makɩ 15.21-32 ; Luikɩ 23.26-43)

17 ‑Ta Sesi a 'wlʋa 'o ‑kwlɔ ‑mɛ ɔɔ' ‑cɛ" ‑ble ɔɔ' 'daɩntu, ‑wɛe ʋʋ kpɔ 'o ‑ta nyʋ a 'daa‑ "jru "kpa 'a ‑ta, ɛmɛ ‑nɩ Gogota 'de Eblewlu 'di. 18 'Bomɔ ʋʋ kɔɔ Sesi ke nyʋ 'sɔɔn jrʋ 'bo tu ‑kwlɩ", jrɔ' nɩ 'nɔ, jrɔ' nɩ 'nɔ, ‑wɛe Sesi nɩ 'o ‑kwea'‑.

19 Pilatɩ 'crɩɛ wlu jrɛ' ɛmɛ ɔ ‑tu" 'o Sesi 'a 'daɩntu ‑kwlɩ". Wlu ɔ 'crɩa, ɛ ka : Sesi Suifʋ 'a 'beɔ ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ. 20 Dɛ ‑crɩɩa' 'mʋa‑ Suifʋ ‑tuu" a nʋ ɛ 'dii, dɛ‑nʋɛ' ‑ta ʋʋ kɔɔa Sesi ɛ, 'bo nɩɛ 'o ‑kwlɔ wɔin", 'de dɛ ‑crɩɩa' ɛ 'crɩɩɛ 'de Eblewlu ke Latɛnwlu ke Klɛkɩwlu 'di. 21 'Sʋ Suifʋ 'a klae" wluɛ Pilatɩ ‑pee, ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑bo Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ 'crɩɛ, 'kaa ‑ɩn ‑crɩ, "ju ‑nɔ 'na ɔ nɩɛ Suifʋ‑wi" 'a 'beɔ ‑o. 22 'De Pilatɩ 'na : Dɛ 'mɔ 'crɩa, 'ɩn 'crɩɛ' 'bode.

23 "Soa‑wi" ‑kɔa' Sesi 'a 'bo tu ‑kwlɩ" kɔɔa' 'sʋ, ʋʋ ‑seea' ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'ʋn 'ɛ kpɛ ‑nyiiɛ', ‑wɛe "soai due' 'ble ɔɔ' ‑nɛ, due' 'ble ɔɔ' ‑nɛ, 'de ʋʋ "duo‑ ɔɔ' "bai ‑tɔɔn ‑ɛ ‑wlʋa 'e "jɛi ‑ɛ tba i ‑wɛe ‑ɛ sea "pajri 'ble ‑nɛ 'ʋn, 24 'de ʋʋ 'na : ‑A ‑bo ɛ i'faeɛ, 'kaa ‑a ‑pooɛ soa' ‑wɛe nyɔ ‑je ɛ kpa 'de ‑a ‑je ɔ 'je. Ka ɛ nʋa ‑wɛe wlu ‑crɩɩa' see, ɛ jea 'o nyni, 'ka ‑nao. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Ʋʋ ‑gble' 'ma 'ʋnpaadɩ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ poo 'ma "bai ‑tɔɔn soa'.

Dɛ "soa‑wi" nʋa ɛ ‑nao.

25 'Bo Sesi 'a 'daɩntu ‑pʋn" ɛ, 'bomɔ ɔ de ke ʋa' de'dinynɔkpao' nɩ‑, 'bomɔ Klopa 'a 'nynɔ Madi nɩ‑, 'bomɔ Madi ‑wlʋa Madala nɩ ‑ke. 26 Sesi 'jea ɔ de 'bo ɔɔ' ‑tɩ' ‑kma klai" ju ‑pʋn" 'sʋ ɛ, ɔ wlu ʋ ‑pee, ɔ 'na : "ju 'nynɔ, aa' "ju ‑nao. 27 'De ɔ wlu 'e klai" ju ‑nɔ ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn de ‑nao. Dɛ ‑tba' 'o ɛ, klai" ju ‑nɔ "duo Madi 'ʋn 'mɛ 'de ɔ wɔin".

Sesi 'a 'mɛ‑tɩ

(Matie 27.45-56 ; Makɩ 15.33-41 ; Luikɩ 23.44-49)

28 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ka dɩ ‑wee' "klein ‑jea ɔ "jrii nʋʋ ɩ nynia 'o la, Sesi 'je kan' 'mɛ 'sʋ ɔ 'na : "Ni 'natʋn ‑a nʋ 'ʋn. Ɔ 'da kan' 'mɛ ‑wɛe dɩ ‑crɩɩa' 'je 'o nyni. 29 'De jae due' ‑nɩ 'o ‑ɛ ‑ji" ‑koonmɔ, 'sʋ "soa‑wi" bla ɛ dɛ o i ‑wɛe ʋʋ crooɛ tu "i 'de ʋʋ kpɛ 'o Sesi "wɔin. 30 Sesi ‑tɩɛn' wɔn, 'sʋ ɔ 'na : Dɩ ‑wee' kɔn "jru ‑wɛ‑. Ɔ bla "jru ‑kwlɩ", 'sʋ ɔ 'mɛɛ.

"Soai "fiiɛ 'bo Sesi ‑gbɩn

31 'De 'wɩ ‑ɛ 'di Sesi 'mɛa ‑nɛ ɛ nɩɛ ‑kwlewɩ 'a ‑kwie" ‑o. 'De Suifʋ‑wi" se ɛ "i nɩ "ku 'je 'o tu ‑kwlɩ" nɩ ‑kwlewɩ 'e nyni, dɛ‑nʋɛ' ‑kwlewɩ ‑nɛ kɔn ‑tɩ'. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ mu 'e Pilatɩ o ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ ɔ 'de "soa‑wi" 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" 'a bɩ i‑craa‑ 'a mu, ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' "ku 'bo tu ‑kwlɩ" ‑sa. 32 'Sʋ "soa‑wi" jia ʋʋ ‑craa' nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Sesi kɔɔa 'o tu ‑kwlɩ" 'a bɩ i. 33 ‑Ta ʋʋa jeea Sesi ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ɔ 'mɛɛ sese, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ se ɔɔ' bɩ i‑craa‑. 34 'Kaa "soai due' nʋɛ "di ‑wɛe ɔ "fiie 'bo Sesi ‑gbɩn 'sʋ nymɔ ke "ni mɩ ‑a jii 'bomu. 35 "Ju ‑ɔ ‑jea dɩ ‑nɩ 'a ‑ta ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tmʋ ɩ, dɩ ɔ 'tmʋa ɩ nɩɛ tɔ'. Ɔ 'je kan' 'mɛ dɩ ɔɔ 'tmʋa ɩ nɩɛ tɔ' ‑tɩ. ‑Wɛe ao 'jɩ tɔ' 'ʋn 'je ‑ke. 36 Ɩa' dɩ tu nʋʋɛ' ‑wɛe wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di see ɛ, 'de ɛ je 'o nyni. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Ɔɔ' 'kpa due' koʋn ‑gbai' ka se ‑crai.

37 ‑Wɛe ɛ 'crɩɩɛ ka 'de 'fɔ jrɛ' o 'wlɛ, ɛ 'naa :

"Ju ‑ɔ ‑gbɩn o ʋʋ "fiia ʋʋa muɛ ɔ "jriɛ‑ 'jeea'.

Sosɛʋ ke Nikodɛmʋ nmaeɛ Sesi i

(Matie 27.57-61 ; Makɩ 15.42-47 ; Luikɩ 23.50-56)

38 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, Sosɛʋ ‑wlʋa 'o Arimate ‑teeɛ' Pilatɩ Sesi 'a "ku i. Ɔɔ' Sosɛʋ ‑tu ɛ, ɔ nɩɛ Sesi 'a klai" ju ‑o see, 'kaa ɔ se ɛ 'tmʋ due', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ plee Suifʋ‑wi" 'mɛ. 'Sʋ dɛ ɔ ‑teea' i Pilatɩ 'wɔɔn‑ 'ɛ, ‑wɛe ɔ mu 'de ɔ "duo‑ Sesi 'a "ku 'ʋn. 39 Nikodɛmʋ ‑ɔ mua 'e Sesi o "maʋ' 'de ɛ, ‑mɔ ji' ‑ke. Ɔ ja ‑dai'klɔni 'a kpɛ 'sɔɔn, mii‑ o, aloɛ o, ɩ 'beeɛ' ɩ 'je 'cilo 'a kwla taan nɩ‑. 40 ‑Wɛe ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn, ʋʋ "duo‑ Sesi 'a "ku 'ʋn 'de ʋʋ po ɔ ‑dai'klɔni kui. ‑Bo Suifʋ‑wi" 'je nyɔ i ‑te' ɛ, 'kamɔ ʋʋa nʋ see. Ʋʋ ‑piian' ɔ tae' plu i. 41 ‑Ta ʋʋ kɔɔa Sesi 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑kle' jrɛ' ‑nɩ 'o ɛ ‑pʋn". 'Bo ‑kle' ‑nɛ 'di ‑gbaɩn' dee due' ‑nɩ 'o ‑ɛ 'di nyɔ jrɔ' se i ‑teeɛ due'. 42 'Bomɔ ʋʋ ‑te' Sesi 'a "ku i, dɛ‑nʋɛ' ‑gbaɩn' ‑nɛ ‑kʋʋan"‑ i, 'de ‑kwlewɩ 'a ‑kwie" ‑nɩ.

20

Sesi sɔn "kunyɩɔ'

(Matie 28.1-8 ; Makɩ 16.1-8 ; Luikɩ 24.1-12)

1 'Dɔɔ "i‑saawɩ 'a ‑klae" pɛɛn 'sʋ Madi ‑wlʋa Madala ‑cruuɛn 'de ‑gbaɩn' "kpei, ‑mɛ ‑sɔn' kwie nɩɛ 'blʋɔi ke. ‑Ta ʋa mua, ‑mɛ "soukpo ‑nɩa 'o ‑gbaɩn' "wɔin 'wlʋ 'o 'ɛ. 2 'Sʋ ʋ kpa plea' 'de Simɔ Piɛi ke klai" ju jrɔ' ‑ɔɔ ‑tɩ' Sesi kma o, ‑wɛe ʋ 'tmʋ ʋʋpʋ, ʋ 'na : Ʋʋ ‑sa Tʋ"bo 'a "ku 'de ‑gbaɩn' 'di 'mɛ, ‑ta ʋʋ ‑tu" ɔ ‑a se 'o juo‑.

3 Piɛi ke klai" ju jrɔ' ‑nɔ "siɛ "kpae' ‑wɛe ʋʋ mu 'e ‑gbaɩn' "kpei. 4 Ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ʋʋ ‑wee' a ple' ‑tadue. 'Kaa klai" ju ‑nɔ ‑mɔ ple' ɔ siɛ Piɛi bɩ' i, ‑wɛe ɔ nyni 'e ‑gbaɩn' "wɔin tɛin". 5 Ɔ bla "jri 'de ɔ ‑gbʋɛn 'di, ‑wɛe ɔ 'jee tae' fɔ plu ‑pɛan 'blʋɔi 'a 'sʋ "jriɛ‑, 'kaa ɔ se 'e ɛ 'di pa. 6 Simɔ Piɛi ‑kɔan 'bo ɔ 'de ɛ, ɔmɔ ‑ji' ‑wɛe ‑ɔ pa 'e ‑gbaɩn' 'di. Ɔ 'jeeɛ tae' fɔ plu ‑pɛan 'blʋɔi "jriɛ‑. 7 Tae' fɔ ‑piian' Sesi 'a "jrui ke tae' ‑nɩa ɔ kui se ‑tadue nɩ‑, ɛ pooɛ ʋn ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩ ‑ta ‑jrɔ. 8 'Sʋ klai" ju ‑jɔ ‑saa "i ‑ɔ nynia 'e ‑gbaɩn' "kpei tɛin" ɛ, ‑mɔ pa 'e ‑gbaɩn' 'di ‑ke, ‑wɛe ɔ 'jee dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ka Sesi sɔan "kunyɩɔ' ɔ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ. 9 Dɛ‑nʋɛ' ‑mɛ wlu ‑crɩɩa' ‑wɛe ‑ɛ ‑tmʋa Sesi 'a "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ɛ, ɔɔ' klai" nynuu se 'e ɛ 'dei 'wɔn ke 'de‑. 10 Sesi 'a klai" nynuu muɛ ‑ta ʋʋ 'wlʋa de.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" Madi ‑wlʋa Madala "i

(Matie 28.9-10 ; Makɩ 16.9-11)

11 'Kaa Madi ‑mʋ siɛ 'o ‑gbaɩn' ‑pʋn" 'nɔ "kpae' ‑wɛe ʋa ‑fɩn". ‑Ta ʋ nɩɩa ‑fɩn" 'a 'sʋ ʋ jiɛ ja ‑wɛe ʋ ‑soo' "jru 'de ‑gbaɩn' 'di. 12 'Sʋ ʋ 'jeeɛ Kea 'a "sʋɩ 'sɔɔn "jriɛ‑ ‑ʋʋ ‑paa dɩplu 'ʋn ‑ʋʋ ‑te i, ‑ta Sesi 'a "ku 'pɛan i 'de ɛ, due' nɩ 'e ɔɔ' "jru o, due' nɩ 'e ɔɔ' bɩ o. 13 'Sʋ ʋʋ 'na : 'Nynɔkpao', dɛɛ‑tɩ aa ‑fɩn" ɛ‑ ? 'Sʋ ʋ 'na : Ʋʋ "duo‑ 'ma Tʋ"bo 'ʋn 'ɛ, ‑ta ʋʋ po ɔ 'ɩn se 'o 'je. 14 ‑Ta ʋ nɩɩa wlu ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa' a, ʋ "biia i 'sʋ ʋ 'je Sesi 'mɛ, ɔ nyna i, 'kaa ka ɛ nɩa Sesi la ʋ seɛ juo‑. 15 'Sʋ Sesi ‑teeɛ' ʋ i, ɔ 'na : 'Nynɔkpao', dɛɛ‑tɩ aa ‑fɩn" ɛ‑ ? 'De nyɔ aa ‑pɔn i ɛ‑ ? ‑Bo ʋmʋ a sea 'je 'de ɛ, ʋmʋ 'na ‑mɛ ‑kle' ‑nɛ 'ɛ ifuoi ‑o 'de‑, 'sʋ ʋ 'na : 'Ma ‑fɛin', ‑bo ɛ nɩ ‑mɔ ‑duo" ɔɔ' "ku 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑ta ‑ɩn po ɔ ‑ɩn ‑tɔɔ 'ʋn 'bomu ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ 'ʋn "duo‑. 16 'Sʋ Sesi 'na : Madi ! Ʋ "biia i 'sʋ ʋ wlu ɔ ‑pee 'de Eblewlu 'di, ʋ 'na : ‑Wee' ! Rabuni ! (Ɛ 'de mɛ ‑nɩ 'ma dɛtɔɔi). 17 'De Sesi 'na : A 'bo 'mi "iblaa ke, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se 'de 'ʋn "Bo o de mu ke. 'Kaa a mu a 'je 'ma de'di ‑wi" 'tmʋʋ‑, ka 'ɩn "Bo ‑ɔ ‑nɩa aoa' "Bo ‑ke ɛ, 'de ɔ o 'demɔ 'ma mu de, 'ma Kea ‑ɛ ‑nɩa aoa' Kea ‑ke ɛ, 'de ɛ o 'bo 'ma mu de. 18 'Sʋ Madi ‑wlʋa Madala mu' ‑wɛe ʋ 'tmʋʋ‑ klai" nynuu, ʋ 'na : 'Ɩn 'jee Tʋ"bo "jriɛ 'mɛ ! ‑Wɛe dɩ "klein ɔ 'tmʋa 'de ʋ ‑pee ɛ, ʋ po ɩa' "kuan.

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" ɔɔ' klai" nynuu "i

(Matie 28.16-20 ; Makɩ 16.14-18 ; Luikɩ 24.36-49)

19 'De 'dɔɔ "i‑saawɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑kwie" ka a, klai" nynuu nɩɛ 'e ‑gbu" due' 'di ‑wɛe ʋʋ kan 'o ‑gbɛin", dɛ‑nʋɛ' ʋʋa pleeɛ Suifʋ‑wi" 'a klae". 'Sʋ Sesi ‑taan' 'bo ʋʋpʋ 'a ‑kwea'‑, 'de ɔ wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao 'je pɛe 'a blua' ! 20 'Sʋ ɔ toɛ ʋʋpʋ ɔɔ' kwa 'sɔɔn "i ɛ ke 'bo ɔ ‑gbɩn ke‑. 'Sʋ dɛ klai" nynuu 'jeea Tʋ"bo "jriɛ‑ ɛɛ' 'mʋa‑ nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. 21 ‑Wɛe Sesi wlu ʋʋ ‑pee ke'wlɛ ɔ 'na : Ao 'je pɛe 'a blua' ! Ka 'ɩn "Bo dboa 'ʋn ɛ, 'kamɔ 'ma dbo aopʋ ‑ke. 22 Wlu ‑nɩ ‑kwɛ‑a 'de ɔ 'wɔn i 'sʋ ɔ poɛ ʋʋpʋ poɔ' ‑wɛe ɔ 'na : Ao 'je Kea 'a ‑Suu ‑kwɛai ɛ. 23 Nyʋ ‑ʋʋa dɩsaɩn ao 'wlʋa "kpei ɛ, ‑mɛ ʋʋa' dɩsaɩn a muɛ ‑kwɛa, 'de nyʋ ‑ʋʋa dɩsaɩn ao sea "kpei 'wlʋ ɛ, ‑mɛ ʋʋa' dɩsaɩn se ‑kwɛi.

Sesi toɛ 'pɔnte 'a ‑kɔ ke "di 'a ‑kɔ Toma "i

24 'De ‑ta Sesi a jia, ‑mɛ Toma nyʋ a 'daa ‑gbaju ɛ, ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ɔ due' se 'e ʋʋpʋ "klu nɩ‑. 25 Ɛmɛ ‑tɩ klai" nynuu po Toma "kʋan, ʋʋ 'na : ‑A ‑je Tʋ"bo 'mɛ ! 'Kaa Toma 'na : ‑Bo 'ɩn se 'pɔnte 'a ‑kɔ "jriɛ 'jee 'de ɔ 'kwa, ‑bo 'ɩn se 'o 'ma ‑cɩɛ tba, 'de ‑bo 'ɩn se 'o ɔ ‑gbɩn 'ma kwa ‑te' ɛ, ‑mɛ 'ɩn se ɛ tɔ' 'ʋn 'jei.

26 'Wɩ ‑mɛ" na ‑sia' 'sʋ Sesi 'a klai" nynuu 'kɩɩɛn "jrui 'de ‑gbu" 'di ke'wlɛ, ‑mɛ Toma nɩɛ 'e ʋʋpʋ "klu, 'Sʋ Sesi ‑taan' 'bo ʋʋpʋ 'a ‑kwea'‑, 'de 'bo ‑gbɛin" kaan'. 'De ɔ 'na : Ao 'je pɛe 'a blua' ! 27 'Sʋ ɔ wlu' 'de Toma ‑pee ɔ 'na : Toma, ‑ɩn ‑kpaa' ‑ma ‑cɩɛ ‑ta, ‑ɩn ‑gbʋn 'ma kwa ja, ‑ɩn ‑kpaa' sʋn ‑ta ‑ɩn ‑teɛ 'bo 'ʋn ‑gbɩn. ‑Ɩn ‑bo pɛe "ikmuuɛ ‑ɩn ‑je dɛ tɔ' 'ʋn ! 28 'Sʋ Toma 'na : 'Ma Tʋ"bo, 'ma Kea ! 29 'De Sesi 'na : Dɛ ‑ɩn ‑jeea' 'ʋn "jriɛ‑, ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑je 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ? Nyʋ ‑sea' 'ʋn "jriɛ‑ 'jee‑ 'sʋ ‑ʋʋ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ nʋ 'mʋa‑.

'Sbɛ ‑nɛ 'ɛ 'crɩ bʋ‑

30 Sesi nʋɛ jrii' ‑tuu"‑tuu jrɩ' ke'wlɛ 'bo ɔɔ' klai" nynuu "juɔi, ‑wɛe ‑ɩ se 'crɩɩɛ 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di. 31 'Kaa dɩ ‑jɩ ‑mɩ 'crɩɩɛ ‑wɛe ka Sesi nɩa Klisɩ Kea 'a "Ju ɛ, ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je ‑wɛe ao 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn.

21

Sesi toɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'de klai" nynuu ‑mɛ" 'sɔn ‑pee

1 ‑Mɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Sesi to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ ke'wlɛ 'de ɔɔ' klai" nynuu ‑pee 'bo Tiberiadɩ ‑ni ‑kwlɩ". 'De ka ɔ nʋa ɔɔ' ‑cɛ" tosʋn, 'ka ka :

2 Simɔ Piɛi ke, Toma ʋʋa 'daa‑ ‑gbaju ke, Natanaɛ ‑wlʋa Kana 'de Galile ke, Sebede 'a "nynuu‑ ke, klai" nynuu 'sɔɔn jrʋ' ke, ʋʋpʋ ‑nɩ ‑tadue. 3 'Sʋ Simɔ Piɛi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma muɛ 'sai‑ poa'. 'De ʋʋ ‑wee' 'na : ‑A ‑ke ‑ma mu ‑ke. 'Sʋ ʋʋ mu', ‑wɛe ʋʋ 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di 'de ʋʋ ‑te 'sai‑ poa' ‑pʋn", 'kaa ʋʋ se dɛ jrɛ' ‑sa 'de ɛɛ' "maʋ'wɩ tu 'di. 4 ‑Ta ‑sɔɔn' ‑sɩɩan' 'sʋ ɛ, Sesi ‑taan' 'de 'kpʋʋ "kpei, 'kaa kɛ nɩa ɔmɔ ɛ, klai" nynuu se ɛ juo‑. 5 'Sʋ Sesi 'da ʋʋpʋ 'mɛ ɔ 'na : "Nynuu‑, ao 'je dɛ 'mɛɛ ? 'Sʋ ʋʋ 'na : "Ɩɩn‑. 6 'De ɔ 'na : Ao po 'sai‑ 'bo ‑kwɛɛ" 'ɛ dianfɔ o kea', aoa muɛ dɛ 'jea'. Ʋʋ poa 'sai‑ kan' ‑cɛɛn'‑ 'sʋ, 'kaa ʋʋ se ɛɛ' ‑cria' 'bɛɛ‑ de'bɔɔ‑ nɔ" 'de ‑smii' 'a "i ‑tietɩ 'ʋn. 7 'Sʋ Sesi 'a ‑tɩ' ‑kma klai" ju wluɛ Piɛi ‑pee ɔ 'na : Ɛ Tʋ"bo ‑o ! Simɔ Piɛi 'wɔan ɛ Tʋ"bo ‑o 'sʋ ɔmɔ ‑cɛan' kui 'de ɛ, ɔ paa ɔɔ' dɩ 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ɔ 'kpa "niɔ‑ ‑pluu‑.

8 Klai" nynuu ‑jʋ ‑sia 'o ‑mʋ nɩɛ 'e ‑kwɛɛ" 'di ‑wɛe ʋʋa mu ɔ kɩn, ka ʋʋa mua, 'kamɔ ʋʋa ‑cri' 'sai‑ ‑smii' "jia 'di ɛ. Dɛ‑nʋɛ' ‑ta ʋʋ pooa 'sai‑ ɛ, 'bo ke 'kpʋʋ 'nynɩ 'a tɛnsʋn 'beeɛ ɛ 'e dɩ" 'a kmɛ' 'sɔɔn nɩ‑.

9 Ʋʋa 'wlʋa 'de ‑kwɛɛ" 'di ʋʋa "sia i ɛ, ‑mɛ ʋʋ jɛɛ nɛ ‑ɛ ‑tbaa' ‑wɛe ‑smii' nɩ 'o "jri, 'de ‑di'pɛn nɩ 'o. 10 ‑Wɛe Sesi wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ja ‑smii' ao ‑sa 'a jrɩ'. 11 'Sʋ Simɔ Piɛi 'ja 'e ‑kwɛɛ" 'di de ‑wɛe ɔɔ ‑cri' 'sai‑ 'nɔ 'kpʋʋ "kpei. ‑Smii' klae" 'a kmɛ' 'due kwla ‑mm" 'jɔ taan (153) ‑nɩ 'e ɛ 'di. 'Kaa ‑smii' ‑jia" 'e 'sai‑ ‑nɛ 'di ɛ, ɩ se ɛɛ' 'jɔ cɛn. 12 'Sʋ Sesi wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ji dɛ di ! Nyɔ ‑je ɔ i ‑tee' 'de klai" nynuu "klu ɔ ‑jea nʋ : ‑Ma 'nynɩ wɛ‑ ? Ɔ se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ka ɛ nɩa Tʋ"bo ɛ, ʋʋ ‑wee' 'je kan' 'mɛ. 13 Sesi 'kɩɩan 'o 'sʋ ɔ "duo ‑di'pɛn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ "nyɩ ɛ ʋʋpʋ, 'de ɔ "nyɩ ʋʋpʋ ‑smii' ‑ke.

14 Sesi sɔan "kunyɩɔ' ɛ, ɔ ke ɔɔ' klai" nynuu 'a 'jeea 'a kpɛ taan ‑nɛ ‑nao.

Sesi siɛ Piɛi wlu o

15 Ʋʋ ‑kɔa' dɛ dia' 'sʋ, Sesi ‑tee' ɛ Simɔ Piɛi ɔ 'na : Sonasɩ 'a "ju Simɔ, ‑ɩn ‑kma 'ma ‑tɩ' 'mɛ ‑ta, ɛ je nyʋ ‑nʋ ‑sii ? 'Sʋ Piɛi 'na : Kɩɩn Tʋ"bo, ka 'ɩn kma ‑ma ‑tɩ', ‑ɩn ‑juɛ'. 'De Sesi 'na : ‑Ɩn ‑tu" 'ma 'blae nynu 'a ‑tɩ'. 16 Ɔ ‑tee' ɔ i kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ ke'wlɛ, ɔ 'na : Sonasɩ 'a "ju Simɔ, ‑ɩn ‑kma 'ma ‑tɩ' 'mɛ ‑taa ? 'Sʋ ɔ 'na : Kɩɩn, Tʋ"bo, ka 'ɩn kma ‑ma ‑tɩ' ɛ, ‑ɩn ‑juɛ' 'pepe. 'De Sesi 'na : ‑Ɩn ‑tu" 'ma 'blae nynu 'a ‑tɩ'. 17 ‑Wɛe Sesi ‑sa wlu de kpɛ taan ke'wlɛ, ɔ ‑tee' ɔ i 'de ɔ 'na : Sonasɩ 'a "ju Simɔ, ‑ɩn kma 'ma ‑tɩ' 'mɛ ‑cɛɛn'‑ ? 'Sʋ dɛ Sesi ‑tee' ɔ i kpɛ taan ‑wɛe ɔ 'na ‑ɩn kma 'ma ‑tɩ' 'mɛ ‑cɛɛn'‑, ‑ɛ kpʋn ɔ ‑kwlʋ 'sʋ ɛ "kaeɛ ɔ "jrii, 'de ɔ 'na : Tʋ"bo, ‑ɩn ‑juo dɩ ‑wee' "klein 'mɛ, ka 'ɩn kma 'ma ‑tɩ', ‑ɩn ‑juɛ'. 'De Sesi 'na : ‑Ɩn ‑tu" 'ma 'blae nynu 'a ‑tɩ'. 18 Tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ‑ ‑ʋn, ‑ta ‑ɩn ‑nɩɩa ‑kooai" ‑saan" a, ‑mɛ ‑ma ‑cɛ" ‑ɛ paa ‑ma dɩ 'ʋn, ‑wɛe ‑ta ‑ɩn ‑nɩai" ‑ma mu 'o, 'kaa ‑sɔntɩ ‑ma mua ‑kea" 'kpaa' a, ‑ma muɛ sɩn sroa', ‑wɛe nyɔ jrɔ' 'je ‑ʋn dɛ 'ʋn paa‑ 'de ‑ta ‑ɩn sea "inɩ ɛ, ɔ 'je ‑ʋn 'bo kpa. 19 Ka Piɛi 'a 'mɛsʋn 'jea Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de nya a, ɛmɛ ɔ 'tmʋa 'o 'mʋa‑ 'de wlu ‑nɛ 'ʋn. Sesi ‑kɔa' ɩa' 'tmʋa' kan' 'sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn bla 'bo 'ʋn 'de.

Sesi ke ɔɔ' ‑tɩ' ‑kmaklai" ju ke

20 Piɛi "biia de 'sʋ ɔ 'je Sesi 'a ‑tɩ' kmaklai" ju 'mɛ, ‑mɛ ɔ jiɛ ʋʋpʋ kɩn ɔmɔ ‑pɛn Sesi jai dɛdi nɔ", ‑wɛe ‑ɔ ‑tee' ɔ i ka : Tʋ"bo, nyɔ wɛ‑ ‑je ‑ʋn 'de to ɛ‑ ? 21 Piɛi 'je ɔ i 'sʋ ɔ ‑tee' ɛ Sesi i ɔ 'na : 'De ‑jɔ ‑mɔ 'e ? Dɛ ‑je ɔ "jrii nʋʋɛ‑ ? 22 'Bomɔ Sesi wluu ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn nɩɛ "i ɔ 'e 'kmʋ nɩ mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je de ji 'ee, ‑ma ‑tɩ' wɛ‑ ‑sie 'o ‑mɔ ɛ‑ ? ‑Mɔ bla 'bo 'ʋn 'de 'sʋ. 23 'Bo wlu ‑nɛ "kpei la, ʋʋ 'jrɛɛ‑ ɛɛ' kɛ' i 'de ɔɔ' "dɛi‑wi" "klu, ʋʋ 'na klai "ju ‑nɔ se 'mɛi. 'De Sesi se kan' ‑mɔ 'da, 'kaa ɔ 'naa : ‑Bo 'ɩn nɩɛ "i ɔ 'e 'kmʋ nɩ‑ mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je de ji 'ee, ‑ma ‑tɩ' wɛ‑ ‑sie 'o ‑mɔ ɛ‑ ?

24 Klai" ju ‑nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ po dɩ ‑nɩ 'a "kuan ‑wɛe ‑ɔ ‑crɩ'. 'De ‑a ‑je kan' 'mɛ dɩ ɔ 'tmʋa ɩ nɩɛ tɔ' ‑tɩ ‑o ‑cɛɛn'‑.

Wlu "jru ‑cra'ɩn

25 Sesi nʋɛ dɩ ‑tuu"‑tuu jrɩ' ke'wlɛ. ‑Bo nyʋ 'crɩɩ ‑wee' dodo‑ 'de ɛ, 'ma naa tɔ' i, 'sbɩ nyʋ a mua 'crɩa' se 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei 'bɛɛi.

Nʋʋdɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Sesi 'a dboʋn 'a

Nʋʋdɩ

1

Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ ‑tɩ' 'tmʋʋa 'de Sesi 'a dboʋn ‑pee ɛ

1-2 Teofi, dɩ "klein Sesi nʋa o, ‑jɩ ɔ tɔɔa nyʋ dɛ ‑wlʋa 'e sese o ‑wɛe ‑ɛ jia mamaʋ 'sʋ ‑ɛ ‑jɛɛa ɔɔ' jaʋn 'di mua' a, ɩmɩ 'ɩn 'tmʋ 'de 'ma "i‑saasbɛ 'di. Nɔ" ‑ɛ 'di ɔ 'jea jaʋn 'di mu ɛ, 'bomɔ ɔ jii 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn ‑wɛe ɔ sie ɔɔ' dboʋn ɔ ‑sa 'o wlu o. 3 Ɔɔ' 'klejewɩ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, ɔ to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ 'de ʋʋ ‑pee, ka ɔ nɩa 'kmʋ ɛ, ɔ to ɛɛ' sʋn 'mɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu 'ʋn 'de 'wɩ 'a kwla ‑nyiiɛ 'di, ‑wɛe ɔ 'tmʋ Kea 'a tʋ"bodɛ 'ɛ ‑tɩ' 'de ʋʋ ‑pee.

De'bɔɔwlu Sesi 'tmʋa 'de ɔɔ' dboʋn ‑pee ɛ

4 ‑Ta ɔ ke ʋʋ ‑teea i 'wɩ jrɛ' o ɛ, 'bomɔ ɔ ‑tuu" ʋʋpʋ wlu, ɔ 'na : Ao 'bo Selisalɛm o tɩɩɛn, 'kaa ao fuo dɛ "Bo "sia 'nynɩ ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee 'de ɛ. 5 Dɛ‑nʋɛ' San nʋɛ "ni ‑wɛe ɔ po nyiɔpʋ‑ "ni "jru, 'kaa aopʋ‑ mɔ ɛ, 'de 'wɩ pla 'di ɛ, Kea a muɛ ɛɛ' ‑Suu nʋa' ‑wɛe ɛ 'je aopʋ‑ "ni "jru po. 6 'Sʋ dboʋn ‑kɩɩan' "jrui ‑tee' ɔ i, ʋʋ 'na : Tʋ"bo, 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di mɔ ‑ɩn ‑jea Israɛ 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑gbɔɔ ‑dee "ni po ? 7 'Bomɔ Sesi wluu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Dɛ "Bo ‑tea' ‑wɛe ɛ 'jea nʋ 'de ɛɛ' 'sʋ 'a ‑kwlʋtɩ 'ʋn ɛ, ɛ se ɛmɛ ‑ɛɛ 'wɩ ke ‑ɛɛ nɔ" aopʋ‑ mɔ 'je juo nɩ‑. 8 'Kaa aoa muɛ "ikmaa' 'jeea', Kea 'a ‑Suu a muɛ 'e aopʋ‑ 'ʋn jia', ‑wɛe ao 'je 'ma ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn nɩ‑ 'bo Selisalɛm, 'de Suideblʋa ke Samadiblʋa "kpei, 'de ao 'je mu mamaʋ 'sʋ ao 'je 'e 'blʋa 'a "ti 'ɩn nyni.

Sesi muɛ jaʋn 'di

9 Sesi ‑kɔa' wlu ‑nɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ mu "jɛi 'de ɔ mu jaʋn 'di. Ʋʋ siɛ ɔɔ' ja ‑gbʋan' 'sʋ ɔ je ʋʋpʋ "jrii "maa 'de bue" 'ʋn.

10 'Bo jaʋn ‑kwlʋ Sesi sɔan 'ʋn ɛ, ʋʋa ‑gbʋn' 'o 'ɛ jojo, ‑mɛ ɔ nɩɛ mua'. Ʋʋ siɛ 'e ‑gbʋan' 'sʋ nyʋ 'sɔɔn ‑paa dɩ plu 'ʋn ‑ʋʋ ‑taan' ʋʋpʋ "kpei, 11 Ʋʋ ‑na : Galilenyʋ, dɛɛ‑tɩ ao nyna i ‑ta, ‑wɛe aoa ‑gbʋn 'e jaʋn‑kwlʋ ɛ‑ ? Sesi ‑nɔ ‑sɔan 'ʋn 'bo aoa' ‑kwea'‑, ‑wɛe ‑ɔ mua jaʋn 'di ‑ta, ka ɔɔ' jaʋn 'di musʋn nɩa, 'kamɔ ɔɔ' dejisʋn a mu nɩa'.

Suida 'a ‑kɔ o pooi

12 'Sʋ ʋʋ 'wlʋ 'e crʋ ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa olifie crʋ "kpei 'mɛ ‑wɛe ʋʋ mu Selisalɛm de. Dɛ ‑wlʋa 'o ‑wɛe ‑ɛ mua de ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ‑je 'a ‑to due' 'mɛ. 13 ‑Ta ʋʋ nynia 'sʋ ɛ, ʋʋ 'ja 'e "jɛi ‑gbu 'a wɔn due' 'di ‑ta ʋʋa ‑tea i see ɛ. Ɛ nɩ Piɛi o, San o, Sakɩ o, Ancre o, Filipʋ o, Toma o, Batelemi o, Matie o, Alfe 'a "ju Sakɩ o, Simɔ ‑ɔ ‑pɔan ‑ɔɔ 'blʋa‑ 'jea ɛɛ' ‑cɛ" ‑pee ‑te ke Sakɩ 'a "ju Suidɩ ke‑. 14 Ʋʋ ‑wee' 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn, ‑wɛe ʋʋa bae Kea 'de nai" 'blea' 'ʋn. Ʋʋ ke 'nynʋkpae' ke‑, Sesi de Madi ke ɔɔ' "dei ‑wi" ke‑.

15 'De ɩa' 'wɩ tu 'di 'sʋ Piɛi sɔn 'ʋn 'ɛ 'bo ɔɔ' de 'di‑wi" 'a ‑kwea'‑, nyʋ ‑ʋʋ ‑kɩɩan' "jrui 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ kmɛ' 'due kwla 'sɔɔn 'mɛ, ‑wɛe ɔ 'na : 16 'Ma de 'di‑wi", dɛ Kea 'a ‑Suu 'tmʋa sese, 'de ‑ɛ ‑jiia 'e Dafidɩ 'wɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Suida ‑ɔ ‑kɔan Sesi 'a kpʋʋn "juɔi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ 'je 'o nyni ‑o see. 17 'De ‑mɛ 'kamɔ ɔ ‑srooɛ 'de ‑a "klu 'de‑, ‑wɛe ɔ ke ‑a ‑gble' dbo 'ʋn. 18 Ɔɔ' "ju tu 'wɛi ʋʋ "nyɩ ɔ 'de ɔɔ' "ku 'dba ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩmɩ ɔ ‑tɩɩn ‑kle'. ‑Ta ɔ ‑kaa' i ɛ, ɔ cɛn ‑tie" 'bo ‑kwea'‑, ‑wɛe ɔɔ' 'mɩ ‑wee'‑ ‑gbaa dɩ 'mii. 19 Nyʋ "klein ‑nɩa 'o Selisalɛm ɛ, ʋʋ ‑wee' juo ɩa' dɩ tu 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa 'daa‑ ‑kle' ‑nɛ Akɛdama 'de ʋʋ "bliwlu 'di, ɛ 'de mɛ ‑nɩ nmɔ 'ɔ ‑kle'. 20 'De dɛ ‑crɩɩa' 'e Dafidɩ 'a 'dʋ 'di, ɛ ka :

Ɔɔ' ‑gbu" do', nyɔ "o nyɔ 'bo 'e ɛ 'di "tiɛ. 'De nyɔ jrɔ' "duo ɔɔ' dbo 'ʋn.

21-22 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ due' 'je 'e ‑a "klu 'kpa, ‑wɛe ɔ 'je Tʋ"bo Sesi 'a "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'a ‑ta 'jei nɩ‑. Ɔɔ' "ju tu 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑a mua dɩ 'mii mamaʋ dɛ ‑wlʋa 'e San 'a Sesi 'a "ni "jru poa', ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa 'wɩ ‑ɩ 'di Sesi 'wlʋa 'de ‑a "klu ‑wɛe ɔ mua jaʋn 'di ɛ, 'de ʋʋpʋ "klu 'de ɔ 'e 'wlʋ.

23 'Sʋ ʋʋ nynaa nyʋ 'sɔɔn i : Soseʋ, nyʋ a 'daa‑ Basabasɩ 'de ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Suistisɩ ke Matiasɩ ke. 24 ‑Wɛe ʋʋ bae Kea ka ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ɛmɛ ‑juua nyʋ ‑wee' "klein 'a pɛe ɛ, nyɔ ɛ ‑sa 'o 'bo nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ "klu ɛ, ɛ ‑to ɔ ‑cɩɛ, 25 'de ɔ 'je ‑teɩn ke dbo Suida 'bɔa o ‑wɛe ɔ 'mɛa 'ʋn "duo‑. 26 Ʋʋ poa soa' "jɛi 'sʋ ɛ ‑sa 'o Matiasɩ ‑wɛe ɔ nynia dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' "i.

2

Kea 'a ‑Suu 'a ji nɔ"

1 Pantekɔtɩ 'a 'wɩ o ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein 'kɩɩɛn "jrui ‑tadue. 2 Ʋʋa ‑gbʋan 'e mu kaan 'sʋ ‑cruɛn" ‑wlʋ 'e jaʋn 'di, ka ‑pie klaa" a jia, 'kamɔ ɛ nɩ‑, 'sʋ ɛ "ji 'e ‑gbu" 'di ʋʋ ‑tea i 'mɛ. 3 'Sʋ ʋʋ 'jeeɛ mɩɩɔ ‑tuu"‑tuu "jriɛ‑, ka nɛmɩɩɔ nɩa ‑ɩ ‑nɩ kan', ‑ɩa ‑seea' 'ʋn 'de ‑ɩa ‑te' ʋʋpʋ "jrui due 'due. 4 'Sʋ Kea 'a ‑Suu "ji 'de ʋʋ ‑wee' "klein 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ʋʋ ‑teɛ wlu 'srʋ 'a poa' ‑pʋn", ka Kea 'a ‑Suu ‑tuɛ" 'de ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ɛ.

5 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, Suifʋ ‑a naa Kea 'a ‑jei" ‑wlʋa 'blʋɩ ‑wee' 'dii 'kɩɩɛn "jrui 'bo Selisalɛm. 6 Ʋʋ 'wɔan ‑cruɛn" ‑nɛ 'sʋ, ʋʋ ‑wee' 'bleɛ plea' ʋʋ je 'o ji, tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa a 'wɔn ʋʋ "bliwlu 'mɛ due due' 'de ʋʋpʋ 'wɔn. 7 Tai' a "maa' "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ ʋʋ ‑ga' wɔn ‑wɛe ʋʋa 'jraa dɩ ‑ɩa nʋʋa, 'sʋ ʋʋa wluɛ ba ‑pee ka, ʋʋ 'na : Nyʋ ‑nʋ ʋʋ ‑wee' "klein se Galile 'wlʋ 'dee‑ ? 8 ‑Aee' kɛ nʋ 'sʋ ‑wɛe ‑aa ‑wɔn ‑a "bli wlu due 'due 'de ʋʋpʋ 'wɔin ɛ‑ ? 9 ‑A ‑wlʋɛ Patɩ‑blʋa o, Mɛdɩblʋa o, Elamitɩ‑blʋa o, Mesopotamiblʋa o, Suideblʋa ke Kapadɔsɩ‑blʋa, Pɔn ke Asiblʋa o, 10 Friki ke Pamfiliblʋa o, Esipʋ‑blʋa o, Libi 'a 'blʋa ‑ɛ ‑ke Sirɛnɩ‑kwlɔ "kʋʋan i 'dii o, ɛ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa Rɔmʋ ke‑. 11 Nyʋ ‑nɩa Suifʋ‑wi" 'a ‑cɛ" 'kpa o, nyʋ ‑ʋʋ ‑sa Suifʋ‑wi" 'a kplɩn "kpei, Kletoa ke Rabʋ o, kɛ nʋ 'sʋ ‑aa ‑wɔn ʋʋpʋ 'a wlu 'mii due 'due 'de ‑a "bliwlu 'di ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ dɩ 'dɔe 'dɔe Kea nʋa 'a ‑tɩ' ɛ‑ ?

12 Tai' "maa ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ dɛ ʋʋ 'jea tɔ' "kpei‑ naa ‑gblein', ʋʋa' 'je ɛ, 'sʋ ʋʋa wlu' 'e ba ‑pee ʋʋ 'na : 'De dɛ ‑nɛ ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ wɛ‑ ‑sɩan ka a‑ ? 13 'Kaa nyʋ jrʋ' a wlaa ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : nmɔ ‑si' ʋʋpʋ "i.

Wlu Piɛi 'tmʋa

14 'Bomɔ Piɛi sɔn 'ʋn ɔ ke dboun ‑nɩa ‑puue 'jɔ due' ke‑, ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi 'de ʋʋ ‑pee ka, ɔ 'na : Ao Suifʋ ke nyʋ "klein ‑kooa' ‑ta Selisalɛm, ao sie dɛ ‑nɛ tɔ' o, ‑wɛe dɛ 'ma jia 'tmʋa' ao 'je ɛ doin" o po. 15 Nyʋ aoa 'jea i ‑ta, ʋʋ se nmɔ 'na, ka aoa nɛɛ tɔ' "kpei ɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑ta ‑sɔn' ‑sɩɩan' 'bo se 'ʋn ‑kwle ke, ‑klae" jrʋ nɩɛ ‑gbao. 16 'Kaa dɛ Kea 'a wlu 'kwajaai Soɛlɩ 'tmʋa 'de ɛ, ɛɛ' 'o nynisʋn ka.

17 Kea wlu' ka, ɛ 'na : 'De de 'bɔɔwɩ 'di ɛ, 'ma muɛ 'ma ‑Suu 'de nyɔ ‑wee' 'ʋn poa', ‑wɛe aoa' "nynunmai nynuu ke aoa' "nynuunynʋkpae' 'je 'ma ‑tɩ' 'tmʋ, aoa' ‑kʋɩɩ" mɩɩ" a muɛ dɩ Kea a tɔɔa ʋʋpʋ 'jea', aoa' nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" a muɛ jɩ jaa'. 18 Kɩɩn, "nynunmai ke 'nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑nɩa 'ma dbonʋʋn ɛ, 'ma muɛ 'ma ‑Suu 'de ʋʋpʋ‑ 'ʋn jaa' ‑wɛe ʋʋ 'je 'ma ‑tɩ' 'tmʋ 'de ɩa' 'wɩ tu 'di.

19 'Ma muɛ dɩ klae" klae" nʋa' 'de jaʋn 'di, ‑wɛe 'ɩn 'je jrii' ‑tuu"‑tuu nʋ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. Nymɔ ke, nɛ ke dao' ‑gblʋn a muɛ 'e nɩa' ‑ke. 20 'Jrʋ a muɛ fai" pooa', ɛ 'e kwie 'ʋn ‑snɛɛ, ‑wɛe 'cʋ 'e ‑sain' ka nymɔ nɩa ‑wɛe Tʋ"bo 'a 'wɩ 'je 'o nyni. Ɛɛ' 'wɩ tu nɩɛ ɔɔ' 'nynɩ 'wlʋwɩ klaa" ‑o.

21 ‑Mɛ Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua Tʋ"bo 'a 'nynɩ ‑too"‑ "i poa' a, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'.

22 Israɛ‑kɔʋn, ao po wlu ‑nɩ doin" o ! Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ka Kea "nyɩ ɔ "ikmaa' ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa to ɛ 'bo ao ‑wee' "juɔi 'de jrii' ke dɩ "klein ɔ nʋa 'bo aoa' ‑kwea' 'ʋn ɛ, aoa' ‑cɛ" 'kpa juɩ' 'pepe. 23 Ɔɔ' "ju tu tooɛ 'e 'mɛ 'de Kea 'a ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑te' ɛɛ' dɛ tu 'mɛ sese. Ɔmɔ ao kɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ao 'bɔɔ dɛsaʋnʋʋn kwa ‑wɛe ʋʋ 'dba. 24 'Kaa Kea jɔ 'kmʋ de, ɛ cɛn ɔ 'mɛɛa' 'a "dbi kui, dɛ‑nʋɛ' 'mɛa' seɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ bʋ wɔ kpʋn. 25 Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Dafidɩ wlu 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn, ɔ 'na :

'Ma 'jeɛ 'ma Tʋ"bo i jeejee 'bo 'ʋn "juɔi, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ poɛ 'ʋn sʋn o ‑wɛe 'ma dɩ je crɛ. 26 Ɛmɛ ‑tɩ 'mʋa 'a 'sʋ "ji 'ʋn pɛe o, ‑wɛe ‑pɔia" wlu 'a 'sʋ a ji 'de 'ʋn 'wɔn. ‑Bo 'mɛa' ‑sa 'ma 'blʋku ‑je 'kwa mɔ 'de ɛ, ‑ta 'ɩn 'jea tɔ' tba 'ɩn 'ble 'o 'ɛ 'bode, 27 dɛ‑nʋɛ' 'ma Tʋ"bo, ɛ se 'ma ‑suu 'bɔi 'de 'mɛʋn o ‑kwlɔ. Nyɔ ‑nɩa ɛɛ' nyɔ ɛ, ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ "i "tai‑ ɔ 'je 'e ‑sɔan' 'ʋn cɛɛn‑. 28 Ɛ ‑tɔɔ 'ʋn 'kmʋnɩ ‑jeblʋ 'mɛ. 'De ‑sɔntɩ 'ɩn ke ɛɛ mua "jua‑ "i ‑tea' a, ɛɛ muɛ 'ʋn 'mʋa‑ 'ʋn "jiia'.

29 'Ma de 'di‑wi", 'ɩn 'bɛɛ 'ɩn 'je wlu 'flɛʋn 'de ao ‑pee 'de ‑a 'mɩa Dafidɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ 'mɛa ɔ nmaeɛ i, ɔɔ' ‑gbaɩn' nɩɛ 'de ‑a "klu 'de ‑sɩanwɩ 'di ‑ke. 30 'Kaa ka ɔ nɩa Kea 'a wlu 'kwajaai ɛ, ‑wɛe ɔ juɛ 'pepe ka Kea cɛan wlu ‑tie" 'de ɔ ‑pee, ɛ 'na : ‑Ma "ju due' ‑a mu 'beɔ nɩa' 'bo ‑ma ‑kɔi". 31 Dɛ Dafidɩ 'jea sese ‑wɛe ɔ 'tmʋa, ɛ nɩɛ Kea 'a 'o‑tei Klisɩ 'a "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'ʋn ‑o. ‑Bo ɔ wlu ka ɔ 'na : Ɛ se ɔ 'bɔ 'de 'mɛʋn o ‑kwlɔ ɔ, ‑wɛe ɔɔ' ku se 'e ‑sɔan' 'ʋn cɛɛn ɛ, 32 ‑mɛ ɔɔ' Sesi tu mɔ Kea ‑sa "kunyɩɔ', ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee. ‑A ‑wee' "klein nɩɛ ɛɛ' ‑ta 'jeʋn ‑o. 33 Ɔ muɛ 'e Kea 'a dianfɔ o, ‑wɛe ɔ 'je ‑Suu ‑ɛɛ ‑tɩ' 'tmʋa sese 'de ɔ "Bo 'kwa ja. Ɛmɛ ɔ "jii ‑a 'ʋn ‑wɛe ‑ɛɛ nʋʋdɩ aoa 'jea 'de aoa 'wɔan ‑ta. 34 Dafidɩ mɔ se 'e jaʋn 'di mu kpɛ due', 'kaa ɔɔ' ‑cɛ" wlu' 'wɩ jrɛ' o ka, ɔ 'na :

Tʋ"bo wlu' 'de 'ma Tʋ"bo ‑pee, ɛ 'na ‑ɩn ‑te i 'de 'ma dianfɔ o, 35 mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ‑ma tʋnyʋ ‑ma "kpeinaadɛ 'ʋn nʋ.

36 Israɛ‑kɔʋn ‑wee' "klein juo 'ɛ 'pepe, Sesi ao kɔa 'o tu ‑kwlɩ" ‑nɔ, ɔmɔ Kea nʋ Tʋ"bo ke ɛɛ' 'o ‑tei 'ʋn.

37 Ʋʋ 'wɔɔan wlu ‑nɛ 'sʋ, ɛ ‑suua' ʋʋpʋ 'a pɛe i, ‑wɛe ʋʋ wlu ka 'de Piɛi ke dboʋn ‑sia 'e ‑pee ʋʋ 'na : ‑Aa de'di ‑wi", ka ‑a ‑je nʋ 'ja a‑ ? 38 'Sʋ Piɛi wluɛ ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao juo aoa' dɛsaʋn "i, ao 'je 'e Kea o "biie‑ ‑wɛe ao 'je "ni "jru pooɛ due 'due 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ‑wɛe aoa' dɩsaɩn 'je ‑kwɛ‑. 'De ao 'je Kea 'a ‑Suu 'je, ɛmɛ Kea ja ‑wɛe ɛ nʋ ‑a ‑paan' "jrii, 39 Kea cɛn ɛɛ' wlu ‑tie" sese 'de ao ke aoa' "nynuu 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ke nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑tɛɛan o ke ‑ʋʋa ‑tuu" ‑aa Tʋ"bo Kea a mua 'daa' 'de nya ke‑.

40 Piɛi 'tmʋɛ wlu ‑tuu"‑tuu jrɩ' ke'wlɛ 'de ʋʋ ‑pee ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ 'a dɩ i kuu, 'de ɔ 'na : Ao 'wɔɔn‑ 'pʋ‑tɩ, ao ke "manyʋ ‑nʋ 'je i ‑seea'. 41 'De ʋʋ "klu ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑je wlu Piɛi 'tmʋa tɔ' 'ʋn, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑poo "ni "jru. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa 'o klai" nynuu "kpei ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je nyiɔpʋ 'a "wlu taan nɩ‑.

Ka Kea ‑gbu ‑ɛ ‑saa "i 'a 'kmʋnɩa

42 Ʋʋ ‑teɛ 'tɩɩn ‑wɛe ʋʋa po Kea 'a wlu doin" o 'de dboun 'wɔn jeejee, ʋʋ ‑wee' a poɛ de'diwlʋʋa‑, ʋʋa cɩɩɛn ‑di'pɛn i jejee ʋa jeɛ di ‑wɛe ʋʋa bae Kea 'de nai" 'blea' 'ʋn. 43 Faʋn "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ due 'due, dɛ‑nʋɛ' nyʋ 'pʋʋ jrii' ke dɩ klae" ‑tuu"‑tuu ‑a nʋʋɛ 'bo dboʋn 'a wlui". 44 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑wee' 'kɩɩɛn "jrui ‑tadue, ‑wɛe ʋʋ po ʋʋa' 'bleedɩ ‑wee' "klein ‑tadue. 45 Ʋʋa ple ʋʋa' 'bleedɩ ‑wee' "klein ke ʋʋa' "wlii‑ ‑wee' 'mɛ ‑wɛe ʋʋa ‑gble' ɩa' 'wɛi 'ʋn due 'due ka jrɔ' nɩa "i ɔ 'jea 'je ɛ, 'kamɔ ʋʋa "nyɩ ɔ. 46 Ʋʋa' tɔ' nɩɛ due', ʋʋa 'kɩɩɛn "jrui 'de Kea ‑gbu klaa" 'di 'wɩ "o 'wɩ. ‑Wɛe ʋʋa di Tʋ"bo 'a diidɛ 'de ʋʋpʋ o ‑gbi" 'dii. Ʋʋa di ʋʋa' diidɛ 'mɛ 'de 'mʋa‑ ke pɛe 'a "kpei‑ flɔan' 'ʋn. 47 Ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i, ʋʋ nmɔɔ 'e nyʋ ‑wee' "klein "jri 'dei, ‑wɛe Tʋ"bo a nʋɛ 'de 'pʋnyʋ a 'kpa 'de ʋʋpʋ "klu 'wɩ "o 'wɩ.

3

Piɛi ke San 'pʋʋɛ klɔɔi

1 Piɛi ke San a muɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑tadue Kea bae nɔ", ‑kwie" jrʋ ‑gbao. 2 'Bo Kea ‑gbu klaa" 'a ‑gbɛin" ‑je ʋʋa 'daa‑ "jriinmɔ‑tua" ‑pʋn" ɛ, 'bomɔ ʋʋa ja "ju due' ‑ɔ ‑wlʋa 'sʋ ‑ɔɔ bɩ 'mɛa, ʋʋa ‑te' ɔ i jeejee, 'de ɔɔ ‑srɔ 'wɛi 'de nyʋ ‑a pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di o. 3 "ju ‑nɔ 'jeea Piɛi ke San ʋʋa jia 'e Kea ‑gbu klaa" 'di paa' "jriɛ 'sʋ ɔ ‑srɔ ʋʋ ‑pʋ o. 4 Piɛi ke San "sii ɔ "jriɛ‑, 'sʋ Piɛi 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn ‑a ja kea' !

5 'Sʋ ɔɔ ‑gbʋɛn ʋʋpʋ ja jojo, ɔmɔ 'na ‑mɛ ɔ 'je ʋʋpʋ dɛ 'kwa 'je 'de‑. 6 'Bomɔ Piɛi wlu ɔ ‑pee ka, ɔ 'na : 'Ɩn se 'wɛi ke 'sani 'ble, 'kaa dɛ 'ɩn 'blea ɛmɛ 'ma ji ‑ʋn "nyɩa'. 'De Sesi Klisɩ ‑wlʋa Nasarɛtɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑je na‑ ! 7 Piɛi kpʋɛn ɔɔ' diansʋn 'sʋ, ɔ kpɔ "jɛi. 'Bo ɛ "sri "ju ‑nɔ 'ɔ bɩ ke ɔɔ' klɔsʋɩ" je 'o "si. 8 ‑Fai 'sʋ ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ɔ nyna bɩ "kpei, ‑wɛe ɔ ‑te naa' ‑pʋn". 'De ɔ ke Piɛi e San pa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, ɔɔ na', ɔɔ ‑pliin" ɛ "jɛi‑ ‑wɛe ɔɔ 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i.

9 Nyʋ ‑wee' "klein 'jeeɔ', ɔɔ na', ɔɔ 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i. 10 Ʋʋ juuɔ "i 'pepe ka ɛ nɩa "ju ‑ɔɔ ‑tea i 'bo Kea ‑gbu klaa" 'a wɔn nyʋ a 'daa‑ "jriinmɔ‑tua" ‑pʋn" ‑wɛe ‑ɔɔ ‑srɔa', 'sʋ ɛɛ jiiɛ ʋʋ mian', tai' "maa' ʋʋpʋ 'mɛ 'de dɛ ‑nʋʋa "ju ‑nɔ "jrii 'a ‑tɩ' 'ʋn.

‑Po' Piɛi bla

11 Ka "ju ‑nɔ 'nɩa Piɛi ke San ‑pʋn", nyʋ ‑wee' 'jea kan' 'sʋ ɛɛ' tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ 'sʋ ʋʋa ple', ʋʋa muɛ 'de ʋʋpʋ o 'de Kea ‑gbu klaa" 'a 'fɔ ʋʋa 'daa Salomɔ ‑nynɩ ɛ. 12 Piɛi 'jea kan' 'sʋ ɔ wlu' 'de nyʋ ‑gbaea' ‑pee ɔ 'na : Israɛ‑kɔʋn, dɛɛ ‑tɩ dɛ ‑nɛ 'ɛ tai' a "maa aopʋ‑ ɛ‑ ? 'De dɛɛ‑tɩ aoa ‑gbʋn ‑apʋ mɔ ja jojo ɛ‑ ? Nyʋ ‑na ‑apʋ mɔ 'ɔ "ikmaa' ke ‑aa Kea 'a ‑jei" naa' mɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe "ju ‑nɔ naa‑ ? 13 Kea ‑nɩa Ablaam Ke, Isaakɩ Ke, Sakɔbʋ 'a Kea ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa ‑a "bo ‑wi" 'a Kea a, ɛmɛ ‑bɛɛ' ɛɛ' dbonʋi Sesi "i. Ɔɔ' Sesi tu ɛ, ɔmɔ ao to 'e ‑wɛe ao cɛn wlu "kpei 'bo Pilatɩ ‑ɔ ‑nɩɛi" ‑ɔ ‑je ɔ i "sii‑ "juɔi. 14 "Ju ‑ɔ ‑kwɛai ‑wɛe ‑ɔ ‑srɛai" ɛ, ao 'bɔ ‑mɔ 'mɛ ‑wɛe ao ‑tee' Pilatɩ i 'de ɔ 'e "ku 'dbai 'saaʋn "jrii nʋ. 15 Ao 'dba "ju ‑ɔ ‑nɩa 'kmʋnɩa' 'a jei 'mɛ, kaa Kea ‑sɔ 'e 'mɛa' 'ʋn, ‑wɛe ɛ jɔ 'kmʋ de. ‑A ‑wee' "klein ‑nɩ ‑mɛɛ' ‑ta 'jeʋn. 16 "Ju ‑nɔ ao juua 'pepe 'de aoa 'jea i ‑ta ɔ 'pʋʋ 'de Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn. 'De ɔɔ' 'nynɩ ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ 'ble 'kpɩ 'de ɔ nyna i ‑ta. Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nyɩ" ɔ 'pʋʋa' ‑cɛɛn'‑ 'bo ao ‑wee' "klein "juɔi.

17 'De kaan ka la 'jaa‑, 'ma de'di ‑wi", 'ɩn 'je kan' 'mɛ dɩ "klein ao ke aoa' klae" ‑wi" nʋa tɛin" ɛ, ao sɩ "i juo‑. 18 'Kaa Kea nʋ ɩa' dɩ tu 'mɛ ‑wɛe dɩ "klein ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa sese 'de Nyʋ'pʋʋi 'a 'kle 'je ‑tɩ 'ʋn 'je 'o nyni. 19 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao juo aoa' dɩsaɩn "i, ao "biie‑ 'de Kea o, ‑wɛe ɛ 'je aoa' dɩsaɩn ‑kɔ'. 20 ‑Wɛe aoa' kupeeɛ' 'ʋn ‑tea' 'je 'e Tʋ"bo o fɔ o 'wlʋ, 'de ɛ 'je Nyʋ 'pʋʋi Sesi ‑ɔɔ ‑tɩ' 'tmʋʋa sese dbo 'de ao ‑pee. 21 Ɔmɔ ‑je 'e jaʋn 'di i ‑te mamaʋ 'sʋ ɛ 'e dɩ ‑wee' "klein 'a 'o nynia' jɛɛ‑ ka Kea 'a ‑cɛ" 'kpa 'tmʋɛ sese 'de ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn 'wɔn ɛ. 22 Moisɩ wlu' ka 'de‑ ɔ 'na :

Aoa' Kea Tʋ"bo a muɛ nʋa' ‑wɛe 'de aoa' de 'di‑wi" "klu ɛ, ɛɛ' wlu 'kwajaai due' 'je 'e 'wlʋ ‑wɛe ka 'mɔ nɩa ɔ 'je kan' nɩ‑. Dɩ "klein ɔɔ mua 'tmʋa' a, ao po ɩ doin" o. 23 'De nyɔ "o nyɔ ‑sea' wlu Kea jɔɔ 'kwa doin" o po ɛ, ‑mɛ Kea a mu ɔ i‑saa', ‑wɛe ɔ 'je 'o ɛɛ' 'cɛ 'ɛ ‑kwea' 'wlʋ.

24 Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑wee' "klein ‑ʋʋ ‑wlua dɛ ‑tba' 'e Samiɛlɩ "kpei ɛ, ʋʋ ‑wee' 'tmʋ 'wɩ ‑nɩ 'a ‑tɩ' 'mɛ ‑ke. 25 Ao nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a "nynuu ‑o. Dbɛɛdɛ Kea ke ‑a "bo ‑wi" ‑tua" 'emu tɛin" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ wlu' ka 'de Ablaam ‑pee, ɛ 'na :

'De ‑ma "nynuu‑ 'ʋn ɛ, 'demɔ 'ɩn 'je jii ‑wɛe 'ɩn 'je 'kmʋ ‑wee' "klein "diwan po.

26 'Kamɔ Kea nʋ ‑wɛe ɛ ja ɛɛ' dbonʋi 'de ao "klu tɛin", ɛ dboɔ' ‑wɛe ɔ 'je ao "diwan po, 'de ɔ 'je aoa' "jua‑ 'de dɩsaɩn "kpei ‑sa due 'due.

4

Piɛi ke San muɛ 'bo Suifʋ‑wi" 'a ‑gba jeun "juɔi

1 ‑Ta Piɛi ke San nɩa nyʋ ‑pee wlua' 'sʋ 'sraa ‑saʋn o, Kea ‑gbu 'dei ‑tei 'a klae" o, Sadiseɛn‑wi" ji'. 2 Dɛ Piɛi ke San a tɔɔa nyʋ Sesi 'a ‑tɩ', ‑wɛe ʋʋa 'tmʋa "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛ se ʋʋpʋ 'tʋn nʋ. 3 'Sʋ ʋʋ kpʋ ʋʋpʋ sʋn ‑pʋn" ʋʋ po ʋʋpʋ ‑kaso 'di mamaʋ 'sʋ ‑sɔn' je ‑sɩn', dɛ‑nʋɛ' ‑ta ʋʋa kpʋʋn a ʋʋpʋ ɛ, ‑mɛ kwie kpʋn'. 4 'Kaa wlu ‑tmʋʋa' nyʋ ‑ʋʋ ‑wɔɛn ɛ, ʋʋa' ‑tuu"‑tuu ‑je ɛ tɔ' 'ʋn, ʋʋ 'kpa "kpei ʋʋ 'bɛɛ‑ nyʋ 'a "wlu ‑mm" 'mɛ.

5 ‑Sɔn' ‑sɩan', Suifʋ‑wi" 'a klae" o, nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" o, kɛ' wɔ ‑saʋn 'kɩɩɛn "jrui 'bo Selisalɛm. 6 Ʋʋ ke Anɩ, ‑ɔ ‑nɩa 'sraa ‑sai klaa" ke, Kaifʋ ke, San ke Alɛsandrɩ ke, ɛ ke nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e 'sraa ‑saʋn klae" 'a "ji 'di ke. 7 Ʋʋ kpa Piɛi ke San 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑, 'de ʋʋ ‑tee' ʋʋpʋ i, ʋʋ 'na : ‑Ta ao ‑sa "ikmaa', 'de nyɔ ‑ɔɔ 'nynɩ 'ʋn ao nʋ ɛɛ' dɛ tu ɛ‑ ? 8 'Bomɔ Piɛi Kea 'a ‑Suu "jia 'e 'ʋn wlu 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Aopʋ‑ Suifʋ 'a ‑jeopoʋn ke ʋʋa' nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" ke‑, 9 ka aoa ‑teea' ‑a i 'de ‑sɩanwɩ 'di 'de 'dɔe ‑nʋʋa klɔɔi ‑nɔ "jrii 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ka ɔ nʋa 'pʋsʋn ‑a ‑je ɛ 'tmʋ 'de ao ‑pee. 10 Ao ‑wee' "klein 'wɔɛn 'mii ‑wɛe Israɛ‑kɔʋn 'je ɛ juo‑, 'de Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑wlʋa Nasarɛtɩ, ao kɔa 'o tu ‑kwlɩ" ‑wɛe Kea ‑sa "kunyɩɔ' ɛ, 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn mɔ "ju ‑nɔ nyna i 'bo aopʋ‑ "juɔi ‑ta, 'de kui ‑sɔn i flɔan' 'ʋn. 11 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di tɛin" 'naa :

"Soukpo, ao ‑ɔɔ poa ‑gbu" poa i ɛ, ‑wɛe ao 'na ɛ se nʋʋdbo 'ble ɛ, ɛmɛ ‑snɛɛ "soukpo ‑cɛɛn' 'ʋn.

12 'Pʋʋa' se 'e nyɔ "o nyɔ jrɔ' 'ʋn nɩ‑, ‑bo ɛ se Sesi 'a 'sʋ 'ʋn nɩ ɛ, dɛ‑nʋɛ', Kea se nyɔ deejrɔ' to‑ 'nɔ 'kmʋ "kpei ‑ɔɔ 'nynɩ 'ʋn nyʋ 'e 'pʋʋa' 'jee‑.

13 Ʋʋ 'jea Piɛi ke San 'a wlu 'a ikusʋn 'bo ‑gbajeʋn ‑nʋ "jɔi tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa 'dʋʋpʋ nyʋ ‑sea' dɛ "i juo‑ ‑wɛe ‑ʋʋa 'nynɩ nyʋ sea juo ɛ, 'de ka ʋʋ ke Sesi na tɛin" ɛ, ʋʋ 'je kan' ‑mɔ 'mɛ. 14 'Kaa ʋʋa 'jeɛ "ju ‑ɔ ‑pʋa i 'bo Piɛi ke San ‑pʋn", dɛ ʋʋ 'jea 'tmʋ, ɛ se nɩ‑. 15 'Sʋ ʋʋ wlu ɛ ʋʋ ‑pee ʋʋ 'na : Ao 'wlʋ 'nɔ ‑a "klu ao "si "kpae'. 'De ʋʋa' 'sʋ diɛ 'mii 'bo ʋʋa' 'sʋ 'nynɩ ʋʋ 'na : 16 Ka ‑a ‑je nyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' nʋ ‑gbo' ɛ‑ ? Nyʋ 'pʋʋjrii' ʋʋ nʋa, ɛ se 'ʋn ‑too' ‑ta 'ble Selisalɛm ‑nyʋ ‑wee' juɛ', ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je ɛ 'kwla ‑tu". 17 'Kaa ɩa' ‑tɩ' tu 'bo 'blʋa‑ ja ‑kɔɛ, ‑bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑a ‑kmaa wlu "i 'de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ‑a ‑je ʋʋpʋ kɛ' "i ‑te' ʋʋ 'bo Sesi 'a 'nynɩ "si ke'wlɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee.

18 'Sʋ ʋʋ 'da Piɛi ke San 'mɛ ke'wlɛ, ‑wɛe ʋʋ ‑te' ʋʋpʋ kɛ' "i 'de ʋʋ 'na : Nyʋ 'bo Sesi 'a 'nynɩ 'wɔɛn 'de aopʋ 'wɔn, 'de ao 'bo ɔɔ' 'nynɩ "siiɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee 'bode. 19 'Bomɔ Piɛi ke San wluu ka ʋʋ 'na : Aoa ‑gbʋn ɛ ja 'ee, ɛ ‑srɛi" 'mɛ 'bo Kea "juɔi ‑wɛe nyʋ 'e aomɔ wɔn 'je, ɛ 'e Kea ‑sii ? 20 ‑Apʋ mɔ ɛ, dɛ ‑a ‑wɔan 'de ‑a ‑jeea' "jriɛ‑ ɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑jɩ wɔn "muu‑.

21 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ ʋʋpʋ kɛ' "i ke'wlɛ ‑wɛe ʋʋ "tai‑ ʋʋpʋ "i 'de nyʋ ‑kwea de "juɔi, dɛ‑nʋɛ' ka ʋʋ 'jea Piɛi ke San 'a 'pee kpʋʋnsʋn nʋ ‑gblein', 'ka se nɩ‑. 'De dɩ ‑nʋʋa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn nyʋ ‑wee' a 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i. 22 'De "ju ‑jɔ ‑pʋa 'de jrii' 'ʋn 'mʋa‑, ‑mɔ cɛn ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ "kpei ‑tie".

Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a baewlu

23 Piɛi ke San "sia i 'sʋ, ʋʋ mu ɛ 'e ʋʋa' "dɛi‑wi" o, ‑wɛe dɩ "klein 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' 'tmʋa ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ʋʋ po ɩa' "kuan. 24 Ʋʋ 'wɔan "kuan ‑nɛ ʋʋ ‑wee' poɛ wlu ‑tadue ‑wɛe ʋʋ bae Kea, ʋʋ 'na : Tʋ"bo, ɛmɛ ‑nʋa' 'blʋa‑ ke jaʋn ɛ, ‑wɛe ‑ɛ nʋa 'tɔniɛ ke dɩ "klein ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ ɛ, 25 ɛmɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ɛɛ' ‑Suu ‑a 'mɩa Dafidɩ ‑nɩa ɛɛ' dbonʋi, 'de ɛ ‑na :

Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe 'blʋa‑ ke ‑blʋa nyna ja ‑wɛe tɔ' saɩn inaa 'a 'sʋ "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn ɛ‑ ? 26 'Beɔ‑wi" ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ʋʋ ‑wee' nyna ja ‑wɛe kɛɛma' ‑wee' po kɩɩn ‑ta ‑due 'de Tʋ"bo ke ɛɛ' "ju ‑teea kpɔi" 'a o ‑fɔn' ‑tɩ' 'ʋn.

27 'Kamɔ ɩ nɩ 'de ɛɛ' dbonʋi Sesi ‑ɔ ‑teea kpɔi" 'a ‑tɩ' 'ʋn. Erodɩ ke Ponsɩ Pilatɩ poɛ kɩɩn ‑ta ‑kwlɔ ‑nɛ 'di ‑wɛe ʋʋ ke nyʋ 'srʋ ke Israɛ‑blʋa blo' wɔn 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn. 28 Dɛ ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑tea' sese ɛ jea nʋ 'de ɛɛ' ‑kwlʋtɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ʋʋa nynia 'o mu. 29 kaan ka la 'jaa Tʋ"bo, ɛ ‑gbʋn 'kle ʋʋa ‑tua" ɛɛ' "nynuu‑ ja, 'de ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' dbonʋʋn ɛ, ɛ je ‑a 'kpɩ "nyɩ ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋ 'de ‑kwlɩ" tbaa' 'ʋn. 30 Ɛɛ' "ikmasʋn nɩ ‑a "kpei ‑wɛe ‑a ‑je nyʋ 'pʋʋ‑ 'de ‑a ‑je jrii' nʋ 'de Sesi ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' dbonʋi ɛ ‑teea kpɔi" 'a 'nynɩ 'ʋn.

31 Ʋʋ ‑kɔa' baea' 'sʋ ɛ, ‑ta ʋʋ 'kɩɩan "jrui ‑suua' i 'sʋ Kea 'a ‑Suu "ji 'de ʋʋ ‑wee' "klein 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ ‑te Kea 'a wlu 'tmʋa' ‑pʋn" 'de ‑kwlɩ" tbaa' ke pɛe i kua' 'ʋn.

Kea ‑jei" naaʋn a poɛ ʋʋa' 'bleedɩ ‑tadue

32 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑wee' "siiɛ "i ‑wɛe ʋʋa' tɔ' nɩ due'. Dɛ due' 'blea, ‑mɛ ʋʋ ‑wee' ‑ble ɛ, nyɔ 'ɔ wlu 'de ʋʋpʋ "klu ɔɔ' nʋ 'ma dɛ. Ʋʋa' dɩ ‑wee' nɩɛ due'. 33 Tʋ"bo 'a dboʋn a 'tmʋ ɔɔ' "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'mɛ 'de 'kpɩ 'blea' ke 'diikua' 'ʋn, ‑wɛe Kea 'a 'saaʋn klaa" nɩ ʋʋ ‑wee' "klein "kpei. 34 Nyɔ ‑jea 'de ʋʋpʋ "klu nɩ ‑wɛe dɛ 'jea 'kwa ‑pɔn ɔ se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋ ‑blea ‑kle' o, nyʋ ‑ʋʋ ‑blea ‑gbi" o, ʋʋ plɩ ‑wee' 'mɛ. ‑Wɛe ʋʋ ja ɩa' sɔɔn', 'de ʋʋ po ɩ ‑tadue. 35 'De ʋʋa jɩ Sesi 'a dboʋn, ‑wɛe ʋʋa ‑gblɩ' nyʋ "jrii due 'due ka jrɔ' nɩa "i ɛ, ɔ 'jea 'je ɛ, 'kamɔ ʋʋa "nyɩ ɔ.

36 'Kamɔ "ju due' ‑wlʋa Siprʋ nʋ ‑ke. Ɔɔ' "ju tu 'a 'nynɩ ‑nɩ Soseʋ ‑wɛe Sesi 'a dboʋn blɔ 'nynɩ "kpei 'de ʋʋa 'dɔɔ Banabasɩ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ nyʋ 'kpɩ "nyɩi. Ɔ 'wlʋɛ 'e Lefi 'a "ji 'di. 37 Ɔ ple ‑kle' ɔ 'blea 'mɛ ‑wɛe ɔ ja ɛɛ' 'wɛi 'de ɔ "nyɩ Sesi 'a dboʋn.

5

Ananiasɩ ke Safira 'a ‑tɩ'

1 'Kaa "ju due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Ananiasɩ ɛ, ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ Safira pleɛ ʋʋa' ‑kle'. 2 'Sʋ ɔ ‑tuɛ" ɛɛ' 'jeewɛi 'a tɔo i, ‑wɛe ɔ kpa ɩa' tɔo 'de Sesi 'a dboʋn o, ɔɔ' 'nynɔ juɩ' 'pepe. 3 'Sʋ Piɛi wlu ɔ ‑pee, ɔ 'na : Ananiasɩ, dɛɛ‑tɩ ‑ɩn ‑tai" nyɔsaʋn "i ‑wɛe ɔ "duo ‑ma pɛe ‑wee' 'ʋn kan', 'de ‑ma dii Kea 'a ‑Suu sɩ wɔn ? 'De ‑ɩn ‑te' ‑ma ‑kle' 'a 'jeewɛi 'a tɔo i ɛ‑ ? 4 ‑Bo ‑ɩn se ‑ma ‑kle' mɛ ple 'de ɛ, ɛ se ‑ma dɛ nɩ‑ ? 'De ‑bo ‑ɩn pleɛ mɔ 'dee, ɛɛ' 'wɛi se ‑ma ‑tea' ‑tee ? Ka tɔ' saʋn ‑nɛ ‑mɛ nʋ 'e ‑ma pɛe o 'kpasʋn ɛ‑ ? Ɛ se nyiɔ mɔ ‑ɩn ‑dii sɩ wɔn nɩ‑, 'kaa Kea mɛ ‑ɩn ‑dii sɩ wɔn.

5 Ananiasɩ 'wɔan wlu ‑nɩ 'sʋ ɛ, ɔ ‑ka i 'bo 'blʋɔ 'sʋ ɔ 'mɛɛ. Nyʋ "klein ‑jea ɛɛ' ‑ta, faʋn klaa" 'kpa 'de ʋʋ 'ʋn 'ɛ. 6 ‑Kwɩɩ" mɩɩ" pla sɔan ʋn 'sʋ ʋʋ "fin ɔ dɛ "jrui ‑wɛe ʋʋ kpɔ i nmaea'.

7 Nɔ" 'ɔ "jri taan ‑sia' 'o mu 'sʋ ɛ, ɔɔ' 'nynɔ pa ‑gbu", dɛ ‑ɛ ‑nʋʋa ʋ se ɛɛ' jrɛ' 'wɔn. 8 Piɛi ‑teeɛ' ʋ i, ɔ 'na : Aoa' ‑kle' ao plea 'ee, ɛɛ' sɔɔn' ‑wee' kaa ? A 'tmʋ ɛ 'de 'ʋn ‑pee. 'Sʋ ʋ 'na : Kɩɩn, ɛɛ' sɔɔn' ‑wee' ‑nao. 9 'Sʋ Piɛi wlu' 'de ʋ ‑pee, ɔ 'na : Ka ao nʋ ‑mɛɛ' wlu 'ʋn 'bɛɛsʋn ‑wɛe aoa ‑tɩn' Tʋ"bo 'a ‑Suu i ɛ‑ ? A ‑gbʋn 'nɔ, nyʋ ‑ʋʋa ‑wlʋa aa' kʋan i nmaea', ʋʋ ka 'bo ‑gbɛin" ‑jei". Ʋʋa ji aʋn kpaa' ‑ke. 10 'Bo ɛ "sri, ʋ je i ‑ka' 'bo Sesi 'a dboʋn bɩ o, ʋ je 'mɛ. ‑Ta ‑kwɩɩ" mɩɩ" ‑nʋ a paa ‑gbu", ‑mɛ ʋʋ jɛɛ ʋa' "ku. 'Sʋ ʋʋ kpʋ' ‑wɛe ʋʋ nmae ʋ i 'bo ʋa' kʋan ‑pʋn". 11 Dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ ɛɛ' faʋn ‑kpa 'e Kea ‑gbu ke nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wɔan ɛ 'ʋn ɛ, ɛ 'bɛi".

Sesi 'a dboʋn nʋɛ jrii' ‑tuu"

12 Sesi 'a dboʋn a nʋɛ jrii' ‑tuu"‑tuu 'bo nyʋ 'a ‑kwea'‑, nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ nɩɛ ‑tadue 'de Kea ‑gbu klaa" 'a ‑gbu" wɔ ʋʋ ‑tuu" a Salomɔ nynɩ 'di. 13 Nyɔ ‑sea' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ‑mɔɔ' 'kpa 'de ʋʋpʋ "klu, 'kaa nyʋ a 'jeɛ ʋʋpʋ 'a "dia, ʋʋa poɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' o kpleiin. 14 Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑ 'de 'nynʋkpae' ke "nynunmai 'ʋn. 15 ‑Wɛe ʋʋa ja 'wɛnʋʋ ‑tuu"‑tuu ‑je woi ʋʋa ‑te' jrʋ' i 'bo ʋʋa' "kpei 'pɛndɛ "kpei, 'de ʋʋa 'pɛɛn‑ jrʋ' i 'bo srɛ' "kpei, ‑wɛe ‑bo Piɛi a sea ‑si' ɛ, 'de ɔɔ' ‑fli 'je nyʋ "kpei crii‑ 'de ʋʋpʋ "klu. 16 Nyiɔpʋ a ‑kwɛ' ‑kwlɛ 'dii ʋʋa jea ji ‑gbli ‑gbli 'bo Selisalɛm ʋʋa ja ʋʋa' nyʋ ‑ʋʋa dɩ a pooa, ɛ ke nyʋ ‑siisaɩn nɩa 'e 'ʋn ke, ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein a 'pʋ.

Ʋʋa ‑tuɛ" Sesi 'a dboʋn 'kle

17 'Sraa ‑sai klaa" ke Sadiseɛn‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ɔ nɩa kpɔi" ɛ, ‑kwlɛn "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ 'sʋ ʋʋ 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ 'e Sesi 'a dboʋn sʋn ‑pʋn" kpa. 18 Ʋʋ nynaa ʋʋpʋ i, ‑wɛe ʋʋ po ʋʋpʋ 'de nyʋ ‑wee' "klein 'a ‑kasogbu 'di. 19 'Kaa Tʋ"bo 'a "soai due' ‑ji' "maʋ", ‑wɛe ɔ kain ‑kasogbu "wɔin 'de ‑ɔ ‑sii" ʋʋpʋ "kpae' ‑wɛe ‑ɔ ‑wlu 'de ʋʋ ‑pee ‑ɔ ‑na : 20 Ao mu 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ao 'je 'kmʋ dee nɩa 'a ‑tɩ' ‑wee' 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee. 21 Sesi 'a dboʋn 'jeɛ wlu ‑nɛ wɔn. ‑Ta ‑sɔn' ‑sɩɩan' ‑mɛ ʋʋ muɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ʋʋa tɔɔ nyʋ Kea 'a wlu.

'Sraa ‑sai klaa" ke nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ na, ʋʋ 'kɩɩɛn Israɛ 'a nyʋ‑cɔɩn' "jrui ‑wɛe ʋʋ 'je ‑tɩ' poo‑. 'Sʋ ʋʋ dboɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ mu Sesi 'a dboʋn 'booa' 'de ‑kasogbu 'di. 22 'Kaa nyʋ ʋʋ dboa nynia 'bo ‑kasogbu 'di ɛ, ʋʋ se ʋʋpʋ jɛɛ‑. 'Sʋ ʋʋ muɛ de ‑wɛe ʋʋ po "kuan. 23 Ʋʋ 'na : ‑Ta ‑aa mua ‑mɛ ‑kasogbu 'a kpae" ‑wee' kaan "wɔin, nyʋ ‑ʋʋa fua ‑kasogbu i ɛ, ‑a ‑jɛɛ ʋʋ ‑wee' 'mɛ, 'kaa ‑a ‑kaian 'o ‑gbɛin" ‑a se nyɔ jrɔ' 'je 'de ɛ 'di.

24 Kea ‑gbu 'dei ‑tei 'a klaa" o, 'sraa ‑saʋn 'a klae" 'wɔan wlu ‑nɩ ɛ, dɛ ʋʋ 'jea tɔ' "kpei‑ naa ‑gblein' 'de Sesi 'a dboʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'de ‑ta ʋʋ 'jeɛ ‑tu" ɛ, ʋʋa' 'je ɛ. 25 Ʋʋ si ɛ wlua' 'sʋ "ju due' ji' ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, nyɔ ao poa ‑kaso 'di ɛ, ʋʋ nɩɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ʋʋa tɔɔ nyʋ Kea 'a wlu. 26 'Sʋ Kea ‑gbu 'dei ‑tei 'a klaa" ke ɔɔ' 'cɛ‑wi" mu' ‑wɛe ʋʋ 'da Sesi 'a dboʋn wɔɔ. 'Kaa ʋʋ se ʋʋpʋ sʋn ‑pʋn" kpa, dɛ‑nʋɛ' faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, ʋʋa pleeɛ' nyʋ je ʋʋ "soi itbaa‑.

27 Ʋʋ ke ʋʋ mua, ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'e ‑gbajeʋn "juɔi ‑wɛe 'sraa ‑sai klaa" a ‑tee' ʋʋpʋ 'wɔn i ka, 28 ɔ 'na : ‑A se aopʋ kɛ' "i ‑te' 'de‑ ? ‑A se 'na ao 'bo "ju ‑nɔ 'ɔ 'nynɩ "siiɛ 'de nyɔ "o nyɔ jrɔ' ‑pee ? 'De dɛɛ ‑tɩ aoa nʋ kan', ‑wɛe ao ‑kɔ' Selisalɛm‑kwlɔ ja 'de aoa' nyʋdɛtɔɔa' 'ʋn ɛ‑ ? ‑Aee' aoa ‑pɔn ‑wɛe "ju ‑nɔ 'ɔ nymɔ 'je 'o ‑a "jru 'kpaa ?

29 Piɛi ke ɔɔ' "dɛi‑wi" 'na : Kea mɛ ‑a ‑je wɔn 'je, ɛ 'je nyiɔpʋ ‑sii‑. 30 Sesi ao 'dba 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑a "bo ‑wi" 'a Kea jɔ 'kmʋ de. 31 Kea kpɔ "jɛi 'de ɛɛ' dianfɔ o, ɛ nʋɔ ɛɛ' kɛɛma' ju ke Nyʋ 'pʋʋi 'ʋn ‑wɛe ɔ 'e Israɛ‑nyʋ nɔ" "nyɩ 'de ʋʋ 'e 'kmʋ fai" poo‑ 'de ʋʋa' dɩsaɩn 'je ‑kwɛ‑. 32 ‑A ‑wee' nɩɛ dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑ta 'jeʋn ‑o, ɛ ke Kea 'a ‑Suu ɛ "nyɩa nyʋ ‑ʋʋa ‑jeɛ wɔn ke.

'Snɩ Gamaliɛ ‑tua" ‑gbajeʋn‑wi" ɛ

33 ‑Gbajeʋn‑wi" 'wɔan wlu ‑nɩ 'sʋ ʋʋ 'kpa 'cɛn, 'sʋ ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je Sesi 'a dboʋn 'kmʋ ‑sa. 34 'Kaa Fariseɛn due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Gamaliɛ, ɔ nɩɛ kɛ' wɔ ‑sai ‑o, nyʋ ‑wee' ‑te' ɔ 'e 'wɛ, ɔmɔ ‑sɔn 'ʋn 'bo ‑gbajeʋn 'a ‑kwea'‑, ‑ɔ 'na : Ao "sii‑ ʋʋpʋ "kpae' ke dɛ ‑saan". Ʋʋ "sia ʋʋpʋ "kpae' 'sʋ, 35 ɔ wlu' 'de nyʋ ‑gbaea' ‑pee, ɔ 'na : Israɛ‑kɔʋn, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de dɛ ao 'jea nyʋ ‑nʋ "jrii nʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 36 Dɛ‑nʋɛ' "ju due' ʋʋa 'daa‑ Tedasɩ ‑ɔɔ ‑daa' ɔɔ' ‑cɛ" dɛwɔnɩi ‑wɛe nyiɔpʋ 'a kmɛ' ‑nyiiɛ bla 'o 'de ɛ, ‑ta ɔ jiia 'bo se 'ʋn‑kwle ke, 'kaa ʋʋ 'dbɔ ‑kwlɔi. Nyʋ "klein ‑bla' 'bo ɔ 'de ɛ, dɛ ʋʋ 'wlʋa 'ʋn ‑a se ɛ juo‑ ‑sɩan, 'nɔ 'kmʋ ti je ka nɩ‑. 37 'Bo ‑mɔ 'de ɛ, "ju due' ʋʋa 'daa‑ Suida ‑ɔ ‑wlʋa Galile ɛ, ‑mɔ 'wlʋɛ "blo ke'wlɛ 'nynɩ 'sbɛ 'dipo nɔ", ‑mɔ ‑criɛ' nyʋ ‑tuu"‑tuu 'bo ɔ 'de. Ɔ 'mɛa ‑ke ɛ, nyʋ "klein ‑bla' 'bo ɔ 'de ɛ, ʋʋ ‑wee' cɩɛn "i 'paɩɩn. 38 Kaan ka 'ja a, 'ma 'tmʋʋ aopʋ 'mɛ, ao ‑saa nyʋ ‑nʋ 'a ‑tɩ' kwa ‑sɔn, ao "tai‑ ʋʋpʋ "i ʋʋ 'je mu. Ʋʋa' dbo ʋʋa nʋa ‑ta ‑bo ɛ 'wlʋ 'e nyiɔpʋ 'ʋn ɛ, ɛɛ muɛ i sɔan' 'de ɛɛ' ‑cɛ" ‑pee. 39 'Kaa ‑bo ɛ 'wlʋ 'e Kea 'ʋn ‑cɛɛn'‑, ‑mɛ ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je ɛ i ‑sa. Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao je Kea 'a tʋ o ‑fɔʋn' ʋn 'kpa.

40 Dɛ Gamaliɛ 'tmʋa ʋʋ ‑wee' 'wɔɔn‑ 'o 'ɛ. 'Sʋ ʋʋ 'da Sesi 'a dboʋn 'mɛ, ʋʋ kpa ʋʋpʋ klae 'ʋn ‑kpa ‑kpa, ‑wɛe ʋʋ ‑te' ʋʋpʋ kɛ' "i, ʋʋ 'na : Nyɔ 'bo aopʋ Sesi 'a 'nynɩ 'wɔn 'wɔɛn 'bode ! 'Sʋ ʋʋ "taiɛ ʋʋpʋ "i.

41 ‑Ta Sesi 'a dboʋn 'wlʋa 'bo ʋʋpʋ "juɔi ɛ, ʋʋ nɩɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑cɛ" 'kpa 'wɔɔn‑ ɛ, ‑wɛe ʋʋ nɩ 'e 'kle 'di 'de nyʋ a ‑flɛɛn ʋʋpʋ 'de Sesi 'a 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 42 'De 'wɩ "o 'wɩ 'di ɛ, ʋʋa' 'bɔ nyʋ dɛ tɔɔa' ke Sesi Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'a 'tmʋ ‑tɩ 'de Kea ‑gbu klaa" ke ‑gbi" 'dii.

6

Nyʋ ‑mɛ" 'sɔn ʋʋ 'cra i 'a ‑tɩ'

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, klai" nynuu a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 'De ʋʋpʋ "klu ɛ, Suifʋ‑wi" ‑a poa Klɛkɩwlu a wluuɛ Suifʋ‑wi" ‑blea 'blʋa‑ 'dei, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'na : ‑Bo diidɩ ‑gble' nɔ" ɛ, ʋʋa blaa ʋʋa' ‑nɛ ‑tiɔn" nynʋkpae' 'blʋɔ. 2 'Sʋ dboun ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'kɩɩɛn klai" nynuu ‑wee' "klein "jrui, ‑wɛe ʋʋ wlu ʋʋpʋ ‑pee ka, ʋʋ 'na : Ɛ se "isrɛ ‑wɛe ‑a ‑je Kea 'a wlu 'tmʋ ‑tɩ "i "tai‑ 'de ‑a ‑je dɛdi ‑sae 'a 'sʋ ‑si'. 3 Ɛmɛ ‑tɩ ɛ, ‑aa de'di ‑wi", ao ‑gbʋn 'e aopʋ "klu ao 'je nyʋ ‑mɛ" 'sɔn 'e ‑sa, ‑ʋʋ ‑blea kplɩn 'dɔe, Kea 'a ‑Suu "jia 'e 'ʋn ‑ʋʋ ‑nɩa tɔ'di, ‑wɛe ‑a ‑je ʋʋpʋ ɛɛ' dbo tu kwa ‑te'. 4 'De ‑apʋ mɔ 'je Kea baea' ke Kea 'a wlu 'tmʋa' nya kpa.

5 Dɛ ‑tmʋa' 'mʋa‑, ɛ nʋɛ nyʋ ‑kwea de ‑wee' 'tʋn. 'Sʋ ʋʋ ‑sa 'o Etiɛin. Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' ke Kea 'a ‑Suu "jia 'e 'ʋn 'ɛ. ‑Wɛe ʋʋ ‑sa 'o Filipʋ o, Plokɔɔ o, Nikanɔɔ o, Timɔ o, Pamenasi o, Nikola ke, ‑mɔ 'wlʋɛ Antiɔsɩ ‑wɛe ɔ nʋ ɔɔ' ‑cɛ" Suifʋi 'ʋn tɛin". 6 Ʋʋ to ʋʋpʋ Sesi 'a dboʋn "i, 'de ʋʋ bae ʋʋpʋ 'a Kea ‑wɛe ʋʋ ‑te' ʋʋpʋ kwa "jru.

7 Kea 'a wlu 'tmʋa' a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑a ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑wɛe ‑ʋʋa ‑kpa 'o klai" nynuu "kpei 'bo Selisalɛm. 'Sraa ‑saʋn ‑tuu"‑tuu ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑ke.

Etiɛin 'a kpʋnsʋn

8 Etiɛin Kea 'a "diwan ke "ikmaa' "jia 'ʋn ɛ, ɔɔ nʋɛ jrii' klae" klae" 'de nyʋ "klu. 9 Nyʋ jrʋ' ‑wlʋa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu ʋʋa 'daa‑ kʋɔnkwla' 'wlʋʋn 'a ‑gbu" 'di ɛ, ʋʋ ke Etiɛin a ‑tooɛ' ba o. 'De ɛɛ' "jrui 'kɩɩn‑gbu ‑tu 'di ɛ, nyʋ ‑nɩa 'e ʋʋ ka : Suifʋ‑wi" ‑wlʋa Sirɛnɩ ke, Suifʋ‑wi" ‑wlʋa Alɛsandri ke, jrʋ' ‑wlʋa 'e Silisiblʋa "kpei ke Asi 'a 'blee‑blʋa 'a 'fɔ ‑wee' "kpei‑ ke. 10 'Kaa ʋʋ se ɔɔ' wɔn 'bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ wlu' 'de tɔ' 'dinɩa' ke Kea 'a ‑Suu 'ʋn.

11 'Sʋ ʋʋ paa nyʋ ‑sɔn ʋʋ 'na : ‑A ‑wɔn Etiɛin 'a wlu 'mɛ, ɔɔ jea Moisɩ ke Kea wɔn i ‑flɛɛn. 12 'Kamɔ ʋʋ nʋ 'sʋ ʋʋ ‑sa 'blʋa ‑wee' o, nyʋ‑cɔɩn' o, kɛ' wɔ‑saʋn "blo ‑wɛe ʋʋ 'wla 'e Etiɛin "kpei, ʋʋ kpʋn ɔ ‑wɛe ʋʋ kpɔ 'e ‑gbajeʋn "juɔi. 13 Ʋʋ nʋɛ sɩ 'tmʋʋn ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ɔɔ ‑flɛɛn ‑ta ‑kwɛai ke Moisɩ 'a kɛ' wɔn i jeejee. 14 Dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑a ‑wɔan 'de ɔ 'wɔn, ɛmɛ ka Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛ, Kea 'a kɛ' ɛ jaa Moisɩ 'kwa ‑wɛe ɛ "nyɩ ‑aʋn, ɔmɔ ‑je ɛ fai" poo‑, 'de ‑ɔ ‑je Kea ‑gbu 'wla.

15 'Sʋ ‑gbajeʋn ‑wee' "klein "siiɛ Etiɛin "jriɛ‑, 'kaa ɔɔ' "jua a fan' 'de ʋʋpʋ "jri 'de, ka Kea 'a "soai 'a "jua‑ nɩa.

7

Etiɛin bla ‑po'

1 'Sraa ‑sai klaa" ‑tee' ɔ i ɔ 'na : 'Kamɔ ɩ nɩ ‑cɛɛn'‑ ? 2 'Bomɔ Etiɛin "duo wlu 'ʋn ɔ 'na : Ao ‑nɩa 'ma de 'di‑wi", ‑ɔ ‑nɩa 'ʋn "bo ‑wi", ao po 'ma wlu doin" o ! Tɛin" sese, ‑aa Kea ‑ɛɛ 'nynɩ 'bɛa "i ɛ, ɛ to ɛɛ' ‑cɛ" 'mɛ 'de ‑a "bo Ablaam ‑pee 'de Mesopotamiblʋa "kpei, ‑wɛe ɔɔ jea 'e Karan "tia' ji. Ɛ wlu ɔ ‑pee ɛ 'na : 3 ‑Ɩn ‑wlʋ 'nɔ ‑ma "bliblʋa 'di ‑ɩn "bli ‑gbu ‑sɔn, ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'e 'blʋa‑ 'ma mua ‑ʋn tɔɔa' 'di mu. 4 'Sʋ ɔ 'wlʋ 'e Kalde‑kɔʋn 'a 'blʋa‑ "kpei 'mɛ, ‑wɛe ɔ mu 'de ɔ "ti 'o Karan. 'Bomɔ ɔ "bo 'mɛɛ, ‑wɛe Kea jɔ 'nɔ 'blʋa‑ ‑ɛ 'di ‑a ‑tia" ‑ta ‑sɩan "kpei. 5 Ɛ se ɔ ‑teɩn dɛ‑saan" ka "nyɩ 'nɔ 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei, ‑wɛe ‑ta ɔ 'jea "jru 'wlaa‑ mɔ'ɔ ‑tɩ'. 'kaa ɛ cɛn wlu ‑tie", ɛ 'na : 'blʋa‑ ‑nɛ, ɛ nɩɛ ɔ ke ɔɔ' "nynuu 'a dɛ ‑o, 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ se "ju 'ble ke 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di. 6 Kea wlu ɔ ‑pee ka, ɛ 'na : ‑Ma "nynuu‑ a muɛ kʋɔnkwla' muua' 'de 'blʋa‑ 'srʋ "kpei, ʋʋa muɛ kʋɔnpʋ‑ nɩa' ‑wɛe nyʋ 'e ʋʋpʋ 'kwa nynii‑ 'de ‑sɩn 'a kmɛ' ‑nyiiɛ 'di. 7 'Kaa Kea 'na nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ʋʋpʋ kʋɔn 'ʋn 'ble ɛ, ɛɛ' 'pee a muɛ ʋʋpʋ kpʋn 'a. ‑Bo ‑mɛ 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, ʋʋa muɛ 'e ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei 'wlʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je 'e 'blʋa‑ ‑nɛ "kpei ji 'de ʋʋ 'je ɛ ‑gbɛɛ'‑. 8 'Sʋ Kea ke Ablaam ‑tu" 'e dbɛɛdɛ. Ɛɛ' dbɛɛdɛ tu 'a juo 'ɩn ‑nɩ 'klɛn mua'. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe Ablaam 'wlʋ Isaakɩ 'de ɔ kpɔ 'klɛn 'bo 'wɩ ‑mɛ" na ‑nɩ "kpei. 'De Isaakɩ 'wlʋ Sakɔbʋ 'de ɔ kpɔ 'klɛn, ‑wɛe Sakɔbʋ 'wlʋ "nynuu 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn, ʋʋpʋ ‑nɩ ‑a "bo ‑wi".

9 ‑A "bo ‑wi" nʋa Soseʋ ‑kwlɛn o ɛ, ʋʋ pleɔ' ‑wɛe ɔ mu 'de Esipʋ‑blʋa "kpei. 10 'Kaa Kea ke ɔ na' ‑wɛe ɛ seie ɔ 'de 'kle ke ‑cɛ" wɔn 'jea' "klein 'kwa, ɛ "nyɩ ɔ tɔ' ‑wɛe ɛ nʋɛ 'de ɔ nmɔɔ Esipʋ‑blʋa 'a 'bɩɔ Faraɔn "jri 'dei. ‑Mɔɔ' 'beɔ tu ‑teɛ ɔɔ' 'blʋa‑ ke ɔɔ' ‑gbu" Soseʋ kwa ‑wɛe ɔɔ po ɩ ‑je o. 11 'Sʋ 'mɩɩɛ‑ ‑teɛ jia' ‑pʋn" 'de Esipʋ‑blʋa ke Kananblʋa ‑wee' "klein "kpei. Ɛɛ' 'kle klaa" jiɛ nyʋ ‑wee' "kpei, ‑wɛe ‑ta ‑a "bo ‑wi" 'jea dɛ ‑sa ʋʋ 'jea di, 'bo se nɩ‑. 12 Sakɔbʋ 'wɔan diidɛ 'ɛ 'nynɩ 'de Esipʋ‑blʋa "kpei 'sʋ ɛ, ɔ dbo 'e ‑a "bo ‑wi" 'mɛ "i‑saa nɔ". 13 'De ɛɛ' kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ "kpei ɛ, Soseʋ 'a de'di ‑wi" juuo ɔ "i, ‑wɛe Faraɔn juuo Soseʋ 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ. 14 'Sʋ Soseʋ dboɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ mu ɔ "bo Sakɔbʋ ‑jei", ɛ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ ‑mm" ke. 15 Sakɔbʋ mua 'e Esipʋ ɛ, 'demɔ ɔ 'mɛɛ, 'demɔ ‑a "bo ‑wi" ‑wee' 'mɛɛ ‑ke. 16 Ʋʋ "duo‑ ʋʋpʋ 'a 'kpɩ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'bo Sisɛm ‑wɛe ʋʋ nmae ʋʋpʋ i 'de ‑gba 'ɩn Ablaam ja 'wɛi ‑wɛe ɔ ‑tɩan' 'de Emɔɔ 'ɔ "nynuu‑ 'kwa 'bo Sisɛm 'di.

17 ‑Ta dɩ Kea "sia 'nynɩ 'de Ablaam ‑pee ɩa' 'o nyni nɔ" ɔ "kʋʋan i ɛ, ‑mɛ ‑a "bo ‑wi" 'a "i ‑tiesʋn a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑ 'de Esipʋ‑blʋa "kpei. 18 'Sʋ Esipʋ‑blʋa 'a 'bɩɔ dee ‑kpao' se Soseʋ juo‑. 19 Ɔɔ' 'beɔ tu toɛ ‑a "bo ‑wi" dɛ "i ‑to ‑to, ɔ pooɛ ʋʋpʋ 'srɛ i, ɔɔ kpʋn ʋʋpʋ klaan" ‑klan klaan" ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' "nynupliiɛ i po 'de ʋʋ 'je 'mɛ.

20 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di 'bomɔ Moisɩ 'wlʋʋ‑. Ɔɔ' "jupliiɛ ‑nɛ nmɔɔ 'e Kea "jri 'dei. Ɔ "bo ke de‑wi" ‑gbɔɔn' 'de 'cʋɩ taan 'di. 21 ‑Ta ʋʋ poo ɔ i ɛ, 'bomɔ Faraɔn 'a "junynɔkpao' "duɔ 'ʋn ‑wɛe ʋ ‑gbɔɔn' ka ʋa' "ju nɩa. 22 Moisɩ 'cɩan Esipʋ‑kɔʋn 'a tɔ' ke ʋʋa' kplɩn ‑wee' "klein 'mɛ, ɔ jɩ juo‑. Ɔ kmai" 'de ɔɔ' wlu ke ɔɔ' nʋʋdɩ 'ʋn.

23 ‑Ta ɔ 'blea ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'sʋ, Moisɩ 'a de 'di‑wi" Israɛ‑kɔʋn 'a "i ‑teea' 'kpa 'bo ɔ ‑kwlɩ". 24 ‑Ta ɔɔ mua, ‑mɛ Esipʋi due' nɩɛ ɔɔ' de'di ‑wi" 'a due' blaa' 'sʋ ɔ 'wlʋɛ ɔɔ' de'di o, ‑wɛe ɔ 'dba Esipʋi. 25 Ɔ naa tɔ' i 'de ɛ, ɔmɔ 'na ‑mɛ ɔɔ' de'di ‑wi" 'je ɛ 'mii 'wɔn 'de‑ ka Kea nɩa "i ɛ 'jea ʋʋpʋ seie 'de ɔɔ' sʋn 'ʋn ɛ, 'kaa ʋʋ se ɛ 'mii 'wɔn. 26 ‑Sɔn' jrɛ' ‑sɩan' 'sʋ ɛ, nyʋ 'sɔɔn ‑cɛ' 'de Israɛ‑kɔʋn "klu, ‑wɛe ɔɔ ‑tu" ʋʋpʋ 'snɩ ‑wɛe ʋʋ 'je ‑cɛ' ‑tɩ 'bɔ. Ɔ 'na : 'Ma de 'di‑wi", dɛɛ ‑tɩ aoa' 'sʋ a ‑cɛ' ɛ‑ ? Ao nɩɛ de 'di‑wi" 'a 'sʋ ‑o. 27 'Kaa ‑jɔ ‑ɔɔ ‑bla ɔɔ' de'di ‑nɔ ‑fuuɛn Moisɩ nya, ɔ 'na : ‑Ɔ po ‑ʋn 'bomu ‑wɛe ‑ma ‑je ‑aa 'pee ɛ‑ ? 28 ‑Aee' ‑ɩn ‑nɩɛi" ‑ɩn ‑je 'ʋn 'dba, ka ‑ɩn ‑dba Esipʋi ‑kwie"‑ ɛɛ ? 29 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɛ 'sʋ Moisɩ 'kpa 'kwla, ɔ muɛ 'e Madian‑wi" 'a 'blʋa‑ 'di, 'demɔ ɔ 'wlʋʋ‑ "nynuu‑ 'sɔɔn.

30 Ɔ nʋɛ 'e ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ. ‑Ta ɔ mua 'e Sinai crʋ ‑kwlɩ" 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, 'bomɔ Kea 'a "soai due' nɩ 'e ‑gbauo ‑ɛɛ wan 'di. 31 Moisɩ 'jea ɛɛ' dɛ tu 'sʋ ɛ, ɛ "maa ɔ tai', 'sʋ ɔɔ 'kpa 'bo ɛ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ 'je ɛ ja ‑gbʋn, 'sʋ ɔ 'wɔn Kea 'a wlu ‑ɛ ‑na : 32 'Ɩn nɩɛ ‑ɩn "bo ‑wi" 'a Kea ‑o, Ablaam ke Isaakɩ ke Sakɔbʋ 'a Kea ‑o. 'Sʋ Moisɩ 'a dɩ a crɛ', ɔ se ‑ɩn kpa "jua‑ "jɛi ‑wɛe ‑gbʋn 'o 'bɛɛ‑. 33 'Sʋ Tʋ"bo wlu ɔ ‑pee ɛ 'na : ‑Ɩn ‑sa ‑ma "kwlai‑ bɩ', dɛ‑nʋɛ' 'blʋa‑ ‑ɩn ‑nyna "kpei ɛɛ' 'blʋa‑ tu ‑kwɛ‑ i 'pepe. 34 'Kle 'ma 'cɛ‑wi" a 'jea 'de Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, 'ɩn 'jeeɛ', 'ɩn 'wɔn ʋʋpʋ 'a ‑fɩn" wlu 'mɛ, ‑wɛe 'ɩn "sii 'de 'ɩn 'je ʋʋpʋ seie‑. ‑Ɩn ji la ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn dbo 'de Esipʋ.

35 Moisɩ ʋʋ ‑flɛɛan 'de ɛ, ‑wɛe ʋʋ 'na ‑ɔ ‑te' 'o ‑ʋn 'de ‑ɩn ‑je ‑aa 'ble i ke ‑aa 'pee 'jei nɩ ɛ‑ ? Ɔmɔ Kea dbo ‑wɛe ‑ɔ ‑je ʋʋa' ‑jeopoi ke ʋʋa' ‑seiei nɩ‑. Kea 'a "soai ‑ɔ ‑wlua Moisɩ ‑pee 'de nɛ‑gbauo 'di ɛ, ɔmɔ ‑je ɔ sʋn o po. 36 Moisɩ ‑nɔ mɔ ‑sa Israɛ‑kɔʋn kʋɔnkwla' 'de Esipʋ, ‑wɛe ‑ɔ nʋ jrii' ke dɩ ‑tuu"‑tuu 'de ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'di, ɔ nʋ jrɩ' 'bo 'tɔniɛ ‑saan wɔn, ɛ ke 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ke 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di ke‑. 37 Moisɩ due' ‑nɔ ‑wlu' 'de Israɛ‑kɔʋn ‑pee ‑wɛe ‑ɔ ‑na : Kea a muɛ nʋa' ɛɛ' wlu 'kwajaai due' 'je 'wlʋ ka 'ɩn nɩa ɔ 'je kan nɩ 'de ɛ 'jeɔ dbo. 38 Moisɩ ‑nɔ mɔ ‑nɩ 'o Israɛ‑kɔʋn ‑pʋn" 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, ɔ ke ‑a "bo ‑wi" a na ‑wɛe Kea 'a "soai a jɔɔ wlu 'kwa 'de Sinaicrʋ "kpei, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑wɔn Kea 'a 'kmʋnɩ wlu ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋ ɩ 'de ‑a ‑pee.

39 ‑A "bo ‑wi" se ɔɔ' wɔn 'je ‑tɩ 'wɔɔn‑, ʋʋ ‑fuun ɔ nya ‑wɛe ʋʋ "biie‑ ʋʋa' pɛe 'de Esipʋ‑blʋa "kpei de, ‑wɛe ʋʋ wlu 'de Aarɔn ‑pee ʋʋ 'na : 40 ‑Ɩn ma ‑aa ‑kɩɩ'‑ jrɩ' ‑a ‑jɩ "jriɛ‑ 'jee‑, ‑wɛe nyɔ 'jɩ 'ble 'bo ‑a "juɔi, dɛ‑nʋɛ' Moisɩ ‑ɔ ‑sa ‑aʋn 'de Esipʋ‑blʋa "kpei ‑ta, dɛ ɔ ‑snɛɛa 'ʋn, ‑a se ɛ juo‑. 41 'Sʋ 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, ʋʋ nʋɛ bli' ‑kea'‑ ʋʋa ‑sa' 'sraa‑ ‑pee, 'de ʋʋa nʋ 'mʋa‑ 'bo ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn 'a nʋʋdɩ "juɔi. 42 'Sʋ Kea ‑sa ʋʋpʋ "jriɛ‑ ‑pʋn", ‑wɛe ɛ "tai‑ ʋʋpʋ "i, 'de ʋʋ ‑te dɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a "juɔi ‑gbɛɛa' ‑pʋn". Ka ɛ 'crɩɩa 'de Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'na :

Israɛ‑kɔʋn, ɛ 'mɔ ao ‑saa nmi 'sraa‑ 'ʋn ao "nyɩ 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpeii ? 43 Ɛ se kɔun ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Molɔkɩ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tan 'tanfɔ ao se "jɛi po ‑wɛe aoa sea blee, ɛ ke 'cʋ‑sɩɩn 'a ‑kɔun Refan ao se ma aoa sea ‑kɩɩ' a 'daa, ‑wɛe aoa sea "juɔi ‑gbɛɛ' ? Ɛmɛ ‑tɩ 'ma mu ao kʋɔnkwla' kpaa' 'de Babilɔnɩ‑kwlɔ 'de.

44 ‑A "bo ‑wi" 'bleɛ ‑tan 'tanfɔ ‑ɛɛ ‑poo kɛ' ‑gbau "jrui 'bo ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, 'de ɛ ‑nɩ Kea ‑gbu klaa" 'a ‑sii, ɛɛ nʋʋɛ ka Kea "sia 'nynɩ 'de Moisɩ ‑pee ɛ. Ɛ wlu' 'de Moisɩ ‑pee ka 'de‑, ɛ 'na : Ka ‑jɛ ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑je ɛ nʋ. 45 Ɛɛ' ‑tan 'tanfɔ tu jiiɛ ‑a "bo ‑wi" 'kwai mamaʋ 'sʋ ɛ je Sosue jɛɛ‑. Ɔmɔ ‑paa ɛ 'de nyʋ jrʋ' Kea nʋa i 'de ʋʋpʋ "juɔi 'a 'blʋa‑ 'di, ‑wɛe ɛ ‑te i 'demu mamaʋ 'sʋ ɛ jɛɛ Dafidɩ 'a nɔ". 46 Dafidɩ nmɔɔɛ 'e Kea "jri 'dei, ɔ ‑tee' ɛ i 'de ɔ 'je Sakɔbʋ 'a Kea 'a ‑gbu" po. 47 'Kaa ɔɔ' "ju Salomɔ mɔ ‑po' ɛɛ' ‑gbu". 48 'De ‑mɛ 'kamɔ Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛɛ' "ti 'de nyiɔ 'ɔ poo‑gbu 'di, ka ɛ 'tmʋʋa 'de Kea 'a wlu 'kwajaai 'a 'sbɛ 'di ɛ :

49 Tʋ"bo 'na : Jaʋn mɛ ‑nɩ 'ma 'beɔkpa‑tɛ, ‑wɛe 'blʋa‑ nɩ 'ma bɩ "kpei ‑te ‑dɛ. ‑Mɛ ‑gbu" ‑jɛwɛ‑ ao 'je po ‑wɛe ao 'je 'ʋn "nyɩ ɛ‑ ? 'De ‑tawɛ‑ aomɔ 'je 'ʋn "nyɩ ‑wɛe 'ɩn 'je "jru 'wlaa a‑ ? 50 'Ma sʋn mɛ ‑se' dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑wee' "klein nʋʋ ?

51 'Oo, ao "jrukuʋn 'a ti, ‑ɔɔ pɛe kmuai" ‑wɛe ‑ɔɔ doin" "suan 'de Kea 'a ‑Suu 'a wlu 'a 'wɔn ‑tɩ 'ʋn ɛ, aoa ‑fɔn' Kea 'a ‑Suu o jeejee. Dɛ ao "bo ‑wi" nɩa 'ʋn 'de ɛ, ɛmɛ aopʋ nɩ 'ʋn ‑ke. 52 Kea 'a wlu 'kwajaai ‑jɔwɛ‑ ao "bo ‑wi" se 'kle ‑tu" ɛ‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ ‑tmʋa "ju ‑ɔ ‑srɛai" 'a ji ‑tɩ ɛ, ʋʋ 'dba ʋʋpʋ 'mɛ, ɔɔ' "ju tu mɔ aopʋ‑ to 'e ‑wɛe ‑ɔɔ 'dbaʋn ao 'kpa. 53 Aopʋ‑ Kea' jaa ɛɛ' "sʋɩ kɛ' 'kwa ɛ "nyɩa, ‑wɛe ‑ɔ sea ‑mɛɛ' kɛ' tu wɔn 'je ɛ, aopʋ‑.

Ʋʋ tbaa Etiɛin "soi i

54 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋ 'kpa 'cɛn, ʋʋa diiɛ 'nynɩ "i 'de Etiɛin ‑pee. 55 'kaa Etiɛin ‑mɔ ɛ Kea 'a ‑Suu "jiɔ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔɔ ‑gbʋn 'e jaʋn ‑kwlʋ jojo, 'sʋ ɔ 'jeɛ Kea 'a tʋ"bodɛ i, ‑wɛe Sesi nyna i 'de Kea 'a dianfɔ o. 56 'Sʋ ɔ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, jaʋn 'ma 'jea i ɛ, ɩ kaiɛn wɔn, ‑wɛe nyiɔ 'ɔ "Ju nyna i 'de Kea 'a dianfɔ o.

57 'Sʋ ʋʋ ‑saa "wɔ ‑cruɛn", ʋʋ "suɛn ‑cɩɩ doun" ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein bluu ɔ "kpei ‑tadue. 58 'De ʋʋ 'klɔ i, ʋʋ ‑sɔ 'o ‑kwlɔ, ‑wɛe ʋʋa tbɔɔ "soi i. Nyʋ ‑jea ɛɛ' ‑ta ‑teɛ' ʋʋa' 'ʋnpaadɩ i 'bo ‑kooai" ‑saan" due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Sɔo ‑pʋn". 59 ‑Ta ʋʋa tbaa Etiɛin "soi i ɛ, ‑mɛ ɔɔ bae', ɔ 'na : Tʋ"bo Sesi, ‑ɩn ‑kpʋʋn 'ma ‑suu sɩn 'sɔɔn. 60 'Sʋ ɔ poɛ 'kɔi‑ ‑klu' ‑wɛe ɔ "wɔ kpleiin, ɔ 'na : Tʋ"bo, dɛ ʋʋ nʋa ‑ta ‑ɩn ‑bo ɛ ‑sroɛ' 'bo ʋʋpʋ "jru. Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɩ 'sʋ ɛ, ɔ 'mɛɛ.

8

Sɔo ‑tuɛ" Kea ‑gbu 'kle

1 Sɔo poɛ Etiɛin 'a 'dbaʋn ‑tɩ' o. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di mɔ 'kle klaa" ‑jia' Kea ‑gbu "kpei 'bo Selisalɛm ‑tee ‑wɛe nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wee' ‑gba' ja 'de ʋʋ mu Suideblʋa o, Samadiblʋa "kpei. Sesi 'a dboʋn 'a 'sʋ sie 'o Selisalɛm. 2 Kea 'a ‑jei" naaʋn mʋ ‑ji' ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nmae Etiɛin i, ‑ʋʋ pa ɔɔ' 'kwɛ‑ 'de ‑ʋʋ ‑fɩn" ɔ kplein.

3 Sɔo ‑mɔ ɛ, ɔɔ ‑sa' Kea ‑gbu i, 'sʋ ɔɔ jea 'ʋn ‑sii'. Ɔɔ pa ‑gbi" 'dii ‑wɛe ɔɔ kpʋn 'nynʋkpae' ke "nynunmai 'de ɔɔ po ʋʋpʋ ‑kaso 'di.

Filipʋ 'tmʋɛ Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'bo Samadi

4 Nyʋ ‑ʋʋ ‑gbaa dɩ 'mii ɛ, ʋʋa muɛ ‑ta "o ‑ta ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ ‑pɔia" ‑tɩ. 5 Filipʋ muɛ 'e Samadi blʋa 'a ‑kwlɔ due' 'di, ‑wɛe ɔ 'tmʋ Klisɩ 'a ‑tɩ' 'bomu. 6 Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩan' "jrui ɛ, ʋʋa poɛ dɛ Filipʋ a 'tmʋa doin" o ‑snii', ‑wɛe ʋʋa 'jee jrii' ɔɔ nʋa "jriɛ‑ ‑ke. 7 Dɛ‑nʋɛ' ‑siisaɩn ‑wlʋ 'e 'wɛnʋʋ ‑tuu"‑tuu 'ʋn 'de "wɔɔa' 'ʋn, ‑wɛe klɔɔʋn ‑tuu"‑tuu ke 'tooʋn a 'pʋ. 8 'Sʋ 'mʋa‑cruɛn" klaa" 'kpaa 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di.

Jrii' poi Simɔ 'ɔ ‑tɩ'

9 'De "ju due' ‑nɩ 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di see, ʋʋa 'dɔɔ Simɔ, ɔɔ 'daa ɔɔ' ‑cɛ" dɛwɔnɩ i. 'De ɔɔ' jrii' ɔɔ nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ "maa nyʋ ‑nɩa 'o Samadi ‑wee' tai'. 10 Mɩɩ" ke klae" ‑wee' a poɛ ɔɔ' wlu doin" o ‑snii' see ‑wɛe ʋʋa wlu ka : "Ju ‑nɔ ‑mɔ 'bleɛ Kea 'a "ikmaa' nyʋ a 'daa "ikmaa' klaa" a.

11 Ʋʋ ‑wee' a po ɔɔ' wlu doin" o ‑snii', dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑kwle ʋʋa' tai' "maa' 'mɛ 'de ɔɔ' jrii' 'ʋn. 12 'Kaa ʋʋ 'wɔan Filipʋ 'a wlu ɔɔ 'tmʋa Kea 'a tʋ"bodɛ ke ‑pɔia" ‑tɩ ‑nɩa 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn 'a ‑tɩ' 'sʋ ɛ, ʋʋ 'je ɔɔ' wlu tɔ' 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe 'nynʋkpae' ke nmai ‑wee' a poo "ni "jru. 13 Simɔ mɔ 'ɔ ‑cɛ" 'jeɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑ke. Ɔ ‑kɔa' "ni "jru pooa' 'sʋ ɔɔ' tɛɛn Filipʋ o, dɛ‑nʋɛ' nyʋ 'pʋʋ jrii' ke dɩ klae" ‑ɩa nʋʋa ɩ "mɔɔ‑ tai'.

14 Ka Kea 'a wlu pa 'e Samadiblʋa "kpei ɛ, ɩmɩ Sesi 'a dboʋn ‑nɩa Selisalɛm 'wɔn, 'sʋ ʋʋ dbo 'e Piɛi ke San 'mɛ. 15 ‑Wi" ‑mʋ nynia 'e Samadi ɛ, ʋʋ baeɛ nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'a baea', ‑wɛe ʋʋ 'e Kea 'a ‑Suu 'je, 16 dɛ‑nʋɛ' ‑mɛ Kea 'a ‑Suu se 'e ʋʋpʋ 'a due' koʋn ‑gbai' 'ʋn "ti ke. Ʋʋ pooɛ "ni "jru 'de Sesi 'a 'sʋ 'a 'nynɩ 'ʋn. 17 'Sʋ Piɛi ke San ‑teɛ ʋʋpʋ kwa "jru, ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a ‑Suu.

18 Simɔ 'jea Sesi 'a dboʋn ‑tea nyʋ kwa "jru ‑wɛe Kea 'a ‑Suu jia 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'sʋ ɛ, ɔ "nyɩɛ ʋʋpʋ 'wɛi, 19 'De ɔ 'na : Ao "nyɩ 'ʋn "ikmaa' ‑nɛ ‑ke, ‑wɛe nyɔ "o nyɔ 'ɩn ‑te' kwa "jru ɔ 'e Kea 'a ‑Suu 'je. 20 'Kaa Piɛi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑ke ‑ma 'wɛi cɛn 'e ‑klu' ‑tie", dɛ‑nʋɛ' ‑ma naa tɔ' i ‑mɔ ‑na nyɔ 'beeɛ' ɔ 'je 'wɛi ja‑ ‑wɛe ɔ 'je Kea 'a ‑paan' ‑tɩn' ! 21 Dɛ ‑ɛɛ nʋʋa ‑ta ‑ma dɛ "o dɛ jrɛ' se ɛ 'di nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ma pɛe se "isrɛ 'bo Kea "juɔi. 22 Tɔ' saʋn ‑ma naa i ‑nɛ ‑ɩn ‑bɔ ɛ o. 'De ‑ɩn ‑je Tʋ"bo ‑bae ‑wɛe ɛ 'je ‑ʋn ɛɛ' tɔ' tu 'ʋn ‑sa, ‑bo ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nʋʋɛ 'de, Kea 'je ‑ma dɛsaʋn ‑kɔ'. 23 Dɛ 'ma 'jea i 'de ‑ʋn 'ʋn ɛ, mɛ ‑nɩ ‑ɩn 'di nyniɛ wɔn ‑wɛe dɛsaʋn 'ble ‑ʋn kʋɔn 'ʋn ke. 24 'Sʋ Simɔ 'na : Aoa' ‑cɛ" 'kpa bae 'ma Kea, ‑wɛe dɩ ao "sia 'nynɩ ɩa' dɩ tu je 'ʋn "jrii nʋʋɛ‑.

25 Piɛi ke San ‑kɔa' ‑po blaa' 'de nyʋ ‑pee 'sʋ ʋʋ muɛ Selisalɛm de. Ka ʋʋa mua, 'kamɔ ʋʋa 'tmʋ ‑pɔia" ‑tɩ 'de Samadikɔʋn 'a ‑kwlɛ 'dii.

Filipʋ ke "jrujei klaa" Etiopiɛn i ke

26 Tʋ"bo 'a "soai due' wluɛ 'de Filipʋ ‑pee, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn mu 'e 'jrʋ 'a kʋaanfɔ o, 'de ‑jeblʋ ‑ɛ ‑wlʋa Selisalɛm ‑wɛe ‑ɛ mua Gasa "i, 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei.

27 Filipʋ sɔan 'ʋn 'sʋ ɔ 'kpa 'o 'ɛ. Ɔɔ ‑gbʋan 'e mu 'sʋ "ju due' mɔ ‑nɩ 'bo ɔɔ' "kpeinaadɛ 'di ‑ɔɔ ‑si'. Ɔɔ' "ju tu 'wlʋɛ Etiopi, ɔ nɩɛ "jrujei klaa" ‑o. Ɔɔ' nyiɔ tu wa 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔɔ ‑te' Kandasɩ ‑ʋ ‑nɩa 'beɔnynɔkpao' 'de Etiopiblʋa "kpei 'a "wliɛ‑ ‑wee' "jru o. Ɔmɔ ‑ɔ ji Kea "juɔi ‑gbɛɛa' 'de Selisalɛm, 28 ‑Wɛe ‑ɔɔ mu 'de ɔ "bli de, 'sʋ ɔ ‑teɛ i 'de ɔɔ' "kpeinaadɛ 'di ‑wɛe ɔɔ ‑sro' 'e Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'a 'sbɛ 'dii. 29 'Sʋ Kea 'a ‑Suu wlu' 'de Filipʋ ‑pee, ɛ 'na : ‑Ɩn mu, ‑ɩn ‑kpaa' 'bo ɔɔ' "kpeinaadɛ ‑pʋn". 30 Filipʋ 'kpa plea' 'sʋ, ɔɔ 'wɔn Etiopi i ‑nɔ 'ɔ wlu, ‑mɛ ɔɔ nʋɛ 'e Kea 'a wlu 'kwajaai Esai 'a 'sbɛ 'dii, 'sʋ Filipʋ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Dɛ ‑ma ‑sroa' 'ee, ‑ma ‑wɔn ɛ 'mii 'mɛɛ ? 31 'Sʋ ɔ 'na ‑bo nyɔ se 'ʋn ‑je o po 'ee, ka 'ɩn 'je ɛɛ' 'mii 'wɔnsʋn nʋ ɛ‑ ? ‑Wɛe ɔ 'da Filipʋ ɔ ‑te' i 'bo 'ʋn ‑pʋn". 'Sʋ Filipʋ 'jaa ‑wɛe ɔ ‑te i 'bo ɔ ‑pʋn".

32 Kea 'a wlu ɔ nɩa ‑sroa', ɛ ka :

Ʋʋ kpɔ' ka nyɔ ɔ kpa 'sraa ‑sa 'blaanynɔ ‑wɛe ɔ 'je ɛ 'dba, 'de ka 'blaaju sea wlu 'ble 'bo nyʋ ‑ʋʋa cɛn ɛ "mɩɩ‑ kui "juɔi nɩa ɔ nɩ kan', ɔ se wɔn 'bai‑ mɔ "pɩ. 33 'De ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ja jaa' 'ʋn, 'pee 'wlʋ 'bo ɔ "jru 'mɛ. ‑Ɔ ‑je ɔɔ' "ji 'a 'nynɩ "si 'bode ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑nɛ 'kmʋnɩa' "tii ‑wɛ‑ 'de 'blʋa‑ "kpei.

34 'Sʋ "jrujei ‑nɔ ‑teeɛ' Filipʋ i, ɔ 'na : 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, nyɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' Kea 'a wlu 'kwajaai a 'tmʋ kan' ‑ta a‑ ? Ɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑ae, ‑ɩn" ɔɔ 'da nyɔ jrɔ' ? 35 'Sʋ Filipʋ "duɛ wlu 'ʋn, ‑wɛe ɔ tba 'o wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' ‑nɛ "kpei, 'de ɔ ‑te Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' ‑pʋn" 'de "ju ‑nɔ ‑pee.

36 ‑Ta ʋʋ nɩa naa' 'sʋ ɛ, ʋʋ jɛɛ "ni ‑gbuu, 'sʋ "jru jei ‑nɔ 'na : "Ni ka, dɛ ‑nɩ 'e la ‑wɛe 'ɩn se "ni "jru poo i ɛ‑ ? 37 'Sʋ Filipʋ 'na : ‑Bo ‑ɩn ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de ‑ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑bɛɛ' ‑ɩn ‑je "ni "jru pooɛ‑. 'Sʋ "ju ‑nɔ 'na : Ka Sesi Klisɩ nɩa Kea 'a "Ju ɛ, 'ɩn 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ.

38 'Sʋ ɔ nynaa dɛ ʋʋ ‑tea 'di i, ‑wɛe Filipʋ ke "jrujei "sii‑ 'bo "niɔ‑ ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ɛ, 'de Filipʋ poɔ "ni "jru.

39 Ʋʋ 'wlʋa 'o "niɔ‑ 'sʋ, Tʋ"bo 'a ‑Suu "fla Filipʋ 'mɛ. 'Sʋ "jrujei se ɔ "jriɛ‑ 'jee 'bode, 'kaa ɔmɔ ‑tuɛ" ɔɔ' ‑je "jriɛ‑ ɔɔ jea mu 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 40 'De Filipʋ ‑mɔ ‑taan' 'e Asotɩ 'bo ɔ 'wlʋ, ‑wɛe ɔ mu mamaʋ 'sʋ ɔ nyni Sesare. Ɔ cɛɛn ‑kwlɛ ‑wee' "klein 'dii ɔɔ 'tmʋɛ Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ.

9

Sɔo 'a 'de Kea o "biiesʋn‑

1 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ Sɔo nɩɛ 'cɛn 'mla "i 'de Tʋ"bo 'a klai" nynuu 'a ‑kwlʋ kpʋan' ke ʋʋa' 'dbaa ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ muɛ 'e 'sraa ‑sai klaa" o, 2 ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ 'sbɩ i 'de ɔ 'je 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi ‑ɩ ‑nɩa 'e Damasɩ 'dii mu ‑wɛe ‑bo ‑ʋʋa Tʋ"bo 'a ‑jei" naa nyʋ nɩ 'e mu, 'de ɔ 'je 'nynʋkpae' ke nmai kpʋn, ɔ 'je ʋʋpʋ san 'de ɔ 'je ʋʋpʋ Selisalɛm ja‑.

3 ‑Ta ɔɔ "kʋʋan Damasɩ i, 'sʋ ‑nɩain ‑sɔn' klaa" ‑wlʋa 'e jaʋn 'di crɛ "jrii 'bo ‑jei", ɔ 'dewei ‑wee' nɩɛ "puu'‑. 4 'Sʋ ɔ ‑ka i 'bo 'blʋɔ, ‑wɛe ɔ 'wɔn wlu due' ‑ɛ ‑wlu 'de ɔ ‑pee ‑ɛ ‑na : Sɔo ! Sɔo ! Dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑fɔn' 'ʋn tʋ o ɛ‑ ? 5 'Sʋ ɔ 'na : ‑Mɔ nyɔ ‑o ɛ‑, Tʋ"bo ? ‑Wɛe wlu ‑nɛ 'na : Ɛ 'mɔ Sesi ‑ma ‑fɔan' tʋ o ‑o. 6 'Kaa ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn mu 'o ‑kwlɔ, ‑wɛe dɛ ‑ɩn ‑jea nʋ ʋʋ 'je ɛ ‑ʋn tɔɔ‑. 7 Nyʋ ‑ʋʋa kpa Sɔo ɛ, ‑cni'ma kpʋ ʋʋpʋ 'mɛ, dɛ ʋʋ 'jea 'tmʋ, ɛ se nɩ‑. Ʋʋ 'wɔn wlu ‑nɛ 'mɛ ‑ke, 'kaa ʋʋ se nyɔ "jriɛ‑ 'jee‑. 8 Sɔo sɔan 'ʋn 'bo 'blʋɔ, ɔɔ ‑pɔn "jri 'baia 'a ‑kɔ i, 'kaa ɔɔ' 'je dɛ jrɛ' i. Ʋʋ kpʋn ɔ ‑cɩɛi" ‑wɛe ʋʋ kpɔ Damasɩ. 9 'De 'wɩ taan 'di ɛ, ɔ se i 'je, ɔ se diidɛ wɔn ‑tɩn', ɔ se "ni 'na.

10 'De 'bo Damasɩ ‑mɔ ɛ, klai" ju due' ‑nɩ 'o ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Ananiasɩ, ɔmɔ Tʋ"bo jɛɛ 'de jajri 'ʋn, ‑wɛe ɛ wlu 'de ɔ ‑pee ɛ 'na : Ananiasɩ ! 'Sʋ ɔ 'wɔɔn ɔ 'na : Tʋ"bo ! 'Ɩn ka. 11 'De Tʋ"bo 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn mu 'e ‑jeblʋ nyʋ a 'daa‑ "isrɛ ‑jei" ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'e Suida o ‑gbu" pa 'de ‑ɩn ‑je "ju ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Sɔo i ‑pɔn, ɔ 'wlʋɛ Tasɩ. 12 Ɔ nɩɛ Kea baea', 'sʋ ɔ 'jeeɛ "ju due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Ananiasɩ "jriɛ‑, ‑wɛe ‑ɔ pɔ o 'de ‑ɔ ‑te ɔ kwa "jru, ‑wɛe ɔ 'je i 'je ke'wlɛ. 13 'Sʋ Ananiasɩ 'na : Tʋ"bo nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kwle "ju ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' 'tmʋa' 'mɛ, ʋʋ 'na ɔɔ ‑tuɛ" ‑ma nyʋ ‑ɩn ‑teea kpɔi" 'bo Selisalɛm 'kle. 14 ‑Wɛe 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" "nyɩ ɔ 'sbɛ 'de ɔ ji 'nɔ, ‑wɛe ɔ 'je nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑sia" ‑ma 'nynɩ kpʋn 'de ɔ 'je ʋʋpʋ san. 15 'Kaa Tʋ"bo wlu 'e Ananiasɩ ‑pee, ɛ 'na : ‑Ɩn mu 'sʋ, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑nɩa 'mʋa‑ 'ɩn ‑tee ɔ kpɔi", ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ dbo 'ʋn nʋʋ‑ 'de ɔ 'je 'ma 'nynɩ 'e 'blʋa‑ jrɩ' o, 'beɔ‑wi" "juɔi o, Israɛ‑blʋa "kpei kpa. 16 Ka ɔɔ mua 'kle 'jea' 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn 'ma ‑cɛ" 'kpa a muɛ 'tmʋa' 'de ɔ ‑pee.

17 Ananiasɩ "sia "kpae' 'sʋ ɔ 'kpa 'o 'ɛ. Ɔ nynia 'de ‑gbu" 'di 'sʋ, ɔ ‑teɛ Sɔo kwa "jru 'de ɔ 'na : Sɔo, 'ma de'di, Tʋ"bo Sesi ‑ɔ ‑ke ‑ɩn ‑jeea' ‑ta ‑ma jiia 'bo ‑jei" ɛ, ɔmɔ dbo 'ʋn ‑wɛe ‑ma "jri 'e 'bai‑ 'de Kea 'a ‑Suu 'je 'e ‑ɩn 'ʋn "ji. 18 'Bo ɛ "sri dɩ jrɩ' ka ‑smii' flɩ nɩa, ‑ɩ ‑nɩa kan', ɩ je 'e ɔ "jri 'wlʋ. 'Sʋ ɔɔ' "jri ‑gbai', ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ pooɛ "ni "jru. 19 Ɔ ‑koa' dɛ dia' 'sʋ ɔɔ 'bleɛ jiɛ 'de ɔ 'ʋn de. Sɔo ke klai" nynuu nʋɛ 'o Damasɩ 'wɩ pla‑.

Sɔo 'tmʋɛ Sesi 'a ‑tɩ' 'bo Damasɩ

20 'Bo ɛ "sri ka Sesi nɩa Kea 'a "Ju ɛ, ɔ je ɛɛ' 'tmʋa' ‑pʋn" ‑te 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii. 21 Nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑wɔan ɔɔ' wlu ɛ, tai' "maa ʋʋ 'mɛ, ʋʋ 'na : Ɛ se "ju ‑ɔɔ ‑tua" nyʋ ‑ʋʋa ‑sia" Sesi 'a 'nynɩ 'kle 'de Selisalɛm, ɔ ko ‑taa ? 'De ɔ se ‑ta ji ‑wɛe ɔ 'je Kletiɛn‑wi" kpʋn 'de ɔ 'je ʋʋpʋ sʋn "wɔin saan 'de ɔ 'je ʋʋpʋ 'sraa ‑saʋn klae" "juɔi kpaa ?

22 'Kaa Sɔo "duɛ 'kpɩ 'ʋn, ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ' ɔɔ mu nya. 'Sʋ Suifʋ‑wi" ‑tia" 'o Damasɩ ‑wee' 'kpa "kɔun kɔun‑. Ka Sesi nɩa Klisɩ ɛ, ɩmɩ ɔɔ 'tmʋ ɔɔ kpa nya.

23 'Wɩ jrɩ' ‑sia' 'o 'sʋ ɛ, Suifʋ‑wi" pooɛ ɔɔ' 'dba ‑tɩ. 24 'Kaa nyʋ jrʋ' ‑saa Sɔo fɛn'. Nyʋ ‑pooa ‑tɩ' ‑nʋ, ʋʋa fuɛ ‑kwlɔ 'ɔ kpae" i 'de "maʋ'wɩ o, 'jrʋ‑gbaowɩ 'di ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'dba. 25 'Sʋ klai" nynuu "duo‑ Sɔo 'ʋn 'ɛ "maʋ", ʋʋ ‑te' ɔ 'e too" 'di ‑wɛe ʋʋ jɔɔ blo' "jru, 'de ʋʋ "sii ɔ i.

Sɔo muɛ Selisalɛm

26 ‑Ta ɔ nynia Selisalɛm ɛ, ɔ ‑tɩɛn' Sesi 'a klai" nynuu 'a ‑pʋn" 'kpa ‑kɔ i, 'kaa faʋn a nʋ ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ka ɔ 'jea Sesi 'a klai" ju 'kpa, ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 27 'Sʋ Banabasɩ "duo‑ Sɔo 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ ke ɔ kpɔ 'e Sesi 'a dboʋn o, ‑wɛe ka Sɔo ke Tʋ"bo 'jeea 'bo ‑jei", 'de ka ɔ 'tmʋa Kea 'a ‑tɩ' 'de Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn ka ‑cɔɔn' ka 'de Damasɩ ɛ, ɔ po ʋʋpʋ ɩa' "kuan. 28 Dɛ ‑tba' 'o ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Sɔo nɩɛ 'bo ʋʋ ‑pʋn", ‑wɛe ɔ ke ʋʋa nʋ ‑mu' ‑ji' 'bo Selisalɛm. Ɔɔ wa' i ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ' 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn. 29 Ɔɔ wlu' ‑ke 'de Suifʋ‑wi" ‑a ‑poa' Klɛkɩwlu ‑pee 'de ɔ ke ʋʋpʋ a ‑too' ba o, 'kaa ‑wi" ‑mʋ a ‑pɔn ɔɔ' 'dba ‑kɔ i. 30 Ɔɔ' de'di ‑wi" 'wɔɩn 'sʋ ɛ, ʋʋ kpɔ Sesare, ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'e ‑mɔ 'de ɔ mu Tasɩ.

31 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Kea ‑gbu ‑teɛ 'flɛʋn 'de Suide o, Galile o, Samadiblʋɩ "kpei. Nyʋ ‑wee' 'bleɛ 'kpɩ ‑wɛe Tʋ"bo 'a wɔn 'jea' ke ɔɔ' pleea' nɩ 'de ʋʋpʋ 'ʋn. Kea 'a ‑Suu a nʋɛ 'de nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn a 'kpa "kpei.

Ene 'pʋʋ

32 ‑Ta Piɛi a ‑teea' nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "i ‑kwlɛ 'dii ɛ, ɔ mu Lida, Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑nɩa ‑ke ɛ. 33 Ɔ jɛɛ "ju due' 'bo ‑kwlɔ ‑nɛ 'di, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Ene, ‑ɔ nʋ 'o 'wɛ blʋɔ ‑sɩn ‑mɛ" na, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' 'dae‑ 'mɛɛ. 34 'Sʋ Piɛi wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Ene, Sesi Klisɩ 'bɔɔ‑ ‑ma 'wɛ‑ 'mɛ, ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑je ‑ma "kpei 'pɛndɛ nmae‑. 'Bo ɛ "sri ɔ sɔn 'ʋn. 35 Nyʋ "klein ‑nɩa 'o Lida ke, nyʋ ‑nɩa 'e Sarɔn 'jeea dɩ ‑nʋʋa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑wee' "biiɛ 'e Kea o.

Dɔkasɩ sɔn "kunyɩɔ'

36 'De klai" nynuu "klu 'bo Sope ɛ, 'nynɔkpao' due' ‑nɩ 'o, ‑ʋa 'nynɩ ‑nɩ Tabita. 'De Klɛkɩwlu 'di ʋa' 'nynɩ ‑nɩ Dɔkasɩ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ "wlɛ mɛʋn‑. Ʋa nʋɛ dbo 'dɔe ‑tuu"‑tuu, ‑wɛe ʋa ‑te' wɛenyʋ kwa wɔi. 37 Ʋmʋ 'wɛ‑ kpʋn 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑wɛe ‑ʋ ‑mɛ. Ʋʋ ‑kɔa' ʋa' "ku jrea' 'sʋ ɛ, ʋʋ kpʋ 'e "jɛi‑gbu 'a wɔn due' 'di, ‑wɛe ʋʋ 'pɛɛn ʋ i. 38 'Sʋ klai" nynuu ‑nɩa 'o Sope 'wɔn Piɛi 'a 'nynɩ 'bo Lida, ‑wɛe ʋʋ dbo nyʋ 'sɔɔn "i, 'de ʋʋ 'je ɔ i bae‑ ‑wɛe ɔ 'e ‑too" ɔ 'e ji, dɛ‑nʋɛ' Lida ke Sope se ba o tɛɛn‑. 39 Piɛi sɔan 'ʋn 'sʋ ɔ ke nyʋ ‑nʋ 'kpa 'o 'ɛ. ‑Ta ʋʋ nynia 'bo Sope 'sʋ ɛ, ʋʋ kpa Piɛi 'de "jɛi‑gbu 'a wɔn 'di. ‑Tiɔn" nynʋkpae' ‑wee' "klein ‑gbaeɛ' ɔ 'dei, 'de ʋʋa ‑fɩn", ‑wɛe ‑ta Dɔkasɩ ke ʋʋ ‑teea i 'de ɛ, "bai ke dɩ "klein ʋ nʋa ʋʋa to ɩ Piɛi "i. 40 'Sʋ Piɛi poɛ nyʋ ‑wee' "klein "kpae', ‑wɛe ɔ po 'kɔi‑ ‑klu' ɔ bae Kea, ‑wɛe ɔ "biie‑ 'de ʋa' "ku o 'de ɔ 'na : Tabita, a sɔn 'ʋn. 'Sʋ ʋ 'baiɛ "jri. Ʋ 'jea Piɛi 'sʋ ʋ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋ ‑te i. 41 Ɔ kpa sʋn, ɔ kpʋ "jɛi, 'de ʋ nyna i. ‑Wɛe ɔ 'da Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ke ‑tiɔn" nynʋkpae' 'de ɔ to ʋa' 'kmʋ de ji ‑nɛ ʋʋpʋ "i. 42 Nyʋ "klein ‑nɩa 'o Sope ‑wee' 'wɔn ɛɛ' dɛ tu 'mɛ, 'sʋ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑je Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 43 Piɛi nʋɛ 'o Sope 'wɩ pla, 'de Simɔ ‑ɔɔ ‑pa" nmikui o ‑gbu".

10

Piɛi ke Kɔnɛi ke

1 "Ju due' ‑nɩ 'o Sesare, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Kɔnɛi, ɔ ‑teɛ Rɔmʋ 'a "soa‑wi" 'a kpɔ jrɛ' "jru o i. Ʋʋa 'daa ʋʋpʋ Italiblʋa 'a ‑nɛ "sʋɩ. 2 Ɔɔ' "ju tu 'srɛ", ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑wee' "klein a pleɛ Kea, ɔɔ poɛ Suifʋ 'a nɩɩa" nyʋ sʋn o, ‑wɛe ɔɔ bae Kea jeejee.

3 ‑Kwie" jrʋ‑gbao jrɛ' o 'sʋ ɔ 'jeɛ Kea 'a "soai due' i 'pepe 'de jajri 'ʋn, ‑ɔ pa 'e ɔ o ‑gbu", 'de ‑ɔ ‑wlu ɔ ‑pee ‑ɔ ‑na : Kɔnɛi ! 4 Kɔnɛi "sii‑ ɔ "jriɛ‑ ‑sɛɛn', 'sʋ faʋn a nʋɔ', ɔ 'na : Dɛ ‑nɩ kan' a‑ Tʋ"bo ? 'sʋ Kea 'a "soai 'na : ‑Ma baewlu ke ‑ma dɩ 'dɔe ‑ma nʋa ji', ɩ je Kea jɛɛ‑, 'de ɛ po ɩa' ‑tɩ' ‑kwlʋ o. 5 ‑Ɩn dbo nyʋ 'de Sope, ‑ɩn ‑je Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Piɛi 'da. 6 Ɔ kooɛ 'de "ju due' nyʋ a 'daa‑ Simɔ nmiku "pa i o ‑gbu". Ɔɔ' ‑gbu" nɩɛ 'e 'tɔniɛ ‑kwlɩ" fɔ o.

7 Kea 'a "soai ‑ɔ ‑wlu ɔ ‑pee 'a ‑nɩ ‑ɛ mua 'sʋ Kɔnɛi 'da ɔɔ' dbonʋʋn 'sɔɔn 'mɛ, ɛ ke ɔɔ' "sʋɩ 'a due' ‑kma ɔɔ' ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɔɔ pleea Kea ke‑. 8 ‑Wɛe dɩ "klein ɔ 'jea jajri ‑nɩ, ɔ po ʋʋpʋ ɩa' "kuan, ‑wɛe ɔ dbo ʋʋpʋ 'de Sope.

9 Ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan', ‑ta ʋʋ nɩɩa 'o ‑jei" ‑wɛe ʋʋa "kʋʋan‑ Sope i ɛ, ‑mɛ Piɛi 'ja 'e ‑gbu" "jru ‑nɩa pɛɛpɛɛ 'jrʋ‑gbao, ‑wɛe ɔɔ bae Kea.

10 'Sʋ 'mɩɩɛ‑ ɛ nʋɔ', ɔ nɩɛ "i ɔ 'je dɛ di. ‑Ta ʋʋ siia dɛ pia' a 'sʋ ɔ blu' 'de ja jri 'ʋn. 11 Ɔɔ 'jeɛ jaʋn i, ɛ kaiɛn wɔn, ‑wɛe dɛ jrɛ' ka tae'fɔ nɩa ‑ɛ ‑nɩa kan' ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɛɛ ‑si" i 'bo 'blʋɔ, ɛɛ' 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ ‑wee' "sriɛ "dbu. 12 Ɔɔ 'jeɛ nmi 'a "kwli ‑wee' i 'de ɛ 'di : ‑Jɩ ‑a naa bɩ ‑nyiiɛ "i o, ‑jɩ ‑a cnia ‑pɛɛ' o, ɩ ke nʋʋɩ 'a "kwli ‑wee' ke‑. 13 'Sʋ ɔ 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑na : Piɛi, ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑dba, ‑ɩn di. 14 'Kaa Piɛi 'na : "Ɩɩn‑ 'de, Tʋ"bo, ɩa' dɩ tu se 'ma wɔn "i bla due' ɩ se i ‑kwɛ‑, ɩ kpʋɛn ‑flɛn". 15 'Sʋ wlu ‑nɛ 'ɛ kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ wlu' ke'wlɛ ɛ 'na : Dɩ Kea 'na ɩ nmɔ "jrii ɛ ‑ɩn ‑bo nʋɛ ɩ kpʋn ɛ ‑flɛn".

16 Ɛɛ' dɛ tu nʋɛ' kpɛ taan ‑wɛe tae'fɔ ‑nɛ "sri 'o, ɛ mu jaʋn 'di de.

17 ‑Ta Piɛi nɩɩa ɔɔ' ‑cɛ" i‑teea' 'de dɛ ɔ 'jeea "jriɛ ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ nyʋ Kɔnɛi dboa ‑nʋ ‑teeɛ' nyʋ i mamaʋ 'sʋ ʋʋ je Simɔ 'ɔ ‑gbu" 'je, ‑wɛe ʋʋ nyna i 'bo ɛ "wɔin. 18 Ʋʋ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ʋʋ ‑tee' nyʋ i ʋʋ 'na : ‑Ta mɔ Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Piɛi koo‑ ɛ‑ ?

19 Dɛ Piɛi 'jeea "jriɛ 'mʋa‑ ɔ nɩɛ tɔ' "kpei naa', 'sʋ Kea 'a ‑Suu wlu' 'de ɔ ‑pee ɛ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, nyʋ taan ‑a ‑pɔn' ‑mii. 20 ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑si" i, ‑ɩn ‑ke ʋʋpʋ 'e mu. ‑Ɩn ‑bo tɔ' i pleeɛ, dɛ‑nʋɛ' 'mɔ ‑dbo' ʋʋpʋ. 21 'Sʋ Piɛi "siɛ i ‑wɛe ɔ wlu 'e nyʋ ‑nʋ ‑pee ɔ 'na : 'Mɔ aoa ‑pɔan i 'ɩn ka, dɛɛ‑tɩ ao ji ɛ‑ ? 22 Ʋʋ 'na : Kɔnɛi ‑ɔ ‑nɩa "sʋɩ 'a jra' jei klaa" mɔ ‑dbo' ‑aʋn. Ɔɔ' "ju tu 'srɛi", ɔɔ pleeɛ Kea. Suifʋ ‑wee' "klein a po ɔ ɛɛ' ‑tɩ' o. Kea 'a "soai due' mɔ ‑tmʋʋ' ɔ ‑ɔ ‑na : ‑Ɩn ‑je 'de ɔ o ‑gbu" mu 'de ɔ 'je ‑ma wlu doin" o po. 23 Piɛi paa ʋʋpʋ ‑gbu" ‑wɛe ɔ "nyɩ ʋʋpʋ 'pɛn 'ɩn. ‑Sɔn' ‑sɩan' ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ ke ʋʋ mu. Ɔɔ' de'di ‑wi" ‑nɩa Sope 'a jrʋ' kpɔ'.

24 ‑Sɔn' dee ‑sɩan', ɛmɛ ʋʋ nyni Sesare. Kɔnɛi 'da ɔɔ' 'cɛ‑wi" o, ɔɔ' "dɛi‑wi" ‑ʋʋa "dia ɔɔ 'jea 'mɛ, ‑wɛe ʋʋa fuo ʋʋpʋ. 25 Piɛi 'a ‑nɛɛ pa ‑gbu" 'sʋ Kɔnɛi 'jɔɔ "i ɔ ‑gbleeɛ bɩ wɔ, 'de ɔ tba 'kɔu i 'bo ɔ "juɔi. 26 'Kaa Piɛi kpɔ "jɛi ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, 'mɔ nɩɛ nyiɔ ‑o ‑ke. 27 Ɔ ke Kɔnɛi nɩɛ 'tmʋwlu 'wɔn "i 'sʋ ʋʋ je 'e ‑gbu" pa. Piɛi jɛɛ 'e nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋ ‑kɩɩɛn' "jrui. 28 'Sʋ ɔ wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao ‑wee' juɛ', ‑apʋ Suifʋ‑wi" ɛ, ‑a ‑ke nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a dbɛɛ‑, ‑wɛe 'de ʋʋ o ‑gbu" 'di mɔ'ɔ pa ‑tɩ, 'kaa dɛ Kea ‑sa 'kwla 'de 'ʋn ‑pee ɛ, ɛ ka, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑bo nyɔ "o nyɔ ja ‑gbʋn ‑ɛ ka ‑flɛn" nyʋ nɩa. 29 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'da 'ʋn ‑wɛe 'ɩn se 'o wlu tba 'sʋ 'ɩn ji. ‑A ‑wɔn 'e ? Dɛɛ ‑tɩ ao dbo nyʋ "i ɛ‑ ?

30 'Bomɔ Kɔnɛi 'na : Ɛɛ' dɛ tu nʋʋa 'ʋn "jrii ɛ, ɛɛ' 'wɩ ‑nyiiɛ, ka ti nɩa ‑ta kaan 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'Ma baeɛ Kea 'de 'ɩn o ‑gbu" 'di ‑kwie" jrʋ ‑gbao o. 'Ma ‑gbʋan 'e mu 'sʋ "ju due' ‑jɛɛ 'ʋn. Ɔɔ' 'a 'ʋnpaadɩ a nʋɛ ‑blɛ ‑blɛ. 31 'Sʋ ɔ wluɛ 'ʋn ‑pee ɔ 'na : Kɔnɛi, Kea 'wɔn ‑ma baewlu 'mɛ, ‑ma dɩ 'dɔe "klein ‑ma nʋa nɩɩa" nyʋ "jrii ɛ, ɛ poɛ ɩa' ‑tɩ' ‑kwlʋ o. 32 'Kaa ‑ɩn dbo nyʋ 'e Sope ‑wɛe ʋʋ 'je Simɔ ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Piɛi 'da, ɔ kooɛ 'de Simɔ nmiku o ‑gbu" 'di, 'de 'tɔniɛ ‑kwlɩ" fɔ o. 33 'Bo ɛ "si 'ɩn je ‑ʋn nyʋ "i dbo, dɛ ‑ɩn jia ‑mɛ nmɔ "jrii. Kaan ka la 'ja a, ‑a ‑wee' ka ‑ta Kea "juɔi ‑wɛe dɩ "klein Tʋ"bo ‑tua" ‑ʋn ‑wɔn ɛ, ‑ɩn ‑jɩ 'tmʋ 'de ‑a ‑pee ‑wɛe ‑a ‑jɩ 'wɔn.

Wlu Piɛi 'tmʋa 'de Kɔnɛi o ‑gbu" ɛ

34 'Sʋ Piɛi "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : tɔ' ‑tɩ, ka Kea 'a 'cra nyʋ 'mii ɛ, 'ɩn 'wɔɩn 'mii ‑wɛ‑ la ‑cɛɛn'‑. 35 'Kaa ‑bo ka nyɔ 'je ɔ nɩ, ‑ta "o ‑ta ɔ 'wlʋ ‑wɛe ɔ 'je Kea plee 'de ɔ 'je "i "srɛdɩ nʋ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ "dia ɛɛ 'je. 36 Ɛ ja ɛɛ' wlu 'de Israɛ‑kɔʋn o ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ‑ ʋʋpʋ pɛe 'a blu ‑tɩ 'de Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa nyʋ ‑wee' "klein 'a Tʋ"bo 'ʋn. 37 Dɛ ‑ɛ ‑nʋʋa 'de Suideblʋa ‑wee' "kpei ɛ, ao 'wɔɛn, ɛɛ' dɛ tu ‑tee' 'de Galile, dɛ ‑tba' 'e "ni "jru poa' ‑ɛɛ ‑tɩ' San 'tmʋa "kpei ɛ. 38 Ao juɛ' ka Kea "nyɩa Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ɛɛ' ‑Suu ke 'kpɩ ke, ‑wɛe ɔɔ mua ‑ta "o ‑ta ɔɔ nʋa dɩ 'dɔe, ɔɔ 'bɔɔa nyʋ 'a 'wɛ‑ ‑wɛe ɔɔ ‑seia nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑nɩa 'e ‑siɔn' 'kwa, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑ke ɔ na‑. 39 Dɩ "klein ɔ nʋa 'de Suifʋ‑wi" 'a 'blʋa‑ "kpei o, dɩ ɔ nʋa 'de Selisalɛm, 'de ka ʋʋ 'dbɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑a ‑wee' "klein nɩ ɛɛ' ‑ta 'jeʋn ‑o. 40 'Kaa Kea jɔ 'kmʋ de 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di, ‑wɛe ɔ to ɔɔ' ‑cɛ". 41 Ɛ se 'de nyʋ ‑wee' ‑pee nɩ‑, 'kaa ɛ nɩ 'de ‑apʋ Kea ‑sa 'o sese, ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' ‑ta 'jeʋn ‑pee o. ‑Ta ɔ jia 'kmʋ de ɛ, ɔ ke ‑aa ‑dii ‑tadue 'de ‑a ‑naa ‑tadue. 42 ‑Wɛe ɔ 'na ‑a ‑tmʋ ɔɔ' ‑tɩ' 'de nyʋ ‑pee, 'de ka Kea ‑te' ɔ 'o ‑wɛe ɔ nɩa 'kmʋnɩʋn ke 'mɛʋn 'a 'pee 'jei ɛ, 'de ‑a ‑je ɛ "kpei‑ 'nyɛ 'de ʋʋ ‑pee. 43 Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑wee' "klein 'tmʋ ɔɔ' ‑tɩ' 'mɛ, ʋʋ 'na nyɔ "o nyɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑mɔɔ' dɩsaɩn ‑kwɛ' 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn.

Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ɛ, ʋʋpʋ ‑je Kea 'a ‑Suu

44 Piɛi nɩɛ wlu ‑nɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ Kea 'a ‑Suu "siɛ i 'de nyʋ "klein ‑ʋʋa poa ɔɔ' wlu doin" o "kpei. 45 Dɛ Kea "nyɩa nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ɛɛ' ‑Suu "maa Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke Piɛi jia tai'. 46 Dɛ "maa ʋʋpʋ tai' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑nʋ a poɛ wlu dee‑ ‑wɛe ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i. 47 'Sʋ Piɛi 'na : Nyʋ ‑jea Kea 'a ‑Suu ‑ke ka ‑apʋ mɔ nɩa 'ee, nyʋ 'bɛɛ‑ nyʋ 'e ʋʋpʋ 'a "ni "jru pooa' 'ʋn "nao ‑o ? 48 'Sʋ ɔ 'na : Ao po ʋʋpʋ "ni "jru 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn. ‑Wɛe Kɔnɛi ke ɔɔ' 'cɛ‑wi" bae Piɛi i, 'de ɔ 'e 'wɩ pla nʋ 'bo ʋʋ ‑pʋn".

11

"Kuan Piɛi poa 'bo Selisalɛm Kea ‑gbu "juɔi ɛ

1 Ka nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'wɔan Kea 'a wlu ‑wɛe ʋʋ kpʋʋn ɛ sʋn 'sɔɔn ɛ, ɩmɩ ‑tadboʋn‑ ke ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ‑nɩa 'e Suide 'wɔn. 2 Piɛi jiia Selisalɛm de 'sʋ, Suifʋ‑wi" ‑teɛ ɔɔ' "bli ‑cɛa' ‑pʋn". 3 Ʋʋ 'na : Piɛi, ‑ɩn pa 'e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o, ‑wɛe ʋʋ ke ‑ɩn dii ‑tadue !

4 'Sʋ dɩ "klein ‑nʋʋa Piɛi bla ɩ ‑wee' 'a ‑po' do‑ do‑, ɔ se dɛ 'o sie. 5 Ɔ 'na : ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'o Sope ɛ, ‑wɛe 'ma baea Kea a, 'bomɔ 'ɩn ja ja, dɛ 'ɩn 'jea ‑ɛɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'de ‑ɛɛ jia 'mi "i ɛ, ɛ ‑kɔ' "jiɛ klaa". Ɛɛ' 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ ‑wee' "sriɛ "dbu, ‑wɛe ɛ ji mamaʋ 'sʋ ɛ "si i 'bo 'ʋn ‑pʋn". 6 'Ma ‑gbʋn 'e ɛ 'di 'mɛ 'tɩɩn, 'sʋ 'ɩn 'jeɛ 'kwla 'dinmi ‑blea bɩ ‑nyiiɛ' ke, cniɛ ‑pɛɛ' ke nʋʋɩ 'demu. 7 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu due' ‑ɛ ‑na : Piɛi, ‑ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑dba ‑ɩn ‑je di. 8 'Kaa 'ɩn 'na : "Ɩɩn‑ 'de, Tʋ"bo, dɩ ‑nɩ, ɩ nɩɛ ‑apʋ Suifʋ‑wi" 'a ‑gban ‑o, ɩ se 'ma wɔn "i bla due'. 9 'Sʋ wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'wlʋ 'e "jɛi, ɛ je wlu ke'wlɛ, ɛ 'na : Dɩ Kea 'na ɩ nɩɛ 'pepe nyɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ di ɛ, ‑ɩn ‑bo nʋɛ ɩ se 'ma di ka nɩ‑. 10 Ɛɛ' dɛ tu nʋʋɛ 'ʋn "jrii kpɛ taan, 'sʋ ɛ muɛ 'e jaʋn 'di de. 11 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di 'sʋ nyʋ taan ‑sri" 'o ‑ʋʋ ji 'e ‑gbu" ‑ɛ 'di 'ɩn kooa "wɔin, ʋʋ 'wlʋɛ Sesare ‑wɛe ʋʋ dbo ʋʋpʋ 'mi "i. 12 'Sʋ Kea 'a ‑Suu wlu' 'de 'ʋn ‑pee ɛ 'na : Ʋʋ ke ‑ɩn mu, ‑ɩn ‑bo tɔ' i pleeɛ ! ‑Aa de'di ‑wi" ‑mɛɛo"‑ ‑nʋ ʋʋpʋ ‑kpa' 'ʋn 'bo Kɔnɛi o ‑gbu". 13 'De ka ɔ nɩa Kea baea' 'de ɔ o ‑gbu" 'di, ‑wɛe ɔ 'jeea Kea 'a "soai "jriɛ‑, 'de ‑mɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn dbo nyʋ 'e Sope ‑wɛe ʋʋ 'e Simɔ nyʋ a 'daa‑ Piɛi 'da, 14 ‑wɛe wlu ‑bo ‑ɩn ‑ke ‑ma ‑gbu" ‑sɔn nyʋ 'wɔn 'de ao 'jea 'pʋ ɛ, ‑wɛe ɔ 'jɩ 'tmʋ 'de ao ‑pee. Dɩ ‑nɩ ɩmɩ ‑ɩa "kuan ɔ po ‑aʋn. 15 'Ɩn ‑tea wlua' ‑pʋn" 'sʋ, Kea 'a ‑Suu "siɛ i 'bo ʋʋ "kpei, ka ɛ nʋa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn tɛin" ‑ke ɛ. 16 'Sʋ Tʋ"bo 'a wlu ‑tmʋa' 'de ɛ 'ɩn poɛ ‑kwlʋ o, ‑ɛ ‑na San nʋɛ "ni mɛ ɔ po nyʋ "jru, 'kaa aopʋ mɔ ɛ, aoa muɛ "ni "jru poa' 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn. 17 ‑Ta ‑a ‑jea Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑paan' Kea nʋa ‑a "jrii ɛ, ɛmɛ ɛ nʋ ʋʋpʋ "jrii ‑ke, 'mɔ 'beeɛ' 'sʋ 'ɩn 'je Kea o ‑fɔɔn' ? 18 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋ ‑crai", ‑wɛe ʋʋa po Kea 'sɛ‑, 'de ʋʋ 'na : Kea 'wɔɔn nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑kɩn kwa ‑wɛe ʋʋa poo kplɩn fai" ‑ke 'de ʋʋ 'je 'pʋ.

Antiɔsɩ Kea ‑gbu

19 Dɛ ‑tba' 'o Etiɛin 'a 'mɛa', 'kle ‑jia' Kea ‑gbu "kpei ɛ, ɛ nʋɛ' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ‑wee' "klein je ja ‑gba' 'bo Selisalɛm, ʋʋa' jrʋ' mu' mamaʋ 'sʋ ʋʋ je 'e Fenisi o, Siprʋ‑blʋa o, Antiɔsɩ nyni, 'kaa 'de Suifʋ‑wi" 'a 'sʋ ‑pee mɔ ʋʋa 'tmʋʋ Sesi 'a ‑tɩ'. 20 'De ʋʋ "klu ɛ, nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'e ‑ʋʋ ‑wlʋ Siprʋ ke Sirɛnɩ ke ‑wɛe ‑ʋʋ ji Antiɔsɩ 'de ‑ʋʋ ‑wlu 'e Glɛkɩ‑wi" ‑pee ‑ke, 'de ʋʋ ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ Tʋ"bo Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ. 21 Tʋ"bo 'a sʋn nɩɛ ʋʋpʋ "kpei, ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu a 'je ʋʋa' wlu tɔ' 'ʋn 'de ʋʋa "biie 'e Tʋ"bo o.

22 Ɩmɩ nyʋ ‑nɩa 'e Kea ‑gbu 'di 'e Selisalɛm 'wɔn 'sʋ ʋʋ dboɛ Banabasɩ 'de Antiɔsɩ. 23 ‑Ta ɔ nynia 'demu ‑wɛe ɔ 'jea ka Kea nʋa ʋʋpʋ 'saaʋn "jri 'sʋ ɛ 'bleɛ ɔɔ' 'mʋa‑, ‑wɛe ɔ kuu ʋʋ ‑wee' "klein 'a dɩ i 'de ʋʋ 'je Tʋ"bo 'a ‑tɩ' kpʋn ‑kli 'de ʋʋ pɛe o. 24 Ɔɔ' Banabasɩ ‑tu ɛ, ɔ nɩɛ 'diwɔnmɔi ‑o, ‑wɛe Kea 'a ‑Suu "ji 'de ɔ 'ʋn, 'de ɔɔ' Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' kuɛ 'e 'dei. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑sa 'o Sesi 'a ‑tɩ'.

25 'Bomɔ Banabasɩ cɛɛn ɔ je Sɔo ‑jei" mu 'de Tasɩ. Banabasɩ jɛɛ ɔ 'sʋ, ɔ ke ɔ jiɛ Antiɔsɩ de. 26 'De ‑sʋn due' ‑nɛ 'di ɛ, ʋʋ ke Kea ‑gbu beeɛ o ‑wɛe ʋʋa 'kɩɩɛn nyiɔpʋ ‑tuu"‑tuu "jrui 'de ʋʋa tɔɔ ʋʋpʋ Kea 'a wlu. 'Bo Antiɔsɩ mɔ ʋʋ 'daa‑ Sesi 'a dboʋn Kletiɛn "i‑saa nɔ".

27 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn jrʋ' 'wlʋɛ 'o Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ mu Antiɔsɩ. 28 Ʋʋa' due' 'a 'nynɩ ‑nɩ Akabisɩ. Ɔmɔ Kea 'a ‑Suu po ‑je o, 'de ka 'mɩɩɛ‑ klaa" 'jea ji 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei ɛ, ‑ɔ ‑tmʋ ɩ. Ɛɛ' 'mɩɩɛ‑ tu ji' kan' ‑cɛɛn'‑, Klodɩ 'a 'blʋajei nɩ nɔ". 29 Klai" nynuu ‑wee' poɛ wlu ‑tadue, ‑wɛe dɛ jrɔ' 'blea ɔ 'je ɛ ja‑, 'de ʋʋ 'je ʋʋa' de 'di‑wi" ‑nɩa 'e Suide kwa wɔi ‑te'. 30 Ɛmɛ ʋʋ nʋ ‑wɛe ʋʋ dbo Banabasɩ ke Sɔo, 'de ʋʋ kpa ‑paan' ‑nɩa 'mʋa‑ Kea ‑gbu ‑jeopoʋn ‑nɩa 'e Suide ɛ.

12

Sakɩ 'a 'mɛ ‑tɩ ke Piɛi 'a ‑kaso 'di mu ‑tɩ ke

1 'De nɔ" due' ‑nɛ 'di ɛ, 'beɔ Erodɩ ‑teɛ Kea ‑gbu 'kle ‑tua" ‑pʋn". 2 Ɔ 'dbaa San 'a de'di Sakɩ ‑cnɛ "i. 3-4 Ɔ 'jea kan' ka dɩ ɔɔ nʋa nmɔa 'e Suifʋ‑wi" 'di wɔn ɛ, ɔ kpʋn Piɛi 'mɛ 'bo ‑di'pɛn ‑sea' ‑puun"‑ dɛ o mu 'a ‑kɔ' 'ɔ 'wɩ o, ɔ po ɔ ‑kaso 'di, 'de ɔ ‑teɛ' ɔ "sʋɩ ‑nyiiɛ 'ɛ kpɛ ‑nyiiɛ 'dei ‑ʋʋa fuo ɔ i, ‑wɛe ‑bo Pakɩ 'a ‑kɔ' 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, 'de ɔ 'je ɔ 'e nyʋ "juɔi kpa. 5 Ʋʋ ‑teɛ Piɛi 'dei 'de ‑kaso 'di, 'kaa Kea ‑gbu a 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋa bae ɔɔ' Kea 'de nai" 'blea' 'ʋn.

Piɛi 'wlʋɛ ‑kaso 'di

6 "Maʋwɩ ‑bo ‑ɛ ‑wlʋ 'o ‑jei" ‑wɛe Erodɩ 'jea Piɛi 'de nyʋ "juɔi kpa a, Piɛi a 'mʋʋ 'bo "sʋɩ 'sɔɔn 'nynɩ. Ʋʋ sɔɔn ‑gbaacɩɛ' "dbi 'sɔɔn i, ‑wɛe ‑kasogbu i fuoʋn‑wi" ‑mʋ a fuo kpaa" i 'bo ‑kasogbu "wɔin. 7 Ʋʋa ‑gbʋan 'emu 'sʋ Kea 'a "soai due' ‑taan' 'sʋ ‑ta ‑wee' nɩɛ "puu 'de ‑kasogbu 'a wɔn 'di. Kea 'a "soai bla Piɛi ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ‑sɔ "nyɩɔ' 'de ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn ‑too"‑ ! Piɛi sɔan 'ʋn 'sʋ ‑gbaacɩɛ' "dbi 'wlaa. 8 'Sʋ Kea 'a "soai wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn bla ‑ma wlʋ 'di. ‑Ɩn ‑paa ‑ma "kwlai bʋ'. 'Sʋ 'kamɔ Piɛi nʋ, ‑wɛe Kea 'a "soai 'na : ‑Ɩn ‑wla ‑ma tae' "kpei‑ 'de ‑ɩn ‑je 'bo 'ɩn 'de bla.

9 Piɛi "sia "kpae' 'sʋ ɔ bla 'o Kea 'a "soai 'de, 'kaa dɩ "klein Kea 'a "soai nʋa 'mʋa‑, ɔɔ' 'wɔn 'e ɩ 'dei 'mii, ka nyɔ ɔ jaa ja 'ka ɩ nɩ 'de ɔ 'ʋn. 10 ‑Ta ʋʋ ‑sia' nyʋ ‑ʋʋa fuɔ i 'a "i‑saa ‑nɔ ke ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ i, ‑wɛe ʋʋ jɛɛa ‑kasogbu 'a nɩɩɛkpaa" ‑mɛ 'sʋ ɛɛ' ‑cɛ" ‑kain 'bo ‑gbɛin" ‑wɛe ʋʋ "si 'o ‑jei". 'Bo ɛ "sri Kea 'a "soai je 'o Piɛi 'de 'wlʋ.

11 Piɛi "jri 'de cɛɛan i 'sʋ, ɔ 'na : 'Ɩn 'je kan' ‑wɛ‑ la ‑cɛɛn' ka Tʋ"bo dboa ɛɛ' "soai 'de ɔ seie 'ʋn 'de Erodɩ ke dɩ "klein nyiɔpʋ a "plian ʋʋ 'jea 'ʋn "jrii nʋ 'kwa.

12 Ɔ naa tɔ' i ‑paii 'sʋ, ɔ kpʋɛn 'e San ʋʋa 'daa Makɩ de Madi o ‑gbɛin" ‑je i. Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑kɩɩɛn' "jrui 'demu ‑wɛe ‑ʋʋa bae Kea. 13 Piɛi nynia 'o ‑gbɛin" ‑jei" 'sʋ ɔ ‑teɛ klu blaa' ‑pʋn". Dbonʋ nynɔkpao' due' ‑ʋa 'nynɩ nɩa Rodɩ 'kpaa' 'o klu ‑pʋn" ‑wɛe ʋa po doin" i. 14 Ʋ jua Piɛi 'a wlu "i 'sʋ 'mʋa‑ "ji ʋ 'ʋn 'ɛ 'kaa ʋ 'je 'o ‑gbɛin" kain ɛ ʋ se ‑mɛ nʋ, ʋ kpa plea' ʋ je nyʋ ‑nɩa 'e ‑gbu" 'di 'tmʋa' mu ʋ 'na : Piɛi ‑a bla klu‑. 15 'Sʋ ʋʋ saa ʋʋ wɔn ja ʋʋ 'na : Sɩɩan ‑a nʋ aʋn ! 'Kaa ʋa 'nyɩɛ "kpei ʋ 'na : Tɔ' ‑o ‑cɛɛn'‑. 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑Mɛ ɔɔ' Kea 'a "soai ‑o. 16 'De ‑mɛ 'kamɔ Piɛi nɩ klu blaa' sɔɔn‑ sɔɔn‑. Ʋʋ kaian 'o ‑gbɛin", ʋʋ 'je ɔ 'sʋ tai' "maa ʋʋpʋ 'mɛ. 17 Ɔ ‑kaa' ʋʋpʋ kwai" 'de ʋʋ 'e wlu‑tɩ 'bɔ, ‑wɛe ka Tʋ"bo nʋa ɔ ‑kaso 'di ‑sa ‑sʋn ɔ po ʋʋpʋ ɛɛ' "kuan, ‑wɛe ɔ 'na : ‑Bo ao mu ɛ, ‑mɛ ao po Sakɩ ke ‑aa de'di ‑wi" "kuan. Ɔ "sia "kpae' 'sʋ ɔ muɛ ‑tajrɔ.

18 ‑Sɔn' ‑sɩan' 'sʋ, "sʋɩ a ‑sii 'ʋn 'ɛ crii‑, ‑wɛe dɛ Piɛi ‑snɛɛa 'ʋn ʋʋ 'je ɛ juo‑. 19 Erodɩ foo" 'sʋ ‑teɛ ɔɔ' i ‑pɔan' ‑pʋn", 'kaa ɔ se ɔ 'je, 'sʋ ɔ ‑teeɛ' ‑kasogbu ifuoʋn i, ‑wɛe ɔ cɛn ʋʋpʋ wlu "kpei 'de ʋʋ 'e 'mɛ. ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, 'sʋ ɔ 'wlʋ 'e Suide 'mɛ ‑wɛe ɔ mu 'e Sesare, 'de ɔ nʋʋ 'e 'wɩ pla‑.

Erodɩ 'a 'mɛ sʋn

20 Erodɩ 'kpaa Tii ‑nyʋ ke Sidɔn nyʋ 'cɛn i. 'Kaa ‑wi" ‑mʋ jia ʋʋ ke Blatisɩ ‑ɔɔ fua Erodɩ 'a ‑gbu" 'a wɔn i 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ ji ‑gbɩn' cɩan' ʋʋ 'jeɔ "nyɩ, dɛ‑nʋɛ' diidɩ ‑wee' a 'wlʋɛ 'e ɔɔ' 'blʋa‑ 'di.

21 'Wɩ jrɛ' ‑ɛ ‑tuu" 'a 'di ɛ, Erodɩ paa ɔɔ' 'beɔdɩ 'ʋn ‑wɛe ɔ ‑te i 'bo ɔɔ' 'beɔkpa‑tɛ "kpei, 'de ɔɔ 'tmʋʋ ʋʋpʋ wlu ‑pee 'bo nyʋ "juɔi. 22 'Sʋ nyʋ ‑wee' ‑saa ‑cruɛn" ʋʋ 'na : ‑Jɛ ‑mɛ Kea ‑wlu, ɛ se nyiɔ nɩ‑. 23 'Kaa 'bo ɛ "sri Tʋ"bo 'a "soai je Erodɩ bla, dɛ‑nʋɛ' ɔ se Kea 'a ni' ‑te'. cɩaɩn"‑ 'a 'sʋ ‑paa ɔ "jɛi ɔ je 'mɛ.

24 'De ‑mɛ 'kamɔ Kea 'a wlu a 'tmʋʋɛ, ɛɛ ‑kɔ' 'blʋa‑ ja ‑wɛe klai" nynuu a 'kpaa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑ ʋʋa ‑tii".

25 Banabasɩ ke Sɔo ‑kɔa' dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ʋʋ mua "i 'de Selisalɛm 'sʋ ɛ, ʋʋ muɛ Antiɔsɩ de, ʋʋ ke San Makɩ ke‑.

13

Antiɔsɩ Kea ‑gbu dboɛ Banabasɩ ke Sɔo ke

1 'De Antiɔsɩ Kea ‑gbu 'di ɛ, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ke nyʋ Kea 'a wlu tɔɔʋn ‑nɩ 'emu, Banabasɩ o Simeɔ ʋʋa 'daa‑ nyiɔ ‑jre o, Lisisɩ ‑ɔ ‑wlʋa Sirɛnɩ o, Manaɩn ‑ɔ ‑ke ‑gbʋa'na Erodɩ ‑sa "nynue' ‑tadue o Sɔo ke‑. 2 'Wɩ jrɛ' o, ‑ta ʋʋ nɩa Kea baea' ‑wɛe ʋʋ 'bɔa wɔn ɛ, Kea 'a ‑Suu wlu 'de ʋʋ ‑pee ɛ 'na : Ao ‑tee Banabasɩ ke Sɔo kpɔi" ‑wɛe dbo ‑ɛɛ 'daa' 'ɩn 'dʋʋpʋ ɛ, ʋʋ 'je ɛ nʋ. 3 Ʋʋ ‑kɔa' wɔn 'bɔa' ke baea' 'sʋ ʋʋ ‑teɛ Banabasɩ ke Sɔo kwa "jru 'de ʋʋ "tai‑ ʋʋpʋ "i ‑wɛe ʋʋ mu.

Banabasɩ ke Sɔo muɛ Siprʋ

4 Banabasɩ ke Sɔo Kea 'a ‑Suu dboa, ʋʋ muɛ 'o Selesi, 'bomɔ ʋʋ "duo‑ ‑bato' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ mu 'e Siprʋ. ‑ɛ ‑nɩa 'e 'tɔniɛ 'a ‑kwea'‑. 5 Ʋʋ nynia 'o Salaminɩ ‑kwlɔ 'di 'sʋ ɛ, ʋʋ 'tmʋɛ Kea 'a ‑tɩ' 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'di i. San Makɩ mɔ ‑ɔɔ ‑te' ʋʋpʋ kwa wɔi.

6 Ʋʋ ‑gbee' ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'mɛ ʋʋ je ɛ 'ʋn ‑tie" cɛn, ‑wɛe ʋʋ mu mamaʋ 'sʋ ʋʋ nyni Pafɔsɩ, 'bo ʋʋ jɛɛ jrii' poi due', ‑ɔɔ 'nynɩ ‑nɩ Baasesi. Ɔ nɩɛ Suifʋi ‑o, ‑wɛe ɔɔ 'daa‑ ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaai. 7 'Bo Sɛsisɩ Polisɩ ‑ɔ ‑nɩa 'blʋa ‑nɛ 'ɛ jei ‑pʋn" 'bo ɔ ‑te i. ‑Mɔɔ' 'blʋajei tu nɩɛ tɔ'di, ɔ 'da Banabasɩ ke Sɔo 'mɛ, ‑wɛe ɔ 'na : Kea 'a wlu doin" o poa 'a 'tʋn a nʋ 'ʋn 'ɛ. 8 'Kaa Baasesi ‑ɔɔ poa jrii' ‑nɔ (ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Elimasɩ 'de Klɛkɩwlu 'ʋn) ɔɔ' 'wɔn ʋʋa' po wlu i, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ ‑pɔn ɔ 'e 'blʋajei 'a "jru ‑jei" ‑saa 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tetɩ 'ʋn. 9 'Sʋ Sɔo ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Pɔo ‑ke ɛ, ‑wɛe Kea 'a ‑Suu "jia 'ʋn ɛ, ɔ "siiɛ jrii' poi ‑nɔ "jriɛ‑ 10 'De ɔ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn ka ‑ma nyiɔ 'ɔ "kwli tu 'blea 'srɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑nyniia 'di wɔn ɛ, ‑mɔ ‑siɔn' 'ɔ "ju ‑ɔ ‑nɩa dɛ 'dɔe 'a tʋ o ‑fɔin ɛ, Tʋ"bo 'a ‑je ‑srɛai" ‑ɩn se ɛɛ' 'ʋn ‑klɛɛntɩ 'bɔi ‑wee'‑ ? 11 Kaan ka la Tʋ"bo a jiɛ ‑ʋn sʋn ‑pʋn" kpaa', ‑ma muɛ "dɔa' ‑wɛe ‑ɩn se 'jrʋ i 'jei 'de nɔ" pla 'di. 'Bo ɛ "sri kwiekpan je 'e Elimasɩ "jri 'de kaan‑, ‑wɛe ɔɔ bli i, ɔɔ ‑pɔn nyɔ ‑ɔ ‑jea ɔ ‑cɩɛi" kpʋn i. 12 'Blʋajei ‑nɔ 'jea dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ 'sʋ ɔ 'jeɛ Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' wlu ɔ 'wɔan a, ɛ ‑si" 'ɔ "i.

Pɔo ke Banabasɩ muɛ Antiɔsɩ 'de Pisidi

13 Pɔo ke ɔɔ' "dɛi‑wi" 'kpa ‑bato' 'di 'bo Pafɔsɩ ‑wɛe ʋʋ mu Pɛɛse 'de Pamfili. 'Bomɔ San Makɩ ke ʋʋ ‑seea' i ‑wɛe ‑mɔ mu Selisalɛm de.

14 'Bo Pɛɛse ‑nɔ 'bomɔ ʋʋ 'wlʋ ‑wɛe ʋʋ mu Antiɔsɩ jrɛ' ‑ɛ ‑nɩa 'e Pisidiblʋa "kpei ɛ, 'de ʋʋ pa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑kwlewɩ o, ‑wɛe ʋʋ ‑tei. 15 Ʋʋ ‑kɔa' Kea 'a kɛ' ke dɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'a ‑sroa' 'sʋ "jrui 'kɩɩn‑gbu 'a ‑jeopoʋn dboɛ Pɔo ke Banabasɩ nyʋ "i ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Bo ao 'ble wlu ao 'jea 'tmʋ 'de ‑a ‑pee ‑wɛe ‑ɛ ‑jea ‑aa dɩ 'o "sii ɛ, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je wlu la.

16 'Bomɔ Pɔo sɔɔn 'ʋn ‑wɛe ɔ ‑kaa' nyʋ kwai" 'de ɔ wlu ka : Israɛ‑kɔʋn, 'de ao nyʋ ‑ɔɔ pleea Kea ke ao ‑wee' po doin" i. 17 Kea ‑ɛ ‑nɩa Israɛ‑nyʋ 'a Kea a, ɛ ‑sa 'o ‑a "bo ‑wi" 'mɛ ‑ta ʋʋ nɩɩa 'de 'blʋa‑ 'srʋ nyʋ a 'daa‑ Esipʋ 'di ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛn' 'de ʋʋ ‑tii". ɛmɛ ‑sa ʋʋpʋ 'emu 'de ɛɛ' "ikmasʋn 'ʋn. 18 ‑Wɛe ɛ ‑gbaan ʋʋpʋ mamaʋ 'sʋ 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di 'bo ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei. 19 'De ɛ ‑sa 'blʋa 'a blo' wɔn ‑mɛ" 'sɔn i 'de Kananblʋa "kpei ‑wɛe ɛ "nyɩ ɛɛ' 'blʋa‑ tu ‑a "bo ‑wi" 'de ɛ nɩ ʋʋpʋ 'a dɛ. 20 ‑Mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ‑sɩn 'a kmɛ' ‑nyiiɛ kwla ‑mm" ‑wɛe ɛ ‑te' ʋʋpʋ 'pee 'jeʋn "jru kpɔ' i mamaʋ 'sʋ ɛ je Kea 'a wlu 'kwajaai Samiɛlɩ jɛɛ‑. 21 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ʋʋ ‑teeɛ 'beɔ i ‑wɛe Kea "nyɩ ʋʋpʋ Kisɩ 'a "ju Sauilɩ ‑ɔ ‑wlʋa 'e Bɛnsamɛ 'ɛ "ji 'di ɛ, ‑wɛe ‑mɔ 'ble ʋʋpʋ mamaʋ 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di. 22 'Sʋ Kea poɛ Sauilɩ i ‑wɛe ɛ "nyɩ ʋʋpʋ Dafidɩ 'de ‑mɔ nɩ ʋʋa' 'beɔ. 'De Dafidɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ wlu' ka ɛ 'na : 'Ɩn 'je isai 'a "ju Dafidɩ ‑wɛ‑, ɔɔ' nyiɔ tu nmɔɔ 'de 'ʋn "jri 'dei. Ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'ma 'tʋn nʋ‑tɩ ‑wee' "klein nʋa'.

23 'De Dafidɩ 'a "ji 'di mɔ Sesi 'wlʋʋ‑, ‑wɛe Kea ‑te' ɔ 'o, 'de ka ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa cɛn a ɛɛ' wlu ‑tie" sese 'de ɔ nɩ Israɛ nyʋ 'a 'pʋʋ i. 24 ‑Ta Sesi sea 'wlʋʋ ke ɛ, San Batisɩ wlu' ka 'de Israɛ‑kɔʋn ‑wee' "klein ‑pee ɔ 'na : Ao juo aoa' dɩsaɩn "i, ao "biia 'e Kea o, 'de aoa' "ni "jru pooɛ‑. 25 ‑Ta San 'a 'kmʋ 'wlʋ nɔ" ɔ "kʋʋan i ɛ, ɔ wlu' ka ɔ 'na : 'Ɩn se "ju aoa naa tɔ' "kpei aoa fua nɩ‑, 'kaa ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔɔ ji' 'de 'ʋn 'de. Ɔɔ' "ju tu ɛ, 'ɩn se ɔɔ' "kwlai 'a "dbu ‑pɔn' i ka nɩ‑.

26 'Ma de'di ‑wi", ao ‑nɩa Ablaam 'a "nynuu‑ ɛ, 'de aopʋ ‑ɔɔ pleea Kea ke ɛ, aopʋ Kea ja 'pʋwlu ‑nɛ. 27 'Kaa dɛ Sesi nɩa 'ʋn ɛ, nyʋ ‑nɩa Selisalɛm ke ʋʋa' klae" ‑wi" se ɛ 'mii 'wɔn, ‑wɛe ʋʋ se wlu "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'de ‑ɩa nʋʋa 'dii ‑kwlewɩ "o ‑kwlewɩ "kpei ɛ, ʋʋ sɩ 'mii 'wɔn ‑ke, 'kaa ʋʋ nynia 'o ɩa' wlu tu 'mɛ 'de Sesi 'a 'dbaa' 'ʋn. 28 Ʋʋ ‑teeɛ' Pilatɩ i ‑wɛe ‑mɔ 'je ɔ 'dba, 'de ‑mɛ 'kamɔ dɛ ‑jea ɔɔ' 'mɛa' 'je, ɛ se 'nynɩ kɔn‑. 29 Dɩ "klein ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ʋʋ ‑kɔa' ɩa' 'bo nynia' 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑sɔ 'o tu ‑kwlɩ" 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ ‑teɔ' i 'de ‑gbaɩn' 'di. 30 'Kaa Kea ‑sɔ 'de 'mɛʋn "klu ‑wɛe ɛ jɔ 'kmʋ de. 31 'De 'wɩ ‑tuu" 'di ɛ, Sesi to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ ‑sa naa' 'de Galile mamaʋ ‑wɛe ‑ʋʋ nynia Selisalɛm ‑pee. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ ɔɔ' ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn kaan ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋɩ 'de israɛ‑nyʋ ‑pee.

32-33 ‑Pɔia" ‑tɩ ‑a jia ao 'tmʋa', ɛ ka : Dɛ Kea 'tmʋa 'de ‑a "bo ‑wi" ‑pee ɛ, ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa ʋʋa' "nynuu‑ ɛ, ‑apʋ ‑je ɛɛ' 'o nyni ‑ta. Kea ‑nɛ mɛ ‑ja Sesi 'kmʋ de, ka ɛ 'crɩɩa 'de Dafidɩ 'a 'dʋ 'a 'sɔɔn ‑nɛ 'di. Ɛɛ' wlu tu 'na :

‑Ɩn ‑nɩɛ 'ma "Ju ‑o, 'ɩn 'wlʋ ‑ʋn ‑ɛ ‑wɛ‑ ‑sɩan.

34 Ka Kea 'je ɔ "kunyɩɔ' ‑sa ‑wɛe ɔɔ' "ku sea ‑sɔan' "i blai ɛ 'tmʋɛ sese, ɛ 'na :

'Ma "diwan ‑cɛɛn'‑ 'ɩn "sia 'nynɩ 'de Dafidɩ ‑pee 'de ɛ, 'ma muɛ aopʋ‑ ɛ "nyɩa' see.

35 Ɛmɛ ‑tɩ ɛ 'nyɩɛ "kpei‑ ka 'de Dafidɩ 'a 'dʋ jrɛ' 'di ɛ 'na :

"Ju ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' nyɔ ɛ, ɛ se ɔɔ' ‑sɔn' ‑tɩ 'wɔɔin.

36 'De Dafidɩ ‑mɔ ɛ, ɔ nʋʋ Kea "juɔi 'mɛ 'de ɔɔ' ‑nɛ nɔ" 'di, 'sʋ ɔ 'mɛɛ, ‑wɛe nyʋ nmae ɔ i 'bo ɔ "bo ‑wi" ‑pʋn", 'de ɔ ‑sɔn'. 37 'Kaa "ju ‑jɔ Kea ja 'kmʋ de, ‑mɔ se ‑sɔan.

38 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma de'di ‑wi", dɛ ao 'jea juo ɛmɛ ‑nɩ 'de Sesi 'ʋn mɔ dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑tɩ a 'tmʋʋɛ 'de ao ‑pee. 39 'De nyɔ "o nyɔ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɩsaɩn ‑ɩ 'kwa Moisɩ 'a kɛ' sea nyʋ ‑seia' 'bɛɛ‑, ɔ seie nyʋ 'mɛ 'de ɩ 'kwa. 40 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' dɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa, ɩ je 'o nyni 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋ 'naa :

41 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ao nyʋ ‑flɛɛan' "jia 'e 'ʋn ɛ, tai' "maa aopʋ, ao "maa 'kwlɩ i, dɛ‑nʋɛ' dɛ 'ma mua nʋa' 'de aoa' nɔ" 'di ɛ, ‑bo nyɔ 'tmʋ ɛɛ' dɛ tu 'de ao ‑pee 'de ɛ, ao se ɛ tɔ' 'ʋn 'jei.

42 Pɔo ke Banabasɩ ‑kɔa' wlua' ‑wɛe ʋʋ "sia "kpae' ɛ, ʋʋa bae ʋʋpʋ i ʋʋ 'je 'de ji ‑kwlewɩ ‑ɛɛ mua nynia' "kpei, 'de ʋʋ 'je dɩ due' ‑nɛ 'tmʋ ke'wlɛ. 43 "Jrui 'kɩɩan' 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, Suifʋ 'a ‑tuu"‑tuu ‑ke nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa ʋʋpʋ o ɛ ʋʋ bla 'o Pɔo ke Banabasɩ 'de, ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i, 'de ʋʋ 'je Kea 'a 'saaʋn 'a ‑tɩ' ‑kli kpʋn.

44 ‑Kwlewɩ ‑tba' 'o ɛ, ‑kwlɔ ‑wee' ‑kwɛ‑ de, ‑wɛe ʋʋ ji Kea 'a wlu doin" o poa'. 45 Suifʋ‑wi" 'jea nyʋ ‑nʋ 'a "i‑tisʋn kaan 'sʋ "cɛi nʋa' "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ. 'Sʋ dɛ Pɔo a 'tmʋa ʋʋa ‑tuɛ" ‑tɩ' ‑kɔ' o i, ‑wɛe ʋʋa ‑cree" ɔ. 46 'Bomɔ Pɔo ke Banabasɩ "duo‑ 'kpɩ 'ʋn ‑wɛe ʋʋ wlu ka ʋʋ 'na : 'De aopʋ ‑pee mɔ Kea 'a wlu 'je 'tmʋʋɛ tɛin" 'de‑, 'kaa ka aomɔ ɔ ‑fuun ɛ nya ‑wɛe ao 'na ao se 'kmʋ dee 'a ‑tɩ' 'wɔɔin 'ja a, ‑mɛ ao se ɛɛ' ka nɩ, ‑mɛ ‑apʋ mɔ muɛ 'e nyʋ sea' Suifʋ nɩ o, 47 'kamɔ Tʋ"bo 'tmʋɛ 'de ‑a ‑pee, ɛ 'naa :

'Ɩn ‑te 'o ‑ʋn ‑ɛ, 'de ‑ɩn ‑je 'blʋa 'a ‑sɔn' nɩ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'pʋʋa' 'a ‑tɩ' 'de 'blʋa 'a "ti 'ɩn kpa.

48 Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ʋʋa nʋɛ 'mʋa‑, ʋʋa poɛ Kea 'a wlu ‑tɩ' o. Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑nʋʋa 'de 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑wee' 'jeɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

49 Kea 'a wlu ‑kɔ' Pisidiblʋa ‑wee' "klein ja. 50 'Kaa dɛwɔnɩnynʋkpae' ‑ʋʋa ni' nyʋ ‑wee' a ‑tea' ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbɛɛa' Kea ke nyʋ ‑nɩa nyʋ "jrukpɔ' i ‑teʋn 'bo Antiɔsɩ ɛ, ʋʋpʋ Suifʋ‑wi" paa ʋʋ bɩ ‑sɔn, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑te' Pɔo ke Banabasɩ 'a 'kle ‑tu" 'a ‑pʋn", 'de ʋʋ nʋ ʋʋpʋ i 'de ʋʋa' 'blʋa‑ 'di. 51 Pɔo ke Banabasɩ ‑gbao' ɛ ʋʋa' ‑kwlɔ 'ɔ "puue' ‑nɩa ʋʋ bʋ i ɛ, ‑wɛe ʋʋ mu Ikɔnɩ. 52 'Kaa nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, Kea 'a ‑Suu ‑nɩ 'de ʋʋpʋ 'ʋn ‑wɛe 'mʋa‑ a nʋ ʋʋpʋ.

14

Pɔo ke Banabasɩ nɩɛ 'o Ikɔnɩ

1 'Bo Ikɔnɩ ɛ, Pɔo ke Banabasɩ muɛ 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ', 'sʋ Suifʋ o, Glɛkɩ‑wi" 'a nɩ 'a ‑tuu"‑tuu ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 2 'Kaa Suifʋ jrʋ' ‑ʋʋ ‑nao" 'a Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑tɩ ɛ, ʋʋ paa nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ bɩ ‑sɔn 'de Pɔo ke Banabasɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ dɛsaʋn "jrii nʋ. 3 'Kaa Pɔo ke Banabasɩ ‑kwle 'o Ikɔnɩ 'mɛ kpɩɩn‑, ʋʋ ‑teɛ' Tʋ"bo ‑kwlɩ" ‑sisi' ‑wɛe ʋʋ 'pɛn 'e Tʋ"bo jai 'de ʋʋa wlu. Ka 'saaʋn 'a ‑tɩ' ʋʋa 'tmʋa ɩ nɩa tɔ' ɛ, Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa a to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'de jrii' ke dɩ klae" klae" ʋʋa nʋa 'ʋn. 4 Ɛɛ' dɛ tu nʋɛ' nyiɔpʋ ‑nɩa 'o Ikɔnɩ ʋʋ je 'ʋn ‑seea', jrʋ' nɩɛ 'e Suifʋ‑wi" 'a 'fɔ o, ‑wɛe jrʋ' nɩ 'e Sesi 'a dboʋn 'a 'fɔ o.

5 'Sʋ Suifʋ ke nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a klae" ‑wi" poɛ wlu ‑tadue ‑wɛe ʋʋa nmae dɩ 'de ʋʋ 'je Pɔo ke Banabasɩ 'kwa nynii ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ "soi i tbaa‑. 6 Ɩ 'kpa 'e Pɔo ke Banabasɩ doun" 'sʋ ʋʋ muɛ 'e Likaoniblʋa 'a ‑kwlɛ ‑ɩa 'nynɩ nɩa Litrɩ ke Dɛɛbʋ ke ɛ ‑kwlɛ jrɩ' ‑jia' ɩ 'dei 'dii. 7 ‑Wɛe ʋʋ ‑te ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' ‑pʋn" 'de ɩa' ‑kwlɛ tu 'dii.

Pɔo ke Banabasɩ nɩɛ 'o Litrɩ

8 'Bo Litrɩ ɛ, "ju due' ‑nɩ 'o ‑ɔ ‑te 'blʋɔi ‑crɔɔn', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' bɩ 'mɛɛ, ɔ klɔɔ' dɛ ‑tba' 'e ɔɔ' 'wlʋ nɔ" o, ɔ se na due'. 9 Dɛ Pɔo a 'tmʋa ɔɔ po ɛ doin" o, ‑wɛe Pɔo "si ɔ "jriɛ‑ 'sʋ ka ɔ ‑tea Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ɛ 'bɛɛa ɛ 'jea ɔɔ' 'wɛ‑ 'bɔɔ‑ ɔ 'jeɛ 'de ɔ 'ʋn. 'Sʋ ɔ kpa wlu "jɛi 'de ɔ ‑pee ɔ 'na : 10 ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑srɛi", ‑ɩn ‑je ‑ma bɩ "kpei nyna ! 'Sʋ "ju ‑nɔ ‑pliin" ɛ ɔɔ' bɩ "kpei kpleiin ‑wɛe ɔ ‑te naa' ‑pʋn". 11 ‑Ta nyʋ ‑kaan ʋʋpʋ 'de 'jeea dɛ Pɔo nʋa "jriɛ‑ 'sʋ, ʋʋ ‑saa ‑cruɛn" 'de Likaoniwlu 'di ʋʋ 'na : Nyʋ ‑jʋ ‑mʋ ‑kɩɩ' ‑snɛɛ nyiɔ 'ʋn ‑wɛe ‑ɩ ‑si" i 'de ‑ɩ ji ‑a "i ‑teea', ‑mɛ se nyiɔpʋ nɩ‑.

12 Ʋʋ 'daa‑ Banabasɩ Sipitɛɛ ‑kea, ‑wɛe ʋʋ 'daa‑ Pɔo Mɛɛkii ‑kea, dɛ‑nʋɛ' Pɔo mɔ ‑ɔɔ ‑sa wlu' i. 13 'Sʋ ʋʋa' kɔun ‑ɛɛ ‑gbu" nɩa 'o ‑kwlɔ ‑sɔn ʋʋa 'daa‑ Sipitɛɛ ɛɛ' 'sraa ‑sai "duɛ bli' 'ʋn ‑wɛe ɔ blɩ ‑gbɩn' 'di. 'Sʋ ɔ kpɩ 'e ‑kwlɔ 'ɔ kpae" "wɔin, ɔ ke nyiɔpʋ a ‑pɔn ʋʋ 'jɩ 'sraa‑ ‑sa ʋʋ 'e Banabasɩ ke Pɔo "nyɩ. 14 Ɩmɩ Sesi 'a dboʋn Banabasɩ ke Pɔo 'wɔn 'sʋ ʋʋ 'faeɛ ʋʋa' 'ʋnpaadɩ i ‑wɛe ʋʋ kpa plea' 'de nyʋ ‑kwea 'de "wɔɔa' 'ʋn ʋʋ 'na : 15 'Oo nyiɔpʋ, dɛɛ‑tɩ aoa nʋ kan' ‑mɔ' ɛ ? ‑Amɔ se Kea nɩ‑, ‑a ‑nɩɛ nyiɔ ‑o ‑ke ka ao nɩa, ‑wɛe ‑a ‑ja aopʋ ‑pɔia" ‑tɩ. ‑Aa ‑da aopʋ 'mɛ ‑wɛe ao 'je dɩ ‑gbai" ‑nɩ kwa ‑sɔn ‑saa‑, 'de ao 'je 'e 'kmʋnɩ Kea o "biie‑. Ɛmɛ ‑nʋ' 'blʋa‑ ke jaʋn ke, 'tɔniɛ ke dɩ "klein ‑nɩa 'e ɛ ‑sɔn ke‑. 16 Ɛɛ' Kea tu tɛin" ɛ, ɛ "taiɛ 'blʋa‑ ‑wee' "i, ʋʋa jea ʋʋa' ‑nɛ 'tʋnnʋ ‑je kpa. 17 'Kaa ɛɛ to ɛɛ' ‑cɛ" 'mɛ jeejee 'de dɩ 'dɔe ɛɛ nʋa nyʋ "jrii 'ʋn. Ɛɛ dbaa "ni 'mɛ 'de ao "kpei, ‑wɛe aoa nʋ ‑tiɔn 'de ɛɛ 'wlʋ dɛ 'ʋn. Ɛɛ "nyɩ ao diidɛ 'mɛ, ‑wɛe dɛ "o dɛ jrɛ' 'ɛ ‑pɔn aopʋ 'kwa, 'de ɛɛ "jii 'mʋa‑ 'de ao pɛe o. 18 Wlu Sesi 'a dboʋn 'tmʋa 'mʋa‑, ‑wɛe ʋʋ 'jea nyiɔpʋ ‑nʋ ‑je de kaan 'de ʋʋa' 'sraa‑satɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ 'jeeɛ 'kle i.

19 'Sʋ Suifʋ‑wi" ‑wlʋa Antiɔsɩ ke Ikɔnɩ ‑ji', ‑ʋʋ ‑paa nyiɔpʋ bɩ ‑sɔn, ‑wɛe ʋʋ tbaa Pɔo "soi 'de ʋʋ "klɔ i ‑wɛe ʋʋ ‑sɔ 'o ‑kwlɔ. ‑Bo ʋʋpʋ mɔ ɔ sea 'je ɛ, ʋʋ 'na ‑mɛ ɔ 'mɛɛ 'de‑. 20 'Kaa Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ‑gbae' ɔ 'dei 'sʋ ɔ sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ mu 'o ‑kwlɔ ‑nɛ 'di de. Ɛɛ' ‑sɔn' jrɛ' ‑sɩn' ɔ ke Banabasɩ muɛ Dɛɛbʋ.

Pɔo ke Banabasɩ muɛ Antiɔsɩ de 'de Siriblʋa "kpei

21 'Sʋ ʋʋ 'tmʋɛ Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'bo Dɛɛbʋ, ʋʋ 'je 'o klai" nynuu ‑tuu"‑tuu, ‑wɛe ʋʋ mu Litrɩ ke Ikɔnɩ de, 'de ʋʋa jea Antiɔsɩ de mu. 22 Ʋʋ ‑tuɛ" nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑tɩ' ‑kwlɩ' i, ‑wɛe ʋʋ kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i 'de ʋʋ 'je nai" 'ble 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn, ʋʋ 'na : 'De 'kle ‑tuu"‑tuu 'ʋn mɔ ‑a ‑je cɛɛn‑ ‑wɛe ‑a ‑je Kea 'a tʋ"bo ‑kwlɔ 'di mu.

23 ‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ ʋʋa mua 'dii ɛ, ʋʋa ‑teɛ' nyʋsoa ‑wi" Kea ‑gbu "jru kpɔ' i due 'due, ʋʋ ke ʋʋa bae Kea, ʋʋa 'bɔ wɔn ‑tadue, ‑wɛe ‑bo ʋʋ ‑kwɛ‑ ‑mɛ "i ɛ, ʋʋa ‑teɛ' ʋʋpʋ Tʋ"bo ‑ɛɛ ‑tɩ' ʋʋ 'jea tɔ' 'ʋn kwa. 24 'Sʋ ʋʋ 'kpa ‑jei" ‑wɛe ʋʋ cɛn Pisidiblʋa 'ʋn ‑tie" 'de ʋʋ nyni 'e Pamfiliblʋa "kpei. 25 Ʋʋ 'tmʋɛ Kea 'a ‑tɩ' 'bo Pɛɛse ‑wɛe ʋʋ cɛn 'o ‑mɔ ‑tie" 'de ʋʋ mu Atali. 26 'Bomɔ ʋʋ 'jaa ‑bato' ‑wɛe ʋʋ mu Antiɔsɩ ʋʋ 'wlʋa de. 'Bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di mɔ ʋʋ ‑tee ʋʋ Kea 'a 'saaʋn kwa 'de dbo ʋʋa 'wlʋa nʋa' 'a ‑tɩ' 'ʋn.

27 ‑Ta ʋʋ nynia, ʋʋ 'da Kea ‑gbu ‑wee' 'mɛ, ‑wɛe dɩ "klein Kea nʋa ʋʋ po ɩa' "kuan ʋʋ 'na : Kea kaiɛn ɛɛ' tɔ' 'ʋn 'je ‑je wɔn 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑ke. 28 Ɛ 'wlʋa 'o ɛ, ʋʋ ke nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑teɛ i 'de nɔ" ‑tuu"‑tuu 'di 'bo Antiɔsɩ.

15

"Jrui 'kɩɩan' klaa" ‑nʋʋa 'bo Selisalɛm

1 Nyʋ jrʋ' ‑wlʋ 'e Suide ‑wɛe ‑ʋʋ mu 'e Antiɔsɩ 'de ‑ʋʋ ‑te Kletiɛn‑wi" ‑nɩa 'e dɛ tɔɔa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : ‑Bo ao se 'klɛn mu ɛ, ‑mɛ ao se 'pʋi, 'kamɔ Moisɩ 'a kɛ' 'da. 2 Pɔo ke Banabasɩ ke ʋʋ ‑siɛ' 'wɔin, ɛ nʋɛ' ʋʋa jea ba o ‑too'. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn Kletiɛn‑wi" ‑nɩa 'o Antiɔsɩ 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn ‑wɛe Pɔo ke Banabasɩ ke nyʋ jrʋ' 'je 'e ʋʋ "klu 'wlʋ 'de ʋʋ 'je Sesi 'a dboʋn ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" muɛ 'e Selisalɛm, ‑wɛe ʋʋ 'je ‑tɩ' ‑nɩ "kpei‑ ‑seea'.

3 Ʋʋ ‑kɔa' ‑tɩ' pooa' 'sʋ Kea ‑gbu dboɛ ʋʋpʋ Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ mu. Ʋʋ cɛn Fenisi ke Samadi 'ʋn, ‑wɛe ka nyʋ 'srʋ "biia 'de Kea o ɛ, ʋʋa 'tmʋ ɩ 'de Kletiɛn‑wi" ‑pee. 'Sʋ ɩa' ‑tɩ' tu "jiiɛ ʋʋpʋ 'mʋa‑ 'ʋn. 4 Ʋʋ nynia Selisalɛm ɛ, Kea ‑gbu ke Sesi 'a dboʋn ke nyʋ‑cɔɩn' kpʋʋn ɛ ʋʋ sɩn 'sɔɔn, ‑wɛe dɩ "klein ʋʋ ke Kea nʋa 'de ʋʋ po ɩa' "kuan. 5 'Sʋ Fariseɛn‑wi" 'a jrʋ' ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn sɔn 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ wlu ‑ke ʋʋ 'na : Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je 'klɛn mu ‑o, ‑wɛe ʋʋ 'e Moisɩ 'a kɛ' wɔn 'je ‑ke.

6 ‑Wɛe Sesi 'a dboʋn ke nyʋ‑cɔɩn' 'kɩɩn‑ "jrui 'de ʋʋ 'je ɩa' ‑tɩ' tu 'mii bla 'pepe. 7 Ʋʋ 'tmʋɛ ‑tmʋ ‑tmʋ 'sʋ ɛ, Piɛi sɔn 'ʋn 'ɛ, 'de ɔ 'na : 'Ma de'di ‑wi", ka Kea kpa 'de ao "klu sʋn sese ‑wɛe ɛ ‑sa 'e 'ʋn ɛ, ‑wɛe nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'je ‑pɔia" wlu 'wɔn 'de 'ʋn 'wɔn ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je, ao 'je kan' 'mɛ. 8 Kea ‑ɛ ‑jua nyʋ ‑wee' 'a pɛe ka ɛ kpʋn a ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn ɛ, ɛɛ to ɛɛ' sʋn 'mɛ. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ "nyɩ ʋʋpʋ ɛɛ' ‑Suu ka ɛ nʋa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ‑ke ɛ. 9 Ɛ se ʋʋ ke ‑a "kpei ‑seea', ɛ wɔɔ ʋʋa' pɛe 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'jeɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 10 Kaan la 'ja 'ee, dɛɛ‑tɩ aoa ‑tɩn' Kea i, ‑wɛe ‑gbɛ ‑a ‑ke ‑a "bo ‑wi" sea 'blea 'bɛɛ‑, 'de aoa ‑teɛ' 'o nyʋ 'srʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "jru ɛ‑ ? 11 'Kaa 'de Tʋ"bo Sesi 'a 'saaʋn mɔ ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑wɛe ‑a ‑je 'pʋʋa', 'kamɔ ʋʋpʋ mʋ nʋ 'pʋʋa' 'jesʋn ‑ke.

12 'Bo ɔɔ' wlu "kpei 'sʋ 'cɛ ‑kwea de ‑wee' nʋɛ ‑tun" a ‑wɛe ʋʋa po 'e Banabasɩ ke Pɔo 'wɔn doin" i, 'de jrii' ke dɩ "klein Kea cɛɛan 'de ʋʋpʋ 'ʋn ‑wɛe ɛ nʋa 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ "klu ɛ, 'de ʋʋa po ɩa' "kuan.

13 Ʋʋ ‑kɔa' wlua' 'sʋ Sakɩ "duɛ wlu 'ʋn ɔ 'na : 'Ma de'di ‑wi", ao po 'ma wlu doin" o. 14 Ka Kea kpa 'de 'blʋa 'dinyʋ "klu sʋn ‑wɛe ɛ ‑teea nyʋ kpɔi" 'de ʋʋ 'jea ɛɛ' nyʋ nɩ ɛ, ɩmɩ Simɔ Piɛi 'tmʋ. 15 Ɛɛ' dɛ tu ɛ, ɛ ke wlu Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa sese ɛ, ɩmɩ ‑kooɔ'‑. Ɩa' wlu tu 'naa : 16 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ma muɛ jia' ‑wɛe 'ɩn 'je Dafidɩ 'a ‑gbu" blua ‑klu' ‑sa, ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' 'ka ‑gbɩn nmae, 'de 'ɩn 'je ɛ "jɛi "i kpa. 17 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe nyʋ "klein ‑sia 'o 'je Tʋ"bo i ‑pɔn ɛ ke 'blʋa 'a blo' wɔn ‑wee' ‑sia" 'ma 'nynɩ "kpei ke‑. 18 Tʋ"bo ‑ɛ ‑sa dɩ ‑nɩ 'kwla a, dɛ ɛ 'tmʋa tɛin" sese, ɛmɛ ‑nao. 19 Ɛmɛ ‑tɩ 'mɔ 'naa nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ "biia 'e Kea o ɛ, ‑a ‑bo ʋʋpʋ 'kle "kpei jaa. 20 'Kaa ‑a ‑crɩ 'sbɛ‑ ‑a ‑je ʋʋpʋ kpa, ‑wɛe ʋʋ 'je nmi ʋʋ ‑saa 'sraa 'ʋn ʋʋ "nyɩa kɔin 'a di ‑tɩ 'bɔ, ʋʋ 'je 'nynɩ ‑san nʋ‑tɩ 'bɔ, ʋʋ 'je nmi ‑ɛ ‑mɛa fuan "fun di ‑tɩ 'bɔ, ɛ ke nmi 'a nmɔ ke‑. 21 Dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑wlʋa 'e sese o ɛ, nyʋ ‑te ‑kwlɔ 'dii dodo‑ ‑wɛe ‑ʋʋa nʋ Moisɩ 'a kɛ' 'dii ‑kwlewɩ "o ‑kwlewɩ "kpei 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii jeejee.

'Sbɛ ‑ɛ mua 'e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o ɛ

22 'Sʋ Sesi 'a dboʋn o, nyʋ‑cɔɩn' o, Kea ‑gbu ‑wee' 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ 'je 'o nyʋ jrʋ' 'de ʋʋpʋ "klu ‑sa 'de ʋʋ 'je ʋʋpʋ ke Pɔo ke Banabasɩ Antiɔsɩ dbo. 'Sʋ ʋʋ ‑sa 'o Suidɩ ‑ʋʋa 'daa Basabasɩ ke Silasɩ ke, ka ʋʋ nɩa 'sɔɔn ɔ, ʋʋ nɩɛ dɛwɔn 'de ʋʋa' de'di ‑wi" "klu. 23 Ʋʋpʋ ʋʋ ‑tu" 'sbɛ ‑nɛ kwa ‑ʋʋ ‑je ɛ kpa. Dɛ ‑crɩɩa' 'de ɛ 'di ɛ ka : Sesi 'a dboʋn ke nyʋ ‑cɔʋn' ke aoa' de'di ‑wi" ‑nɩa 'nɔ Selisalɛm, ‑apʋ ‑ɔɔ ja aopʋ nyʋ ‑ɔ sea Suifʋ nɩ 'jewlu. Ao ‑nɩa 'o Antiɔsɩ o, ‑ɔ ‑nɩa 'e Siri ke Silisi ‑ɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ao nɩɛ ‑aa de'di ‑wi" ‑o. 24 Ka nyʋ 'wlʋa 'nɔ ‑a o ‑wɛe ʋʋ ‑tua" ao tɔ' i pleea' ‑pʋn", 'de wlu ʋʋ 'tmʋa ao ‑pee ‑wɛe aoa' pɛe a ‑sian. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ‑a se ʋʋpʋ wlu ‑tu". 25 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑wee' 'kɩɩn‑ "jrui ‑wɛe ‑a ‑sa nyʋ ‑pʋn" 'de ‑aa dbo ʋʋpʋ 'de ao o, ‑wɛe ʋʋa mu Banabasɩ ke Pɔo ‑ʋʋ ‑nɩa ‑aa ‑tɩ' kmaʋn ‑jei" jaa'. 26 nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ to 'e ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ 'mɛ 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 27 ‑Aa dbo Suidɩ ke Silasɩ 'mɛ, ‑wɛe dɛ ‑a ‑crɩa 'nɔ ɛ, ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'je ɛ 'e 'wɔn jaa‑ 'de ʋʋ 'je ɛ 'tmʋ 'de ao ‑pee. 28 Dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑Suu ke ‑a poɛ wlu ‑tadue ‑wɛe ‑a ‑bo aopʋ ‑gbɛ jrɛ' "jru ‑teɛ', ‑bo ɛ se dɩ ‑kɔan ‑tɩ' mɩ ‑a ‑tmʋ 'de ao ‑pee nɩ ɛ. 29 Ɩa' dɩ tu ka : ao 'bo nmi ʋʋ ‑saa 'sraa‑ ‑wɛe ʋʋ "nyɩa kɔin diiɛ, ao 'bo nmi ‑ɛ ‑mɛa fuan "fun 'ʋn diiɛ, ao 'bo nmi 'a nymɔ diiɛ, ao 'bɔ 'nynɩ ‑san o ‑ke. ‑Bo aoa sea aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑tu" 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɛ nmɔ "jrii. Kea sie aopʋ o !

30 Ʋʋpʋ mɔ poa Kea ‑gbu wlu 'sʋ ʋʋ 'kpao 'wɛ ʋʋ muɛ Antiɔsɩ. ‑Wɛe ʋʋ 'kɩɩɛn Kletiɛn‑wi" "jrui 'de ʋʋ "nyɩ ʋʋpʋ 'sbɛ ‑nɛ. 31 Ʋʋ ‑kɔa' ɛ 'dii nʋa' 'sʋ ɛɛ' wlu "sii ʋʋpʋ 'a dɩ 'e 'wɛ. 32 Suidɩ ke Silasɩ ‑nɩa Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ 'tmʋɛ ɩ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ʋʋ kuu Kletiɛn‑wi" 'a dɩ i 'de ʋʋ "nyɩ ʋʋpʋ 'kpɩ. 33 Ʋʋ nʋa 'o Antiɔsɩ 'wɩ pla ‑wɛe ʋʋa' de'di ‑wi" po ʋʋpʋ "diwan ‑wɛe ʋʋ "tai ʋʋpʋ "i 'de 'flɛ 'ʋn 'de ʋʋ 'je nyʋ ‑dbʋʋ' ‑pʋ' o de mu. 34 'Kaa Silasɩ 'na ɔɔ' 'mʋa‑ sia' nʋɔ 'tʋn.

35 Pɔo ke Banabasɩ ‑teɛ i 'bo Antiɔsɩ ‑wɛe ʋʋ ke nyʋ jrʋ' a tɔɔ nyʋ Tʋ"bo 'a ‑pɔia" wlu‑.

Pɔo ke Banabasɩ ‑seea' i

36 Nɔ" jrɛ' ‑sia' 'o 'sʋ Pɔo wluɛ Banabasɩ ‑pee ɔ 'na : ‑A mu ‑kwlɛ "klein ‑a ‑jiia 'dii 'de ‑a ‑tmʋa Tʋ"bo 'a wlu ɛ, ‑aa de'di ‑wi" ‑nɩa ɩ 'dii ɛ, ‑a ‑je ʋʋpʋ "i ‑tee' ‑wɛe ‑a ‑je ʋʋa' Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ 'je.

37 'Sʋ Banabasɩ nɩɛ "i ʋʋ ke San Makɩ 'je mu. 38 'Kaa ɔɔ' mu ‑tɩ se Pɔo 'tʋn nʋ, dɛ‑nʋɛ' ɔ siɛ ʋʋpʋ 'de Panfili, ɔ se ʋʋpʋ kpa dbo ʋʋa nʋa ɔɔ' 'je ɛɛ' ‑ta. 39 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ se ba 'a wlu 'mii 'wɔn 'sʋ ʋʋ je i ‑seea'. Banabasɩ "dua Makɩ 'ʋn ɛ, ɔ ke ɔ muɛ 'e Siprɩ 'bo 'tɔniɛ 'ɛ bɩ 'nynɩ.

40 Pɔo ‑mɔ ‑sa 'o Silasɩ, ʋʋa' de'di ‑wi" ‑te' ʋʋ Tʋ"bo 'a 'saaʋn kwa 'sasa, ‑wɛe ʋʋ 'kpa ‑jei". 41 Ʋʋ pleɛ Siriblʋa ke Silisiblʋa "kpei‑, ‑wɛe ʋʋ kuu Kea ‑gbi 'a dɩ i.

16

Timote kpa Pɔo ke Silasɩ ke

1 'Bo ɔ nyni 'o Dɛɛbʋ ‑wɛe ɔ mu Litrɩ, 'bomɔ "ju due' nɩ, ɔ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Timote. Ɔ de nɩɛ Suifʋ 'nynɔ ‑wɛe ʋ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑sisi', 'kaa ɔ "bo nɩɛ Klɛkɩi ‑o. 2 Kletiɛn‑wi" ‑nɩa 'o Litrɩ ke Ikɔnɩ ɛ, ʋʋa poɛ ɔɔ' Kea 'a ‑jei" naa 'a 'kpa. 3 Pɔo nɩɛ "i ɔ ke Timote 'je mu. 'Sʋ ɔ "duo‑ ɔ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ kpɔ 'klɛn 'de Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑nɩa 'e ɛɛ' 'blʋa 'a 'fɔ tu o 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑wee' "klein juɛ' ka ɔ "bo nɩa Klɛkɩi ɛ. 4 ‑Kwlɔ "o ‑kwlɔ ɔɔ jiia 'dii ɛ, dɩ "klein Sesi 'a dboʋn ke nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" 'bɛɛa wlu 'ʋn 'bo Selisalɛm ɛ, ɩmɩ ɔɔ 'tmʋ 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑pee ‑wɛe ʋʋ 'jɩ wɔn 'je. 5 Kea ‑gbi a 'bleɛ 'kpɩ 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ‑wɛe ɩa 'kpa "kpei 'wɩ "o 'wɩ.

6 Pɔo‑wi" mua Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' 'de Asi 'a 'blee‑blʋɩ "kpei ɛ, Tʋ"bo 'a ‑Suu kaan ʋʋpʋ ‑je de. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑gbee' Frisiblʋa ke Galasiblʋa 'mɛ, ʋʋ jɩ 'ʋn ‑tie" cɛn. 7 ‑Ta ʋʋ nynia 'o Misiblʋa ‑pʋn" ɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je 'e Bitini mu 'de‑, 'kaa Sesi 'a ‑Suu se ʋʋ ɛɛ' ‑je "nyɩ. 8 'Sʋ ʋʋ cɛn Misiblʋa 'ʋn ‑tie" ‑wɛe ʋʋ mu 'o ‑kwlɔ ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Troasɩ. 'Bo ʋʋa' ‑bato' kpʋʋn 'kpʋʋ. 9 "Maʋ' 'sʋ ɛ Pɔo 'jeɛ Masedoanɩ i due' 'de jajri 'ʋn ‑ɔɔ bae ɔ i, 'de ‑ɔ ‑na : ‑Ɩn ji 'nɔ ‑a o 'de Masedoanɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑a sʋn o po.

Luikɩ ke ʋʋ mu'

10 Pɔo ‑kɔa' ja ‑nɛ 'ɛ jaa' 'sʋ ɛ, 'bomɔ ‑a ‑sri" ‑aa ‑pɔn 'e Masedoanɩ‑blʋa "kpei mu ‑kɔ i, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑je kan' 'mɛ Kea 'a ‑cɛ" ‑da ‑aʋn 'de ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei ‑wɛe ‑a ‑je ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑nɩa 'emu ‑pee.

Lidi 'jeɛ Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'bo Filipʋ

11 ‑A ‑kpa ‑bato' 'di 'bo Troasɩ ‑a muɛ Samotrasɩ ‑wɛe ‑sɔn' ‑sɩn' 'de ‑a mu Neapoli. 12 'Bomɔ ‑a ‑wlʋ 'de ‑a mu 'o Filipʋ. Ɛmɛ ‑nɩ Masedoanɩ ‑blʋa 'a "i‑saa ‑kwlɔ Rɔmʋ 'a "sʋɩ ‑wi" 'blea. ‑A nʋɛ 'o 'wɩ pla.

13 ‑Kwlewɩ o ɛ, ‑a ‑wlʋ 'o ‑kwlɔ 'mɛ, ‑wɛe ‑a mu 'e "ni ‑kwlɩ". ‑Amɔ ‑ɔɔ naa tɔ' i 'de ɛ, ‑a ‑na 'bomɔ Suifʋ‑wi" 'a Kea bae 'ɩn nɩ‑. ‑A ‑teɛ i 'bomu ‑wɛe ‑aa ‑wlu 'nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑kɩɩan' "jrui ‑pee. 14 Ʋʋa' due 'a 'nynɩ ‑nɩ Lidi. Ʋ 'wlʋɛ 'o ‑kwlɔ Tiatii 'di ‑wɛe ʋa ple "wlii‑, ɩa' "jri ‑sain 'a. Ʋʋa' 'nynɔkpao' tu ɛ, ʋa pleeɛ Kea ‑wɛe ʋa po ‑aa wlu doin" o. 'Sʋ Tʋ"bo kaiɛn ʋa' pɛe wɔn ‑wɛe dɛ Pɔo a 'tmʋa ʋa poɛ doun" o ‑snii'. 15 Ʋ ke ʋa' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑wee' pooa "ni "jru 'sʋ ɛ, ʋ 'da ‑aʋn 'ɛ 'de ʋ 'na : Ka 'ɩn 'jea Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑cɛɛn'‑, ‑bo ao 'je kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao ji 'de 'ʋn wɔin" koo‑. ‑Wɛe ʋ 'nɛ ‑a "mlai mamaʋ 'sʋ ‑a ‑wɔɔn' 'o.

Pɔo ke Silasɩ 'de Filipʋ ‑kasogbu 'di

16 'Wɩ jrɛ' o, ‑ta ‑aa mua 'e Kea bae 'ɩn ɛ, dbonʋnynɔkpao' due' ‑jaa' ‑a "i. sɛn 'ɛ ‑suu ‑nɩ 'de ʋ 'ʋn ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ 'de ʋa ‑si' dɩ ‑wɛe ʋa 'je 'wɛi ‑tuu" 'de ʋa "nyɩ ʋa' jeʋn ‑wi". 17 'Sʋ ʋ ‑teɛ ‑a ‑ke Pɔo 'a 'de naa' ‑pʋn", ‑wɛe ʋa "wɔ ʋ 'na : Nyʋ ‑nʋ, ʋʋ nɩɛ Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a dbonʋʋn ‑o, 'pʋ‑je mɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ʋʋa 'tmʋ 'de ao ‑pee. 18 Ʋ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de 'wɩ pla 'di. Pɔo sea 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn 'sʋ ɔ "biiɛ i 'de ʋ o, ‑wɛe ɔ wlu ‑suusaʋn ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'tmʋʋ ɛ 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn, ɛ 'wlʋ 'e "junynɔkpao' ‑nʋ 'ʋn ! 'Bo ɛ "sri, ɛ je 'de ʋ 'ʋn 'wlʋ.

19 Nyʋ ‑blea dbonʋnynɔkpao' ‑nʋ 'jea kan' ka ʋʋa' crɔn' 'ɔ ‑jeblʋ a jia "i cean' 'sʋ, ʋʋ kpʋn Pɔo ke Silasɩ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'bo ‑kwlɔʋnjeʋn "juɔi. 20 'De ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'e Rɔmʋ‑kɔʋn 'a 'pee 'jeʋn o, ‑wɛe ʋʋ 'na : Nyʋ ‑ʋʋa dooa ‑aa ‑kwlɔ, ʋʋ ka. 21 Ʋʋ nɩɛ Suifʋ‑wi" ‑o, kplɩn ‑aa kɛ' 'na nyʋ 'bo nʋɛ, ɩmɩ ʋʋa tɔɔ ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa Rɔmʋ‑kɔʋn ‑wɛe ‑a ‑je 'wɔɔn' 'de ‑a ‑je nʋ.

22 'Sʋ nyʋ ‑wee' "klein nyna ja, ‑wɛe ‑kwlɔʋnjeʋn ‑sa Pɔo ke Silasɩ dɩ kui, 'de ʋʋ cɛn 'o wlu ‑wɛe ʋʋ kpa ʋʋpʋ klae 'ʋn. 23 Ʋʋ ‑kɔa' ʋʋpʋ 'a blaa' 'sʋ ʋʋ po ʋʋpʋ ‑kaso 'di, ‑wɛe ʋʋ 'tmʋʋ ‑kasogbu i fuoi 'de ɔ 'je ʋʋpʋ i fuo ka ‑cɔɔn' ka. 24 ‑Kasogbu i fuoi ‑mɔ 'wɔan ‑mɛ 'sʋ ɛ, ɔ kpa ʋʋpʋ 'de ‑kasogbu 'a wɔn ‑nɩa 'e de 'di ‑wee' ɔ po ʋʋpʋ ‑gbii‑ bʋ'.

25 ‑Too' ‑kwea 'sʋ Pɔo ke Silasɩ ‑teɛ baea' ke blea' ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i. Nyʋ ‑nɩa 'e ‑kaso 'di ‑wee' a 'wɔn ʋʋpʋ 'a wlu 'mɛ. 26 Ʋʋa ‑gbʋan 'emu 'sʋ 'blʋa‑ crɛ', 'sʋ ‑kasogbu 'a ‑gban ‑wee' a ‑suua' i. 'Bomɔ ‑kasogbu 'a kpae" ‑wee' "sri ɩ kain "wɔin, ‑gbaacɩɛ' dbi ‑sria" ‑kaso 'diʋn ‑wee' cɛn'. 27 ‑Ta ‑kasogbu i fuoi a sɔan "nyɩɔ' 'sʋ ɛ, ‑mɛ ‑kasogbu 'a kpae" ‑wee' flɔn wɔn, 'sʋ ɔ ‑sa ɔɔ' ‑cnɛ kpla', ɔ 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'dbaa', ɔɔ naa tɔ' i ɔ 'na ‑mɛ nyʋ ‑nɩa ‑kaso 'di ‑wee' 'kpa 'kwla 'de‑. 28 'Kaa Pɔo bla ‑ke, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛ" dɛsaʋn "jrii nʋɛ, ‑a ‑wee' "klein nɩ ‑ta 'mɛ. 29 'Sʋ ‑kasogbu ifuoi ‑teeɛ' nɛ i, ‑wɛe ɔ 'wlaa 'e ‑kasogbu 'di 'de "kpei crɛɛa' 'ʋn. Ɔɔ' dɩ a crɛ', faʋn a nʋɔ'. 'Sʋ ɔ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo Pɔo ke Silasɩ "juɔi. 30 Ɔ "siiɛ ʋʋpʋ "kpae', ‑wɛe ɔ 'na : Tʋ"bo ‑wi", dɛ 'ɩn 'je nʋ 'de 'ɩn 'je 'pʋ ɛ‑ ? 31 'Sʋ Pɔo ke Silasɩ 'na : ‑Ɩn ‑je Tʋ"bo Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'pʋ, ‑mɔ e ‑ma ‑gbu" ‑sɔn nyʋ e‑. 32 ‑Wɛe ʋʋ ‑te Tʋ"bo 'a wlu 'tmʋa' ‑pʋn" 'de ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ ‑pee.

33 'De ɛɛ' "maʋ'wɩ tu 'di ɛ, ɔ "duo‑ ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ mu 'de ɔ wɔin" 'de ɔ jre ʋʋpʋ 'a ‑ci". 'Bo ɛ "sri ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ je "ni "jru pooɛ‑. 34 'De ɔ "nyɩ ʋʋpʋ diidɛ, 'sʋ ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ a nʋɛ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'jeɛ Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn.

35 ‑Sɔn' ‑sɩan' 'sʋ ‑kwlɔʋnjeʋn dboɛ nyʋ 'de ‑kasogbu ifuoi o ‑wɛe ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑sii" nyʋ ‑nʋ i. 36 ‑Wɛe ‑kasogbu ifuoi 'tmʋ ɩ 'de Pɔo ke Silasɩ ‑pee ɔ 'na : Rɔmʋ 'a ‑kwlɔʋnjeʋn dboɛ nyʋ ʋʋ 'naa 'ɩn "sii aopʋ i, ao 'bɛɛ‑ ao 'je "kpae' "si la ‑wɛe ao 'je mu 'de 'flɛ 'ʋn. 37 'Kaa Pɔo wlu' 'de nyʋ ʋʋ dboa ‑pee ɔ 'na : Ʋʋ bla ‑aʋn ɛ 'bo nyʋ ‑kwea, 'de ʋʋ se ‑aa 'pee 'je 'sʋ ʋʋ po ‑a ‑kaso 'di, ‑jɛ kaan 'sʋ ʋʋa dboɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ 'je ‑a i "sii wɔɔ‑. 'De ‑mɛ 'kamɔ ‑a ‑nɩ Romɛ koun 'a ‑cɛ" 'kpa, ɛ se 'bɛɛ‑. ‑Bo ao mu ɛ, ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa ji ‑wɛe ʋʋ 'je ‑a i "sii‑.

38 Nyʋ ʋʋ dboa kpa wlu ‑nɛ ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ ɛ 'de ‑kwlɔʋnjeʋn ‑pee 'sʋ ka Pɔo ke Silasɩ nɩa Rɔmʋ‑kɔʋn ɛɛ' dɛ waa ʋʋpʋ 'dii. 39 'Sʋ ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa ji' ‑wɛe ʋʋ jaa Pɔo ke Silasɩ 'a pɛe ja 'de ʋʋ ‑sʋ ‑kaso 'di, ‑wɛe ʋʋ bae ʋʋpʋ i 'de ʋʋ 'je 'o ‑kwlɔ 'wlʋ.

40 Pɔo‑wi" 'wlʋa ‑kaso 'di ɛ, ʋʋ muɛ 'e Lidi o ‑gbɛin", ʋʋ ke ʋʋa' de'di ‑wi" 'jeea 'sʋ ɛ, ʋʋ kuuɛ ʋʋpʋ 'a dɩ i ‑wɛe ʋʋ 'kpa ‑jei".

17

Pɔo ke Silasɩ muɛ Tesalonikɩ

1 Pɔo ke Silasɩ cɛɛn Anfipoli ke Apoloni ‑wɛe ʋʋ nyni Tesalonikɩ. 'Bomɔ Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu due' nɩ‑. 2 Pɔo pa 'e ɛ 'di, ka ɔɔ nʋa see ɛ. 'De ‑kwlewɩ taan 'di ɛ, ɔ ke ʋʋa ‑too' ɛ ba o 'de Kea 'a wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 3 Ka Sesi 'jea 'kle 'je 'de ɔ 'jea "kunyɩɔ' sɔn ɛ, ɔɔ ‑sɛ' wɔ 'pepe 'de ʋʋ ‑pee, ɔ 'na : Sesi ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ma 'tmʋa 'de ao ‑pee ‑ta, ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ. 4 Suifʋ jrʋ' 'je ɔɔ' wlu tɔ' 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ ke Pɔo ke Silasɩ po kɩɩn ‑tadue. 'Kamɔ Glɛkɩ‑wi" 'a ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋa pleea Kea nʋ ‑ke, ɛ ke dɛwɔnɩnynʋkpae' ‑tuu"‑tuu ke‑.

5 'Kaa "cɛi nʋa' "ji 'e Suifʋ jrʋ' 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ʋʋ 'kɩɩɛn 'diwɔnyniʋn ‑gbai" "jrui ‑kɩɩn ‑kɩɩn"‑, ‑wɛe ʋʋ ‑sa ‑tiba ‑klu' 'bo ‑kwlɔ. 'Sʋ ʋʋ muɛ 'e Sasɔn o ‑gbu" 'de ʋʋ 'je Pɔo ke Silasɩ kpʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'bo nyʋ "juɔi ja‑. 6 Ʋʋ sea Pɔo ke Silasɩ 'je 'sʋ ɛ, ʋʋ kpʋn Sasɔn ke Kea 'a ‑jei" naaʋn jrʋ' 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'de ‑kwlɔʋnjeʋn "juɔi, ‑wɛe ʋʋ ‑te ‑cruɛn" ‑saa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Nyʋ ‑nʋ, ‑ʋʋ ‑gbɔoa' 'kmʋ ‑wee', ʋʋpʋ ‑ji" ‑ta ‑kwlɔ ‑ke ‑wɛe Sasɔn po ‑gbu". 7 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein a blaa 'blʋajei Sesaa 'a kɛ' wɔn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'na : 'Beɔ deejrɔ' ‑nɩ 'kmʋ ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Sesi.

8 Wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "siɛ ‑kwlɔʋnjeʋn ke nyʋ ‑kwea de "i. 9 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Sasɔn ke ɔɔ' "dɛi‑wi" ‑teɛ' 'o dɛ i ‑wɛe ʋʋ "tai‑ ʋʋpʋ "i.

Pɔo ke Silasɩ muɛ Bere

10 'Bomɔ Kea 'a ‑jei" naaʋn "sri "maʋ' ʋʋ kpa Pɔo ke Silasɩ ‑jei" 'de Bere. Ʋʋ nynia 'o Bere ɛ, ʋʋ muɛ 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di. 11 Suifʋ‑wi" ‑nɩa 'o ‑mɔ ɛ, ʋʋ juɛ nyiiɔ ‑tɩ, ɛ je ‑jʋ ‑nɩa Tesalonikɩ ‑sii‑. Ʋʋ kpʋʋɛn Tʋ"bo 'a wlu sɩn 'sɔɔn. Ʋʋa 'cɩan dɛ 'de 'wɩ "o 'wɩ ‑wee' 'di. Ʋʋa "jrɛɛ‑ ɛ jeejee, ‑wɛe wlu Pɔo a 'tmʋa ‑bo ɛ nɩ tɔ', 'de ʋʋ 'e kan' 'je. 12 Ʋa' ‑tuu"‑tuu ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'bomu. Glɛkɩ‑wi" 'a dɛwɔn nɩnynʋkpae' ‑tuu" ke "nynunmainynu ‑tuu" ‑jeɛ tɔ' 'ʋn ‑ke. 13 'Kaa ‑ta Suifʋ‑wi" ‑nɩa Tesalonikɩ 'wɔan ka Pɔo nɩa Kea 'a wlu 'tmʋa' 'bo Bere ‑ke ɛ, ʋʋ ji 'o 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ paa nyiɔpʋ bɩ ‑sɔn. 14 'Bomɔ Kletiɛn‑wi" "sri ʋʋ po Pɔo ‑je o, ‑wɛe ɔ mu 'e 'tɔniɛ ‑kwlɩ" fɔ o, 'kaa Silasɩ ke Timote sie 'o Bere 'mɛ. 15 Nyʋ ‑ʋʋ kpa Pɔo ‑jei" ɛ, ʋʋ kpɔ' mamaʋ 'sʋ ʋʋ je Atɛnɩ nyni. ‑Ta ʋʋa jia de ɛ, 'bomɔ ɔ ‑tu" ʋʋpʋ wlu 'de Silasɩ ke Timote 'je ɔ jɛɛ ‑too"‑.

Pɔo nɩɛ 'o Atɛnɩ

16 ‑Ta Pɔo a fua Silasɩ ke Timote 'bo Atɛnɩ ɛ, ɔɔ' ‑suu "kaeɛ "jrii 'de ɔ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di ɛ, "juɔi ‑gbɛɛ' kɔin 'a 'sʋ ‑ji" 'o. 17 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ ke Suifʋ‑wi" o, nyʋ jrʋ' ‑ʋʋa pleea Kea 'tmʋɛ Kea "juɔi ‑gbɛɛ' ‑tɩ 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di, ‑wɛe ɔ ke nyʋ jrʋ' ɔɔ jɛɛa 'bo ‑kwlɔ ‑kwea a wlu jeejee. 18 Glɛkɩ‑wi" 'a dɛ "ijuoʋn klae", ʋʋpʋ ‑ke ɔ ‑te wlua' ‑pʋn", ʋʋa' jrʋ' 'na : Dɛ "ju ‑nɔ ‑mɔ ɔ 'tmʋ ‑ta ɔɔ jea ‑sɔɔ wlu ɛ‑ ? 'De jrʋ' 'na : Ɛ ‑kɔ' ‑na ɔɔ 'tmʋɛ 'dʋɩ ‑kea' jrɛ'ɛ ‑tɩ'. Dɛ ‑tɩ ʋʋa 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Pɔo a 'tmʋɛ Sesi 'a ‑tɩ' ke "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'de ʋʋ ‑pee. 19 'Sʋ ʋʋ kpa Pɔo 'de ʋʋa' 'sra klaa" ‑sɔn. 'Bo 'a ‑ta tu 'a 'nynɩ ‑nɩ Areopasɩ. 'De ʋʋ 'na : ‑Ma dɛ dee ‑ɛ jia i ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' ‑ma ‑tmʋa a, ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je ɛɛ' "kpei ‑tɩ 'wɔɔn ? 20 Dɩ ‑a sea 'wɔn due' ɩmɩ ‑ma ‑tmʋ 'de ‑a ‑pee, ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je 'e ɩ 'de i 'wɔn.

21 'De Atɛnɩ‑kɔʋn ‑wee' "klein ke 'dʋɩ‑ ‑ʋʋ ‑tia" 'o Atɛnɩ ke ʋʋ ‑wee' a nʋ ʋʋa' nɔ" ‑wee' 'mɛ 'de 'tmʋa' ke ‑tɩ' dee 'a doin" o poa' 'ʋn.

22 'Sʋ Pɔo nyna i 'bo 'sra 'a ‑kwea'‑ ‑wɛe ɔ 'na : Ao Atɛnɩ‑kɔʋn, dɛ 'ɩn sia "jriɛ‑ o ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' nyʋ tu ɛ, ao nɩɛ ‑gbɛɛ' ʋn ‑o 'pepe ‑cɛɛn'‑. 23 ‑Ta 'ma plea aoa' ‑kwlɔ ɛ, ‑wɛe 'ma ‑sia' dɩ aoa ‑gbɛɛa' "jriɛ‑ o ɛ, 'bomɔ 'ɩn 'jee 'kwlan due' ‑ɛ ‑kwlɩ" ao 'crɩɩ : kea 'srʋ. Ɛ nmɔ "i, Kea ao sea juo ‑wɛe aoa ‑gbɛɛa' "juɔi ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee. 24 Kea ‑ɛ nʋa 'kmʋ ke dɩ "klein ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa 'blʋa‑ ke jaʋn 'a Tʋ"bo, ɛɛ' "ti 'e ‑gbi" nyiɔ 'ɔ sʋn poa 'di. 25 Ɛ se ɛ ‑pɔn 'de nyiɔpʋ 'je ɛ dɛ "o dɛ "nyɩ, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyiɔpʋ 'kmʋnɩfeeɛ' ke dɩ ‑wee' "klein ke‑. 26 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jia" 'kmʋ ɛ, ʋʋ 'wlʋɛ 'e nyɔ due' ‑gbai ɛ nʋa 'ʋn, ‑wɛe ɛ ‑te' ʋʋpʋ 'blʋa‑ 'dii dodo‑ 'de ɛ "nyɩ ʋʋpʋ nɔ" ‑wɛe 'blʋa‑ ʋʋ 'jea 'di "ti ɛ, ɛ ‑gble' ɛ 'ʋn. 27 Ɛ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe nyʋ 'je ɛ i ‑pɔn, ‑wɛe ‑bo nyʋ a se ɛ dbɛɛdɛ 'kwa i ‑pɔɔn ɛ, 'de ʋʋ 'je ɛ 'je. 'De ‑mɛ 'kamɔ Kea se nyɔ "o nyɔ o tɛɛn‑. 28 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' a, ‑mɛ ‑aa nyiɔjɔ 'bleɛ 'kmʋnɩa' ke i ‑suua' ke, ɛmɛ aoa' dɛ "ijuoʋn jrʋ' 'tmʋ ‑ke ʋʋ 'na : ‑A ‑nɩɛ ɛɛ' ‑kooɔ' i ‑o. 29 Ka ‑a ‑nɩa ɛɛ' "nynuu ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je tɔ' i naa 'de ‑a ‑je 'kmʋnɩ Kea 'sani ke 'wɛi ke "sou "i poo‑. ‑Mɩ 'a dɩ tu ɛ, ɩ nɩɛ nyiɔ 'ɔ ‑paadɩ ‑o. 30 Dɩ "klein nyiɔ sea "i juo‑ 'de ɔ nʋa tɛin" ‑nʋ ‑nʋ ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, Kea se ‑mɩ kɩɩn 'kpa, 'kaa ɛɛ 'da nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa dɩ ‑wee' "klein 'mii 'mɛ la, ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' dɩsaɩn "i juo 'de ʋʋ 'je 'e ɛ o "biie‑. 31 Ɛ ‑tuɛ" nɔ" ‑wɛe "ju ɛ ‑tea' 'o ɛ, ɔ 'e 'kmʋ ‑wee' "klein 'a 'pee 'je 'de "isrɛa' 'ʋn. Ɛ to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi, 'de ɔɔ' "ju tu 'a "kunyɩɔ' sɔan' 'ʋn.

32 Ʋʋ 'wɔan "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ 'de Pɔo 'wɔn 'sʋ ʋʋa' jrʋ' ‑teɛ ɔɔ' wlaa' ‑pʋn", jrʋ' 'na : ‑Ɩn ‑bɔ, ‑aa muɛ ‑ma wlu doin" o poa' 'wɩ jrɛ' 'de ɩa' dɩ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn. 33 'Kamɔ ʋʋ nʋ ‑wɛe Pɔo 'wlʋ 'o ʋʋa' ‑kwea'‑. 34 'Kaa ʋʋa' jrʋ' ‑wlʋ 'e ʋʋpʋ "klu ‑ʋʋ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. Ʋʋa' due' ‑nɩ Deinsɩ, ‑mɔ nɩɛ ‑gbajei ‑o 'de ʋʋa' 'sra klaa" ‑nɛ ‑sɔn, ɛ ke 'nynɔkpao' due' ‑ʋa 'nynɩ nɩ Damarisɩ ke nyʋ jrʋ' ke‑.

18

Pɔo muɛ Korɛntɩ

1 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, Pɔo 'wlʋ 'o Atɛnɩ 'mɛ ‑wɛe ɔ mu Korɛntɩ. 2 'Bomɔ ɔ jɛɛ Suifʋi due' ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Akilasɩ. Ɔ 'wlʋʋ 'de Pɔnblʋa "kpei. Ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ Plisilɩ a 'wlʋɛ 'e Itali dɛ‑nʋɛ' Klodɩ ‑ɔ ‑nɩa 'blʋajei 'demu ɛ, ɔ nʋɛ Suifʋ ‑wee' "klein i ʋʋ 'je 'o Rɔmʋ 'wlʋ. 'Sʋ Pɔo mu' ɔ ke ʋʋ 'e 'jee‑ ‑wɛe ɔ 'nɛ 'e ʋʋpʋ ‑pʋn". 3 'De see ɛ, Pɔo 'a dbo ɔɔ nʋa mɛ ‑nɩ ɔɔ dba ‑tan 'tanfɔ. 'De dbo due' ‑nɛ mɛ Akilasɩ a nʋ ‑ke. Ɔ ke ʋʋ "tii‑ ‑wɛe ɔ ke ʋʋa nʋ dbo ‑tadue.

4 ‑Kwlewɩ "o ‑kwlewɩ o ɛ, Pɔo a muɛ 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑wɛe ɔɔ tɔɔ nyʋ Sesi 'a ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' ɔɔ nɩɛi" Suifʋ ke Glɛkɩ‑wi" 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 5 'Kaa Silasɩ ke Timote 'wlʋa 'e Masedoanɩ ‑wɛe ʋʋ jia 'bomɔ Pɔo a "duo ɔɔ' nɔ" ‑wee' 'ʋn 'de ɔɔ 'tmʋ Sesi 'a ‑tɩ' ‑wɛe ka Sesi nɩa Klisɩ, 'de ɔɔ 'nyɩɛ "kpei 'de Suifʋ‑wi" ‑pee. 6 'Kaa Suifʋ‑wi" 'a 'wɔn ʋʋa' po ɔɔ' wlu doin" o, ʋʋa ‑cree" 'ɔ. 'Sʋ Pɔo bla ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'mii 'de ʋʋ ‑pee, ka nyɔ ɔ ‑gbaoa' kwa i 'de nyɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ɔɔ nʋa : 'Ɩn se ‑ma ‑tɩ' 'ʋn nɩ 'bode, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'De ɔ wlu ka ɔ 'na : ‑Bo ao "ma a, ‑mɛ aoa' ‑cɛ" 'kpa "jru ‑o, ɛ se 'ma ‑tɩ' nɩ, aoa' nymɔ se 'bo 'ʋn "jru nɩ‑. Dɛ ‑tba' ‑ta kaan la 'ma muɛ 'e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o "biia'.

7 'Sʋ Pɔo "siɛ "kpae' ‑wɛe ɔ mu 'e "ju due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Titisɩ Sitisɩ wɔin". Ɔɔ' "ju tu a pleeɛ Kea. Ɔɔ' ‑gbu" ke Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu tbaa ba "i. 8 'De "jrui 'kɩɩn‑gbu ‑nɛ, "ju ‑nɩa ɛɛ' ‑jeopoi ɔɔ' 'nynɩ nɩa Krisipuisɩ ‑mɔ 'jeɛ Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ke. Korɛntɩ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑poa' Pɔo 'a wlu doin" ɛ, ʋʋ ‑wee' 'jeɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ nʋ ʋʋ poo "ni "jru.

9 'De "maʋ'wɩ due' ‑nɛ 'di 'sʋ Pɔo ja ja. 'De ɛɛ' ja tu 'ʋn Tʋ"bo wlu ɔ ‑pee ɛ 'na : Faʋn 'bo ‑ʋn nʋɛ ! ‑Ɩn kpa 'ma ‑tɩ' 'tmʋa' nya, ‑ɩn ‑bo wɔn "muɛ, 10 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ke ‑ɩn ‑na', nyɔ jrɔ' se ‑ʋn sʋn ‑pʋn" kpai ‑wɛe ‑ma dɛsaʋn "jrii nʋ‑tɩ. 'Kaa nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'ma nyʋ ɛ, ʋʋ ‑tiɛi" 'bo ‑kwlɔ ‑nɛ 'di. 11 'Sʋ Pɔo nʋɛ 'o Korɛntɩ ‑sʋn due' 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ ‑wɛe ɔ tɔɔ nyʋ Kea 'a wlu.

12 Nɔ" ‑ɛ 'di Galiɔn nɩa 'blʋajei 'de Akaiblʋa "kpei ɛ, 'bomɔ Suifʋ‑wi" poo wlu ‑tadue 'de Pɔo 'a 'dii 'blea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ kpɔ 'e 'pee 'jei "juɔi. 13 'De ʋʋ wlu ka ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ɔɔ ‑pɔn ɔ 'je nyiɔpʋ 'a "jru ‑jei" ‑saa 'de ʋʋ se Kea ‑gbɛɛ' i ka Moisɩ 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɛ. 14 Pɔo a jiɛ wlua' ‑pʋn" ‑tea' 'sʋ Galiɔn wlu 'e Suifʋ‑wi" ‑pee ɔ 'na : 'Oo Suifʋ, ‑bo ɛ nɩ nyʋ 'srɛ i poo ‑tɩ ke "ikma ‑tɩ jrɩ' kaan 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je 'ma nɔ" 'ʋn "duo‑ ‑wɛe 'ɩn 'je aoa' wlu doin" o po. 15 'Kaa ‑bo ɛ nɩ ba o ‑too' ‑tɩ 'de 'nynɩ jrɩ' ke aoa' ‑cɛ" 'kpa 'a kɛ'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ aoa' 'sʋ 'a ‑tɩ' ‑nao, 'ɩn se dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a 'pee 'jei.

16 ‑Wɛe ɔ nʋ ʋʋpʋ i 'de ʋʋ 'wlʋ 'e 'pee 'je ‑gbu 'di. 17 'Sʋ ʋʋ ‑wee' 'wla 'e Sostɛnɩ ‑nɩa Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'a ‑jeopoi "kpei ʋʋ ‑te ɔɔ' blaa' ‑pʋn" 'bo 'pee 'je ‑gbu "juɔi 'mʋa‑, 'kaa ɛ se Galiɔn ka "i da mɔ "pɩ.

Pɔo muɛ Antiɔsɩ de

18 Pɔo ‑kwle 'o Korɛntɩ 'mɛ kpɩɩn‑ ke'wlɛ, ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' de'di ‑wi" poo wlu 'sʋ ɔ 'ja 'e ‑bato' 'di ‑wɛe ɔ ke Prisilɩ ke Akilasɩ mu 'e Siri. Ʋʋ 'wɔan 'e ‑bato' 'di 'kpa‑tɩ 'bo Sankre ɛ, Pɔo 'wla "jru i, dɛ‑nʋɛ' ɔ cɛn ɛɛ' wlu ‑tie" 'bo Kea "juɔi 'de‑.

19 Ʋʋ nynia 'o Efɛsɩ ɛ, 'bomɔ Pɔo sie ɔ "dɛi ‑wi" 'sʋ ɔ pa 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑wɛe ɔ ke Suifʋ‑wi" a wlu. 20 'Sʋ ʋʋa baeɔ' 'de ɔ 'je 'o ʋʋpʋ o 'wɩ nʋ, 'kaa ɔ sɩ 'wɔɔn‑, 21 ‑wɛe ɔ ke ʋʋ cɩɩɛn "i 'de ɔ 'na : 'Ɩn 'je ‑kɔ' ‑ɔ jia nynia' ‑sɔn mu ‑o mamaʋ 'de Selisalɛm. 'Ma muɛ 'nɔ aopʋ o de jia' ‑bo Kea ‑nɩɛi" ɛ. 'Sʋ ɔ 'wlʋ 'o Efɛsɩ 'mɛ. 22 Ɔ 'wlʋa 'de ‑bato' 'di ɔ "siɛ i 'bo Sesare 'sʋ ɛ, ɔ muɛ Selisalɛm de. Ɔ ke Kea ‑gbu ‑koa' 'jeea 'sʋ ɔ muɛ Antiɔsɩ. 23 Ɔ nʋa 'bo Antiɔsɩ 'wɩ pla 'sʋ ɛ, ɔ 'kpa ‑jei" ‑wɛe ɔɔ jii Galasiblʋa ke Frisiblʋa "kpei i 'de ɔɔ kuu nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'a dɩ i.

Apolɔsɩ nɩɛ 'o Efɛsɩ

24 Suifʋi due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Apolɔsɩ, ɔ 'wlʋʋ 'de Alɛsandri ɔmɔ ‑ji' 'o Efɛsɩ. Ɔɔ' "ju tu cɛn wɔn i. Kea 'a wlu ‑crɩɩa' ɔ juo ɛɛ' wɔ ‑sa ka 'mɛ 'pepe. 25 Ɔ ‑tuu" ɛ 'snɩ 'bo Tʋ"bo 'a ‑jei" ‑wɛe ɔ nɩ nɛ "kpei. Ka Sesi 'a "kpei ‑tɩ nɩa "klein, 'kamɔ ɔɔ ‑sɛ' wɔ 'de nyʋ ‑pee, ɔɔ' sie 'o dɛ jrɛ', 'kaa San 'a nyʋ "ni "jru po ‑tɩ 'a 'sʋ mɛ ɔ juo‑. 26 Ɔ ‑teɛ wlua' ‑pʋn" 'de 'flɛ 'ʋn 'de "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di. Prisilɩ ke Akilasɩ 'wɔan ɔɔ' wlu 'sʋ, ʋʋ "duo ɔ 'ʋn 'ɛ, 'de ʋʋ ke ɔ mu 'e ʋʋ wɔin", ‑wɛe ka Kea 'a ‑jei" naa ‑tɩ 'pɛan 'de ʋʋ ‑sɛ' wɔ 'pepe 'de ɔ ‑pee. 27 Ɛ 'wlʋa 'o ɛ, Apolɔsɩ nɩɛ "i ɔ 'je 'e Akai mu. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn Kletiɛn‑wi" kuuɛ ɔɔ' dɩ i 'sʋ ʋʋ 'crɩɛ 'sbɛ‑ ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ɔ, 'de nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de ɛɛ' 'blʋa 'a 'fɔ tu o 'je ɔ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. Ɔ nynia 'e mu ɛ, nyʋ Kea nʋa 'saaʋn "jrii, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ poɛ ʋʋpʋ sʋn o. 28 Ɔ tba Kea 'a wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' ‑gbɔo "jri ‑sisi' ‑wɛe ɔɔ toɛ 'bo nyʋ ‑wee' "klein "juɔi ka Sesi nɩa Nyʋ 'pʋʋi ɛ. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ ʋʋ 'jea 'tmʋ, ɛ se nɩ 'bode.

19

Pɔo nɩɛ 'o Efɛsɩ

1 ‑Ta Apolɔsɩ nɩɩa Korɛntɩ ɛ, 'bo Pɔo plee Asiblʋa 'a crʋɩ "kpei‑ ‑wɛe ɔ nyni 'o Efɛsɩ. Ɔ jɛɛ 'o Kea 'a ‑jei" naaʋn jrʋ' ‑wɛe ɔ ‑tee' ʋʋpʋ i, ɔ 'na : 2 ‑Ta ao ‑teea Kea ‑kwlɩ" 'dee, ao 'je ɛɛ' ‑Suu 'mɛɛ ? 'Sʋ ʋʋ wlu' 'de ɔ o ka, ʋʋ 'na : Ka Kea 'a ‑Suu mɛ nɩa 'kmʋ ‑a se ɛ juo. 3 'Sʋ Pɔo ‑teeɛ' ʋʋpʋ i ɔ 'na : batise ‑jɛwɛ‑ ʋʋ nʋ aopʋ ɛ‑ ? Ʋʋ 'na : Ɛ San 'a nyʋ batise nʋsʋn mɛ ʋʋ nʋ ‑aʋn. 4 'Sʋ Pɔo 'na : Nyʋ ‑ʋʋ ‑wɔɔan' dɛsaʋn 'a "i juo ‑tɩ, ʋʋpʋ San po "ni "jru ‑wɛe ɔ wlu 'e ‑pee 'de ʋʋ 'je "ju ‑ɔɔ jia 'e de 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je, ɔmɔ ‑nɩ Sesi.

5 Ʋʋ 'wɔan ɛɛ' wlu tu 'sʋ ʋʋ pooɛ "ni "jru 'de Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn. 6 Pɔo ‑tea' ʋʋpʋ kwa "jru 'sʋ Kea 'a ‑Suu "ji 'de ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ʋʋ ‑te wlu dee poa' ‑pʋn" 'de Kea a jaa ʋʋpʋ wlu 'kwa. 7 Ʋʋ beea o ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ "nynunmai 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'mɛ.

8 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Pɔo muɛ 'e Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑wɛe ɔ wai ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ. 'De 'cʋɩ taan 'di, ɔɔ ‑pɔn nyʋ ‑ʋʋa poa ɔɔ' wlu doin" o ɛ, ʋʋ 'je Kea 'a tʋ"bodɛ 'ɛ ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. 9 'Kaa Suifʋ‑wi" 'a jrʋ' kuɛ "jru, ʋʋ kmuuɛ pɛe "i ‑wɛe ʋʋa ‑flɛɛn Tʋ"bo 'a ‑je 'bo nyʋ ‑kwea de "juɔi. 'Sʋ Pɔo ke ʋʋpʋ cɩɩɛn "i ‑wɛe ɔ ke Kletiɛn‑wi" 'wlʋ 'de ʋʋa' "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di, 'de ʋʋ mu 'de Tiranisɩ 'a klai" ‑gbu 'di. 'Bomɔ ɔɔ tɔɔ nyʋ dɛ 'wɩ "o 'wɩ. 10 'Kamɔ Pɔo nʋ mamaʋ 'de ‑sɩn 'sɔɔn 'di. 'Sʋ Suifʋ ke Glɛkɩ‑wi" ‑nɩa 'e Asi ‑wee' 'wɔn Tʋ"bo 'a wlu 'mɛ.

Sefa 'a "nynuu 'a ‑tɩ'

11 Kea a nʋɛ jrii' klae" klae" 'bo Pɔo ‑cɩɛi". 12 Ɛ nʋɛ 'sʋ tae'fɔ ke ‑misrɔ ‑ɩ bla Pɔo 'a ku "i ɛ, ɩmɩ nyʋ a ‑te 'o 'wɛ‑nʋʋ "kpei ‑wɛe ʋʋa' 'wɛ‑ ɛ 'bɔ, 'de ‑siisaɩn a 'wlʋ 'e ʋʋpʋ 'ʋn. 13 'Sʋ Suifʋ jrʋ' ‑ʋʋa plea dɩ 'mii ‑wɛe ‑ʋʋa nʋa ‑siisaɩn, ʋ ‑pʋ' ‑a ‑pɔn ‑ʋʋ ‑je ‑siisaɩn i nʋ 'de Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn ‑ke. Ʋʋpʋ ‑wlu ka 'de ‑siisaɩn ‑pee ʋʋ 'na : 'Ma wluɛ ɩ ‑pee ɩ "si "kpae' 'de Sesi ‑ɔɔ ‑tɩ' Pɔo a 'tmʋa 'a 'nynɩ 'ʋn. 14 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛ ‑nɩa 'mʋa‑ Suifʋ‑wi" 'a 'sraa ‑sai klaa" Sefa 'a "nynunmai ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn, ‑o. 15 'Sʋ ‑suusaʋn due' wluɛ ʋʋpʋ ‑pee, ɛ 'na : 'Ɩn juo Sesi 'mɛ, ‑wɛe dɛ Pɔo nɩa 'ʋn ɛ, 'ɩn juo ‑mɛ, 'kaa aopʋ mɔ 'ee, aoa' 'nynɩ wɛ‑ ?

16 'Sʋ "ju ‑suusaʋn nɩa 'e 'ʋn ‑teɛ ʋʋpʋ blaa' ‑pʋn", 'kamɔ ɔ bla ʋʋpʋ mamaʋ 'sʋ ʋʋ 'kpa 'kwla ‑wɛe ʋʋ 'wlʋ 'o ɔ "juɔi. ‑Ta ʋʋ muua ʋʋ cɛn kui, ʋʋ nɩɛ ‑kɔ'ɔ 'sʋ ‑ta ‑wee'. 17 Dɛ ‑nʋʋa 'mʋa‑ Suifʋ o, Glɛkɩ‑wi" ‑nɩa 'o Efɛsɩ ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein 'wɔɛn, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, faʋn "ji 'e nyʋ ‑wee' "klein 'ʋn 'ɛ, 'sʋ ʋʋa ‑teɛ' Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'a ni'. 18 Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋa' ‑tuu"‑tuu ji' ‑wɛe dɩ saɩn ʋʋ nʋa ʋʋa 'tmʋ ɩ 'bo nyʋ ‑kwea‑. 19 'De ʋʋpʋ "klu ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e ‑ʋʋ po nyʋ 'srɛ i po jrii' tɛin" ‑poo ‑poo"‑. Ʋʋa' jrʋ' ja ʋʋa' jrii' posbɩ 'mɛ ‑wɛe ʋʋ po ɩ "jri 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi. Nyʋ a naa tɔ' i ɩa' 'sbɩ tu 'a sɔɔn' nɩɛ 'wɛi 'a ‑kwlʋ due'.

20 'Kamɔ Tʋ"bo 'a wlu a 'kpa "kpei, ɛɛ kmaa' "i, ɛɛ "nyɩ nyʋpʋ‑ 'kpɩ.

Nyʋ paa nyʋ bʋ ‑sɔn 'bo Efɛsɩ

21 Ɩa' dɩ tu 'wlʋa 'o ‑jei" ɛ, Pɔo nɩɛ "i ɔ 'je Masedoanɩ ke Akai 'ʋn ‑tie" cɛn ‑wɛe ɔ 'je Selisalɛm mu, 'de ɔ wlu ka ɔ 'na : ‑Bo 'ɩn nyni 'e ɛ, ‑mɛ 'ɩn 'je Rɔmʋ 'je ‑o ‑ke. 22 'Sʋ ɔ dboɛ nyʋ ‑ʋʋa po ɔ sʋn o 'a 'sɔɔn nya 'de Masedoanɩ. Timote ke Erasɩ ke‑ mʋ ɔ dbo, ‑wɛe ɔ mɔ'ɔ ‑cɛ" 'kpa nʋ 'e Asi nɔ" pla ke'wlɛ.

23 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di nyʋ tai' "maa' dɩ klae" nʋʋɛ' 'de Tʋ"bo 'a ‑jei" naa ‑tɩ 'ʋn. 24 "Ju due' nyʋ a 'daa‑ Demetrisɩ ɔ nɩɛ nɩɩblai ‑o, ɔɔ nʋɛ 'wɛi ‑wɛe ɔɔ bla ‑gbi" nynuu mɩɩ" ‑ɩ ‑ke ʋʋa' kɔun‑ kea Dianɩ 'a ‑gbu" ‑kooa', ɩmɩ ɔɔ ple ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' dbonʋʋn a 'je "wliiɛ‑. 25 Ɔ 'kɩɩɛn ɔɔ' dbonʋʋn ke nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ 'blea dbo due' "jrui, 'de ɔ wlu ʋʋpʋ ‑pee ka ɔ 'na : 'Ma 'cɛ, ao 'je kan' 'mɛ 'de dbo ‑nɛ 'ʋn ɛ, 'bomɔ ‑aa dɛ 'ʋn 'wlʋa' ‑wee' nɩ‑. 26 'Kaa dɩ "klein Pɔo 'tmʋa aoa 'wɔɩn, ɛ se ‑ta Efɛsɩ 'a 'sʋ nɩ‑. Ɔɔ 'tmʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de Asi 'a ‑kwlɛ ‑tuu"‑tuu 'dii ɔ 'na : ‑Kɩɩ' ‑jɩ nyiɔ 'ɔ sʋn nʋa ‑mɩ se Kea nɩ‑. Ɛɛ' wlu tu ɛ, ɛ dooa ‑aa dbo 'mɛ. 27 Ɛ se ‑aa dbo 'a 'sʋ ɛɛ dooa nɩ‑, 'kaa ɛɛ dooa Dianɩ ‑ɛ ‑nɩa ‑aa kea 'a ‑gbu" 'a 'nynɩ. ‑Wɛe Dianɩ ‑kea'‑ Asiblʋa ke 'kmʋ ‑wee' a ‑gbɛɛa' 'je "ku "kpei 'wlʋ 'de ʋʋ seɛ dɛ 'daa i.

28 Ʋʋ 'wɔan wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'sʋ ʋʋ 'kpa 'cɛn, ʋʋ ‑teɛ ‑cruɛn" ‑saa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Dianɩ ‑ɛ ‑nɩa Efɛsɩ‑kɔʋn 'a ‑kea ɛ 'bɛi" ! 29 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ ‑kli poa' ‑pʋn" 'bo ‑kwlɔ ‑wɛe ʋʋ ‑wee' 'kɩɩɛn "jrui 'bo ‑kwlɔ ‑kwea. Kaisɩ ke Aritakɩ ‑ʋʋ ‑nɩa Masedoanɩ ‑nyʋ ‑wɛe ʋʋ ‑ke Pɔo a na ʋʋ kpʋn ʋʋpʋ 'mɛ ‑wɛe ʋʋ kpa ʋʋpʋ 'e ‑kwlɔ ‑kwea. 30 Pɔo nɩɛ "i ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'je de 'wlʋʋ‑ 'bo nyʋ ‑kwea de "juɔi, 'kaa Kletiɛn‑wi" kaan ɔ ‑je de. 31 Dɛ "ijuoʋn jrʋ' ‑ʋʋ ‑nɩa 'e Asi ‑ʋʋ ‑ke Pɔo dbɛɛa ʋʋ dboɛ nyʋ 'de Pɔo o ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'tmʋʋ‑ 'de ɔ je 'e ‑kwlɔ ‑kwea mu.

32 Nyʋ ‑ʋʋ ‑kɩɩan' "jrui 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di 'de ‑kli poa 'a 'ʋn ɛ, dɛ jrʋ' a 'tmʋa jrʋ' 'a 'wɔn ɛ 'mii, nyʋ jrʋ' ‑nɩa 'de ʋʋ "klu ɛ, dɛ ‑ɛɛ "jrui ʋʋ 'kɩɩan ‑gblein' ɛ, ʋʋ se ɛ juo‑. 33 'Sʋ ʋʋ ‑sa Alɛsandrɩ 'de nyʋ "klu, ɔmɔ Suifʋ‑wi" a poo 'e nya ‑wɛe ɔ ‑kaa' nyʋ kwai" 'de ɔ nɩɛ "i ɔ 'je ʋʋ ‑pee wlu‑. 34 'Kaa ka ɔ nɩa Suifʋi ʋʋ 'jea kan' 'sʋ ʋʋ ‑teɛ "wɔa' ‑pʋn" ʋʋ 'na : Dianɩ ‑nɩa Efɛsɩ‑kɔʋn 'a ‑kea'‑ ɛ 'bɛi" !

35 ‑Kwlɔnjei mɔ ‑ɔ ji' ‑wɛe ‑ɔ ‑kaa' ʋʋpʋ 'ʋn 'de ‑ɔ wlu ka ‑ɔ 'na : Aopʋ Efɛsɩ‑kɔʋn, nyʋ ‑wɛ ‑seɛ' juo ka Efɛsɩ‑kwlɔ nɩa Dianɩ ‑kea 'a ‑gbu" ke ɛɛ' kooɔ' dɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'a 'deifuoi ɛ ? 36 Nyɔ ‑ɔ ‑jea ɛɛ' dɛ tu 'ʋn ‑too' ɔ se nɩ‑. Ao ‑te 'tɩɩn, ao 'bo dɛ "o dɛ‑nʋɛ' 'de "kpeicrɛa' 'ʋn. 37 Dɛ‑nʋɛ' nyʋ ao ja ‑ta se dɛsaʋn jrɛ' nʋ 'de ʋʋ se ‑aa Dianɩ ‑kea wɔn o to‑. 38 'De ‑bo Demetrisɩ ke ɔɔ' dbonʋʋn nɩɛ "i ʋʋ 'je nyɔ "kuan poo ɛ, ‑mɛ 'wɩ nyʋ a 'jea 'pee i ɛ, ʋʋ juɩ'. 'De ʋʋ juo nyʋ ‑ʋʋa ‑jea nyʋ 'a 'pee 'mɛ ‑ke, ‑mɛ 'demɔ ʋʋ 'je mu ‑wɛe ʋʋ 'e "kuan po ka‑. 39 'De ‑bo aoa sea dɛ jrɛ' i ‑tee' ɛ, nyʋ a muɛ ‑mɛ 'tmʋa' 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi. 40 Nyʋ a muɛ ‑a ‑klipoʋn 'daa' 'de dɛ ‑nʋʋa ‑sɩan ‑ta 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'de bɔ' ‑a bla ‑ta, ɛ se 'jɔ 'ble. ‑Bo nyɔ ‑tee' ‑a i ɛ, ‑ta ‑a ‑jea "kuan ‑sa ‑wɛe ‑a ‑je ɛ po, 'bo se nɩ‑. 41 Ɔ ‑kɔa' wlu ‑nɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ ɔ poɛ ʋʋ ‑wee' ‑jei", ‑wɛe ʋʋ mu ‑gbɛin" o i.

20

Pɔo muɛ 'e Masedoanɩ

1 ‑Ta ʋʋa' ‑kli ‑nɛ 'bɔa 'sʋ Pɔo 'kɩɩɛn nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "jrui ‑wɛe ɔ kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i, 'de ɔ ke ʋʋpʋ poo wlu, ‑wɛe ɔ mu Masedoanɩ de. 2 Ɔ pleɛ ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei‑ ‑wɛe ɔɔ "nyɩ Kletiɛn‑wi" 'kpɩ 'de wlu ɔɔ 'tmʋa 'ʋn. 'Sʋ ɔ muɛ 'e Grɛsɩ. 3 'Bomɔ ɔ nʋ 'cɩ taan. Ɔ ‑teɛ ‑bato' 'di 'kpa ‑tɩ ‑wɛe ɔ 'je 'e Siri mu 'de‑. 'Sʋ ka Suifʋ pooa ɔɔ' dɛsaʋn "jrii nʋ ‑tɩ, ɔ 'wɔɩn 'sʋ ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ kan', ‑mɛ 'ma muɛ 'e Masedoanɩ de.

4 Nyʋ ‑ke ɔ mua mamaʋ ‑ʋʋ nynia 'de Asi 'a 'nynɩ ka : Pirisɩ 'a "ju Sopatɛɛ ‑mɔ 'wlʋɛ Bere, Aritakɩ o Sekɔn 'wlʋɛ Tesalonikɩ, Kaisɩ ‑wlʋa Dɛɛbʋ ke Timote ke, ɛ ke Tisikɩ ke Trofimʋ, ‑wi" ‑mʋ 'wlʋɛ 'e Asi. 5 Nyʋ ‑nʋ ʋʋ ‑pʋ ‑si' 'e nya ‑wɛe ‑ʋʋa fuo ‑aʋn 'bo Troasɩ. 6 ‑Apʋ mɔ ɛ, ‑bo Suifʋ‑wi" 'a ‑kɔ' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa ‑di'pɛn ‑ɛ sea ‑puun" dɛ o mu 'a ‑kɔ' 'wlʋ 'o ‑jei", ‑wɛe ‑a ‑kpa ‑bato' 'di 'bo Filipʋ 'de ‑a nʋ 'wɩ ‑mm" 'bo ‑jei" ‑wɛe ‑a ‑jɛɛ ʋʋpʋ 'bo Troasɩ 'de ‑a ‑wee' nʋ 'o 'dɔɔ due'.

Pɔo 'a 'bo Troasɩ mua' 'a de 'bɔɔ‑ ‑nɩ

7 'Dɔɔ "i‑saawɩ 'a ‑kwie" ka a, ‑a ‑kɩɩɛn' "jrui ‑tadue ‑wɛe ‑a ‑je Tʋ"bo 'a diidɛ di 'sʋ Pɔo a wlu 'de Kletiɛn‑wi" ‑pee, dɛ‑nʋɛ' ‑bo ‑sɔn' ‑sɩn' ɛ, ɔɔ muɛ mua', 'kamɔ ɔ wlu mamaʋ 'sʋ ‑too' cɛn 'ʋn. 8 'De nɛbi ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e "jɛi ‑gbu 'di ‑a ‑kɩɩan' "jrui ɛ. 9 'De ‑kooa" i ‑tɔo due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Etisisɩ ɛ, ɔ ‑teɛ 'bo flɛn'mɛtɩ "i. ‑Ta Pɔo nɩɩa wlu ‑tɔɔn ‑nɩ 'a 'tmʋa 'a, ‑mɛ ɔ nɩɛ 'e "nyɩɔ 'ɔ bie'. Ɔɔ' "nyɩɔ' 'mʋa‑ nʋɛ' 'sʋ ɔ je 'e "jɛi‑gbu 'a taan ‑nɛ 'di 'wlʋ, ɔ je i ‑ka 'nɔ ‑sɔn. ‑Ta nyʋ a kpɔɔ "jɛi, ‑mɛ ɔ 'mɛɛ.

10 'Kaa Pɔo "siɛ i, ɔ jiɛ ja 'bo ɔ "kpei ‑wɛe ɔ "duo ɔ 'ʋn, ɔ po ɔ sɩn 'dii 'de ɔ 'na : Ao 'bo pɛe i pleɛ, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑suu nɩ 'de ɔ 'ʋn 'ɛ ke. 11 'Sʋ ɔ 'ja 'e ‑gbu" 'di de ‑wɛe ɔ cɩɛn ‑di'pɛn i 'de ʋʋ di ɛ, ‑wɛe ɔ ‑te wlua' ‑pʋn" ke'wlɛ. Ɔ wlu' mamaʋ 'sʋ ‑sɔn' je ‑sɩn'. Ɔ ‑kɔa' wlua' 'sʋ ɔ 'kpa ‑jei". 12 Ʋʋ ja ‑kooa" i ‑tɔo ‑nɔ 'ɔ "kunyɩɔ' sɔn ‑nɛ 'mɛ 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑. Ɛɛ' dɛ tu nɩɛ ʋʋa' 'mʋa ‑tɩ klae" ‑wɛe ɛ kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i.

Pɔo 'wlʋa 'o Troasɩ ɛ, ɔ muɛ Mile

13 ‑Apʋ mɔ ɛ, ‑aa muɛ nya ‑wɛe ‑a ‑je ‑bato' 'di 'kpa 'de ɛ 'je ‑a Asɔsɩ kpa. 'Bomɔ ‑a ‑je Pɔo 'ʋn "duo‑, 'kamɔ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa nɛɛ tɔ' "kpei‑, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ "i ɔ 'je 'blʋɔi naa‑ ‑wɛe ɔ 'je 'o mu. 14 Ɔ jɛɛa ‑aʋn 'bo Asɔsɩ 'sʋ ɛ, ‑a "duo ɔ 'ʋn 'de ‑bato' 'di ‑wɛe ‑a ‑wee' mu Mitilɛnɩ. 15 ‑A ‑wlʋa 'o ‑mɔ ɛ, ‑a ‑naa "ni "kpei. ‑Ta ‑sɔn' ɔ ‑sɩan' 'sʋ ‑a nyniɛ 'o Kiosɩ ‑blʋa ‑pʋn". ‑Sɔn' jrɛ' ‑sɩan' ke'wlɛ ‑a nyniɛ 'o Samɔsɩ‑blʋa "kpei ‑wɛe ‑a ‑wlʋ 'o ‑mɔ 'de ‑a kpʋn 'kpʋʋ 'bo Mile. 16 Pɔo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑ɔ ‑blaa Efɛsɩ‑kwlɔ 'de ‑ɔ se bʋ kɔ, ‑wɛe ɔ je nɔ" ‑wee' ‑sii 'de Asi, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ crɛɛ "kpei‑ ‑wɛe ‑bo ɛɛ' dɛ tu 'bɛɛ‑ ɛ 'je nʋʋ ɛ, 'de ɔ 'je Selisalɛm nɩ‑ Pantekɔtɩ 'a ‑kɔ' wɩ o.

Pɔo wluɛ Kea ‑gbu 'a nyʋsoa ‑nɩa Efɛsɩ ‑pee

17 'Bo Mile mɔ Pɔo nɩ ‑wɛe ɔ dbo nyʋ Efɛsɩ ʋʋ mu Kea ‑gbu ‑jeopoʋn ‑nɩa 'emu 'daa'. 18 ‑Ta ʋʋ nynia 'bo ɔ ‑pʋn" 'sʋ ɛ, ɔ wluɛ ʋʋ ‑pee ka ɔ 'na : Dɛ ‑wlʋa 'e "i‑saawɩ ‑ɛ 'di 'ɩn jia 'nɔ Asi ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ ɛ, ka 'ɩn nʋa nasʋn 'de ao ‑pee ɛ, ao ‑wee' juɛ'. 19 'Ɩn nʋɛ Tʋ"bo 'a dbo 'de ‑cɛ" ja jaa' ke "miini 'ʋn 'de 'kle Suifʋ‑wi" a ‑tua" 'ʋn 'a ‑kwea'‑. 20 Ao 'je kan' 'mɛ dɩ "klein ‑kɔan ‑tɩ' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn se ɩa' dɛ ka 'kwla ‑tu", faʋn jrɛ' se 'ʋn nʋ. 'Ɩn pleɛ "kpae' woi ke ‑gbi" 'dii ‑wɛe 'ɩn 'tmʋ ɩ 'de ao ‑pee, 'de 'ɩn tɔɔ ɩ aopʋ‑. 21 'Ɩn 'da Suifʋ o, nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'mɛ 'de ʋʋ 'je ʋʋa' dɩsaɩn "i juo‑, ‑wɛe ʋʋ 'je 'e Kea o "biie‑, 'de ʋʋ 'je Tʋ"bo Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je.

22 'De kaan ka, Kea 'a ‑Suu ‑teɛ' 'ʋn ‑klaan" "kpei 'de 'ma mu Selisalɛm. Dɛ ‑ɛ ‑jea 'ʋn "jrii nʋʋɛ 'demu ɛ, 'ɩn se ɛ juo‑, 23 Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa 'ʋn ‑pee ‑kwlɔ "o ‑kwlɔ 'ma cɛɛan 'dii, ɛ 'na : 'De Selisalɛm ‑ma mua, "cɩn ke 'kle ‑a fuo ‑ʋn 'demu. 24 'Kaa 'ɩn se 'ma ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ ‑mɛ dɛ 'ʋn 'je. Dɛ ‑kɔan ‑tɩ' mɛ ‑nɩ 'ɩn 'je 'ma plea' nya kpa 'de 'mʋa‑ 'ʋn, ‑wɛe dbo Sesi ‑tea' 'ʋn kwa 'ɩn 'je ɛ "jru ‑cra'. Ɛɛ' dbo tu mɛ ‑nɩ Kea 'a 'saaʋn ke ‑pɔia" ‑tɩ 'a 'tmʋa'.

25 Dɛ 'ɩn jua' ɛmɛ ‑nɩ kaan ka la 'ja a, aopʋ ‑ɔ "klu 'ɩn jiia 'de 'ɩn 'tmʋa Kea 'a tʋ"bodɛ 'ɛ ‑tɩ' ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ ao se 'ma "jua‑ "jriɛ‑ 'jeei 'bode. 26 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋɛ 'pepe 'de aopʋ ‑pee ‑sɩan aoa' nyɔ due' 'a nymɔ se 'ʋn "jru nɩ‑. 27 'Ɩn ‑tu" ao Kea wlu 'a 'snɩ ‑wee' "klein 'mɛ, 'ɩn se dɛ jrɛ' 'kwla ‑tu". 28 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'kpa ke aoa' de'di ‑wi" Kea 'a ‑Suu ‑te ao kwa 'a ‑tɩ'. Kea 'a ‑gbu" ɛɛ' "ju 'a nymɔ ‑wla i ‑tɩan' a, ao ‑tu" ɛɛ' ‑tɩ'. 29 'Ɩn juɛ' ‑bo 'ɩn 'wlʋ 'nɔ nyʋ ka ‑ci' nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ʋʋa muɛ 'de aopʋ "klu jia'. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ se aopʋ "i "tai. 30 ‑Wɛe 'de aopʋ "klu nyʋ jrʋ' 'je 'e 'wlʋ 'de ʋʋ 'je sɩ 'tmʋ ‑wɛe ʋʋ 'e Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn 'a "jru ‑jei" ‑saa‑. 31 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'ja, ‑wɛe ka 'de ‑sɩn taan 'di 'ɩn ‑saa aopʋ fɛn' due 'due 'de "miini 'ʋn jeejee ɛ, ao 'je ɛ ‑kwlʋ o po.

32 Kaan la 'ja a, 'ɩn ‑teɛ' aopʋ‑ Kea ke ɛɛ' 'saaʋnwlu kwa, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je aopʋ‑ 'kpɩ "nyɩ, ‑wɛe ao ke nyʋ ɛ ‑teea kpɔi" 'je 'kɛn i plaan‑. 33 Nyɔ jrɔ' 'ɔ 'wɛi o, ɔɔ' 'sani o, ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'a 'tʋn se 'ʋn 'de po. 34 Aoa' ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'mɛ 'ma sɩn ‑nɩ, ɩmɩ 'ɩn nʋʋ dbo 'ʋn ‑wɛe 'ɩn ke 'ma 'cɛ‑wi" 'je dɛ ‑a di. 35 Dɛ 'ɩn tɔɔa aopʋ 'de ‑mɛɛ' ‑kɔ 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'kamɔ nyʋ 'je dbo nʋ ‑wɛe ɔ 'je nɩɩa" nyʋ kwa wɔi ‑te'. ‑Bo ‑aa sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ wlu Tʋ"bo Sesi 'a ‑cɛ" 'kpa 'tmʋa ‑a ‑bleeɛ' ‑kwlɩ" ɔ 'na : Nyʋ dɛ "nyɩa' 'bleɛ 'mʋa‑, ɛ je nyʋ "nyɩ ‑ʋn dɛ ‑sii‑.

36 Pɔo ‑kɔa' wlua' kan' 'sʋ ɛ, ɔ ke ʋʋ ‑wee' poɛ 'kɔi‑ ‑klu' ‑wɛe ʋʋ bae Kea. 37 'Sʋ ʋʋ ‑wee' a ‑fɩɩn" ‑blɛ ‑blɛ, ʋʋ ‑gbleeɛ Pɔo ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ ke ʋʋa poo wlu. 38 Dɛ "kaea' ʋʋpʋ "jrii kpleiin, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'na ʋʋ ke ɔ se 'jeei 'bode. Ʋʋ kpɔ ‑jei" mamaʋ 'sʋ ʋʋ nynii ɔ 'e ‑bato' wɔin".

21

Pɔo muɛ Selisalɛm

1 ‑A ‑ke ʋʋ cɛɛan "i 'sʋ ‑a ‑ja ‑bato' 'di ‑wɛe ‑a mu Kɔsɩ. ‑Sɔn' ‑sɩan' ‑a muɛ 'e Rodɛsɩ. 'Bomɔ ‑a ‑wlʋ ‑wɛe ‑a mu Patara. 2 ‑A ‑jɛɛ 'o ‑bato' ‑ɛɛ mu 'e Fenisiblʋa "kpei ɛ, 'sʋ ‑a ‑kpɛ 'di ‑wɛe ‑a mu. 3 ‑Ta ‑aa ‑jeea Siprʋ ‑blʋa i 'sʋ ɛ, ‑a siɛ 'e kʋan o fɔ o, ‑wɛe ‑a ‑muu 'de Siriblʋa o fɔ o, 'de ‑a kpʋn 'kpʋʋ 'bo Tii. 'Bomɔ dɩ ‑ɩ ‑nɩa 'e ‑bato' 'di 'je i "sii‑. 4 ‑A ‑jɛɛ 'o Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn, ‑wɛe ‑a ‑ke ʋʋ ‑te i 'de 'dɔɔ due' 'di. Kea 'a ‑Suu ‑saa ʋʋpʋ fɛn' 'de Pɔo 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee ka ʋʋ 'na : ‑Ɩn ‑bo Selisalɛm muɛ.

5 'Kaa 'dɔɔ due' ‑nɛ ‑cra "jru 'sʋ ɛ, ‑a kpʋɛn ‑aa ‑je i ʋʋ ke ʋʋa' 'nynʋkpae' ke "nynuu‑ ‑wee' ja ‑a ‑jei" mamaʋ 'sʋ ‑a je ‑kwlɔ 'mii ‑kwɛ‑ ‑wɛe ‑a po 'kɔi‑ ‑klu' 'bo "ni ‑kwlɩ", 'de ‑a ‑bae Kea. 6 Ʋʋ ke ‑a ‑wee' pooɛ wlu due 'due 'sʋ ‑a ‑ja 'e ‑bato' 'di ‑wɛe ʋʋpʋ mu ‑kwlɔ de.

7 ‑Aa ‑bato' 'di 'kpaa' ‑nɛ 'bo Tii mɔ ‑a ‑crɛɛ "jru ‑wɛe ‑a mu Putolemaisɩ 'de ‑a ‑ke ‑aa de'di ‑wi" 'je 'jee‑. ‑A nʋɛ 'o ʋʋpʋ o 'wɩ due'. 8 ‑Sɔn' jrɛ' ‑sɩan' 'sʋ ‑a ‑kpa ‑jei", ‑wɛe ‑a nyni Sesare 'de ‑a pa 'e Filipʋ ‑ɔ ‑nɩa Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋi o ‑gbu", nyʋ ‑mɛ" 'sɔn ʋʋ 'cra i ‑wɛe ʋʋ ‑tea dbo kwa 'de Selisalɛm Kea ‑gbu 'di 'de ɛ, ɔ nɩɛ ʋʋpʋ 'a due' ‑o. 9 Ɔ 'bleɛ "nynuunynʋkpae' ‑nyiiɛ ‑ʋʋ se jra "ti due' ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn. 10 ‑A nʋɛ 'o 'wɩ pla, 'sʋ Kea 'a wlu 'kwajaai due' ‑wlʋ 'e Suide ‑ɔ ji, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Akabisɩ. 11 Ɔ ji' ɔ je ‑a ‑jɛɛ, 'sʋ ɔ "duɛ Pɔo 'a wlʋ 'ʋn ‑wɛe ɔ san ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ bɩ ke sɩn ke‑, 'de ɔ 'na : Dɛ Kea 'a ‑Suu 'tmʋa, ɛ ka : "ju ‑ɔ ‑blea wlʋ ‑nɛ ka Suifʋ‑wi" a mu ɔ saan' ka 'de Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ nyʋ 'srʋ "nyɩ.

12 ‑Ta ‑a ‑ke nyʋ ‑nɩa 'o mu 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, ‑aa baeɛ Pɔo i ‑wɛe ɔ je Selisalɛm mu. 13 'Kaa ɔ wlu' ka ɔ 'na : Dɛɛ ‑tɩ aoa ‑fɩɩn" 'ʋn, ‑wɛe aoa pooa 'ma pɛe ɛ‑ ? Ɛ se 'ma saan 'a 'sʋ ‑mɛ nɩ‑, ‑bo ɛ nɩ 'ɩn 'je Selisalɛm mu ‑wɛe 'ɩn 'je 'mɛ 'de Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn mɔ 'de ɛ, 'ɩn ‑teɛ ɛɛ' kein"ke. 14 ‑A nʋɛ' ‑nʋ ‑nʋ, 'kaa ‑a se ɔ "wɔin 'bɛɛ‑, 'sʋ ‑a ‑bɔ ɔɔ' i bae ‑tɩ 'mɛ, ‑wɛe ‑a ‑na dɛ Tʋ"bo nɩa "i, ɛmɛ ‑ɛ ‑je nʋʋɛ‑.

15 'Wɩ ‑a nʋa 'o mu ‑kwɛa 'sʋ ‑a ‑nmaeɛ ‑aa dɩ ‑wɛe ‑a mu Selisalɛm. 16 Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ‑nɩa Sesare 'a jrʋ' kpa ‑a ‑jei", ‑wɛe ʋʋ kpa ‑aʋn 'de "ju due' ‑a ‑jea 'ʋn koo wɔin". Ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Manasɔn, ɔ 'wlʋɛ 'e Siprʋ‑blʋa "kpei, ɔ nɩɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jei ‑o sese.

Pɔo muɛ Sakɩ "i‑teea'

17 ‑A nynia Selisalɛm ɛ, ‑aa de 'di‑wi" kpʋʋɛn ‑a sɩn 'sɔɔn 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 18 Ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan' Pɔo ke ‑a muɛ 'e Sakɩ wɔin", 'demɔ Kea ‑gbu ‑jeopoʋn ‑wee' 'kɩɩn‑ "jrui. 19 Pɔo ke ʋʋ 'jee la 'sasa ‑wɛe dɩ "klein Kea nʋa 'de ɔɔ' dbo 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ "klu ɛ, ɔ ‑tee ‑wɛe ɔ po ɩa' "kuan. 20 Ʋʋ kɔa' ɔɔ' "kuan ‑nɛ 'wɔan 'sʋ ʋʋ poɛ Kea 'sɛ‑ ‑wɛe ʋʋ wlu ɔ ‑pee ka, ʋʋ 'na : ‑Aa de'di, ‑ma ‑jee', Suifʋ ‑tuu"‑tuu ‑ʋʋ ‑kpa Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeʋn ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein ‑siɛ' Moisɩ 'a kɛ' o. 21 'Kaa dɛ ʋʋ 'wɔan 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ ka : Dɛ ‑ma tɔɔa Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑tia" 'e nyʋ 'srʋ "klu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑na ʋʋ 'je dɩ "klein Moisɩ 'a kɛ' 'tmʋa kwa ‑sɔn ‑saa, 'de ʋʋ 'bo ʋʋa' "nynuu‑ 'klɛn kpaa ‑wɛe ʋʋ 'bo 'o ‑a "bo ‑wi" 'a kplɩn 'de blaa. 22 Ka ‑a ‑je nʋ 'ja a‑ ? Dɛ‑nʋɛ' ka ‑ɩn jia ʋʋ ‑wee' a muɛ 'wɔan' see. 23 Dɛ ‑aa mua 'tmʋa' 'de ‑ʋn ‑pee ɛ, ‑ɩn nʋ ɛ. ‑A ‑bleɛ nyʋ ‑nyiiɛ ‑ʋʋ cɛn wlu ‑tie" 'bo Kea "juɔi. 24 Ʋʋ ke ‑ɩn mu ‑wɛe ka Suifʋ‑wi" 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɛ, ʋʋ ke ‑ɩn ‑je kan' nʋ, ‑ɩn ‑sa nyʋ ‑kei" ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' "mɩɩ‑ cɛn. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ nyʋ ‑wee' a muɛ jua' ka dɩ ʋʋ 'tmʋa 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn, ɩ nɩa sɩ ɛ. 'De ‑mɔ ‑nɩɛ kɛ' wɔn 'jei ‑o ‑ke. 25 ‑Bo ɛ nɩ nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kpa Kletiɛn‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ‑a ‑bɛɛa' wlu "kpei ɛ, ɛmɛ ‑a ‑tmʋ 'de ʋʋ ‑pee 'de ʋʋa' 'sbɛ kpaa' 'ʋn. ‑A ‑na ʋʋ 'bo nmi ‑ɛ ‑wlʋa 'e kɔin 'a 'sraa ‑sa 'ɩn diɛ, ʋʋ 'bo nmi 'a nymɔ ke nmi ‑ɛ ‑mɛa fuan "fun diɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je 'nynɩ ‑san nʋ‑tɩ 'bɔ.

26 'Sʋ Pɔo ke nyʋ ‑nʋ mu' ‑wɛe dɛ Suifʋ‑wi" 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɛ, ʋʋ nʋɛ. ‑wɛe 'wɩ ‑ɛ 'di ɛɛ' dɛ tu 'jea nʋʋɛ, 'de ɔ 'tmʋ ɩ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, ɛ ke 'wɩ ‑ɛ 'di ʋʋa' 'sraa‑ 'jea ‑saa due 'due ke‑.

Ʋʋ kpʋn Pɔo 'mɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di

27 'Wɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ a jiɛ ‑sia' 'sʋ Suifʋ‑wi" ‑wlʋa 'e Asi 'je Pɔo 'mɛ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di, 'sʋ ʋʋ paa nyʋ bɩ ‑sɔn, ‑wɛe ʋʋ kpʋn ɔ. 28 'De ʋʋa "wɔ ʋʋ 'na : Israɛ‑kɔʋn, ao ‑too" ‑a "i, "ju ‑ɔ ‑wlua 'blʋa ‑wee' "klein ke Israɛ‑kɔʋn ke Moisɩ 'a kɛ' ke Kea ‑gbu klaa" ‑nɛ 'dei ‑ta "o ‑ta a, ɔ ka. "Ju due' ‑sea' Suifʋi nɩ ɛ, ɔmɔ ɔ paa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, Kea 'a ‑gbu" klaa" ‑ɛ ‑kwɛai ɛ, 'de ɔ ‑sɛ ‑gban. 29 Dɛ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je Trofimʋ ‑ɔ ‑wlʋa Efɛsɩ ke Pɔo 'mɛ 'bo ‑kwlɔ 'de‑, ʋʋpʋ a naa tɔ' i ʋʋ 'na : ‑Mɛ ɔmɔ Pɔo paa 'e Kea ‑gbu klaa" 'di.

30 Ɛɛ' dɛ tu 'a ‑kli ‑teɛ 'kpaa' ‑pʋn" 'bo ‑kwlɔ. Nyiɔpʋ‑ a ple' ‑ta "o ‑ta 'sʋ ʋʋ kpʋn Pɔo 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ "klɔ i 'de ʋʋ ‑sɔ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di. 'Bomɔ ʋʋ "sri ʋʋ je ɛɛ' kpae" ‑wee' "wɔin kan. 31 Ʋʋa ‑pɔn Pɔo 'a 'dbaa ‑kɔ i 'sʋ ka ɛɛ' ‑kli nɩa 'kpaa' 'bo Selisalɛm ɛɛ' ‑cnuɛ" ɛ mu' ɛ je 'a "soa 'a 'blei jɛɛ‑. 32 'Bo ɛ "sri ɔ je "jru jeʋn ke "soa‑wi" 'ʋn "duo‑ ɔ ke ʋʋ kpa 'e ʋʋpʋ o plea'. Suifʋ‑wi" 'jeea "sʋɩ 'a 'blei ke ɔɔ' "sʋɩ "jriɛ‑ 'sʋ ʋʋ 'bɔ Pɔo 'a bla‑tɩ 'mɛ. 33 'Sʋ "sʋɩ 'a 'blei 'kpa Pɔo ‑pʋn" ‑wɛe ɔ kpʋn ɔ, ɔ sɔɔn ‑gbaacɩɛ' 'ɛ "dbi 'sɔɔn ! ‑Wɛe ɔ ‑tee' dɛ ɔ nɩa 'ʋn ke dɛ ɔ nʋa 'a ‑tɩ' i. 34 'Kaa 'de nyʋ "klu ɛ, jrʋ' a ‑sa 'ʋn 'ɛ 'nɔ, jrʋ' a ‑sa 'ʋn 'ɛ 'nɔ, ɔɔ' 'wɔn dɛ jrɛ' i ‑gblein', 'sʋ ɔ 'na : Ao kpa Pɔo 'de ao 'je ɔ 'e ‑gbu" ‑ɛ ‑pooa 'saan 'dei 'di kpa. 35 ‑Ta Pɔo a mua ‑wɛe ɔɔ tba ‑gbu" ‑nɛ 'ɛ wɔn bʋ "i, ‑mɛ "sʋɩ 'blee ɔ "jɛi 'de nyiɔpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 36 dɛ‑nʋɛ' nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑kaan ʋʋpʋ 'de ɛ, ʋʋa "wɔɔ‑ ʋʋ 'na : Ao 'dbɔ ! Ao 'dbɔ !

Pɔo 'tmʋɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ

37 ‑Ta ʋʋa kpaa Pɔo 'de ‑gbu" 'bomɔ ɔ ‑tee' "sʋɩ 'a klaa" i ka 'de Klɛkɩwlu 'di ɔ 'na : 'Ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je dɛ‑saan" 'tmʋʋ ? 'Sʋ ɔ ‑teeɛ' Pɔo i ɔ 'na : ‑Ɩn ‑juo Klɛkɩwlu po ka 'mɛ 'dee‑ ? 38 ‑Ɩn se Esipʋ i ‑ɔ ‑ke nyʋ 'dbaʋn 'a "wlu ‑nyiiɛ poa ‑kli 'wɩ 'sɔɔn ‑ta ‑wɛe ‑ɔ ‑ke ʋʋ mua 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei nɩɩ‑ ? 39 'Sʋ Pɔo "duɛ wlu 'ʋn, ɔ 'na : "Ɩɩn‑, 'ɩn nɩɛ Suifʋi ‑o, 'ɩn 'wlʋʋ 'bo Tasɩ 'de Silisi. 'Ɩn 'wlʋɛ dɛwɔn nɩ ‑Kwlɔ 'di. 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑nyɩ" 'ʋn wlu ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋ ‑pee wlu. 40 'Sʋ "sʋɩ 'a klaa" 'na : ‑Ɩn ‑wlu. ‑Wɛe Pɔo nyna i 'bo "kplo "kpei, 'de ɔ 'kaa‑ nyʋ 'ʋn 'sʋ ʋʋ ‑wee' nʋɛ ‑snii' ‑wɛe Pɔo po Suifʋwlu 'a ‑cɛ" 'kpa ɔ 'na :

22

1 'Ma de'di ‑wi" ke 'ma "bo ‑wi" ke ao po doin" i la ‑wɛe dɛ 'ɩn 'jea 'tmʋ 'de 'ma "kpei ‑tɩ 'ʋn ao 'je ɛ 'wɔn.

2 ‑Ta ʋʋ 'wɔan Suifʋ‑ ‑wlu 'de ɔ 'wɔn 'sʋ ʋʋ ‑wee' 'a ‑snii' ‑teea' 'kpa "kpei ke'wlɛ, ‑wɛe Pɔo 'na :

3 'Ɩn nɩɛ Suifʋi ‑o, 'ɩn 'wlʋʋ 'bo Tasɩ 'de Silisi, 'kaa ‑ta Selisalɛm mɔ 'ɩn 'bɛɛ "i, Gamaliɛ mɔ ‑paa 'ʋn ‑a "bo ‑wi" 'a kɛ' 'ɛ klai" 'pepe. Ka ao 'blea 'kpɩ 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑sɩanwɩ 'di, 'kamɔ 'ɩn nɩ tɛin" ‑ke 'de‑. 4 Nyʋ ‑ʋʋa naa Tʋ"bo 'a ‑jei" ɛ, 'ɩn 'nyɛ ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ mamaʋ 'sʋ ɛ je ʋʋpʋ 'a 'dbaa' "jru "kpei‑ po. 'Ma nynaa 'nynʋkpae' ke nmai i ‑wɛe 'ma po ʋʋpʋ ‑kaso 'di. 5 'Sraa ‑sai klaa" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" ‑nɩa 'e aopʋ "klu ɛ, ka ‑tɩ' 'ma 'tmʋa ɩ nɩa tɔ' ɛ, ʋʋ juɩ'. ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa ‑nyɩ" 'ʋn 'sbɛ 'de Kletiɛn‑wi" ‑nɩa Damasɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Bomɔ 'ma mu ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn kpʋn 'de 'ɩn 'je ʋʋpʋ san ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ Selisalɛm ja‑ 'de ʋʋ 'e ‑kaso 'di mu.

Pɔo 'tmʋɛ ɔɔ' Sesi o i "biie ‑tɩ

6 ‑Ta 'ɩn nɩa mua' a, ‑wɛe 'ma "kʋʋan Damasɩ i ɛ, ‑mɛ 'jrʋ ‑teɛ ‑gbao'. 'Sʋ ‑sɔn' klaa" ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɛ ‑sɩn' 'de 'ʋn 'dewoi. 7 'Sʋ 'ɩn ‑ka i 'bo 'blʋɔ ‑wɛe 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka ‑ɛ ‑na : Sɔo, Sɔo, dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑tu" 'ʋn 'kle ɛ‑ ? 8 ‑Wɛe 'ɩn ‑tee' ɛ i ka, 'ɩn 'na : ‑Mɔ nyɔ ‑o ɛ‑, Tʋ"bo ? 'Sʋ ɔ 'na : 'Mɔ Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ ‑ma ‑fɔan' tʋ o ɛ, 'mɔ ‑o. 9 Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑na ʋʋ 'jee‑ ‑sɔn' ‑nɛ "jriɛ‑ 'mɛ 'pepe, 'kaa wlu ‑jɛ ‑wlua 'ʋn ‑pee ɛ, ʋʋ se ‑mɛ 'wɔn. 'Sʋ 'ɩn 'na : Tʋ"bo, dɛ 'ɩn 'je nʋ ɛ‑ ? 10 ‑Wɛe Tʋ"bo wlu 'ʋn ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn sɔn 'ʋn, ‑ɩn mu Damasɩ, 'bomɔ dɛ "klein ‑ɩn ‑jea nʋ ɛ, ʋʋ 'je ɛ ‑ʋn ‑tɔɔ. 11 ‑Sɔn' klaa" ‑ɛ ‑sɩan' 'ʋn kwa 'jrʋ‑gbao 'bo ‑jei" 'mʋa‑ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'maa 'je i ‑wɛe 'ma 'cɛ‑wi" ‑ke 'ɩn na ʋʋpʋ ‑kpʋn' 'ʋn ‑cɩɛi" ‑ʋʋ kpa 'ʋn Damasɩ.

12 ‑Ta ɛ nɩa kan' ‑mɛ "ju due' ‑nɩ 'o Damasɩ ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Ananiasɩ, ɔɔ' "ju tu ‑srɛi" ɔɔ 'jeɛ Kea 'a kɛ' wɔn. Suifʋ‑wi" ‑nɩa 'o Damasɩ ‑wee' a po ɔ ‑tɩ' o. 13 Ɔmɔ ‑ji" ‑ɔ ‑jɛɛ 'ʋn 'de ‑ɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka ɔ 'na : Sɔo 'ma de'di, ‑ma "jri 'bai‑ ‑ɩn ‑je i 'je. 'Bo ɛ "sri 'ma "jri je 'bai‑ 'ɩn je i 'jea' ‑pʋn" ‑te. 14 'De ɔ 'na : ‑A "bo ‑wi" 'a Kea ‑teeɛ ‑ʋn kpɔi" sese ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ juo‑ 'de ‑ɩn ‑je "Ju ‑srɛai" "jriɛ‑ 'jee‑, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a wlu 'wɔn, 15 dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn ‑je ɔɔ' ‑tɩ 'a ‑ta 'jei nɩ ‑o, ‑wɛe dɩ ‑ɩn ‑jea 'de ‑ɩn ‑wɔan ‑wɛe ‑ɩn ‑jɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑wee' "klein "juɔi. 16 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑ɩn ‑bo imaa, ‑ɩn sɔn 'ʋn ‑ɩn ‑je "ni "jru pooɛ 'de ‑ɩn ‑je Sesi ‑ma Tʋ"bo 'daa‑ ‑wɛe ‑ma dɩsaɩn 'je ‑kwɛ‑.

17 ‑Ta 'ɩn jia Selisalɛm de, ‑wɛe 'ɩn nɩɩa Kea baea' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ɛ, 'bomɔ Kea tɔɔ 'ʋn dɛ jrɛ' 'de jajri 'ʋn. 18 'Ɩn 'jeeɛ Tʋ"bo "jriɛ‑, ‑wɛe ɔ wlu 'ʋn ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑wlʋ ‑ta Selisalɛm ‑too"‑, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑ma mua 'tmʋa' 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ sɩ 'wɔɔin see. 19 'Sʋ 'ɩn 'na : Tʋ"bo, ka 'ma mua "jrui 'kɩɩn‑gbu 'dii ‑wɛe nyʋ ‑jea ‑ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ma bla ʋʋpʋ 'de 'ma poa ʋʋpʋ ‑kaso 'di ɛ, ʋʋ juɩ' 'pepe. 20 'De ‑ta ʋʋ 'dbaa Etiɛin ‑ma ‑tɩ' 'a ‑ta 'jei ɛ, 'ɩn nɩ 'o 'ɛ ‑ke. Nyʋ ‑ʋʋ ‑dbɔ 'ma poɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' o, ‑wɛe 'ɩn ‑te' ʋʋpʋ 'a 'ʋnpaadɩ i 'bo 'ʋn ‑pʋn". 21 'Sʋ Tʋ"bo 'na : ‑Ɩn mu, 'ma muɛ ‑ʋn ‑ta ‑tɔɔn dboa' 'de 'blʋa 'srʋ ‑pee.

Pɔo 'na ɔ nɩɛ Rɔmɛ i ‑o

22 Ʋʋ poɛ Pɔo 'a wlu doin" o mamaʋ ɛ je wlu ‑nɛ jɛɛ‑, 'sʋ ʋʋ ‑wee' ‑saa ‑cruɛn", ʋʋ 'na : Ao ‑sa "ju ‑nɔ 'kmʋ, ɔ se 'kmʋ nɩ ka nɩ‑ !

23 Ʋʋa bla ‑kɩ ʋʋa ‑sa ʋʋa' 'ʋnpaadɩ 'ʋn, ʋʋa poo ɩ 'blʋɔ o i ‑wɛe ʋʋa po "puue' "jɛi. 24 'Sʋ "sʋɩ 'a 'blei‑ 'tmʋʋɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ 'je Pɔo 'de ‑gbu" ‑pooa 'saan 'dei 'di kpa 'de ʋʋ 'je ɔ klae 'ʋn kpa ‑wɛe ɔ 'je dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' nyʋ a ‑sɔɔ ‑cruɛn" "kpei 'tmʋ. 25 'Kaa ‑ta ʋʋ saan Pɔo ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ bla 'sʋ ɛ, ɔ wlu' 'de "sʋɩ 'a 'blei‑ ‑pee ɔ 'na : Ao 'bɛɛ‑ 'mɛ ao 'je Rɔmɛ i bla, 'de ‑mɛ 'kamɔ nyɔ jrɔ' se ɔɔ' 'pee 'jee ? 26 "Sʋɩ 'a 'blei‑ 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɔ muɛ "sʋɩ 'a klaa" fɛn' ‑saa' ɔ 'na : Ka ‑ɩn ‑je ɛɛ' sʋn nʋ ɛ‑ ? "Ju ‑nɔ, ɔ nɩɛ Rɔmɛ i ‑o. 27 'Sʋ "sʋɩ 'a klaa" ‑nɔ ji' ‑wɛe ɔ ‑tee' Pɔo i, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ Rɔmɛ i ‑oo ? ‑ɩn ‑tmʋ ɛ 'de 'ʋn ‑pee'. 'Sʋ Pɔo 'na : Kɩɩn. 28 ‑Wɛe "sʋɩ 'a klaa" "duo wlu 'ʋn, ɔ 'na : 'Ɩn 'wɔan Rɔmɛ i 'kpa‑tɩ ɛ, 'ɩn ja 'wɛi ‑tuu". 'Sʋ Pɔo 'na : 'Mɔ 'wlʋʋ ɛ 'ʋn 'ɛ. 29 'Bo ɛ "sri nyʋ ‑ʋʋa ji ɔ blaa' ‑wɛe ɔ 'jea wlu ɛ, ʋʋ je ɔ kɩɩn ‑saa. "Soa 'a klaa" 'a ‑cɛ" 'kpa ‑mɔ ɛ, ka Pɔo nɩa Rɔmɛ i ‑wɛe ɔ sɔɔn ‑gbaacɩɛ' 'ɛ "dbi i ɔ 'jea kan' 'sʋ faʋn nʋɔ'.

Pɔo muɛ 'o ‑gbajeʋn "juɔi

30 Dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn Suifʋ‑wi" bla Pɔo ‑tɩ' "kpei ɛ, "soa 'a klaa" ‑nɩɛi" ɔ 'je ɛɛ' bʋ 'mii 'wɔn 'pepe. Ɛmɛ ‑tɩ ‑sɔn' ‑sɩn' 'sʋ ɔ kain Pɔo i ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ 'sraa ‑saʋn 'a klae" o, ‑gbajeʋn ‑wi" 'de ʋʋ 'kɩɩn‑ "jrui ‑wɛe ɔ ja Pɔo 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑.

23

1 Pɔo "sia ‑gbajeʋn ‑nʋ "jriɛ‑ 'sʋ ɔ 'na : 'Ma de'di ‑wi", 'ɩn nʋʋɛ Kea "juɔi 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, ɛmɛ ‑tɩ 'ma pɛe se 'ʋn "bli ‑cɛ' mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e ‑sɩanwɩ 'di jɛɛ‑.

2 'Sʋ 'sraa ‑sai klaa" Ananiasɩ wlu' 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑tea Pɔo 'a blaa' kein"ke ‑pee ɔ 'na : Ao po ɔ 'kpa 'wɔn ! 3 'Sʋ Pɔo wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : Kea mɛ ‑je ‑ʋn bla, ‑mɔ ‑ɔ ‑kɔ' blo' nyʋ 'wla "ko "jru ɛ, ‑ɩn ‑teɛ i ‑ma jea 'ma 'pee 'je ka kɛ' 'da‑, ‑wɛe ‑ma ‑cɛ" 'kpa ‑saa kɛ' 'de ‑ma ‑tmʋʋ' nyʋ ʋʋa bla 'ʋn. 4 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'o ɔ ‑pʋn" ʋʋ 'na : Kea 'a 'sraa ‑sai klaa" mɔ ‑ma ‑cree" a 'oo ? 5 'Sʋ Pɔo 'na : 'Ma de'di ‑wi", ka ɛ nɩa 'sraa ‑sai klaa" 'ɩn sɩ juo‑. Ao kɔn ‑kɩn. dɛ‑nʋɛ' wlu ‑crɩɩa' ɛ 'na : Nyɔ ‑nɩa ‑ma klaa" ‑ɩn ‑bo ɔ wlu saʋn ‑pee 'tmʋɛ.

6 Ka Fariseɛn ke Sadiseɛn nɩa ‑gbajeʋn ‑wɛe ʋʋa 'jea ɔɔ' 'pee ɔ 'jea kan' 'sʋ ɔ kpa wlu' "jɛi 'bo ʋʋpʋ "juɔi ɔ 'na : 'Ma de'di ‑wi", 'ɩn nɩɛ Fariseɛn 'ɛ "ju Fariseɛn ‑o. "Kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ ‑a ‑wee' 'jea tɔ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn nyʋ a 'je 'ma 'pee.

7 Ɔ 'tmʋa wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'sʋ ‑cruɛn" sɔn 'ʋn 'ɛ 'bo Fariseɛn‑wi" ke Sadiseɛn‑wi" 'nynɩ, 'sʋ ʋʋ ‑seea' 'ʋn, 8 dɛ‑nʋɛ' Sadiseɛn‑wi" ‑mʋ 'na : "Kunyɩɔ' sɔn‑tɩ o, Kea 'a "sʋɩ 'a ‑tɩ' o, ‑suu 'a ‑tɩ' se tɔ' nɩ‑. 'De dɩ 'a kpɛ taan ‑nɩ, Fariseɛn‑wi" 'je ‑mɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ. 9 Ʋʋa "wɔɔ‑ ʋʋa muuɛ "jru o 'sʋ kɛ' wɔ‑saʋn jrʋ' ‑nɩa 'e Fariseɛn‑wi" 'a 'fɔ o ɛ, ʋʋ sɔn 'ʋn 'ɛ, ʋʋ ke nyʋ ‑teɛ 'wɔin ‑sia' ‑pʋn" 'de ʋʋ 'na : Dɛsaʋn ‑a ‑jea 'je 'de "ju ‑nɔ 'ʋn, ɛ se nɩ‑. "Ko ‑suu jrɛ' o, "ko Kea 'a "soai jrɔ' ‑tuu" ɔ wlu wɔn ‑ɛ, ‑a se ‑mɛ o juo‑.

10 Ʋʋa' ba o ‑tooa' a 'kpa "kpei ɛɛ muɛ nya. 'Sʋ ʋʋ je Pɔo tii cɛn, ɛɛ' faʋn a nʋ "sʋɩ 'a klaa" 'mɛ. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'tmʋʋ‑ "sʋɩ ‑wɛe ʋʋ 'je Pɔo 'ʋn "duo‑ ʋʋ 'jeɔ 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑ ‑sa, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'e ‑gbu" 'di de kpa.

11 Kwie jrɛ' ‑kpʋn a 'sʋ Tʋ"bo 'wlʋɛ 'kwla 'de Pɔo ‑pee ɛ 'na : ‑Ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn, ka ‑ma ‑tmʋa 'ma ‑tɩ' 'bo Selisalɛm ‑ta, 'kamɔ ‑ɩn ‑je 'ma ‑tɩ' 'tmʋ 'de Rɔmʋ ‑ke.

Suifʋ‑wi" pooɛ Pɔo 'a 'dba‑tɩ

12 ‑Sɔn' ‑sɩan' 'sʋ Suifʋ‑wi" pooɛ ‑tɩ' ‑wɛe ʋʋ ‑te ʋʋa' ‑cɛ" "kwi "jru ʋʋ 'na : Ʋʋ 'na ‑a se dɛ dii 'de ‑a se "ni 'na i ‑bo ‑a se pɔo 'dba a. 13 Nyʋ ‑ʋʋ ‑pooa ɩa' ‑tɩ' tu ɛ, ʋʋ cɛn nyiɔpʋ 'a kwla ‑nyiiɛ "kpei ‑tie". 14 Ʋʋ mu 'e 'sraa ‑saʋn 'a klae" ke nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" o 'de ʋʋ 'na : ‑A ‑bla', ‑a ‑je ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'ʋn po, ‑a ‑na ‑a se dɛ wɔn ‑tɩn' i mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je Pɔo 'dba. 15 ‑Bo ɛ nɩ kan' la 'ja a, ‑mɛ aomɔ ke ‑gbajeʋn mu 'e "soa‑wi" 'a klaa" o ‑wɛe ɔ 'je Pɔo 'bo ao "juɔi ja, 'de ka nyʋ 'jea nyɔ 'ɔ 'tmʋ ‑tɩ 'ʋn ‑sa, ao 'je kan' nʋ. ‑Mɛ nɔ" ‑tɩ ɔ 'jea ji ‑wɛe ɔ 'jea ‑ta nyni, ‑mɛ ‑amɔ ‑teɛ ɔɔ' 'dbaa' kein"ke.

16 Ka Suifʋ‑wi" ‑gba 'srɛ ‑nɛ Pɔo 'a de'dinynɔkpao' 'a "ju 'wɔɛn 'sʋ ɔ muɛ Pɔo fɛn' ‑saa' 'de ‑gbu" ‑blaa 'saan 'dei 'di. 17 'Sʋ Pɔo 'da "sʋɩ 'a "jru jei due' ‑wɛe ɔ 'na : ‑Ɩn kpa ‑kooa" i‑saan" ‑nɔ 'de aoa' klaa" o, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'bleɛ ‑tɩ' jrɩ' ɔ 'je ɔ 'tmʋʋ‑.

18 ‑Wɛe "soai "duo ‑kooa" i‑saan" ‑nɔ 'ʋn ɔ ke ɔ mu 'e ʋʋa' klaa" o 'de ɔ 'na : Pɔo ‑ɔ ‑nɩa ‑kaso 'di ɛ, ɔmɔ ‑da 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑na 'ɩn ja ‑ʋn ‑kooa" i‑saan" ‑nɔ, ɔ 'bleɛ ‑tɩ' ‑saɩn"‑, ɔ 'je ‑ʋn 'tmʋʋ‑.

19 "Sʋɩ 'a ‑jeopoi ‑nɔ kpʋn "ju ‑saan" ‑cɩɛi" 'de ɔ ke ɔɔ' 'sʋ mu ‑tajrɔ ‑wɛe ɔ ‑tee' ɔ i, ɔ 'na : Dɛ ‑ɩn ‑ble ‑ɩn ‑je 'ʋn 'tmʋʋ ɛ‑ ? 20 'Sʋ ‑kooa" i‑saan" ‑nɔ 'na : Suifʋ‑wi" poɛ wlu ‑tadue ‑wɛe ʋʋ 'je ‑mii bae‑ 'de ‑ɩn ‑je Pɔo 'bo ‑gbajeʋn "juɔi kpa ‑klae"‑, ‑wɛe ka ‑gbajeʋn 'jea nyʋ 'a 'pee 'je ka ‑cɔɔn' ka, ɛ 'e kan' nɩ‑. 21 ‑Ɩn ‑bo ʋʋa' wlu doin" o pooɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' kwla ‑nyiiɛ ‑gba 'srɛ ‑wɛe ‑ʋʋ bla ‑ʋʋ po ʋʋa' ‑cɛ" 'ʋn ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se dɛ dii, ‑ʋʋ se "ni 'nai mamaʋ 'sʋ ‑ʋʋ ‑je Pɔo 'dba. Ʋʋ ‑teɛ ɛɛ' kein"ke, 'kaa ‑mɔ ʋʋa fuo.

22 'Sʋ "sʋɩ 'a klaa" poɛ ‑kooa" i‑saan" ‑nɔ ‑jei" ‑wɛe ɔ ‑tu" ɔ wlu, ɔ 'na : Dɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'de 'ʋn ‑pee ‑ta, ‑ɩn ‑bo ɛ 'tmʋɛ 'de nyɔ jrɔ' ‑pee.

Pɔo muɛ 'e ‑gbʋa'na Foisi "juɔi

23 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, "sʋɩ 'a klaa" 'da jra' jeʋn 'sɔɔn ‑wɛe ɔ 'na : Ao nmae dɩ, ‑bo nyʋ 'a nabʋ a sea cɛɛn 'sʋ ɛ, ao ke "sʋɩ 'a kmɛ' 'sɔɔn ke "sʋɩ 'a kwla ‑mɛ" 'sɔn ‑ʋʋa ‑tea soo" "kpei ke "sʋɩ ‑a poa "di 'a kmɛ' 'sɔɔn 'je Sesare mu. 24 Ao nmae soo" Pɔo 'jea "kpei ‑te ɛ, ‑wɛe ‑bo ɔɔ sea ‑gbʋa'na Foisi jɛɛ ɔ 'je "i ‑gbla' ‑gbla' nɩ‑. 25 ‑Wɛe ɔ 'crɩ 'sbɛ ɔ "nyɩ ʋʋpʋ, wlu ɔ 'crɩa, ɛ ka :

26 'Mɔ Klodɩ Lisiasɩ, 'mɔ ‑ɔɔ ‑crɩ 'sbɛ ‑ɔɔ ja ‑gbʋa'na Foisi 'de ‑ɔɔ po ɔ 'jewlu o. 27 Suifʋ‑wi" kpʋn "ju ‑nɔ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je ɔ 'dba. Ka ɔ nɩa Rɔmɛ i ‑ta 'ɩn 'wɔɩn 'sʋ 'ɩn po ‑jei" ‑wɛe ʋʋ ‑sei' ɔ 'de ʋʋpʋ 'kwa. 28 Dɛ ‑ɛɛ ‑pa Suifʋ‑wi" a blɔ "kpei ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ɛ 'mii 'wɔn 'sʋ 'ɩn kpɔ 'e ʋʋa' ‑gbajeʋn "juɔi. 29 Dɛ 'ɩn 'wɔan ‑wɛe ‑ɛɛ ‑pa ʋʋa blɔ "kpei ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a kɛ' ɛɛ' ‑tɩ'. 'Kaa dɛ ɔ nʋa ‑wɛe ‑ɛ ‑jea ɔɔ' ‑kaso 'di pooa' ke ɔɔ' 'mɛa' 'je, ɛ se nɩ‑. 30 'De dɛɛ ‑tɩ 'ma jɔ ‑ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ jrʋ' ‑saa 'ʋn fɛn', ʋʋ 'na : Suifʋ‑wi" ‑gba' 'srɛ 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. Ɛmɛ 'ɩn 'wɔn 'sʋ 'ɩn "sri 'o 'ma jɔ ‑ʋn, ‑wɛe 'ɩn 'tmʋʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ 'blea ‑tɩ' ɛ, 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'je ʋʋa' 'pee 'de ‑ʋn o ja‑.

31 Wlu "sʋɩ 'a 'blei ‑tua" ʋʋpʋ "i ɛ, ʋʋ nʋɛ'. Ʋʋ "duo Pɔo 'ʋn 'ɛ "maʋ' ‑wɛe ʋʋ ke ɔ mu mamaʋ ʋʋ nyni Antipatrisɩ. 32 ‑Sɔn' ‑sɩan', "sʋɩ ‑jʋ ‑naa 'blʋɔi ɛ, ‑wi" ‑mʋ muɛ de, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋ ‑blea soe" ‑ke Pɔo mu. 33 Ʋʋ nynia Sesare ɛ, "sʋɩ "nyɩɛ ‑gbʋa'na 'sbɛ‑ ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ɔ Pɔo. 34 ‑Gbʋa'na nʋa 'sbɛ 'dii 'sʋ ɛ, ɔ ‑teeɛ' Pɔo i ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' 'blʋa 'a 'nynɩ "si. Ka Pɔo 'wlʋa 'e Silisi ɔ 'wɔɩn 'sʋ ɛ, 35 ɔ wlu ɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑blea ‑tɩ' ji ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑mii ‑tee'‑. 'Sʋ ɔ 'tmʋʋɛ nyʋ ‑wɛe ʋʋ kpa Pɔo 'de Erodɩ 'a tʋ"bo ‑gbu 'di.

24

Suifʋ‑wi" bla Pɔo ‑tɩ' "kpei 'bo Sesare

1 Ɛ nʋɛ 'wɩ ‑mm" 'sʋ, 'sraa ‑sai klaa" Ananiasɩ ji ɔ ke nyʋ‑cɔɩn' ke "ju due' ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Tɛtuilɩ ke‑. Ɔɔ' "ju tu cɛn wɔn i. ‑Wɛe ʋʋ po Pɔo 'de ‑gbʋa'na "juɔi.

2 Ʋʋ 'da Pɔo la ‑wɛe Tɛtuilɩ ‑te ɔɔ' ‑tɩ' "kpei‑ ‑tu" 'a ‑pʋn" ɔ 'na : ‑Aa nyɔ ‑cɔɔn'‑ Foisi, ‑ma 'saaʋn mɛ ‑nʋɛ' ‑sɩan ‑wɛe ‑a ‑nɩ 'e pɛe 'a blua' 'ʋn ! ‑Ma nyʋ ‑jeopoa' 'de tɔ' 'dinɩa' nʋɛ' 'blʋa ‑wee' "klein je pee ‑te. 3 'De dɩ 'dɔe ‑ma nʋa 'blʋa‑ "jrii, ‑wɛe ‑aa ‑jea ‑ta "o ‑ta a, ‑aa poɛ ‑ʋn ɩa' 'sɛ‑. 4 'Kaa 'ɩn se ɛ "i nɩ 'ɩn 'je ‑ʋn 'kpʋ ‑kwlee 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ 'de ‑ma 'diwɔnmɔa' 'ʋn ɛ, dɛ klea" ‑aa jia 'tmʋa ‑ta, ‑ɩn po ɛ doin" o. 5 Dɛ ‑a ‑jea 'de "ju ‑nɔ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ' ‑tɩ' siɛ ‑a kwai, ɔ nɩɛ 'wɛ‑ ‑o, ɔ je ‑a ‑pʋn" nɩ‑, ɔ poɛ 'ʋn ‑seea' 'bo Suifʋ "klein ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei 'nynɩ, ‑wɛe ɔ dooa ʋʋ ‑pʋ a "jru, ɔmɔ ‑ɔ ‑nɩa 'e Nasareɛn‑wi" 'a 'fɔ o ɛ. 6 Ɔ nʋɛ' mɔ ‑wee' 'sʋ ɔ je Kea ‑gbu klaa" ‑gban' ‑sa, ‑wɛe ‑a ‑nynɔɔ i. ‑A ‑nɩɛi" ka ‑aa kɛ' 'da ‑a ‑je ɔɔ' 'pee 'je kan'. 7 'Kaa Lisiasɩ ‑ɔ ‑nɩa "sʋɩ 'a klaa" mɔ ‑kaan 'bo i ‑wɛe ‑ɔ ‑te ‑a ‑klan" "kpei ‑ɔ ‑sɔ 'de ‑a 'kwa 'de "ikmaa' 'ʋn. 8 ‑Wɛe ɔ 'na ‑a ji 'nɔ ‑ʋn "juɔi 'de ‑ɩn ‑jɩ 'tmʋ. ‑Bo ‑ma ‑cɛ" 'kpa ‑tee' ɔ i ɛ, ka dɩ "klein ‑a ‑tmʋa ɩ nɩa tɔ' ‑ma muɛ kan' 'jea'.

9 Dɛ Tɛtuilɩ 'tmʋa 'mʋa‑ mɛ Suifʋ ‑wee' a 'nyɛ "kpei‑ ʋʋ 'na : Dɛ ‑nʋʋa, mɛ ‑nao.

Pɔo 'tmʋɛ ɔɔ' "kpei ‑tɩ 'bo Foisi "juɔi

10 Ʋʋ ‑kɔa' "i 'sʋ ‑gbʋa'na "nyɩɛ Pɔo wlu, ‑wɛe Pɔo wlu ka ɔ 'na : 'Ma ‑gbʋa'na, 'ɩn 'je kan' 'mɛ ‑ɩn ‑kwle 'blʋa ‑nɛ 'ɛ 'pee 'jea' ‑wɛ‑ 'de ‑sɩn ‑tuu" 'di. Ɛmɛ ‑tɩ 'ma tɔ' kui ‑wɛe 'ma ji 'ma ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ' 'a wlu 'ʋn "dua'. 11 ‑Ɩn ‑beeɛ' ‑ɩn juo ɛɛ' 'wɩ ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ka, ‑wɛe 'ɩn ji Kea "juɔi ‑gbɛɛa' 'bo Selisalɛm. 12 'Ɩn ke nyɔ se ‑tooa' nɩ 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ʋʋ se 'ʋn jɛɛ‑, 'ɩn ke nyʋ jrʋ' se ‑tooa' nɩ 'de Suifʋ‑wi" 'a "jrui 'kɩɩn‑gbi 'dii, ʋʋ se 'ʋn jɛɛ‑ mɔ foo" 'sʋ, ʋʋ se 'ʋn ‑kli poa' jɛɛ 'de ‑kwlɔ ‑kwea ‑tajrɔ. 13 'De ‑tɩ' ʋʋ bla 'ʋn "kpei ‑ta, ‑wɛe ‑ɛɛ wlua' ʋʋa wlua kaan, ɛ se bʋ 'ble. 14 Dɛ 'ma jua "i 'de ‑ʋn ‑pee ɛ, mɛ ‑nɩ 'ma ‑gbɛɛ' 'ɩn "bo ‑wi" 'a Kea. 'Ma Kea ‑gbɛɛ' sʋn ‑nɛ, mɛ ʋʋ 'na ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ. 'Kaa dɩ "klein ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a kɛ' ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a 'sbɛ 'di ɛ, 'mɔ 'jɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ, ɩmɩ 'ɩn tba tɔ' "i. 15 Ka 'mɔ 'jea "isrɛʋn o, nyʋ ‑sea' "isrɛ ʋʋa' "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ tɔ' 'ʋn ɛ, 'kamɔ ʋʋmʋ 'jɩ tɔ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ tbɩ tɔ' "i ‑ke. 16 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma kpʋʋn 'ma ‑cɛ" i ‑wɛe 'ma tɔ' 'e 'pepe nɩ 'bo Kea ke nyiɔ "juɔi.

17 'Ɩn nʋa ‑sɩn ‑tuu"‑tuu 'de 'kwla "kpei ɛ 'ɩn jiɛ Selisalɛm de. 'Ɩn ja 'ma 'cɛ 'ɛ sʋn o powɛi' ‑wɛe 'ɩn je 'sraa‑ ‑sa 'ɩn 'je Kea "nyɩ. 18 Dɛ Kea 'a kɛ' "sia 'nynɩ 'de 'pepe nɩ ‑tɩ 'ʋn ɛ, mɛ 'ɩn nɩ nʋa' 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe Suifʋ‑wi" ‑wlʋa 'e Asi jɛɛ 'ʋn, nyɔ jrɔ' se bɔ' bla ‑wɛe ‑kli po‑tɩ. 19 Ɛ nɩ ʋʋpʋ ‑mɔ ‑je de 'wlʋʋ‑ 'bo ‑ʋn "juɔi ‑ta 'de‑ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je 'ʋn ‑pa "kpei bla ‑bo ʋʋ 'ble dɛ deejrɛ' ʋʋ 'je 'tmʋ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ. 20 'De ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑nʋ ‑mʋ ɛ, ‑mɛ ‑ta ʋʋ kpaa 'ʋn 'bo ‑gbajeʋn "juɔi ɛ, dɛ ʋʋ 'jea 'ʋn ‑pʋn" ‑gblein' ɛ, ʋʋ 'tmʋ ɛ. 21 'Ɩn se dɛ jrɛ' nʋ ‑bo ɛ se "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ‑gbai' 'a 'sʋ mɩ 'ɩn 'tmʋ 'bo nyʋ ‑wee' 'a ‑kwea' nɩ ɛ. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, mɔ 'ma 'pee a 'jeeɛ ‑sɩan 'bo ‑ʋn ‑juɔi".

22 'Sʋ Foisi ‑ɔ ‑jua Kea 'a ‑jei" naa‑tɩ 'pepe ɛ, ɔ ‑teɛ ʋʋa' 'tmʋa' kwai" ‑wɛe ɔ 'na : ‑Ta "sʋɩ 'a klaa" Lisiasɩ jii ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je aoa' 'pee 'je. 23 ‑Wɛe ɔ wlu 'e "soai ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑fuo ɔ 'dei 'de 'diwɔnmɔa' 'ʋn. ‑Ɩn ‑bɛɛ' ‑ɩn ‑je ɔ nɔ" "nyɩ ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' "dɛi‑wi" 'je 'jee‑, 'de ʋʋ 'je ɔ 'dɔe "jrii nʋ, ‑ɩn ‑bo ʋʋpʋ ‑je de kaan.

Pɔo muɛ 'o Foisi ke Druisilɩ "juɔi

24 'Wɩ jrɩ' ‑sia' 'sʋ, Foisi ke ɔɔ' 'nynɔ Druisilɩ nɩɛ Suifʋ 'nynɔ ji'. 'Sʋ ɔ dbo nyɔ ‑wɛe ɔ 'da Pɔo, 'de dɛ ɔ 'jea 'tmʋ 'de Sesi Klisɩ 'a ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ 'ʋn ʋʋ 'je ɛ doin" o po. 25 'Kaa ‑ta Pɔo ‑tea "isrɛ ‑tɩ ke ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛ tɩ ke Kea 'a 'pee ‑a mua jia 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" 'sʋ, faʋn a nʋ Foisi 'mɛ, 'sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bɛɛ' ‑ɩn ‑je mu la, ‑bo 'ɩn 'je nɔ" ke'wlɛ ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn 'da. 26 Dɛ ɔɔ naa tɔ' i 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Pɔo 'je ɔ 'wɛi "nyɩ, ɛ mɛ ‑tɩ ɔɔ 'da Pɔo jeejee 'de ɔ ke ɔɔ wlu.

27 'Kamɔ ɔ nʋ 'sʋ ‑sɩn 'sɔɔn je ‑si' 'sʋ Pɔɔsisɩ Fɛtisɩ "sii‑ 'bo ɔɔ' ‑kɔi" ka ‑gbʋa'na nɩa. Foisi nɩɛ "i ɔ 'jea 'e Suifʋ‑wi" "jri 'dei nmɔɔ 'sʋ ɛ, ɔ "taiɛ Pɔo "i 'de ‑kaso 'di.

25

Pɔo muɛ 'o Fɛtisɩ "juɔi

1 ‑Ta Fɛtisɩ jia 'de ɛɛ' 'blʋa 'a 'fɔ tu o ɛ, ɔ nʋɛ 'wɩ taan 'bo Sesare ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'o 'de ɔ mu Selisalɛm. 2 'Bomɔ 'sraa ‑saʋn klae" ke nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa dɛwɔn 'de Suifʋ‑wi" "klu poo Pɔo "kuan 'de ɔ o ‑wɛe ʋʋ ‑tee' ɔ i 3 ɔ 'je ʋʋpʋ ‑kɩn kwa 'wɔɔn‑, ɔ 'je Pɔo Selisalɛm ja‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ poo ɔɔ' ‑tɩ' 'mɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je ɔ 'dba 'bo ‑jei". 4 'Kaa Fɛtisɩ 'na Pɔo nɩɛ ‑kaso 'di 'bo Sesare ‑wɛe ɔ mɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑teɛ 'e de mu ‑tɩ ‑ta 'wɩ 'sɔɔn. 5 'De ɔ 'na : 'Ɩn nɩɛ "i aoa' klae" ‑wi" ke 'ma ‑a ‑je mu ‑wɛe ‑bo "ju ‑nɔ nʋ dɛsaʋn ɛ, 'de ʋʋ 'je ɛ 'tmʋ.

6 'Wɩ Fɛtisɩ nʋa 'o ʋʋpʋ ɩ 'bɛɛ ‑mɛ" na ke ‑puue 'mɛ, ‑wɛe ɔ mu Sesare de. Ɛɛ' ‑sɔn' ‑sɩan ɔ ‑teɛ i 'bo ɔɔ' 'pee 'jekpa‑tɛ "kpei 'de ɔɔ' 'sra ‑sɔn, ‑wɛe ɔ 'tmʋʋ nyʋ 'de ʋʋ 'je Pɔo ja‑. 7 Pɔo jia 'sʋ ɛ, Suifʋ‑wi" ‑wlʋa Selisalɛm ‑gbae' ɔ 'dei, ‑wɛe ʋʋa ‑tu" ɔ ‑tɩ' klae" klae" ‑tuu"‑tuu ‑sea' 'jɔ 'ble "kpei. Dɛ ʋʋ 'jea 'nynɩ "si ‑gblein', ɛ se nɩ‑ 8 Pɔo "dua ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' "kpei‑sawlu 'ʋn ɔ 'na : 'Ɩn se Suifʋ‑wi" 'a kɛ'ɛ wlu wɔn blaa‑, 'ɩn se dɛ ‑nyniia "jrii nʋ 'de Kea ‑gbu klaa" ‑pee. 'Ɩn se dɛsaʋn jrɛ' 'tmʋ 'de Sesaa 'blʋa jei ‑pee.

9 'Kaa Fɛtisɩ nɩa "i ɔ 'jea 'e Suifʋ‑wi" "jri 'dei nmɔɔ ɛ, ɔ wlu' 'de Pɔo ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑nɩɛ "i 'mɛ ‑ɩn ‑je Selisalɛm mu ‑wɛe ‑ma 'pee 'je 'jeeɛ‑ 'bo 'ma ‑cɛ" 'kpa "juɔi 'de 'tmʋa' ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋʋn ? 10 'Sʋ Pɔo 'na : 'Bo 'blʋajei klaa" "juɔi mɔ 'ɩn 'je mu, 'bomɔ 'ma 'pee 'e 'jeeɛ‑. 'Ɩn se dɛsaʋn jrɛ' nʋ 'de Suifʋ‑wi" ‑pee, ‑ma ‑cɛ" 'kpa juɩ' 'pepe. 11 ‑Bo 'ma nʋʋdɩ se "isrɛ, 'de ‑bo 'ɩn nʋ dɛsaʋn klaa" ‑ɛ ‑nɩ 'ma 'dba ka a, 'ɩn se 'mɛa' plee‑, 'kaa ‑bo ‑tɩ' ʋʋa bla 'ʋn "kpei se tɔ' nɩ ɛ, ‑mɛ nyɔ "o nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'ʋn ʋʋpʋ "nyɩ. 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je 'e Sesaa "juɔi mu.

12 'Sʋ Fɛtisɩ ke ɔɔ' ‑sae' ‑siʋn 'wlʋa "sɩan 'sʋ ɔmɔ wlu Pɔo ‑pee, ɔ 'na : Ka ‑ɩn ‑sia" ‑bluajei 'a 'nynɩ ‑mɔ kaan 'ja a, ‑mɛ ‑ma muɛ 'de ɔ "juɔi mua'.

Pɔo muɛ 'o Aklipa ke Berenisɩ "juɔi

13 Ɛ nʋa 'wɩ pla 'sʋ, 'beɔ Aklipa ke ɔɔ' 'nynɔ Berenisɩ jiɛ 'o Sesare ‑wɛe ʋʋ ke Fɛtisɩ 'e 'jee‑. 14 Ʋʋ nʋa 'o 'wɩ 'sʋ, Fɛtisɩ toɛ Pɔo 'a ‑tɩ' 'beɔ "i ɔ 'na : "Ju due' Foisi sie ‑kaso 'di ‑ta. 15 ‑Ta 'ɩn mua Selisalɛm ɛ, 'sraa ‑saʋn klae" o, Suifʋ‑wi" 'a nyʋ‑cɔɩn' poo ɔ "kuan 'de 'ʋn o, ʋʋ ‑teeɛ' 'mii, 'ɩn 'je ɔɔ' 'pee 'je. 16 ‑Wɛe 'ɩn wlu ka 'de ʋʋ ‑pee 'ɩn 'na : Nyɔ nyʋ bla ‑tɩ' "kpei ɛ, ‑bo nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ 'blea ‑tɩ' se "jriɛ‑ "i ‑te ‑wɛe ɔ se ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ 'tmʋ ɛ, ‑mɛ Rɔmʋ‑kɔʋn 'a 'je ɔɔ' 'pee, ɛ se ʋʋa' "bli kplɩn nɩ‑. 17 Ʋʋ ke 'ma ‑a jia ‑ta, 'ɩn se nɔ" "i "tai‑ ɛ se ‑si', ‑sɔn' ‑sɩan' 'sʋ 'ɩn ‑teɛ 'bo 'ma 'sra ‑sɔn ‑wɛe 'ɩn dbo nyʋ ʋʋ mu "ju ‑nɔ 'daa'. 18 Nyʋ ‑ke ɔ 'blea 'tmʋa' ‑kwɛa de ɛ, dɩsaɩn ‑jɩ 'ma ‑a naa tɔ' i 'de ɛ, ʋʋ se ɩa' jrɛ' 'tmʋ 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 19 Dɛ ʋʋ ke ɔɔ ‑tooa' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de ʋʋa' Kea ‑gbɛɛ' sʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ke "ju jrɔ' ʋʋa 'daa‑ Sesi ‑ɔ ‑mɛa ɔmɔ Pɔo ‑mɔ 'na ɔ nɩɛ 'kmʋ. 20 ‑Ta 'ɩn 'je ‑foo 'de ɛɛ' 'tmʋa' tu 'ʋn ‑gblein' 'ɩn se 'o 'je, 'sʋ 'ɩn toɛ Pɔo "i ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ 'e Selisalɛm mu 'de ɔɔ' 'pee 'e 'jeeɛ 'demu ɛ. 21 'Kaa Pɔo ‑tuɛ" 'beɔ klaa" ‑wɛe ɔɔ' 'pee 'je ɔ "juɔi mu. ‑Wɛe 'ɩn 'tmʋʋ nyʋ ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ i fuo mamaʋ dɛ ‑jɛɛa ɔɔ' 'de Sesaa "juɔi mua'.

22 'Sʋ Aklipa 'na : Fɛtisɩ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je "ju ‑nɔ 'ɔ wlu 'wɔn ‑ke. Fɛtisɩ 'na : ‑Bo ‑klae" ɛ, ‑ma muɛ ɔɔ' wlu 'wɔan'.

23 ‑Sɔn' ‑sɩan' 'sʋ Aklipa ke Berenisɩ paa dɩ 'ʋn ‑wɛe "sʋɩ 'a klae" o, nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa dɛwɔn 'bo ‑kwlɔ ‑nɛ 'di ɛ, ʋʋ ‑wee' ‑kwɛ‑ de 'de 'peeje na', ‑wɛe Fɛtisɩ dbo nyʋ 'de ʋʋ ja Pɔo.

24 Fɛtisɩ "dua wlu 'ʋn ɔ 'na : 'Beɔ Aklipa ke ao ‑wee' "klein ‑ɔ ‑ke ‑a ‑nɩa ‑ta ke‑, ao ‑gbʋn 'nɔ, "ju Suifʋ‑wi" ‑nɩa Selisalɛm o, ‑jʋ ‑nɩa ‑ta pooa "kuan 'de 'ʋn o ‑wɛe ʋʋ 'na ɔ 'je 'mɛ ‑o "kpɔ "kpɔ ɛ, ɔ ka. 25 ‑Bo ɛ nɩ 'mɔ ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn ‑jɛ ɔ nʋa ‑wɛe ɔ 'jea 'kmʋ 'wlʋ, 'ɩn se ɛ 'je. 'Kaa ka ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'na ɔ 'je 'e Sesaa "juɔi mu ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ma ji ɔ 'e kpaa'. 26 Dɛ 'ɩn 'jea 'crɩ ‑gblein' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'jea Sesaa kpa, ɛ se nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'dɔɔ 'bo ao ke ‑mɔ 'beɔ Aklipa "juɔi 'de ‑bo nyʋ ‑tee' ɔ i, ‑wɛe 'ɩn 'je dɛ 'ɩn 'jea 'crɩ 'je 27 dɛ‑nʋɛ' 'mɔ 'na ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ nyʋ 'je ‑kaso 'di mu 'de dɛ ‑ɛɛ ‑kaso ɔ mua 'di, ɛ se bʋ 'ble 'pepe.

26

Pɔo 'tmʋɛ ɔɔ' "kpei ‑tɩ 'bo Aklipa "juɔi

1 ‑Wɛe Aklipa wlu 'de Pɔo ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bɛɛ' ‑ɩn ‑je ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a "kpei ‑tɩ 'tmʋ. 'Sʋ Pɔo ‑kaa' nyʋ kwai" ‑wɛe ɔɔ 'tmʋ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ. 2 Ɔ 'na : 'Beɔ Aklipa, dɛ 'ɩn 'jea 'ma ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ 'tmʋ 'bo ‑ɩn "juɔi 'de dɩ "klein Suifʋ‑wi" bla 'ʋn "kpei 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ nmɔɔ 'ʋn 'di wɔn, 3 dɛ‑nʋɛ' ‑ma ‑cɛ" 'kpa juo Suifʋ‑wi" 'a "bli kplɩn o, ʋʋa' 'ʋn ‑too' ‑tɩ 'mɛ 'pepe. 'Ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'ma wlu doin" o po 'de tɔ' i kua' 'ʋn. 4 Dɛ ‑tba' 'e 'ma ‑saan" nɔ" ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩan a, dɛ 'ma 'kmʋnɩa' 'ʋn ɛ, Suifʋ ‑wee' "klein juɛ', dɛ‑nʋɛ' ka 'ɩn nʋa 'kmʋ nɩsʋn 'de 'ma 'cɛ‑wi" "klu 'bo Selisalɛm ɛ, ʋʋ juɩ' ‑ke. 5 Ʋʋ juo 'ʋn 'ɛ sese, ʋʋ 'beeɛ' ʋʋ 'je ɛ 'tmʋ ‑bo ʋʋ nɩɛ "i ɛ. Fariseɛn‑wi" ‑ʋʋa ‑jea Kea 'a kɛ' ‑wee' wɔn ‑wɛe ‑ʋʋa' poa ɛɛ' due' i ɛ, 'ɩn nɩɛ ʋʋpʋ 'a due' ‑o 'de‑. 6 Kaan ka dɛ ‑ɛɛ 'ma 'pee nyʋ a 'jea, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" 'de ‑a "bo ‑wi" ‑pee ɛ, ɛɛ' 'o nyni ‑tɩ mɩ 'ɩn tba tɔ' "i. 7 'De ‑aa 'blʋa 'a blo' wɔn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbɛɛa' Kea "maʋ' o, 'jrʋ ‑gbao ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑fli ʋʋa 'wlai ‑ke. 'Oo 'beɔ, 'de dɛ ‑a ‑wee' ‑tea ‑kwlɩ" 'mʋa‑ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' Suifʋ‑wi" a bla 'ʋn ‑pa "kpei. 8 Ao Suifʋ‑wi" ‑kwea de ‑ta, dɛɛ‑tɩ ‑wɛe ao 'na Kea 'a nyʋ "kunyɩɔ' ‑satɩ se tɔ' 'ʋn 'je ka nɩ ɛ‑ ?

9 Dɛ 'ma ‑cɛ" 'kpa naa tɔ' i tɛin" 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : 'ɩn 'je Sesi ‑wlʋa Nasarɛtɩ tʋ o ‑fɔn' ka "o ka 'de‑. 10 Ɛmɛ 'ɩn nʋ 'bo Selisalɛm ‑nʋ ‑nʋ. Nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'ɩn poɛ ʋʋpʋ 'a ‑tuu"‑tuu ‑kaso 'di ‑po ‑po. 'Sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" ‑nyɩ" 'ʋn ɛɛ' 'sbɛ‑ ‑wɛe nyʋ ‑a ‑dba ʋʋpʋ ɛ, ʋʋ ke 'ma ‑a ‑ble wlu due'. 11 'Ɩn ‑tuɛ" ʋʋpʋ 'kle kpɛ ‑tuu"‑tuu "jrui 'kɩɩɛn‑gbi 'dii ‑wɛe 'ma kpʋn ʋʋpʋ "klaan‑ "klan 'de ʋʋ 'je ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' wɔn ‑sa. 'Cɛn 'ɩn 'kpa 'de ʋʋ ‑pee 'de ɛɛ' "ikmaa' ‑tɩ' 'ʋn 'ma muɛ ‑kwlɛ 'srʋɩ 'dii ‑wɛe 'ma ‑tu" ʋʋpʋ 'kle.

Pɔo 'tmʋɛ ɔɔ' Sesi o "biie ‑tɩ

12 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'ma mu Damasɩ. ‑Ta 'ma muua, 'sraa ‑saʋn 'a klae" ‑wi" cɛn 'o wlu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nyɩ" 'ʋn 'sbɛ‑. 13 'Oo 'beɔ, ‑ta 'ma muua 'jrʋ‑gbao 'bo ‑jei" ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ‑sɔn' klaa" "jriɛ‑. Ɛɛ' ‑sɔn' tu 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di ɛɛ fan', ɛ je 'jrʋ ‑sii. ‑Ta nyʋ ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a mua nɩa, 'bomɔ ɛ ‑sɩɩn. 14 ‑A ‑wee' "klein 'blʋɔ 'sʋ 'ɩn 'wɔn wlu due' ‑ɛ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka 'de Suifʋwlu 'ʋn, ɛ 'na : Sɔo, Sɔo, dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑fɔn' 'ʋn o ɛ‑ ? 'De ‑ma "jruku‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑ma kpʋɛn ‑ma ‑cɛ" ‑kwlʋ. Ka bli' a ‑fun" a "jru 'de ɛɛ' jei 'a kwa'bletu ‑nɩa 'mɩmɩ ‑pee ɛ, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. 15 ‑Wɛe 'ɩn wlu ka 'ɩn 'na : ‑Mɔ nyɔ ‑o ɛ‑, Tʋ"bo ? 'Sʋ Tʋ"bo 'na : 'Mɔ Sesi ‑ma ‑fɔan' tʋ o, 'mɔ ‑o. 16 ‑Ɩn sɔn 'ʋn la, ‑wɛe ‑ɩn ‑je bɩ "kpei nyna‑, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ‑sa 'ma ‑cɛ" 'kwla 'mɛ 'de ‑ʋn ‑pee ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn 'ma ‑tɩ' 'tmʋi 'ʋn nʋ. 'De dɩ ‑ɩn ‑jeea' "jriɛ‑ o, ‑jɩ ‑ɩa ‑tɩ' 'ʋn 'ɩn ‑sa 'ma ‑cɛ" 'kwla 'de ‑ʋn ‑pee o, ‑ɩn ‑je ɩa' ‑ta 'jei nɩ‑. 17 'Ɩn ‑sa ‑ʋn 'de ‑ma 'cɛ ke nyʋ 'srʋ "klu, ‑wɛe 'ma dbo ‑ʋn 'de ʋʋpʋ ‑pee. 18 ‑wɛe ‑ɩn ‑je ʋʋa' "jri 'bai‑. Ʋʋ 'je 'e kwie 'ʋn 'wlʋ 'de ʋʋ 'je 'e ‑sɔn' 'ʋn ji, ʋʋ 'je 'e ‑siɔn' 'kwa 'wlʋ, 'de ʋʋ 'je 'e Kea 'kwa ji ‑wɛe 'de ʋʋa' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn ɛ, ʋʋa' dɛsaʋn 'je ‑kwɛ‑ ‑wɛe ʋʋ 'je 'kɛn kpa ʋʋ ke nyʋ ‑kweai ke‑.

Pɔo 'tmʋɛ dbo ɔ nʋa 'a ‑tɩ'

19 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'beɔ Aklipa, 'ɩn se wlu ‑ɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'mʋa‑ 'klee i po. 20 'Sʋ 'ɩn ‑teɛ Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" 'de nyʋ ‑nɩa 'o Damasɩ ‑pee ke ‑ba. ‑Wɛe 'ɩn 'tmʋɩ 'de Selisalɛm ‑nyʋ ‑pee, 'ɩn 'tmʋɩ 'de Suideblʋa jrɩ' 'dii, 'ɩn 'na : Ao juo aoa' dɩsaɩn "i, 'de ao 'je 'e Kea o "biie‑. 'De dɩ ao 'jea nʋ, ɩ 'je ɛ to‑ ka aoa' 'kmʋ pooa fai" ɛ. 21 Dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' Suifʋ‑wi" kpʋn a 'ʋn 'de Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ʋʋa ‑pɔn 'ma 'dbaa 'a ‑kɔ i Ɛmɛ ‑nao. 22 'Kaa Kea 'a 'saaʋn mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn nɩ 'kmʋ mamaʋ ‑sɩan ke, ‑wɛe 'ma 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ'. Dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ke Moisɩ 'tmʋa ‑wɛe ʋʋ 'na ɩa muɛ 'o nynia', ɩmɩ 'ma 'tmʋ 'de mɩɩ" ke klae" "juɔi, 'ɩn se dɛ jrɛ' "i ‑si'. 23 Ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ a muɛ 'kle 'jea' ‑wɛe ɔ 'e "kunyɩɔ' sɔn tɛin" 'de 'mɛʋn "klu, ‑wɛe ‑sɔn' ‑ɛ ‑sa nyʋ 'e kwie 'di ɛ, ɔ 'je ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋ 'de ɔɔ' 'cɛ ke nyʋ jrʋ' ‑pee.

Pɔo 'tmʋɛ Sesi 'a ‑tɩ' 'de Aklipa ‑pee

24 Pɔo siɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ 'a 'tmʋa' 'sʋ Fɛtisɩ kpa wlu "jɛi 'de ɔ 'na : Sɩɩan ‑a nʋ ‑ʋn Pɔo, ‑ma dɛ "i jua' klaa" ‑nɛ po ‑ʋn sɩɩan "jri ‑wɛ‑ la.

25 'Sʋ Pɔo 'na : "Ɩɩn‑, nyɔ ‑cɔɔn'‑, ɛ tɔ' ‑tɩ 'a tɔ' ‑tɩ 'ma 'tmʋ, ɛ se "jri 'a ‑si' ‑tɩ nɩ‑. 26 'Beɔ Aklipa mɔ 'ɔ ‑cɛ" juɩ', ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn wa i ‑wɛe 'ma 'tmʋ ɩ 'bo ɔ "juɔi, dɛ‑nʋɛ' ɩa' dɩ tu se nʋʋɛ 'de 'kwla paa' 'ʋn. 27 'Sʋ ɔ wlu' 'de Aklipa ‑pee ɔ 'na : 'Beɔ Aklipa, 'mɔ 'na ‑ɩn ‑je Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ o ? 'Ɩn juɛ' ‑ɩn ‑jɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ see.

28 'Sʋ Aklipa 'na : ‑Ma pooɛ 'ʋn tɔ' i ‑wɛe 'ɩn 'je 'jrʋ ‑gbao Kletiɛn 'kpa. 29 'Sʋ Pɔo 'na : ‑Bo ɛ nɩ 'e ‑sɩanwɩ 'di o, ‑bo ɛ nɩ ‑klae"wɩ 'di o, 'ɩn nɩɛ "i Kea 'je 'ʋn ‑kɩn kwa 'wɔɔn‑ ɛ se ‑ma 'sʋ mɔ nɩ‑, 'kaa ao ‑wee' ‑ɔɔ poa 'ma wlu doin" o ‑ta ‑sɩan, 'ɩn nɩɛ "i ka 'ɩn nɩa, ao 'je kan' nɩ, ɛ se ao 'je "cɩn sʋn' mu ‑mɛ nɩ‑.

30 'Sʋ 'beɔ o, ‑gbʋa'na o, Berenisɩ o, nyʋ "klein ‑ke ʋʋ ‑tea i ɛ, ʋʋ ‑wee' sɔn 'ʋn 'ɛ, 31 ‑wɛe ʋʋa ‑saa kɩɩn ʋʋa wlu ba ‑pee due 'due ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ se dɛ jrɛ' nʋ ‑wɛe ‑ɛ ‑je ɔɔ' 'mɛa' ke ɔɔ' ‑kaso 'dipoa' 'je. 32 'De Aklipa ke Fɛtisɩ 'na : ‑Bo "ju ‑nɔ se 'na ɔ 'je 'e Sesaa "juɔi mu 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ "sii ɔ i 'de‑.

27

Ʋʋ kpa Pɔo Rɔmʋ

1 ‑Ta Fɛtisɩ cɛɛan 'o wlu ‑wɛe ‑a ‑jea ‑bato' 'ja 'de ‑a ‑jea Itali muɛ, "ju due' ‑ɔɔ 'nynɩ nɩ Silisɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ 'blʋajei klaa" Okisɩ 'a jra' jei, ɔmɔ ʋʋ ‑tu" Pɔo ke ‑kaso 'dinyʋ jrʋ' "kpei. 2 ‑bato' ‑ɛɛ ‑wlʋa Adramitɩ ‑wɛe ‑ɛ ‑jea 'kpʋʋ kpʋn 'de Asiblʋa "kpei ɛ, ɛmɛ ‑a ‑ja 'di. Nyɔ ‑ke ‑a mua 'e ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Aritakɩ, ‑ɔ ‑wlʋa Tesalonikɩ 'de Masedoanɩ.

3 'Wɩ ‑tba' 'o ɛ, ‑a kpʋɛn 'kpʋʋ 'bo Sidɔn. Silisɩ nmɔ 'di wɔn 'de Pɔo ‑pee, ɔɔ "nyɩ ɔ nɔ" ‑wɛe ɔɔ mu ɔɔ' "dɛi‑wi" o i 'de ʋʋa nʋ ɔ 'dɔe "jrii. 4 ‑A ‑wlʋa 'o ‑mɔ ɛ, ‑aa pleɛ 'tɔniɛ 'a du' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Siprʋ wɔn i, dɛ‑nʋɛ' poɔ' ɔ bla ‑a "jri. 5 ‑A cɛan 'tɔniɛ 'a 'fɔ ‑ɛ ‑bɔɔa' 'de Silisi ke Pamfili "kpei ‑tie" 'sʋ, ‑a nyniɛ 'o Mira 'de Lisi. 6 'Bomɔ jra' jei jɛɛ ‑bato' jrɛ' ‑ɛɛ ‑wlʋ Alɛsandri ‑wɛe ‑ɛɛ mu 'e Itali 'sʋ ɔ 'jaa ‑aʋn ɛ.

7 'De 'wɩ ‑tuu"‑tuu 'di ɛ, ‑aa ‑bato' a na' mɩ"mɩ", ‑a ‑wɔan Kinidɩ ‑kwlɔ 'di nyni ‑tɩ ɛ, ‑a ‑jeɛ 'kle. Poɔ' ‑sa ‑a ‑wa 'kwa 'sʋ ‑a ‑jiiɛ 'tɔniɛ 'ɛ du' 'bo Krɛtɩ 'a ‑sɔn i 'de Salamɔnɩ fɔ o. 8 'Kamɔ ‑a pleɛ wɔn i 'de 'kle 'ʋn mamaʋ 'sʋ ‑a nyni ‑tajrɔ, ʋʋa 'daa‑ 'kpʋʋkpʋn 'ɩn 'dɔe ɛ, ɛ nɩɛ 'o Lase‑kwlɔ ‑pʋn".

9 Nɔ" ‑siɛ' ‑a i 'bo ‑jei". ‑Aa ‑bato' 'a naa' 'bo 'tɔniɛ "kpei nɩɛ 'kle. Ɛ nʋɛ' mɔ 'sʋ wɔn 'bɔ nɔ" je ‑a i ‑si'. 10 Ɔ 'na : 'Ma 'cɛ, dɛ 'ma 'jea i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo ‑a ‑sɔn 'ʋn ‑wɛe ‑a ‑je mu 'de "jri ‑nɩ 'di ɛ, ‑aa muɛ 'pʋʋa' 'kle i 'jea' see. Ɛ se dɩ "klein ‑nɩa 'e ‑bato' 'di ke ‑bato' 'a dooa 'a 'sʋ nɩ‑. 'Kaa ‑aa nyiɔjɔ ɔ muɛ 'o blaa' ‑ke.

11 'Kaa jra' jei poɛ ‑bato' 'a tbaai ke ɛɛ' jei 'a wlu doin" o, ɛ je Pɔo 'a wlu ‑sii‑. 12 'Bo ‑bato' 'a 'kpʋʋ kpʋn 'ɩn ‑a ‑nɩa 'mʋa‑ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ ‑wɛe ‑a ‑je 'o i ‑te mamaʋ 'sʋ dee 'a ji nɔ" 'e nyni 'sʋ nyʋ ‑tuu" nɩɛ "i ‑a ‑je 'o 'wlʋ ‑wɛe ‑a ‑je 'kpʋʋ kpʋn 'bo Fenisɩ 'de Krɛtɩ‑blʋa 'a 'kpʋʋ "kpei ‑ɛ ‑gbʋn' a 'jrʋ ‑gbɩn ‑fɔ ‑sɔn, ‑wɛe ‑a ‑je 'o dee' 'a ji nɔ" ‑wee' nʋʋ‑.

‑Pie ji' 'bo 'tɔniɛ "kpei

13 Poɔ' flee "flee ‑wlʋa 'e 'jrʋ 'a kʋanfɔ o a jia' 'sʋ ʋʋ naa tɔ' i, ʋmʋ 'na dɛ ʋʋ ‑teea 'dii 'bɛɛ ɛ 'je nʋʋɛ. ‑Wɛe ʋʋ kpa ‑bato' 'a nɩɩɛ ‑ɛ kpʋn ɛ i "jɛi ‑wɛe ʋʋ ‑te Krɛtɩ‑blʋa ‑kwlɩ' i plea' ‑pʋn". 14 'Kaa ‑pie klaa" ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Erakilɔn cɛn "jɛi 'de 'blʋa‑ 'fɔ ʋʋa plea ‑kwlɩ' i "kpei. 15 Ɛ "tuɛn ‑bato' ‑ta ‑tɔɔn' ‑tɔɔn. Ɛɛ' 'wɔn 'bode ‑aa' muɛ "i 'sʋ ‑a ‑tai' ɛ ‑aa ‑cɛi". Ɛ ‑teɛ ‑aa ‑bato' ‑cɩɛ 'klee ‑wɛe ɛɛ kpa ‑aʋn. 16 ‑A ‑jiiɛ 'e 'tɔniɛ 'a du' ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Kloda 'a ‑sɔn i fɔ o, ‑a mua ‑bato' ‑saan" nmaea' ‑a ‑jeeɛ' 'kle i. 17 Ʋʋ ‑kɔa' ɛɛ' ‑cria' 'sʋ ʋʋ sɛɛn 'bo ‑bato' klaa" ‑pʋn". Ʋʋa plea ‑bato' je 'blʋa‑ "i bla 'de Libiblʋa o fɔ o 'sʋ ʋʋ 'wla ‑bato' 'a tae' ‑wɛe ʋʋ "tai‑ ʋʋa' ‑cɛi" la 'de poɔ' 'kwa. 18 ‑Pie ‑ɛɛ jiia ‑a 'ʋn ɛ, ɛɛ' 'wɔn ɛɛ' 'ka, ɛɛ' ‑sɔn' jrɛ' ‑sɩan 'sʋ ɛ, ʋʋa poɛ dɩ ‑nɩa 'e ‑bato' 'di "niɔ‑. 19 'De 'wɩ 'a taan ‑nɩ 'di 'sʋ ‑a ‑wee' ‑teɛ ‑bato' 'a dɩ ‑nɩa 'o ɛ ‑pʋn" 'a "niɔ‑ poa' ‑pʋn". 20 ‑Pie ‑nɛ 'ɛ "ikmaa' nʋɛ' 'sʋ ‑a se 'cʋ‑sɩɩn ke 'jrʋ "jriɛ‑ 'jee‑ 'de 'wɩ pla 'di. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a se 'pʋʋa' ‑mɛ ‑kwlɩ" ‑te' la 'bode.

21 ‑A se dɛ di 'de 'wɩ ‑tuu"‑tuu 'di. 'Sʋ Pɔo sɔn 'ʋn 'ɛ 'bo ʋʋa' ‑kwea'‑ ‑wɛe ɔ wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma 'cɛ, ‑bo ao po 'ma wlu doin" o 'de‑, ‑wɛe ‑a ‑je i ‑te 'bo Krɛtɩ 'de ɛ, ‑mɛ ‑a se 'mɛɛa' 'wɔin dia' ke dɩ 'a "maa' ‑nɩ 'jei. 22 Kaan la 'ja a, 'ma kuuɛ aoa' dɩ i, ao "duo 'kpɩ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' aoa' nyɔ due' koun ‑gbai' se 'mɛi, ‑aa ‑bato' 'a 'sʋ mɛ ‑je dooa‑. 23 Kea ‑ɛɛ nyɔ 'ɩn nɩa ‑wɛe 'ma ‑gbɛɛa', ɛ dboɛ ɛɛ' "soai due' ɔ wlu 'ʋn ‑pee ka 'de "maʋ'wɩ ‑nɩ 'di. 24 Ɔ 'na Pɔo, faʋn 'bo ‑ʋn nʋɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn ‑je 'o Sesaa "juɔi mu ‑o, 'de nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑nɩa 'e ‑bato' 'di ‑ta, Kea ‑teɛ' ‑ʋn ʋʋa' 'kmʋ kwa. 25 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'cɛ, ao "duo 'kpɩ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ", kɛ 'da 'de 'ʋn ‑pee ɛ, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa' see. 26 'Kaa poɔ' ɔ mu ‑aʋn 'de 'tɔniɛ 'a du' jrɛ' "kpei poa' se.

27 'De "maʋ'wɩ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ 'di ɛ, 'ka ‑pie ‑te ‑a ‑cɩɛ 'klee mamaʋ 'sʋ ɛ je ‑aʋn 'de 'tɔniɛ ‑ɛ ‑nɩa 'o 'blʋa a ‑kwea' "kpei kpa. ‑Too' ‑kwea 'sʋ ka ‑aa ‑kʋʋan" 'blʋa‑ i ɛ, nyʋ ‑ʋʋa nʋa dbo 'e ‑bato' 'di 'je kan' 'mɛ. 28 ‑Wɛe ʋʋ po dɛ ‑ɛɛ dbaa "ni 'a ‑sɔn tɛnsʋn "niɔ‑, 'sʋ dɛ ‑tba' ‑ta ʋʋ nɩa ‑wɛe ‑ɛ mua 'e "ni ‑sɔn ɛ, ɛ nɩɛ dɩ" 'a kwla ‑nyiiɛ. Ʋʋ 'kpaa 'o nya dɛ‑saan" ka ʋʋ poɛ "niɔ‑ ke'wlɛ, 'sʋ "ni 'a ‑sɔn tɛnsʋn nɩɛ dɩ" 'a ‑puue 'jɔ ‑mm". 29 Ʋʋ pleea ‑bato' 'a 'de "sou "jri blaa' 'sʋ ʋʋ poɛ ‑bato' 'a "klɩ ‑nyiiɛ' ‑ɩ ‑bɔɔa' de "niɔ‑ ‑wɛe ʋʋ ‑te jekaa ‑ʋʋa fuo ‑sɔn'ɔ ‑sɩan'. 30 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋa nʋa dbo 'e ‑bato' 'di a ‑pɔn plea 'a ‑kɔ i, 'sʋ ʋʋ poɛ ‑bato' ‑saan" "niɔ‑, ‑wɛe ka nyɔ ɔ ‑pɔan ɔ 'jea ‑bato' 'a "klɩ ‑nɩa 'e nya "niɔ po ‑wɛe ʋʋa nʋ kan'. 31 'Sʋ Pɔo wlu' 'de "sʋɩ ke ʋʋa' klaa" ‑pee ɔ 'na : ‑Bo nyʋ ‑nʋ se ‑teɩn kpʋn 'de ‑bato' 'di ‑ta 'ja a, ‑mɛ ao se 'pʋi. 32 'Sʋ "sʋɩ cɛn "dbi ‑ɩ ‑saan ‑bato' ‑saan" 'bo klaa" ‑nɛ ‑pʋn" 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ "tai‑ ɛ "i 'de ɛ blu.

33 ‑Sɔn' 'ɔ ‑sɩan' siɛ 'e nya 'sʋ Pɔo kɩɩɛn nyʋ ‑wee' "jrui ‑wɛe ʋʋ 'e dɛ di 'sʋ ɔ 'na : Ao ‑teɛ 'kpʋ 'de 'wɩ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ 'di ‑sɩan ao se dɛ "o dɛ jrɛ' di. 34 'Ma 'da aopʋ 'mɛ ao 'je dɛ wɔn ‑tɩn, dɛ‑nʋɛ' ɛ kɔn ‑tɩ' 'de aoa' 'pʋ‑tɩ 'ʋn ‑ke, 'kaa aoa' due' koun ‑gbai 'a "mɩɩjɔ se "mai 'bo ɔ "jru. 35 Pɔo 'tmʋa wlu ‑nɛ 'sʋ ɔ "duɛ ‑di'pɛn 'ʋn ɔ po ɛɛ' Kea 'sɛ‑ 'bo nyʋ ‑wee' "klein "juɔi ‑wɛe ɔ cɛɛn ɛ i 'sʋ ɔ ‑tee ɛɛ' dia' ‑pʋn". 36 'Sʋ nyʋ ‑wee' "duɛ 'kpɩ 'ʋn ‑wɛe ʋʋ ‑te dɛ dia' ‑ke. 37 ‑Apʋ ‑nɩa 'e ‑bato' 'di ɛ, ‑a ‑wee' nɩɛ nyiɔpʋ 'a kmɛ' 'sɔɔn kwla ‑mɛ" 'sɔn 'jɔ ‑mɛɛo"‑. 38 Ʋʋ ‑wee' dia ʋʋ dboa 'sʋ ʋʋ poɛ diidɩ ‑sia 'o 'tɔniɛ wɔn, ‑wɛe ‑bato' 'je kwa "fee‑.

39 ‑Sɔn' ‑sɩan' nyʋ ‑ʋʋa poa ‑bato' ‑je o se 'blʋa‑ "i juo‑, 'kaa ʋʋa 'jeɛ 'e 'tɔniɛ 'a bʋ jrɛ' ‑kwlɩ" i. 'Sʋ ʋʋ 'na : ‑A ‑kpaa' ‑bato' 'emu fɔ o ‑wɛe ‑a ‑je 'kpʋʋ kpʋn 'a i ‑tɩn' ‑bo ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'wɔn ɛ. 40 'Sʋ ʋʋ kain i ‑bato' 'a "klɩ 'mɛ ‑wɛe ɩ blu i 'de 'tɔniɛ ‑sɔn. 'Bomɔ ʋʋ "tai‑ "cɩndbi ‑ɩa poa ‑bato' ‑je o "i ‑ke ‑tan 'tanfɔ ‑nɩa 'de ‑bato' 'a nya, ‑wɛe poɔ' 'je ɛ 'di ‑te 'de ɛ 'je ‑bato' 'nɔ ʋʋa mua "tuun‑. 41 'Kaa ‑bato' bla 'e ‑pɩɩɔn" "jri 'bo "ni 'a bɩ 'sɔɔn 'nynɩ, 'sʋ ɛ ‑se'. Ɛɛ' 'mla pa ‑pɩɩɔn" ‑sɔn 'sʋ ɛ 'bɔ i ‑suua' ‑tɩ 'mɛ ‑wɛe 'tɔniɛ 'a 'plɩ a blɛɛ' ‑gbɔo wɔn, 'kamɔ ɩ nʋ mamaʋ 'sʋ ɛ waa "i.

42 "Sʋɩ nɩɛ "i ʋʋ 'e ‑kaso 'diʋn 'dba, ‑wɛe ʋʋa' nyɔ due' je jre, ɔ je 'kwla 'kpa. 43 'Kaa jra' jei nɩa "i ɔ 'jea Pɔo 'pʋʋ ɛ, ɔ 'kaa‑ ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, 'de ɔ 'na nyʋ ‑jua jre ka 'kpa "niɔ‑ tɛin", ʋʋ 'je 'e 'kpʋʋ "kpei mu. 44 ‑Wɛe nyʋ jrʋ' 'e ‑bato' 'a tifɔe' "kpei ‑te 'de ʋʋ 'je 'o ʋʋpʋ 'de bla. 'Kamɔ ʋʋ ‑wee' nʋ ‑wɛe ʋʋa' nyɔ jrɔ' se 'mɛ 'de ʋʋ ‑wee' kpʋn 'kpʋʋ.

28

Pɔo nɩɛ 'o 'tɔniɛ 'a du' 'di 'bo Maltɩ

1 ‑A ‑pʋ 'mɛa' wɔin" la ‑wɛe ka 'tɔniɛ 'ɛ du' 'a 'nynɩ nɩa Maltɩ ‑a ‑juɛ.

2 Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'o ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei ɛ, ʋʋ se ‑a juo‑, 'kaa ʋʋ kpʋʋn ‑a sɩn 'sɔɔn 'bo nɛ wɔin", dɛ‑nʋɛ' ɛ nɩɛ "ni 'a dba nɔ" ‑o, ‑wɛe dee' a ji, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ‑tba' nɛ‑gban klaa". 3 Pɔo a 'tɛn ti "klaɩn ‑wɛe ɔ 'jɩ 'o "jri po. Nɛ 'wlaa sii" 'sʋ, jɔ wan 'e ɩ 'dii ‑wɛe ɛ "sri Pɔo 'a sʋn 'de ɛ ‑pee. 4 Nyʋ ‑nɩa 'o ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'di 'jeea sɛn ‑peea' Pɔo 'a sʋn "i "jriɛ‑ 'sʋ, ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ ‑mɔ nɩɛ "ku 'dbai ‑o ‑cɛɛn'‑ 'e, ɔ se 'kmʋ nɩ ka nɩ‑. Ɛmɛ ‑ɛɛ ‑kao ‑craa ɔ 'ʋn, 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔɔ 'wlʋ 'mɛa' wɔin" i waan' 'bo 'tɔniɛ "kpei. 5 'Kaa Pɔo ‑fuan' sʋn i 'sʋ sɛn ‑nɛ ‑ka i 'bo "jri, 'de dɛ‑saan" ka se ɔ i ‑kuuan. 6 Nyʋ ‑nɩa 'omu, naa tɔ' i ʋʋ mʋ 'na ‑mɛ ɔ 'e ‑pun", ‑ɩn" ɔ 'je 'o "sri, ɔ 'je 'mɛ 'de‑. 'Kaa ʋʋ fɔan 'o ‑fɔn ‑fɔn ka Pɔo nɩa, ɔ nɩa kan 'sʋ ʋʋ pooɛ tɔ' fai" ʋʋ 'na : "Ju ‑nɔ, ɔ nɩɛ ‑kea' ‑o.

7 'De 'blʋa‑ ‑nɛ, "ju ‑bleɛ', ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Publisɩ. Ɔɔ' "ju tu nɩɛ dɛjei, ɔɔ' ‑gbɛin" "kʋʋan‑ i. Ɔmɔ ‑nyɩ" ‑a 'pɛn 'ɩn 'de ɔ wɔin" ‑wɛe ‑ɔ ‑nyɩ" ‑a diidɛ 'wɩ taan 'di. Ka ɔɔ' "dɛi ‑wi" nɩa, 'kamɔ ɔ kpʋn ‑aʋn. 8 'De Publisɩ "bo 'pɛn i, ɔɔ' "jru ‑a ‑bai', ‑wɛe 'klaa ‑a nʋ ɔ. Pɔo muɛ 'e ɔ o, ɔ ‑te' ɔ kwa "jru ɔ baeɛ ɔɔ' Kea, 'sʋ ɔ 'pʋʋ. 9 'Sʋ nyʋ jrʋ' 'wɛ‑ kpʋn a 'bo ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei jiɛ 'de ɔ o ‑ke, ‑wɛe ʋʋa' 'wɛ‑ 'bɔ. 10 Ʋʋa' ‑aa ni' ‑tea' ‑siɛ' sʋn' i, ‑wɛe ‑ta ‑aa jia 'o 'wlʋa a, dɩ "klein ‑kɔan ‑tɩ' 'bo ‑jei" ʋʋ "nyɩ ‑aʋn ‑ɛ.

Pɔo nyniɛ Rɔmʋ

11 'Cɩ taan ‑sia' 'o mu 'sʋ, ‑a ‑kpa ‑bato' ‑ɛ ‑wlʋa Alɛsandri 'de ‑ɛ nʋa dee' 'a ji nɔ" ‑wee' 'o mu ‑ke 'di. Ɛɛ' ‑bato' tu 'a 'nynɩ ʋʋ ‑tuu" ɛ ɛmɛ ‑nɩ Diosiki, ɛ 'de mɛ ‑nɩ ‑gbanynuu. 12 ‑A nynia 'o Sirakisɩ ɛ, ‑a nʋɛ 'o 'wɩ taan. 13 ‑A ‑wlʋa 'omu ɛ, ‑a pleɛ 'kpʋʋ ‑kwlɩ' i mamaʋ ‑a je Rekio nyni. Ɛɛ' ‑sɔn' dee ‑sɩan', poɔ' ‑ɛ ‑wlʋa 'e 'jrʋ 'a 'wlʋ 'ɩn 'a kʋanfɔ o ‑teɛ jia' ‑pʋn". Ɛmɛ ‑tɩ ‑a nʋ 'wɩ 'sɔɔn 'bo ‑jei" ‑wɛe ‑a nyni Pussolɩ. 14 'Bo ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu 'di ɛ, ‑a ‑jɛɛ 'o ‑aa de 'di‑wi" jrʋ' ʋʋ kpʋʋn ‑a i 'de ‑a ‑je 'o ʋʋpʋ o 'dɔɔ due' nʋ, 'kamɔ ‑a nʋ ‑wɛe ‑a mu Rɔmʋ. 15 ‑Aa de 'di‑wi" ‑nɩa 'e Rɔmʋ 'wɔan ‑aa 'nynɩ 'sʋ, ʋʋ 'jaa ‑a "i. Ʋʋa' jrʋ' ji' mamaʋ ʋʋ je 'o Apisɩ 'a 'dɔɔkpae" nyni. Jrʋ' ji' mamaʋ ʋʋ je 'o 'dʋɩ 'a koo‑gbi nyʋ a 'daa ‑gbi" nynuu taan 'a nɩ 'ɩn nyni. Pɔo 'jeea ʋʋpʋ "jriɛ‑ 'sʋ ɔɔ' dɩ "si 'o 'ɛ, ‑wɛe ɔ po Kea 'sɛ‑.

16 ‑A nyniia Rɔmʋ ɛ, ʋʋ 'wɔɔn Pɔo 'a ‑ta jrɔ' koo ‑tɩ 'mɛ ‑wɛe "soai‑ due' a fuo ɔ i.

Pɔo 'tmʋɛ Kea 'a ‑tɩ' 'bo Rɔmʋ

17 ‑A nʋa 'wɩ taan 'sʋ Pɔo 'da Suifʋ‑wi" 'a klae" ‑nɩa 'o Rɔmʋ 'mɛ. ‑Ta ʋʋ 'kɩɩan "jrui 'sʋ, ɔ wlu ʋʋ ‑pee ɔ 'na : 'Ma de 'di‑wi", 'ɩn se 'ma 'cɛ‑wi" dɛ jrɛ' "jrii nʋ 'ɩn se ‑a "bo ‑wi" 'a kplɩn wɔn blaa‑, 'kaa ʋʋ poɛ 'ʋn ‑kaso 'di 'de Selisalɛm ‑wɛe ʋʋ to 'ʋn 'de Rɔmʋ‑kɔʋn 'kwa. 18 Ʋʋ ‑teea' 'mii ɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je 'mii "sii‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɛɛ 'dbaa' ʋʋ 'jea 'ʋn 'dba ‑gblein' ɛ se 'de 'ʋn nɩ‑. 19 'Kaa Suifʋ‑wi" 'na ʋʋ se 'o 'wɔɔn‑. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn kpʋɛn 'ma ‑cɛ" "klaan‑ "klan ‑wɛe 'ɩn ja 'ma ‑tɩ' 'nɔ 'blʋajei "juɔi, ‑bo ɛ se ‑mɛ nɩ 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn se 'nɔ jii, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se ɛ "i nɩ ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma 'cɛ‑wi" "kuan poo 'de‑. 20 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn ‑tee' aoa' ‑tɩ' i, ‑wɛe 'ɩn 'je ao "kuan po, dɛ‑nʋɛ' dɛ Israɛ‑blʋa ‑wee' ‑tea' ‑kwlɩ" ʋʋa fua, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn nyʋ po 'ʋn "cɩn ‑nɛ sʋn'.

21 Ʋʋ wlu ɔ ‑pee ʋʋ 'na : ‑Ma "kpei ‑te' 'sbɛ jrɛ' se 'e Suide 'wlʋ ɛ se ‑a ‑jɛɛ‑, 'de ‑aa de 'di jrɔ' se 'e ɛɛ' 'fɔ tu o 'wlʋ, ɔ se ‑aʋn ‑ma "kuan saʋn ja‑. 22 'Kaa ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je dɛ ‑ma naa tɔ' i 'mii 'wɔn 'pepe 'de ‑ɩn wɔn, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "juɔi ‑gbɛɛ' sʋn dee ‑nɛ, nyʋ ‑wee' "klein a tbɛ ‑tɩ' ‑pʋn" ‑ta "o ‑ta.

23 ‑Wɛe ʋʋ ‑tu" Pɔo 'wɩ "i 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyʋ ‑tuu"‑tuu mu 'nɔ ɔ kooa. ‑Wɛe Pɔo 'tmʋ Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' 'de ʋʋ ‑pee. Ɔ cɛɛn 'e Moisɩ 'a 'sbɛ o, dɩ "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn‑ 'tmʋa 'ʋn 'de ɔɔ flɔɔn Sesi 'a ‑tɩ' "i 'de ʋʋ ‑pee ‑wɛe ɔɔ ‑pɔn ʋʋpʋ 'a ɩa' tɔ' 'ʋn 'jea' i. Dɛ ‑wlʋa 'e ‑klae" pɛɛn o, 'kamɔ ʋʋ wlu mamaʋ 'sʋ kwie kpʋn‑. 24 Dɛ ɔ 'tmʋa ɛ "siɛ nyʋ jrʋ' "i 'kaa jrʋ' se ɛɛ' tɔ' 'ʋn 'je. 25 ‑Ta ʋʋa' 'sʋ sea wlu 'ʋn 'bɛɛ‑ ‑wɛe ʋʋa mua, wlu tiie Pɔo poa 'o ɛ "kpei ɛ ka, ɔ na : Dɛ Kea 'a ‑Suu jaa ɛɛ' wlu 'kwajaai Esai 'ʋn ‑wɛe ɛ 'tmʋa ‑a "bo ‑wi" ‑pee ɛ 'bleɛ ‑kɩn 'dee‑ ! 26 Ɛ wlu' 'de‑ ɛ 'na :

‑Ɩn mu 'e nyʋ ‑nʋ o ‑wɛe ‑ɩn ‑je wlu ka, ‑ɩn ‑na : Aoa muɛ dɛ doin" 'wɔɔn‑, 'kaa ao se 'e ɛ 'dei 'wɔn 'pepe, aoa "jri a muɛ dɛ ja ‑gbʋan' ‑pɛɛ, 'kaa ao se ɛ "i juoi, 27 dɛ‑nʋɛ' dɛ 'ɛ pa nyʋ ‑nʋ 'a pɛe "i, ʋʋ "suɛn ‑cɩɩ doin", ʋʋ "muɛ "jri ‑wɛe ʋʋa' "jri je i 'je, ʋa' doin" je i 'wɔn, ʋʋa' pɛe je dɛ 'mii 'wɔn ‑wɛe ʋʋ je 'de 'ʋn o "biie‑ 'de 'ɩn je ʋʋpʋ 'pʋʋ‑.

28 'De ɔ 'na : Aopʋ siɛ ‑kwlʋ o, 'pʋʋa' ‑nɛ Kea kpɛ e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o, ʋʋpʋ ‑a muɛ doin" o poa'.

29 Pɔo ‑koa' dɛ ‑nɛ 'ɛ 'tmʋa 'sʋ Suifʋ‑wi" "siɛ "kpae' ‑wɛe ʋʋa' 'sʋ a kpʋʋn "wɔin.

30 ‑Gbu" Pɔo kpʋn a ‑wɛe ɔɔ ‑sa ‑kei" ɛ, ɔ nʋɛ 'e ɛ 'di ‑sɩn 'sɔɔn ‑gbla' ‑gbla', 'demɔ nyʋ "klein ‑a ji ɔ "i ‑tea' ke ɔɔ 'jee‑. 31 ‑Wɛe ɔɔ 'tmʋ Kea 'a 'bɩɔ dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'de dɩ "klein ‑tmʋa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' ɛ, ɔɔ tɔɔ ‑mɩ nyʋ 'de 'flɛ 'ʋn, nyɔ jrɔ' 'ɔ kaan ɔ ‑je de.

Romɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

'Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Rɔmʋ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu

1 'Mɔ Pɔo 'ɩn nɩɛ Sesi Klisɩ 'a "juɔinʋʋi ‑o. Ɔ 'da 'ʋn 'ɛ 'de nyʋ "klu, ‑wɛe 'ɩn 'je ɔɔ' dboi nɩ‑. Ɔ ‑teeɛ 'ʋn kpɔi" ‑wɛe 'ɩn 'je Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee.

2 Ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ tu ɛ, Kea cɛn ɩa' wlu ‑tie" tɛin" sese ‑wɛe ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn 'tmʋ ɩ, 'de ɩ 'crɩɩɛ 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di. 3 Dɛ ɩa' a, mɛ ‑nɩ ɛɛ' "Ju 'a ‑tɩ'. Ɛɛ' "Ju ‑nɔ ɔ nɩɛ nyiɔ 'ɔ "ju ‑o, ɔ 'wlʋʋ 'de Dafidɩ 'a "ji 'di. 4 'De ka ɔ nɩa Kea 'a "Ju ‑wɛe ɛ ‑te' ɔ 'o 'de ɛ "nyɩ ɔ "ikmaa', ‑ta Kea 'a ‑Suu ‑kwea i ‑sɔ 'de 'mɛʋn "klu ɛ, 'bomɔ ɛ poo "jri "kpae' 'pepe. Sesi Klisɩ ‑nɔ ɔmɔ ‑nɩ ‑aa Tʋ"bo. 5 Ɔmɔ ‑nʋ 'ʋn 'saaʋn "jrii, 'de ‑ɔ dbo 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'je ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋ 'de nyʋ "klein sea Suifʋ nɩ ‑pee, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je, 'de ʋʋ 'je ɔ wɔn 'je. ‑Bo ɛ nɩ kan', ‑wɛe ɔɔ' 'nynɩ 'je "i 'bɛ. 6 Aopʋ Sesi Klisɩ 'da a, ao nɩ 'e ʋʋa' nyʋ tu "klu 'mɛ ‑ke.

7 Aopʋ nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑tɩ' Kea kma, 'de ɛ 'da ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɛɛ' nyʋ nɩ 'bo Rɔmʋ‑kwlɔ 'di, aopʋ 'ma ja 'sbɛ‑. 'Ɩn nɩɛ "i ‑a "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je aopʋ "diwan po ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ !

Pɔo nɩɛ "i ɔ ke Kletiɛn‑wi" ‑nɩa Rɔmʋ 'e 'jee‑

8 'Ma poɛ 'ma Kea 'sɛ‑ ke "i‑saa nɔ" 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn, 'de ao ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn dɛ‑nʋɛ' aoa' Kea 'a ‑jei" naanynɩ "siiɛ 'blʋa‑ ‑wee' "klein "i. 9 Kea 'ma nʋʋa "juɔi 'de 'ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ "ju 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'ma 'tmʋa a, ɛ 'je kan' 'mɛ, 'ma cɛn aopʋ 'nynɩ jeejee. 10 Dɛ 'ma ‑teea' Kea i 'de 'ma baewlu 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo ɛ nɩɛ "i ɛ, ɛ 'je 'mi "i "tai‑ la ‑wɛe 'ɩn 'je 'de aopʋ o ji 'wɩ jrɛ' o. 11 'Ɩn ‑nɩɛi" 'ɩn 'je aopʋ "jriɛ‑ 'jee‑, ‑wɛe 'ɩn 'je ao Kea 'a ‑suu 'a ‑paan' jrɛ' "nyɩ 'de ɛ 'je aoa' dɩ i kuu‑. 12 'De ɛ se ‑mɛ 'ɛ 'sʋ nɩ‑, Aomɔ o 'mɔ o, ‑a ‑wee' "klein 'a dɩ 'je i ku 'de ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nɩa due' 'ʋn.

13 'Ma de'di ‑wi", ka 'ma naa 'de aopʋ o ji ‑tɩ tɔ' "kpei‑ ‑wɛe dɛ jrɛ' kaan 'ʋn ‑je de jeejee ɛ, 'ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ juo‑. Dɛɛ‑tɩ 'ma ‑pɔan 'de aopʋ o jia' i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka 'ɩn 'tmʋa Klisɩ 'a ‑tɩ' 'de 'blʋa‑ jrɩ' "kpei ‑wɛe nyʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn ɛ, 'kamɔ 'ɩn nɩɛ "i ɛ 'je kan' dbo nʋa' 'de ao "klu ‑ke ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ 'je dɛwɛ‑jɛ. 14 Ɛ se aoa' 'sʋ 'mɔ 'ɩn 'je Kea 'a ‑tɩ' ‑pee 'tmʋ ko‑, Glɛkɩ‑wi" o, nyʋ sea' Klɛkɩ nɩ o, dɛ "ijuoʋn o, nyʋ sea' dɛ "ijuoʋn nɩ o, 'ɩn 'je ʋʋ ‑wee' "klein Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋʋ ‑o. Dɛ ‑ɛ ‑crɩɩa' 'bo 'ʋn "jru ɛ, ɛmɛ ‑nao. 15 Ɛmɛ ‑tɩ aopʋ‑ ‑ɔ ‑tia" 'o Rɔmʋ. 'De aopʋ o jia' 'a 'tʋn a 'dba 'ʋn 'ɛ ‑wɛe 'ɩn 'je aopʋ Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋʋ‑ ‑ke.

16 Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋa 'a ‑tɩn' se 'ʋn nʋ, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "ikmaa' ‑nɩ 'de ɛ 'di, ɛmɛ ɛɛ cɛɛn 'ʋn ‑wɛe ɛɛ 'pʋʋ nyɔ "o nyɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. Suifʋ‑wi" mʋ ‑wɔn ɩ tɛin" ‑wɛe nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'wɔn ɩ 'bo ʋʋpʋ 'de ‑ke. 17 Ka Kea nʋɛ ‑wɛe nyɔ 'bɛɛa ɔ 'jea "isrɛi 'kpa 'bo ɛ "juɔi ɛ, 'de ɛɛ' wlu 'di mɔ ɩ 'wlʋʋ 'kwla 'de nyʋ ‑pee. Nyɔ ‑tea Kea ‑kwlɩ" ɛ, ɔmɔ ‑kpa "isrɛi 'bo ɛ "juɔi, ‑wɛe ɔɔ' "isrɛa' ‑mɛ nʋɛ ‑wɛe ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 'Kamɔ wlu ‑crɩɩa' 'da, ɛ 'naa :

"Isrɛi a muɛ 'kmʋnɩa' 'de ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn.

Nyʋ ‑wee' "klein nɩɛ dɛsaʋnʋʋn

18-19 Kea 'a 'cɛn 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di ɛ je "jri "kpae' po 'de nyʋ ‑flɛɛʋn ke nyʋ ‑sea' "isrɛ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑saan tɔ' ‑tɩ sʋn "wɔin ‑pee. Kaa dɛ nyʋ 'jea juo de Kea mɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, mɛ poɛ "jri kpae. Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑sɩ 'kwla 'pepe 'de ʋʋ pee‑. 20 Tɔ' ‑o, dɛ ‑tba' 'e 'kmʋ 'a nʋʋa' a, dɩ "klein Kea nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ nɩa 'ʋn ɛ, ɛɛ' "ikmaa' ‑ɛ sea ‑kwɛ ‑ta 'ble ke ɛɛ' nɩsʋn ke ɩ ‑wee' 'pɛɛn "kpae' 'de ɛɛ' nʋʋdɩ 'ʋn. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn nyiɔpʋ se ‑too' ‑ta 'ble 'bode.

21 Ka Kea nɩa 'kmʋ ʋʋ 'je kan' 'mɛ ‑mɔ, 'kaa ʋʋ 'na ʋʋ se ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛi, ʋʋ se ɛ 'sɛ poi. Ʋʋa' tɔ' ‑wee' "biiɛ 'e foo" 'ʋn dɩ "kpei, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ se Kea 'a ‑kwlʋtɩ juo‑ ‑wɛe 'de ʋʋa' pɛe ‑wee' o kpe ‑plipli. 22 Ʋʋa 'daa‑ ʋʋa' ‑cɛ" dɛ "jriijuoʋn, 'kaa ka ʋʋ 'kpa sɩɩanʋʋn, ʋʋ se ‑mɛ juo‑. 23 Kea ‑jɛ ‑ɛɛ 'nynɩ 'bɛa "i ‑ɛ sea 'mɛ ‑ta 'ble, ʋʋa' ‑gbɛɛ' ‑mɛ "juɔi, 'kaa dɩ nyiɔ ‑ɔ ‑mɛa ‑pa' ‑ɩ ‑nɩa nyiɔ 'ɔ ‑kooɔ' dɩ o, nʋʋɩ 'a ‑kooɔ' dɩ o, kɔɔkpɩ 'a ‑kooɔ' dɩ ke cniɛ ‑pɛɛ' 'ɛ ‑kooɔ' dɩ ke ɩmɩ ʋʋa ‑gbɛɛ' "juɔi.

24 Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑saa ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' kwa ‑sɔn ‑wɛe ɛ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ ‑flɛn" dɩ kwa, 'de ʋʋa nʋ ʋʋa' pɛe 'a 'tʋn nʋ‑tɩ saɩn. Ɛmɛ ‑tɩ dɩ ʋʋa nʋa ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ ku "jrii ɛ, ɩa' 'tmʋa' 'bleɛ ‑tɩn'. 25 tɔ' ‑tɩ ‑ɩa ‑tmʋa Kea 'a ‑nɩ ‑pʋn" ‑tɩ ɛ, ɩmɩ ʋʋ poo fai" ‑wɛe ʋʋ nʋ sɩ ‑tɩ 'ʋn. Kea ‑ɛ nʋa dɩ ‑wee' "klein ɛ, ʋʋa' ‑gbeɛ' ‑mɛ ‑wɛe ɛɛ' "juɔi nʋʋ ‑tɩ. Dɩ ‑jɩ Kea nʋa, ɩmɩ ʋʋa ‑gbɛɛ' ‑wɛe ʋʋa nʋʋ "juɔi !

26 Dɩ ʋʋ nʋa 'mʋa‑, ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑saa ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' kwa ‑sɔn, ‑wɛe ʋʋa' tɔ' saɩn ‑ɩa 'tmʋa' 'blea ‑tɩn' ɛ, ɛ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ ‑mɩ kwa. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa' 'nynʋkpae' 'a 'sʋ a 'pɛɛn ba 'de. 27 'Kamɔ "nynunmai a nʋ foo" 'sʋ, ʋʋ 'bɔ 'nynʋkpae 'a ‑pɔn' ‑tɩ 'mɛ ‑wɛe "nynunmai 'a 'sʋ ʋʋa ‑pɔn ba. Dɩ ‑sea' nʋ ka nɩ ɛ, ʋʋa nʋɛ ba "jrii. Ʋʋa' dɩsaɩn ʋʋa nʋa ɩmɩ ‑ɩa ‑kao ‑craa ʋʋa' ‑cɛ" 'ʋn.

28 Dɛ ʋʋ se ɛ "i nɩ ʋʋ 'jea Kea juo ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea ‑saa ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' kwa ‑sɔn ‑wɛe ɛ 'bɔɔ‑ ʋʋpʋ ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ tɔ' ‑ɛ ‑nyniia "jrii kwa, 'de dɩ ‑ɩ sea nʋ ka nɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋ 'jɩ nya kpa. 29 Tɔ' saɩn 'a "kwli ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn ɛ, ɩ ‑tiɛi" : 'Diwɔnyni tɔ' o, "wliɛ 'ɛ 'tʋn o, nyʋ dɛsaʋn "jrii nʋa' o, ba ‑kwlɛn o nʋa' o, "ku 'dba tɔ' o, ‑cɛ' tɔ' o, nyʋ 'srɛ ipoo tɔ' "ji 'de ʋʋ pɛe o 'mɛ. Nyʋ 'a saʋn i ‑pɔan' o, 30 ‑sɔɔ wlua' o, nyʋ 'a 'nynɩ dooa' o, Kea ‑flɛɛan' o, nyʋ "jriɛ‑ "jru blaa' o, ‑cɛi" 'bɛɛa' o, ‑cɛ" 'ɛ poa' o, dɛsaʋn nʋa' 'mii jua' o, ‑maa' 'je "bo ke de wɔn o toa' o, ‑kaan" sia' o, 31 ‑ɩn ‑cɛn dɛ 'ɛ wlu ‑tie" 'sʋ ‑maa' nʋ ɛ o, ‑ɩn se nyɔ 'ɔ ‑tɩ' kma o, ‑maa' 'je nyʋ 'a wɛe o. 32 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ka Kea 'a 'pee a mua ʋʋpʋ kpʋan' ‑wɛe ʋʋ 'jea 'mɛ ɛ, ʋʋ juɩ', 'kaa ʋʋa nʋɩ' 'sʋ, 'de ɛ se ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑, nyʋ ‑ʋʋa nʋ ɩ ke'wlɛ ɛ, ʋʋa poɛ ‑wi" ‑mʋ ‑tɩ' o.

2

Kea 'a 'pee 'jesʋn 'srɛi"

1 'Oo nyiɔ, ‑mɔ ‑ɔɔ kpʋʋan nyʋ jrʋ' 'pee ɛ, ka "o ka ‑ɩn ‑je ‑ɩn ‑nɩ ɛ, ‑ma kpʋʋɛn ‑ma ‑cɛ" 'pee, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑ɩa 'pee ‑ma kpʋʋn a nyʋ jrʋ' ɛ, ɩmɩ ‑ma ‑cɛ" 'kpa a nʋ, ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn se ‑too ‑ta 'ble. 2 Tɔ' ‑o, ‑a ‑je kan' 'mɛ ‑bo Kea 'a 'pee kpʋn nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, ɛ 'bleɛ ‑kɩn, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ 'ɛ nyʋ 'a 'pee 'jesʋn 'srɛi". 3 'Kaa nyiɔ, ‑mɔ ‑ɔɔ kpʋʋan nyʋ jrʋ' 'pee ‑wɛe dɩ ʋʋ nʋa ‑ɔɔ nʋ ɩ ‑ke ɛ, ‑ma naa tɔ' i 'ee, Kea 'a 'pee 'je ‑ʋn seea ‑o ? 4 ‑Aee', Kea 'a 'diwɔnmɔa' ke ɛɛ' pɛe i kua' ɛɛ' pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑ɩ cɛan ‑je "kpei ‑tie" ɛ, ɩmɩ ‑ma blaa 'blʋɔ‑ ? ‑Ɩn se ɛ juo‑ ka Kea a fua ‑ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑jea 'de ɛ o "biie‑, 'de ‑ɩn ‑jea ‑ma dɛsaʋn "i juo ɛ‑ ? 5 'Kaa 'de ‑ma "jrukua' ke ‑ma pɛe "ikmuu ‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑ɩn se "i nɩ ‑ɩn ‑je ‑ma dɛsaʋn "i juo‑. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑ja ‑ma ‑cɛ" Kea 'a 'cɛn "kpei ‑wɛe ‑sɔntɩ Kea 'a "isrɛa' a mua "jri "kpae' poa' 'pee 'jewɩ o ɛ, ɛɛ' 'pee a muɛ ‑ʋn kpʋan', 6 dɛ‑nʋɛ' dɩ "klein nyʋ a nʋa, Kea a muɛ nyʋ ɩa' ‑kei" ‑saa' due 'due. 7 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɩ 'dɔe 'de nai" 'blea' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋa ‑pɔan Kea 'a "jri 'dei nmɔa' ke dɩ ‑ɩ sea i sɔn ‑ta 'ble ke ɛ, Kea a muɛ ‑wi" ‑mʋ 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble "nyɩa'. 8 'De nyʋ ‑jʋ ‑ʋʋa ‑pɔan ʋʋa' 'sʋ 'a 'dɔe i ɛ, ʋʋ se ɛ "i nɩ ʋʋ 'je tɔ' ‑tɩ 'de bla, 'kaa dɩ sea' "isrɛ ɩmɩ ʋʋa nʋ. Kea se ‑wi" ‑mʋ 'a wɛe 'jei, ɛɛ' 'cɛn mɛ ‑ɛɛ mu ʋʋpʋ "kpei nɩa'. 9 Nyɔ "oo nyɔ ‑ɔɔ nʋa a dɛsaʋn ɛ, "nmia‑tɩ ke 'kle a muɛ ɔ "kpei jia'. Suifʋ ‑a 'pee 'je 'jeeɛ tɛin" ‑wɛe nyʋ sea' Suifʋ nɩ 'je 'o bla. 10 'De nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɩ 'dɔe ɛ, ‑bo ɛ nɩ Suifʋ o, ‑bo ɛ se Suifʋ nɩ o, Kea a muɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' o poa' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ "i 'bɛɛ‑, 'de ʋʋa' pɛe 'je blu, 11 dɛ‑nʋɛ' nyʋ 'mi i 'craa' se 'o Kea "juɔi nɩ‑.

12 Nyʋ "klein ‑sea' Moisɩ 'a kɛ' juo‑ ‑bo ʋʋ nʋ dɛsaʋn ɛ, ʋʋa muɛ i sɔan' ‑mɔ, kɛ' se ʋʋpʋ 'pee kpʋʋn‑. 'De nyʋ ‑jua kɛ' ‑nɛ 'mɛ, ‑bo ʋʋ nʋ dɛsaʋn ɛ, ɛɛ' kɛ' tu mɛ ‑je ʋʋpʋ 'a 'pee 'je, 13 dɛ‑nʋɛ' ɛ se nyʋ ‑ʋʋa kpa kɛ' 'ɛ wlu doin" o poa' 'a 'sʋ mʋ Kea a 'daa‑ "isrɛ ʋn nɩ‑, 'kaa nyɔ ka kɛ' "sia 'nynɩ ‑ʋʋa nʋa kan' a, ʋʋpʋ Kea 'daa‑ "isrɛ ʋn‑. 14 Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ sea Moisɩ 'a kɛ' 'sbɛ 'ble ɛ, ‑bo dɩ kɛ' "sia 'nynɩ ʋʋa sɩ nʋ ɛ, ‑mɛ kɛ' ‑nɩa 'de ʋʋ 'ʋn mɛ ‑po' ʋʋpʋ ‑je o, ɛ se kɛ' ‑ɛ ‑crɩɩa' nɩ‑. 15 Dɩ ʋʋa nʋa, ɛmɛ ‑toɛ ka dɩ kɛ' 'ɛ nʋʋdɩ ‑crɩɩa' 'de ʋʋpʋ pɛe o ɛ. Dɩ ʋʋa nʋa, ʋʋ juɩ' 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑bo ‑sɔn ‑jrɔ' ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a tɔ' ɔ ‑tuu" ɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' "kpei‑, ‑bo ‑sɔn' ‑jrɛ' ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a tɔ' ɔ 'wlʋɛ ʋʋpʋ o. 16 ‑Sɔntɩ Kea a mua 'e Sesi Klisɩ 'ʋn cɛɛan' ‑wɛe ɛ 'jea dɩ "klein ‑ɩ pa 'kwla 'de nyiɔ 'ɔ 'kmʋ 'ʋn 'a 'pee 'je ɛ, dɩ ‑ɩa mua "jri "kpae' poa' a, ɩmɩ ‑nao. 'Kamɔ ‑pɔia" ‑tɩ 'ma 'tmʋa 'da.

Suifʋ‑wi" ke kɛ' ke

17 ‑Mɔ ‑ɔɔ ‑daa' ɔɔ' ‑cɛ" Suifʋi ɛ, ‑ma ‑pɛn kɛ' "kpei 'de ‑ma ‑bɛɛ' ‑ma ‑cɛi" 'de Kea juo ‑tɩ 'ʋn. 18 ‑Ɩn ‑juɛ ɛɛ' ‑kwlʋtɩ ‑wɛe 'de kɛ' juo ‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑juo 'dɔe ke 'saʋn 'a "kpei‑ ‑seea' ka 'mɛ. 19 Nyʋ ‑ʋʋ 'di kpea i ɛ, 'de ka "jri 'a waʋn nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ʋʋpʋ ‑ma ‑bɛɛ' ‑ma ‑cɛi" ‑wɛe ‑ɩn ‑na ‑mɔ ‑nɩ ʋʋa' ‑jeopoi ‑mɔ ‑nɩ ʋʋa' ‑sɔn'. 20 ‑Ɩn ‑na nyʋ sɩɩan a nʋa ‑ʋʋ sea dɛ "i juo ɛ, ‑mɔ ‑nɩ ʋʋa' dɛ "jriijuoi, ‑mɔ ‑nɩ ʋʋa' dɛtɔɔi, dɛ‑nʋɛ' ‑ɩn ‑na kɛ' ‑ɩn ‑jua 'de ɛ 'di 'demɔ dɛ jua' ke tɔ' ‑tɩ ‑wee' poo kɩn. 21 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑mɔ ‑ɔɔ tɔɔa nyʋ jrʋ' dɛ 'ee, ‑maa' tɔɔ ‑ma ‑cɛ" 'kpa dɛ 'jaa ? ‑Mɔ ‑na nyɔ 'bo nyʋ 'a dɩ "jriiɛ, ‑maa ‑jrii" ! 22 ‑Mɔ ‑ɔ ‑na nyɔ 'bo jɛi" 'jeɛ, ‑ma ‑jeɛ jɛi" ! ‑Mɔ ‑ɔ ‑na kɔin "juɔi ‑gbɛɛa' a nyaa ‑mi i ɛ, ‑mɔ ‑saa dɩ 'e kɔin ‑gbi 'di ? 23 Dɛ ‑ɩn ‑blea Kea 'a kɛ' ɛ, ‑ma ‑bɛɛ' ‑ma ‑cɛi" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa ‑ma dooa Kea 'a 'nynɩ 'mɛ, 'de kɛ' 'ɛ ‑gban' ‑saa 'ʋn. 24 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ nɩɛ tɔ' ‑o, ɛ 'naa :

'De ao Suifʋ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'blʋa 'dinyʋ 'a jrʋ' a wlaa Kea 'mɛ.

25 ‑Bo ‑ma sea Kea 'a kɛ' wɔn 'je ɛ, ‑mɛ ‑ma 'klɛn mua' 'bleɛ 'de, 'kaa ‑bo ‑ɩn ‑saa Kea 'a kɛ' ɛ, ‑mɛ ‑ma 'klɛn mua' se 'de 'ble. 26 'De nyɔ sea' Suifʋ nɩ, ‑wɛe ‑ɔ sea 'klɛn mu, ‑bo ɔɔ sea Kea 'a kɛ' wɔn 'je ɛ, Kea se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ ja ‑gbʋn ka 'klɛn mui nɩa a ? 27 'De ‑mɔ ‑ɔ ‑blea kɛ'ɛ 'sbɛ ‑wɛe ‑ɔ mua 'klɛn ɛ, ‑bo ‑maa' 'je kɛ' wɔn ɛ, ‑mɛ nyɔ sea 'klɛn mu ‑wɛe ‑ɔɔ ‑jea Kea 'a kɛ' wɔn ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ‑ʋn 'pee kpʋʋn‑. 28 'De nyɔ ‑nɩa Suifʋi 'a ‑cɛ" 'kpa 'ja a, ‑mɔ se ɛ nɩ 'bo nyʋ "jri "kpei 'a 'sʋ, 'de 'klɛn mua' ‑cɛɛn' ‑mɛ se ‑jɛ nyiɔ 'ɔ sʋn nʋa 'bo nyʋ ku ‑pʋn" ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑. 29 'Kaa Suifʋi 'a 'jɔ jriɛ‑, ‑mɔ nɩɛ' 'de ɔ pɛe o. Ɔɔ' ‑nɩ 'klɛn mua' ‑mɛ se 'e kɛ' 'ʋn 'wlʋ, nyiɔ 'ɔ sʋn se ɛ nʋ, Kea 'a ‑Suu mɛ ‑tu" ɔ juo'ɩn 'de ɔ pɛe o. Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑je ‑mɔɔ' Suifʋi tu ‑tɩ' o po, ɛ se nyiɔpʋ nɩ‑.

3

1 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ Suifʋi nɩa' mɛ 'ɛ 'dɔe 'de ɛ‑ ? 'De ʋʋa' 'klɛn mua' ‑mɛ ɛɛ' 'dɔe 'de ɛ‑ ? 2 Ɩa' 'dɔe ‑tiɛi" ka "o ka. Ɛɛ' "i‑saa ‑nɛ mɛ ‑nɩ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛ, ɩmɩ ɛ ‑te' Suifʋ‑wi" kwa. 3 'De wlu Kea cɛan ‑tie" ‑bo ʋʋa' jrʋ' se ɛ tɔ' ʋn 'je 'dee, ɛmɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe Kea 'je wlu ‑kwlin ‑saa‑ ? 4 Nyʋ ‑wee' 'jeɛ juo ‑o ka Kea nɩa tɔ' ‑wɛe nyiɔ nɩa sɩ 'tmʋɩ ɛ. Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, 'kamɔ ɛ 'da, ɛ 'naa :

Dɩ "klein ɛɛ' wlu a 'tmʋa ɩ nɩɛ tɔ' ‑tɩ. ‑Bo ɛ ke nyiɔ 'tmʋ ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑ble ‑kɩn, ‑wɛe ɛɛ kpa tʋ 'a "jru.

5 'Kaa ‑bo ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'a 'diwɔnynia' nʋɛ ‑wɛe Kea 'a "isrɛa' 'je "jri "kpae' po 'ee, ‑mɛ ka ‑aa mu 'daa‑ ? ‑Aee' nyʋ jrʋ' 'beeɛ' ʋʋ 'je wlu ka : ‑Jɛ Kea 'a 'cɛn jia ‑a "kpei 'ee, ‑mɛ ɛ se ‑kɩn 'blee ? 'Kamɔ nyiɔpʋ‑ jrʋ' a naa tɔ' i. 6 'Mɔ 'na, ɛ se kan' nɩ‑, ‑bo Kea se "isrɛ 'de ɛ, ‑mɛ ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyʋ ‑wee' 'a 'pee 'je.

7 'De nyɔ jrɔ' 'bɛɛ‑ ɔ 'je wlu ke'wlɛ : ‑Bo 'ma sɩ 'tmʋa' nʋɛ ‑wɛe Kea 'a tɔ' ‑tɩ 'je "jri "kpae' po, 'de ɛɛ' 'nynɩ 'je "i 'bɛ 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ɛɛ 'daa‑ 'ʋn dɛsaʋn nʋi, ‑wɛe ɛɛ' 'pee 'je 'ʋn kpʋn ɛ‑ ? 8 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'de‑ ɛ, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑aa' nʋ : ‑A nʋ dɛsaʋn ‑wɛe ɛ 'je dɛ 'dɔe "jru "kpei‑ po ɛ‑ ? Nyʋ jrʋ' ‑ʋʋa bla ‑a ‑pa "kpei wlua ‑a 'dei ɛ, dɛ ʋʋa 'tmʋa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ ‑nao. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ‑bo Kea 'a 'pee kpʋn ʋʋpʋ ɛ, ɛ 'srɛi".

Nyɔ jrɔ' se "isrɛ

9 ‑Bo 'ma sea kan' ‑mɔ 'da 'ee, ‑mɛ 'ɩn 'na : ‑Apʋ Suifʋ‑wi" ‑a ‑nɩɛ dɛwɔn ‑a je nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑sii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, 'ɩn 'tmʋ ɛ sese, 'ɩn 'naa Suifʋ‑ o, nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o, ‑a ‑wee' "klein nɩɛ 'e dɛsaʋn 'a "dii ‑sɔn. 10 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Nyɔ jrɔ' se "isrɛ, "isrɛi due' koʋn ‑gbai' ka se nɩ‑. 11 Dɛ 'mii 'wɔin jrɔ' se nɩ‑. Nyɔ jrɔ' ɔ ‑pɔn Kea i. Nyʋ ‑wee' "klein siɛ 'kwla. Ʋʋ ‑wee' 'a pɛe ‑sɔɔn'. 12 Nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑pɔn dɛ 'dɔe nʋa' i. Dɛ 'dɔe nʋi due' koʋn ‑gbai' ka se nɩ‑. 13 Ka ‑gbaɩn' ‑flɔan wɔn nɩa, 'kamɔ ʋʋa' ‑pliɔn' ‑je nɩ‑. Ʋʋa' mɩɩɔ ‑teɛ nyʋ 'srɛ i pooa' 'a ‑tea', wlu ‑ɩa ‑wlʋa 'o ʋʋpʋ 'wɔn ɛ, ka sɛn 'ɛ ‑ku' nɩa, 'kamɔ ɩ nɩ‑. 14 'Daɩnwlu 'a 'sʋ ‑a ji' 'de ʋʋpʋ 'wɔn, ɩa "kaeɛ nyʋ "jrii. 15 Ʋʋa pleeɛ bɩ ‑sɔn i ‑wɛe ʋʋa 'dba nyʋ. 16 ‑Ta "o ‑ta ʋʋ jiia dɩ ‑nɩa 'o ‑mɔ ɛ, ɩ sɔn i, 'sʋ ‑fɩn" ‑cruɛn" ɛ 'kpaa 'bomɔ. 17 Ʋʋ se pɛe 'a blu ‑je juo‑. 18 Ʋʋa' plee Kea.

19 ‑A ‑je kan' 'mɛ dɩ "klein kɛ' ɛ 'tmʋa, ɛ 'tmʋ ɩ 'de nyʋ ‑nɩa 'e kɛ' ‑sɔn ‑pee. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɛ nyʋ ‑wee' "klein 'a wɔn "muu‑ 'bo Kea "juɔi. Ɛɛ' 'pee kpʋn nyʋ ‑wee' "klein 'mɛ. 20 Nyɔ ‑ɔɔ kɛ' wɔn 'jea' 'jeɛ nʋ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi, ɔ se nɩ‑. Dɛ kɛ' ɛ tɔɔa nyɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ nɩɛ dɛsaʋn nʋi.

Kea nʋɛ nyʋ "isrɛʋn 'ʋn

21-22 'Kaa kaan ka a, Kea 'a 'diwɔnmɔa' poɛ "jri "kpae' 'de nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑pee. Ka Kea nʋa nyʋ "isrɛʋn posʋn 'bo ɛ "juɔi ɛ, ɛ to ɛɛ' sʋn 'mɛ. Kea 'a kɛ' ke ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn 'tmʋ ɛɛ' ‑tɩ' 'mɛ ‑ke tɛin" 23 dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑wee' "klein nʋɛ dɛsaʋn. Ʋʋ se ‑tɩ' o po ka nɩ‑ 'de Kea "jri 'de. 24 'Kaa Kea nʋɛ ʋʋpʋ 'saaʋn "jrii ‑wɛe ʋʋ 'kpa "isrɛʋn foo" 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Sesi Klisɩ seie ʋʋpʋ 'de dɛsaʋn 'kwa. 25-26 Ɔmɔ Kea ‑te 'o, 'de ɔɔ' nymɔ 'wla i. Dɛsaʋn 'a ‑kao ‑ɛ ‑jea nyiɔ 'ʋn ‑craa 'de ɛ, ɛmɛ ‑craa Sesi 'ʋn 'bo nyiɔ 'ɔ ‑kɔi". ‑Wɛe nyʋ ‑jea ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ nɩ ʋʋa' 'sraadɛ 'bo Kea "juɔi ‑wɛe ʋʋa' dɩsaɩn ‑kwɛ‑. Ka Kea nʋa ‑wɛe ɛɛ' 'pee kpʋan dɛsaʋn ɛ, 'kamɔ ‑nao. Dɩsaɩn nyʋ nʋa tɛin" ɛ, ɛ se ʋʋpʋ ɩa' 'pee kpʋʋn‑, ɛ kuuɛ tɔ' i mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e ‑sɩanwɩ jɛɛ‑ ‑wɛe ɛɛ' 'pee 'jesʋn ‑srɛai" ɛ po "jri "kpae' 'bo Sesi Klisɩ "kpei 'de nyɔ ‑ɔ ‑kpʋan' Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ sɩn 'sɔɔn 'de ɔ pɛe o ɛ, ɔmɔ Kea 'daa‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi.

27 ‑Bo ɛ nɩ kan' mɔ 'ee, ‑mɛ dɛ jrɛ' ‑sie 'o ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn nyiɔ 'je ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛ‑ 'ja a‑ ? "Ɩɩn‑, dɛ jrɛ' se 'o sie‑. Dɛɛ ‑tɩ nyiɔ se ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛi ɛ‑ ? Dɛɛ ‑tɩ nyiɔ sea ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛi ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'wɔan "isrɛi 'kpa ‑tɩ 'bo Kea "juɔi ɛ, ɛ se 'e ɔɔ' kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn nɩ‑. Ɛ nɩ ɔ ‑teɛ' 'mɛa' Sesi 'mɛɛa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ‑kwlɩ" ‑o. 28 dɛ‑nʋɛ' ‑bo nyiɔ 'je "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ɛ 'de ɔɔ' Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ‑o, ɛ se 'e ɔɔ' kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn nɩ‑. 29 Kea nɩ Suifʋ‑wi" 'a 'sʋ 'a Kea ‑oo ? Ɛ se nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a Kea nɩ ‑ke ? Kɩɩn, ɛ nɩ nyʋ sea' Suifʋ nɩ 'a Kea 'mɛ ‑ke. 30 Kea ‑nɩa due' koʋn ‑gbai', ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe ‑bo nyiɔ kpʋʋn Sesi 'a ‑tɩ' sɩn 'sɔɔn 'de ɔ pɛe o ɛ, ɔ 'kpa "isrɛi 'bo ɛ "juɔi. ‑Bo ɛ nɩ Suifʋi o, ‑bo ɛ se Suifʋi nɩ o, Kea nʋɛ ʋʋpʋ "isrɛʋn 'ʋn 'de ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. 31 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' la, ‑wɛe nyɔ se kɛ' wɔn 'jei 'bodee ? "Ɩɩn‑ 'de, ‑a ‑wla kɛ' sʋn "kpei, ‑a ‑na ka kɛ' nɩa dɛwɔn, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

4

Kea poɛ Ablaam "isrɛi

1 'De Ablaam, ‑aa "ji 'wlʋa 'e 'ʋn ɛ, ka ‑a ‑je 'da 'de ‑mɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'ja a‑ ? Dɛɛ ‑tɩ Kea po ɔ ‑tɩ' o ɛ‑ ? 2 ‑Bo Kea 'daa‑ Ablaam "isrɛi 'de ɔɔ' nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" ‑fan "kpei po 'de‑, 'kaa ‑mɛ ɛ se 'o Kea "juɔi ka ‑mɔ nɩ‑. 3 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di kɛ 'da 'de Ablaam 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? Ɛ 'naa : Ablaam ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ", ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ 'dɔɔ‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi. 4 'De ‑bo nyɔ nʋ dbo ɛ, ɔ 'je ɛɛ' ‑kei" 'je. Ɛɛ' ‑kei" tu ɛ, nyɔ 'ɔ 'dɛɛ ‑paan'‑, 'kaa dɛ ɔ 'jea 'je see ɛ, ɛmɛ ‑o. 5 'Kaa nyɔ ‑sea' nʋʋdɩ ‑ɔ ‑jea "kpei 'pɛn 'ble ‑wɛe Kea ‑nʋa' dɛsaʋnʋi 'saaʋn "jrii, ‑ɔ ‑te ɛ ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ ɛɛ 'dɔɔ‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi 'de ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. ‑Mɛ ɛɛ' "isrɛa' tu ɛ, ɛ se ɔɔ' nʋʋdbo 'a ‑kei" nɩ‑, ɛ Kea 'a ‑paan' ‑o. 6 'Kamɔ Dafidɩ 'da ‑ke. Nyɔ ka kɛ' "sia 'nynɩ ‑ɔ sea kan' nʋ mɔ Kea 'daa‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi ɛ, ɔ 'tmʋ ‑mɔɔ' "juɔi peeɛ ‑tɩ. 7 Ɔ 'na :

Nyʋ ‑ʋʋa dɩsaɩn Kea ‑kɔa' ‑wɛe ‑ʋʋa ‑kɔ ɛ 'mʋʋa "kpei‑ ɛ, ‑wi" ‑mʋ 'di nmɔ wɔn. 8 'De nyɔ ‑ɔɔ dɛsaʋn Tʋ"bo sea ‑sro' 'bo ɔ "jru ɛ, ‑mɔ nʋ 'mʋa‑.

9 "Juɔi peeɛ ‑tɩ Dafidɩ 'tmʋa ‑ta 'ee, ɛ Suifʋ‑wi" 'a 'sʋ 'a wlu ‑o ? ‑Aee', ɔ 'tmʋʋɛ 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑kee ? Dɛɛ‑tɩ 'ma ‑teeɛ' i kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑na Ablaam ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" ɛmɛ ‑tɩ Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi. 10 Dɛɛnɔ" Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi ɛ‑ ? Ɔ mu 'klɛn la 'sasa ‑wɛe Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi ‑ae, ‑aee' ɔ se 'klɛn mu 'sʋ Kea je ɔ "isrɛi 'daa‑ ? Ɛ ‑ta ɔ sea 'klɛn mu ke ɛ, 'bomɔ Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi, ɛ se ɔ mu 'klɛn ‑wɛe ɛ 'dɔɔ‑ kan'nɩ‑. 11 ‑Ta Ablaam ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi ɛ, ‑mɛ ɔ se 'klɛn mu ke. 'Klɛn mua' mɛ 'bɔɔ‑ de. Ɛmɛ ‑nɩ dbɛɛdɛ Kea ke Ablaam ‑tua" ɛɛ' juo 'ɩn. Ka ɛ nʋa 'de Ablaam 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kamɔ ‑nao. Ɛ nʋ kan' 'mɛ, ‑wɛe nyʋ "klein sea' Suifʋ nɩ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" 'de ɛɛ 'daa‑ "isrɛʋn ɛ, ɔ 'je ʋʋpʋ 'a "i‑saa ‑nɛ nɩ‑. 12 'De ɔ nɩɛ Suifʋ‑wi" "bo ‑ke. Ɛ se Suifʋ "klein ‑mua' 'klɛn ‑nɩ kan' Ablaam 'a "nynuu‑ nɩ‑, 'kaa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑ɛ ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn ‑mɛ ɔ sea 'klɛn mu ke ɛ, nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑tea Kea ‑kwlɩ" kan' a, ɔ nɩ ʋʋpʋ "bo 'mɛ ‑ke.

13 Kea cɛn wlu ‑tie" 'de Ablaam ke ɔɔ' "nynuu‑ ‑pee, ɛ 'na ʋʋpʋ ‑je 'kmʋ ‑wee' "klein 'ble ka ʋʋa' 'kɛn nɩa. Ɛ se Ablaam 'jeɛ kɛ' wɔn ɛmɛ nɩ‑, ɔ ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ 'kpa "isrɛi 'bo ɛ "juɔi, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea cɛn wlu ‑tie" 'de ɔ ‑pee. 14 Nyʋ ‑ʋʋ tba ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'kpɩ tɔ' "i ‑wɛe ‑ʋʋa ‑jea kɛ' wɔn ‑bo ʋʋa sea 'kɛn kpa 'de ɛ, ‑mɛ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nɩɛ dɛ foo" ‑o, ‑wɛe wlu Kea cɛan ‑tie" se dɛwɔn nɩ‑. 15 Kɛ' ɛ ‑sa' Kea 'a 'cɛn "blo, dɛ‑nʋɛ' ‑ta kɛ' nɩa 'bomɔ ɛɛ wɔinblaa' nɩ‑. 'De ‑ta kɛ' sea nɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ' wɔinblaa' se 'o nɩ‑. 16 Ɛmɛ ‑tɩ Kea nʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea' ɛ ‑kwlɩ" 'saaʋn "jrii ‑wɛe dɩ ɛ cɩɩan nyʋ 'nynɩ ɛ, ɛ 'jɩ ʋʋpʋ "nyɩ foo" 'ʋn. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ dɩ Kea "sia 'nynɩ 'de Ablaam ‑pee ɛ, ɩ nɩɛ ɔɔ' "nynuu‑ ‑wee' 'a dɛ ‑o. Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑nɩa 'o Kea 'a kɛ' ‑sɔn ɛ, ɛ se ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'a dɛ nɩ‑, 'kaa nyʋ "klein sea' Suifʋ nɩ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea Kea 'a wlu tɔ 'ʋn ka Ablaam nʋa, ʋʋa' dɛ ‑o ‑ke. ‑Mɛ Ablaam nɩɛ Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein "bo ‑o. 17 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ, 'kamɔ ɛ 'da, Kea 'naa :

Ablaam, ‑mɔ 'ɩn ‑te' 'o ‑wɛe 'ɩn nʋ 'blʋa‑ ‑tuu"‑tuu "bo 'ʋn.

Kea ‑ɛɛ ‑tɩ' ɔ 'jea tɔ' 'ʋn, ‑a ‑nɩɛ ɔɔ' "nynuu ‑o 'de ɛ "jri 'de. Ka Kea ‑sa 'mɛʋn "kunyɩɔ' ‑wɛe ‑bo ɛ 'na dɛ nɩ 'kmʋ 'sʋ ‑mɛ nɩa 'kmʋ ɛ, ɛmɛ Ablaam 'je tɔ' 'ʋn. 18 Ɔ ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ se tɔ' tba‑ta 'ble see 'bo ɔɔ' ‑cɛ" ‑kwlɩ". 'Kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe ɔ 'kpa 'blʋa‑ ‑tuu"‑tuu "bo, ka Kea "sia 'nynɩ 'de ɔ ‑pee ɛ, ɛ 'naa : Ka 'cɩ ‑sɩɩn ‑tia, 'kamɔ ‑ma "nynuu‑ a mu ‑tia'. 19 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ Ablaam 'bɛɛ‑ ɔ 'je ‑sɩn 'a kmɛ' 'due 'ble, ka ɔ 'kpa ‑kea" "nynuu‑ 'wlʋ‑tɩ ɛ, ɔ 'je kan' 'mɛ. 'De ka Sara 'wlʋa 'o ‑gbaan 'a ‑jei" ɛ, ɔ juɩ' ‑ke. 'Kaa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se "kpei cɛn‑. 20 Ɔ se pɛe iplee‑ 'de wlu Kea cɛan ‑tie" 'de ɔ ‑pee 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ ‑teɛ' ‑kwlɩ". Ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑kuu ɔɔ' dɩ i ‑wɛe ɔ 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i. 21 Ɔ 'je kan' 'mɛ 'pepe dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛ 'na ɛ 'je nʋ ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ɛɛ' nʋa' 'mɛ ‑ke. 22 Ɛmɛ ‑tɩ Kea nʋ ɔ "isrɛi 'ʋn. 23 Kea 'a ɔɔ' ‑tɩ' o poa' ‑nɛ, ɛ se 'crɩɩɛ 'de ɔɔ' 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛ 'crɩɩɛ 'de ‑a ‑wee' 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. 24 Kea ‑ɛ ‑sa ‑aa Tʋ"bo Sesi 'de 'mɛʋn "klu ‑wɛe ‑ɛ ‑jɔ 'kmʋ de, ‑bo ‑a ‑te' ɛ ‑kwlɩ" ɛ, ɛɛ muɛ ‑a ‑tɩ' o poa' ‑ke. 25 Ɔ tooɛ 'e 'mɛ 'de ‑aa dɩsaɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ɔ sɔn "kunyɩɔ' 'de ‑a ‑je "isrɛʋn 'kpa 'bo ɛ "juɔi.

5

Nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa "isrɛʋn ʋʋ ke Kea ‑seea' wlu "kpei‑

1 ‑Jɛ ‑a ‑tea' ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ɛ, ‑a ‑kpa "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi ‑mɛ ‑a ‑ke Kea ‑seea' wlu "kpei‑ 'bode. 2 Sesi mɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je Kea ‑pʋn" 'kpa ‑wɛe 'saaʋn ɛ nʋa ‑a "jrii ‑a ‑je ɛ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ‑kli. 'De dɛ ‑blea ‑aa 'mʋa‑ a, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je kan' 'mɛ, ‑ta Kea nɩa ‑aa muɛ 'o nɩa' ‑ke, ‑wɛe ɛ ke ‑a ‑je ɛɛ' 'beɔdɛ 'ʋn ‑gble'. 3 Ɛ se ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ, 'kle ‑a ‑jea, 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'bleɛ ‑aa 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑je kan' 'mɛ, ‑bo ‑a ‑cɛɛn 'e 'kle 'ʋn ɛ, ‑wɛe ‑aa ‑cɩan pɛe "wɔin 'bɛɛa'. 4 'De ‑bo ‑a ‑cɩan pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑mɛ ‑aa muɛ ‑sisi' nynaa'. ‑Bo ‑a ‑cɛɛn 'e 'kle 'ʋn, ‑wɛe ‑a se wlu ‑kwlin ‑saa', ‑mɛ ‑a tba Kea tɔ' "i. 5 'De ɛɛ' Kea tɔ' "itbaa' tu se ‑a ‑tɩn' "i 'dbaai, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' ‑Suu ɛ "nyɩa ‑aʋn ɛ, ɛmɛ ‑jii" ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'de ‑a pɛe o.

6 Tɔ' ‑o, ‑ta ‑a sea 'diikua' 'blee‑ ɛ, 'bomɔ Klisɩ 'mɛɛ 'diwɔnyniʋn 'a ‑tɩ' 'de nɔ" Kea ‑tua" 'di. 7 Nyɔ ‑ɔ ‑bɛɛa' ‑ɔ ‑jea 'mɛ ‑tɩ 'wɔɔn‑ 'de kɛ' wɔn'jei 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɔɔ' 'jea' nɩɛ 'kle. "Ko nyɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'mɛ ‑tɩ 'wɔɔn‑ 'de nyɔ 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ. Nyɔ se o juo‑. 8 'Kaa ka Kea nʋa ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' to sʋn 'de ‑a ‑pee ɛmɛ ‑nɩ ‑ta ‑a ‑nɩɩa 'diwɔnyniʋn ke ɛ, 'bomɔ Klisɩ 'mɛɛ ‑aa 'mɛa'. 9 Ɔɔ' nymɔ ‑wlai mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑kpa "isrɛʋn 'de Kea "jri 'de kaan ka. Ɔmɔ ‑ɔɔ muɛ nʋa' ‑wɛe ‑a ‑je Kea 'a 'cɛn wɔin" 'pʋ, 10 dɛ‑nʋɛ' ‑ta ‑a ‑nɩa Kea 'a tʋnyʋ ke ɛ, 'bomɔ ɛɛ' "Ju 'mɛɛ ‑aa 'mɛa' ‑wɛe ‑a ‑ke Kea ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑. 'De ‑bo ɔɔ' 'mɛa' nʋɛ ‑wɛe ‑a ‑ke Kea 'je ‑tɩ' "kpei ‑seea' a, ‑mɛ ɔɔ' 'kmʋnɩa' a muɛ ‑a 'pʋʋa' see 'de Kea ke ‑a ‑je i "sii‑. 11 'De ɛ se ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑ dɛ ‑jɛ ‑blea ‑aa 'mʋa‑ ‑gblein' ‑wɛe ‑aa poa tuosʋn de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je kan' 'mɛ kaan ka ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ mɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑ke Kea ‑sea' wlu "kpei.

Adam ke Klisɩ ke

12 Dɛ ‑nʋʋa tɛin" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛsaʋn 'wɔan 'nɔ 'kmʋ ji ‑tɩ ɛ, nyɔ due' mɔ ‑jɛ 'nɔ. Dɛsaʋn ‑nɛ, ɛɛ' ‑kao mɛ ‑nɩ 'mɛa' ‑wɛe 'mɛa' ‑cri" nyʋ ‑wee' "klein "kpei ‑sɩan, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑wee' "klein nʋɛ dɛsaʋn. 13 ‑Ta Kea sea Moisɩ kɛ' "nyɩ ke ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn nɩ 'nɔ 'kmʋ "kpei 'mɛ sese. 'Kaa Kea 'a ‑gbʋn ɛ ja, dɛ‑nʋɛ' kɛ' se nɩ ke 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di. 14 'De ‑mɛ 'kamɔ dɛ ‑tba' 'e Adam "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Moisɩ ɛ, 'mɛa' ‑cri" nyʋ ‑wee' "kpei. Nyʋ ka Adam blaa Kea 'a wlu wɔin, ‑ʋʋ sea kan' nʋ ɛ, ʋʋ ‑wee' a 'mɛɛ ‑ke. 'De Adam mɔ ɛ, ɔ nɩɛ "ju ‑ɔɔ mua jia 'a "ipoo dɛ ‑o. 15 'Kaa ʋʋ se dɛ due' nɩ‑. Dɛsaʋn Adam nʋa nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ nyʋ 'je ɛ Kea 'a 'saaʋn "ipoo‑, dɛ‑nʋɛ' 'de nyɔ due 'a dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn, nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑mɛ, 'kaa 'saaʋn Kea nʋa ɛ 'bɛi" ɛ je dɩ ‑wee' ‑sii, dɛ nyɔ 'je ɛ "ipoo, ɛ se nɩ‑ Ɛmɛ ji' nyʋ ‑tuu" "kpei. Ɛɛ' 'saaʋn tu jiiɛ 'de nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'ʋn. Ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ, Kea 'a ‑paan'‑. 16 'De dɛ ɛɛ' ‑paan' tu ja ‑kwlɔi ɛ, ‑mɛ nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka‑, ɛ ke nyɔ due 'a dɛsaʋn 'a ‑kao se "ipoo ka nɩ‑. 'De nyɔ due' 'a dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea 'a 'pee kpʋn nyʋ ‑wee' "klein 'mɛ, 'kaa kaan ka ɛɛ' 'saaʋn poɛ nyʋ "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi ‑mɛ ‑a jea kea wɔn o to ‑to ‑to. 17 ‑Bo nyɔ due' 'a Kea 'a wlu wɔinblaa' nʋɛ ‑wɛe 'mɛa' ‑cri" nyʋ ‑wee' "klein "kpei 'ee, 'de ‑mɛ nyʋ ‑a mua ɛɛ' 'saaʋn klaa" ke ɛɛ' "isrɛa' sɩn 'sɔɔn kpʋan' ‑wi" ‑mʋ 'ee, ʋʋ se 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'jei 'de Sesi Klisɩ 'a 'sʋ 'ʋn see ?

18 Mɛ ka 'de nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'a ‑kɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn 'pee kpʋan nyʋ ‑wee' "klein ɛ, 'kamɔ nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'a "isrɛa' seie nyʋ ‑wee' "klein ‑wɛe ʋʋ 'je 'kmʋ nɩ‑. 19 Ka nyɔ due' koʋn ‑gbai 'a Kea 'a wlu wɔinblaa' nʋɛ ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'kpa dɛsaʋnʋʋn ɛ, 'kamɔ nyɔ due' 'a Kea 'a wlu wɔn 'jea' nʋ ɛ, ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je "isrɛʋn 'kpa. 20 'De ‑ta kɛ' jiia 'sʋ ɛ, dɛsaʋn ke ɛɛ' "ikmaa' 'wlʋɛ 'kwla, 'sʋ kɛ' 'ɛ wlu wɔinblaa' a 'kpa "kpei jeejee. 'Kaa ‑ta dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu nɩa, 'bomɔ Kea 'a 'saaʋn a 'kpaa' "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑, 21 'De ka dɛsaʋn ja 'mɛa' ‑kwlɔi 'de ɛ ‑cria" nyʋ "kpei ɛ, 'kamɔ Kea 'a 'saaʋn ja "isrɛa' ‑kwlɔi ‑wɛe ɛ "nyɩ nyʋ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn.

6

Nyɔ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ

1 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ ka ‑a ‑je 'da‑ ? ‑A ‑je nʋ : ‑A ‑ti" 'e dɛsaʋn 'di ‑wɛe Kea 'a 'saaʋn 'je "kpei 'kpa a‑ ? 2 "Ɩɩn‑, ɛ 'bo kan' ‑mɔ nɩɛ 'nɔ 'kmʋ. ‑Apʋ ka 'mɛʋn nɩa ‑ɔ ‑nɩa kan' ka ‑a ‑je dɛsaʋn nʋa' nya kpa sʋn nʋ ke'wlɛ ɛ‑ ? 3 ‑Aa "ni "jru pooa' 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn mɛ ‑toɛ ka ɔ ke ‑a ‑sii" a "i ɛ. 'De wlu ‑nɛ 'de tɛn'. Kɛ 'da ka : ‑Apʋ ‑pooa "ni "jru 'de Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ‑a ‑wɔan ka ɔ 'mɛa ‑aa 'mɛa'. 4 ‑Ta ‑a ‑pooa "ni "jru, ka nyɔ ɔ 'mɛa ‑wɛe ɔ ke Klisɩ a nmaea i ‑tadue, 'kamɔ ɛ nɩ‑. ‑Wɛe ka ɔ "Bo Kea 'a "ikmaa' ‑sɔ "kunyɩɔ' ‑wɛe ɔ jia 'kmʋ de ɛ, 'de ‑apʋ mɔ 'je kan' nɩ ‑ke, ‑wɛe ‑a ‑je 'e 'kmʋ dee 'ʋn naa‑.

5 ‑Jɛ ‑a ‑ke Klisɩ ma tu due' 'de ɔ ke ‑a "sia "i 'de ɔɔ' 'mɛa' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑aa muɛ "i "sia' ‑ke 'de ɔɔ' ‑klu' sɔɔan' 'ʋn. 6 Dɛ ‑a ‑jea ‑kwlʋ o sie ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa nɩsʋn ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑mɛ ke Klisɩ 'mɛɛ 'bo tu ‑kwlɩ", ‑wɛe ‑aa dɛsaʋnʋkmʋ sɔn i 'de dɛsaʋn nʋa' se ‑a kʋɔn 'ʋn 'ble 'bode. 7 Nyɔ ‑ɔ ‑mɛa dɛsaʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ wɔn ‑sii 'bode. 8 'De ‑bo ‑a ‑ke Klisɩ 'mɛ ‑tadue ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ ɔ ke ‑aa muɛ 'kmʋnɩa' ‑tadue ‑ke, 9 dɛ‑nʋɛ' Klisɩ ‑sɔan "kunyɩɔ' se 'mɛi 'bode. 'Mɛa' se ɔ "wɔin 'bɛɛ‑. 10 'De 'mɛa' ɔ 'mɛa, ɔ 'mɛʋn dɛsaʋn 'a 'mɛa' kpɛ due' koʋn ‑gbai'. 'Kaa kaan ka ɔ jiɛ 'kmʋ de. 11 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao ke Sesi Klisɩ "siiɛ "i ka nyʋ ‑ʋʋ ‑mɛa 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa Kea 'a 'kmʋnɩa', 'kamɔ ao 'je aoa' ‑cɛ" ja ‑gbʋn.

12 Ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ, ‑wɛe dɛsaʋn nʋa 'a 'tʋn 'bo aopʋ kʋɔn 'ʋn 'bleɛ, 'de ao 'bo ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋɛ. 13 Ao 'bo aoa' 'dae‑ "i "taiɛ, ‑wɛe ɩ 'bo dɛsaʋn 'a dbonʋdɩ nɩɛ. Ao "nyɩ aoa' 'kmʋ ‑wee' Kea, ka nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e 'mɛa' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ jia 'kmʋ de nɩa, 'kamɔ ao 'je nɩ‑. Ao "nyɩ aoa' 'dae‑ Kea, ‑wɛe ɩ 'je "isrɛdɩ nʋa 'a ‑tea' ‑te. 14 Ao 'bɛɛ‑ ao 'je kan' nʋ, dɛ‑nʋɛ' dɛsaʋn 'a "ikmaa' se aopʋ wɔn ‑sii 'bode. Kaan ka ao se 'o kɛ' ‑sɔn nɩ, 'kaa ao nɩɛ 'o Kea 'a 'saaʋn ‑sɔn.

15 Ka ‑a ‑je 'da‑ 'jaa‑ ? ‑Jɛ ‑a ‑nɩa 'o Kea 'a 'saaʋn ‑sɔn ‑wɛe ‑a sea 'o kɛ' ‑sɔn nɩ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je dɛsaʋn nʋ 'jaa ? "Ɩɩn‑, ɛ 'bo kan' nɩɛ. 16 Ka ‑bo ao cɛn aoa' ‑cɛ" wlu "kpei 'de nyɔ 'kwa ‑mɛ ao 'kpa ɔɔ' kʋɔn ‑wɛe ao 'je ɔ wɔn 'je ɛ, ao se ɛ juoo‑ ? ‑Bo ɛ nɩ dɛsaʋn mɛ aoa 'je wɔn 'ja a, ‑mɛ aoa muɛ 'mɛa'. 'De ‑bo ɛ nɩ Kea mɛ aoa 'je wɔn ɛ, ‑mɛ aoa muɛ "isrɛʋn 'kpaa' 'bo ɛ "juɔi. 17 'Ma poɛ Kea 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' tɛin" ɛ, ao nɩɛ dɛsaʋn 'a kʋɔnpʋ‑ 'de‑, 'kaa kaan ka tɔ' ‑tɩ nyʋ tɔɔ a aopʋ‑ ɛ, ao 'jɩ wɔn 'de aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn. 18 Ao ‑seiɛ' 'de dɛsaʋn 'kwa 'bode, ao 'kpa "isrɛdɩ nʋa 'a kʋɔnpʋ‑. 19 Dɛɛ‑tɩ 'ma pooa kʋɔnpʋ‑ 'a ‑tɩ' "i 'de ao ‑pee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ 'ma 'tmʋa 'ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ 'mii 'wɔn 'pepe. Tɛin" ɛ, dɩ ‑nyniia "jrii ɛ, dɩ ‑sea' ka ‑cɔɔn' ka nɩ ɩmɩ ‑ble aoa' 'kmʋ kʋɔn 'ʋn ‑wɛe ao se 'e Kea "jri "dei nmɔɔ‑, 'kaa kaan ka ao "duo aoa' 'kmʋ 'ʋn ‑wɛe ao 'je "isrɛdɩ nʋ, 'de ao 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑.

20 ‑Ta ao nɩɩa dɛsaʋn 'a kʋɔn ɛ ‑mɛ aoa' ‑tɩ' se "isrɛdɩ nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑. 21 Ao nʋa ‑mɩ tɛin" ‑nʋ ‑nʋ 'ee, dɛ ao 'je 'o ɛ‑ ? 'Mɔ 'na ɩa' ‑kei" a 'dbaa aopʋ ‑tɩn' "i 'de ‑sɩanwɩ 'di o, dɛ‑nʋɛ' ɩa poɛ 'mɛa' "jru "kpei‑. 22 'Kaa kaan ka ‑jɛ ao ‑seia 'de dɛsaʋn 'kwa 'bode ɛ, ‑mɛ ao 'kpa Kea 'a kʋɔnpʋ‑, dɛ ao 'jea 'o ‑mɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'pepe nɩa'. Ao ke Kea 'je i ‑te ‑wɛe 'kmʋnɩa' sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble nɩ 'e ɛɛ' "jru 'a "ti 'ɩn, 23 dɛ‑nʋɛ' dɛsaʋn 'a ‑kei" mɛ ‑nɩ 'mɛa', 'kaa nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ‑paan' Kea "nyɩa ʋʋpʋ foo" 'ʋn ɛ, ɩmɩ ‑nɩ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ.

7

Ba "blitia 'a "ipoo‑tɩ

1 'Ma de'di ‑wi", 'ma jiɛ ‑tɩ' "ipooa' ‑wɛe dɛ 'ma 'tmʋa ao 'je ɛ 'mii 'wɔn. Dɛ 'ma jia 'tmʋa' a, ao juɛ' see, dɛ‑nʋɛ' ao juo kɛ' 'mɛ. Ao 'je kan' 'mɛ ‑ta nyɔ nɩa 'kmʋ ɛ, 'bomɔ kɛ' 'blee ɔ wlu "kpei. 2 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de jra 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn. Nɔ" ‑ɛ 'di ʋa' kʋan nɩɩa 'kmʋ ke ɛ, ‑mɛ ʋ nɩɛ 'o ba "blitia 'a kɛ' ‑sɔn, 'kaa ‑bo ʋa' kʋan 'wlʋ 'kmʋ ɛ, ‑mɛ ʋ 'wlʋ ba "blitia 'a kɛ' ‑sɔn 'mɛ. 3 'De ‑ta ʋa' kʋan nɩɩa 'kmʋ ‑bo ʋ 'pɛɛn‑ "junmɔu jrɔ' 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ a mu ʋ jɛi" 'jenynɔkpao' 'daa'. 'Kaa ‑bo ʋa' kʋan 'mɛ, ʋ 'bɛɛ ʋ 'je "junmɔu jrɔ' "bliti, ‑mɛ nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ nyʋ 'je ʋ jɛi" 'jenynɔkpao' 'daa‑, dɛ‑nʋɛ' ʋ ‑teɛ ʋa' ‑cɛ" ‑pee, ʋ se ba "blitia 'a kɛ' ‑sɔn nɩ‑.

4 'Ma de'di ‑wi", 'kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ ao ke Klisɩ "siia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao ke kɛ' ‑seea' i. Ao 'kpa nyɔ jrɔ' 'ɔ nyʋ. "Ju Kea ‑sa 'e 'mɛʋn "klu ‑wɛe ɛ ja 'kmʋ de ɛ, ɔmɔ ‑nɩ aoa' 'blei 'bode. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑bɛɛ' ‑aa nʋʋdɩ 'je Kea "jri 'dei nmɔɔ‑.

5 ‑Ta ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'a 'tʋn nʋ‑tɩ 'blea ‑a kʋɔn 'ʋn tɛin" ɛ, ‑mɛ tɔ' saɩn ‑nɩa 'de ‑a 'ʋn ɛ, ɩmɩ ‑a ‑po ‑a ‑je o. Dɛ‑nʋɛ' ‑wɛe ɩ sɔan "nyɩɔ', ɛmɛ ‑nɩ ɩa blaa kɛ' 'ɛ wlu wɔin 'de ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ‑a diɛ 'mɛa' 'wɔin. 6 'Kaa kaan ka ‑a ‑ke kɛ' ‑seea' i ‑a ‑wlʋ 'e kɛ' 'ɛ 'kle 'di 'mɛ 'bode, ka nyɔ ɔ 'mɛa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn. Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛ po ‑a ‑je o ‑wɛe ‑aa nʋʋ Kea "juɔi ka dee ka‑, ɛ se kɛ' ‑crɩɩa' tɛin" nɩ 'bode.

Kɛ' 'ɛ ji ‑po 'de ɛ‑ ?

7 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ la 'ee, ‑mɛ ka ‑a ‑je 'da‑ ? A ‑bɛɛ' ‑a ‑je nʋ : kɛ' se dɛ 'dɔe nɩɩ‑ ? "Ɩɩn‑, ‑a seɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je kan' 'da. ‑Bo kɛ' se ji 'de ɛ, ‑mɛ dɛ ‑nɩa dɛsaʋn 'ɩn seɛ juoi. Ka dɛ 'ɛ nyʋ pɛe "ipoa' nɩa dɛsaʋn ɛ, ‑bo kɛ' sɩ 'tmʋ 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn seɛ juoi ‑ke 'de‑. Kɛ' 'na : Dɛ 'bo ‑ʋn pɛe "ipoa ! 8 Dɛ kɛ' 'tmʋa 'mʋa "kpei mɔ 'ma tɔ' saɩn tba ‑wɛe ɛ ‑sa dɩ ‑tuu"‑tuu ‑klu' 'de 'ma 'kmʋ 'ʋn ‑wɛe ɩa pooa 'ʋn pɛe "i. ‑Ta kɛ' sea jii ɛ, ‑mɛ tɔ' saɩn ‑teɛ 'tɩɩn. 9 Tɛin" ‑ta kɛ' sea jii ɛ, ‑mɛ 'ɩn ‑teɛ 'ma ‑cɛ" ‑pee. 'Kaa kɛ' jia 'sʋ ɛ, 'ma tɔ' saɩn 'wlʋɛ "blo. 10 'Sʋ 'mɔ 'mɛɛ. Kɛ' ‑ɛ ‑jea 'kmʋnɩa' "jru "kpei‑ po 'de ɛ, ‑jɛ ɛ jɛɛa 'mɔ 'sʋ ɛ poɛ 'mɛa' "jru "kpei‑, 11 dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ mɛ 'ma tɔ' saɩn "duo 'ʋn ‑wɛe ɩ jii 'de kɛ' 'ʋn 'de ɩ poo 'ʋn 'srɛi ‑wɛe kɛ' ja 'ʋn 'mɛa' bɩ'.

12 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ, ɛ nɩɛ 'pepe, ɛ 'srɛi", ɛ nmɔ "jrii. 13 Dɛ ‑nmɔa "jrii 'ee, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'mɔ 'mɛa' bɩ' ja a‑ ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, 'kaa ɛ dɛsaʋn mɛ ‑nɩɛ "i ‑ɛ ‑je "jri "kpae' po ‑je 'doɛe 'ʋn "duo‑ 'de ‑ɛ ‑je 'ʋn 'mɛa' bɩ' ja‑. Dɛ dɛsaʋn nɩa 'ʋn, ɛmɛ ‑nao. Ɛɛ' "ikmaa' se 'tmʋ‑ta 'ble.

Dɛsaʋn a wa nyʋ 'kpɩ "i

14 ‑A ‑je kan' 'mɛ kɛ' 'wlʋɛ 'e Kea 'ʋn, ‑mɛ se ‑too' ‑ta 'ble, 'kaa 'mɔ ɛ, 'ɩn nɩɛ nyiɔ ‑o, 'ɩn nɩɛ 'e 'blʋku 'ʋn. 'Ɩn pleeɛ' 'de dɛsaʋn 'kwa. 'Ɩn nɩɛ ɛɛ' kʋɔn ‑o, 15 dɛ‑nʋɛ' dɩ 'ma nʋa 'maa 'wɔn ɩ 'mii‑, dɛ 'ma ‑pɔan 'maa nʋ ‑mɛ, dɛ ‑jɛ 'ma 'nyɩaʋn mɛ 'ma nʋ. 16 ‑Bo dɛ 'ma nʋa ɛɛ' nʋ 'ma ‑cɛ" 'kpa 'tʋn ɛ, ‑mɛ ka kɛ' nmɔa "jrii ɛ, 'ɩn juoɛ'. 17 'De dɛ ‑jɛ ‑nɩa 'e mu ‑gbɛin' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo 'ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se 'ma ‑cɛ" ‑te' tɔ' nɩ‑, 'kaa dɛsaʋn ‑ɛ ‑tia" 'de 'ʋn pɛe o ɛ, mɛ ‑ɛɛ nʋ kan'. 18 Ka dɛ 'dɔe sea 'de 'ma 'kmʋ 'ʋn nɩ 'ɩn 'je kan' ‑mɔ 'mɛ, 'de 'ma nyiɔjɔ 'ʋn mɔ 'ma 'da, dɛ‑nʋɛ' dɛ 'dɔe nʋa 'a tɔ' ɔ ji 'de 'ʋn 'ɛ kpɩɩn‑, 'kaa 'ɩn se ɛɛ' nʋa 'a 'kpɩ 'ble. 19 Dɛ 'dɔe 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea nʋ ɛ, 'maa nʋ ‑mɛ, 'kaa dɛsaʋn 'ɩn sea "i nɩ 'ɩn 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ 'ma nʋ jeejee. 20 Dɛ 'ma pleea ‑bo 'ma sea ‑mɛ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se 'mɔ ‑ɔɔ nʋ kan' nɩ‑, 'kaa dɛsaʋn ‑ɛ ‑tia" 'ʋn pɛe o ɛ, ɛmɛ ‑o.

21 Dɛ ‑ɛɛ nʋʋa 'de 'ʋn 'ma 'jea mɛ ‑nɩ ‑bo 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je dɛ 'dɔe nʋ ka "o ka a, dɛsaʋn 'nɛ 'ʋn ‑pʋn". 22 'De, 'de 'ma pɛe 'a "kɛ o ɛ, Kea 'a kɛ' mɛ ‑ɛɛ "dia 'ma 'je. 23 'Kaa kɛ' dee jrɛ' mɛ 'ma 'dae‑ bla 'o 'de. Ɛɛ' kɛ' tu ke kɛ' ‑ɛɛ "dia 'ma 'jea se dɛ due' nɩ‑. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe dɛsaʋn nʋa 'a 'tʋn 'ble 'ʋn kʋɔn 'ʋn 'de 'ma 'dae‑ ‑wee' a 'je ɛ wɔn. 24 Ao ‑gbʋn dɛ 'ɩn nɩa "nmianyɔ 'de 'ma nyiɔjɔ 'kwa a ! ‑Ɔ ‑je 'ʋn seie la 'de 'ma 'blʋku ‑blea 'ʋn blu" ‑blu blu" 'kwa a‑ ? 25 Kea 'a 'nynɩ "bɛi 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn ɛ !

Wlu 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta dɛ 'ma 'jea i 'de ɛ 'ʋn mɛ ‑nɩ 'de 'ʋn 'mɩ ‑sɔn ɛ, Kea 'a kɛ' mɛ ‑ɛɛ "dia 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je 'je, 'kaa 'ma 'blʋku ‑mɛ 'jeɛ 'o dɛsaʋn 'a kɛ' wɔn.

8

Kea 'a ‑Suu a po ‑a ‑je o

1 'Ma 'cɛ, kaan ka la 'ja a, nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, 'pee seea ‑wi" ‑mʋ 'mɛ 'bode, 2 dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑Suu ‑bo nyʋ ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i ‑wɛe ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' a, ɛmɛ seie 'ʋn 'de 'mɛa' 'kwa. 'Ɩn se dɛsaʋn 'a kɛ' 'ɛ kʋɔnkwla' nɩ 'bode. 3 Dɛ kɛ' wɔn 'jea' sea 'bɛɛ‑ ɛ 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ Kea nʋ. Dɛɛ‑tɩ kɛ' sea 'bɛɛ‑ ɛ 'jea nyʋ 'pʋʋ‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ. 'blʋku se ɛɛ' wɔn 'jea 'a 'kpɩ 'ble, ɛmɛ ‑tɩ Kea dbo ɛɛ' "Ju ‑wɛe ka ‑a ‑nɩa ɔ nɩ kan' 'de ɔ 'je ‑aa 'sraadɛ nɩ‑, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ kpʋʋn ɔ 'pee 'bo ‑aa ‑kɔi". Ka Kea nʋa dɛsaʋn 'a i ‑sasʋn, 'kamɔ ‑nao. 4 Kea nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe "isrɛa' kɛ' ɛ "sia 'nynɩ ɛ, ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je ɛ nʋ 'pepe, dɛ‑nʋɛ' 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑aa ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' 'ɔ po ‑a ‑je o 'bode, 'kaa Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ po ‑a ‑je o kaan ka.

5 Nyʋ ‑nɩa ʋʋa' nyiɔtɔ' 'ɔ 'kmʋ ɛ, ʋʋa' 'tʋn nʋdɩ 'a 'sʋ 'a ‑fli ʋʋa 'wla i. 'De nyʋ ‑nɩa Kea 'a ‑Suu 'a 'kmʋ ɛ, ɛmɛ ‑po' ʋʋpʋ ‑je o, ‑wɛe ʋʋa nʋ ɛɛ' ‑kwlʋtɩ. 6 'De dɩ 'blʋku nɩa "i nyɔ ‑ɔɔ ‑kpa 'o ‑mɩ 'de ɛ, ɔɔ' se 'e 'mɛa' i 'tɛɛn‑, 'kaa nyʋ ‑ʋʋa nʋa Kea 'a ‑Suu 'a ‑kwlʋtɩ ɛ, ʋʋa muɛ 'kmʋnɩa' ‑wɛe ʋʋa' pɛe 'je blu. 7 Nyʋ ‑ʋʋa bla 'o ʋʋa' nyiɔtɔ' 'de ɛ, ʋʋa nʋɛ ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a tʋnyʋ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' jaa "jru ja 'de Kea 'a kɛ' ‑pee, 'de ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ mɔ'ɔ ‑cɛ". 8 Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' wɔn ɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑.

9 'De aopʋ mɔ ao se aoa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' 'ɔ 'kmʋ nɩ‑, ao nɩɛ Kea 'a ‑Suu 'a 'kmʋ, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑Suu "ti 'de aopʋ 'ʋn 'ɛ. 'De nyɔ Klisɩ 'a ‑Suu sea 'e 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se ɔɔ' nyɔ nɩ‑. 10 'De ‑bo Klisɩ ‑mɔ nɩ 'e aopʋ 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'kamɔ aoa' 'blʋku ‑mɛ 'mɛɛ 'de dɩsaɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn 'kaa aoa' ‑suu nɩɛ 'kmʋ dɛ‑nʋɛ' ao 'kpa "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi. 11 Kea 'a ‑Suu ‑ɛ ‑sa Sesi 'de 'mɛʋn "klu ‑wɛe ‑ɛ ‑jɔ 'kmʋ de ‑bo ɛ "ti 'de aopʋ 'ʋn ɛ, ‑mɛ Kea ‑ɛ ‑sa Sesi Klisɩ "kunyɩɔ' ‑wɛe ‑ɛ ‑nyɩɔ" 'kmʋnɩa' a, ɛɛ muɛ aoa' ku ‑ɛ ‑tea 'mɛa 'a ‑tea' 'kmʋnɩa' "nyɩa' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' ‑Suu "ti 'de aopʋ 'ʋn 'ɛ.

12 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ja a, 'ma de'di ‑wi", ‑mɛ ‑aa nyiɔtɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑a ‑je o po, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' "ikmaa' se ‑a "kpei nɩ 'bode. 13 ‑Bo ɛ nɩ aoa' nyiɔtɔ' mɛ ‑ɛɛ ‑ble aopʋ "jɛi wei 'ja a, ‑mɛ aoa muɛ 'mɛa'. 'Kaa ‑bo ɛ nɩ Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ po aopʋ ‑je o ɛ, ‑mɛ ao nʋ ɛ ‑wɛe ao 'je aoa' nyiɔtɔ' saɩn i ‑sa 'de ao 'je 'kmʋ nɩ‑. 14 Nyʋ "klein Kea 'a ‑Suu a poa ‑je o ɛ, ‑wi" ‑mʋ nɩɛ Kea 'a "nynuu ‑o, 15 dɛ‑nʋɛ' ɛ se aopʋ kʋɔnpʋ‑ 'ʋn nʋ ‑wɛe faʋn je aopʋ nʋ, 'kaa ‑Suu ‑nʋʋ aopʋ Kea 'a "nynuu‑ 'ʋn ‑wɛe ao 'bɛɛ‑ ao 'je Kea ao "Bo 'daa‑. 16 Ka ‑a ‑kpa Kea 'a "nynuu‑ ɛ, ɛɛ' ‑Suu 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑tmʋɛ' 'de ‑aa ‑suu ‑pee. 17 'De ‑bo ‑a ‑nɩ ɛɛ' "nynuu‑ ɛ, ‑mɛ 'kɛn ɛ cɛɛan ɛɛ' 'cɛ 'nynɩ ‑aa mu ɛ kpaa' ‑ke. ‑Bo ‑a ‑ke Klisɩ a sea 'kle 'je ‑tadue ɛ, ‑mɛ "diwan Kea ‑tee ɔ 'dei ɛ, ɔ ke ‑aa mu ɛ i plaan' ‑wɛe ɔ ke ‑a ‑je 'nynɩ i 'wlʋʋ ‑tadue.

"Diwan ‑nɩa 'e nya a

18 Dɛ 'ma 'jea i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'kle ‑jɛ ‑aa ‑jea 'de ‑sɩanwɩ 'di ‑ta, ɛ ke "diwan ‑ɛɛ mua 'kwla 'wlʋa' 'de ‑a ‑pee 'de nya se "i ‑tee'‑. 19 ‑Sɔntɩ Kea a mua ɛɛ' "nynuu 'a 'nynɩ "kpae' poa' a, ɛɛ' nɔ" tu mɛ 'kmʋ ‑wee' a fuo ‑wɛe ‑ɛɛ ‑fli ɛɛ 'wla i, 20 dɛ‑nʋɛ' dɩ "klein Kea nʋa ɩ ‑wee' nɩɛ 'o 'mɛa 'a "dii ‑sɔn. Ɛɛ' dɛ tu se 'e ɩa' ‑cɛ" 'kpa 'ʋn 'wlʋ, mɛ ‑bɔɔ' ɩ 'mɛa' kwa. 'Kaa 'wɩ Kea "sia 'nynɩ ‑ɛ 'di ɩ 'jea seie mɛ ɩ tba tɔ' "i. 21 Dɛ 'kmʋ tba tɔ' "i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'wɩ jrɛ' o Kea a muɛ dɩ ‑wee' "klein ‑gbɔdee "ni poa' ‑wɛe ɩmɩ ‑tea isɔan' 'a ‑tea' 'de ɛ, ɩ 'je seiɛ 'de i sɔan' 'kwa 'de ɛ ke Kea 'a "nynuu‑ 'je 'pepe nɩ 'de ‑cɛ" ‑pee ‑tea' 'ʋn. 22 ‑A ‑je kan' 'mɛ 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'kmʋ ‑wee' "klein a 'kpa i ɛɛ 'jeɛ ɛɛ' ‑cɛ" wɔn, ka ‑bo ‑gbaandi 'kpa 'nynɔkpao' 'ʋn ‑wɛe ʋa 'jea ʋa' ‑cɛ" wɔn ɛ, 'kamɔ 'kmʋ nɩ‑. 23 'De ɛ se 'kmʋ 'a 'sʋ nɩ‑, ‑apʋ mɔ ɛ, ‑aa ‑kpa i ‑ke. 'Kaa 'wɩ ‑ɛ 'di Kea 'jea ɛɛ' "nynuu 'a 'nynɩ "kpae' po ɛ, ‑apʋ ‑ɔ ‑jea Kea 'a ‑Suu ka nyɔ ɔ 'jea ‑kle' 'a "i‑saajɔ ɔ, Kea 'je ‑a ku dee "nyɩ, ɛmɛ ‑aa fuo. 24 ‑A tba 'pʋʋa' tɔ' "i 'mɛ 'kaa ‑aa' 'jeɛ i ke, ‑aa fuɛ'. 'De ‑bo dɛ 'kpa 'e nyɔ 'kwa ‑wɛe ɔ 'na 'ɩn tbɛ tɔ' "i ɛ, ‑mɛ se dɛ tɔ' "itbaa' nɩ‑. Dɛ ‑kpa 'e nyɔ 'kwa 'ee, ka ɔ 'je ‑mɛ 'ɛ tɔ' "i tba sʋn nʋ ke'wlɛ ɛ‑ ? 25 'Kaa dɛ ‑a sea "jriɛ‑ 'jee‑, ‑bo ‑a tbɛ tɔ' "i ɛ, ‑mɛ ‑a ‑kuuɛ tɔ' i 'sʋ ‑aa jea ɛɛ' 'o nynia' a fuo.

26 ‑Apʋ ‑ɔ sea 'kpɩ 'ble ɛ, Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ po ‑a sʋn o, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑a ‑jea i ‑tee'‑ ‑gbo' 'de ‑aa baewlu 'di ‑a se ɛ juo‑. 'Kaa Kea 'a ‑Suu 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑ɛɛ bae ‑aa Kea 'de ‑fli i 'wlaa 'ʋn. 27 Kea ‑ɛɛ ‑jea 'e nyʋ pɛe o i ɛ, ɛmɛ dɛ ‑Suu a ‑teea' i ‑ɛɛ ‑wɔɛn 'mii, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋ ‑tea Kea 'a ‑tea' a, ʋʋpʋ ‑a baea' ‑Suu a bae, ka Kea 'a ‑cɛ" 'kpa nɩɛ "i ɛ.

28 ‑A ‑je kan' 'mɛ dɩ "klein ‑ɩa nʋʋa nyʋ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' "jrii ɛ, Kea a nʋɛ', ‑wɛe ɩa po ʋʋpʋ 'a 'dɔe "jru "kpei‑. Nyʋ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ʋʋpʋ ɛ 'da 'de ɛɛ' ‑kwlʋtɩ 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' 'cɛ nɩ‑. 29 Nyʋ Kea sia nɔ" nya ‑wɛe ɛ 'cra 'mii ɛ, ka ʋʋ ke ɛɛ' "Ju 'jea due' nɩ ɛ, ɛ siɛ nɔ" nya ɛ je ɛɛ' wlu ‑tie" cɛn ‑ke, ‑wɛe ɛɛ' "Ju 'je 'e ɔɔ' de 'di‑wi" ‑tuu"‑tuu 'a nya kɔn‑. 30 Nyʋ ‑ʋʋa ‑tɩ' 'ʋn Kea sia nɔ" nya ‑wɛe ɛ cɛan wlu ‑tie" ɛ, ɛ ‑te' ʋʋpʋ kpɔi" 'mɛ ‑ke, 'de nyʋ ɛ ‑tea' kpɔi" ɛ, ɛ nʋɛ ‑wi" ‑mʋ "isrɛʋn 'ʋn 'bo ɛ "juɔi, 'de nyʋ ɛ nʋa "isrɛʋn 'ʋn ɛ, ɛ "nyɩ ‑wi" ‑mʋ ‑teɩn 'mɛ 'de ɛɛ' kɛɛma' ‑kwlɔ 'di ‑ke.

Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa'

31 'Ma 'cɛ, wlu ‑jɛ ‑a ‑je 'tmʋ 'bo ‑mɛ 'de ɛ‑ ? ‑Jɛ Kea ‑mɛ pooa 'e ‑apʋ mɔ 'de kɩn 'ee, ‑mɛ nyɔ ‑ɔɔ tʋ 'je ‑a du ɛ‑ ? 32 Kea se ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'a "Ju "kpei‑ 'tʋan‑ ‑wɛe ɛ to ɔ 'de 'mɛa' 'kwa 'de ‑a ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛ "nyɩ ‑aʋn ɛɛ' "Ju ɛ, ‑mɛ ɛ se ‑a 'saaʋn ‑wee' "klein "jrii nʋi 'de ɔ 'ʋn see ? 33 Nyʋ Kea 'cra 'mii ɛ, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ‑wi" ‑mʋ ‑tɩ' "kpei bla, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑sa nyʋ ‑tɩ' i ‑wɛe nyʋ a 'kpa "isrɛʋn 'bo ɛ "juɔi. 34 Nyɔ wɛ‑ ‑bɛɛ' ‑ɔ ‑je ʋʋpʋ 'pee kpʋʋn ɛ‑ ? Klisɩ 'mɛɛ 'bode, 'de ɛ se ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑, ɔ sɔn "kunyɩɔ', ɔ nɩɛ 'e Kea 'a dianfɔ o ‑wɛe ɔɔ bae ‑aa baea'. 35 Klisɩ kma ‑aa ‑tɩ'. Nyɔ wɛ‑ ‑je 'o ‑a ‑ke ɔ 'nynɩ paa‑ ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɔ ke ‑a i ‑seea' a‑ ? Ɛ 'kle 'jea' ‑ae, ‑aee' pɛe 'a inyna 'a ? ‑Aee' nyʋ nʋ ‑ʋn ‑cruun" "jrii ‑ae, ‑aee' 'mɩɩɛ ? Ɛ kui cɛan' ke nɩɩa" 'a nyʋ 'dbaa' ‑ae, ‑aee' nyʋ 'dbaa ‑ʋn ‑cnɛ "ii ? 36 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, ɛ 'naa :

'De ‑ma ‑tɩ' 'ʋn mɔ ‑aa dii 'mɛa' 'wɔin 'de ‑sɔn' 'di. Ka 'blae ‑ɩ ‑tea 'dbaa 'a ‑tea' nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'de nyiɔpʋ‑ "jri 'de.

37 'Kaa 'de dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ 'ʋn ɛ, ‑a kpa tʋ 'a "jru 'mɛ kpɛ ‑puue 'bo ciie', dɛ‑nʋɛ' "ju ‑kma ‑aa ‑tɩ' ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ po ‑a sʋn o. 38 'De 'ɩn 'je kan' 'mɛ 'pepe : 'mɛa' o, 'kmʋnɩa' o, Kea 'a "soa‑wi" o, dɛwɔnɩʋn o, dɩ ‑nɩa 'e ‑sɩan o, dɩ ‑ɩa jia o, 39 "ikmadɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di o, ‑jɩ ‑nɩa 'e ‑klu' o, dɛ "oo dɛ Kea nʋa, ɛ se ɩmɩ ‑je ‑a ‑ke Kea i‑seea' nɩ‑. Ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' klaa" ‑nɛ, 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn mɔ ɛ poo "jri "kpae' 'de ‑a ‑pee.

9

Wlu Kea cɛan ‑tie" 'de Israɛ‑nyʋ ‑pee ɛ

1 Dɛ 'ma jia 'tmʋa' a, ɛ nɩɛ tɔ' ‑tɩ 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o. ‑Bo 'ɩn 'tmʋ sɩ ɛ, Klisɩ 'je kan' 'mɛ. Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ poa 'ma tɔ' ‑je o ɛ, ‑mɛɛ" 'nyɩɛ "kpei‑ 'de 'ʋn ‑pee ‑ke. 2 'Ɩn "kaeɛ "jrii ‑cɛɛn'‑ 'de 'ʋn pɛe o 'ma 'mɩ a sin' 'de 'ʋn 'di jeejee. 3 'De 'ma pɛe 'a "weea' 'ʋn ɛ, 'ɩn 'je nʋ : ‑bo Kea 'a 'daɩn kpʋn 'ʋn ‑wɛe 'ɩn ke Klisɩ 'je i ‑seea' 'de 'ma de 'di Suifʋ‑wi" 'e 'pʋʋa' 'je ɛ, ɛ "paa'. 4 Ʋʋpʋ ‑nɩ Israɛ Kea 'daa‑ ɛɛ' "nynuu‑, ʋʋpʋ ‑pee ɛ ‑sa ɛɛ' ‑cɛ" 'kwla. Ʋʋpʋ ɛ "nyɩ 'nynɩ 'wlʋa' Ʋʋpʋ ‑ke ɛ ‑tu" 'e dbɛɛdɛ. Ʋʋpʋ ɛ "nyɩ kɛ', ‑wɛe ɛ tɔɔ ʋʋpʋ ɛɛ' "juɔi ‑gbɛɛ' ka, ʋʋpʋ ‑pee ɛ cɛn wlu ‑tie". 5 Ʋʋpʋ ɛ "nyɩ 'mɛa' klae", 'de ʋʋpʋ 'a "ji 'di 'demɔ Klisɩ 'wlʋʋ‑ ka nyiɔ ɔ 'wlʋa. Ɔmɔ ‑nɩ 'o dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ', ɔ nɩɛ Kea ‑o, ɔɔ' 'nynɩ "bɛi mamaʋ 'sʋ. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑.

6 Dɛ 'ɩn 'tmʋa 'ɩn se 'na dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ɩ 'wla "niɔ‑, "ɩɩn‑, 'ɩn se kan' 'da. Dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ɛ, ɩ nyni 'o 'ɛ. 'Kaa nyʋ "klein ‑wlʋa 'e Israɛ 'a "ji 'di ʋʋ ‑wee' se kan' Israɛ 'a "nynuu nɩ‑. 7 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e Ablaam 'a "ji 'di ɛ, ʋʋ ‑wee' se kan' ɔɔ' "nynuu‑ ‑cɔʋn' nɩ‑, 'kaa Kea wlu' 'de Ablaam ‑pee ɛ 'naa :

Nyʋ ‑ʋʋa mua 'e Isaakɩ 'a "ji 'di 'wlʋa' a, ʋʋpʋ ‑nɩ ‑ma "nynuu‑.

8 Ɛ 'de mɛ ‑nɩ "nynuu‑ ‑wlʋa 'de nyiɔ 'ɔ ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ se Kea 'a "nynuu‑ nɩ‑, 'kaa "nynuu‑ ‑ʋʋa 'wlʋa 'a wlu Kea cɛan ‑tie" ʋʋpʋ Kea 'daa‑ Ablaam 'a "ji ‑cɛɛn'‑. 9 Wlu Kea cɛan ‑tie" 'de Ablaam ‑pee ɛ ka, ɛ 'naa :

'De ‑sʋn ‑a jia 'di ɛ, 'ma muɛ de jia', ‑mɛ Sara a muɛ "junmɔu ‑kwlɩ" 'bleea'.

10 'De ɛ se ʋa' 'sʋ ‑pee mɔ Kea cɛn wlu ‑tie" kan' nɩ‑. Rebeka ke ‑a 'mɩa Isaakɩ 'wɔan ʋʋa' "nynunmai ‑nɩa 'sɔɔn 'wlʋ‑tɩ ɛ, 'kamɔ ɛ 'da ‑ke. 11-12 ‑Ta ʋʋa' "nynuu‑ tu sea 'wlʋʋ‑ ke ‑wɛe ʋʋ sea 'dɔe ke saʋn 'a jrɛ' nʋ ke ɛ, 'bomɔ Kea ‑tee due' kpɔi" ‑wɛe ɛ wlu 'de Rebeka ‑pee, ɛ 'naa : Aa' "ju klaa" a muɛ ɔɔ' "dei "juɔi nʋʋa'. Kea nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe ka ‑bo ɛ 'je nyɔ kpɔi" ‑tee ɛ ɛɛ' ‑gbʋan ɔɔ' nʋʋdɩ ja, ɛ 'je ɛ to‑. Ɛɛ' nyɔ kpɔi" ‑teesʋn 'wlʋɛ 'o ɛɛ' ‑cɛ" ‑kwlɩ". 13 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, ɛ 'da kan' 'mɛ, ɛ 'naa :

'Ɩn kma Sakɔbʋ 'a ‑tɩ', 'kaa 'ɩn 'nyɛ Esaui ‑mɔ 'ʋn 'ɛ.

14 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ ‑a ‑je nʋ : Kea se "isrɛ ɛ ? "Ɩɩn‑, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je kan' 'da, 15 dɛ‑nʋɛ' ɛ wlu' 'de Moisɩ ‑pee, ɛ 'naa : Nyɔ 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea 'saaʋn "jrii nʋ ɛ, ɔmɔ 'ɩn nʋ 'saaʋn "jrii. Nyɔ ‑ɔɔ wɛe 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea 'je ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ wɛe 'ɩn 'je. 16 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ɛ se nyiɔ 'ɔ 'tʋn nʋdɩ ke ɔɔ' ‑ple' ‑mu' 'nɔ, ‑ple' ‑mu' 'nɔ mɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe Kea 'je ɔ 'e nyʋ "klu ‑sa nɩ‑, 'kaa Kea 'a nyʋ 'a wɛe 'jeea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛɛ nʋ nyʋ 'saaʋn "jrii. 17 Wlu Kea 'tmʋa 'de Faraɔn ‑pee, ɛ 'naa : Faraɔn, 'ɩn nʋ ‑ʋn 'blʋajei 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe dɛ 'ma mua nʋa' 'de ‑ma 'blʋa‑ 'di ɛ, ɛ 'je 'ma "ikmaa' to 'bo ‑ʋn "kpei ‑wɛe 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'je 'ma 'nynɩ juo‑. 18 Dɛ ‑a ‑jea 'mii 'wɔn 'bo ‑mɛɛ' wlu tu "kpei ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ Kea nɩa "i ɛ 'jea 'saaʋn "jrii nʋ ɛ, ɔmɔ ɛ nʋ 'saaʋn "jrii. 'De nyɔ ‑ɔɔ pɛe Kea nɩa "i ɛ 'jea "i "ikmuu ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ pɛe ɛ "ikmuu "i.

Kea 'a 'cɛn ke ɛɛ' nyʋ 'a wɛe 'jea' ke

19 Nyɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'mii ‑tee' ka ɔ 'je nʋ : ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ Kea a ‑cɛ' nyiɔ "bli ɛ‑ ? Nyiɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ o ‑fɔn'. 20 'Oo nyiɔ, ‑ma 'nynɩ wɛ‑, ‑wɛe ‑ɔ ‑je Kea 'a wlu ‑tɩ' ‑kɔ woi ‑te ɛ‑ ? Dɛ nyɔ ma se wlu due' 'de nyɔ ‑ɔ nʋ ɛ ‑pee, ɛ se 'na : Dɛɛ‑tɩ ‑ɩn nʋ 'ʋn kan' ‑mɔ ɛ‑ ? 21 Dɩ mai mɔ ‑se' ‑mɛɛ' jei nɩɩ‑ ? Dɛ ɔmɔ nɩa "i mɛ ɔ se mɛ "jrii nʋ ? ‑Bo ɔ nɩɛ "i, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je mɛkpo 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ɔ 'e jae jrɛ' ma, 'de ‑mɛ 'e dɩ 'dɔe 'di poa 'a ‑tea' ‑te. 'De ‑bo ɔ nɩɛ "i ɛ, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'e ɛɛ' mɛkpo tu 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ɔ 'e maʋn' "ka jrɛ' ma, ‑wɛe ‑mɛ 'e sii" 'kwla poa' 'a ‑tea' ‑te. 22 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛmɛ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ jei. ‑Bo ɛ nɩɛ "i ɛ 'je ɛɛ' 'cɛn ke ɛɛ' "ikmaa' to 'de nyʋ jrʋ' ‑pee ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ nʋ. 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑tea ɛɛ' 'cɛn 'ɛ ‑tea', ‑wɛe ‑ʋʋa mua i sɔan' a, ‑bo ɛ nɩɛ "i ɛ 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑ 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ nʋ. Nyɔ se ɛ ‑tɩ' "bli kpa i. 23 'De ‑bo ɛ nɩɛ "i ɛ 'je ɛɛ' kɛɛma' dɛ 'kwla ‑sa 'de nyʋ jrʋ' ‑pee ɛ, ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'a wɛe 'je ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ nʋ. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ɛ ‑teeɛ ‑wi" ‑mʋ kpɔi" sese ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'saaʋn "jrii nʋ. 24 Ɛ 'da ‑aʋn ‑ɛ ‑ke ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' 'cɛ nɩ‑. Ɛ se 'e Suifʋ‑wi" 'a 'sʋ "klu mɔ ɛ 'daa‑ nyʋ nɩ‑, 'kaa ɛ 'da nyʋ sea' Suifʋ nɩ 'mɛ ‑ke. 25 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn wlu ɛ 'crɩɩa' 'de Kea 'a wlu' kwajaai Ose 'a 'sbɛ 'di, 'na‑ :

Nyʋ ‑sea' 'ma nyʋ nɩ ɛ, ʋʋpʋ 'ɩn 'je 'ma nyʋ 'daa‑. Nyʋ ‑ʋʋa ‑tɩ' 'ɩn sea kma 'de ɛ, ʋʋpʋ 'ɩn 'je 'ma 'cɛ 'daa‑. 26 ‑Ta ʋʋ nɩa ‑wɛe nyʋ 'na ʋʋ se Kea 'a 'cɛ nɩ ɛ, 'bomɔ ʋʋ 'je nɩ 'sʋ nyʋ 'je ʋʋpʋ 'kmʋnɩ Kea 'a "nynuu‑ 'daa‑.

27 'Kaa 'de Israɛ‑kɔʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn Kea 'a wlu 'kwajaai Esai wlu' ɔ 'na :

Ka ‑pɩɩɔn" ‑nɩa 'o 'tɔniɛ ‑kwlɩ" ‑tia ‑bo Israɛ‑kɔʋn ‑ti kan' mɔ 'de ɛ, ʋʋa' tɔe 'a 'sʋ ‑sia 'o mɛ ‑je 'pʋʋa' 'je, 28 dɛ‑nʋɛ' dɛ Tʋ"bo 'tmʋa ɛ se 'ʋn ‑kwlei, ɛ 'je nʋʋɛ 'pepe de 'blʋa‑ "kpei.

29 'De dɛ Esai 'jeea nya ‑wɛe ɔ 'tmʋa, ɛ ka ɔ 'naa :

Tʋ"bo "ikmaa' ‑wee' "klein nɩa 'e 'kwa a, ‑bo ɛ se 'o ‑aa "nynuu 'a tɔe sie 'de ɛ, ‑mɛ ka Sodɔm ke Gomɔɔ nɩa ‑wɛe ɩ sea "ji 'ble ɛ, 'kamɔ ‑a ‑kpa 'de‑.

Israɛ ‑fuuɛn ‑pɔia" ‑tɩ nya

30 Dɛ ‑a ‑je 'tmʋ 'bo ‑mɛ 'de 'ja a‑ ? ‑A ‑je nʋ : Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ sea "isrɛa' i ‑pɔn mɔ "pɩ ɛ, ʋʋpʋ ‑kpa "isrɛʋn. Ɛ "isrɛa' ‑ɛ ‑wlʋa 'e Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn mɛ 'ma 'da. 31 'De Israɛ‑kɔʋn‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je kɛ' wɔn 'je ‑wɛe ʋʋ 'je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi, 'kaa ʋʋ nʋɛ' ‑nʋ ‑nʋ 'sʋ ʋʋ se ɛ 'kpa. 32 Dɛɛ ‑tɩ ʋʋ se "isrɛʋn 'kpa a‑ ? Dɛ‑nʋɛ' ʋʋ se "i nɩ ʋʋ 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑ 'de ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn, ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je "isrɛʋn 'kpa 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a nyiɔkpɩ 'ʋn. Ʋʋpʋ mɔ 'na 'de ʋʋa' nʋʋdɩ 'a 'sʋ 'ʋn mɔ ʋʋ 'je ɛ 'kpaa' 'de‑. Ka ʋʋa' bɩɛ nʋa ‑tiie' sʋn 'de "soukpo "jri, 'kamɔ ‑nao. 33 "Soukpo ‑nɛ, ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋʋɛ sese 'de Kea 'a 'sbɛ 'di. Kea 'naa :

Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn ‑teɛ 'bo Selisalɛm "soukpo klaa" i, ‑wɛe ʋʋa' bɩɩ 'je 'e ɛ "jri ‑tiie' 'de ʋʋ 'je i ‑ka. 'Kaa nyʋ ‑ʋʋa mua ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' a, ‑tɩn' se ‑wi" ‑mʋ "i 'dbaai.

10

1 'Ma de'di ‑wi" dɛ 'ma ‑pɔan ‑gblein' 'de 'ʋn pɛe o ‑wɛe 'ma ‑teea' Kea i 'de 'ma 'cɛ Suifʋ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je 'pʋ. 2 Dɛ 'mɔ 'jea ‑wɛe 'ɩn 'bɛɛa 'ɩn 'jea 'tmʋ 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ʋʋ nɩɛ nɛ "kpei 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Kaa ʋʋa' nɛ "kpeinɩa' ‑nɛ, Kea 'a juua' 'pepe se 'e ɛ ‑sɔn nɩ‑. 3 Ka Kea nʋa nyʋ "isrɛʋn 'ʋn ɛ, ʋʋ se ɛ juo ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a "isrɛsʋn 'a kɛ' ʋʋ bla a, 'de ʋʋ 'pɛn ɛ "kpei 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'kwa i kua' 'ʋn. Ka ‑jɔ Kea nʋa nyʋ "isrɛi 'daasʋn 'ʋn 'bo ɛ "juɔi ɛ, ʋʋ 'na ʋʋ se "jru ja jaai 'de ‑mɛ ‑pee. 4 Klisɩ nɩ kɛ 'ɛ "jru 'a "ti 'ɩn, 'de nyɔ ‑ɔ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn mɔ ‑nɩ "isrɛi 'bo Kea "juɔi.

Nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'a 'pʋ‑tɩ

5 ‑Bo Moisɩ 'na dɩ kɛ' "sia 'nynɩ nyɔ ‑nʋɩ' mɔ ‑ɔ mu 'kmʋnɩa' 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn, ‑mɛ "isrɛa' ‑wlʋa 'e kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn, ɛmɛ ɔɔ 'da. 6 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nʋɛ, ‑wɛe Kea poa ‑tɩ' o ɛ, wlu ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'naa : ‑Ɩn ‑bo wluɛ ka 'de ‑ma pɛe o, ‑ɩn ‑bo nʋɛ ‑ɔ ‑je 'e jaʋn 'di mu [‑wɛe ‑ɔ ‑je Klisɩ 'e ‑saa ? Ɔ "siɛ i 'bode.] 7 'De ‑ɩn ‑bo nʋɛ ‑ɔ ‑je i "si 'de ‑klu' 'a ‑klu' [‑wɛe ‑ɔ ‑je Klisɩ 'e 'mɛʋn "klu ‑saa‑ ? Ɔ sɔn "kunyɩɔ', ɔ se 'e 'mɛʋn "klu nɩ 'bode.] 8 Wlu ‑ɩn ‑jea 'tmʋ ɛ ke ‑ɩn se o tɛɛn‑. Ɛ nɩɛ 'de ‑ɩn 'wɔn, ɛ nɩ 'de ‑ʋn pɛe o. Wlu Moisɩ "sia 'nynɩ ‑nɛ, ɛ Kea ‑kwlɩ" ‑te' wlu ‑aa ‑tmʋa ‑o. 9 Ɛmɛ ‑tɩ ka Sesi nɩa Tʋ"bo ‑bo ɛ ji 'de ‑ʋn ‑wɔn ‑wɛe ka Kea ‑sɔ "kunyɩɔ' ‑ɩn ‑je ɛ tɔ' 'ʋn 'de ‑ʋn pɛe o ɛ, ‑ma muɛ 'pʋʋa'. 10 'De pɛe o mɔ ‑bo nyɔ 'jee‑ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑wɛe Kea a nʋ ɔ "isrɛi 'ʋn 'bo ɛ "juɔi. 'De ka ɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ‑bo ɛ ji 'de ɔ 'wɔn ɛ, ‑wɛe Kea a 'pʋʋ‑ ɔ. 11 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Nyɔ "o nyɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, ‑tɩn' se ɔ "i 'dbaai.

12 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' ‑bo ɛ 'da kan' a, ‑mɛ ‑mɔ ‑nɩ Suifʋi o, ‑mɔ se Suifʋi nɩ o, Kea nɩɛ due', ɛ je nyʋ ‑wee' "klein 'a Tʋ"bo nɩ‑. Ɛɛ' 'cra nyʋ 'mii ‑wɛe ɛɛ' "nyɩ ɔ 'pʋʋa'. Nyʋ "klein ‑a poa ‑too"‑ "i 'de ɛɛ' 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ ʋʋpʋ 'dɔe 'a "kwli ‑wee' "jrii, 13 dɛ‑nʋɛ' wlu jrɛ' ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Nyɔ "o nyɔ ‑poa' ‑too"‑ "i 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɔɔ muɛ 'pʋʋa'.

14 'Kaa "ju ‑ɔɔ ‑tɩ' ʋʋ sea tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ka ʋʋ 'je ɔɔ' 'nynɩ ‑too"‑ "iposʋn nʋ ɛ‑ ? Ka ʋʋ 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jesʋn nʋ ‑bo ʋʋ se ɔɔ' 'nynɩ 'wɔn ɛ‑ ? Ka ʋʋ 'je 'ɛɛ 'wɔn sʋn nʋ ‑bo nyɔɔ' 'tmʋ ɔɔ' ‑tɩ' ɛ‑ ? 15 'De ‑bo nyʋ se dbooɛ 'ee, ‑mɛ ka ʋʋ 'je ɩa' 'tmʋsʋn nʋ ɛ‑ ? 'Kaa Kea dbo nyʋ 'mɛ ‑cɛɛn'‑. Wlu ‑crɩɩa' 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di ɛ, ɛmɛ ‑to ɛ, ɛɛ' wlu tu 'naa :

Nyʋ ‑ʋʋa ‑tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, ʋʋa nʋɛ dbo 'dɔe, ʋʋa' jiia' 'bleɛ 'mʋa‑.

16 'Kaa Israɛ‑kɔʋn ‑wee' se kan' ‑pɔia" ‑tɩ doin" o po. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Esai wlu ka, ɔ 'na :

Tʋ"bo, wlu ‑a 'tmʋa 'ee, nyɔ wɛ‑ ‑je ɛ tɔ' 'ʋn ɛ‑ ?

17 Aoa 'jee, ɛ nɩ 'de Kea 'a wlu doin" o poa' 'ʋn 'demɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' a 'wlʋ. 'De dɛ nyʋ a poa doun" o ɛ, ɛ nɩɛ Kea 'a wlu ‑tmʋa Klisɩ 'a ‑tɩ'.

18 Dɛ 'ma ‑teea' 'ma ‑cɛ" i, ɛ ka, 'ɩn 'na wlu ‑ɛ ‑tmʋʋa' 'mʋa‑ 'ee, ʋʋ se ɛ 'wɔn ? Ʋʋ 'wɔn ɛ 'mɛ 'pepe, wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Nyʋ ‑ʋʋa ‑tmʋa Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ʋʋa' wlu ‑kɔ' 'blʋa‑ ‑wee' "klein ja, ʋʋ mu' ʋʋ je 'e 'blʋa 'a "ti 'ɩn nyni.

19 'De dɛ 'ma ‑teea' 'ma ‑cɛ" i ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ wlu ‑tmʋʋa' ‑nɛ, Israɛ‑kɔʋn se ɛ juuo‑ ? 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ Kea 'tmʋa Moisɩ ‑pee sese, ɛ ka :

Nyʋ ‑ʋʋ ‑sea' 'ma 'cɛ nɩ, 'de ‑ʋʋ sea 'ʋn juo ɛ, dɛ 'ma mua ʋʋpʋ "jrii nʋa', ɛmɛ ‑ɛ mu aoa' ‑kwlɛn "blo ‑saa', ‑wɛe ao 'je 'cɛn 'kpa.

20 Esai foo" 'sʋ mu' mamaʋ 'sʋ, ɔ je wlu ka ɔ 'naa :

Kea 'na : Nyʋ sea' 'mii ‑pɔn ɛ, ʋʋpʋ ‑je 'ʋn. Nyʋ ‑sea' 'ma ‑tɩ' 'mii ‑te ɛ, ʋʋpʋ ‑ʋʋ ‑pee 'ɩn ‑sa 'ma ‑cɛ" 'kwla

21 'Kaa 'de Israɛ‑nyʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ 'naa :

'Ɩn sro 'ma sɩn 'mɛ 'de nɔ" ‑wee' 'di, 'ma ‑pɔn' 'ɩn 'je Israɛ‑kɔʋn sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. 'Kaa ʋʋ kuɛ "jru, ʋʋa ‑saa 'ma wlu ‑gbee' wɔi, ʋʋ 'na ʋʋ se ɛ doin" o poi.

11

Kea se Israɛ‑nyʋ 'bɔ

1 'Sʋ ɔ 'na : ‑Bo ɛ nɩ kan' mɔ 'ee, ‑mɛ Kea 'bɔ ɛɛ' 'cɛ 'mɛ 'jaa ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' ‑mɔ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' 'mɔ nɩɛ Israɛ ‑kɔin ‑o ‑ke, 'ɩn nɩɛ Ablaam 'a "ju ‑o, 'ɩn 'wlʋɛ 'e Bɛnsamɛ 'ɛ "ji 'di. 2 Kea 'a 'cɛ ɛ jua sese ɛ, ɛ se ʋʋpʋ 'bɔ. ‑Aee' wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di 'de Eli 'a ‑tɩ' 'ʋn ao se ɛ juoo‑ ? Eli pooɛ Israɛ‑kɔʋn Kea "kuan 'wɩ jrɛ' o, ɔ 'naa :

3 Tʋ"bo, ʋʋ 'dba ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn ‑wee' 'mɛ, ‑ta ‑wee' nyʋ a ‑saa 'srae‑ ‑wɛe nyʋ a ‑gbɛɛa' ɛ "juɔi ɛ, ʋʋ dooa ‑mɩ ‑wee' "klein 'mɛ. 'Ma 'sʋ ‑sie 'o ‑wɛe ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'e 'dba.

4 'Kaa wlu Kea 'tmʋa 'de ɔ ‑pee ɛ, kɛ 'da ka :

"Nynunmai 'a "wlu ‑mɛ" 'sɔn ‑ʋʋ sea 'kɔi‑ i "sii‑, ‑wɛe ‑ʋʋ sea Baalɩ‑kɔʋn "juɔi ‑gbɛɛ ɛ, ʋʋpʋ 'ɩn ‑tee kpɔi", ‑wɛe ʋʋ ‑te 'ma ‑tea'.

5 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de ‑sɩanwɩ 'di, Israɛ‑kɔʋn 'a tɔe ‑sia 'o ɛ, ʋʋpʋ Kea ‑tee kpɔi" 'de ɛɛ' 'diwɔnmɔa' 'ʋn. 6 'Kaa ‑bo ɛ nɩ 'de ɛɛ' 'diwɔnmɔa 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ ɛ ‑tee ʋʋpʋ kpɔi" ɛ, ‑mɛ ɛ se 'e ʋʋa' nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑. ‑Bo ɛɛ' 'diwɔnmɔa' nɩ ʋʋa' nʋʋdɩ 'a ‑kei" 'de ɛ, ‑mɛ Kea se ʋʋpʋ 'saaʋn "jrii nʋ.

7 Kɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ja a‑ ? "Isrɛa' Israɛ‑kɔʋn ‑pɔan i 'de ʋʋa' kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn ɛ, ʋʋ se ɛ 'je kan', 'kaa nyʋ Kea ‑tea kpɔi" ʋʋpʋ ‑je ɛ. Nyʋ ‑jʋ ‑sia 'omu ɛ, ‑wi" ‑mʋ kuɛ "jru, ʋʋa' 'wɔn dɛ 'mii. 8 Wlu ‑crɩɩa' see ɛ 'naa :

‑Suu ‑ɛɛ ‑cruun" a nyʋ 'a pɛe "i ɛ, ɛmɛ Kea "nyɩ ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋa' "jri se i 'jei 'de ʋʋa' doin" se i 'wɔin mamaʋ 'sʋ ɛ 'je 'e ‑sɩanwɩ jɛɛ‑.

9 Dafidɩ wlu' ‑ke, ɔ 'naa :

Ʋʋa' Kea "juɔi ‑gbɛɛsʋn ‑ɛ ‑nɩa "jridepooa' ‑sɔn ɛ, ɛ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ ʋʋa' 'srae‑ ‑saa' o, ‑kɔ' ‑tu" 'a je ‑sebeɛ nʋ, ɩ je ‑gbaa‑ 'de ʋʋpʋ "juɔi ‑wɛe Kea 'a 'pee 'je ʋʋpʋ kpʋn. 10 Ɛ kan ʋʋpʋ 'a "jri 'mɛ ‑wɛe ʋʋ je i 'je, ɛ nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ 'a kʋɔnpʋ‑ nɩ mamaʋ.

11 Dɛ 'ma ‑teea' i ɛ ka : ‑Bo Suifʋ‑wi" ku "jru ‑wɛe ʋʋ ‑fuun Kea nya ‑mɛ ʋʋ ke Kea ‑seea' i 'bode ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. 'Kaa ʋʋa' "jru kua' mɛ ‑nʋɛ' ‑sɩan ‑wɛe Kea kain 'pʋ‑je wɔn 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ ‑pee ‑wɛe ɛ 'je Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlɛn "blo ‑sa. 12 Dɛ Suifʋ‑wi" kua "jru ‑bo ɛ nʋɛ ‑sɩan ‑wɛe "diwan 'je 'kmʋ ‑wee' "klein kpʋn 'ee, 'de ‑mɛ ‑sɔntɩ ʋʋ ‑wee' "klein a mua 'e Kea o "biia' mɔ 'de,

Nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a 'pʋ‑tɩ

13 Aopʋ ‑ɔ sea Suifʋ nɩ ɛ, aopʋ 'ma ji ‑pee wlua' la. Dɛ Kea dboa 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'jea nyʋ sea' Suifʋ nɩ ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋʋ ɛ, ɛ 'bleɛ 'ma 'mʋa‑. 14 ‑Bo 'ma sea kan' nʋ ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma 'cɛ‑wi" 'a ‑kwlɛn "blo ‑sa 'de ʋʋa' jrʋ' 'je 'pʋʋa' 'je dɛwɛ‑jɛ. 15 Dɛ Kea ‑saa israɛ‑nyʋ 'a ‑tɩ' kwa ‑sɔn ‑bo ‑mɛ nʋɛ, ‑wɛe nyʋ "klein sea' Suifʋ nɩ ʋʋ ke Kea ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑ 'ee, ‑mɛ ‑sɔntɩ ʋʋa mua 'de ɛ o "biia' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn mɔ 'e, 'mɔ 'na ‑mɛ ka 'mɛʋn a jia 'kmʋ de, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa' o !

16 ‑Bo nyʋ ja diidɛ 'ɛ "i‑saajɔ ‑wɛe ɔ 'je Kea wɔn ‑saa' ‑mɛ ɛɛ' ‑jɛ ‑sia 'o ɛ, ɛ nɩɛ Kea 'a dɛ ‑o ‑ke. 'De ‑bo tu 'a 'sɩn ‑teeɛ Kea kwa, ‑mɛ ɛɛ' 'dae‑ nɩɛ ɛɛ' dɛ ‑o ‑ke. 17 Ka nyɔ 'ɔ doa olifietu 'de ‑kle ‑wɛe ɔɔ cɩan ɛ 'dae‑ jrɩ' jai ɛ, 'kamɔ Israɛ‑kɔʋn nɩ, 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ ɛ, ka olifietu ‑mɛa ‑kea' o 'de 'kwla 'di nɩa, 'kamɔ ‑wi" ‑mʋ nɩ‑. ‑Bo nyɔ "duo ɛɛ' olifɩetu 'a 'dae‑ 'ʋn ‑wɛe ɔɔ' ‑tuɩ" 'bo olifietu ‑cɛɛn' 'ɛ 'dae 'a ‑kɔi" ɛ, ‑mɛ olifietu ‑cɛɛn'ɛ 'sɩn mɩ ‑a ‑nyɩ" "ni ‑wɛe ɩa 'boa. 18 ‑Mɔ ‑ɔ ‑kɔa' 'dao‑ nyʋ ‑tuu" 'a 'bo olifietu ‑cɛɛn' 'ɛ 'dao 'a ‑kɔi" ɛ, ‑ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛi" 'beeɛ, ‑ɩn ‑bo olifietu 'a 'dae‑ ‑ɩa ‑teɩn ‑ɩn ‑nɩa ‑flɩɩɛn. ‑Bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo i "mae, ɛ se ‑mɔ mɔ ‑ble 'sɩn kwa nɩ, 'sɩn mɩ ‑ble ‑mɔ kwa.

19 Dɛ ‑ɩn ‑jea 'tmʋ ɛ ka ‑ɩn ‑je nʋ : 'Dae‑ ‑nɩ, ɩa' 'dae‑ tu cɩɩɛn 'o 'ɛ, ‑wɛe 'mɔ 'je 'o ɩa' ‑kɔi" jii‑. 20 Tɔ' ‑o, Suifʋ‑wi" ‑mʋ ɛ, ka tudae ‑ɩ ‑cɛɛan 'o nɩa, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea' se 'de ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑. 'Kaa ‑bo ‑mɔ ‑jii 'bo ʋʋpʋ 'a ‑kɔi" ɛ, ‑mɛ ‑ma Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ‑o. ‑Ɩn ‑bo ‑ma ‑cɛi" 'beeɛ. Faʋn mɛ ‑je ‑ʋn nʋ ka‑. 21 Suifʋ‑wi" ‑nɩa olifietu ‑cɛɛn' 'ɛ 'dae‑ ɛ, ‑jɛ Kea sea 'o ‑wi" ‑mʋ sie 'dee, ‑mɛ ka ɛ 'je 'o ‑ma siesʋn nʋ ɛ‑ ? 22 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑je Kea 'a 'diwɔnmɔa' ‑kwlʋ o po, ɛ ke ɛɛ' wɔnkmaa' ke‑. Nyʋ ‑ʋʋ ‑saa "jru ‑jei" ɛ, ʋʋpʋ ɛ kma wɔn "kpei, ‑wɛe ɛ nmɔ 'di wɔn 'de ‑mɔ ‑pee. ‑Mɔ 'ja a, ‑ɩn ‑te 'e ɛɛ' 'diwɔnmɔa' ‑nɛ 'dei, ‑ɩn ‑bo "jru ‑jei" ‑saa ! ‑Bo ɛ se ‑mɛ nɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ muɛ ‑ʋn 'bo cɛɛan' ‑ke. 23 'De ‑bo Suifʋ‑wi" se ʋʋa' "jrukua' nya kpa, ‑wɛe ʋʋ 'je Kea o "biie‑ ɛ, ɛɛ muɛ ʋʋpʋ 'bo ʋʋa' ‑teɩn de jaa', dɛ‑nʋɛ' Kea 'bɛɛ‑ ɛɛ' nʋa' 'mɛ kpɛ ‑puue. 24 ‑Mɔ ‑ɔ sea Suifʋi nɩ ɛ, ka 'kwla 'di tu nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. ‑Bo Kea "duo tu 'srʋ 'a 'dao‑ 'ʋn ‑wɛe ɛ ‑tuɛ" 'o olifietu ‑cɛɛn' ‑pʋn" 'de ‑kle' ɛ, ‑mɛ kmai". Kea ‑ɛ nʋa dɛ ‑kmai" ɛ, ɛmɛ seɛ 'bɛɛ‑ ‑ɛ ‑je olifietu 'a ‑cɛ" 'ɛ 'dae‑ 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑ɛ ‑jɩ 'bo ɩa' ‑kɔi" de ‑tu" ke'wlɛɛ ?

Suifʋ‑wi" 'a 'pʋ‑tɩ

25 'Ma de'di ‑wi", tɔ' ‑tɩ ‑ɛ ‑pa 'kwla 'de ɛ, 'ɩn ‑nɩɛi" 'ɩn 'je ɛ 'tmʋ 'de ao ‑pee, ‑wɛe ao je aoa' ‑cɛi" 'bɛɛ‑. ‑Bo Israɛ‑nyʋ 'a jrʋ' ku "jru 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑wɛe ʋʋa' dɛ 'mii 'wɔan' nɩ 'kle, ɛ se foo" 'ʋn nɩ‑. Ɛɛ' dɛ tu a muɛ nʋʋa' mamaʋ 'sʋ nyʋ sea Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea 'e Kea 'a "nynuu‑ "klu 'kpa, ʋʋa' ‑tisʋn 'je 'o nyni. 26 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Israɛ‑kɔʋn ‑wee' a muɛ 'pʋʋa' 'jea'. Wlu ‑crɩɩa' 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'naa :

'Bo Selisalɛm 'bomɔ Nyʋ 'pʋʋi 'je 'wlʋ, ‑wɛe ɔ 'je Sakɔbʋ 'a "nynuu‑ seie 'de ʋʋa' dɩsaɩn 'kwa. 27 'Ma muɛ ʋʋpʋ 'a dɩsaɩn "kpei 'wlʋa'. Dbɛɛdɛ ʋʋ ke 'ma ‑a ‑tu"a, ɛmɛ ‑nao.

28 Dɛ ʋʋ sea Sesi 'a ‑tɩ' 'wɔɔn‑ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ', ‑wɛe ʋʋ 'kpa Kea 'a tʋnyʋ. 'De ‑bo ʋʋ 'kpa Kea 'a tʋnyʋ ɛ, ‑mɛ aoa' 'dɔe ‑o. 'Kaa dɛ Kea ‑teea ʋʋ "bo ‑wi" kpɔi" ‑wɛe ʋʋ 'jea ɛɛ' 'cɛ nɩ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ kma ʋʋpʋ 'a ‑tɩ'. 29 ‑Bo Kea 'da nyʋ ‑wɛe ɛ cɛn ɛɛ' wlu ‑tie" 'de ɛ 'je ʋʋ ‑paan' "jrii nʋ ɛ, ‑mɛ ɛɛ' poo wlu fai" 'nɔ 'kmʋ. 30 Aopʋ mɔ ɛ, ao se Kea wɔn 'je tɛin", 'kaa Kea nʋɛ aopʋ 'saaʋn "jrii. Suifʋ‑wi" 'a Kea 'a wlu wɔn i blaa' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea nʋ aopʋ 'saaʋn "jrii 'de ‑sɩanwɩ 'di. 31 'Kamɔ ɛ mu nɩa' 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. Ʋʋpʋ ‑blaa Kea 'a wlu wɔin 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ʋʋa muɛ 'saaʋn due' 'jea' 'bo Kea "juɔi ‑ke. Ka Kea 'jea aoa' wɛe ɛ, 'kamɔ ɛ mu ʋʋpʋ 'a wɛe 'jea' ‑ke. 32 Kea "taiɛ nyʋ ‑wee' "klein "i ‑wɛe ka ‑kaso 'diʋn nɩa 'de ʋʋ 'je kan' nɩ 'de ʋʋa' ‑maa' 'je Kea wɔn 'kwa. Ɛmɛ nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ juo ʋʋa' ‑maa' 'je Kea wɔn "i, 'de ɛ 'je ʋʋ ‑wee' "klein 'saaʋn "jrii nʋ ‑tadue.

Kea 'a tɔ' tɛn 'de

33 'Oo 'ma 'cɛ, Kea 'a dɛ "jriijua' ke ɛɛ' tɔ' 'dinɩa' tɛn 'de, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ dbaa‑, ‑wɛe ɔ 'jɩ 'dei 'wɔn. Dɩ ‑ɩa wlu ɛ cɛan ‑tie" ɛ, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ wɔ ‑sa. 34 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

‑Ɔ ‑juo Tʋ"bo 'a tɔ' ɛ‑ ? ‑Ɔ ‑bɛɛ' ‑ɔ ‑je ɛ 'snɩ ‑tu" ɛ‑ ? 35 Nyɔ wɛ‑ ‑nyɩ" ɛ dɛ tɛin" ‑wɛe ‑ɔɔ kpan ɛ 'je ‑sa de 'bɔɔ‑ nɔ" ɛ‑ ?

36 'De ɛ 'ʋn 'demɔ dɩ ‑wee' "klein 'wlʋ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɩ nɩ 'kmʋ. Ɩ ‑wee' nɩɛ ɛɛ' dɛ ‑o. Ɛmɛ ‑ɛɛ 'nynɩ nyʋ 'je "i 'bɛɛ‑ jeejee 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑ !

12

Kea "juɔi ‑gbɛɛ' sʋn ‑cɛɛn'‑

1 'Ma de'di ‑wi", 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑jɛ Kea 'a nyʋ 'a wɛe 'jea' poa "jri "kpae' 'de ‑a ‑pee 'ja a, ‑mɛ dɛ 'ma ‑teea' aopʋ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao to 'e aoa' ‑cɛ" ka 'sraadɛ ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋnɩa' ‑wɛe ao 'je Kea 'a ‑tea' ‑te 'de ao 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑. Kea "juɔi ‑gbɛɛ' sʋn ‑jɛ ‑nɩa ka ‑cɔɔn' ka ao 'jea nʋ mɛ ‑nao. 2 Nyʋ ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ao 'bo ʋʋa' nʋʋdɩ 'de blaa, 'kaa ao "tai‑ Kea "i ‑wɛe ɛ 'je aoa' 'kmʋ ke aoa' tɔ' i naasʋn‑ fai" poo‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'mii 'wɔn. Ɛ 'de mɛ ‑nɩ ao 'je dɛ 'dɔe o, dɛ ‑nmɔa 'e Kea "jri 'dei o, dɛ ‑nɩa 'pepe juo‑.

3 'Saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii ɛ, ɛmɛ 'ɩn tba ‑gbɔo "jri, ‑wɛe 'ma 'tmʋʋ aopʋ wlu ‑nɛ ‑pee. Nyɔ 'bo 'e aopʋ‑ "klu nɩɛ, ‑wɛe ka ɔ sea nɩ ɛ, ɔ 'bo kan' toɛ. Ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑te' sʋn Kea poa 'de aopʋ‑ 'ʋn due 'due ɛ, ɛmɛ ao 'je ja ‑gbʋn ‑wɛe dɛ ao nɩa 'ʋn 'pepe ɛ, ao 'je ɛ tɔ' "kpei naa 'de tɔ' ‑tɩ 'ʋn. 4 Dɛ‑nʋɛ' ka nyiɔ 'ɔ ‑gboo nɩa due' ‑wɛe 'dae‑ tba 'bo ɛ ‑pʋn" ɩ ‑tia "i 'de ɩ sea dbo due' 'ble ɛ, 'kamɔ ‑a ‑nɩ. 5 ‑Apʋ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ‑a ‑tiɛi", 'kaa ‑a ma nyɔ due'. Ka nyiɔ due 'a 'dae‑ nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ. ‑Aa ‑teɛ' ba kwa wɔi due 'due. ‑Aa nʋʋdbo se due' nɩ‑. 6 Ka Kea nʋa ‑aa 'saaʋn "jrii nʋsʋn ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑aa nʋʋdbo se due' nɩ‑, jrɔ' 'bleɛ ɔɔ' ‑nɛ dbo, jrɔ' 'bleɛ ɔɔ' ‑nɛ dbo. ‑Bo Kea jaa ‑aa jrɔ' wlu 'kwa a, ‑mɛ ka ɛ "sia 'nynɩ ɔ 'tmʋɛ kan' 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. 7 'De ‑bo Kea "nyɩ ‑aa jrɔ' 'kpɩ ‑wɛe ɔ 'je Kea ‑gbu sʋn o po ɛ, ‑mɛ ɔ kpa ‑mɛ 'ɛ dɛ tu nya. ‑Bo Kea "nyɩ ‑aa jrɔ' nyʋ dɛ tɔɔa' 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ' dbo tu mɛ ɔ 'je nya kpa. 8 'De ‑bo Kea "nyɩ ‑aa jrɔ' nyʋ 'a dɩ ikuua 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ' dbo tu mɛ ɔ 'je nya kpa. 'De nyɔ Kea "nyɩa dɛ kwa i‑saa 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ ɔ kpa ɛɛ' dɛ tu nya 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn. Nyɔ Kea "nyɩa nyʋ ‑je o poa 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ ɔ nɩ nɛ "kpei ɔ 'je ɛ nʋ. 'De nyɔ ‑ɔɔ ‑jea nyʋ 'a wɛe ɛ, ‑mɛ ɔ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'de 'mʋa‑ 'ʋn.

9 Aoa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'bo "jridepooa' ‑sɔn nɩɛ. Ao 'nyɛ dɛsaʋn 'ʋn, ao ‑si' dɛ 'dɔe nʋa' o. 10 Ao kma ba 'a ‑tɩ' 'de pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ka de'di ‑wi" nɩa, ao 'je ba 'a "dia kan' due 'due. Ao ‑te' ba 'a ni', ao 'bo ba ‑flɩɩɛn. 11 Kea 'a ‑Suu ‑tu" aopʋ ‑cian" "kpei, ao nʋʋ Tʋ"bo "juɔi. Ao 'bo 'plʋ 'bleɛ, ao nɩ nɛ "kpei. 12 Ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ao 'bleɛ tɔ' tba‑ta. ‑Bo aoa sea 'kle 'je ɛ, ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin. Ao 'bo Kea baea' 'ʋn seaa ! 13 Aoa' de 'di‑wi" ‑ʋʋ sea dɛ 'jea' 'bɛɛ‑ ao po ʋʋpʋ sʋn o. Ao kpʋʋn 'dʋɩ‑ sɩn 'sɔɔn.

14 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa aopʋ ‑cruun" "jrii ɛ, ao po ʋʋpʋ "diwan. Ao bae ʋʋa' Kea, ao 'bo ʋʋpʋ ‑soo' o poɛ.

15 Nyʋ ‑nɩa 'e 'mʋa‑ 'ʋn ɛ, ʋʋ ke ao nʋ 'mʋa‑. Nyʋ ‑nɩa 'e ‑fɩn" 'a 'ʋn ɛ, ʋʋ ke ao ‑fɩn". 16 Ao 'wɔɔn‑ wlu' i 'bo aoa' 'sʋ 'nynɩ. Ao 'bo aoa' ‑cɛ" dɛwɔnɩʋn 'daa 'bo jrʋ' "jru kpɔ'. Nyʋ ‑ʋʋa ‑piia" ʋʋa' ‑cɛi" ɛ, ʋʋpʋ ‑ke ao 'je na‑. Ao 'bo aoa' ‑cɛ" tɔ' 'dinɩʋn 'daa‑ 'de aoa' ‑cɛ" 'kpa "jri 'de.

17 Ao 'bo dɛ saʋn nʋɛ, 'de ao 'bo dɛ saʋn 'a kpan ‑saa. Dɩ ‑nɩa ka ‑cɔɔn' ka 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi ɛ, ɩmɩ ‑ɩa nʋa' ao 'je i ‑pɔn. 18 ‑Bo ɛ ‑tu" aopʋ mɔ ɛ, dɛ ao 'bɛɛa kwa i ao nʋ ɛ, ‑wɛe pɛe 'a blua' 'je 'o ao ke nyʋ ‑wee' 'nynɩ nɩ‑. 19 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ao 'bo aoa' ‑cɛ" kpan o ‑saa. 'Kaa ao "tai‑ Kea 'a 'cɛn "i ɛ 'je ɛɛ' dbo nʋ, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Kea 'na : Ɛ 'mɔ ‑ɔɔ ‑sa nyʋ kpan o. 'Mɔ ‑ɔɔ mu nyʋ ‑kei" ‑saa'.

20 'Kaa ka Kea 'a wlu "sia 'nynɩ ao nʋ kan' :

‑Bo 'mɩɩɛ‑ ɛ sea ‑ma tʋnyɔ nʋ ɛ, ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ dɛ ɔ 'je di. ‑Bo "ni 'natʋn a sea ɔ nʋ ɛ, ‑ɩn ‑nyɩ" ɔ "ni ɔ 'je 'na. ‑Bo ‑ɩn nʋ kan' a, ‑mɛ ɛɛ mu ɔ nɛ pɛe o poa' ‑wɛe ɔ 'je tɔ' i naa‑.

21 ‑Ɩn ‑bo dɛsaʋn "i "taiɛ ɛ 'bo tʋ 'a "jru kpaa 'bo ‑ʋn "kpei, 'kaa ‑ma 'dɔe nʋa' kpa tʋ 'a "jru 'bo dɛsaʋn nʋa' "kpei.

13

Nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o ɛ, nyʋ 'e ʋʋpʋ wɔn 'je

1 Nyɔ "o nyɔ 'je "jru ja jaa ‑o 'de nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o ‑pee, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑jea 'blʋa‑ ‑je o po ‑wɛe ɛ sea 'e Kea 'ʋn 'wlʋ ‑mɔ se nɩ‑. Nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o ɛ, Kea mɛ ‑te 'o ʋʋpʋ. 2 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ se "jru ja jaai 'de nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o ‑pee ɛ, ‑mɛ Kea 'a nyʋ ‑je oposʋn mɛ ɔɔ blaa wɔn i. 'De nyʋ ‑ʋʋa blaa ɛ wɔn i ɛ, ‑wi" ‑mʋ a ja ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'pee "jru. 3 Nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o ɛ, ʋʋ se dɛ 'dɔenʋʋn 'a faʋn 'ble nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn, ʋʋpʋ ʋʋa po faʋn'. ‑Bo ‑ɩn se "i nɩ ‑ɩn ‑je nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o plee ɛ, ‑mɛ ‑ɩn nʋ dɛ 'dɔe, ‑wɛe ʋʋ 'je ‑ʋn ‑tɩ' o po, 4 dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nɩɛ Kea 'a dboi" ‑o 'de ‑ma 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Kaa ‑bo ‑ma sea dɛsaʋn nʋ ɛ, ‑mɛ faʋn nʋ ‑ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋa' nyʋ kplɩn 'kwa i‑saa' 'je 'mɛa' "jru "kpei‑ po‑. Ʋʋ nɩɛ Kea 'a dboi" ‑wɛe ʋʋ 'je nyɔ ‑ɔ nʋa dɛsaʋn Kea 'a 'cɛn "kpei ja‑. 5 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑je "jru ja jaa 'de ʋʋ ‑pee. Ɛ se 'pee kpʋan' 'a 'sʋ mɛ ‑ɩn ‑je ʋʋ plee nɩ‑, 'kaa ‑ɩn ‑je ʋʋ wɔn ‑wɛe ‑ma pɛe 'bo ‑ʋn "bli ‑ceɛ.

6 Ɛmɛ ‑tɩ aoa ‑sa' ‑dɛɩnpo' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa poa 'blʋa‑ ‑je o see ɛ, ʋʋ nɩɛ Kea 'a dboʋn ‑ʋʋ kpʋn 'de ʋʋa' dbo "jrii ‑kli. 7 ‑Ɩn ‑sa nyʋ ‑wee' "klein 'a kpan. ‑Bo nyɔ 'ɔ 'wɛi nɩ ao "kpei ɛ, ao ‑sa ɔɔ' 'wɛi. ‑Bo nyɔ 'ɔ ‑saadɛ nɩ ao "kpei ɛ, ao ja aoa' ‑nɛ. Nyɔ ao 'jea wɔn 'je ɛ, ao 'je ‑mɔ wɔn. Nyɔ ‑ɔɔ ni' ao 'jea ‑te ɛ, ao ‑te' ‑mɔɔ' ni'.

Ba 'a ‑tɩ' kma‑tɩ

8 Nyɔɔ' kpan 'bo ao "jru nɩɛ, ‑bo ɛ se ao 'je ba 'a ‑tɩ' kma due 'due nɩ ɛ. Nyɔ ‑kma ɔɔ' ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ dɛ Kea 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɛ, ɛɛ' "ti na' ‑wee ‑nao. 9 Tɔ' ‑o, Kea 'a kɛ' 'na :

‑Ɩn ‑bo nyʋ 'a 'nynɔ 'jeɛ, ‑ɩn ‑bo "ku 'dbaa, ‑ɩn ‑bo "jriiɛ, nyʋ 'a dɛ 'bo ‑ʋn pɛe "ipooa.

Ɩ ke kɛ' jrɩ' ‑sia 'o ke ɩ ‑wee' pooɛ ‑gboo "i 'de kɛ' due' ‑nɛ 'ʋn, ɛmɛ ‑nɩ :

‑Ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ.

10 Nyɔ ‑kma ɔɔ' ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ɛ, ɔɔ' nʋ ɔ dɛsaʋn "jrii. Nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' mɛ ‑nɩ Kea 'a kɛ' wɔn 'jea'. Nyɔ ‑kma ɔɔ' ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ ‑kɔ' 'e Kea 'a kɛ' ‑wee' 'mɛ. Kɛ 'ɛ bʋ ‑wee' ‑nao.

Ao ‑te Sesi 'a deji ‑tɩ 'a kein"ke

11 Ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due 'ma de 'di‑wi", dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑a ‑nɩa 'e 'di ɛ, ao juo ɛɛ' nɔ" tu 'mɛ. "Nyɩɔ' sɔnwɩ ka ! 'Pʋʋa' ‑a ‑jea ɛɛ' "jri "kpae po nɔ" "kʋʋan‑ i ‑wɛ‑ kaan ka, ɛ je 'wɩ ‑ɛ 'di ‑a ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "i‑saa nɔ" ‑sii. 12 ‑Too' cɛn 'ʋn 'ɛ 'bode, ‑sɔn "kʋʋan‑ i. ‑Ta ‑a ‑nɩɩa 'de kwie 'di ɛ, dɩ ‑a nʋa 'de ɛ ‑a ‑bɔ ‑mɩ o la. Ka ‑a ‑jua ɔɔ' wlu ‑mɔ kaan 'ja a, ‑mɛ ka ɛ "sia 'nynɩ ‑a nʋ kan'. ‑A ‑nyna ‑sisi' ka nyɔ ɔ ‑fɔan' tʋ ɛ. 13 ‑A ‑naa 'e ‑sɔn' 'ʋn ka ‑cɔɔn' ka. ‑A se kwie 'a kplɩn 'ble 'bode. ‑A ‑bo dɛ dia' ke nmɔ 'naa' "ni 'di ‑siiɛ, ‑a ‑bo kao' 'bleɛ, ‑a ‑bɔ ‑cɛa' ke ‑kwlɛn nʋ‑tɩ. 14 'Kaa dɛ ao 'jea 'cɩan ɛmɛ ‑nɩ Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a kplɩn 'dɔe. Ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ ‑wɛe aoa' nyiɔtɔ' 'bo aopʋ ‑cɩɛ 'klee ‑te' ɛ, 'de ɛɛ' ‑kwlʋtɩ 'bo "blo 'wlʋɛ 'bode.

14

Nyʋ bo ba 'a 'pee 'jeeɛ

1 Nyɔ ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea i ku ɛ, ɔ ke ao 'bo ba o ‑too' ɛ, ao juo ɔɔ' kpʋn ka. 2 "Ko nyɔ jrɔ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑ɔ ‑na : 'Ɩn ‑te' Kea ‑kwlɩ" 'mɛ, 'ɩn 'beeɛ' 'ɩn 'je dɩ ‑wee' di, ‑wɛe jrɔ' ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea i ku ɛ, ‑mɔ 'na : 'Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je dɩ ‑wee' "klein di, 'ma muɛ sii" 'a 'sʋ dia'. 3 Nyɔ ‑ɔɔ dia dɩ ‑wee' "klein ‑nɔ, ɔ 'bo nyɔ ‑ɔɔ' dia dɩ ‑wee' "klein ‑flɩɩɛn, 'de ‑jɔ ‑ɔɔ' dia dɩ ‑wee' "klein ‑mɔ 'bo nyɔ ‑ɔɔ dia dɩ ‑wee' "klein 'a 'pee kpʋʋɛn, dɛ‑nʋɛ' Kea kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn 'mɛ ‑ke. 4 ‑Mɔ ‑ɔ ‑kpʋʋan nyɔ jrɔ' 'ɔ dbonʋi 'pee ɛ, ‑ma 'nynɩ wɛ‑ ? ‑Bo ɔ nyna ‑sisi' o, 'de ‑bo ɔ ‑ka i o, ɛ nɩ ɔɔ' jei 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' ‑o. 'Kaa ɔɔ muɛ ‑sisi' nynaa', dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo 'beeɛ' ɔ 'je ɔɔ' dɩ ikuu‑.

5 "Ko nyɔ jrɔ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑ɔ ‑na : 'Wɩ ‑jɩ nɩɛ dɛwɔn, ɩ je ‑jɩ ‑sii, ‑wɛe jrɔ' 'na : 'Wɩ ‑wee' 'beeɛ', dɛ se ba ‑sii. Dɛ ao 'jea nʋ ɛ, ao 'je ɛ juo ‑o 'pepe 'bo aoa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" due 'due.

6 Nyɔ ‑ɔɔ ‑sa' 'wɩ jrɩ' 'de 'wɩ "klu, ‑wɛe ‑ɔ ‑na ɩ kɔn ‑tɩ' ɛ, ɔɔ nʋɛ' 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn. 'De nyɔ ‑ɔɔ dia dɩ ‑wee' "klein ɛ, ɔɔ nʋɛ' 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ‑wɛe ɔɔ po Kea 'sɛ‑. 'De nyɔ ‑ɔɔ' dia dɩ ‑wee' "klein ɔɔ nʋɛ' 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn, ‑wɛe ɔɔ po Kea 'sɛ‑ ‑ke. 7 Tɔ' ‑o, ‑aa jrɔ' se ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ nɩ, ‑aa jrɔ' 'ɔ 'mɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'mɛa'. 8 'Kaa ‑bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ ɛ, ‑a ‑nɩɛ Tʋ"bo 'a 'kmʋ, 'de ‑bo ‑a ‑mɛ ɛ, ‑a ‑mɛ Tʋ"bo 'a 'mɛa'. Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ o, ‑bo ‑a ‑mɛ o, ‑a ‑nɩɛ Tʋ"bo 'a dɛ ‑o. 9 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ Klisɩ 'mɛɛ, ‑wɛe ɔ sɔn "kunyɩɔ' 'de ɔ 'je 'mɛʋn ke 'kmʋnɩʋn 'a Tʋ"bo nɩ‑. 10 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, 'ma de'di, dɛɛ‑tɩ ‑ma kpʋʋn ‑ma ‑ponyiɔ 'pee ɛ‑ ? 'De dɛɛ‑tɩ ‑ma ‑flɛɛn ‑ma ‑ponyiɔ ɛ‑ ? Ka ‑a ‑wee "klein a mua 'bo Kea "juɔi mua' ‑wɛe ɛ 'jea ‑aa 'pee 'je, ‑ɩn sɩ juoo‑ ? 11 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Tʋ"bo 'na 'ɩn nɩɛ 'kmʋ, nyʋ ‑wee' "klein a muɛ 'kɔi‑ i "sia' 'bo 'ʋn "juɔi, ‑wɛe ʋʋ ‑wee' "klein 'je 'ʋn Kea 'daa‑ 'de ʋʋ 'je 'ma 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'bo nyʋ ‑kwea.

12 Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑wee' "klein a mu ‑aa nʋʋdɩ 'a "kuan pooa' due 'due 'bo Kea "juɔi.

13 ‑A ‑bo ba 'a 'pee 'jeeɛ 'bode. 'Kaa dɛ ‑jɛ ‑bo ‑a nʋ ‑wɛe ɛ sea ‑aa ‑ponyiɔ 'de dɛsaʋn 'di poi ɛ, ɛmɛ ‑a ‑e tɔ' "kpei‑ naa ka‑. 14 'Ɩn 'je kan' 'mɛ dɛ 'ma 'tmʋa Tʋ"bo Sesi a po ɛ ‑tɩ' o ‑ke, dɛ "o dɛ jrɛ' se ‑gban' dɛ nɩ‑ 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'ʋn, 'kaa ‑bo nyɔ ‑gbʋn dɛ jrɛ' ja ‑wɛe ɔ 'dɛɛ ‑gban' dɛ ɛ, ‑mɛ ɛ nɩɛ ‑gban' dɛ ‑o 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 15 ‑Bo ‑ma diidɛ ‑ma dia 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑ma ‑ponyiɔ "kae‑ "jrii ɛ, ‑mɛ ɛ se nyɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' mɛ ‑ɛ po ‑ʋn ‑je o nɩ‑. Nyɔ ‑ɔɔ 'mɛa' Klisɩ 'mɛa, ‑ɩn ‑bo ɔ "maa 'de diidɛ ‑ma dia 'a ‑tɩ' 'ʋn. 16 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe dɛ aoa 'daa 'dɔe 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ 'bo ɛ ‑flɩɩɛn, 17 dɛ‑nʋɛ' Kea 'a 'beɔdɛ se dɛdi ‑tɩ ke 'naadɩ 'a ‑tɩ' nɩ‑, 'kaa ɛ 'tmʋɛ "isrɛ‑tɩ ke pɛe 'a blu‑tɩ ke, ɛ ke 'mʋa‑ Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ke. 18 'De nyɔ "isrɛa' o, pɛe 'a blua' o, 'mʋa‑ nɩa 'e 'ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋʋa Klisɩ "juɔi ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nmɔɔ 'e Kea "jri 'dei ‑wɛe nyʋ a po ɔ ‑tɩ' o.

19 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ dɩ ‑ɩa bluua nyʋ 'a pɛe ɩmɩ ‑ɩa nʋa' ‑a ‑je i‑pɔn ‑wɛe ‑a ‑je ba 'a dɩ i kuu‑. 20 'De diidɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ‑ɩn 'bo Kea 'a dbo dooa. Tɔ' ‑o, dɩ ‑wee' "klein nmɔ "jrii, ɩ nɩɛ di ka, 'kaa dɛ ‑bo ‑ɩn di ‑wɛe ‑ɛ ‑jea ‑ma ‑ponyiɔ 'de dɛsaʋn 'di po ɛ, ‑mɛ 'ɛ dia' se ka ‑cɔɔn' ka nɩ‑. 21 ‑Bo ‑ɩn se nmi di, ‑bo ‑ɩn se nmɔ 'na, ‑bo ‑ɩn ‑saa dɩ jrɩ' kwa ‑sɔn 'de ‑ma ‑ponyiɔ ‑ɔ sea i ku 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ nmɔ "jrii. 22 Dɛ ‑ɩn ‑jea tɔ' 'ʋn 'de ɩa' dɩ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑teɛ' i 'de ‑ʋn pɛe o, ɛ nɩ 'o ‑ɩn ‑ke ‑ma Kea 'nynɩ. ‑Bo ‑ma pɛe a sea ‑ʋn "bli ‑cɛ' 'de dɩ ‑ɩa "dia ‑ma ‑jea 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ‑peeɛ "juɔi. 23 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ plee a tɔ' i 'de dɛ ‑ɔɔ dia 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'pee kpʋn ‑mɔ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' dɛ ɔ 'jea tɔ' 'ʋn ɛ, ka ɛ "sia 'nynɩ ɔ se kan' nʋ. 'De dɛ "o dɛ ‑bo ‑ɩn nʋ ‑wɛe ‑ma pɛe ‑cɛa' ‑ʋn "bli ‑mɛ nɩɛ dɛsaʋn ‑o.

15

1 ‑Apʋ ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' kua 'e 'de i ɛ, ‑a po nyʋ ‑ʋʋa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea i ku sʋn o. ‑Bo ʋʋ se 'kpɩ 'ble ɛ, ‑a ‑bɛɛ' pɛe "wɔin 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑A ‑bo ‑aa ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ nʋɛ. 2 Dɩ ‑ɩ ‑jea ‑a ‑podɛi" ‑kwlɩ' i nmɔɔ ɛ, ɩmɩ ‑a ‑je nʋ due 'due 'de ɔɔ' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je i ku‑, 3 dɛ‑nʋɛ' Klisɩ mɔ se ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ nʋ, 'kaa ka wlu ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'da a, 'kamɔ ɔ nʋ. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

‑Crei"‑ ʋʋa ‑cree" 'a ‑ʋn ɛ, 'mɔ ɩ 'kpa 'o "jru.

4 'De wlu "o wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɩ 'crɩɩɛ' ‑wɛe ɩ 'je ‑a dɛ tɔɔ‑, ‑wɛe ‑a ‑je tɔ' tba‑ta 'ble, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑crɩɩa' ‑nɩ ɩmɩ ‑a tɔɔ ‑aʋn pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑ɩa ‑tu" ‑a ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑wɛe ‑ɩa kuu ‑aa dɩ i.

5 Kea ‑ɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑wɛe ‑ɛ ‑kuua nyʋ 'a dɩ i ɛ 'je aopʋ‑ dɛ due' po ‑wɛe aoa' tɔ' 'je due' nɩ‑ ka Sesi Klisɩ nɩɛ "i ɛ. 6 ‑Wɛe ao ‑wee' "klein 'je o bee ao 'je wlu due' po ao 'je Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑. 7 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je ba sɩn 'sɔɔn kpʋʋn due 'due, ka Klisɩ kpʋʋan aopʋ sɩn 'sɔɔn ɛ, ‑wɛe nyʋ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

8 Aoa 'jee, dɛ Klisɩ 'kpa Suifʋ‑wi" 'a "juɔinʋʋi, ɛmɛ ‑toɛ ka Kea nɩa tɔ' ɛɛ' pooa wlu fai" ɛ, dɩ ɛ cɛɛan ‑a "bo ‑wi" 'nynɩ tɛin" ɛ, ɔ nynii 'o 'ɛ. 9 'De nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑mʋ a poɛ Kea 'sɛ, dɛ‑nʋɛ' ɛ 'jeɛ ʋʋa' wɛe, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ ɛ 'naa :

Ɛmɛ ‑tɩ 'ma muɛ 'nynɩ ‑saa' 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ "klu, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ma 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de blewlu 'di.

10 Wlu ‑crɩɩa' kɛ 'da ka ke'wlɛ ɛ 'naa :

Aopʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ɛ, ao ke Suifʋ‑wi" bee o ‑wɛe ao 'je 'mʋa‑ nʋ.

11 'De ɛ wlu 'e 'fɔ jrɛ' o ke'wlɛ, ɛ 'naa :

Nyʋ "klein ‑sea' Suifʋ nɩ ao ‑sa Tʋ"bo 'a 'nynɩ ao nʋʋɔ 'mʋʋa i, ao 'blʋa‑ ‑wee' "klein.

12 Esai foo" 'sʋ wlu' ka ‑ke, ɔ 'naa :

Nyɔ due' ‑a mu 'e isai 'a "ji 'di 'wlʋa' ‑wɛe ɔ 'je 'blʋa‑ ‑wee' 'a 'beɔ nɩ‑, 'de ʋʋ ‑wee' "klein 'je ɔ tɔ' "itba.

13 Kea ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ tɔ' tba ‑ta a, ɛmɛ ‑je aopʋ 'mʋa‑ ke pɛe 'a blua' 'ʋn "jii‑ 'de ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe Kea' a ‑Suu 'a "ikmaa' 'je ɛ nʋ 'de dɩ ao tba tɔ' "i ao 'jɩ kpʋn ‑sisi', ‑wɛe ka ao 'blea tɔi" tba‑ta a, aoa' 'kmʋ 'je ɛɛ' sʋn to‑.

Ka Pɔo nɩai" ɛ, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je kan' ɔɔ' 'sbɛ 'crɩ

14 'Ma de'di ‑wi" ‑bo ɛ ‑tu" aopʋ mɔ ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ ao nmɔ 'di wɔn, dɛ ao jua Kea 'a ‑kwlʋtɩ ɛ, ao 'bɛɛ‑ ao 'je ba fɛn' ‑saa, ao 'je ba 'a dɩ i kuu due 'due. 15 'Kaa 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo‑, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn se aopʋ wlu jrɩ' 'a ‑pee 'tmʋa' plee‑. 'Saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii, ɛmɛ ‑tɩ 'ma nʋ kan'. 16 Kea 'da 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de nyʋ sea‑ Suifʋ nɩ ‑pee. ‑Bo 'ma sea Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ka nyɔɔ nʋʋa Kea "juɔi ka 'sraa ‑sai nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. 'Ma nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ʋʋ 'je 'e Kea 'o "biie‑ ka 'sraadɛ Kea 'a ‑Suu ‑teea kpɔi" ‑wɛe ‑ɛ ‑nmɔɔa 'e Kea "jri 'dei nɩa.

17 Dɛ 'ɩn ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ma 'sao 'ja 'de 'ma po ‑tuosʋn de 'bo Kea "juɔi, 18 dɛ‑nʋɛ' ‑bo Klisɩ se dbo nʋ 'de 'ma 'kmʋ 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe 'ɩn 'je wɔn "jɛi kpa ‑wɛe 'ɩn 'je wlu‑. Ɔmɔ ‑cɛɛn 'e 'ma wlu ke 'ma nʋʋdɩ 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ nʋɛ, 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ʋʋa 'je ɔ wɔn. 'De ɛ se ‑mɛ 'ɛ 'sʋ nɩ‑. 19 Ɔ cɛɛn 'e dɩ klae" klae" nʋa' o, jrii' o, Kea 'a ‑Suu 'a "ikmaa' 'ʋn 'ɛ ‑ke. Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn tba Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' 'bo Selisalɛm ke 'blʋɩ ‑nɩɛ 'dewoi 'dii mamaʋ 'sʋ 'ɩn nyni 'e Iliriblʋa "kpei ‑wɛe 'ɩn ‑kɔɔ ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ tu 'blʋa‑ ja. 20 Dɛ ‑ɛ ‑nɩa 'ma pɛe o ‑wɛe ‑ɛɛ nʋa' 'ɩn ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta nyʋ ‑sea' Klisɩ 'a 'nynɩ "sii‑ due' ɛ, 'bomɔ 'ɩn mu ‑wɛe 'ɩn 'tmʋ ɔɔ' ‑pɔia" ‑tɩ. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe 'ɩn je ‑gbu" po 'bo nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑gbu" ‑gban "kpei. 21 'Kaa ka wlu ‑crɩɩa' 'de Esai 'a 'sbɛ 'di 'da a, 'kamɔ 'ɩn nʋ, ɛɛ' wlu tu 'naa :

Nyʋ ‑ʋʋ ‑pee nyɔ jrɔ' sea ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋʋ‑ due' ɛ, ʋʋa muɛ 'jeea'. 'De nyʋ sea' ɔɔ' ‑tɩ' 'wɔn due' ɛ, ʋʋa mu ɩ 'mii 'wɔan'.

Pɔo nɩɛ "i ɔ 'je 'dʋʋa' mu 'de Rɔmʋ

22 Dɛ ‑kaan 'ʋn ‑je de ‑wɛe 'ɩn se 'de aopʋ o ji ke ɛmɛ ‑nao. 23 'Kaa kaan ka la 'ja a, dɛ jrɛ' se 'ʋn bʋ wɔ kpʋn 'ma nʋʋdbo ‑kwɛ' ‑wɛ‑ 'de 'nɔ 'blʋa 'a 'fɔ ‑nɛ o. 'De ‑sɩn ‑tuu"‑tuu 'di kaan, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'de aopʋ o ji. ‑Bo 'ma sea 'e Ɛsipanyɩ‑blʋa "kpei mu ɛ, 'ɩn 'je 'o aopʋ o cɛɛn ‑wɛe ao ke 'ma ‑a ‑e 'jee‑. 24 ‑Bo 'ɩn cɛɛn 'bo aopʋ o, ‑a ‑je ba 'mʋa‑ i nʋʋ‑ 'de 'wɩ pla 'di. 'De ‑bo 'ma sea 'de Ɛsipanyɩ‑blʋa "kpei mu ɛ, ‑wɛe ao 'je 'ʋn sʋn o poa' 'bɛɛ‑. 25 'De ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'ma muɛ 'e Selisalɛm ke ‑wɛe 'ɩn 'je Kea ‑gbu ‑nɩa 'o sʋn o po. 26 Klisɩ 'a ‑jei" naaʋn ‑nɩa 'e Masedoanɩ ‑blʋa ke Akaiblʋa "kpei ɛ, ʋʋ ‑sa 'wɛi, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je nɩɩa" nyʋ ‑nɩa 'e Selisalɛm Kea ‑gbu 'di ‑jei" poo‑. 27 Ʋʋ ‑nɩɛi" ʋʋ 'je ɛɛ' dɛ tu nʋ 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'bo Selisalɛm ‑nʋɛ' ‑wɛe nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'je Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ ka Suifʋ 'a kpan nɩa nyʋ sea Suifʋ nɩ "jru, ɛ nɩ kan'. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑bo nyʋ sea Suifʋ nɩ "duo ʋʋa' dɩ 'dɔe 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je Suifʋ‑wi" ‑paan' "jrii nʋ ɛ, ɛ nmɔ "jrii. 28 Ɛɛ' ‑paan' tu, ‑sɔntɩ 'ma mu ɛ kpaa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ ʋʋpʋ "nyɩ ɛ, ‑mɛ 'ma muɛ 'de aopʋ o cɛɛan' ‑wɛe 'ɩn 'je 'e Ɛsipanyɩ‑blʋa "kpei mu. 29 'Ɩn 'je kan' 'mɛ ‑bo 'ma sea 'de aopʋ o ji ɛ, ɛ Klisɩ 'a "diwan ‑wee' "klein mɛ ‑ke 'ma mu 'e jia'.

30 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑a ‑ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "sia "i ‑wɛe Kea 'a ‑Suu po ‑aʋn ba 'a ‑tɩ' kmaa' pɛe o ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ma kuu aopʋ 'a dɩ i ‑wɛe ao ke 'ma ‑a ‑je Kea 'a ‑tɩ' 'a tʋ ‑fɔn' 'de aoa' 'ma Kea baea' 'ʋn. 31 Ao bae 'ma baea' ‑wɛe nyʋ ‑sea' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'de Suide Kea 'je 'ʋn seie 'de ʋʋpʋ 'kwa. Ao bae ‑ke ‑wɛe ‑paan' 'ma kpa 'e Selisalɛm ɛ, Klisɩ 'a ‑jei" naaʋn 'je ɛ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. 32 Ao bae Kea ‑wɛe ‑bo ɛ nɩɛ "i ɛ, 'ɩn 'je 'de aopʋ o nyni 'de 'mʋa‑ 'ʋn, 'de 'ɩn 'je 'o fɔn‑ dɛ‑saan" 'de aopʋ "klu. 33 'Ɩn nɩɛ "i ‑wɛe Kea ‑ɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, ɛ 'je ao ‑wee' "klein o sie‑. 'Kamɔ ɛ nɩ‑ !

16

'Jewlu

1 'Ɩn ‑te' aopʋ ‑aa de 'dinynɔkpao' Fobe kwa. Kea ‑gbu ‑nɩa 'o Sankre ɛ, ʋ nɩɛ ɛɛ' sʋn o poi ‑o. 2 Ao kpʋʋn ʋ sɩn 'sɔɔn 'de ‑aa Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn, ka nyɔ ɔ 'blea Kea ‑jei" naai ɛ. Ao po ʋ sʋn o, ‑wɛe dɛ jrɛ' je ʋ 'kwa ‑pɔɔn, dɛ‑nʋɛ' ʋ ‑teɛ 'mɔ ke nyʋ ‑tuu"‑tuu kwa wɔi ‑ke.

3 Prisilɩ ke Akilasɩ ‑ke 'ma ‑a nʋa Sesi Klisɩ 'a dbo ɛ, ao nyniia 'ma 'jewlu 'de ʋʋpʋ ‑pee. 4 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ diɛ 'mɛa' 'wɔin 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe 'ɩn je 'kmʋ nɩ‑. Ɛ se 'ma 'sʋ mɔ ‑ɔɔ po ʋʋpʋ 'sɛ‑ nɩ‑, Kea ‑gbi "klein ‑nɩa 'e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a 'blʋa‑ "kpei ɛ, ɩa poɛ ʋʋpʋ 'sɛ‑ ‑ke. 5 Klisɩ 'a nyʋ ‑jʋ ‑nɩa 'de ʋʋpʋ o ‑gbu" ‑sɔn ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ ‑ke. 'Mɔ ‑je 'ma ‑tɩ' kmai Epainɛtɩ, nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de Asiblʋa "kpei "i‑saa' nɔ" ɛ, ɔmɔ ‑nɩ 'e ʋʋpʋ 'a nya. 6 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de Madi ‑pee. Ʋa' Madi tu ɛ, nyɩa ‑su' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn.

7 'Mɔ ‑je 'ma 'wlʋaʋn Dronikisɩ ke Siniasɩ ke, ʋʋ ke 'ma ‑a muɛ ‑kaso 'di ‑tadue. Sesi 'a dboʋn a poɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' o ‑gblein'. 'De ‑ta 'mɔ sea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jee‑ ke ɛ, ‑mɛ ʋʋpʋ mɔ 'je ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ sese. 8 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de Ampliasɩ ‑pee, dɛ ɔ ke Tʋ"bo "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn kma ɔɔ' ‑tɩ'. 9 Iribɛn ɔ ke ‑a nʋa Klisɩ 'a dbo ɛ, 'mɔ ‑je ɔ, ɔ ke 'ma ‑tɩ' kmai Takisɩ ke‑. 10 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de Apellɛsɩ ‑pee. Ɔɔ' "ju tu ɛ, ɔ ‑teɛ Klisɩ ‑kwlɩ", ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ‑tɩn' ɔ i ‑tɩn ‑tɩn ‑wɛe ɔ se wlu ‑kwlin ‑saa. Nyʋ "klein ‑nɩa 'de Aristobuilɩ o ‑gbu" ‑sɔn ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ. 11 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de 'ma 'wlʋai Erodiɔn ‑pee. Nyʋ ‑jea Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de Nasisɩ o ‑gbu" ‑sɔn ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ. 12 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de Trifɛnɩ ke Trifosɩ ‑ʋʋa nʋa Tʋ"bo 'a dbo ‑pee. 'Mɔ ‑je Pɛsidɩ 'ɩn kma ʋa' ‑tɩ', ʋ 'jeɛ 'kle ‑tuu"‑tuu 'de Tʋ"bo 'a ‑tɩ' 'ʋn. 13 Ruifisɩ Tʋ"bo ‑teea kpɔi" ɛ, ao nyniia 'ma 'jewlu 'de ɔ ke ɔ de ‑pee. Ɔ de ‑nʋ, ka 'ɩn de nɩa, 'kamɔ ʋ nɩ ‑ke. 14 'Mɔ ‑je Asɛnkritɩ ke Flekɔn ke, 'mɔ ‑je Ermɛsɩ ke Patrobasɩ ke, 'mɔ ‑je Ermasɩ ke ‑aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ʋʋ ‑tea i ke‑. 15 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de Filolɔkɩ ke Suili ‑pee, 'mɔ ‑je Nere ke ɔɔ' de'dinynɔkpao' ke‑, 'mɔ ‑je Olɛmpasɩ ke Klisɩ 'a nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke ʋʋ ‑tea i ke‑.

16 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de ba o due 'due, ao ‑gblee ba ‑kwlɩ" ka de 'dinynuu a nʋa. Nyʋ "klein ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ‑.

Nyʋfɛn' ‑saawlu ‑bɔɔa' de ɛ

17 'Ma de'di ‑wi", 'ma ‑tuɛ" aopʋ 'snɩ ɛ, nyʋ ‑ʋʋa ‑seea' nyʋ i ‑wɛe ‑ʋʋa poa ‑cɛa' 'bo nyʋ 'nynɩ ɛ, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Dɩ ʋʋa' nyʋ tu a nʋa ‑wɛe ʋʋa tɔɔa nyʋ ɩ ke dɩ ao 'cɩan se due' nɩ‑. Ao tɛɛn ʋʋpʋ kɩɩn, 18 dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' nyʋ tu se ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a dbonʋʋn nɩ‑. 'Kaa ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'tʋn nʋ‑tɩ mɩ ʋʋa nʋ. Ʋʋa nʋɛ mɩɩɔ 'dɩdɩ ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ wlu ‑ɩ ‑jea 'e nyʋ doin" nmɔɔ ɛ, 'kamɔ ʋʋa nʋ ‑wɛe ʋʋa poo nyʋ ‑ʋʋa dɛ tɔ' 'ʋn 'jea' ‑tea 'o ‑cɩɛkɔun "kpei 'srɛ i. 19 Aopʋ mɔ ɛ, nyʋ ‑wee' "klein juo aoa' Sesi wɔn'je ‑tɩ 'mɛ. Ɛmɛ ‑tɩ 'ma nʋ 'mʋa‑ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 'Ɩn nɩɛ "i ao 'je dɩ 'dɔe nʋ ka juo ‑wɛe dɛsaʋn nʋ tɔ' 'bo aopʋ 'ʋn nɩɛ. 20 Kea ‑ɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, nɔ" ‑sia 'o ‑wɛe ɛ 'jea ‑siɔn' 'ɔ "jru iwaa 'de ao bʋ ‑sɔn ɛ se "i tɛn‑. 'Ɩn nɩɛ "i ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisi 'je aopʋ‑ 'saaʋn "jrii nʋ.

21 Timote ‑ɔ ‑ke 'ma na ‑wɛe ‑aa nʋa dbo due' ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Lisisɩ ke Sasɔn ke Sosipatɛɛ ‑ʋʋ ‑nɩa 'ma 'wlʋaʋn ɛ, ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ.

22 'Mɔ Tɛtiisɩ, 'mɔ ‑je aopʋ. 'Sbɛ Pɔo poa aopʋ ‑jei" ‑ta, 'mɔ ‑crɩ ɛ.

23 Kaisɩ, ‑ɔ ‑blea 'mɔ ke Kea ‑gbu 'dʋɩ‑ 'ʋn ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Erastɩ ‑ɔ ‑nɩa 'wɛi i ‑tei ‑ta ‑kwlɔ ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Ɔ ke ‑aa de'di Katuisɩ ke‑.

24 [‑Aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po ao ‑wee' "klein "diwan. 'Kamɔ ɛ nɩ‑ ! ]

Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑wlu

25-26 ‑A ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i ! Ɛmɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je i ku ‑sisi'. ‑Pɔia" ‑tɩ 'ma 'tmʋa, 'kamɔ ɛ 'da. Ɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ tu 'tmʋɛ Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee. Ɩ pa 'kwla tɛin" 'de‑, 'kaa ɩ po "jri "kpae' ‑wɛ‑ la 'de 'sbɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'crɩa 'di. 'Kamɔ Kea sea' 'mɛ ‑ta 'ble nɩɛ "i. Ɛmɛ ‑tmʋʋɛ' 'de nyʋ ‑wee' "klein ‑pee ‑sɩan ‑wɛe ʋʋ 'je Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'de ʋʋ 'je ɔ wɔn 'je.

27 Kea 'a 'sʋ ‑nɩ tɔ'di, ‑a ‑bɛɛ' ɛɛ' 'nynɩ "i 'de Sesi Klisɩ 'ʋn 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di ! 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑ !

1 Korɛntɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

"I‑saasbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Korɛntɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo, Kea ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑ɛ ‑da 'ʋn 'de 'ɩn 'je Sesi Klisɩ 'a dboi nɩ‑, 'mɔ ke ‑aa de'di Sositɛnɩ ke, 2 ‑apʋ ‑ɔɔ ja ao Kea ‑gbu ‑nɩa 'o Korɛntɩ 'sbɛ‑. Aopʋ Kea 'da ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' 'cɛ 'de ‑ɔ ‑ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ao ke nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑nɩa ‑ta "o ‑ta ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbɛɛa ‑a ‑wee' "klein 'a Tʋ"bo Sesi Klisɩ "juɔi ke, aopʋ ‑aa ja 'jewlu.

3 ‑A ‑nɩɛ "i ‑a "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je aopʋ "diwan po, ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ.

Pɔo a poɛ Kea 'sɛ‑

4 Dɛ Kea nʋa aopʋ 'saaʋn "jrii 'de Sesi Klisɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ 'sɛ‑ 'ma po 'ma Kea jeejee 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 5 Tɔ' ‑o, dɛ ao ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao 'je ‑paan' 'a kpɛ ‑tuu"‑tuu, 'de Kea 'a wlu a 'tmʋʋɛ 'de aopʋ "klu 'de wlu 'a kpɛ ‑wee' "klein 'ʋn ‑wɛe aoa' dɛ "jriijua' a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 6 Dɛ Klisɩ 'a ‑tɩ' poa 'sɩn ‑sisi' 'de aopʋ "klu ɛ, 7 ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe aopʋ ‑ɔɔ fua ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a dejia' a, Kea 'a 'kpɩ jrɛ' se aopʋ 'kwa ‑pɔɔn. 8 Kea mɛ ‑ɛɛ mu aopʋ‑ 'a dɩ ikua' mamaʋ 'sʋ ao 'je mu, ao 'je nyni, ‑wɛe ‑sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a mua de jia' a, 'de ‑kɔ se aopʋ ‑pʋn" nɩi. 9 Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao ke ɛɛ' "Ju Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo 'jea "i "sii‑ ɛ, ɛɛ' 'wlʋ wlu "kpei.

I‑seea' ‑nɩ 'e Korɛntɩ Kea ‑gbu 'di

10 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑ɛɛ wlu 'ma sia aopʋ o 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'wɔɔn‑ wlu' i, 'ʋn ‑seea' 'bo 'e aopʋ "klu nɩɛ. Ao 'ble tɔ' due', ao 'ble wlu due', ao 'bo ba bʋ 'de ‑saa 'de ao 'je "i "sii‑ ka kooa due' 'a ‑cɩɩ nɩa. 11 'Ma de'di ‑wi", dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e Kloe o ‑gbu" ‑sɔn ɛ, ʋʋpʋ po 'ʋn "kuan ʋʋ 'na ‑cɛa' ‑nɩ 'e aopʋ "klu. 12 Dɛ 'ma 'jea 'de ɛɛ' dɛ tu 'ʋn ɛ, ɛ ka, aoa' jrɔ' 'na : 'Mɔ nɩɛ 'o Pɔo 'de. Jrɔ' 'na : 'Mɔ nɩɛ 'o Apolɔsɩ 'de. Jrɔ' 'na : 'Mɔ nɩɛ 'o Sefasɩ 'de. ‑Wɛe jrɔ' 'na : 'Mɔ nɩɛ 'o Klisɩ 'de. 13 'Ma ‑teeɛ' aopʋ i Klisɩ mɔ 'ee, ɔ ‑seea' 'ʋn 'ɛɛ ? ‑Aee' Pɔo mɔ ‑kɔɔɛ 'bo tu ‑kwlɩ" 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋʋn ? ‑Aee', 'de Pɔo 'a 'nynɩ 'ʋn mɔ ao poo "ni "jru ? 14 Dɛ 'ɩn sea aoa' nyɔ due' koun ‑gbai' "ni "jru po ɛ, ‑bo ɛ se Krisipusɩ ke Kaisɩ nɩɛ, 'ma poɛ ɛɛ' Kea 'sɛ‑, 15 ‑wɛe aoa' jrɔ' je wlu ka ɔ je nʋ : 'Ɩn pooɛ "ni "jru 'de Pɔo 'a 'nynɩ 'ʋn. 16 ‑Aee' 'ɩn poɛ nyɔ jrɔ' "ni "jru ke'wlɛ ‑wɛe 'ɩn "mae' oo ? ‑Ɩɩn', tɔ' ‑o, 'ɩn po ‑tɩ' ‑kwlɩ' i" ‑wɛ‑ : 'Ɩn poɛ Stefanasɩ 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ "ni "jru ‑ke. 'Kaa 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑bo 'ɩn po nyɔ jrɔ' "ni "jru ke'wlɛ ɛ, 'ɩn se ‑mɛ o juo‑.

Kea 'a tɔ' ke nyiɔ 'ɔ tɔ' se due' nɩ‑

17 Ɛ se nyʋ "ni "jru po ‑tɩ mɛ Klisɩ dbo 'ʋn nɩ‑, ɔ dbo 'ʋn 'ɛ ‑wɛe 'ɩn 'je ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ. ‑Bo 'ma sea ɛɛ' dbo tu nʋ ɛ, ɛ se 'ma nyiɔtɔ' ke wlu 'dɩdɩ mɩ 'ma "duo 'ʋn ‑wɛe 'ma nʋ ɛ nɩ‑. ‑Bo 'ma sea ɛɛ' dbo tu nʋ 'de 'ma nyiɔtɔ' 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ Klisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ 'bo tu ‑kwlɩ" nɩɛ dɛ foo" ‑o. 18 Ka Klisɩ 'mɛa 'bo tu ‑kwlɩ" ‑bo ɛɛ sea 'tmʋʋɛ ɛ, nyʋ ‑ke Kea a mua i ‑seea' ‑wi" ‑mʋ a 'dɩɩ sɩɩan nʋ wlu‑. 'Kaa ‑apʋ ‑jɔ ‑jea 'pʋʋa' a, ‑aa ‑dɩɩ' Kea 'a "ikmaa'. 19 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn wlu ‑crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Kea 'na : 'Ma muɛ dɛ "ijuoʋn 'a dɛ "i jua' i‑saa' ‑wɛe tɔ' 'dinɩʋn 'a tɔ' 'dinɩa' 'je i sɔn‑.

20 ‑Ta dɛ "ijuoi nɩ ɛ‑ ? 'De ‑ta kɛ' wɔ ‑sai nɩ ɛ‑ ? ‑Ta ka wɔincɛn i nɩ 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ‑ ? ‑Bo Kea a sea dɛ "jriijua' ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'de ‑sɩanwɩ 'di ja ‑gbʋn ɛ, ka sɩɩan nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑, 21 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" dɛ "jriijuoʋn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋ se Kea juo‑. Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑nɩa tɔ'di ɛ, ɛ 'pʋʋ‑ nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ. Klisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ 'bo tu ‑kwlɩ" ‑bo nyʋ a seɛ 'tmʋ ka sɩɩan nɩa ‑ɩ ‑nɩa kan' 'de 'kmʋ "kpeinyʋ "jri 'de ɛ, ɩmɩ Kea cɛɛn 'de 'ʋn ‑wɛe ɛ 'pʋʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ɛ tɔ' 'ʋn ɛ. 22 Suifʋ‑wi" ‑mʋ a ‑teeɛ' jrii' i, ‑wɛe Glɛkɩ‑wi" a ‑pɔn dɛ "jriijua' i ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ tɔ' 'ʋn 'je. 23 ‑Bo ɛ ‑tu" ‑apʋ mɔ ɛ, Klisɩ ‑ɔ ‑kɔɔa 'o tu ‑kwlɩ" ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑aa ‑tmʋ. Ɩa' ‑tɩ' tu ɛ, ɩ nɩɛ Suifʋ‑wi" ‑mʋ 'a 'cɛn ‑tɩ ‑o, 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑bo ‑wi" ‑mʋ a sɩ ja ‑gbʋn ɛ, ʋʋa 'dɩɩ sɩɩan ‑tɩ. 24 'Kaa nyʋ Kea 'da ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ' 'cɛ nɩ‑ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑bo ʋʋ nɩ Suifʋ o, ‑bo ʋʋ se Suifʋ nɩ o, ka Kea 'a "ikmaa' ke ɛɛ' tɔ' 'dinɩa' poa "jri "kpae' 'de Klisɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ juɩ'. 25 Dɛ ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn ‑bo nyiɔpʋ a sea ɛɛ' dɛ tu ja ‑gbʋn ɛ, ʋʋa 'deɛ sɩɩan‑tɩ, 'kaa dɛ ʋʋa 'daa‑ sɩɩan‑tɩ 'mʋa‑, ɛ ‑sii nyiɔ 'ɔ tɔ' 'dinɩa' ‑wee' 'mɛ. Dbo Kea nʋa 'de Klisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ 'ʋn ‑wɛe nyiɔ 'na Kea se dɛ nʋa' 'bɛɛ‑, ɛmɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sii nyiɔ 'ɔ 'kpɩ ‑wee' "klein.

26 'Ma de'di ‑wi", dɛ ao nɩa 'ʋn ao si ɛ "jriɛ‑ o. Aopʋ Kea ‑teea kpɔi" ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɛɛ' 'cɛ nɩ 'de ao "klu ɛ, nyʋ 'blʋa "kpeinyʋ 'jea dɛ "ijuoʋn 'daa‑ ʋʋ se "i ‑ti. 'De nyʋ ‑nɩa nyʋ klae" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ‑teɩn ‑cɛɛn' 'ble 'de nyiɔpʋ "jri 'de ɛ, ʋʋ se "i ‑ti 'de aopʋ "klu ‑ke. 27 'Kaa dɩ 'blʋa "kpeinyʋ a 'daa‑ sɩɩandɩ, ɩmɩ Kea 'cra i ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" tɔ' 'dinɩʋn ‑tɩn' "i 'dbaa. 'De nyʋ ‑sea' 'di ikua' 'ble 'de 'blʋa "kpeinyʋ "jri 'de ɛ, ʋʋpʋ Kea ‑tee kpɔi" ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑kmai" ‑tɩn' "i 'dbaa. 28 Dɩ 'blʋa "kpeinyʋ 'na ɩ se dɛwɔn nɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋa ‑flɛɛan' 'de ʋʋ 'na ‑ɩ se nɩ ɛ, ɩmɩ Kea 'cra i ‑wɛe dɩ ‑kɔan ‑tɩ' 'de 'kmʋ "kpeinyʋ "jri 'de ɛ, ɛ 'je ‑mɩ i‑sa. 29 ‑Bo ɛ nɩ kan', ‑mɛ nyɔ "o nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛ‑ 'bo Kea "juɔi. 30 'De Kea mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i. Ɔmɔ Kea to 'e 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ ‑aa tɔ' 'dinɩa' ke ‑aa "isrɛa' ke ‑aa 'pepe nɩa' ‑wɛe ‑ɔ ‑te 'o, ‑ɔ ‑nɩ ‑aa ‑seiei. 31 ‑Wɛe ka ɛ 'crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, ɛ 'je kan' nɩ‑. Wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑nɩa "i ‑ɔ ‑jea ‑tuosʋn de po 'de dɛ jrɛ' 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ Tʋ"bo nʋa, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tuosʋn ɔ 'je de po.

2

Ka Pɔo nʋa Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋsʋn 'bo Korɛntɩ ɛ

1 'Ma de'di ‑wi", ‑ta 'ɩn jiia 'de aopʋ "klu tɛin" ‑wɛe 'ma 'tmʋa Kea 'a tɔ' ‑tɩ 'de ao ‑pee ɛ, ɛ se 'e 'ma wɔn icɛɛan' ke 'ma dɛ "jriijua' 'ʋn nɩ‑, 2 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se ɛ "i nɩ 'de 'ma tɔ' 'ɩn 'je dɛ jrɛ'ɛ 'nynɩ 'wɔn 'de aopʋ "klu, ‑bo ɛ se Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" 'a ‑tɩ' nɩ ɛ. 3 Nɔ" ‑ɛ 'di 'ɩn nɩa 'e aopʋ "klu ɛ, 'ɩn se 'diikua' 'ble, faʋn a nʋ 'ʋn 'ɛ, 'ma dɩ a crɛ'. 4 ‑Ta 'ma 'tmʋʋa Kea 'a ‑tɩ' 'de ao ‑pee ɛ, 'ɩn se ɛ nʋ 'de 'ma wɔn icɛɛan' ke 'ma dɛ "jriijua' 'ʋn ‑wɛe ao se 'o 'ma ‑kɔ 'de bla, 'kaa Kea 'a ‑Suu mɛ ‑sa ɛɛ' "ikmaa' 'kwla, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ka dɩ 'ɩn 'tmʋa ɩ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ɛ po "jri "kpae'. 5 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ aoa' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' se 'o nyiɔtɔ' "kpei tba, 'kaa ɛ tba 'o Kea 'a "ikmaa' "kpei.

Kea 'a tɔ' 'dinɩa'

6 Tɔ'di nɩ wlu ‑aa ‑tmʋa, nyʋ ‑ʋʋa pɛe Kea 'a ‑Suu nmaea ‑wi" ‑mʋ a mu ɩ 'mii 'wɔan' 'pepe. 'Kaa ɩa' tɔ'di nɩ wlu se 'nɔ 'kmʋ "kpei 'wlʋ. Ɩ se 'e nyʋ klae" ‑blea 'blʋa‑ 'ʋn 'wlʋ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' "ikmaa' 'a ‑kwle isɔn‑tɩ. 7 Tɔ'di nɩ wlu ‑aa ‑tmʋa ɛ 'wlʋɛ 'o Kea o, ɛ ‑tɛn 'de, ‑wɛe ɛ pa 'kwla tɛin" 'de nyiɔ ‑pee. Tɛin" sese ɛ, Kea ‑teeɛ kpɔi" 'de ‑aa 'nynɩ 'wlʋ ‑tɩ 'ʋn. 8 Ɛɛ' tɔ'di nɩ wlu tu ɛ, nyʋ klae" ‑ʋʋ ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei se ɛ juo‑. 'Kaa ‑bo ʋʋ juɛ 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je Tʋ"bo ‑ɔ ‑wlʋa 'nynɩ 'bo tu ‑kwlɩ" kɔ. 9 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di tɛin" 'kamɔ ɛ 'da, ɛ 'naa :

Dɩ nyiɔ 'ɔ "jriɛ‑ sea tba due', dɩ nyiɔ 'ɔ doun" sea 'wɔn due', dɩ nyiɔ sea tɔ' inaa due', ɩmɩ Kea ‑tee nyʋ ‑kma ɛɛ' ‑tɩ' 'dei.

10 Ɩmɩ Kea cɛɛn 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn ‑wɛe ɛ ‑sa 'kwla 'de ‑a ‑pee, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ ‑gbʋn' 'e dɩ ‑wee' "klein 'ʋn 'pepe, ɛɛ mu' mamaʋ 'sʋ ɛɛ jea 'e Kea 'di tɛn sʋn ‑sɔn ‑gbʋn. 11 Tɔ' ‑o, nyɔ ‑jɔ ‑nɩ 'e nyʋ "klu ‑wɛe ‑ɔ ‑juo dɩ ‑nɩa 'e nyiɔ 'ʋn ‑bo ɛ se nyiɔ 'ɔ ‑suu ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn nɩ ɛ. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je Kea 'a tɔ' juo‑, ‑bo ɛ se Kea 'a ‑Suu nɩ ɛ. 12 'De ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a se ‑suu ‑ɛ ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpeinyʋ 'ʋn 'ble, 'kaa ‑Suu ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn mɛ ‑a ‑ble, ‑wɛe 'saaʋn Kea nʋa ‑a "jrii ‑a ‑je 'e ɛ 'dei 'wɔn. 13 ‑Bo ‑aa sea ɩa' dɩ tu 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee ɛ, ‑a se nyiɔtɔ' 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑a se ɛɛ' dɛ tu nʋ. 'Kaa wlu Kea 'a ‑Suu tɔɔ ‑aʋn ɩmɩ ‑aa ‑tmʋ. Dɩ Kea 'a ‑Suu a nʋa ɩmɩ ‑aa ‑sa wɔ 'de nyʋ Kea 'a ‑Suu nɩa 'e 'ʋn ‑pee.

14 'Kaa nyiɔ 'ɔ nmi tɔ ɔ' 'wɔn dɩ ‑wlʋa 'e Kea 'a ‑Suu 'ʋn 'mii. ‑Bo ɔɔ sɩ 'wɔn ɛ, ɔɔ 'dɩɩ sɩɩanʋʋn 'a wlu, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e ɩ 'dei 'wɔn, dɛ‑nʋɛ' nyɔ Kea 'a ‑Suu nɩa 'e 'ʋn 'a 'sʋ mɔ ‑juo ɩa' "kpei‑ ‑seea' ka. 15 Nyɔ Kea 'a ‑Suu nɩa 'e 'ʋn ‑mɔ ɛ, ɔ juo dɩ ‑wee' "klein 'a "kpei ‑seea' ka 'mɛ. Nyɔ jrɔ' seɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ‑mɔɔ' jei tu ‑sɔn i 'je. 16 'Kamɔ wlu ‑crɩɩa' 'da, ɛ 'naa :

‑Ɔ ‑juo Tʋ"bo 'a tɔ' ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɛ 'snɩ ‑tu" ɛ‑ ?

'De ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑bleɛ Klisɩ 'a tɔ'.

3

Nyʋ ‑nʋʋa Kea "juɔi

1 'Ma de'di ‑wi", ‑bo 'ma sea aopʋ ‑pee wlu ɛ, ɛ se ka nyɔ ɔ wlua nyʋ Kea 'a ‑Suu nɩa 'e 'ʋn ‑pee nɩ‑, ka nyʋ ‑nɩa nyʋ dee 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩa, 'kamɔ ao nɩ‑. 2 Dɩ 'ɩn tɔɔa aopʋ ɛ, ɩa' 'mii 'wɔan' se 'kle nɩ‑, 'ɩn se aopʋ dɩ ‑kmai" tɔɔ‑. Ka nyɔ ɔ "nyɩa "judee nyɩɩɛni, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'Ɩn se aopʋ diidɛ ‑cɛɛn' "nyɩ ke, ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je diidɛ ‑cɛɛn' di. Ka "judee sea' 'bɛɛ‑ ‑ɔ 'jea diidɛ ‑cɛɛn' di ɛ, 'kamɔ ao nɩ tɛin", 'de 'kamɔ ao nɩ 'e ‑sɩanwɩ 'di ke‑, 3 dɛ‑nʋɛ' ao se nyʋ Kea 'a ‑Suu a po ‑je o nɩ ke. Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ba ‑kwlɛn o nʋa' o, ‑cɛa' nɩ 'e aopʋ "klu 'mɛ ke. 4 ‑Bo aoa' jrɔ' wlu ‑wɛe ‑mɔ 'na 'ɩn nɩɛ 'o Pɔo 'de, ‑wɛe jrɔ' 'na 'mɔ nɩɛ 'o Apolɔsɩ 'de 'ee, ‑mɛ ‑ta ka ao ke 'kmʋ "kpeinyʋ ‑seea' "kpei‑ ɛ‑ ?

5 ‑Jɔ wɛ‑ ‑nɩ Apolɔsɩ ɛ‑ ? 'De ‑jɔ wɛ‑ ‑nɩ Pɔo ɛ‑ ? ‑A nɩɛ nyiɔ ‑o. ‑A nɩɛ dbonʋʋn ‑o. Kea dbo ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je ɛ nʋ 'de ao 'je Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. Dbo Kea ‑tea' ‑a kwa ɛmɛ ‑a nʋ due 'due. 6 Ka nyʋ ‑a nʋa ‑kle' dbo nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ. Dɛ 'mɔ doa, ɛmɛ Apolɔsɩ po "ni "kpei, 'kaa Kea 'a 'sʋ mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛɛ' dɛ tu mɛ ‑wɛe ɛɛ 'boa. 7 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑doa dɛ o, ‑jɔ poa dɛ "ni "kpei o, ʋʋ ‑wee' se dɛwɔn nɩ‑, Kea mɛ ‑nɩ dɛ ‑wee', dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe doodɛ ɛ mɛ, 'de ɛɛ 'boa. 8 Nyɔ ‑doa dɛ o, ‑jɔ poa dɛ "ni "kpei o, ʋʋ nɩɛ dɛ due' ʋʋ se "kpei‑ ‑seea'. ‑Kei" ‑ɛ ‑ke jrɔ' 'ɔ nʋʋdbo ‑kɔɔa' "i ɛ, ɛmɛ Kea a mu ɔ ‑saa', 9 dɛ‑nʋɛ' ka ‑a ‑nɩa 'sɔɔn ɔ, ‑a ‑beeɛ sʋn o, ‑wɛe ‑a ‑ke Kea nʋ dbo ‑tadue. Aopʋ mɔ ɛ, ka Kea 'a ‑kle' nɩa, 'kamɔ ao nɩ‑. Ka Kea 'a ‑gbu" nɩa, 'kamɔ ao nɩ ‑ke.

10 'Saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn ‑te' ‑gbu" 'a ‑gban ka ‑gbu" poi ‑nɩa tɔ'di nɩa. 'De nyɔ jrɔ' ji la ‑wɛe ‑mɔ ɔ 'jaa‑ ‑gbu" 'a blo' 'bo ɛ "kpei. Nyʋ ‑ʋʋa poa ‑gbu" 'bo ɛɛ' ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ʋʋ ‑tu" ʋʋa' ‑gbu" posʋn 'a ‑tɩ' due 'due. 11 Sesi Klisɩ mɔ ‑nɩ ‑gbu" 'a ‑gban', nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ‑gbu" ‑gban jrɛ' ‑te' 'bo ‑mɛ 'de. 12 'De nyʋ ‑ʋʋa poa ‑gbu" 'bo ɛɛ' ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ‑bo jrʋ' nʋ 'sani o, ‑bo jrʋ' nʋ 'wɛi o, ‑bo jrʋ' nʋ "sei 'dɔe o, ‑bo jrʋ' nʋ ti o, ‑bo jrʋ' nʋ ‑kaa‑, ‑wɛe ɔ 'je 'o ‑gbu" po ɛ, ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ɔɔ' nʋʋdbo a muɛ "jri "kpae' poa'. 13 Ka jrɔ' ɔ nʋa ‑gbu" ‑tesʋn 'bo ɛɛ' ‑gbu" ‑gban tu "kpei ɛ, ɛɛ muɛ "jri "kpae' poa' Kea 'a nyʋ 'a 'pee 'jewɩ o. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyʋ ‑wee' "klein 'a nʋʋdɩ a muɛ 'e nɛ 'ʋn cɛɛan'. Dɛ jrɔ' 'ɔ dbo nɩa 'ʋn ɛ, nɛ mɛ ‑je ɛ to‑, ‑wɛe nyʋ 'je ɛ 'je 'pepe. 14 Dbo jrɔ' nʋa ‑bo ɛ jii 'de nɛ 'ʋn ‑wɛe ɛ se sin ɛ, ‑mɛ ‑mɔ 'ɔ jei tu a muɛ ‑paan' 'jea'. 15 'De ‑bo jrɔ' 'ɔ nʋʋdbo jii 'de nɛ 'ʋn ‑wɛe ɛ sin ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se ‑paan' 'jei, ɔɔ muɛ 'pʋʋa' ‑mɔ, 'kaa ka nyɔ ɔ cɩɩan 'e nɛ 'ʋn ‑wɛe ɔɔ 'pʋa, 'kamɔ ɔ nɩ‑.

16 Ka ao nɩa Kea 'a ‑gbu" ‑wɛe Kea 'a ‑Suu "tia 'de aopʋ 'ʋn ao sɩ juoo‑ ? 17 'De nyɔ ‑ɔɔ muɛ nʋa' ‑wɛe Kea 'a ‑gbu" 'jea isɔn ɛ, Kea a muɛ ɔɔ' jei tu i‑saa' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑gbu" ‑ɛ ‑kwɛai 'pepe ɛ, ɛmɛ ao nɩ‑.

18 Nyɔ 'bo 'e aopʋ "klu nɩ ɛ, ‑wɛe ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'srɛ ipooɛ. Ka ‑bo 'kmʋ "kpeinyʋ ‑gbʋn nyɔ jrɔ' ja ‑wɛe ʋʋa 'dɔɔ‑ tɔ' 'dinɩ i ɛ, ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" tɔ' 'dinɩi 'daa‑ kan'. Ɔ ‑saa ‑mɛ 'ɛ tɔ' 'dinɩa' tu kwa ‑sɔn ‑wɛe 'kmʋ "kpeinyʋ ‑sea' Kea juo 'je ɔ sɩɩanʋi 'daa‑ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, ‑mɛ ɔɔ muɛ tɔ' 'dinɩi ‑cɔɔn' 'kpaa', 19 dɛ‑nʋɛ' 'kmʋ "kpeinyʋ 'a tɔ' dinɩa' ‑mɛ ka sɩɩan nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ 'de Kea "jri 'de. Wlu ‑crɩɩa', ɛ nɩɛ tɔ' ‑o. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Kea kpʋʋɛn dɛ "ijuoʋn "kpei 'de ʋʋa' 'srɛ 'blea' 'ʋn.

20 'De wlu ‑crɩɩa 'de fɔ' jrɛ' o ke'wlɛ ‑mɛ 'na :

Ka dɛ "jriijuoʋn 'a tɔ' inaasʋn nɩa dɛ foo" ɛ, Tʋ"bo juɩ'.

21 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ nyɔ jrɔ' 'bo sʋn ‑kwlɩ" tbaa ‑wɛe ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛi" 'beeɛ 'de nyiɔpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑wee' "klein nɩɛ aoa' dɛ ‑o. 22 ‑Bo ɛ nɩ 'mɔ o, ‑bo ɛ nɩ Apolɔsɩ o, ‑bo ɛ nɩ Sefasɩ o, ‑bo ɛ nɩ 'kmʋ ‑wee' "klein o, ‑bo ɛ nɩ 'kmʋnɩa' o, ‑bo ɛ nɩ 'mɛa' o, ‑bo ɛ nɩ dɩ ‑nɩa 'e ‑sɩanwɩ 'di o, ‑bo ɛ nɩ dɩ ‑a mua jia' 'de nya o, dɩ ‑wee' "klein nɩɛ aoa' dɛ ‑o. 23 'De aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ Klisɩ 'a dɛ ‑o, ‑wɛe Klisɩ nɩ Kea 'a dɛ.

4

Tʋ"bo nɩɛ Pɔo 'a 'pee 'jei

1 ‑Jɛ ‑a ‑nɩa Klisɩ 'a nyʋ 'ja a, ‑mɛ Klisɩ 'a dbonʋʋn mʋ nyʋ 'je ‑a 'daa‑. tɔ' ‑tɩ ‑ɩ pa 'kwla a, ɩmɩ ‑ɩa 'kwla‑sadbo Kea ‑te ‑a kwa. 2 Nyɔ nyʋ ‑tea' dbo kwa, dɛ due' nyʋ a ‑pɔan i 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'je ɛɛ' dbo tu "jriɛ‑ ‑tu" ka ‑cɔɔn' ka. 3 ‑Bo ɛ ‑tu" 'mɔ ɛ, ‑bo aoa sea 'ma 'pee 'je o, ‑bo nyɔ jrɔ' ɔ sea 'ma 'pee 'je o, ɛɛ' ‑sɔɔn se 'ʋn nʋ. 'De 'mɔ se ɛ 'bɛɛ‑ mɔ 'ɩn 'je 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a 'pee 'je, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn 'ma pɛe 'jea 'ʋn "bli ‑cɛ' ɛ, ɛ se nɩ‑. 4 'De ɛ se ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn 'kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi nɩ‑. 'Kaa Tʋ"bo mɔ ‑je 'ma 'pee 'je. 5 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'bo nɔ" "juɔi ‑siiɛ, ‑wɛe ao 'bo nyɔ jrɔ' 'ɔ 'pee 'jeɛ. ‑Sɔntɩ Tʋ"bo a mua de jia' a, ɔɔ muɛ nʋa' ‑wɛe dɩ "klein ‑pa 'kwla 'de kwie 'di o, tɔ' "klein ‑nɩa 'e nyiɔ pɛe o 'je "kpae' 'pɛɛn‑. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di mɔ dɛ ‑ɛ ‑ke jrɔ' ‑kɔɔa' "i ɛ, Kea 'je ɔ ɛɛ' ‑tɩ' o po.

Klisɩ 'a dbonʋʋn 'a ‑tɩ'

6 'Ma de'di ‑wi", ‑bo 'ɩn ‑sa 'o 'ɩn ke Apolɔsɩ ‑pʋn" ‑wɛe 'ma sea aopʋ wlu ‑pee 'tmʋʋ ɛ, ‑mɛ 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ dɛ tɔɔ‑, ‑wɛe ‑ta wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' sia, ao 'je 'o siie. Aoa' jrɔ' 'bo ɔɔ' ‑cɛi" 'beeɛ 'de nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ɔ 'bo jrɔ' ‑flɩɩɛn. 7 ‑Mɔ ‑ɔɔ ‑bɛɛa' ɔɔ' ‑cɛi" ɛ, ‑ta ka ‑ɩn ‑ke nyʋ jrʋ' ‑seea' "kpei‑ ɛ‑ ? Dɛ ‑ɩn ‑blea 'ee, nyɔ se ɛ ‑ʋn ‑nyɩ" ? 'De ‑bo nyɔ "nyɩ ɛ ‑ʋn 'ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ ‑ma ‑bɛɛ' ‑ma ‑cɛi" ɛ‑ ? Ɛ ‑kɔ' ‑na dɛ ‑wlʋ 'e ‑ma ‑cɛ" 'ʋn ɛ‑ ?

8 Ao dbo' ‑wɛ‑ la, ao 'kpa "wliiɛjeʋn ‑wɛ‑. ‑Ta ‑a sea 'de aopʋ o jii ɛ, ‑mɛ ao 'na ao nyni' ‑wɛ‑. 'De 'ɩn nɩɛ "i ‑mɔ ‑cɛɛn'‑, ao ke ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ‑tadue. 9 'Kaa ‑apʋ ‑nɩa Klisɩ 'a dboʋn ‑apʋ mɔ ɛ, dɛ 'ma 'jea i 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea nʋ ‑aʋn nyʋ ‑wee 'a de 'bɔɔ ‑gbɔo 'ʋn. Ɛ ‑kɔ' ‑na ‑aa nyʋ tu ‑teɛ 'mɛa 'a ‑tea', ɛmɛ ‑tɩ 'kmʋ ‑wee' "klein ke Kea 'a "soa‑wi" ke nyiɔpʋ a 'jraa‑ ‑aʋn. 10 Dɛ ‑a ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑a ‑kpa sɩɩanʋʋn, 'kaa aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ tɔ'di 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Apʋ mɔ se 'diikua' 'ble, aopʋ mɔ ɛ, ao kuuɛ 'dii. Nyʋ a ‑flɛɛn ‑apʋ mɔ 'mɛ, aopʋ mɔ ɛ, nyʋ a 'tmʋɛ aoa' 'nynɩ 'dɔe. 11 Dɛ ‑nyniia 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'mɩɩɛ‑ ke "ni 'natʋn a 'dba ‑aʋn ‑ɛ. ‑A ‑cɛn kui, ‑aa ‑jeɛ ‑aa ‑cɛ" wɔn 'de blati 'kwa, ‑a se "jru 'wlaɩn' 'ble, ‑aa nʋ ‑mu' ‑ta, ‑wlʋ' ‑ta. 12 ‑Bo ‑a ‑je dɛ 'je ‑a ‑je di ɛ, ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn a nʋɛ dbo, ‑aa' plee seaa'. Nyʋ ‑a ‑cree" 'a ‑aʋn ɛ, ‑aa poɛ ʋʋpʋ "diwan. ‑Bo nyʋ a sea ‑a 'kle ‑tu" ɛ, ‑aa' 'wlʋ wlu'. 13 ‑Bo nyʋ a sea ‑aa 'nynɩ saɩn "si ɛ, ‑aa ‑tmʋɛ ʋʋpʋ wlu 'dɔe ‑pee. ‑Aa ‑tu" ɛ ʋʋ pʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i‑. Ka wuuodɩ nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'de 'kmʋ "kpeinyʋ "jri 'de, ʋʋa ‑flɛɛn ‑aʋn ‑ɛ.

14 ‑Bo 'ma sea wlu ‑nɩa kan' 'crɩ ‑wɛe 'ma sea ao ‑jei" poo ɛ, ‑mɛ 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je aopʋ ‑tɩn' "i 'dbaa, 'kaa ao nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmanynuu ‑o, ɛmɛ ‑tɩ 'ma ‑tu" aopʋ 'snɩ. 15 Nyʋ ‑a tɔɔa aopʋ Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑bo ʋʋ nɩ ‑kwlʋ due' mɔ 'de ɛ, ao se "bo ‑wi" ‑tuu" 'ble, ao "bo nɩɛ due' koʋn ‑gbai', dɛ‑nʋɛ' tɛin" ɛ, ‑ta 'ɩn 'tmʋa aopʋ ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao ‑teea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' a, ‑mɛ ka ao "bo nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. 16 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ma bae aopʋ i, ao 'cɩan 'ma kplɩn. 17 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'ma dboo Timote 'de aopʋ o, ɔ nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o, ɔɔ' poo wlu fai" 'de Tʋ"bo 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ka Klisɩ a poa 'ma 'kmʋ ‑je o ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɛ aopʋ ‑kwlʋ o poa'. Ɛɛ' dɛ tu mɛ 'ma tɔɔ nyʋ 'de Kea ‑gbu 'dii ‑ta "o ‑ta.

18 Nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑bɛɛ' ʋʋa ‑cɛi". Dɛ ʋʋa' nyʋ tu a naa tɔ' i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'na 'mɔ se aopʋ "i ‑teea' jii 'bode. 19 'Kaa ‑bo Kea nɩɛ "i ɛ, 'ɩn se 'ʋn ‑kwlei 'ma jea 'de aopʋ o ji. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di mɔ 'ɩn 'je ‑cɛi" 'bɛɛʋn ‑nʋ 'a "ikmaa' 'jee‑. ‑Mɛ 'ɩn se wlu ‑ɩ ‑wlʋa 'e ʋʋpʋ 'wɔn 'ɔ 'sʋ ‑kwlɔ kpai, 20 'Kaa Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ ‑tɩ' nɩɛ "ikmaa' ‑sɔn, ɛ se 'e wɔn 'di 'a 'sʋ nɩ‑. 21 Dɛ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ? 'Ɩn 'ble klaejɔ ‑wɛe 'ɩn 'je 'de aopʋ o jii ‑ae, ‑aee' 'ɩn ji 'de aopʋ o ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' ke 'ma 'diwɔn nmɔa' to 'de ao ‑pee ? Dɛ aoa ‑pɔn i ɛ‑ ?

5

Kplɩn ‑sea' nʋ ka nɩ ɛ

1 Dɛ nyʋ a 'tmʋa ‑ta "o ‑ta ‑wɛe 'ɩn 'wɔan 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'na jɛi" 'je dɛsaʋn ‑nɩa 'de aopʋ "klu ‑siɛ' ‑jei", ɛ je ‑jɛ nyʋ ‑sea' Kea juo a nʋa ‑sii‑. Ʋʋ 'na "ju due' ‑nɩ 'de ao "klu ‑wɛe ‑ɔ ‑sɔ "bo 'nynɔ 'kwa. 2 Dɩ ‑sea' nʋ ka nɩ, ɩmɩ ‑ɩa nʋʋɛ 'de aopʋ "klu ɩmɩ ‑nɩ kan' ‑wɛe aoa ɔ 'bɛɛ‑ aoa' ‑cɛi" ‑ke. Dɛ ‑jɛ ao 'jea nʋ 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je "jrii "kae‑ 'de ɛɛ' dɛsaʋn tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ao 'je ɔɔ' "ju tu 'de aopʋ "klu ‑sa. 3-4 ‑Bo ɛ ‑tu" 'mɔ ɛ, 'ma nyiɔjɔ ‑mɛ se 'de aopʋ "klu nɩ ‑mɔ, 'kaa 'ma naa aoa' ‑tɩ' tɔ' "kpei‑, ɛmɛ ‑tɩ "ju ‑ɔ nʋa ɛɛ' dɛsaʋn tu ɛ, 'ɩn ‑kɔ' ɔɔ' 'pee kpʋan' 'mɛ 'de 'ʋn pɛe o 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn. Ka nyɔɔ nɩa 'de aopʋ "klu ɛ, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. ‑Bo 'ɩn se 'e aopʋ "klu nɩ mɔ 'de ɛ, ao ke 'ma ‑a ‑sii" ɛ "i 'de Tʋ"Bo Sesi 'a "ikmaa' 'ʋn. 5 'De ‑a ‑je ɔɔ' "ju tu wlu "kpei cɛn 'de ‑siɔn' 'kwa ‑wɛe ɔɔ' 'blʋku 'je isɔn‑. 'De ‑sɔntɩ Tʋ"bo a mua nyʋ ‑wee' 'a 'pee 'jea' a, ‑wɛe ɔɔ' ‑suu 'je 'pʋʋa' 'je.

6 'Mɔ 'na ‑bo aoa sea aoa' ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ɛ, ɛ se "jrii nmɔ‑. Ka ‑di'pɛn ‑puun" dɛ 'ɛ dɛ‑saan" ka a ‑puun" 'a fai' 'a 'pɔɔ ‑wee' "klein ao seɛ juoo‑ ? 7 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je dɛsaʋn ‑nɛ 'de aopʋ "klu ‑sa ‑wɛe ao je ɛ ba 'kwa 'je, 'de ka nyʋ dee nɩa, ao 'je kan' nɩ‑. Tɔ' ‑o, Klisɩ ‑kɔ' ‑apʋ ‑nɩa ɔɔ' nyʋ 'a dɛsaʋn 'mɛ. Klisɩ 'mɛ ‑aa 'mɛa', ɔmɔ ‑nɩ ‑aa Pakɩ‑. 8 ‑A ‑tu" kʋɔnkwla' 'wlʋ ‑kɔ ‑ɛ sea ‑di'pɛn ‑puun" dɛ o mu ‑wɛe ‑a ‑je 'pepe nɩ de tɔ' ‑tɩ 'ʋn. ‑A ‑sa ‑di'pɛn ‑puun" dɛ soa ‑ɛ ‑nɩa 'srɛ ke 'diwɔnynia' kwa ‑sɔn.

9 Dɛ 'ɩn 'tmʋa ao ‑pee 'de 'sbɛ 'ɩn pooa aopʋ ‑jei" tɛin" 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao ke jɛi" 'jenyʋ 'bo sʋn' pooɛ. 10 'Ɩn se 'na ao ke jɛi" 'je nyʋ "klein ‑sea' Kea 'a ‑jei" naa 'bo i ‑teeɛ. Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea jɛi" ‑wi" o, nyʋ dɩ a poa pɛe "i o, nyʋ ‑a ‑jriia" o, nyʋ ‑a ‑gbɛɛa' kɔin "juɔi o, ʋʋ ke ‑a ‑wee' plaan 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei 'mɛ. 'Ɩn se 'na ao ke nyʋ ‑nʋ 'bo i ‑teeɛ. ‑Bo 'ɩn 'da kan' ‑mɔ 'de ɛ, ‑mɛ ao 'je 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei ‑cra' ‑o.

11 Dɛ ‑ɛɛ 'snɩ 'ma ‑tua" ao kpleiin ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn 'naa : Nyɔ aoa 'daa‑ de'di 'de Klisɩ 'ʋn, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑jea jɛi" ‑wi", 'de nyʋ 'a dɩ a pooa pɛe "i, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑gbɛɛa' kɔin "juɔi 'de ‑ɔɔ dooa nyʋ 'a 'nynɩ, ‑wɛe ‑ɔɔ poa nmɔ "jru 'de ‑ɔɔ ‑jriia" a, ɔ ke ao 'bo naa, ɔ ke ao 'bo sʋn ‑tadue pooɛ mɔ "pɩ. 12 ‑A se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je nyʋ ‑sea' Kea 'a ‑jei" naa 'a 'pee 'je. 'Kaa nyʋ ‑ʋʋa naa Kea 'a ‑jei" ‑bo ʋʋ nʋ dɛsaʋn ɛ, ʋʋpʋ ‑a 'pee ‑a ‑je 'je. 13 Nyʋ ‑sea' Kletiɛn nɩ ɛ, Kea mɛ ‑je ‑wi" ‑mʋ 'a 'pee 'je. Aopʋ mɔ ɛ, ao ‑sa dɛsaʋnʋi 'de aopʋ "klu, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Kea 'a 'sbɛ 'di.

6

De'dinynu 'a ba "kuan poo‑tɩ

1 ‑Bo nyɔ jrɔ' nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' de'di 'ble 'tmʋa' 'ee, dɛɛ‑tɩ ɔɔ mu ɔɔ' de'di "kuan pooa' 'de nyʋ ‑sea' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je o ‑wɛe ‑mʋ a 'je ʋʋa' 'pee ɛ‑ ? Dɛɛ‑tɩ ɔɔ' kpa ɔɔ' 'tmʋʋ ‑tɩ 'de Kea ‑gbu 'di ‑wɛe Klisɩ 'a nyʋ 'a ‑sɩɩ' "kpei ɛ‑ ? 2 Ka nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ʋʋa mua 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ 'pee 'jea' a, ao sɩ juo‑ ? 'De ‑bo ɛ nɩ aopʋ mɔ ‑je 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ 'pee 'je 'dee, ‑mɛ ‑bo 'tmʋʋ‑tɩ ‑saan"‑ 'kpa 'bo aopʋ 'nynɩ ɛ, ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'jɩ "kpei‑ ‑seea' ‑wee'‑ ? 3 Ka ‑aa mua Kea 'a "soa‑wi" 'a 'pee 'jea' 'wɩ jrɛ' o, ao sɩ juo‑ ? 'De ‑bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, dɛɛ‑tɩ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je 'kmʋ "kpeidɩ 'a 'pee 'je ɛ‑ ? 4 'De ‑mɛ 'kamɔ ao juɩ ‑wɛe ‑bo 'tmʋʋ ‑tɩ ‑nɩa kan' 'kpa 'bo aopʋ 'nynɩ ɛ, 'de aoa ple aoa mu 'e nyʋ sea' Kletiɛn nɩ o, ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a 'je aoa' 'pee. 5 Dɛ 'ma 'tmʋa ‑ta, ɛ se aoa' ‑tɩn' 'blee ? Nyɔ ‑jea tɔ'di nɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ' de'di ‑wi" 'a ‑tɩ' "i‑seea' ‑mɔ se 'e aopʋ "klu nɩ ‑wee'‑ ? 6 Nyʋ ‑nɩa de'dinynuu 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑bo 'tmʋa' nɩ 'o ʋʋpʋ 'nynɩ ‑wɛe ʋʋ 'je ba "kuan poo 'de nyʋ sea' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑pee ɛ, ɛ se "jrii nmɔ.

7 ‑Jɛ ‑cɛa' nɩa 'bo aopʋ 'nynɩ mɔ ‑wee' ‑wɛe aoa pooa ba "kuan a, ‑mɛ nɩɛ ‑kɔ ‑o, ɛ je aopʋ ‑pʋn" nɩ‑. Dɛɛ‑tɩ ‑bo nyɔ 'fa aopʋ "i ‑wɛe aoa' 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin ɛ‑ ? Ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je aoa' ‑cɛi" "tai‑ nyʋ 'je aopʋ wɔn dii‑ ? 8 Dɩ ‑ɩ sea "isrɛ ɛ, ɩmɩ aoa nʋ aoa' de'di ‑wi" "jrii, ‑wɛe aoa ‑sa' ʋʋpʋ dɩ 'kwai. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ao 'jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, dɩ aoa nʋa ʋʋpʋ "jrii, ɩmɩ ‑nao.

9 Ao seɛ juo ka nyʋ ‑sea' "isrɛ sea Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'blei ɛ ? Ao 'bo aoa' ‑cɛ" 'srɛ ipooɛ, jɛi" 'jeʋn o, kɔin "juɔi ‑gbɛɛa' ʋn o, nyʋ 'a 'nynɔ 'jeʋn o, 10 nyʋ ‑ʋʋa 'sʋ a nʋa ba 'nynɔ 'ʋn o, "jriʋn o, 'kwa i 'nɛʋn o, nmɔ "jru poʋn o, nyʋ ‑pa' "kpei blaʋn o, nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, ʋʋ se 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pa i. 11 'De dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ mɩ aoa' jrʋ' nɩ 'ʋn tɛin" 'de‑. 'Kaa ao se kan' ‑mɔ nɩ 'bode. Kea ‑sa aopʋ dɛsaʋn 'a ‑flɛn" ‑pʋn", Ɛɛ 'daa‑ aopʋ "isrɛʋn 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ke ‑aa Kea 'a ‑Suu 'a 'nynɩ 'ʋn.

Aoa' nyiɔjɔ ‑wee' ‑teɛ Kea 'a ‑tea'

12 Aoa 'jee, 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je dɛ ‑wee' nʋ, 'kaa dɛ ‑wee' nʋa' se kan' 'ma 'dɔe nɩ‑. 'Ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je dɛ ‑wee' nʋ, 'kaa 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" "tai‑ ‑wɛe dɛ jrɛ' 'je 'ʋn kʋɔn 'ʋn 'ble. 13 Diidɩ ‑teɛ "kwli 'a ‑tea' ‑wɛe "kwli ‑te diidɩ 'a ‑tea'. 'Kaa 'wɩ jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe Kea 'je dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩ i ‑sa. 'Kaa aoa' 'blʋku ‑mɛ se dɛ "jriitɩan 'a ‑tea' ‑te, ɛ ‑teɛ Tʋ"bo 'a ‑tea', ‑wɛe Tʋ"bo nɩ ɛɛ' jei. 14 'De ka Kea ‑sa Tʋ"bo "kunyɩɔ' 'kamɔ ɛ 'je ‑a "kunyɩɔ' ‑sa ‑ke 'de ɛɛ' "ikmaa' 'ʋn.

15 Ka aoa' 'blʋku nɩa Klisɩ 'a 'dae ao seɛ juoo‑ ? 'De 'mɔ 'beeɛ 'ɩn 'je Klisɩ 'a dae‑ 'ʋn "duo, ‑wɛe 'ɩn 'jɩ ‑kwlɔi ‑te'nynɔ 'ɔ dɛ 'ʋn nʋʋ ? 16 Ka nyɔ ‑ɔ ‑ke ‑kwlɔi ‑te 'nynɔ "sia "i, ‑mɛ ɔ ke ʋ 'kpa nyɔ due', ao seɛ juoo‑ ? Wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa : Nyʋ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑, ʋʋ 'kpa nyɔ due'. 17 'Kaa nyɔ ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo "sia "i ɛ, ‑mɛ ɔɔ' ‑suu ke Tʋ"bo 'a ‑Suu 'kpa dɛ due'.

18 Ao ple 'nynɩ‑san nʋa' "juɔi i. Dɩsaɩn jrɩ' nyiɔ nʋa, ɔɔ' nʋ ‑mɩ ɔɔ' 'blʋku "jrii, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑jea jɛi" ɛ, ‑mɔ ɔ nʋɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'blʋku dɛsaʋn "jrii. 19 ‑Ɩn" ka aoa' 'blʋku nɩa Kea 'a ‑Suu 'a ‑gbu", ao seɛ juo‑ ? ‑Suu ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de aopʋ 'ʋn. Ao se aoa' ‑cɛ" 'ble, Kea mɛ ‑nɩ aoa' 'Blei. 20 Dɛ‑nʋɛ' ao ‑tɩɛn', aoa' sɔɔn' kma', de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, aoa' 'blʋku ‑wee' 'je Kea 'a ‑tea' ‑te ‑wɛe ao 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de ao kui'.

7

Ba "blitii‑tɩ

1 'Ma 'cɛ, ‑tɩ' ao ‑teea' 'mii 'de 'sbɛ ao ja 'ʋn 'di ɛ, ɩmɩ 'ma ji "kpei ‑saa' la : ‑Bo "junmɔu ke 'nynɔkpao' se ‑tadue i ‑te ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. 2 'Kaa ‑bo jɛi" 'jedɛsaʋn ‑ɛ ‑siia i wɔin" 'pʋ ɛ, ‑mɛ "junmɔu 'ble ɔɔ' 'nynɔ ‑wɛe 'nynɔkpao' 'je ʋa' ‑nɛ kʋan 'ble. 3 Dɛ "junmɔu 'jea nʋ 'de ɔɔ' 'nynɔ ‑pee ɛ, ɛmɛ ɔ 'je nʋ. 'De dɛ 'nynɔkpao' 'jea nʋ 'de ʋa' kʋan ‑pee ɛ, ɛmɛ ‑mʋ 'je nʋ ‑ke. 4 'Nynɔkpao' se "ikmaa' 'ble 'de ʋa' ‑cɛ" 'ɛ ku "kpei, ɛ nɩɛ ʋa' kʋan 'a dɛ ‑o. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de kʋan 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. Ɔ se "ikmaa' 'ble 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ku "kpei ‑ke, ɛ nɩɛ ɔɔ' 'nynɔ 'ɔ dɛ ‑o. 5 Ao 'bo ba o tɩɩɛn ‑bo ɛ se ao 'bɛɛ wlu 'ʋn ‑wɛe ao 'je Kea bae nɩ ɛ. 'De wlu ao 'bɛɛa 'ʋn ‑bo ɛɛ' nɔ" 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, ‑mɛ ka ao 'wlʋa ao jii kan' de ‑wɛe aoa' ‑ɩn se ‑ma ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛ‑ je ‑siɔn' ‑je "nyɩ ‑wɛe ɔ je aopʋ 'de jɛi" 'je dɛsaʋn 'di po.

6 Dɛ 'ɩn 'tmʋa ‑ta ɛ se kɛ' 'ma ‑te' aopʋ "i nɩ‑. Dɛ nyʋ 'bɛɛa ʋʋ 'jea nʋ ɛmɛ 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee. 7 'Ɩn nɩɛ "i ka 'mɔ nɩa "nynunmai ‑wee' 'je kan' nɩ, 'kaa Kea 'a nyʋ 'da sʋn se ‑kooɔ'. Dɛ ‑ɛɛ 'kpɩ ɛ "nyɩa jrɔ' ɔ, ‑mɛ nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka‑. Ɛ "nyɩ nyɔ jrɔ' dɛ jrɛ'ɛ 'kpɩ, ‑wɛe ɛ "nyɩ nyɔ jrɔ' dɛ jrɛ'ɛ 'kpɩ.

8 Dɛ 'ma 'tmʋa 'de kloo" jeʋn ke ‑tiɔn" nynʋkpae' ke 'nynʋkpae' ‑sea' kʋan 'ble ‑pee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka 'ɩn nɩa due' ‑bo ʋʋ nɩ kan' a, ɛ nmɔi". 9 'Kaa ‑bo ʋʋ se ʋʋa' ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛ‑ 'ja a, ‑mɛ ʋʋ 'ble 'nynɔ, ʋʋ "ti jra. 'Nynɔ 'blea' ke jra "tia' "paa', ɛ je ‑ma ‑kain 'mɛɛ dao' 'dii 'de 'nynɔ 'ble‑tɩ ke jra "ti ‑tɩ 'ʋn ‑sii.

10 'De dɛ 'ma 'tmʋa 'de 'nynɔ jeʋn ke jra "tiʋn ‑pee ɛ, ɛ se 'mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋ ɛ nɩ‑, ɛ nɩ Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑tmʋ ɛ, 'nynɔkpao' ke ʋa' kʋan 'bo "i cɩɩɛn. 11 'De ‑bo ʋ ke ʋa' kʋan cɩɩɛn "i 'ja a, ‑mɛ ʋ 'bo jra dee "tiɛ. ‑Bo ɛ se ‑mɛ nɩ ɛ, ‑mɛ ʋ ke ʋa' kʋan ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑. 'De "junmɔu ‑mɔ 'ja a, ɔ 'bo ɔɔ' 'nynɔ 'kwla ‑saa.

12 Dɛ 'ma jia 'tmʋa' 'de nyʋ jrʋ' ‑pee ɛ, ɛ 'wlʋɛ 'de 'ma ‑cɛ" 'ʋn, ɛ se 'e Tʋ"bo 'ʋn 'wlʋ. Ɛmɛ ‑nɩ ‑bo nyɔ nɩ Kletiɛn, 'de ɔɔ' 'nynɔ se Kletiɛn nɩ ‑wɛe ʋ se ɛ "inɩ ʋ 'je ɔ 'kwa 'wlʋ ɛ, ɔ 'bo ʋ 'kwla ‑saa. 13 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke ‑bo jra 'nynɔ nɩ Kletiɛn, 'de ʋa' kʋan se Kletiɛn nɩ, ‑wɛe ɔ se ɛ "inɩ ɔ 'je ʋ 'kwla ‑sa a, ʋ 'bo ɔ 'kwa 'wlʋɛ. 14 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ "junmɔu ‑sea' Kletiɛn nɩ ‑nɔ, Kea a ‑gbʋʋn ɔ "jriɛ‑ ‑cɛɛn' ja 'de ɔɔ' 'nynɔ ‑nɩa Kletiɛn 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke, jra 'nynɔ sea' Kletiɛn nɩ ‑wɛe ‑ʋa kʋan nɩa Kletiɛn ɛ, Kea a ‑gbʋɛn ʋ "jriɛ‑ ‑cɛɛn' ja ‑ke. ‑Bo ɛ se kan' ‑mɔ nɩ 'de ɛ, ‑mɛ ka nyʋ ‑sea' Kea juo nɩa, 'kamɔ ʋʋa' "nynuu‑ nɩ. 'Kaa Kea a ‑gbʋɛn ʋʋa' "nynuu‑ "jriɛ‑ ‑cɛɛn' ja ‑ke. 15 'De ‑jɔ ‑sea' Kletiɛn nɩ ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ ke nyɔ ‑nɩa Kletiɛn 'je i ‑seea' a, ‑mɛ ʋʋ ‑seea' i, ‑jɔ ‑nɩa Kletiɛn ‑mɔ flɔn "kpei‑, ‑mɛ ɔ se 'o ba "blitii‑tɩ 'a kɛ' ‑sɔn nɩ‑. Kea 'da ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je 'e pɛe 'a blua' 'ʋn nɩ‑. 16 Amɔ jra 'nynɔ ‑ɔ ‑nɩa Kletiɛn ‑bo aa' kʋan 'je 'pʋʋa' 'je 'de aa' ‑kɔ 'di ɛ, a se ɛ juo‑. 'De ‑mɔ "junmɔu ‑ɔ ‑nɩa Kletiɛn ɛ, ‑bo ‑ma 'nynɔ 'je 'pʋʋa' 'je 'de 'ma ‑kɔ 'di ɛ, ‑ɩn se ɛ juo‑.

Dɛ ao nɩa ‑wɛe Kea 'da aopʋ ɛ, ao ‑te 'bo i

17 Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe 'ma 'nyɛa "kpei‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ Kea 'da jrɔ' ‑wɛe ‑ɛɛ nʋa 'a 'kpɩ ɛ "nyɩ ɔ, ɛmɛ ɔ 'je nʋ. Dɛ 'ma tɔɔa nyʋ Kea ‑gbi ‑wee' 'dii, ɛmɛ ‑nao. 18 Nyɔ ‑ɔ mua 'klɛn ‑wɛe Kea 'da, dɛ ɔ mua 'klɛn ɔ 'bo ɛɛ' ‑sɔɔn ‑tu" ɛ. 'De nyɔ ‑sea' 'klɛn mu ‑wɛe ‑ɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ 'bo ‑mɛ 'ɛ tɔ' inaa. 19 ‑Mɔ mu 'klɛn o, ‑mɔ ‑se 'klɛn mu o, ‑mɩ se ‑tɩ' kɔn‑. Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a kɛ' wɔn 'jea'. 20 Dɛ jrɔ' nɩa 'ʋn ‑wɛe Kea 'dɔ, ɛmɛ ɔ 'je 'ʋn nɩ‑. 21 'De ‑bo nyɔ nɩ kʋɔnkwla' ‑wɛe Kea 'dɔ 'de ɔ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔ 'bo ɛɛ' ‑sɔɔn ‑tu" ɛ. 'Kaa ‑bo ɔɔ' kʋɔnkwla' 'wlʋ nɔ" ‑mɛ nyni 'ja a, ‑mɛ ɔ "duo ɛɛ' nɔ" tu 'ʋn ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" ‑pee ‑te. 22 Nyɔ ‑nɩa kʋɔnkwla' ‑wɛe Tʋ"bo 'da a, ɔɔ' nyɔ tu flɔn "kpei‑ ‑wɛe ɔ ‑te Tʋ"bo 'a ‑tea'. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke nyɔ ‑tea ɔɔ' ‑cɛ" ‑pee ‑wɛe Tʋ"bo 'da ɔ nɩɛ Klisɩ 'a kʋɔn ‑o. 23 Kea ‑tɩn' aopʋ 'mɛ, aoa' sɔɔn' kma', ao nɩɛ ɛɛ' dɛ ‑o. Ao 'bo nyiɔpʋ 'a kʋɔn 'kpaa'. 24 'Ma de'di ‑wi", dɛ ao nɩa 'ʋn ‑wɛe Kea 'da aopʋ ɛ, ao ‑te 'e ɛ 'dii.

25 'De ‑bo ɛ ‑tu" kloo" jeʋn ke 'nynʋkpae' ‑sea' jra "ti ‑wi" ‑mʋ ɛ, Tʋ"bo 'a kɛ' 'ɩn 'jea bla 'de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, 'ɩn se ɛ 'je. 'Kaa dɛ 'ɩn naa tɔ' i ɛ, ɛmɛ 'ma ji 'tmʋa' 'de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ' 'saaʋn Tʋ"bo nʋa 'ʋn "jrii, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je 'ʋn ‑kwlɩ" ‑te'.

26 Dɛ 'ɩn naa tɔ' i ɛ, ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ nɔ" ‑a ‑nɩa 'di ‑ta ɛ nɩɛ 'kleje nɔ" ‑o. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑bo "junmɔu se 'nynɔ 'ble 'de ɛ, ɛ nmɔ "jrii. 27 'De nyɔ ‑blea 'nynɔ ɛ, ‑mɛ ʋ ke ɔ 'bo "icɩɩɛn. 'De nyɔ sea' 'nynɔ 'ble ɛ, ‑mɛ ɔ 'bo 'nynɔ 'ble ‑kɔ i‑pɔɛn. 28 'De ‑bo nyɔ 'ble 'nynɔ ɛ, ɔ se dɛsaʋn nʋ. ‑Bo 'nynɩa ‑saan"‑ "ti jra a, ʋ se dɛsaʋn nʋ. 'Kaa nyʋ ‑blea 'nynɔ o, 'nynʋkpae' ‑tia" jra o, ʋʋa muɛ 'e 'kle ‑tuu"‑tuu 'di 'kpaa' 'de ʋʋa' 'kmʋ 'ʋn. Ɩa' 'kle tu mɩ 'mɔ nɩ "i 'ɩn 'je aopʋ "wɔin cɛn, ɛmɛ ‑tɩ ‑wɛe 'ɩn 'na, ‑bo nyɔ se 'nynɔ 'ble ɛ, ‑bo 'nynɔkpao' se kʋan 'ble ɛ, ɛ "paa'.

29 'Ma de'di ‑wi" dɛ 'ma 'tmʋa ao po ɛ doin" o : Kea 'a dbo nʋ nɔ" ‑sia 'bo ‑a "juɔi, ɛ se "itɛn. Ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑tba' 'e ‑sɩanwɩ 'di ɛ, aopʋ ‑blea 'nynɔ ‑bo ao nɩ 'kmʋ ɛ, ka nyʋ ‑sea' 'nynɔ 'ble nɩa, ao nɩ kan'. 30 'De nyʋ ‑ʋʋa ‑fɩan", ka nyʋ ‑tɩ' sea i'wlʋʋ nɩa, ʋʋ nɩ kan'. Nyʋ ‑ʋʋa ‑keea', ka nyʋ ‑ʋʋ 'di sea wɔn nmɔ nɩa, ʋʋ nɩ kan'. 'De nyʋ ‑ʋʋa poa 'dɔɔ ɛ, ka nyʋ sea' dɛ 'ble nɩa, ao nɩ kan'. 31 'De nyʋ ‑ʋʋa dia 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ crɔn' ɛ, ka nyʋ ‑ʋʋa' dia 'kmʋ 'a crɔn' nɩa, ao nɩ kan'. Ao 'bo feeɛ' i'wlaa 'de 'kmʋ ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɛ ke ɛɛ' dɩ ‑wee' a muɛ ‑sia'. 32 'Ɩn se ɛ "inɩ ao 'je ‑sɔɔn ‑tu" 'de 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Nyɔ ‑sea' 'nynɔ 'ble ɛ, ‑mɔ ɔ ‑tuɛ" Tʋ"bo 'a dɩ 'a ‑sɔɔn. 'De ɔɔ ‑pɔn 'e Tʋ"bo "jri 'dei nmɔɔa' i. 33 'De nyɔ ‑blea 'nynɔ ɛ, ‑mɔ ɔ ‑tuɛ" 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑sɔɔn. Ka ɔ 'jea nʋ ‑wɛe ɔ 'jea 'de ɔɔ' 'nynɔ "jri nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ɔɔ ‑pɔn i. Ɔɔ' jei tu 'a tɔ' 'wlʋɛ 'sɔɔn ɛɛ nʋ ‑mu' 'nɔ ‑mu'. 34 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de 'nynʋkpae' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Nynʋkpae' ‑ʋʋ sea jra "ti due' ke 'nynɩɩ' mɩɩ" ‑wi" a "biie ʋʋa' tɔ' ‑wee' 'de Tʋ"bo 'a ‑tɩ' "kpei, ‑wɛe ʋʋa' ku ke ʋʋa' ‑suu 'je ɔɔ' ‑tea' ‑te. 'Kaa 'nynɔkpao' ‑tia" jra ‑mʋ a ‑tuɛ" 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑sɔɔn. Ka ʋ 'jea nʋ ‑wɛe ʋ 'jea 'e ʋa' kʋan "jri 'dei nmɔɔ ɛmɛ ʋa ‑pɔn i.

35 ‑Bo 'ma sea wlu ‑nɩ 'tmʋ ɛ, aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. 'Ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je ao wlu 'a "klɛ ‑pee ‑gba'. 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ao sʋn o po ‑wɛe dɛ jrɛ' je aopʋ ‑je de kaan 'de ao ke Tʋ"bo 'je "i "sii‑.

36 'Kaa ‑bo 'nynɩa' ‑saan" ‑te nyɔ 'ɔ ‑tea', ‑wɛe ɔɔ' jei tu 'na : ‑bo ʋ ke 'ma ‑a se ba "bli "tii‑ ‑wɛe ʋa' jra "ti nɔ" 'je ‑si' ɛ, ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ‑. ‑Bo ʋa' 'tʋn ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn, ɛ 'e ‑jei" ‑si' ɛ, ‑mɛ ɔ ke ʋ "tii‑ ba "bli ka ɔ nɩa "i ɛ, ɔ se dɛsaʋn nʋ. 37 'De ‑bo nyɔ jrɔ' 'wlʋ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ 'na : 'nynɩa' ‑saan" ‑tea 'ma ‑tea' ‑ta, ʋ ke 'ma ‑a se ba "bli "tiii‑, ‑bo ɔ 'da kan' a, ‑mɛ ɛɛ' tɔ' tu 'wlʋɛ 'de ɔ pɛe o ‑ke, nyɔ jrɔ' se ɔ ‑klan" "kpei ‑te'. ‑Bo ɔɔ' jei tu 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛ‑, ‑wɛe ɔ se 'nynɔ 'blei ɛ, ‑mɛ ɔɔ nʋɛ dɛ 'dɔe. 38 Dɛ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' a, ɛmɛ ‑nɩ 'nynɩa' ‑saan" ‑tea nyɔ 'ɔ ‑tea', ‑bo ɔ ke ʋ "tii‑ ba "bli ɛ, ɔ nʋɛ dɛ ‑cɛɛn'‑. 'De nyɔ ‑ɔ ‑na 'ɩn se 'nynɔkpao' 'a ku "iblai 'sʋ 'ɩn 'je i ‑te ɛ, ‑mɔ "paa' ke'wlɛ.

39 'Nynɔkpao' ‑ʋ ‑tia" jra ‑bo ʋa' kʋan nɩ 'kmʋ ke ɛ, ‑mɛ ʋ se "kpei‑ flɔn‑, 'kaa ‑bo ʋa' kʋan 'mɛ ɛ, ‑mɛ ʋ flɔn "kpei‑. Nyɔ ʋ nɩa "i ʋ 'bɛɛ‑ ʋ 'je ɔ "bli "ti, 'kaa ɛ 'bo nyɔ ‑sea' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑mɔ nɩɛ. 40 Tɔ' ‑o, ʋa' 'nynɔkpao' tu 'bɛɛ‑ ʋ 'je jra dee "ti ‑mɔ ‑o, 'kaa 'bo 'mɔ ‑kwlɩ", ‑bo ʋ se jra dee "ti ɛ, ʋʋa muɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn nɩa', ɛ 'je ʋa' jra dee "ti ‑nɛ ‑sii. 'Ma naa tɔ' i ɛ, ‑bo 'ma sea ɩa' ‑tɩ' tu 'tmʋ ɛ, Kea 'a ‑Suu a po 'ʋn ‑je o ‑ke.

8

'Sraanmi 'a ‑tɩ'

1 Dɛ ao ‑teea' i 'de 'sraanmi 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ 'ma ji "kpei ‑saa' la. Tɔ' ‑o, ‑a ‑wee' "klein juo dɛ "jrii 'mɛ ‑wɛe dɛ ‑nɩa ka ‑cɔɔn' ka ‑a ‑juo ɛɛ' nʋ ka. 'Kaa dɛ "jriijua' ‑mɛ ɛ, ɛɛ poɛ nyʋ ‑cɛi" 'bɛɛa' 'ʋn. 'De nyɔ ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ' ɛ, ɔɔ kuuɛ nyʋ 'a dɩ i. 2 Nyɔ ‑ɔɔ ‑daa' ɔɔ' ‑cɛ" dɛ "jriijuoi ɛ, ‑mɛ ka nyɔ ɔ nʋa dɛ "jriijuosʋn ‑cɛɛn'‑ ɔ se ɛ juo ke. 3 'Kaa nyɔ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, Kea juo ‑mɔ 'mɛ.

4 'De nmi ʋʋ ‑saa 'sraa‑ ‑wɛe ʋʋ "nyɩa kɔin ‑kea ‑bo ɛ ‑tu" ‑mɩ 'a di ‑tɩ ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ dɛ jrɛ' se 'e kɔin ‑kea 'de nɩ 'nɔ 'kmʋ "kpei. Kea ‑cɛɛn' nɩɛ due' koʋn ‑gbai'. 5 Tɔ' ‑o, dɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di o, dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei o, ‑bo nyiɔpʋ a sɩ Kea 'daa‑ mɔ 'de ɛ, ka "o ka ɩ 'je ɩ ‑ti ‑wɛe nyiɔpʋ a sɩ "juɔi ‑gbɛɛ' 'de ʋʋa sɩ ʋʋa' 'blei 'daa‑ mɔ 'de ɛ, 6 ɛ se kan' nɩ 'de ‑apʋ mɔ'ɔ ‑tɩ' 'ʋn. ‑A ‑juɛ Kea ‑ɛ ‑nɩa due' koʋn ‑gbai' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a "Bo, ɛmɛ ‑nʋ' dɩ ‑wee' "klein, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tea' ‑a ‑te. 'De nyɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ ‑nɩ Nyʋ 'blei, ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ, 'de ɔ 'ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋ dɩ ‑wee'. Ɔmɔ ‑aa 'kmʋnɩa' 'wlʋ 'e 'ʋn.

7 'Kaa nyʋ ‑wee' "klein se ɩa' tɔ' ‑tɩ tu juo‑. Nyʋ jrʋ' ‑gbɛɛ' kɔin "juɔi tɛin" ‑wɛe ɛɛ' faʋn a nʋ. ‑Bo ‑wi" ‑mʋ di 'sraanmi 'sʋ ɛ, ʋʋ 'na ʋʋ nʋɛ dɛsaʋn, 'sʋ ʋʋa' pɛe a pleɛ i. 8 'De ‑mɛ 'kamɔ ɛ se diidɛ mɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe ‑a ‑je Kea ‑pʋn" 'kpa nɩ‑. ‑Aa 'sraanmi dia' se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑aa Kea 'a ‑jei" naa' "kpei po. ‑Aa ‑ɩn se 'sraanmi di se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑aa Kea 'a ‑jei" naa' "kpei cɛn.

9 'Kaa ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe aoa' ‑cɛ" ‑pee‑tea' je nyʋ ‑ʋʋa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea iku 'de dɛsaʋn 'di po, 10 dɛ‑nʋɛ' ‑mɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑juɛ dɛ "i ‑bo ‑ɩn ‑te i 'de kɔin‑gbi 'di ‑wɛe ‑ma sea dɛ di, 'de nyɔ ‑ɔɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea iku 'je ‑ʋn 'je 'dee, ‑mɛ kɛ nɩ 'mʋa‑ ‑a ? 'Mɔ 'na, ‑bo ɔɔ' jei tu 'je ‑ʋn ɛ, ɔɔ muɛ 'sraanmi dia' ‑pʋn" ‑tea' ‑ke o. 11 ‑Bo ɛɛ' dɛ tu nɩ dɛsaʋn 'bo ɔ ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔɔ' pɛe se ɛ kwa blua 'de ɔ 'je 'o ‑ma ‑kɔ 'de bla ‑wɛe ɔ 'je ɛɛ' 'sraanmi tu 'di ɛ, ‑mɛ ‑ma dɛ "jriijua' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ ‑si' ‑jei", 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ nɩ ‑ma de'di ‑wɛe Klisɩ 'mɛ ɔɔ' 'mɛa' ‑ke. 12 ‑Bo aoa sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se aoa' de'di ‑wi" 'a 'sʋ aoa nʋ dɛsaʋn "jrii nɩ‑, aoa nʋɛ Klisɩ dɛsaʋn "jrii ‑ke. 13 Ɛmɛ ‑tɩ diidɛ 'ɩn 'jea di ‑bo ɛ 'je 'ma de'di 'de dɛsaʋn 'di po ɛ, ‑mɛ 'ɩn se nmi di 'bode, ‑wɛe 'ma de'di je 'e dɛsaʋn 'di 'kpa.

9

Pɔo ‑saa ɔɔ' 'dɔe ‑nɩa kwa ‑sɔn

1 'Mɔ Pɔo, aoa 'jea i ‑ta, ka 'ɩn nɩa Sesi 'a dboi ao juo ‑mɛ 'mɛ. Dɩ Sesi 'a dboʋn 'bɛɛa ʋʋ 'jea nʋ ɛ, 'ɩn nʋɩ' ‑ke. Ka 'ɩn ‑tea 'ma ‑cɛ" ‑pee ao juɩ'. 'Ɩn 'jee ‑aa Tʋ"bo Sesi "jriɛ‑ 'mɛ. ‑Aa Tʋ"bo 'a dbo 'ɩn nʋa aopʋ ‑nɩ ɛɛ' ‑kei". 2 ‑Bo nyʋ jrʋ' se 'ʋn Sesi 'a dboi 'daa‑ mɔ 'de ɛ, ka 'ɩn nɩa Sesi 'a dboi, aomɔ 'je kan' 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' dɛ ao 'jea ‑aa Tʋ"bo Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ka 'ɩn nɩa ɔɔ' dboi ɛmɛ ‑to ɛ.

3 Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑jea 'ʋn 'wɔn i ‑tee' ɛ, dɛ 'ma 'tmʋa 'de ʋʋpʋ ‑pee, ɛmɛ ‑nao. 4 Aopʋ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ʋn 'mɔ nɩa Tʋ"bo 'a dboi ɛ, 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je aopʋ "ni ke diidɛ 'dbaa 'dee‑ ? 5 Ka Sesi 'a dboʋn jrʋ' o, ɔɔ' de'di ‑wi" o, Sefasɩ 'blea 'nynɔ ɛ, 'ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je Kletiɛn 'nynɔ 'ble ‑wɛe ka 'ma mua ʋ ke 'ma 'je kan' muu ? 6 ‑Aee' 'mɔ ke Banabasɩ mɔ ‑aa 'sʋ 'a sʋn 'e dbo nʋ ‑wɛe ‑a ‑je dɛ 'je ‑a ‑je dii ? 7 "soa‑wi" ‑a ‑fɔan' tʋ ɛ, nyʋ 'na ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ ‑kei" mɛ ʋʋa "duo 'ʋn ‑wɛe ʋʋa ‑tɩn' diidɛɛ‑ ? 'De nyɔ ‑ɔ ‑doa tu ‑wɛe ‑ɔ sea ɛɛ' 'jɔ di ‑ta ‑mɔ 'wlʋ ɛ‑ ? 'De nyʋ ‑ʋʋa ‑tea' bli' 'dei ɛ, bli 'a nyɩɩɛni mɛ ʋʋa sea 'naa ?

8 Dɛ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta, ɛ se 'e nyiɔtɔ' 'ɔ 'sʋ 'ʋn 'wlʋ, ɛ 'crɩɩɛ ‑ke 'de Moisɩ 'a kɛ' 'di. 9 Wlu ‑crɩɩa' 'de ɛɛ' kɛ' tu 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa :

Bli' ‑ɛɛ sʋʋan ‑ma ko ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛɛ' wɔn kpla' pooɛ.

‑Bo Kea 'da kan' 'ee, ‑mɛ bli 'a 'sʋ 'a ‑sɔɔn ɛɛ ‑tuu" ? 10 ‑Aee' 'de ‑aa 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'daa‑ kaan' ? Tɔ' ‑o, 'de ‑aa 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ ɛɛ' wlu tu 'crɩɩɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑tiɔnʋi ‑ɔɔ nʋa dbo ɛ, dɛ ɔ 'jea 'je 'de nya, ɛmɛ ɔ tba tɔ' "i. Nyɔ ‑ɔɔ sʋʋan ko ɛ, ɩa' 'jɔ ɔ 'jea 'je ɛ, ɩmɩ ɔ tba tɔ' "i. 11 Ka nyɔ ɔ poa ko 'de ‑kle' ɛ, 'kamɔ ‑a ‑tmʋ Kea 'a wlu 'de ao ‑pee, ‑wɛe ɛ cro 'jɔ 'de ao pɛe o. Dbo ‑a nʋa 'de aopʋ "klu ɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je ɛɛ' crɔn' 'je 'de aopʋ 'kwa 'de‑ ? 12 Dɩ Sesi 'a dbonʋʋn jrʋ' a 'jea aopʋ 'kwa ‑nɩ, Banabasɩ ke 'mɔ ‑apʋ mɔ ao 'jɩ "nyɩ 'de‑, 'kaa ‑a se aopʋ dɛ jrɛ' i ‑tee'‑. ‑A ‑bɛɛ' dɩ ‑wee' "wɔin ‑wɛe dɛ jrɛ' je 'e ‑aa 'kmʋ 'ʋn 'wlʋ 'de ɛ je Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ ‑je de kaan‑.

13 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dbo 'de Kea ‑gbu klaa" 'di tɛin" ɛ, ka ʋʋa' diidɛ ɛ 'wlʋa 'e Kea ‑gbu 'di ao se ɩ juoo‑ ? 'De nyʋ ‑a nʋa 'sraa ‑sadbo 'bo Kea "juɔi tɛin", ka ʋʋa' diidɛ ɛ 'wlʋa 'e 'sraa ‑sadɩ "klu, ao sɩ juo‑ ? 14 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de nyʋ ‑ʋʋa ‑tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. Tʋ"bo 'naa : Nyʋ ʋʋa 'tmʋʋa ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee ɛ, ʋʋpʋ ‑je ʋʋpʋ 'a 'kmʋ 'a ‑tɩ' ‑tu".

15 'Kaa 'mɔ ɛ, dɩ nyʋ 'jea 'ʋn "nyɩ 'de ɛ, 'ɩn se ɩa' jrɛ' nyɔ i ‑tee' due', 'de 'sbɛ 'ma ja aopʋ ‑ta, ɛ se ɩmɩ 'ma ‑tee' i ‑wɛe ao 'je 'ʋn "nyɩ nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ɩn 'je nʋ ɛ, ‑mɛ 'ma 'mɛa' "paa'. 'Ɩn se ɛ "inɩ nyɔ jrɔ' 'je 'ʋn 'ma kɛɛma' dɛ 'kwa ‑sa. 16 Dɛ 'ma 'tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, ɛ se ɛmɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ko‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' dbo ‑teeɛ 'ʋn kwa, 'ɩn 'je ɛ nʋ ‑o ka "o ka. ‑Bo 'ɩn se ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋ ɛ, 'ma muɛ "nmianyɔ 'kpaa'. 17 ‑Bo 'ɩn nʋ ɛɛ' dbo tu 'de pɛe 'dɔe 'ʋn ɛ, ‑mɛ muɛ ɛɛ' ‑kei" 'jea'. 'Kaa ɛɛ' dbo tu se 'o 'ma ‑cɛ" ‑kwlɩ" 'wlʋ, ‑bo 'ma se ɛ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ ‑teeɛ 'ʋn kwa, ɛmɛ ‑tɩ 'ma nʋ ɛ. 18 'De ‑mɛ 'ma ‑kei" 'de ɛ 'ja a‑ ? 'Ma ‑kei" mɛ ‑nɩ 'ɩn 'je nyʋ ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee 'tmʋʋ‑ foo" 'ʋn ‑wɛe 'ɩn se ʋʋpʋ dɛ jrɛ' i ‑tee' i.

19 'Ɩn ‑teɛ 'ma ‑cɛ" ‑pee. 'Ɩn se 'o nyɔ jrɔ' "jru nɩ‑, 'kaa 'ɩn nʋɛ 'ma ‑cɛ" nyʋ ‑wee' 'a "juɔi nʋʋi 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'de Sesi o "biie‑. 20 ‑Bo 'ɩn ke Suifʋ‑wi" ‑te i ɛ, ‑mɛ ka Suifʋi nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑, ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'de Sesi o "biie‑. 'De ‑mɛ 'kamɔ 'ɩn se 'o ʋʋa' kɛ' ‑sɔn nɩ‑. ‑Bo 'ɩn ke nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'o kɛ' ‑sɔn ‑te i ɛ, ka ʋʋa nʋa, 'kamɔ 'ma nʋ, ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'de Sesi o "biie‑. 21 'De nyʋ sea' kɛ' juo‑ ‑bo ʋʋ ke 'ma ‑a ‑te i ɛ, ‑mɛ ka ʋʋa nʋa, 'kamɔ 'ma nʋ, ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ ‑sea' 'o kɛ' ‑sɔn nɩ 'de Sesi o "biie‑. ‑Bo 'ma sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ɛ se ‑mɛ 'ma blaa Kea 'a kɛ' wɔin nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' 'ma 'jeɛ Klisɩ 'a kɛ' wɔn. 22 Nyʋ ‑ʋʋa Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' sea iku ɛ, ‑bo 'ɩn nɩ 'e ʋʋpʋ "klu ɛ, ʋʋ ke 'ma na', 'maa 'bɛɛ‑ 'ma ‑cɛi" 'bo ʋʋpʋ "jru kpɔ', ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'de Sesi o "biie‑. Ka "o ka nyɔ 'je ɔ nɩ ɛ, 'ɩn 'wɔɔn‑ ɔ ke 'ma ‑a na ‑tɩ 'mɛ, 'de ‑bo ɛ nɩ kan', ‑wɛe nyʋ pla 'e 'pʋʋa' 'je. 23 ‑Bo 'ma sea kan' nʋ 'de ‑pɔia" ‑tɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑mɛ 'ma ‑nɛ "diwan ‑nɩ 'e ɛ 'di ‑ke.

24 Ao 'je kan' 'mɛ ka nyʋ ‑ʋʋa plea ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tooa' i ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein a ple' ‑wɛe ʋʋ 'je pleea' 'a "jru kpa. 'Kaa nyɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ ‑ɔɔ kpa ɛɛ' "jru. 'Kamɔ ao 'je ple 'de ao 'je pleea' 'a "jru kpa ‑ke. 25 Nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa' i ɛ, dɩ jrɩ' ʋʋa' nʋ 'de dɛ "o dɛ 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ‑kei" 'je. ‑Kei" ʋʋa ‑pɔan i ‑nɛ ɛɛ' ‑kwle dooa' ‑tɩ. 'Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑kei" ‑aa ‑pɔan i ɛ, ɛ se dooa ‑ta 'ble. 26 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma ple 'ma mu nya, ‑ta 'ma mua 'ɩn juo 'o 'ɛ. 'Ma nyɔ tu ɛ, 'maa po kpiin' "jɛi woi. 27 'Kaa 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ma ‑cɛ" 'ɛ ku "wɔin, 'ɩn ‑sii ɛ wɔn, 'de 'mɔ ‑ɔɔ ‑tmʋʋa' nyʋ ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, nyʋ je 'ʋn ‑kɔ ‑pʋn" 'je, ‑wɛe 'ɩn je 'blʋɔ sie‑.

10

Dɩ ‑nʋʋa Israɛ‑kɔʋn "jrii ɩmɩ ‑je ‑a kplɩn tɔɔ‑

1 'Ma de'di ‑wi", ‑ta ‑a "bo ‑wi" ke Moisɩ a naa tɛin" dɩ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ɛ, ao po ɩ ‑kwlʋ o. Ʋʋ ‑wee' cɛɛn 'bo bue" ke 'tɔniɛ ‑saan wɔn 'mɛ, ʋʋ je ɛ 'je. 2 Bue" ʋʋ cɛɛan 'de 'ʋn o, 'tɔniɛ ‑saan ʋʋ cɛan o, ka nyʋa pooa "ni "jru 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ʋʋ ‑wee' 'wɔɔn‑ Moisɩ 'a 'bo ʋʋpʋ "jru kpɔ' nɩ ‑tɩ 'mɛ. 3 Diidɛ ‑wlʋa 'e Kea o, ʋʋ ‑wee' diɛ', ʋʋ je ɛ 'je. 4 "Ni ‑wlʋa 'e 'soa‑ 'di ɛ, Kea mɛ ‑nyɩɛ" ʋʋpʋ, ʋʋ ‑wee' 'nɛɛ ‑ke. 'Soa‑ ‑nɛ, ka ʋʋ‑pʋ a mua, 'kamɔ ɛɛ mu. Ɛɛ' 'soa‑ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa. 5 'Kamɔ ʋʋ 'jee‑ dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ "jriɛ‑ 'pepe, 'kaa ʋʋa' ‑tuu"‑tuu se 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'mɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei.

6 Dɩ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ‑nɩ ɩmɩ ‑je ‑a kplɩn tɔɔ‑ ‑wɛe ka dɩsaɩn nʋa' a pooa ʋʋpʋ pɛe "i ɛ, ‑a je kan' nɩ‑. 7 Ka ʋʋa' jrʋ' ‑gbɛɛa' kɔin "juɔi tɛin", ao 'bo kan' nʋɛ. Ka wlu ‑crɩɩa' 'da a, 'kamɔ ʋʋ nʋ ‑cɛɛn'‑. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Israɛ‑kɔʋn ‑wee' ‑teɛ i ‑wɛe ʋʋa di', ʋʋa 'na, 'sʋ ʋʋ ‑wee' sɔn 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋa dee.

8 ‑A ‑bo ‑aa ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ dɛ 'ɛ "jriitɩn dɛsaʋn "nyɩɛ, 'kamɔ nyʋ jrʋ' nʋ 'de ‑a "bo ‑wi" "klu tɛin" ‑wɛe ʋʋa' ‑kwlʋ 'sɔɔn "wlu taan (23 000) 'mɛ 'de 'wɩ due' 'di. 9 ‑A ‑bo Tʋ"bo i ‑tɩɛn', 'kamɔ ʋʋa' jrʋ' nʋ ‑wɛe ʋʋ 'mɛ 'bo sɛn 'ɛ wɔin". 10 Ao 'bo 'mii wluuɛ, 'kamɔ ʋʋa' jrʋ' nʋ tɛin" ‑wɛe Kea ‑sa ʋʋpʋ 'a ma" i.

11 Dɩ ‑nɩa 'mʋa‑, ɩ nʋʋɛ ʋʋpʋ "jrii 'mɛ ‑wɛe nyʋ 'jɩ ja ‑gbʋn. 'De ɩ 'crɩɩɛ ‑wɛe ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa 'e de 'bɔɔ‑ nɔ" 'di ɛ, ɩ 'je ‑a kplɩn tɔɔ‑. 12 Ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑nyna ‑sisi' ɛ, ‑mɛ ɔ ‑tu" ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ɔ je i‑ka. 13 Dɩ ‑ɩa nʋʋa aopʋ "jrii ‑wɛe ‑ɩa ‑tɩan' aopʋ i ɛ, ɩ se ɩa' ‑nɩ ka nɩ‑, ɩa nʋʋɛ nyʋ ‑wee' "jrii 'mɛ ‑ke. Kea 'a poo wlu fai", ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je aopʋ "i "tai‑ ‑wɛe dɩ ao sea "wɔin 'bɛɛ‑ ɩ 'je aopʋ i ‑tɩɛn'. 'Kaa ‑bo ɩa' dɩ tu a sea aopʋ i ‑tɩɛn' ɛ, ɛɛ muɛ ao 'kpɩ "nyɩa' ‑wɛe ao 'je ɩ tʋ o ‑fɔn', 'de ao 'je 'e ɩ 'di 'wlʋ.

Pɔo ‑saa Korɛntɩ Kea ‑gbu fɛn'

14 Dɩ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta 'ma ‑tɩ' kmaʋn‑, ɛ 'de mɛ ‑nɩ ao tɛɛn kɔin "juɔi ‑gbɛɛa' o. 15 Aopʋ 'ma wlua ‑pee ɛ, ao nɩ tɔ'di 'mɛ. Dɛ 'ma 'tmʋa, ao 'bɛɛ‑ ao 'je ɛ tɔ' inaa ‑wɛe ao 'je 'e ɛ 'dei 'wɔn. 16 Nmɔ ‑kaun ‑aa ‑dua" 'ʋn ‑wɛe 'de ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ‑aa poa Kea 'sɛ 'ee, ɛ se ‑a ‑ke Klisɩ 'a nymɔ 'je "i "sii‑ ‑wɛe "diwan 'je ‑a kpʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑aa sea kan' nʋʋ ? 'De ‑di'pɛn ‑aa cɛɛan i ‑wɛe ‑aa dia, ɛ se ‑a ‑ke Klisɩ 'a ku 'je "i "sii‑ koo‑ ? 17 ‑Jɛ ‑di'pɛn ‑aa dia ɛ nɩa due' koʋn ‑gbai ɛ, ‑mɛ ka "o ka ‑a ‑je ‑a ‑ti mɔ 'de ɛ, ‑a ma ‑gboo due', dɛ‑nʋɛ' ‑di'pɛn kpla due' mɛ ‑a ‑gble'.

18 Dɛ ‑ɛɛ nʋʋa 'de Israɛ‑wi" "klu tɛin" ɛ, ao po ɛɛ' ‑tɩ' ‑kwlʋ o. Nmi ʋʋa ‑saa 'sraa 'ʋn 'bo Kea "juɔi nyʋ ‑ʋʋa di ɛ, ʋʋ ke Kea "siiɛ "i. 19 ‑Bo 'ma sea kan' ‑mɔ 'da 'ee, ‑mɛ 'ɩn 'na kɔun nyʋ a ‑sa 'sraa‑ ʋʋa "nyɩa, ɛ ke ɛɛ' 'sraanmi ‑wee' nɩɛ dɛwɔn ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. 20 'Kaa nyʋ sea' Kea juo ɛ, 'srae‑ ʋʋa ‑sa, ʋʋa "nyɩ ‑siisaɩn, ʋʋa' "nyɩ Kea. 'De 'mɔ se ɛ "inɩ ao ke ‑siisaɩn 'je "i "sii‑. 21 Ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je Tʋ"bo 'a ‑kaun" 'di 'naa' 'wlʋ ‑wɛe ao 'je ‑siisaɩn 'a ‑kaun" 'di 'naa. 'De ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao ke Tʋ"bo 'je ‑tadue diia' 'wlʋ ‑wɛe ao ke ‑siisaɩn 'je ‑tadue dii‑. 22 ‑Aee' ‑aa ‑pɔn ‑a 'je 'e ‑siisaɩn o "biie‑ ‑wɛe ‑a ‑je Tʋ"bo 'a ‑kwlɛn "blo ‑saa ? ‑Aee' ‑a ‑kmai" ‑a je Tʋ"bo ‑sii ?

‑Aa nʋʋdɩ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑

23 Tɔ' ‑o, ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je dɩ ‑wee' "klein nʋ, 'kaa dɩ jrɩ' ‑nɩ 'e ‑wɛe ‑ɩa' nʋ ‑a 'dɔe "jrii. Nyʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je dɩ ‑wee' "klein nʋ ‑cɛɛn'‑, 'kaa ɩ ‑wee' 'a kuu kan' nyʋ 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' i. 24 Ao 'bo aoa' 'sʋ 'a 'dɔe i‑pɔɛn. 'Kaa dɩ ‑ɩ ‑jea ao ‑podɛi" 'dɔe "jrii nʋ ɛ, ɩmɩ ao 'je nʋ due 'due.

25 Nmi "o nmi ‑ɛɛ pleea 'bo 'dɔɔ ɔ, ao 'bɛɛ‑ ao 'jeɛ ‑tɩn' ao 'je ɛ di. Ao 'bo pɛe ipleeɛ ‑ta ɛɛ' nmi tu 'wlʋa ao 'bo ɛ i‑teeɛ' ɛ. 26 Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe 'ma 'da kan' ‑a, ɛmɛ ‑nɩ wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa : Kea mɛ ‑ble dɩ "klein ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ.

27 Nyɔ ‑sea' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑bo ɔ 'da ‑ʋn dɛdi ‑tɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑nɩɛ "i ‑ɩn ‑je 'e mu ɛ, ‑ɩn mu. ‑Bo ‑ɩn mu 'e 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo pɛe ipleeɛ, dɛ ɔ "nyɩa ‑ʋn 'sʋ ɛ, ‑ɩn di ɛ. ‑Ɩn ‑bo dɛ jrɛ' 'dei ‑tee' ɛ. 28 'Kaa ‑bo nyɔ jrɔ' 'na nmi ‑ma jia dia' ‑ta 'sraanmi ‑o ɛ 'wlʋɛ 'e kɔin bae'. ‑Bo ɔ 'da kan' a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo ɛ diiɛ 'de "ju ‑ɔ ‑saa ‑ʋn fɛn' ‑nɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' "ju tu ɛ, ɔɔ 'daa‑ 'sraanmi dia' dɛsaʋn 'bo ɔ ‑kwlɩ". 29 Ɛ se ‑ma ‑cɛ" 'ɛ tɔ' mɛ 'ma 'da nɩ‑, 'kaa tɔ' "ju ‑nɔ naa i 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑bɔ dɛ di ‑tɩ.

"Ko nyɔ jrɔ' ‑nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ 'na tɔ' nyʋ a naa i 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'je dɛ di ‑tɩ 'bɔɔ ? 30 ‑Bo 'ɩn po Kea 'sɛ‑ 'de diidɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ nyʋ 'je 'ʋn 'dei wluu 'de diiɛ ‑ɛɛ Kea 'ɩn poa 'sɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ?

31 Dɛ 'ma ‑sa "kpei 'de ‑mɔ 'ɔ jei tu ‑pee, ɛ ka : Dɛ "o dɛ aoa mua nʋa', ‑bo aoa sea dɛ di o, ‑bo aoa sea dɛ 'na o, ao nʋ ɩ ‑wɛe Kea 'a 'nynɩ 'je "i 'bɛ 'de aoa' ‑kɔ 'di. 32 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe aoa' nʋʋdɩ je nyʋ "maa. ‑Bo ɛ nɩ Suifʋi o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ sea' Suifʋ nɩ o, ‑bo ɛ nɩ Kea 'a ‑jei" naaʋn o, aoa' kplɩn 'bo nyɔ jrɔ' ‑jei" ‑siiɛ. 33 Ka 'ɩn na, 'kamɔ ao 'je na‑, 'ɩn se 'ma ‑cɛ" 'ɛ 'dɔe i ‑pɔn, 'kaa 'ma ‑pɔn nyʋ ‑wee' "klein 'a 'dɔe i 'de dɩ ‑wee' 'ʋn, ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je 'e Sesi o "biie‑, 'de ʋʋ 'je 'pʋʋa' 'je.

11

Ka nyʋ 'je Kea "juɔi ‑gbɛɛ' sʋn nʋ ɛ

1 Ka 'ɩn bla 'o Klisɩ 'a ‑kɔ 'de ɛ, ao bla 'o kan' 'ma ‑kɔ 'de ‑ke.

2 'Ma 'cɛ, 'ma poɛ ao ‑tɩ' o, dɛ‑nʋɛ' aoa poɛ 'ma nyʋ dɛtɔɔsʋn ‑wee' ‑kwlʋ o, ‑wɛe kplɩn 'ɩn sia aopʋ o ɛ, aoa nʋ ɩ.

3 'De dɛ 'ɩn nɩɛ "i ao 'jea ‑kwlʋ o po 'pepe ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ mɔ ‑ble "junmɔu ‑wɛe "junmɔu ‑te 'nynɔkpao' "jru kpɔ' i ‑wɛe Klisɩ 'a 'kmʋ nɩ 'e Kea 'kwa. 4 ‑Bo "junmɔu a sea Kea bae ‑wɛe wlu Kea poa 'bo ɔ ‑kwlɩ" ‑bo ɔɔ sea ɛ 'tmʋ ɛ, ɔ 'bo dɛ "jru blaa. ‑Bo ɔ nʋ kan' a, ‑mɛ ɔ se ɔɔ' "jrukpɔ' i ‑tei 'a ni' ‑te'. 5 'Kaa 'nynʋkpae' ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑bo ʋʋa sea ɩa' dɩ tu nʋ ɛ, ʋʋ bla dɛ "jru, ɛmɛ ‑nɩ ka ‑cɔɔn' ka. 'De ‑bo ʋʋ se dɛ "jru bla 'ja a, ‑mɛ ʋʋ se ʋʋa' "jrukpɔ' i ‑tei 'a ni' ‑te'. 'De 'nynɔkpao' ‑ʋ sea dɛ "jru bla a, ‑mɛ ka nyɔ ɔ 'wla "jru i, 'kamɔ ʋ nɩ‑. 6 'De ‑bo 'nynɔkpao' jrʋ' 'na ʋ se dɛ "jru blai ɛ, ‑mɛ ʋ 'wla "jru i. 'De ‑bo 'nynɔkpao' cɛn "mɩɩ snɩ' ‑wɛe ʋ 'je "jru i 'wla 'ee, ɛ nmɔ "jrii 'mɛɛ ? ‑Bo ɛ se "jrii nmɔ 'ja a, ‑mɛ ʋ bla dɛ "jru. 7 Dɛɛ‑tɩ "junmɔu 'a dɛ "jru blaa' sea "jrii nmɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea nʋɔ' 'de ɛɛ' ‑kooɔ' i 'ʋn, ‑wɛe ‑bo nyʋ ‑gbʋn ɔ ja 'sʋ ɛ, ka Kea 'bɛa "i nyʋ 'je ɛ juo‑. 'Kaa 'nynɔkpao' ‑mʋ ɛ, dɛ ʋa' kʋan nɩa 'ʋn mɛ ʋa to. 8 Ao 'je kan' 'mɛ, Kea 'wɔan "junmɔu nʋ‑tɩ ɛ, ɛ se ɔ 'o 'nynɔkpao' ‑pʋn" ‑sa, 'kaa 'nynɔkpao' mʋ ɛ, ɛ ‑sa 'o "junmɔu ‑pʋn" ‑wɛe ɛ nʋ. 9 'De Kea se "junmɔu nʋ 'de 'nynɔkpao' 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa ɛ nʋ 'nynɔkpao' ‑mʋ 'mɛ 'de "junmɔu 'a ‑tɩ' 'ʋn. 10 Ɛmɛ ‑tɩ 'de Kea 'a "soa‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'nynɔkpao' 'je dɛ "jru bla, ‑mɛ ka ʋ 'blea "jrukpɔ' i ‑tei, ɛmɛ ʋa to. 11 'Kaa 'ma de'di ‑wi", ‑apʋ ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ "siaa "i ɛ, ‑a se i ‑seea'. ‑Bo "nynunmai se 'kmʋ nɩ 'de ɛ, 'nynʋkpae' se 'kmʋ nɩi. 'De ‑bo 'nynʋkpae' se 'kmʋ nɩ 'de ɛ, "nynunmai se 'kmʋ nɩi ‑ke, 12 dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑je kan' 'mɛ, Kea ‑sa 'o "junmɔu ‑pʋn" ‑wɛe ɛ nʋ 'nynɔkpao'. 'De 'nynɔkpao' mʋ ‑ʋa ‑wlʋ "junmɔu‑. 'De dɛ ‑a ‑jea ‑kwlʋ o po ‑ke ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑ɛ ‑jea 'kmʋ nɩ ‑wɛe Kea sea nʋ, ‑mɛ se nɩ‑.

13 Aoa' ‑cɛ" 'kpa ‑gbʋn ɛ ja ao 'je ɛ 'je, ‑bo 'nynɔkpao' se dɛ "jru bla ‑wɛe ʋ 'je Kea bae 'ee, ɛ nɩ ka ‑cɔɔn' ka 'mɛɛ ? 14 Ka ‑bo "junmɔu 'ble "mɩɩ‑ ‑tɔɩn ɛ 'blea ‑tɩn' ɛ, 'blʋa‑ ‑wee' "klein juɩ'. 15 'Kaa ‑bo 'nynʋkpae' ‑wi" ‑mʋ 'ble "mɩɩ‑ ‑tɔɩn ɛ, ɛ nmɔ "jrii, ɛ nɩɛ ʋʋa' ‑cian" ‑o, dɛ‑nʋɛ' Kea "nyɩ ʋʋpʋ "mɩɩ‑ ‑tɔɩn 'mɛ ‑wɛe ɩ 'je ʋʋpʋ "jru ‑cri". 16 Dɛ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta, ‑bo nyɔ jrɔ' se 'o 'wɔn 'ja a, ‑mɛ dɛ ɔ 'jea ‑kwlʋ o po ɛ, ɛmɛ ‑nɩ kplɩn ‑a ‑ke Kea ‑gbi ‑wee' "klein a nʋa, ɩmɩ ‑nao.

Tʋ"Bo Sesi 'a diidɛ‑

(Matie 26.26-29 ; Makɩ 14.22-25 ; Luikɩ 22.14-20)

17 'De dɛ jrɛ' ‑nɩ 'o mu ke'wlɛ 'ɩn 'je aopʋ tɔɔ‑. ‑Bo ao 'kɩɩɛn "jrui ɛ, kplɩn aoa nʋa ɩa' kuu ba 'a dɩ i, 'kaa ɩa cɛn ba 'a dɩ. 'De ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn se aopʋ ‑tɩ' opoi. 18 Dɛ ‑jɛ 'ɩn 'wɔan tɛin" 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo aoa sea "jrui 'kɩɩɛn 'de Kea ‑gbu 'di, aoa ‑seea' 'ʋn 'ɛ. Dɛ ʋʋ 'tmʋa 'mʋa‑ 'ɩn 'je ɛɛ' jrɛ' tɔ' 'ʋn ɛ. 19 ‑Bo 'ʋn ‑seea' mɛ ‑nɩ aopʋ "klu mɔ 'ɔ ‑cɛ" ‑ke ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋa' pooa wlu fai" nyɔ ɔ muɛ ʋʋpʋ juua'. 20 ‑Bo ao 'kɩɩɛn "jrui ɛ, ɛ se Tʋ"bo 'a diidɛ mɛ aoa di ‑tadue nɩ‑. 21 'Kaa ‑bo ao 'kɩɩɛn "jrui 'sʋ ɛ, aoa di aoa' ‑nɛ dɛ 'mɛ due 'due 'sʋ jrɔ' 'ɔ diɛ, ‑wɛe 'mɩɩɛ‑ ɛ 'dba jrɔ', 'de jrʋ' a po nmɔ "jru. 22 ‑Bo ao 'je aoa' dɩ di ‑wɛe ao 'je aoa' nmɔ "jru po 'ee, ‑mɛ aoa' ‑te i 'de ao wɔiin" ? ‑Ɩɩn" ? Ao nɩɛ "i ao 'je Kea ‑gbu ‑flɛɛn ? ‑Aee' ao nɩɛ "i ao 'je nyʋ ‑sea' dɛ jrɛ' 'ble ‑tɩn' "i 'dbaa ? Dɛ ao nʋa 'mʋa‑ 'ee, ao nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ ɩa' ‑tɩ' o poo ? "Ɩɩn‑, 'ɩn se aopʋ ‑tɩ' opoi. 23 Dɛ‑nʋɛ' dɛ 'ɩn 'jea 'de Tʋ"bo 'kwa ɛmɛ 'ɩn tɔɔ aopʋ. Ka Tʋ"bo nʋa 'ʋn ɔɔ' diidɛ 'ɛ tɔɔsʋn 'ka ka : "Maʋwɩ ‑ɛ 'di ʋʋ 'jea 'e Tʋ"bo Sesi to ɛ, ɛmɛ ɔ "duo ‑di'pɛn 'ʋn, 24 'de ɔ po ɛɛ' Kea 'sɛ‑ ‑wɛe ɔ cɛɛn ɛ i, 'de ɔ 'na : 'Ma ku, 'ɩn toa 'e ‑ɛ ‑cɩan i 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ ‑o. Ao di ɛɛ' diidɛ tu jeejee ‑wɛe ao 'je 'ma ‑tɩ' ‑kwlʋ o po. 25 Ʋʋ ‑kɔa' dɛ dia' 'sʋ, ɔ "duo nmɔ ‑kaun 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɔ 'na : Nymɔ ‑nɛ, 'ma nymɔ ‑ɛ poa dbɛɛdɛ dee 'bo ao ke Kea 'nynɩ ‑o. ‑Sɔntɩ aoa mu ɛ 'naa' 'ja a, ‑mɛ ao po 'ma 'mɛ ‑tɩ ‑kwlʋ o. 26 Ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑tba' 'e ‑sɩanwɩ 'di ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa Tʋ"bo 'a dejia' a, ‑sɔntɩ aoa mua ‑di'pɛn ‑nɛ dia' ‑wɛe ao 'jea nmɔ ‑nɛ 'na a, ‑mɛ ka Tʋ"bo Sesi 'mɛa aoa' 'mɛa' ɛmɛ aoa 'tmʋ 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi.

27 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn nyɔ ‑ɔɔ mua Tʋ"bo 'a diidɛ dia' ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ' nymɔ 'na 'de ‑ɔ sea ɛɛ' ka nɩ ɛ, ‑mɛ ɔɔ ‑flɛɛn' Tʋ"bo 'a 'mɛa' 'mɛ, ‑wɛe ɔ po ɔɔ' ‑cɛ" dɛsaʋnʋi. 28 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' a, ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑jea Tʋ"bo 'a diidɛ di ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ' nymɔ 'na a, ɔ ‑gbʋn 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ʋn 'pepe ‑wɛe ɔ 'je ɛɛ' dɛ tu nʋ, 29 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ mua Tʋ"bo 'a diidɛ dia' ‑wɛe ‑ɔ ‑jea ɔɔ' nymɔ 'na 'de dɛ ‑ɛɛ 'mɛa' Sesi 'mɛa ‑ɔ sea 'e ɛ 'de juo ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ɔ ja ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa Kea 'a 'pee "jru. 30 Ɩa' dɩ tu mɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'wɛ‑ kpʋn nyʋ ‑tuu"‑tuu 'de aopʋ "klu, ‑wɛe jrʋ' nɩɩa‑, 'de 'pla 'mɛ. 31 'Kaa ‑bo ‑a ‑gbʋn 'de ‑aa ‑cɛ" 'ʋn 'pepe ‑wɛe ‑a ‑je Tʋ"bo 'a diidɛ diɛ, ‑mɛ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je ‑aa ‑cɛ" 'pee "jru ja‑. 32 'De ‑bo Tʋ"bo a sea ‑aa 'pee 'je ɛ, ‑mɛ ɛɛ ‑sa ‑a kplɩn 'kwai, ‑wɛe ɛɛ' 'pee je ‑a ‑ke nyʋ sea' Kea juo kpʋn.

33 'Ma de'di ‑wi", ‑jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑bo aoa sea "jrui 'kɩɩɛn 'de Tʋ"bo 'a diidɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ao fuo ba. 34 ‑Bo 'mɩɩɛ‑ ɛ sea nyɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɔ di dɛ 'de ɔ wɔin" ‑wɛe aoa' "jrui 'kɩɩan' je ao Kea 'a 'pee "jru ja.

Dɩ ‑jɩ ‑sia 'o ‑bo 'ɩn 'je ‑mɩ "kpei ‑sa a, ‑mɛ ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ o ‑wɛe.

12

‑Paan' Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ

1 'Ma de'di ‑wi", 'ɩn nɩɛ "i ao 'je ‑paan' Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ 'a tɔ' ‑tɩ juo‑. 2 Ao 'je kan' 'mɛ, ‑ta ao sea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je tɛin" ɛ, ao "taiɛ aoa' ‑cɛi", ‑wɛe ‑siɔn' poo ao 'srɛi 'de aoa ‑gbɛɛ' kɔin ‑ɩ sea wlu 'ble "juɔi. 3 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ juo 'pepe nyɔ Kea 'a ‑Suu a poa ‑je o ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je Sesi ‑soo' o poo‑. Nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je Sesi ɔɔ' 'Blei 'daa‑, ‑bo ɛ se Kea 'a ‑Suu mɛ ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn nɩɛ.

4 ‑Paan' Kea 'a ‑Suu a nʋa nyʋ "jrii i ɩa' kpɛ ‑tiɛi", 'kaa Kea 'a ‑Suu ‑mɛ nɩɛ due' koʋn ‑gbai'. 5 Tʋ"bo 'a dbo nyʋ a nʋa ɩa' kpɛ ‑tiɛi", 'kaa Tʋ"bo nyʋ a nʋʋa "juɔi ɛ, ‑mɛ nɩɛ due' koʋn ‑gbai'. 6 Kea 'a "ikmaa' 'a "jri "kpae' posʋn ‑tiɛi", 'kaa Kea due' koʋn ‑gbai' ‑nɛ, mɛ ‑ɛɛ nʋ dɩ ‑wee' "klein 'de nyʋ ‑wee' 'ʋn.

7 ‑Paan' Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ due 'due ɩ nɩɛ 'de nyʋ ‑wee' 'a 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. Kaa ɩa' "jri "kpae' posʋn se due' nɩ‑. 8 Kea mɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ jrʋ' tɔ' 'dinɩa' 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn, ɛɛ' ‑Suu due' ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ jrʋ' dɛ "jriijua' ‑wɛe dɩ ‑pa' 'kwla ʋʋ ju ɩ. 9 ‑Suu due' koʋn ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii ‑wɛe ʋʋ 'ble Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a 'kpɩ. Kea 'a ‑Suu due' ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii ‑wɛe ʋʋa 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑. 10 Ɛmɛ ‑ɛɛ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii ‑wɛe ʋʋa nʋ "ikmadɩ. Ɛmɛ ‑ɛɛ jaa nyʋ jrʋ' Kea 'a wlu 'kwa ‑wɛe ʋʋa ‑sɩ' wɔ ka ‑cɔɔn' ka‑. Ɛmɛ ‑ɛɛ po nyʋ jrʋ' tɔ'di ‑wɛe ʋʋa juo ‑sii 'a "kpei‑ ‑seea' ka. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe nyʋ jrʋ' a po wlu 'srʋ ʋʋ sea 'cɩan 'de ʋʋa 'tmʋ wlu Kea poa 'bo ʋʋ ‑kwlɩ" ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ke'wlɛ ‑wɛe nyʋ jrʋ' a juo ɩa' wlu tu 'a wɔ ‑sa ka. 11 Kea 'a ‑Suu ‑nɩa due' koʋn ‑gbai' ‑nɛ ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑wee' ɛɛ ‑gble' nyʋ ɛɛ' ‑paan' "jrii due 'due, ka ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa nɩa "i ɛ.

Ka nyiɔ 'ɔ ‑gboo nɩa, 'kamɔ Klisɩ nɩ‑

12 Ao 'je kan' 'mɛ dɩ ‑tba' 'o nyiɔ ‑pʋn" ɛ, ɩ ‑tiɛi". 'Kamɔ ɩ ‑ti ‑wɛe ɩ tba 'o ‑gboo ‑pʋn", 'kaa ɩ ‑wee' ma nyiɔ due'. Ka nyiɔ 'blea ‑pʋn" dɩ ‑tuu"‑tuu ɛ, 'kamɔ Klisɩ nɩ ‑ke. 13 ‑Ta ‑a pooa "ni "jru ɛ, ‑a ‑wee' "klein 'wɔɔn ‑a ‑ke Sesi 'a "i "sii ‑tɩ 'mɛ. Kea 'a ‑Suu ‑nɩa due' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑kpa Klisɩ 'a ‑pʋn" dɩ. ‑Bo ɛ nɩ Suifʋ‑wi" o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑nɩa kʋɔnpʋ‑ o, ‑bo ɛ nɩ nyʋ ‑tea ʋʋa' ‑cɛ" ‑pee o, ‑a ‑wee' "klein ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑a ma nyiɔ due', ‑Suu due' koʋn ‑gbai' mɛ ‑ɛ tba ‑a "ni wɔn.

14 Aoa 'jee, ɛ se 'dao‑ due' mɛ ‑ma' nyiɔ ɔ' ‑gboo nɩ‑, 'kaa dɩ ‑ɩ ma nyiɔ ɔɔ ‑gboo ɩ ‑tiɛi". 15 ‑Bo bʋ wlu ka 'de‑ ‑wɛe ɛ 'na : ‑Jɛ ka sʋn nɩa 'mɔ sea kan' nɩ ɛ, ‑mɛ 'ɩn se 'o nyiɔ ɔɔ' ‑gboo ‑pʋn" tba. ‑Bo ɛ 'da kan' 'ee, ‑mɛ ɛ se 'o nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑pʋn" tba ‑cɛɛn'‑ ? 16 'De ‑bo doun" wlu ka 'de‑, ‑wɛe ɛ 'na : ‑Jɛ ka "jriɛ‑ nɩa 'mɔ sea kan' nɩ ɛ, ‑mɛ 'ɩn se 'o nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑pʋn" tba. ‑Bo ɛ 'da kan' 'ee, ‑mɛ ɛ se 'o nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑pʋn" tba ‑cɛɛn'‑ ? 17 ‑Bo nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑wee' nɩ "jriɛ 'ɛ 'sʋ 'dee, ‑mɛ dbo doun" a nʋa ‑ɔ ‑je ɛ nʋ ɛ‑ ? ‑Bo nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑wee' nɩ doin" 'a 'sʋ 'e, ‑mɛ dbo 'mla a nʋa, ‑ɔ ‑je ɛ nʋ ɛ‑ ? 18 'Kaa ɛ se kan' nɩ‑. Dɩ "klein ‑tba' 'o nyiɔ ɔ' ‑gboo ‑pʋn" ɛ, Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑tuɩ" ‑teɩn due 'due ka ɛ nɩa "i ɛ. 19 ‑Bo ɛ nɩ 'dao due' koun ‑gbai' mɛ ‑ma' nyiɔ ɛ, ‑mɛ ‑ta ɔɔ' ‑gboo ‑kwɛi" ɛ‑ ? 20 Dɩ ‑tba' 'o nyiɔ 'ɔ ‑gboo ‑pʋn" ɩ ‑tiɛi" ‑mɔ, 'kaa ‑gboo ‑mɛ nɩɛ due' koʋn ‑gbai'. 21 "Jriɛ‑ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je kwa ‑pee wlu ɛ 'je nʋ : 'Ɩn se ‑ma ‑tea' ‑te. "Jru se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je bɩ ‑pee wlu, ɛ 'je nʋ : 'Ɩn se ɩa' ‑tea' ‑te. 22 "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. Dɩ "klein ‑ɩ ‑tba' 'o nyiɔ 'ɔ ‑gboo ‑pʋn" ‑wɛe ɔɔ blaa "jriɛ‑ i ɛ, ‑bo ɩ se 'o ɔ ‑pʋn" tba 'de ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'kmʋ nɩ‑. 23 'De nyiɔ 'ɔ ‑pʋn" dɩ ‑jɩ ɔɔ' 'jea dɛ 'ʋn ‑gbɛin' ɛ, ɔɔ ‑tuɛ" ‑mɩ 'a ‑tɩ' ɛ je jrɩ' ‑sii. nyiɔ 'ɔ ‑pʋn" dɩ ‑jɩ ɔ sea "inɩ nyʋ 'jea "jriɛ‑ 'jee ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ' ɔɔ ‑tu" ka ‑cɔɔn' ka. 24 'De nyiɔ 'ɔ ‑pʋn" dɩ ‑ɩa "jriɛ‑ 'jeea' sea ‑tɩn' 'ble ɛ, ɔɔ' ‑tu" ‑nɩ 'a ‑tɩ'. 'Kaa Kea nmae dɩ ‑wee' 'mɛ, ‑wɛe ɛ ‑tuɩ" 'o nyiɔ ‑pʋn", ‑wɛe ɩa' ‑jɩ nyɔ 'ɔ 'jea dɛ 'ʋn ɛ, nyʋ 'je ɩ ‑wee' 'a ‑tɩ' ‑tu". 25 Kea nʋ kan' 'mɛ, ‑wɛe nyiɔ ɔ' ‑gboo je 'ʋn ‑seea', 'de dɩ ‑ɩ ‑tba' 'o ‑gboo ‑pʋn" ɩ 'je ba 'a ‑tɩ' ‑tu" due 'due. 26 ‑Mɛ ‑bo 'dao‑ due 'a sea 'kle 'je ɛ, 'dae‑ ‑wee' ‑ke ɛɛ 'je ɛɛ' 'kle tu ‑ke. 'De ‑bo 'dao‑ due' nmɔɔɛ 'kwa a, ‑mɛ 'dae‑ ‑wee' ‑ke ɛɛ nʋ 'mʋa‑.

27 ‑Bo ɛ ‑tu" aopʋ mɔ ɛ, ao ma Klisɩ 'a ‑gboo, 'de ao nɩɛ ɔɔ' 'dae‑ ‑ke, jrɔ' 'bleɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑teɩn. 28 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke Kea ‑te' 'o nyʋ jrʋ' 'mɛ 'de Kea ‑gbu 'di ‑wɛe ɛ ‑te' ʋʋpʋ dbo kwa due 'due. Nyʋ ɛ ‑tea' 'o "i‑saa' nɔ" ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ Klisɩ 'a dboʋn‑. 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ʋʋa' kpɛ 'sɔɔn ‑nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn. Nyʋ 'a kpɛ taan ‑nʋ mʋ ‑ʋʋ ‑nɩ Kea 'a wlu wɔ‑saʋn. 'Bo ‑wi" ‑mʋ 'de ɛ, ɛ nʋɛ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a nʋ jrii' i. Ɛɛ' ‑Suu nʋɛ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ a 'bɔ 'wɛ‑, ɛ nʋɛ' ‑wɛe nyʋ jrʋ' a po nyʋ sʋn o, ɛ ‑te 'o nyʋ jrʋ' 'mɛ ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ juo nyʋ ‑je opo ka. ‑Wɛe ɛ nʋ nyʋ jrʋ' ‑paan' "jrii 'de ʋʋa po wlu 'srʋ, 'de ʋʋa 'tmʋ wlu Kea poa 'bo ʋʋ ‑kwlɩ" ɛ. 29 Nyʋ ‑wee' "klein se kan' Sesi 'a dboʋn nɩ‑, ʋʋ se kan' Kea 'a wlu 'kwajaaʋn nɩ‑. Nyʋ ‑wee' "klein se kan' Kea 'a wlu wɔ‑saʋn nɩ‑. Nyʋ ‑wee' "klein se kan' "ikmadɩnʋʋn nɩ‑. 30 Nyʋ ‑wee' "klein 'a 'bɔɔ‑ nyʋ 'a 'wɛ‑ kan'. Nyʋ ‑wee' "klein 'a po wlu 'srʋ kan'. Nyʋ ‑wee' "klein 'a ‑sa ɩa' wlu tu wɔ kan'.

31 Kea 'a ‑suu 'a ‑paan' ‑ɩ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɩmɩ ao 'je i‑pɔn. 'Kaa ‑Jeblʋ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɛ ‑siia dɩ ‑wee' ɛ, ɛmɛ 'ma jia ao tɔɔa'.

13

Nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑cɛɛn'‑

1 ‑Bo 'ma sea nyiɔpʋ‑ ke Kea 'a "soa‑wi" 'a wlu po mɔ 'de ɛ, ‑bo nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' se 'de 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ka diiɛn" ‑ɛɛ wlu 'dɩɩa foo" 'ʋn ‑wɛe dɛ jrɛ' sea 'e 'de nɩ nɩa, 'kamɔ 'ma wlu nɩ‑. 2 Dɩ ‑ɩa mua nʋʋa' 'de nya, ‑bo 'ma sea nɔ" nya sie ‑wɛe 'ma se ɩ 'tmʋ mɔ 'de ɛ, ‑bo 'ma sea 'e dɩ ‑pa' 'kwla ‑wee' 'dei 'wɔn ‑wɛe 'ɩn 'je dɩ ‑wee' "klein juo mɔ 'de ɛ, ‑bo dɛ ‑kwlɩ" ‑tea' nɩ 'de 'ʋn ‑wɛe 'ma sea crʋɩ ‑kwlin' ‑saa mɔ 'ɔ ‑cɛ", ‑wɛe nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' se 'de 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ 'ɩn se dɛ jrɛ' wɔn nɩ‑. 3 ‑Bo 'ɩn "duo 'ma 'bleedɩ ‑wee' 'ʋn ‑wɛe 'ɩn "nyɩ nɩɩa" nyʋ, 'de 'ma sea 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ 'de ‑mua 'a ‑ti' 'ʋn mɔ 'de ɛ, ‑bo nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' se 'de 'ʋn nɩ ɛ, ɛ nɩɛ dɛ foo" 'ma nʋ.

4 Nyɔ ‑kma nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ‑mɔ ɔ 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin, ɔ nmɔ 'di wɔn, dɛ 'ɛ poo ɔ pɛe "i, ɔɔ' "plin, ɔɔ' 'bɛɛ‑ ɔɔ' ‑cɛi", 5 ɔɔ' di nyʋ "jru i, ɔɔ' ‑pɔn ɔɔ' 'sʋ 'a 'dɔe i, ɔɔ' 'kpa 'cɛn ɔɔ' 'blee nyʋ 'dii i. 6 ‑Bo nyiɔ a sea ‑topin di ‑wɛe ɔɔ sea dɩsaɩn nʋ ɛ, ɛ se ɔɔ' 'mʋa‑ 'ble, 'kaa ‑bo tɔ' ‑tɩ kpa tʋ 'a "jru ‑wɛe ɔɔ nʋ 'mʋa‑. 7 Nyɔ ‑kma nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ‑mɔ 'ɔ ‑kɔɔ nyʋ 'a dɛsaʋn ‑kwlɔ ja, ɔɔ' 'je nyʋ dɛsaʋn 'ʋn, ɔɔ' wa nyʋ 'kpɩ "i 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ɔɔ 'bɛɛ‑ dɩ ‑wee' "klein "wɔin.

8 Nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' se isɔn‑ta 'ble. Nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe wlu Kea a poa 'o nyʋ ‑kwlɩ" nyʋ 'je ɩa' 'tmʋ‑tɩ 'bɔ. Nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' ‑wɛe wlu 'srʋ pooa' 'je i‑kwɛ‑, 'de dɛ "jriijua' 'je isɔn ‑ke. 9 Nɔ" ‑a ‑nɩa 'di ‑sɩan a, ‑a se dɩ ‑wee' "klein juo‑ ke, ɩa' 'pla mɩ ‑a ‑juo, Kea se dɩ ‑wee' "klein 'kwla ‑sa ke ɩa' 'pla mɩ ‑a ‑juo ‑wɛe ‑aa ‑tmʋ. 10 'Kaa ‑sɔntɩ Kea a mua dɩ ‑wee' "klein 'kwla ‑saa' 'de ‑a ‑pee ɛ, ‑mɛ ‑aa muɛ dɩ ‑wee' "klein jua'. 11 Aoa 'jee, ‑ta 'ɩn nɩɩa "ju ‑saan" a, ‑mɛ ka "ju ‑saan" a wlua, 'kamɔ 'ma wlu, ‑wɛe 'ɩn 'ble "ju ‑saan" 'a tɔ' inaasʋn. 'Kaa 'ɩn ‑kwɛɛ a nyiɔ ‑cɔɔn' 'sʋ ɛ, 'ɩn 'bɔ "ju ‑saan" 'a kplɩn o 'bode. 12 Dɩ ‑aa ‑gbʋan ja 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ɩ nɩɛ dɩ 'a ‑sii ‑o, ‑aa' 'jee‑ dɩ 'a 'jɔjri "jriɛ‑ ke 'pepe, ka nyɔ ɔ ‑gbʋan' "jɩɩan‑ ‑ɛɛ' 'jeai ‑gbɛin' 'di ɛ, 'kamɔ ɩ nɩ‑. 'Kaa nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia' a muɛ dɩ ‑wee' "jriɛ‑ 'jeea' 'pepe. 'De ‑sɩanwɩ 'di ɛ, dɩ jrɩ' ‑nɩ 'e ‑a se juo‑ ke 'pepe, 'kaa 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, ‑aa muɛ dɩ ‑wee' jua' 'pepe, ka Kea juua ‑aʋn 'pepe ɛ.

13 'De kaan ka la 'ja a, dɩ 'a kpɛ taan ‑ɩ sea isɔin ɛ, ɩmɩ ‑nɩ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke, dɛ tɔ' "itbaa' ke, nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' ke. Dɩ 'a kpɛ taan ‑nɩ ɩa' "jruojɔ mɛ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa'.

14

‑Paan' Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ

1 Ao ‑pɔn nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' i. ‑Paan' Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ, ao ‑pɔn ‑mɩ i ‑ke. Ɩa' ‑jɛ ao 'jea Kea i ‑tee' kpleiin, ɛmɛ ‑nɩ ɛ 'je aopʋ ɛɛ' wlu 'wɔn po ‑wɛe ao 'jɩ 'tmʋ 'de aoa' de'di ‑wi" ‑pee, 2 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ poa wlu 'srʋ ɔ sea 'cɩan a, ɔ se nyiɔ ‑pee wlu, 'kaa ɔɔ wluɛ Kea ‑pee. 'De dɛ ɔɔ 'tmʋa nyɔ jrɔ' 'ɔ 'wɔn ɛ 'mii, Kea 'a ‑Suu ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe dɩ ‑ɩ pa 'kwla ɔɔ 'tmʋ ɩ. 3 Nyɔ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋ ɩ ɛ, ‑mɔ ɔ wluɛ nyiɔpʋ ‑pee, ɔɔ kuuɛ ʋʋpʋ 'a dɩ i, ɔɔ ‑tuɛ" ʋʋpʋ 'snɩ ‑wɛe ɔɔ ‑tu" ʋʋpʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i. 4 Nyɔ ‑ɔɔ poa wlu 'srʋ ɔ sea 'cɩan a, ‑mɔ ɔ kuuɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ dɩ i, 'de nyɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa wlu Kea poa 'bo ɔ ‑kwlɩ" ‑mɔ ɔ kuuɛ Kea ‑gbu 'a dɩ i.

5 'Ɩn nɩɛ "i ao ‑wee' 'je wlu 'srʋ po ‑mɔ, 'kaa dɛ ‑jɛ 'ɩn nɩai" kplein, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'je aopʋ wlu ‑kwlɩ" po ‑wɛe ao 'jɩ 'tmʋ. Nyɔ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋɛ' ‑mɔ "bɛi ɔ je nyɔ ‑ɔɔ poa wlu 'srʋ ‑sii. 'Kaa wlu 'srʋ ɔɔ poa ‑bo ɔ ‑sɩ wɔ ‑wɛe ɩ 'je Kea ‑gbu 'dɔe "jrii nʋ ‑mɛ nmɔ "jrii. 6 'De kaan ka 'ma de'di ‑wi" 'ma ‑teeɛ' aopʋ i, ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ‑wɛe 'ɩn 'je wlu 'srʋ po 'de 'ɩn 'je aopʋ ‑pee wlu 'ee, ‑mɛ dɛ 'ma 'tmʋa 'ee, ɛɛ muɛ aoa' dɩ 'o "siaa' ? "Ɩɩn‑, ‑bo 'ɩn nʋ kan' a, ɛ se aopʋ sʋn o poi se. 'De ka ‑jɔ ‑bo 'ɩn nʋ ‑wɛe ‑ɛ ‑jea aopʋ 'a dɩ 'o "sii‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ Kea ‑sa 'kwla 'de 'ʋn ‑pee ‑wɛe 'ɩn jua o, wlu Kea poa 'bo 'ʋn ‑kwlɩ" o, dɛ 'ɩn 'jea aopʋ tɔɔ ke, ɩmɩ 'ɩn 'je 'tmʋ 'de ao ‑pee, ‑wɛe ‑ɩ ‑je aopʋ sʋn o po.

7 'Ma 'cɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑tɩ' "ipoo‑. Nyʋ ‑ʋʋa bla dɩ ka "kwi‑kweɩn ke ‑si' plʋ nɩa, ‑bo ʋʋ sɩ bla kpai‑ kpai‑ 'ee, ka nyʋ 'je ɩa' wlu 'a "kpei‑ ‑seea' sʋn nʋ ɛ‑ ? 8 'De ‑bo dɔ‑kleɛ 'ɛ wlu se 'pepe nɩ 'ee, nyɔ wɛ‑ ‑je tʋ ‑fɔndɩ nmae ɛ‑ ? 9 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑bo aoa sea wlu 'srʋ po ‑wɛe dɛ aoa 'tmʋa nyɔ jrɔ' 'ɔ 'wɔn ɛ 'mii 'ee, ka dɛ aoa 'tmʋa nyʋ 'je ɛɛ' juosʋn nʋ ɛ‑ ? 'Mɔ 'na ‑mɛ ka nyɔ ɔ wlua "jɛi woi, 'kamɔ ɛ nɩ o.

10 Wlu ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ka ɩa' kpɛ 'je ɩ ‑ti mɔ 'de ɛ, ɩa' ‑jɛ ‑sea' 'de 'ble ‑mɛ se nɩ‑. 11 'Kaa wlu nyɔ jrɔ' 'ɔ poa ‑bo 'ɩn se ɛɛ' wlu tu 'a po ka juo ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑ɔɔ poɛ ɔ nɩɛ nyɔ 'srʋ 'de 'ʋn "jri 'de, ‑wɛe 'mɔ nɩ nyɔ 'srʋ 'de ɔ "jri 'de ‑ke. 12 Aomɔ ‑ke ‑jɛ ao nɩɛ "i ‑wɛe Kea 'a ‑Suu 'jea ao 'kpɩ "nyɩ 'de ao 'jea dɩ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑jɩ ‑jea Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a dɩ ikuu, ɩmɩ ao 'je i‑pɔn ‑gblein' ‑wɛe ‑ɩ ‑je aopʋ isiie‑.

13 Nyɔ ‑ɔ poa wlu 'srʋ ɔ sea 'cɩan a, ɔ 'je Kea i ‑tee' ‑wɛe ɛ 'je ɔ ɩa' wɔ ‑saa' 'a ‑paan' "jrii nʋ ‑ke, 14 dɛ‑nʋɛ' ‑bo 'ma sea wlu 'srʋ po ‑wɛe 'ma sea Kea bae ɛ, ‑mɛ 'ma ‑suu mɛ ‑nɩ Kea baea', 'kaa 'ma tɔ' ‑mɛ se dɛ jrɛ' nʋ. 15 'De ‑mɛ ka ‑a ‑je nʋ 'ja a‑ ? ‑A ‑bɛɛ' ‑a ‑je Kea bae 'de Kea 'a ‑Suu ke ‑aa tɔ' 'ʋn. 'De ‑a ‑je ble 'de Kea 'a ‑Suu ke ‑aa tɔ' 'ʋn ke‑. 16 ‑Bo ɛ se kan' ‑mɔ nɩ, ‑mɛ ‑bo ‑ma sea Kea bae 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn ɛ, nyɔ ‑sea' ɛɛ' wlu tu juo ‑wɛe ‑ɔ nɩa 'o ɛ, ka ɔ 'je ‑Amɛ 'wɔnsʋn nʋ ɛ‑ ? Dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɩn ‑tmʋa 'de ‑ma Kea 'sɛpowlu‑ 'di ɛ, ɔ se ɛ 'mii 'wɔn. 17 ‑Ɩn ‑nmɔɔ wlu wɔn 'mɛ ‑ɩn je Kea 'sɛ po kpɩɩn‑ ‑mɔ, 'kaa ɛ se ɔɔ' dɩ ikuu‑.

18 Dɛ 'ma baea Kea 'de wlu 'srʋ ɛ ‑sia ao ‑wee' ɛ, 'ma poɛ ɛɛ' Kea 'sɛ‑. 19 'Kaa ‑bo 'ɩn nɩ 'e Kea ‑gbu 'di ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je wlu 'a kpɛ ‑mm" 'tmʋ 'de nyʋ 'jɩ 'mii 'wɔn ɛ, ɛ "paa', ɛ je 'ɩn po wlu 'srʋ ‑po ‑po ‑wɛe ɩ se nyɔ jrɔ' 'ɔ dɩ ikuu ‑sii.

20 'Ma de'di ‑wi", ao 'bo "nynumɩɩ" dɩ ‑cɩɛi" nʋʋɛ 'de aoa' tɔinaasʋn 'ʋn, ao juo dɩ 'a "kpei‑ ‑seea' ka. 'Kaa ‑bo ɛ ‑tu" 'e dɛsaʋn nʋ‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ka "nynupliiɛ nɩa, ao nɩ kan'. 'De ‑bo ɛ ‑tu" 'e dɩ "kpei‑ ‑seea' ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ao ‑kwɛ‑ɛ nyiɔpʋ 'mɛ 'bode. 21 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a kɛ' 'di, ɛ ka :

Tʋ"bo 'na : Nyʋ 'srʋ 'a wlu ke ʋʋa' wɔn mɩ 'ɩn 'je 'ʋn "duo‑ ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma 'cɛ nyʋ ‑pee 'tmʋʋ‑. ‑Bo 'ɩn nʋ ɛɛ' dɛ tu mɔ 'de ɛ, ʋʋ se 'ma wlu doin" o poi see.

22 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ wlu 'srʋ poa' ‑mɛ nɩɛ Kea 'a jrii' ‑o 'de nyʋ ‑sea' Kea juo 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛ se 'e nyʋ ‑jua Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑. 'Kaa wlu Kea poa nyʋ ‑kwlɩ" ‑wɛe nyʋ a 'tmʋa ‑mɩ nɩ 'e nyʋ ‑jua Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o, ɛ se 'e nyʋ ‑sea' Kea juo 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑.

23 ‑Bo Kea ‑gbu ‑wee' 'kɩɩɛn "jrui ‑tadue ‑wɛe ʋʋ ‑wee' 'je wlu 'srʋ poa' ‑pʋn" ‑te 'de ‑bo nyʋ ‑sea' ɛɛ' dɛ tu juo ke nyʋ ‑sea' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je pa 'de aopʋ "klu 'ee, ka ʋʋa mu 'daa' a‑ ? 'Mɔ 'na ʋʋa muɛ aopʋ sɩɩanʋʋn 'daa' o. 24 'Kaa wlu Kea poa 'bo aopʋ ‑kwlɩ" ‑bo ao ‑wee' a se ɛ 'tmʋ ‑wɛe nyɔ sea' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je o, nyɔ sea' ɛɛ' dɛ tu juo 'je 'de aopʋ "klu pa a, dɩ ɔɔ mua 'wɔan' a, ɩa muɛ nʋa' ɔ 'je 'e ɔɔ' ‑cɛ" pɛe o ‑gbʋn ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' dɛsaʋn "i juo‑, ‑mɛ dɩ ɔ 'wɔan ɩmɩ ‑ɩa mu ɔɔ' 'pee 'jea'. 25 Dɩ ‑pa 'kwla 'de ɔ pɛe o ɛ, ɩa muɛ "kpae' 'pɛɛan' ‑wɛe ɔ 'je ɛ juo. ‑Mɛ ‑ta ɔ nɩa ɔɔ muɛ 'kɔi‑ i "sia' ‑wɛe ɔ 'je Kea "juɔi ‑gbɛɛ'‑. 'De ɔ 'je wlu ka 'bo ao "juɔi ɔ 'je nʋ : Kea nɩ 'nɔ aopʋ "klu 'mɛ ‑cɛɛn'‑.

Kea ‑gbu 'a "i ‑teesʋn

26 'Ma de'di ‑wi", ‑ta 'ma jia ‑craa' la 'bo ka : ‑Bo ao 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ao 'je Kea ‑gbɛɛ' ɛ, ‑mɛ ‑paan' Kea 'a ‑Suu "nyɩa aopʋ ɛ, ao juo ɩa' ka. Jrɔ' 'ble 'dʋ ‑mɔ 'je ble, jrɔ' 'ble dɛ ‑mɔ 'je nyʋ tɔɔ‑, Kea po jrɔ' wlu ‑kwlɩ" ‑mɔ 'je 'tmʋ, jrɔ' 'ble wlu 'srʋ ɔ sea 'cɩan a, ‑mɔ 'je po ‑wɛe wlu 'srʋ ɔ poa, jrɔ' 'ble ɛɛ' wɔ ‑saɩn', dɩ "klein aoa mua nʋa' a, ka ɩ 'jea nyʋ 'a dɩ ikuu, 'kamɔ ao 'jɩ nʋ. 27 ‑Bo wlu 'srʋ poʋn ‑tuu" nɩ 'e aopʋ "klu ɛ, ‑mɛ nyʋ 'sɔɔn e taan mʋ ‑je wlu 'srʋ po due 'due, ‑wɛe nyɔ jrɔ' 'jɩ wɔ ‑sa. 28 'De ‑bo wlu 'srʋ wɔ‑sai se 'o nɩ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋa poa wlu 'srʋ ɛ, ʋʋ "mu wɔn 'de Kea ‑gbu 'di, ʋʋ 'beeɛ' ʋʋ ke Kea 'e wlu 'de ʋʋ pɛe o. 29 'De nyʋ Kea a poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɩ ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ 'beeɛ' ʋʋa' 'sɔɔn e taan 'je wlu due 'due, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋ ‑sia 'o ʋʋ 'je 'e dɛ ʋʋ 'tmʋa 'de ‑gbʋn. 30 'Kaa ‑bo nyɔ due' "si wlua' ‑wɛe Kea 'a ‑Suu 'je nyɔ jrɔ' ‑tea i dɛ tɔɔ 'de ‑mɔ 'je ɛɛ' 'tmʋa' ‑pʋn" ‑te ɛ, ‑mɛ ‑jɔ ‑saa "i ‑mɔ "mu wɔn, 31 dɛ‑nʋɛ' ‑bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ wlu Kea poa 'bo ao ‑wee' ‑kwlɩ" ɛ, ao 'beeɛ' ao 'jɩ 'tmʋ due 'due, ‑wɛe ao ‑wee' "klein 'je dɛ dee 'cɩan, 'de aoa' dɩ 'je iku‑. 32 Nyʋ Kea poa wlu ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɩ ɛ, ʋʋa' nyiɔjɔ 'beeɛ' ʋʋ 'je Kea 'a ‑Suu 'a wlu 'wɔɔn‑, 33 dɛ‑nʋɛ' Kea se ‑pua' ‑pua ‑pua' Kea nɩ‑. Ɛ nɩɛ kʋ pɩɛ' Kea ‑o.

Ka ɛ nɩa 'de Kea ‑gbi ‑wee' "klein 'dii ɛ, 'ka ka : 34 'Nynʋkpae' ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ ‑te 'tɩɩn 'de Kea ‑gbu 'di, ʋʋ 'bo wlu 'ʋn "duɛ 'demu. 'Kaa ʋʋ jaa "jru ja, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Kea 'a kɛ' 'di. 35 'De ‑bo ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je dɛ jrɛ' i ‑tee' ɛ, ‑mɛ ʋʋ ‑tee ʋʋa' kʋan i 'de ‑gbɛin", dɛ‑nʋɛ' ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ ‑wɛe 'nynɔkpao' 'je wlu 'ʋn "duo‑ 'de Kea ‑gbu 'di. 36 ‑Aee' 'de aopʋ o 'demɔ Kea 'a wlu 'wlʋʋ‑ ? ‑Aee' aoa' 'sʋ ‑wɔn Kea 'a wlu ‑nɛɛ ?

37 ‑Bo nyɔ 'na ɔ nɩɛ Kea 'a wlu 'kwajaai, ‑wɛe ɔ 'na Kea 'a ‑Suu 'a ‑paan' ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɩ 'ma 'crɩa ‑wɛe 'ma pooa ao ‑jei" ‑ta, ka ɩ nɩa Tʋ"bo 'a kɛ', ɔɔ mu ɩ jua' 'pepe. 38 Dɛ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑ta, ‑bo nyɔ 'na ɔ se 'o 'wɔɔn‑ ɛ, ‑mɛ nyʋ 'bo ɔɔ' wlu doin" o pooɛ ‑ke.

39 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, 'ma de'di ‑wi", dɛ ao 'jea i‑pɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'je ao wlu 'wɔn po ‑wɛe ao 'je ɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee. Nyʋ ‑poa' wlu 'srʋ ʋʋ sea 'cɩan a, ao 'bo ʋʋpʋ ‑je de kaan. 40 Dɩ "klein aoa nʋa, ao nʋ ɩ ka ‑cɔɔn' ka, ‑wɛe ɩ 'je "i ‑tee.

15

Klisɩ 'a "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ

1 'Ma de'di ‑wi", ‑pɔia" ‑tɩ 'ɩn 'tmʋa aopʋ ‑pee tɛin" 'de‑, ɛmɛ 'ma ‑pɔn 'ɩn 'je aopʋ ‑kwlʋ o poo‑. Ɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu ɛ, ao kpʋʋn ɛ sɩn 'sɔɔn, ao po 'sɩn 'de ɛ 'ʋn, 'de ao nyna ‑sisi'. 2 Ka 'ɩn 'tmʋ ɛ 'de ao ‑pee, ka 'ɩn "sia 'nynɩ ‑bo ao nʋ kan' a, ‑mɛ aoa muɛ 'pʋʋa' 'jea' ‑cɛɛn'‑. 'De ‑bo ɛ se kan' ‑mɔ nɩ ɛ, ‑mɛ aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se 'de 'ble.

3 Dɛ 'mɔ 'cɩan ɛmɛ 'ɩn tɔɔ aopʋ‑. 'De ɛɛ' ‑tajɔ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ 'mɛɛ 'de ‑aa dɩsaɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Kea 'a 'sbɛ 'di. 4 Ɔ nmae ɔ i ‑wɛe ɔ sɔn "kunyɩɔ' 'de 'wɩ 'a taan ‑nɛ 'di, 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de Kea 'a 'sbɛ 'di. 5 Ɔ sʋan "kunyɩɔ' ɛ ɔ to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ 'de Sefasɩ ‑pee ‑wɛe klai" nynuu ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'jee‑ ɔ "jriɛ‑ ‑ke. 6 'Bo ‑mɛ 'de, ‑aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ cɛan kmɛ' ‑mm" "kpei ‑tie" ɛ, ɔ to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ 'de ʋʋ ‑pee ‑ta ‑due. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jee' ɔ "jriɛ‑ ‑nʋ, ʋʋa' 'pla 'mɛɛ, 'kaa ʋʋa' ‑tuu"‑tuu nɩɛ 'kmʋ ke. 7 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ɔ to ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ 'de Sakɩ ‑pee ‑wɛe ɔɔ' dboʋn ‑wee' "klein 'jee‑ ɔ "jriɛ‑. 8 ‑Mɛ 'wlʋ 'o ‑jei" la kpɩɩn‑ ‑wɛe 'mɔ 'jee ɔ "jriɛ‑ de 'bɔɔ‑ nɔ". Ka "ju ‑ɔ sea ku ‑wɛe ‑ɔ ‑wlʋa nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. 9 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn se dɛwɔn nɩ 'de Sesi 'a dboʋn "klu. 'Ɩn se ɔɔ' dboi 'a 'daa‑ ka nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' tɛin" ɛ, 'ɩn ‑tuɛ" Kea ‑gbu kle ‑tu ‑tu 'de‑. 10 'Kaa dɛ 'ɩn nɩa 'ʋn ‑ta, 'saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn nɩ ɛ 'ʋn. Ɛɛ' 'saaʋn tu se idooa‑, 'ɩn nʋɛ dbo 'ɩn je Sesi 'a dboʋn ‑wee' "klein ‑sii. 'Kaa ɛ se 'mɔ ‑mɔ ɔ ‑nʋ' ɛɛ' dbo tu nɩ‑, ɛ Kea 'a 'saaʋn ɛ nʋa 'ʋn "jrii mɛ ‑po 'ʋn sʋn o. 11 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'jaa, ‑bo ɛ nɩ 'mɔ o, ‑bo ɛ nɩ ʋʋpʋ o, ɛ se ‑tɩ' kɔn‑. Dɛ kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ‑aa ‑tmʋa ɛmɛ ‑nɩ Sesi 'a "kunyɩɔ' sɔn ‑tɩ. 'De ɛmɛ aomɔ 'jea 'o tɔ' 'ʋn ‑ke.

‑Aa "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ

12 'De ka Klisɩ sɔan "kunyɩɔ' ‑bo ɩa' ‑tɩ' a sea 'tmʋʋɛ ‑ta "o ‑ta 'ee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ nyʋ jrʋ' nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe ʋʋ 'na "kunyɩɔ' sɔan' se nɩ ɛ‑ ? 13 'De ‑bo "kunyɩɔ' sɔan' se nɩ ɛ, ‑mɛ Klisɩ foo" 'sʋ se "kunyɩɔ' sɔn ‑ke o. 14 'De ‑bo Klisɩ ‑mɔ se "kunyɩɔ' sɔn 'ja a, ‑mɛ dɛ ‑aa ‑tmʋa se 'de 'ble, ‑mɛ aoa' dɛ tɔ' 'ʋn 'jea' se 'de 'ble ‑ke, ɛ nɩ dɛ foo" ‑o. 15 ‑Bo ɛ nɩ tɔ' ‑tɩ ‑wɛe 'mɛʋn se "kunyɩɔ' sɔin 'de ɛ, ‑mɛ Kea se Klisɩ "kunyɩɔ' ‑sa ‑ke. ‑Bo Kea se Klisɩ "kunyɩɔ' ‑sa 'de ɛ, ‑mɛ ‑a ‑tuu" ɛ Kea sɩ "kpei‑, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑wlu ka 'de nyʋ ‑pee ‑a ‑na : Kea ‑sa Klisɩ "kunyɩɔ'. 16 'De ‑bo 'mɛʋn ‑mʋ se "kunyɩɔ' sɔin 'ja a, ‑mɛ Klisɩ foo" 'sʋ se "kunyɩɔ' sɔn ‑ke. 17 'De ‑bo Klisɩ ‑mɔ se "kunyɩɔ' sɔn ɛ, ‑mɛ aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nɩɛ dɛ foo" 'a 'jɔ ‑o. ‑Mɛ ao nɩɛ 'e aoa' dɩsaɩn 'di ke. 18 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa ʋʋ bluɛ "ni ‑tun. 19 ‑Bo ɛ ‑tu" 'de 'kmʋ "kpeidɩ 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ ‑a ‑tbaa' Klisɩ tɔ' "i ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ "nmianyʋ ‑o 'de nyʋ "klu.

20 'Kaa kaan ka Kea ‑sa Klisɩ 'de 'mɛʋn "klu 'mɛ, ‑wɛe ɛ jɔ 'kmʋ de, ɔmɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ' ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je "kunyɩɔ' sɔn 'bo ɔ 'de. 21 Ka 'mɛa' jiia 'de nyɔ due' 'ʋn ‑wɛe ɛ 'kpa 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, 'kamɔ "kunyɩɔ' sɔan' jii 'de nyɔ due' 'ʋn ‑ke. 22 'De ka nyʋ ‑wee' "klein nɩa Adam 'a "nynuu‑ ‑wɛe 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ʋʋ ‑wee' a 'mɛa a, 'kamɔ nyʋ ‑ke Klisɩ "sia "i ʋʋa mu 'kmʋ de jia' 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn. 23 'Kaa jrɔ' 'bleɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑tɔn, Klisɩ mɔ ‑saa "i ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ', 'de ‑sɔntɩ ɔɔ mua de jia' a, ɛmɛ nyʋ ‑nɩa ɔɔ' nyʋ 'je "kunyɩɔ' sɔn ‑ke. 24 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'kmʋ a muɛ ‑kwɛa'. 'De ‑sɔntɩ Klisɩ a mua tʋ 'a "jru kpaa' 'bo "ikmadɩ ke nyʋwɔn‑siidɩ ‑wee' "klein "kpei ɛ, 'bomɔ ɔɔ mu ɔ "Bo Kea Tʋ"bodɛ ‑wee' "klein "nyɩa', 25 dɛ‑nʋɛ' ɔ 'je 'nynɩ 'wlʋ ‑o mamaʋ 'sʋ ɔ 'je ɔɔ' tʋnyʋ ‑wee' "klein ɔɔ' bʋ ‑sɔn ku 'ʋn nʋ. 26 Ɔɔ' tʋnyʋ 'a de 'bɔɔ‑ ‑nɔ ‑ɔɔ mua isɔan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'mɛa'. 27 Tɔ' ‑o, ka ɛ 'crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, 'kamɔ ɛ nɩ ‑cɛɛn'‑. Wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa : Kea ‑tuɛ" dɩ ‑wee' "klein 'de ɔ bʋ ‑sɔn. ‑A ‑je kan' 'mɛ 'pepe Kea ‑ɛ ‑tua" dɩ ‑wee' "klein 'de ɔ bʋ ‑sɔn ɛ, ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa sie 'o 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nyɩ" ɔ "ikmaa'. 28 ‑Bo dɩ ‑wee' "klein jaa "jru ja 'de Kea 'a "Ju ‑pee 'sʋ ɛ, ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'je "jru ja jaa 'de ɔ "Bo ‑ɔ ‑te' ɔ dɩ ‑wee' "klein kwa ‑pee ‑ke. ‑Wɛe Kea 'je dɩ ‑wee' "klein 'ʋn nɩ, 'de ɛ 'je dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ' nɩ‑.

29 Ao naa tɔ' i ke, ‑bo 'mɛʋn se "kunyɩɔ' sɔin 'dee, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa pooa "ni "jru 'de 'mɛʋn 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, dɛɛ‑tɩ ʋʋa nʋ kan' a‑ ? Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ mɔ'ɔ ‑cɛ" ke ɛ, dɛ ʋʋa nʋa 'mʋa‑, ɛ se 'de 'ble. 30 ‑Bo 'mɛʋn se "kunyɩɔ' sɔin 'de ɛ, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ‑apʋ mɔ di 'mɛa' 'wɔin‑ 'de nɔ" "o nɔ" 'di ɛ‑ ? 31 'Mɔ aoa 'jea i ɛ, 'ɩn ‑teɛ 'mɛa 'a kein"ke 'de 'wɩ "o 'wɩ ‑wee' 'di. 'Ma de'di ‑wi", ka 'ma 'tmʋ ɛ, kɛ' nɩ ‑cɛɛn'‑. ‑Wɛe aopʋ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Blei Sesi Klisɩ 'a nyʋ ɛ, dɛ 'ma poa ‑tuosʋn de 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ka 'ma 'tmʋ ɛ, kɛ' nɩ ‑cɛɛn'‑ ‑ke. ‑Tɩ' 'a kpɛ 'sɔɔn 'ɩn 'tmʋa ɩ ‑wee' nɩɛ tɔ' ‑tɩ ‑o. 32 ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'bo Efɛsɩ tɛin" ɛ, 'ɩn ke kpʋʋnmi ‑fɔn' ‑fɔn ‑fɔn. ‑Bo ɛ nɩ 'e nyiɔtɔ' 'ʋn mɔ 'ɩn nʋʋ ɛɛ' dɛ tu 'ee, ‑mɛ dɛ 'ɩn 'je 'o ‑mɔ 'je ɛ‑ ? ‑Bo 'mɛʋn se "kunyɩɔ' sɔin ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ dɛ ‑nʋa' ‑a 'tʋn ɛ, ‑aa' nʋ ‑mɛ 'ja a‑ ? ‑Mɛ ka "nɩɩa ‑ɛ ‑pooa 'da a, ‑a nʋ kan' ɛ 'na :

‑A di ‑a ‑na 'de ‑sɩanwɩ 'di, dɛ‑nʋɛ' ‑aa muɛ 'mɛa' ‑klae"‑.

33 Ao 'bo aoa' ‑cɛ" 'srɛ ipooɛ, nyʋ ‑ʋʋa kplɩn nynia "jrii ‑bo ʋʋ ke aoa sea na a, ʋʋa' kplɩn saɩn a muɛ aoa' kplɩn 'dɔe dooa' see. 34 Ao ji 'o ‑jei" de, ao 'bo dɛsaʋn nʋɛ. Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋ se Kea juo‑. Wlu ‑jɛɛ ‑mɛ 'bleɛ aoa' ‑tɩn'.

'Kmʋ dee ke ku dee ke

35 Nyɔ jrɔ' 'beeɛ' ɔ 'je wlu ka ɔ 'je nʋ : Ka 'mɛʋn ‑mʋ 'je "kunyɩɔ' sɔn sʋn nʋ ɛ‑ ? 'De ku ‑jɛ ʋʋ 'je 'ble ɛ‑ ? 36 ‑Ɩn ‑gbʋn ka ‑ma nyiɔ tu sea tɔ'di nɩ ɛ ! ‑Bo ‑ɩn po tu jɔ ‑klu' ɛɛ' ‑sɔan 'sʋ ɛɛ jea mɛɛ ? 37 'De tu jɔ ‑ɩn poa 'e ‑klu' ɛ, ɛɛ' 'kɔun" ‑ɛɛ mɛa ɛ ke ɛɛ' 'jɔ ‑ɩn poa 'e ‑klu' se dɛ due' nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kpou" jɔ "kpaan o, ‑bo ɛ nɩ tu "o tu 'a 'jɔ o, dɛ "o dɛ ɛ 'je nɩ ɛ, ɛɛ' "kɔun ‑ɛɛ mɛa ɛ ke ɛɛ' 'jɔ ‑ɩn poa 'e ‑klu' se dɛ due' nɩ‑. 38 Kea mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ku, ka ɛmɛ nɩa "i ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ ‑wɛe tu jɔ ‑wee' "klein 'ble ɩa' ‑nɩ ku due 'due.

39 Dɩ "klein ‑nɩa 'kmʋ ɛ, ɩa' ‑sɩɩɛn' se due' nɩ kan'. Jrɛ' nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka, jrɛ' nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka. nyiɔ 'ɔ ‑nɛ ‑sɩɩɛn' nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka, 'kwla 'dinmi 'a ‑nɩ ‑sɩɩɛn' nɩɛ ɛɛ' ‑nɛ ka. Nʋʋɩ 'a ‑sɩɩɛn' o, ‑smii'a ‑sɩɩɛn' ‑seea' "kpei‑. 40 Dɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'bleɛ ɩa' ‑nɛ nɩsʋn, ‑wɛe dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'ble ɩa' ‑nɛ nɩsʋn. Dɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'bleɛ ɩa' ‑nɛ "jriinmɔsʋn, ‑wɛe dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'ble ɩa' ‑nɛ "jriinmɔsʋn. 41 'Jrʋ 'bleɛ ɛɛ' ‑nɛ fansʋn ‑wɛe 'cʋ 'ble ɛɛ' ‑nɛ fansʋn, 'de 'cʋ‑sɩɩn 'ble ɩa' ‑nɩ fansʋn ‑ke, ‑wɛe 'cʋ‑sɩɩn foo" 'sʋ 'a fansʋn ‑seea' "kpei‑.

42 Ka tu jɔ nyʋ a poa 'de ‑klu' ɛ ke ɛɛ' 'kɔun" ‑seea' "kpei ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo nyɔ 'mɛ ɛ, ka tu jɔ nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. ‑Bo nyʋ po ɔ 'e "klu ɛ, ɔɔ ‑sɔan'. 'Kaa ‑sɔntɩ Kea a mu ɔ "kunyɩɔ' ‑saa' a, ku ɔɔ mua 'blea' ɛ se ‑sɔan i 'bode. 43 ‑Ta nyʋ a poo ɔ 'e ‑klu' ɛ, ɔɔ' "ku se 'je ka nɩ‑, ɔ se 'kpɩ 'ble, ɔɔ' ‑suua' i. 'Kaa ‑bo ɔ sɔn "kunyɩɔ' ɛ, ɔɔ nmɔ "jrii, ‑wɛe ɔɔ 'ble 'kpɩ. 44 ‑Ta nyʋ a nmae ɔ i ɛ, ‑mɛ ɔ 'bleɛ 'blʋku. 'Kaa ‑bo ɔ sɔn "kunyɩɔ' ɛ, ɔɔ muɛ jaʋn 'di ku 'blea'. ‑Bo 'blʋ ku nɩ ɛɛ' ‑nɩ ka a ‑mɛ ku dee ‑jɛ Kea 'a ‑Suu a "nyɩa nyʋ ɛ, ‑mɛ 'je ɛɛ' ‑nɛ ka nɩ ‑o ‑ke. 45 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa : Adam ‑ɔ ‑nɩa "i‑saanyiɔ Kea nʋa ɔ nɩɛ nyiɔ ‑o ‑wɛe Kea po ɔ 'kmʋnɩfeeɛ' 'mla, 'de ɔ nɩ 'kmʋ. 'Kaa Adam ‑jɔ ‑bɔɔa' de ‑ɔ ‑jia' ɔ nɩɛ ‑Suu ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ 'kmʋnɩa' dee ‑o. 46 Ɛ se ‑Suu 'a ‑nɛ dɩ mɩ ‑saa "i ‑ɩ ji nɩ‑, 'kaa ɛ nɩ 'blʋ ku 'a dɩ mɩ ‑saa "i, ‑wɛe ‑Suu 'a ‑nɩ dɩ 'bɔɔ‑ de. 47 "I‑saanyiɔ Kea nʋa ɔ 'wlʋɛ 'e 'blʋ 'ʋn, ‑mɛ ɔ nɩɛ 'blʋa 'a dɛ ‑o. ‑Jɔ ‑tba' 'o ɛ, ‑mɔ 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di. 48 "Ju Kea "dua 'blʋ 'ʋn ‑wɛe ɛ nʋa ɔmɔ ‑ke nyʋ ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ‑kooɔ'‑. 'De ka "ju ‑wlʋa 'e jaʋn 'di nɩa, 'kamɔ nyʋ ‑nɩa 'e jaʋn 'di nɩ‑. 49 'De ka ‑a ‑ke "ju ‑ɔ ‑wlʋa 'e 'blʋ 'ʋn ‑kɔɔa' a, 'kamɔ ‑a ‑ke ‑jɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di a mu ‑kɔɔa' ‑ke.

50 'Ma de'di ‑wi", dɛ 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea 'tmʋ, ɛ ka : nyiɔ 'ɔ ku ‑jɛ 'blʋ nʋa, ‑wɛe ‑ɛ ‑blea ‑sɩɩɛn' ke nymɔ ɛ, ‑mɛ se 'e Kea 'a 'kmʋ dee 'ʋn pai. Dɩ ‑a mua ‑sɔan' a, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je dɩ sea' ‑sɔan' ‑ta 'ble 'kpa.

51 'Ma 'cɛ, ao po doin" i 'ma jiɛ dɛ jrɛ' 'kwla ‑saa' 'de ao ‑pee. Ɛɛ' dɛ tu mɛ ‑nɩ ‑a ‑wee' "klein se 'mɛi kan', 'kaa ‑a ‑wee' "klein a muɛ fai" pooa' 52 'de "jriɛ‑tɛ due' koʋn ‑gbai' 'di, nɔ" ‑ɛ 'di de'bɔɔ‑ dɔ‑kleɛ a mua wlua' a. ‑Bo dɔ‑kleɛ ‑nɛ wlu 'sʋ ɛ, 'mɛʋn a muɛ "kunyɩɔ' sɔan' ‑wɛe ʋʋ 'je ku ‑ɛ sea' ‑sɔan' ‑ta 'ble 'je. 'De Kea 'je ‑a ‑wee' "klein fai" poo‑. 53 ‑Aa ku ‑ɛɛ mua ‑sɔan' ‑ta, ‑mɛ 'je fai" pooɛ ‑o, ‑wɛe ‑a ‑je ku ‑ɛ sea ‑sɔan i 'ble. ‑Aa ku ‑ɛɛ ‑mɛa ‑ta, ɛ 'je fai" pooɛ ‑o, ‑wɛe ‑a ‑je ku ‑ɛ ‑sea' 'mɛi 'ble.

54 ‑Sɔntɩ dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɩa mua nʋʋa' a, ‑sɔntɩ dɩ ‑a mua ‑sɔan' ɩa mua fai" pooa' ‑wɛe ɩ 'jea dɩ ‑sea' ‑sɔan' ‑ta 'ble 'kpa, 'de dɩ ‑ɩa mua 'mɛa' ɩa mua fai" pooa' ‑wɛe ɩ 'jea dɩ sea' 'mɛ ‑ta 'ble 'kpa a, 'bomɔ wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di tɛin" ɛɛ mu 'o nynia'. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

'Mɛa' sɔn i, ɛ bluɛ "ni ‑tun 'bode. 'Kmʋnɩa' kpa tʋ 'a "jru 'mɛ. 55 'Mɛa' se tʋ 'a "jru kpai 'bode 'bo 'kmʋnɩa' "kpei. 'Oo 'mɛa', ‑ma "ikmaa' ‑ɛɛ kpʋan nyʋ ‑kwlʋ ‑mɛ 'de ɛ 'bode ɛ‑ ?

56 'Mɛa 'a "ikmaa' 'wlʋɛ 'e dɛsaʋn 'ʋn. 'De ‑bo dɛsaʋn 'a "ikmaa' 'je "blo 'wlʋ ɛ, ‑mɛ kɛ' mɛ ‑ɛɛ ‑sɛ "blo. 57 'Kaa Kea 'sɛ‑, ɛmɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑aʋn Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑wɛe ‑a kpa tʋ 'a "jru 'de dɛsaʋn "kpei 'de ɔ 'ʋn.

58 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ma de'di ‑wi", aopʋ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn kma, ao nyna ‑sisi', ao 'bo ‑kwlin' 'wlʋɛ, ao nʋ Tʋ"bo 'a dbo, ao 'je nya mu. ‑Bo ao ke Tʋ"bo "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ dbo aoa nʋa, ɛ se dbo foo" nɩ‑.

16

'Wɛi ʋʋ ‑sa 'de Selisalɛm Kea ‑gbu 'a ‑tɩ 'ʋn ɛ

1 Kaan ka la 'ja a, 'ma jiɛ 'wɛi ‑tɩ 'tmʋa'. 'Wɛi ao ‑sa 'de Kletiɛn ‑nɩa Selisalɛm 'a 'nynɩ 'ʋn 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de Kea ‑gbi ‑nɩa 'e Galasiblʋa "kpei ‑pee mɛ ao 'je nʋ ‑ke. 2 ‑Bo ‑kwlewɩ o 'sʋ ɛ, 'wɛi ao 'jea ‑sa due 'due ɛ, ao ‑te ɩa' ‑nɛ ka. Dɛ jrɔ' 'bɛɛa kwai ɛ, ɛmɛ ɔ 'je 'o dɛ ɔɔ 'jea "kpei ‑sa, ‑wɛe ɔ 'je kpɔi" ‑tee 'de ɔ o ‑gbu". Ao 'bo 'ma jia' 'dei ‑teɛ ‑wɛe ao 'bo 'wɛi ‑saa. 3 ‑Bo 'ɩn ji 'de aopʋ o 'sʋ ɛ, ‑mɛ dɛ 'ɩn 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn 'je 'sbɩ 'crɩ ‑wɛe 'ɩn 'jɩ nyʋ ao nɩa "i ao 'jea dbo "kpei ‑tu" 'de ʋʋ 'je aoa' ‑paan' Selisalɛm kpa. 4 'De ‑bo 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a mua' kɔn ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ʋʋ ke 'ma ‑a muɛ mua' ‑ke.

Pɔo nɩɛ "i ɔ 'je 'dʋʋa' mu

5 ‑Bo 'ma sea 'de aopʋ o ji ɛ, 'ɩn 'je 'e Masedoanɩ cɛɛn‑, dɛ‑nʋɛ' 'ma muɛ 'e Masedoanɩ cɛɛan' see. 6 "Ko 'ma muɛ 'de aopʋ "klu 'wɩ nʋa' a‑, "ko 'ma muɛ 'o nɩa' 'sʋ nɔ" nyɔ 'ɔ kpa 'dʋʋa' 'je "jɛi‑ ‑kwɛ‑ ɛ, ‑mɛ ‑sɔntɩ 'ma mua 'de aopʋ "klu 'wlʋa' a, aoa muɛ 'ʋn sʋn o poa' ‑wɛe ‑ta 'ma mua ‑bo 'ma sea 'o mu ɛ, ao 'je 'ʋn ‑jei" kpa. 7 ‑Bo 'ɩn ji 'de nɔ" ‑nɩa 'mʋa‑ 'di ɛ, 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je 'o aopʋ o ‑tie" cɛn 'sʋ 'ɩn 'je ‑si', 'kaa ‑bo Kea 'wɔn ɛ, 'ma muɛ 'bo aopʋ o 'wɩ nʋa'. 8 'De 'kamɔ 'ma ‑pɔn 'ɩn 'je 'o aopʋ o 'wɩ nʋ ‑mɔ ‑o, 'kaa 'ma muɛ ‑ta Efɛsɩ nɩa' ke mamaʋ 'sʋ Pantekɔtɩ 'a 'wɩ 'je 'ʋn jɛɛ‑, 9 dɛ‑nʋɛ' Kea kaiɛn ‑je wɔn 'bo 'ʋn "juɔi ‑wɛe 'ɩn 'je dbo klaa" nʋ 'bomu. Nyʋ ‑jea 'ʋn ‑je de kaan ‑bo ʋʋ ‑ti "i mɔ 'de ɛ, dbo ‑nɩa 'o 'ma mu ɛ nʋa' 'sʋ.

10 ‑Bo Timote ji 'de aopʋ o ɛ, ao kpʋn ɔ sɩn 'sɔɔn ‑wɛe ɔ je sɩn ‑kwlɩ" 'nɛɛ‑ 'de aopʋ "klu, 'kaa ɔ ke 'ma ‑a nʋɛ Tʋ"bo 'a dbo. 11 Nyɔ jrɔ' 'bo ɔ ‑flɩɩɛn. Ao jɔ ‑jei" 'de ku peɛ' 'ʋn ‑wɛe ɔ 'je 'nɔ 'ʋn o ji, 'ɩn ke ‑aa de'di ‑wi" ke ‑aa fuɔ'.

12 'De ‑bo ɛ ‑tu" ‑aa de'di Apolɔsɩ ‑mɔ ɛ, 'ɩn 'tmʋʋɔ' kpɛ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔ ke ‑aa de 'di jrʋ' 'je 'de aopʋ o ji, 'kaa ɔ se 'o 'wɔɔn‑ kaan ke. ‑Bo nɔ" 'kpa 'de ɔ 'kwa a, ɔɔ muɛ jia' see.

Pɔo a ‑tuɛ" Kea ‑gbu 'snɩ ke'wlɛ

13 'Ma 'cɛ, ao ‑te "jriɛ‑ "i aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'bo ‑kwlin 'wlʋɛ, ao ‑kwɛ‑ɛ Kletiɛn 'mɛ 'bode, ao kuu 'dii. 14 Dɩ "klein aoa nʋa ao nʋ ɩ 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn.

15 'Ma de'di ‑wi", ao 'je kan' 'mɛ 'de Akaiblʋa "kpei ɛ, Stefanasɩ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ke ʋʋpʋ ‑saa "i ‑ʋʋ ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ "nyɩɛ ʋʋa' ‑cɛ" Kea ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a ‑jei" naaʋn sʋn o po. 16 'Ma bae aopʋ 'mɛ nyʋ ka ʋʋ nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni', ɛ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋʋa nʋa dbo ‑tadue ke.

17 Dɛ Stefanasɩ o, Fotinatisɩ o, Akaikisɩ jia 'nɔ 'ʋn o 'bo aoa' ‑teɩn ɛ, ɛ nmɔɔ 'ʋn 'di wɔn, dɛ‑nʋɛ' aomɔ tɛɛn 'ʋn o. 18 Ʋʋ jaa 'ma pɛe ja ka ʋʋ jaa aoa' pɛe ja ‑ke ɛ. Ʋʋa' nyʋ tu nɩɛ ‑tɩ' o po ka‑ !

19 Kea ‑gbi ‑nɩa 'nɔ Asiblʋa "kpei ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ. Akilasɩ ke Prisilɩ ke, Kea ‑gbu ‑nɩa 'e ʋʋpʋ o ‑gbu" ‑sɔn 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ ‑jee ‑jee"‑ 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn. 20 ‑Aa de'di ‑wi" ‑wee' "klein 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ. Ao ‑gblee ba ‑kwlɩ" ka de'dinynu a nʋa.

21 'Mɔ Pɔo 'ɩn 'na 'mɔ ‑je aopʋ. 'Ma 'jewlu ‑nɛ, 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn ‑crɩ ‑mɛ.

22 Nyɔ ‑ɔ sea Tʋ"bo 'a ‑tɩ' kma a, ‑mɔ nɩɛ 'e Kea 'a 'daɩn ‑sɔn 'de Suifʋwlu 'di : Maranata ! Ɛ 'de mɛ ‑nɩ ‑aa Tʋ"bo, ‑ɩn ji ! 23 ‑Aa Tʋ"bo Sesi 'a "diwan kpʋn aopʋ ! 24 'Ma 'cɛ, 'ɩn kma ao ‑wee' "klein 'a ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑wee' "klein ke Sesi Klisɩ "siiɛ "i.

2 Korɛntɩ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

'Sbɛ 'ɛ kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Korɛntɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo, Kea ‑nɩɛ "i ‑wɛe 'ɩn nɩ Sesi Klisɩ 'a dboi, 'mɔ ke ‑aa de'di Timote ke ‑apʋ ‑ɔɔ ja Kea ‑gbu ‑nɩa 'o Korɛntɩ ke Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' ‑nɩa 'e Akaiblʋa "kpei 'sbɛ‑. 2 ‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ "diwan ‑wɛe ʋʋ 'je ao pɛe 'a blua' "nyɩ.

Pɔo a poɛ Kea 'sɛ‑

3 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo ɛ, ‑a ‑bɛɛ' ɛɛ' 'nynɩ "i. Ɛmɛ ‑nɩ "Bo ‑wɛe ‑ɛɛ ‑je nyʋ 'a wɛe‑. 'De ɛ 'ʋn mɔ nyʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tua" 'a kpɛ ‑wee' 'wlʋ. 4 Ka ‑aa ‑jea ‑aa ‑cɛ" wɔn 'de 'kle 'a kpɛ ‑wee' 'kwa a, 'kamɔ ɛɛ ‑tu" ‑a ‑tɩ' ‑kwlɩ' i, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa jiia 'de 'kle 'a kpɛ ‑wee' 'ʋn ɛ, 'de ‑a ‑je ʋʋa' ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tua" 'bɛɛ‑ ‑ke. Ka Kea nʋa ‑aa ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" sʋn ɛ, 'kamɔ ‑a ‑je nʋ ‑wɛe ‑a ‑je nyʋ jrʋ' sʋn o po. 5 Dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑a ‑ke Klisɩ "sia "i mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ka ɔ 'jea 'kle ɛ, 'de ‑aa ‑je 'kle kan'. 'De ka 'kle ‑ɛ jia ‑a "kpei, ɛ ‑tia "i ɛ, 'kamɔ ‑aa ‑tuu" ɛ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑ke. 6 ‑Bo ‑aa sea 'kle 'je ɛ, ‑mɛ ɛ nɩ 'de aoa' dɩ 'a ikua' ke aoa' 'pʋʋa' 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. 'De ‑bo ‑a ‑tuu" ɛ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ɛ, ‑mɛ aopʋ mɔ ‑tuu" ɛ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑ke, ‑wɛe ao 'je 'kpɩ 'ble. 'De ‑bo 'kle ‑aa ‑jea ‑bo aoa se ɛ 'je ɛ, ao 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑. 7 ‑A ‑je kan' 'mɛ 'pepe ‑wɛe ‑a ‑teɛ' ‑kwlɩ" see 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑juɛ' 'kle ‑a ‑cɛɛan 'ʋn ‑bo aoa sea ɩ 'ʋn cɛɛn ɛ, ‑mɛ ka ao ke ‑a ‑gblea' 'kle 'ʋn ɛ, 'kamɔ Kea a mu aopʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tuu" 'a ‑ke.

8 Tɔ' ‑o, 'ma de'di ‑wi", ‑a ‑nɩɛ "i ao 'jɩ juo, 'kle 'a ‑jɛ wɛ‑ nyʋ se ‑a ‑tu" 'de Asiblʋa "kpei ɛ‑ ? 'De ɛɛ' 'kle tu 'a "ikmaa' 'ʋn ɛ, 'kpɩ muɛ ‑a "iwaa' 'de‑, ka ‑a ‑jea 'kmʋ nɩ mɔ ‑a sɩ juo‑. 9 Kɩɩn, dɛ ‑a ‑naa tɔ' i 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑na ‑aa 'mɛ nɔ" nyni'. ‑A ‑wɔɔn' 'kmʋwlʋ‑tɩ 'mɛ ‑wɛe ‑a je ‑aa ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑te', 'kaa Kea ‑ɛɛ ‑sa' nyʋ "kunyɩɔ' ɛ, ɛmɛ ‑a ‑te' ‑kwlɩ". 10 Ɛmɛ ‑seie' ‑aʋn, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ‑a ‑seia' 'de 'mɛa' ‑nɛ 'kwa. ‑A tbɛ tɔ' "i, ɛɛ muɛ ‑a ‑seia' ke'wlɛ 'de nya, 11 dɛ‑nʋɛ' aopʋ mɔ ‑ke ɛ, aoa baeɛ ‑aa Kea. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ baewlu ao ke nyʋ ‑tuu"‑tuu poa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea a mu ɛ kpʋn 'a ‑wɛe ɛ 'je ‑a 'saaʋn "jrii nʋ, 'de nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je ɛ 'sɛ po ‑ke 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn.

Pɔo se Korɛntɩ de mu

12 Dɛ ‑ɛɛ ‑tuosʋn ‑aa poa de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je kan' 'mɛ dɩ "klein ‑a nʋa, ‑a nʋɩ' 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, ka nyʋ 'srɛipoa' sea 'de ‑a 'ʋn nɩ ɛ, Kea juɩ'. Ɛ se ‑aa nyiɔtɔ' mɛ ‑a ‑pɛn "kpei ‑wɛe ‑ɛɛ po ‑a ‑je o nɩ‑, Kea 'a 'saaʋn mɛ ‑ɛɛ po ‑a ‑je o. ‑Ta "o ‑ta ‑a ‑cɛɛan, 'kamɔ ‑aa nasʋn nɩ‑ 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. ‑Ta ‑a ‑jiia 'de aopʋ "klu ɛ, dɩ ‑a nʋa, ɩ cɛn 'o ‑mɔ ‑tie". 13 Wlu ‑bo ao nʋ 'dii ‑wɛe ao 'jea 'mii 'wɔn ɛ, ɩmɩ ‑aa ‑crɩ 'de ‑aa 'sbɛ 'di ‑wɛe ‑aa poo aopʋ ‑jei". 'Srɛ jrɛ' se 'e ɛ ‑sɔn nɩ‑. 'Ɩn 'je kan' 'mɛ ka dɛ ‑aa ‑tmʋa aoa mu ɛ 'mii 'wɔan' 'pepe 'wɩ jrɛ' o ɛ. 14 Dɛ 'ɩn 'tmʋa ao 'wɔn ɛɛ' tɔo 'mii ‑wɛ‑ la. ‑Sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi a mua de jia', ao 'bɛɛ‑ ao 'je ‑aa ‑tuosʋn de po 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ‑apʋ mɔ 'je aoa' ‑tuosʋn de po 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑ke.

15 Dɛ 'ɩn naa tɔ' i ‑wɛe 'ɩn 'na 'ɩn 'je 'de aopʋ o ji, ɛmɛ ‑nao. 'Ɩn nɩɛ "i ‑wɛe 'ma 'de aopʋ o jia 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ 'je ao 'dɔe "jrii nʋ 'de‑. 16 ‑Ta 'ma jiia 'nɔ Masedoanɩ ɛ, 'ɩn muɛ 'de aopʋ o cɛɛan' 'de‑, ‑bo 'ma sea 'nɔ 'wlʋ ke'wlɛ ɛ, 'de 'ɩn 'je 'de aopʋ o cɛɛn‑. ‑Bo 'ɩn nʋ kan' 'de ɛ, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je 'ʋn ‑jei" kpa 'de Suide 'de‑. 17 Dɛ 'ma ‑pɔan nʋa' i ‑nɛ 'ee, aomɔ 'na 'ɩn se nɔ" nya sie, 'ɩn se tɔ' inaa‑ ? ‑Aee' aomɔ 'na 'ma nyiɔtɔ' mɛ ‑ɛɛ po 'ʋn ‑je o, ‑wɛe 'ma nʋ "ɩɩn‑ ke kɩɩn ‑taduee ? 18 Tɔ' ‑o, Kea 'a poo wlu fai", ɛmɛ ‑tɩ wlu ‑aa ‑tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ɛ se "ɩɩn‑ e kɩɩn mɩ ‑aa ‑bee "jrii‑ ‑wɛe ‑aa ‑tmʋ nɩ‑. 19 Dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "Ju Sesi Klisɩ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'mɔ e Silasɩ ke Timote 'tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ɔ se ji ‑wɛe ɔ 'je kɩɩn ke "ɩɩn‑ nʋ ‑tadue, 'kaa ɔmɔ nɩɛ Kea 'a kɩɩn ‑o. 20 Dɩ "klein ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie", ɔmɔ ɩ cɛɛn 'ʋn ‑wɛe ɩ nyni 'o. Sesi Klisɩ ‑nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ 'nynɩ 'ʋn ‑aa nʋʋ tɔ' ‑o, 'kamɔ ɛ nɩ‑, ‑wɛe ‑aa ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i. 21 'De Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao ke ‑a ‑ku 'e 'dei 'de Klisɩ 'ʋn, ɛmɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑aʋn ɛɛ' ‑Suu ‑wɛe ɛ 'je 'de ‑a 'ʋn "ti. 22 Ɛmɛ ‑tu" ‑a juo 'ɩn ‑ke ‑wɛe ‑ɛ ‑po Suu 'a crɔn' 'de ‑a pɛe o.

23 Dɛ 'ma 'tmʋa ‑ta, Kea mɛ ‑nɩ 'ma ‑tɩ' 'a ‑ta 'jei. ‑Bo 'ɩn 'tmʋ sɩ ɛ, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'ʋn 'kmʋ ‑sa. 'Ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je aopʋ "bli ‑cɛ' ‑wɛe ao 'je "jrii "kae‑, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn se 'de Korɛntɩ de ji. 24 ‑A se ɛ ‑pɔn ‑a ‑je aopʋ wɔn ‑sii ‑wɛe ‑a ‑je ao dɛ tɔ' 'ʋn 'jea' wɔn ‑tuu"‑, 'kaa ‑jɛ aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑mɛ nɩa ‑sisi' ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ "i ao ke ‑a ‑je sʋn o bee‑, ‑wɛe ao 'je 'e 'mʋa‑ 'ʋn nɩ‑.

2

1 'Ɩn cɛn wlu ‑tie" 'ɩn 'na 'ɩn se 'de aopʋ o de jii 'de "jrii "kaea' 'ʋn, 2 dɛ‑nʋɛ' ‑bo 'mɔ "kae‑ aopʋ "jrii 'ee, ‑mɛ nyɔ ‑wɛ ‑je 'ʋn 'mʋa‑ pɛe o po ɛ‑ ? 'Mɔ 'na aopʋ 'ɩn "kaea "jrii aopʋ ‑oo ? 3 Dɛ ‑nɩa 'emu ‑wɛe 'ma pooa aopʋ 'sbɛ ‑jei", ɛmɛ ‑nao. 'Ɩn se ɛ ‑pɔn ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ o 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑jea 'ʋn 'mʋa‑ pɛe o po ɛ, ʋʋ 'je 'ʋn "jrii "kae‑. 'De 'ɩn 'je kan' 'mɛ ‑bo ɛ ‑tu" aopʋ mɔ ɛ, 'ɩn ‑teɛ ao ‑kwlɩ", ‑sɔntɩ 'ɩn nɩa 'e 'mʋa‑ 'ʋn ɛ, ‑mɛ aomɔ nɩɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn ‑ke. 4 Tɔ' ‑o, ‑ta 'ma 'crɩɩa 'sbɛ ‑nɛ 'ma pɛe o "kaeɛ "jrii, 'ma pɛe a "wee', "miini pa 'ma "jri 'mɛ. Ɛ se ‑mɛ 'ɩn 'je aopʋ "jrii "kae‑ mɛ 'ma ‑pɔin nɩ‑, 'kaa ka aoa' ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'de 'ʋn pɛe o ɛ ‑sia' ‑jei" ɛ, ɛmɛ 'ma ‑pɔn ao 'je juo‑.

Ao 'wlʋ dɛsaʋnʋi 'a ‑kɔ "kpei

5 ‑Bo aoa' nyɔ due' nʋɛ ‑wɛe "jrii "kaea' 'je 'de aopʋ "klu 'kpa a, ‑mɛ ɛ se 'mɔ ɔ "kae‑ "jrii nɩ‑, aopʋ ɔ "kae‑ "jrii. 'De 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je dɛ "ni 'di ‑sii, ‑bo ɛ se ao ‑wee' mɔ ɔ "kae‑ "jrii nɩ ɛ, ‑mɛ aoa' 'pla mɔ ɔ "kae‑ "jrii. 6 Ɔɔ' nyɔ tu ɛ, ‑bo aoa' ‑tuu"‑tuu 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'de ao "klu ‑sa ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ kplɩn 'kwa i‑sa a, ‑mɛ ɛ sie kan' la. 7 Dɛ ‑jɛ ao 'jea nʋ kaan a, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je ɔɔ' ‑kɔ "kpei 'wlʋ ‑wɛe ao 'je ɔɔ' dɩ ikuu‑, 'de ɔ je "jrii "kae‑ mamaʋ 'sʋ 'kpɩ je ɔ "iwa. 8 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn dɛ 'ma ‑teea' aopʋ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ma bae aopʋ 'mɛ ka ao kma ɔɔ' ‑tɩ', ao to ɛɛ' sʋn 'de ɔ ‑pee ‑wɛe ɔ 'je 'de aopʋ "klu de ji. 9 Dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn 'ɩn pooa aopʋ 'sbɛ ‑jei", ɛmɛ ‑nao. ‑Wɛe ‑bo aoa sea 'ma 'snɩ doun" o po 'de dɛ "o dɛ 'ʋn ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je kan' 'je. 10 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ dɛsaʋn ao ‑kɔa', 'mɔ ‑kɔ' ɔɔ' dɛsaʋn 'mɛ ‑ke. Dɛ 'mɔ ‑kɔa' 'ɩn ‑kɔɛ' 'bo Klisɩ "juɔi 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn, 11 ‑wɛe ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, Satan je tʋ 'a "jru kpa 'bo ‑a "kpei, dɛ‑nʋɛ' dɛ ɔɔ ‑pɔan' nʋa' i ɛ, ‑a ‑juɛ' 'pepe.

Dɛ ‑ɛɛ ‑sɔɔn Pɔo ‑tua" 'bo Troasɩ ɛ

12 ‑Ta 'ɩn jiia Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' 'bo Troasɩ ɛ, 'bomɔ Tʋ"bo nʋ 'ʋn 'saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ "nyɩ 'ʋn nɔ" ‑wɛe Kea 'a wlu 'ɩn 'tmʋa nyʋ 'wɔɔn‑ ɛɛ' doun" opo‑tɩ. 13 'De ‑mɛ 'kamɔ 'ma pɛe se blu, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn se ‑aa de'di Titɩ jɛɛ‑. Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn po nyʋ ‑nɩa 'o Troasɩ wlu ‑wɛe 'ɩn mu 'de Masedoanɩ ‑blʋa "kpei.

Sesi Klisɩ kpa tʋ 'a "jru 'mɛ

14 Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ‑a po Kea 'sɛ‑, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑apʋ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑aa kpa tʋ 'a "jru jeejee. ‑Ta "o ‑ta ‑aa mua ‑aa ‑tmʋɛ Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑wɛe nyʋ 'je ɔ juo‑, ka ‑dai'klɔ nʋ 'dɔe ‑ɛ ‑gbaa ‑ta ‑wee' i nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 15 Dɛ ‑a ‑nɩa 'ʋn 'de Klisɩ 'ʋn ɛ, ɩa' 'nʋ nmɔɔ 'e Kea 'mlai. Ɛɛ' 'nʋ ‑gbaa i 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑jea 'pʋʋa' ke nyʋ ‑ʋʋ sea 'pʋʋa' 'je "klu. 16 Ɛɛ' 'nʋ a 'tmʋɛ 'mɛ ‑tɩ 'de nyʋ ‑ʋʋa mua 'mɛa' ‑pee ‑wɛe ɛɛ 'tmʋ 'pʋ‑tɩ 'de nyʋ ‑ʋʋa mua 'pʋʋa' ‑pee. 'De nyɔ wɛ‑ ‑nɩ ‑mɩ 'a wlu tu 'a 'tmʋ ka 'nɔ 'kmʋ ɛ‑ ? 17 Ka nyʋ ‑tuu"‑tuu a ‑saa' Kea 'a wlu "i ‑wɛe ʋʋa 'tmʋɛ, ‑amɔ 'ɔ nʋ kan'. 'Kaa ‑aa ‑tmʋ Kea 'a wlu 'mɛ 'de pɛe 'dɔe 'ʋn. 'De Kea ‑dbo' ‑aʋn ‑wɛe ‑a ‑je Klisi 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'bo Kea "juɔi.

3

Dbɛɛdɛ dee 'a dbonʋʋn

1 ‑Bo ‑aa sea wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'tmʋ 'ee, ‑mɛ ao 'na ‑aa ‑bɔɔ' de ke'wlɛ ‑aa jea ‑aa ‑cɛ" ‑tɩ' o poo ? ‑Aee' aomɔ 'na ‑a ‑nʋɛ nyʋ jrʋ' "blii ? Aomɔ 'na ‑aa ‑pɔn nyʋ 'je ‑a 'sbɛ "kpei ‑tu" ‑wɛe ʋʋ 'je ‑a ‑tɩ' o po 'de ɛ 'di 'de ao ‑pee ? ‑Aee' aomɔ 'na ‑aa ‑pɔn ao 'je ‑a 'sbɛ "kpei ‑tu" ‑wɛe ao 'je ‑a ‑tɩ' o po 'de ɛ 'di 'de nyʋ ‑pee ? 2 "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, aoa' ‑cɛ" 'kpa mɔ ‑nɩ ‑aa 'sbɛ ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de ‑a pɛe o ɛ. Ɛɛ' 'sbɛ tu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' 'kmʋ nyʋ ‑wee' "klein a 'jeea "jriɛ‑, ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ɛ 'dii nʋ. 3 Ka ao nɩa Klisɩ 'a 'sbɛ ɔ 'crɩa 'de ‑aa nʋʋdbo 'ʋn ɛ, ɛ se 'kwla pa. Ɛɛ' 'sbɛ tu ɛ, 'sbɛni se ɛ 'crɩ, 'kaa 'kmʋnɩ Kea 'a ‑Suu mɛ ‑crɩ ɛ, ɛ se 'crɩɩɛ 'bo "soi pae' "kpei, 'kaa ɛ 'crɩɩɛ 'de nyiɔ 'ɔ pɛe o.

4 Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑bɛɛa' ‑a ‑jea ɛɛ' wlu tu 'tmʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" 'de Klisɩ 'ʋn. 5 Ɛ se ‑mɛ ‑a ‑bɛɛ' dɛ jrɛ'ɛ nʋa' 'de ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'ʋn nɩ‑, 'kaa dbo ‑aa nʋa ‑bo ‑aa se ɛ nʋ ka ‑cɔɔn' ka ‑mɛ Kea mɛ ‑ɛɛ ‑nyɩ" ‑a 'kpɩ ‑wɛe ‑aa nʋ ɛ. 6 Ɛmɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑a 'kpɩ ‑ke ‑wɛe ‑a ‑nɩ dbɛɛdɛ dee 'a dbonʋʋn. Ɛɛ' dbɛɛdɛ tu se 'e kɛ' ‑ɛ ‑crɩɩa' "jri tba, 'kaa ɛ 'wlʋɛ 'e Kea 'a ‑Suu 'ʋn. Kɛ' ‑ɛ ‑crɩɩa' ‑mɛ ɛ 'dba nyʋ, 'kaa ‑Suu ‑mɛ ɛ "nyɩɛ nyʋ 'kmʋnɩa'.

7 Kea 'a kɛ' ‑crɩɩa' 'bo "soi pae' "kpei ‑ta Moisɩ a "nyɩɩ ɛ Israɛ‑kɔʋn ɛ, ɔɔ' "jua a fan' ʋʋ se ɔɔ' ja ‑gbʋan' 'bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑sɔn' ‑ɛɛ fan 'bo ɔ "juɔi ɛ, ɛɛ ‑flaan' 'de ʋʋpʋ "jri 'mɛ. 'De ‑mɛ 'kamɔ ɛɛ' ‑sɔn' tu se 'bo ɔ "juɔi nɩi jeejee. 8 Dbɛɛdɛ dee Kea ke nyiɔ ‑tua" 'emu ɛ, ɛ nmɔ "jrii, ɛ je kɛ' ‑nɩa tɛin" ‑sii, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' kɛ' tu ɛ, ɛ ja nyʋ 'mɛa' bɩ'. 'De dbɛɛdɛ dee ‑mɛ ɛ, ɛɛ "nyɩɛ nyʋ 'kmʋnɩa' 'de Kea 'a ‑Suu 'ʋn. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ nyʋ ‑a nʋʋa Kea "juɔi 'de ɛɛ' dbɛɛdɛ tu ‑sɔn ɛ, ʋʋa muɛ 'e ‑sɔn' klaa" 'ʋn nɩa' see, ɛ 'je Moisɩ ‑sii. 9 Ka Kea 'bɛa "i ‑bo ɛ po "jri "kpae' 'de dbo ‑ɛɛ kpʋʋn a nyʋ 'pee 'ʋn 'ee, 'de ‑mɛ dbo ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe nyʋ a 'kpa "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi ‑mɛ 'e, Kea 'a "i 'bɛɛa' se "jri "kpae' poi 'de ‑mɛ 'ʋn see ? Kea 'a "i 'bɛɛ‑ a muɛ "jri "kpae' poa', ɛ 'je ‑jɛ ‑nɩa tɛin" ‑sii. 10 Tɔ' ‑o, ‑jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑sɔn' ‑jɛ ɛ fan tɛin" 'bo Moisɩ "juɔi ɛ, ‑mɛ 'ɛ fansʋn se dɛ jrɛ' wɔn nɩ‑ 'bode, ɛ 'mɛ "jri 'bode. Nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ dbɛɛdɛ dee 'a ‑nɛ ‑sɔn' "ipoo‑, 11 'kaa dɩ ‑ɩa mua ‑sia' ‑bo ‑mɩ cɛɛn 'de ‑sɔn' 'ʋn 'ee, 'de ‑mɛ dɩ ‑jɩ sea' ‑si' ‑ta 'ble ‑mɩ 'e !

12 ‑A ‑je kan' 'mɛ 'de dbɛɛdɛ dee 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑kpa "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi. Dɛ ‑a tba tɔ' "i, ɛmɛ ‑nao. Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ‑aa sea wlu ɛ, ‑aa wai ‑wɛe ‑aa wlu, faʋn 'a nʋ ‑aʋn. 13 Ka Moisɩ ‑cria" dɛ "jru ‑wɛe Israɛ‑kɔʋn jea ɔɔ' "jua 'a fansʋn ‑nɛ "jriɛ‑ 'jee‑ ɛ, ‑a se kan' nʋ. ‑Ta ɔɔ' "jua 'bɔa fan‑tɩ ɛ, ʋʋ se ɛ 'je. 14 Dɛ Israɛ‑kɔʋn sea Moisɩ 'a "jua 'a fansʋn ‑nɛ "jriɛ‑ 'jee‑ 'mʋa‑ ‑mɛ 'de 'deɛ ‑gblein' ɛ‑ ? Ɛ 'de mɛ ‑nɩ ʋʋa' tɔ' kmuɛi", ʋʋa' dɛ 'mii 'wɔan' nɩɛ 'kle, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn dɛ ‑jeea 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑bo nyʋ a sea dbɛɛdɛ soa 'a wlu 'dii nʋ 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ka dɛ ‑tuu" a 'kwla, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛ ‑kɔ' ‑na tae' fɔ kaan ʋʋpʋ "jrii. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' 'wɔn 'e ɛɛ' wlu tu 'dei. ‑Bo ɛɛ' tae'fɔ tu 'je 'o ‑jei" 'wlʋ ɛ, ‑mɛ ‑bo nyʋ ke Klisɩ "sii‑ "i ‑wɛe. 15 Dɛ ‑wlʋa 'e sese o ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'sbɛ Moisɩ 'crɩa ‑ta "o ‑ta ʋʋa nʋʋ ɛ 'dii ɛ, tae' fɔ ‑criɛ" Suifʋ‑wi" 'a pɛe "kpei ke ‑wee'. 16 'Kaa wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ 'naa : ‑Bo nyʋ "biie‑ 'de Tʋ"bo o 'sʋ ɛ, tae'fɔ ‑nɛ 'wlʋ 'o ‑jei" 'mɛ. 17 'De wlu ‑crɩɩa' ‑ta, Tʋ"bo "sia 'nynɩ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a ‑Suu. 'De ‑ta Tʋ"bo 'a ‑Suu ‑mɛ nɩa 'ja a, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'o ʋʋ ‑seiɛ' 'de kɛ' 'kwa. 18 ‑Apʋ nyʋ "klein ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑aa "jua‑ 'wlʋɛ 'kwla, tae' fɔ se ‑a "jri i kaan 'bode. ‑Aa ‑gbʋɛn' Tʋ"bo 'a "i 'bɛɛsʋn ja, ka ‑aa ‑gbʋan' Tʋ"bo ja a. Dɛ ɔ nɩa 'de ‑a 'ʋn mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑aa 'kmʋ a poo fai" 'de ɔɔ' ‑Suu 'ʋn. Tʋ"bo 'a ‑Suu mɛ ‑ɛɛ nʋ ɛɛ' dbo tu ‑wɛe ‑a ‑ke Tʋ"bo a ‑kɔɔa' a muu "jru o sɔɔn‑ sɔɔn‑. ‑Wɛe ka nyɔ ɔ ‑gbʋan' "jɩɩan‑ 'di nyʋ a ‑gbʋn kan' Klisɩ ja 'de ‑a 'ʋn.

4

Dɛ ‑ɛɛ kɛ' kma'

1 Kea ‑ɛ ‑tea' ‑a dbo ‑nɛ kwa a, ɛ nmɔ 'di wɔn, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'kpɩ 'a wa ‑a "i. 2 'De dɩ nyʋ a nʋa 'e kwie' ‑wɛe ‑ɩa nʋa' 'blea ‑tɩn' ɛ, ‑aa' nʋ ɩ, ‑aa ‑fuuɛn' ‑mɩ nya. ‑Aa' poo nyʋ 'srɛ i, ‑aa' bee Kea 'a wlu dɩ jrɩ' "jrii, 'kaa ‑bo ‑aa sea Kea 'a wlu 'tmʋ ɛ, ka ɩ nɩa tɔ' ‑tɩ 'kamɔ ‑aa ‑tmʋ ɩ 'pepe 'bo Kea "juɔi ‑wɛe nyiɔpʋ 'a tɔ' 'je i "si 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn.

3 'De ‑pɔia" ‑tɩ ‑aa ‑tmʋa ‑bo ɩa' bʋ pa 'kwla ke ɛ, ‑mɛ 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'o "ma ‑jei" ‑pee mɔ ɛ paa 'kwla. 4 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa' 'je Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ʋʋa' ‑nɛ ‑kea' ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Satan, ɛmɛ ‑wa' ʋʋa' tɔ' 'ɔ "jri ‑wɛe Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa Kea 'a ‑kooɔ' i ɛ, ʋʋ je ɔɔ' ‑pɔia" ‑tɩ 'a ‑sɔn' i 'je. 5 Tɔ' ‑o, ‑aa' 'tmʋ ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ', Sesi Klisɩ mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑aa ‑tmʋ. Ka ɔ nɩa Tʋ"bo ɛ, ɛmɛ ‑aa ‑tmʋ 'de nyʋ ‑pee. ‑Apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑na ‑a ‑nɩɛ aoa' "juɔinʋʋn ‑o 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn. 6 Dɛ‑nʋɛ' Kea ‑ɛ ‑na : ‑Sɔn' ‑sɩn' 'de kwie 'di 'sʋ ‑sɔn' ‑sɩan', ɛmɛ ‑sɩɩn ‑sɔn' ‑ke 'de ‑a pɛe o ‑wɛe Kea 'a ‑sɔn' klaa" ‑ɛɛ fan 'bo Klisɩ 'a "jua 'a "pɛ "kpei ‑a ‑je ɛ juo 'de ‑aa dɛ 'mii 'wɔn tɔ' 'je wɔn kain‑.

7 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' 'ja a, ‑mɛ ka nyɔ ɔ 'blea dɛ ‑ɛɛ kɛ' kma' 'de ‑gblʋ 'di, 'kamɔ ‑a ‑nɩ. ‑Apʋ mɔ ‑kɔ' ‑gblʋ, ‑wɛe "ikmaa' ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' nyʋ 'je ɛ Kea 'nynɩ kpaa‑, ɛ se ‑apʋ mɔ nɩ‑. 8 Nyʋ 'nyɛ ‑a 'ʋn 'ɛ ‑ta "o ‑ta, 'kle 'a kpɛ ‑wee' a 'nyɛ ‑a "kpei‑ 'mɛ ‑ta "o ‑ta, 'kaa ‑aa' waa i 'de 'kle ‑sɔn. ‑Aa ‑je ‑aa ‑cɛ" wɔn 'mɛ, 'kaa ‑a se dɛ tɔ' "itba ‑tɩ 'bɔ. 9 Nyʋ a nʋ ‑a ‑cruun" "jrii 'mɛ, 'kaa Kea se ‑a 'bɔ. 'Kpɩ a wa ‑a "i 'mɛ, 'kaa ‑aa' sɔn i. 10 ‑Ta "o ‑ta ‑aa mua jeejee ɛ, ‑aa ku ‑a ‑blea ɛɛ 'jeɛ 'kle, ɛɛ pooɛ nyʋ Sesi 'a 'mɛ ‑tɩ ‑kwlʋ o. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔɔ' 'kmʋnɩa' 'je "jri "kpae' po ‑o ‑ke 'de ‑a kui' ‑wɛe ao 'je ɛ 'je. 11 Dɛ‑nʋɛ' 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'kmʋ, 'kaa ‑aa 'kmʋ ‑teɛ 'mɛa 'a ‑tea' jeejee 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka Sesi nɩa 'kmʋ ɛ, 'de ‑aa 'blʋku ‑ɛɛ mua 'mɛa' 'je ɛ to‑. 12 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑apʋ mɔ ɔ diɛ 'mɛa' 'wɔn i ‑wɛe ao mɔ 'e 'kmʋnɩa' 'je.

13 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa :

'Ɩn 'je Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋ ɛ.

"Ju ‑tmʋa wlu ‑nɛ, Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑suu ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn ɛmɛ ‑nɩ 'de ‑apʋ mɔ 'ʋn ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑a ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑aa ‑tmʋ ɛ. 14 ‑A ‑je kan' 'mɛ, Kea ‑ɛ ‑sa Tʋ"bo Sesi "kunyɩɔ' ɛɛ muɛ ‑apʋ ‑ɔ ‑ke Sesi "sia "i "kunyɩɔ' ‑saa' ‑ke, ‑wɛe ɛ 'je ao ke ‑a ‑wee' 'bo ɛ "juɔi kpa ‑tadue. 15 Dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɩ ‑wee' "klein nʋʋɛ' 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe Kea 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'saaʋn "jrii nʋ 'de ʋʋa' ‑tuu"‑tuu 'je ɛɛ' ‑kai" 'matɛ po ‑wɛe Kea 'a "i 'bɛɛnynɩ 'je 'blʋa‑ ja ‑kɔ' !

Dɩ Kea ‑teea ‑a 'dei ɩmɩ ‑a ‑te' ‑kwlɩ"

16 Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nʋɛ' ‑wɛe 'kpɩ 'a wa ‑a "i. ‑Bo ‑aa 'blʋku mɛ 'ɛ ‑cɛ" sea isɔn mɔ 'de ɛ, ‑aa pɛe ‑jɛ ‑wlʋa 'wlʋa' dee ɛ, ‑mɛ ɛ poɛ ‑gbɔdee "ni 'wɩ "o 'wɩ. 17 'Kle ‑aa ‑jea 'de ‑sɩanwɩ 'di se dɛ jrɛ' nɩ‑, ɛɛ muɛ ‑sia'. Ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ‑a ‑je 'mʋa‑tɩ klaa" ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je 'de nya. Ɛɛ' 'mʋa ‑tɩ ‑tu ɛ, nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe nyʋ 'jeɛ 'kle ‑nɩa 'e ‑sɩanwɩ 'di "ipoo‑. 18 Ɛ se dɩ nyʋ a 'jeea "jriɛ‑ 'nɔ 'kmʋ "kpei ɩmɩ ‑a tba tɔ' "i nɩ‑, 'kaa dɩ nyʋ 'a 'jeea "jriɛ‑ ‑wɛe Kea ‑teea ‑a 'dei 'de jaʋn 'di ɩmɩ ‑a tba tɔ' "i. 'De dɩ nyʋ a 'jeea "jriɛ‑ ɛ, ‑mɩ 'a ‑kwle ‑si' ‑tɩ, 'kaa ‑jɩ nyʋ 'a 'jeea "jriɛ‑, ‑mɩ nɩɛ 'kmʋ jeejee.

5

1 Tɔ' ‑o, ‑a ‑je kan' 'mɛ 'blʋku ‑a ‑nɩa 'e 'ʋn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑ta, ka nyɔ ɔ poa ‑tan 'tanfɔ "jɛi, 'kamɔ ɛ nɩ‑. ‑Bo ɛɛ sea isɔan' mu mɔ 'de ɛ, Kea nʋɛ ‑teɩn deejrɛ' dɛ 'de jaʋn 'di ‑ɩ se isɔn‑ta 'ble ‑wɛe ɛ ‑tee ‑a 'dei. ‑Mɩ 'a ‑teɩn tu ɛ, nyiɔ 'ɔ sʋn sɩ dɛ nʋ. 2 'De ‑aa ‑kpa i mɔ la ‑ke, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je ‑aa ‑suu 'a ‑teɩn ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'ʋn paa ka nyɔ ɔ paa "bai 'ʋn ɛ. 3 ‑Bo ‑a ‑paa ɛɛ' ‑teɩn tu 'ʋn, ‑mɛ ‑a se kui cɛn‑. 4 ‑Ta ‑a ‑nɩɩa 'de 'blʋku ‑nɛ 'ʋn ke ɛ, ‑aa ‑kpa i, ka nyɔ ɔ 'blea kwaku ‑gbɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛ se ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je ‑aa 'blʋku "jru i‑sa ‑mɛ nɩ‑, 'kaa dɛ ‑jɛ ‑aa ‑pɔan ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je ‑aa ku dee ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'ʋn paa‑, ‑wɛe ‑aa ku ‑jɛ ɛɛ mua 'mɛa' ‑mɛ 'je iblu 'de ku ‑jɛ sea 'mɛ‑ta 'ble 'ʋn. 5 Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑a ‑je fai" poo kan', ɛmɛ ‑nyɩ" ‑aʋn ɛɛ' ‑Suu ‑wɛe ‑ɛ ‑te' ‑a wlu 'kwa i 'de dɩ 'dɔe ɛ ‑tee ‑a 'dei 'a ‑tɩ' 'ʋn.

6 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑aa dɩ kuɛ i, 'kpɩ se ‑a "iwai 'bode. 'De ‑a ‑je kan' 'mɛ ‑ta ‑a ‑nɩɩa 'de 'blʋku 'ʋn ke ɛ, ‑mɛ ‑a ‑tɛɛn Tʋ"bo 'a ‑teɩn o. 7 Dɩ ‑aa na ‑aa mua ‑pee ɛ, nyɔ 'ɔ 'jee ɩ "jriɛ‑ ke, 'kaa ɩmɩ ‑a tba tɔ' "i 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn, 8 ɛmɛ ‑kuu ‑aa dɩ i la. 'De dɛ ‑jɛ ‑aa ‑pɔan i ‑gblein' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je 'blʋku ‑nɛ "jru i‑sa ‑wɛe ‑a ‑ke Tʋ"bo 'je i ‑te. 9 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑bo ‑a ‑nɩ 'e 'blʋku ‑nɛ 'ʋn o, ‑bo ‑a ‑wlʋ 'e 'blʋku ‑nɛ 'ʋn o, ‑aa ‑pɔn ‑a ‑je 'e ɛ "jri 'dei nmɔɔ ‑ke. 10 'Kaa ‑a ‑wee' "klein 'je de 'wlʋʋ ‑o 'bo Tʋ"bo 'a nyʋ 'a 'pee 'jekpaa‑ "juɔi, nyɔ jrɔ' se de siei. 'De ‑ta ‑a ‑nɩɩa 'de 'blʋku 'ʋn, dɩ ‑a nʋa ‑bo ɩ nmɔ "jrii o, ‑bo ɩ nyni "jrii o, ‑a ‑je ɩa' ‑kei" 'je ‑o.

‑A ‑ke Kea ‑seea ‑tɩ' "kpei‑ 'de Klisɩ 'ʋn

11 Dɛ ‑a ‑jea 'o Tʋ"bo 'a nyʋ 'a 'pee 'jekpaa‑ "juɔi mu ɛ, ɛɛ' faʋn a nʋ ‑aʋn ‑ɛ, ɛmɛ ‑tɩ dbo ‑aa nʋa ‑aa ‑pɔn nyʋ 'je ɛɛ' bʋ juo 'pepe. 'De 'bo Kea ‑mɛ "juɔi, ‑aa 'kmʋ 'pɛɛn "kpae'. 'Ɩn ‑teɛ' ‑kwlɩ" 'de ao pɛe o ɛ, dɛ ‑a ‑nɩa 'ʋn ao juɛ' ‑ke. 12 Ɛ se ‑mɛ ‑a poɛ ‑aa ‑cɛ" 'kpa ‑tɩ' o ke'wlɛ 'bo ao "juɔi nɩ‑, 'kaa ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je aopʋ ‑je "nyɩ ‑wɛe ao 'je ‑tuosʋn de po 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ao 'bɛɛ‑ ao 'je nyʋ ‑ʋʋa ‑bɛɛa' ʋʋa' ‑cɛi" wlu ‑pee 'tmʋʋ‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɩ ‑nmɔɔa 'e nyiɔ "jri 'dei ɛ, ɩmɩ ʋʋa ‑gbʋn' ja, 'kaa dɩ ‑nɩa 'e nyiɔ pɛe o ɛ, ʋʋa' ‑gbʋn ‑mɩ ja. 13 ‑Bo ɛ nɩ tɔ' ‑wɛe dɛ ‑aa ‑wlʋa 'tmʋa' ɛ se bʋ 'ble ɛ, ɛ nɩ 'e Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o, 'de ‑bo ɛ 'ble bʋ ɛ, ‑mɛ 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. 14-15 'De dɩ "klein ‑aa nʋa 'ʋn ɛ, Klisɩ 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' nma ‑a 'ʋn 'ɛ, dɛ‑nʋɛ' tɔ' ‑nɩa 'de ‑a 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'mɛ nyʋ ‑wee' 'a 'mɛa' a, ‑mɛ ka nyʋ a 'mɛa, 'kamɔ ʋʋ ‑wee' nɩ. ‑Wɛe ‑bo ʋʋ nɩ 'kmʋ ɛ, ʋʋ je ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ nɩ‑, 'kaa "ju ‑ɔ ‑mɛa 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑sɔan "kunyɩɔ' ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ 'kmʋ ʋʋ 'je nɩ‑.

16 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'bode ɛ, ‑mɛ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je nyʋ 'a nɩsʋn ke ʋʋa' ‑pʋn" dɩ ja ‑gbʋn, ka nyɔ ɔ ‑gbʋan nyɔ jrɔ' ja a. ‑Bo ‑a ‑gbʋʋn Klisɩ "jriɛ‑ ‑nɩa 'mʋa‑ ja mɔ tɛin" 'de ɛ, ‑mɛ kaan ka la ‑a se ɔ kan' ‑mɔ ja ‑gbʋn i 'bode. 17 ‑Bo nyɔ ke Klisɩ "sii "i ɛ, ‑mɛ Kea poɛ ɔɔ' 'kmʋ 'a ‑gbɔdee "ni, dɩ ‑nɩa tɛin" ‑mi ‑si', ‑wɛe dɩ ‑wee' 'kpa dɩ dee‑. 18 Dɩ "klein ‑aa ‑wlʋa 'tmʋa' ‑ta ɩ ‑wee' 'wlʋɛ 'e Kea 'ʋn. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ ke ‑a ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑ 'de Klisɩ 'ʋn. Ɛmɛ ‑te' ‑a dbo ‑nɛ kwa ‑wɛe ‑a ‑je ‑tɩ' "kpei ‑seea' ‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee. 19 ‑Tɩ' "kpei ‑seea' ‑tɩ ‑aa ‑tmʋa ɛmɛ ‑nɩ Kea cɛɛn 'de Klisɩ 'ʋn ‑wɛe ɛ ke 'kmʋ "kpeinyʋ ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑. Ʋʋa' ‑kɔ ʋʋ nʋa ɛ sɩ ‑sro' 'bo ʋʋpʋ "jru, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ po ‑aʋn ‑tɩ' "kpei ‑seea' wlu 'wɔn, 'de ‑a ‑tmʋ ɩ.

20 Klisɩ dbo ‑aʋn ‑wɛe ‑aa bae aopʋ i 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn 'de ao ke Kea 'je ‑tɩ' "kpei‑ ‑seea'. Ka Kea 'a ‑cɛ" 'kpa a baea aopʋ i, 'kamɔ ɛ nɩ‑ : ao 'wɔɔn‑ ao ke Kea 'a ‑tɩ' "kpei ‑seea' ‑tɩ. 21 Klisɩ ‑ɔ sea dɛsaʋn juo ɛ, ɔmɔ Kea kpʋʋn dɛsaʋn 'a 'pee 'bo ‑aa ‑kɔi" ‑wɛe ‑apʋ ‑ɔ ‑ke ɔ "siaa "i ɛ, ‑a ‑je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi.

6

1 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑apʋ ‑ɔ ‑ke Kea a nʋa dbo ‑tadue ɛ, ‑aa baeɛ aopʋ i, 'saaʋn Kea nʋa ao "jrii ɛ, ao 'bo ɛ "i "taiɛ ‑wɛe ɛ 'bo ao kwa "maa. 2 Kea wlu' ka 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

'Ɩn kpʋn ‑ma baewlu 'mɛ 'de nɔ" 'dɔe 'di ‑wɛe 'ɩn po ‑ʋn sʋn o 'de 'pʋ ‑sɔn 'di.

Ao ‑gbʋn 'nɔ, nɔ" 'dɔe ‑ɛ ‑nɩa 'pʋ ‑sɔn ɛ, ɛ ka 'de ‑sɩanwɩ 'di. 3 ‑A se ɛ "inɩ ‑a ‑je dɛ "o dɛ jrɛ' nʋ 'de ‑aa 'kmʋ 'ʋn ‑wɛe ɛ 'je nyɔ jrɔ' 'e dɛsaʋn 'di po 'de ɔ 'je ‑aa dbo nya ‑fuun. 4 'Kaa ka ‑a ‑nɩa Kea 'a dbonʋʋn ɛ, ‑aa to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'de nyʋ ‑pee. 'Kle 'a kpɛ "klein ‑aa cɛɛan 'ʋn ɛ, ‑a ‑kuuɛ pɛe i : ‑Bo nyʋ 'nyɛ ‑a 'ʋn o, ‑bo dɛ ‑pɔɔn ‑a 'kwa o, ‑bo faʋn a sea ‑a nʋ o, 5 ‑bo ɛ nɩ 'e blati o, ‑bo ɛ nɩ ‑kaso 'di o, ‑bo ‑cruɛn" ɛ sea 'kpa 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn o, ‑bo ɛ nɩ 'e seadbo ‑aa nʋa ‑tɩ 'ʋn o, ‑bo "nyɩɔ' cɛɛn ‑a "jrii ‑wɛe ‑a ‑tee "jru o, ‑bo 'mɩɩɛ‑ ɛ sea ‑a 'dba o, 'kle 'a kpɛ ‑aa cɛɛan 'ʋn ‑nɩ, ‑a ‑kuuɛ pɛe i mamaʋ 'sʋ. 6 Dɩ ‑a ‑jea nʋ ‑wɛe ka ‑a ‑nɩa Kea 'a dbonʋʋn ‑ɛ ‑jeɛ to ɛ, ɩmɩ ‑aa nʋ. 'De ‑aa 'pepe nɩa' o, ‑aa dɛ "jriijua' o, ‑aa pɛe "wɔin 'bɛɛa' ke 'diwɔnmɔa' 'ʋn 'de ‑aa tɔ' ‑kwɛai 'ʋn, ɛ ke ‑aa nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ sea "jridepooa' ‑sɔn nɩ ke‑. 7 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, tɔ' ‑tɩ 'a wlu ‑aa ‑tmʋa o, "ikmaa' Kea "nyɩ ‑aʋn o, "isrɛdɩ ‑aa nʋa ɩ ‑wee' mɩ ‑nɩ ‑aa poodɩ ke ‑aa "kpei‑ 'tʋandɩ ke ‑wɛe ‑aa ‑fɔɔn tʋ 'ʋn. Ɩmɩ ‑ɩ ‑je ɛ to ka ‑a ‑nɩa Kea 'a dbonʋʋn ɛ. 8 ‑Bo ‑sɔn jrɔ' ɔ, nyʋ a ‑teɛ ‑aa ni', ‑bo ‑sɔn jrɔ' ɔ, ʋʋa 'dbaa ‑a ‑tɩn' "i, ‑bo 'wɩ jrɛ' o ɛ, ʋʋa dooa ‑aa 'nynɩ 'mɛ, ‑bo 'wɩ jrɛ' o ɛ, ʋʋa poɛ ‑a ‑tɩ' o. Ʋʋa 'daa‑ ‑aʋn nyʋ 'srɛipooʋn, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑aa ‑tmʋ tɔ' ‑tɩ. 9 nyʋ 'a 'je ‑a dɛ 'ʋn, 'de ‑mɛ 'kamɔ nyʋ juo ‑aʋn 'pepe. ‑Aa diɛ 'mɛa 'a 'wɔn i, 'kaa ‑a ka ‑a ‑nɩɛ 'kmʋ ke. ‑Aa ‑jeɛ ‑aa ‑cɛ" wɔn 'de blati "wɔin, 'kaa ‑a se 'mɛ. 10 ‑A "kaeɛ "jrii, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'e 'mʋa‑ 'ʋn 'wɩ "o 'wɩ. Nɩɩa" a 'dba ‑aʋn ‑ɛ, 'kaa ‑a nʋɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu "wliiɛjeʋn 'ʋn. Dɛ jrɛ' se ‑a 'kwa nɩ‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑a ‑nɩ dɩ ‑wee' "klein 'a jeʋn.

11 'Oo Korɛntɩ‑kɔʋn, ‑a wa wɔn' i ‑wɛ‑ la ‑a je aopʋ dɩ ‑wee' ‑pee 'tmʋʋ‑, ‑a ‑kaiɛn ‑aa pɛe ‑wee' wɔn 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 12 Aoa' 'tʋn ‑nɩa 'de ‑a 'ʋn ɛ, ɛ se "i 'piie, 'kaa aopʋ ‑mɔ ɔ, ‑aa 'tʋn 'piiɛ "i 'de ao pɛe o. 13 'Ma 'cɛ, ‑bo 'ma sea ao ‑pee wlu ɛ, ka "bo a wlua ɔɔ' "nynuu‑ ‑pee, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Dɩ ‑a nʋa aopʋ "jrii ɛ, ao ‑sa 'e ɩa' sʋn dɛwɛ‑jɛ, ao "nyɩ ‑aʋn. Ao kain aoa' pɛe wɔn 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn.

Pɔo ‑saa Korɛntɩ‑kɔʋn fɛn'

14 Ao ke nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'bo "i "siiɛ, dɛ‑nʋɛ' wlu 'ʋn 'bɛɛa' ‑jɛ ‑nɩ 'o nyɔ ‑ɔɔ ‑jea kɛ' wɔn ke nyɔ ‑ɔɔ' 'jea kɛ' wɔn 'nynɩ ɛ‑ ? 'De dbɛɛdɛ ‑jɛwɛ‑ ‑nɩ 'o ‑sɔn' ke kwie 'nynɩ ɛ‑ ? 15 'De wlu' i'wɔan' ‑jɛ ‑nɩ 'o Klisɩ ke Satan 'nynɩ ɛ‑ ? "i "sia' ‑jɛwɛ‑ ‑nɩ 'e nyɔ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ke nyɔ ‑sea' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'nynɩ ɛ‑ ? 16 Dɛ ‑nɩ 'o Kea ‑gbu klaa" ke kɔin 'nynɩ ɛ‑ ? Dɛɛ ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑apʋ ‑jea 'kmʋnɩ Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑apʋ ‑nɩ ɛɛ' ‑gbu", ka Kea 'a ‑cɛ" 'kpa 'tmʋ ɛ see ɛ, ɛ 'naa :

'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je 'e ʋʋpʋ "klu "ti ‑wɛe ʋʋ ke 'ma ‑a ‑je na‑, 'de 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'a Kea nɩ‑, ‑wɛe ʋʋmʋ 'je 'ma 'cɛ nɩ‑. 17 Ɛmɛ ‑tɩ Tʋ"bo 'na : Ao 'wlʋ 'e nyʋ "klu, ʋʋ ke ao ‑seea' i. Ao 'bo ʋʋa' ‑gbɛɛ' dɩ "iblaa ‑wɛe ao je aoa' ‑cɛ" ‑flɛn" kpʋʋn‑. 'De 'ɩn 'je aopʋ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn. 18 ‑Wɛe 'ɩn 'je ao "bo nɩ ‑wɛe aomɔ 'je 'ma "nynunmai ke "nynuunynʋkpae' nɩ‑. Dɛ Tʋ"bo ‑ɛ ‑blea "ikmaa' ‑wee' "klein 'tmʋa, ɛmɛ ‑nao.

7

1 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ‑jɛ Kea cɛan wlu ‑nɩa kan' ‑tie" 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn 'ja a, ‑mɛ dɩ ‑ɩa kpʋʋn a ‑aa 'blʋku ke ‑aa tɔ' ‑flɛn" ɛ, ‑a ‑saa ‑mɩ kwa ‑sɔn. ‑A ‑kpʋʋn ‑aa ‑cɛ" i ‑wɛe ‑bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ ɛ, ‑a ‑je Kea plee‑, 'de ‑a ‑je 'pepe nɩ mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni.

Pɔo 'a 'mʋa‑tɩ

2 Ao "nyɩ ‑a ‑teɩn 'de ao pɛe o ! ‑A se nyɔ jrɔ' "i 'fa, ‑a se nyɔ jrɔ' 'ɔ dɛ dooa‑, ‑a se nyɔ jrɔ' 'ʋn dii 'de aopʋ "klu. 3 Ɛ se 'ɩn 'je ao 'pee kpʋʋn ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'da kan' nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn wlu' ka sese 'ɩn 'na ‑bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ o, ‑bo ‑a ‑wlʋ 'kmʋ o, aoa' ‑tɩ' se 'e ‑a pɛe o ‑kwɛi. 4 'Ɩn ‑teɛ' ao ‑kwlɩ" 'pepe, dɩ 'dɔe 'ɩn 'jea 'tmʋ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɩ ‑tiɛi", ɛmɛ ‑tɩ ‑bo 'ma sea aoa' 'nynɩ "si ɛ, 'ma wa wɔn' i. Ɛmɛ ‑kuu 'ma dɩ i ‑wɛe ‑ɛ ‑jii" 'ʋn 'mʋa‑ 'ʋn 'de 'kle 'di.

5 ‑Ta ‑a ‑jiia 'de Masedoanɩ ɛ, ‑a se ‑tegbɔo 'je due', ‑a ‑je 'kle 'a kpɛ ‑wee' 'mɛ, nyʋ jrʋ' 'bleeɛ ‑a 'dii ‑wɛe ʋʋa ‑cɛ' ‑a o, 'de faʋn a nʋ ‑aʋn. 6 'Kaa Kea ‑ɛɛ ‑tua" nyʋ ‑ʋʋ ‑kae" a "jrii ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ɛ, ɛmɛ ‑tu" ‑a ‑tɩ' ‑kwlɩ' i 'de Titɩ 'a jia' 'ʋn. 7 'De ɛ se Titɩ 'a jia 'a 'sʋ mɛ ‑tu" ‑a ‑tɩ' ‑kwlɩ' i nɩ‑, 'kaa ka dɩ ɔ 'jeea "jriɛ‑ 'de aopʋ o ‑wɛe ‑ɩ ‑kuua ɔɔ' dɩ i ɛ, ɩmɩ ‑ɩa "kuan ɔ po ‑aʋn, ‑wɛe ‑ɛ ‑kuu ‑aa dɩ i ‑ke. Dɛ ‑ɛɛ "kuan ɔ poa ‑aʋn ‑ke ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'na ao nɩɛ "i ao ke 'ma ‑a ‑je 'jee‑, ao "kaeɛ "jrii ‑wɛe ao nɩ nɛ "kpei 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. Ɛmɛ ‑ble 'ma 'mʋa‑ mɔ kpleiin.

8 Tɔ' ‑o, 'sbɛ 'ɩn ja aopʋ ɛ, ‑bo ɛ "kae‑ ao "jrii mɔ 'de ɛ, ɛ se 'ma ‑sɔɔn 'ble kaan ka, 'de ‑bo 'ɩn ‑tu" ɛɛ' ‑sɔɔn mɔ tɛin" 'de ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ɛ "kaea ao "jrii 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di, ɛmɛ ‑o. 9 'Kaa kaan ka 'ma nʋɛ 'mʋa‑. Ɛ se ‑mɛ dɛ 'ɩn "kaea ao "jrii, ɛmɛ ‑ble 'ma 'mʋa‑ nɩ‑, 'kaa dɛ aoa' "jrii "kaea' nʋɛ ‑wɛe ao jua aoa' dɩsaɩn "i, 'de ao "biia 'e Kea o ɛ, ɛmɛ ‑ble 'ma 'mʋa‑. "jrii "kaea' ‑jɛ ‑nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ 'wlʋɛ 'e Kea 'ʋn. 'De dɛ ‑apʋ mɔ nʋa ‑ke ɛ, ɛ se aopʋ dɛsaʋn "jrii nʋ mɔ "pɩ ɛ nɩ 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. 10 "Jrii "kaea' ‑jɛ Kea a cɛɛan 'ʋn ‑wɛe ɛɛ poa nyʋ 'a 'kmʋ fai" ɛ, ‑mɛ ɛ poɛ 'pʋʋa' "jru "kpei‑. Nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ nyʋ 'je ‑mɛ 'ɛ ‑sɔɔn ‑tu", 'kaa ‑bo nyʋ "kae‑ "jrii 'de 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɛ poɛ 'mɛa' "jru "kpei‑. 11 "jrii "kaea' ‑jɛ ‑wlʋa 'e Kea 'ʋn ɛ, ao ‑gbʋn dɛ ‑mɛ "nyɩa aopʋ ɛ ! Ao ‑gbʋn dɛ ɛɛ' "jrii "kaea' tu nʋɛ ‑wɛe aoa ‑tua" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ɛ, 'de aoa ‑sa aoa' ‑cɛ" ‑tɩ' "kpei ɛ. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ke'wlɛ ‑wɛe ‑tɩn' 'dbaa aopʋ "i, 'de faʋn a nʋ aopʋ, ‑wɛe aoa ‑pɔn ao ke 'ma ‑a ‑je 'jee‑ 'de ao nɩ nɛ "kpei ‑wɛe ao nɩɛ "i 'pee 'je dɛsaʋnʋi kpʋn. Ka aoa' ‑kɔ sea 'e ɛɛ' 'tmʋa' tu 'di nɩ ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ sʋn ao to 'de dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑wee' "klein 'ʋn.

12 'De ‑bo 'ɩn poo aopʋ 'sbɛ ‑jei" ɛ, ‑mɛ ɛ se 'de nyɔ ‑ɔ ‑fa nyɔ "i o, nyɔ ɔ 'fa "i 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑, "ɩɩn‑, ɛ se ‑mɛ 'ɩn naa tɔ' "kpei‑ nɩ 'de‑. 'Kaa dɛɛ‑tɩ 'ɩn ja ao 'sbɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka aoa ‑tua" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ka ao nɩa nɛ "kpei 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ 'je "jri "kpae' po, ‑wɛe aoa' ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'je 'bo Kea "juɔi. 13 Ao 'jea 'ma 'sbɛ ‑wɛe ao kpʋʋn a aoa' ‑cɛ" i, 'de kɛ "sia 'nynɩ ao nʋa kan' a, ɛ nmɔɔ 'ʋn 'di wɔn, ɛmɛ ‑ɛ ‑kuu 'ma dɩ i. Dɛ Titɩ jia 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔɔ' tɔ' blua 'de ɔ ‑sa 'e 'mʋa‑ a, ɛmɛ ‑nmɔɔ ‑a 'di wɔn. 14 ‑Ta 'ma 'tmʋa aoa' ‑tɩ' 'de Titɩ ‑pee tɛin" ɛ, 'ma 'sao 'jaa 'bo ɔ "juɔi 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ jiia 'de aopʋ o ɛ, ao se 'ʋn ‑tɩn' "i 'dbaa 'bo ɔ "juɔi, 'kaa ka dɩ "klein 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, 'kamɔ dɩ 'dɔe 'ɩn 'tmʋa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn 'de Titɩ ‑pee nɩ ‑ke. 15 Ka ao 'je ɔ wɔn o, ka ao nʋa ɔɔ' sɩn 'sɔɔn kpʋʋnsʋn 'de ɔɔ' ni' ‑tea' ke "kpei‑ crɛɛa' 'ʋn ɛ, ‑bo ɔ po ɩ ‑kwlʋ o 'sʋ aoa' ‑tɩ' kmaa' ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn, ɛ 'kpa "kpei ke'wlɛ. 16 Dɛ 'ɩn 'bɛɛa 'ɩn 'je ao ‑kwlɩ" ‑te' 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ɛ 'bleɛ 'ma 'mʋa‑.

8

Ao ‑sa dɛ kwa i

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ma de'di ‑wi", 'saaʋn Kea nʋa Masedoanɩ Kea ‑gbi "jrii ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ‑a ‑nɩi" ‑a ‑je 'tmʋ 'de ao ‑pee. 2 Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑nɩa 'e Masedoanɩ ɛ, 'kle ʋʋ cɛɛan 'ʋn ɛ ‑tiɛi". Ɛ ‑tɩɛn' ʋʋpʋ i ‑tɩn ‑tɩn, 'kaa ʋʋ se wlu' 'wlʋ. 'Mʋa ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn, ɛ cɛn ‑je "kpei ‑tie". Ɛ ‑nʋɛ' ʋʋ se ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ nɩɩa" 'a 'dbaa' ja ‑gbʋn 'sʋ ʋʋ ‑sa dɛ kwa i 'de pɛe 'dɔe 'ʋn. 3-4 Dɛ ʋʋ 'bɛɛa 'jeea', ɛmɛ ʋʋ ja‑. 'De ʋʋ cɛn ‑mɛ "kpei ‑tie" mɔ'ɔ ‑cɛ". Ɛɛ' dɛ tu 'wlʋɛ 'o ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ", 'ɩn se ʋʋpʋ dɛ jrɛ' i ‑tee'‑. Ʋʋ bae ‑a i ‑bae ‑bae ‑wɛe ‑a ‑je ʋʋa' ‑nɛ ‑paan' kpʋn ‑ke 'de ‑a ‑je ɛ Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑nɩa 'e Selisalɛm kpa. Ʋʋ 'na : ‑Bo ‑aa ‑paan' mu 'e ‑aa de'di ‑wi" o 'de Suide 'saaʋn ‑o ao je ‑a "jrii nʋ. 'Ma 'tmʋʋɛ aopʋ tɔ' ‑tɩ, dɩ "klein ʋʋ nʋa 'mʋa‑ 'ɩn 'je ɩa' ‑ta 'mɛ. 5 'De ka ‑jɔ ‑a ‑teɛ' ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋ se kan' ‑mɔ 'ɔ 'sʋ nʋ, 'kaa ʋʋ "nyɩ ʋʋa' ‑cɛ" Tʋ"bo 'mɛ ke tɛin" ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ‑aʋn ʋʋa' ‑cɛ", 'kamɔ Kea nɩɛ "i.

6 Ɛmɛ ‑tɩ ‑a dbo Titɩ 'de aopʋ o ‑wɛe dbo ɔ ‑teea tɛin" ɛ, ɔ 'je ɛ nya kpa 'de ao 'je dɛ kwa i‑sa, ‑wɛe ao 'je Kea 'a ‑jei" naaʋn jrʋ' 'dɔe "jrii nʋ ‑ke. 7 Ka "wliiɛjeʋn nɩa 'kamɔ ao nɩ‑, dɩ ‑wee' "klein siiɛ aopʋ i : Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, wlu 'tmʋa' o, dɛ "jriijua' o, nɛ "kpeinɩa' 'de dɛ "o dɛ 'ʋn o, ‑aa ‑tɩ' kmaa' o, ‑mɩ ‑wee' nɩ 'e aopʋ 'ʋn. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao cɛn ‑je "kpei ‑tie" 'de dɛ kwa i‑saa' 'ʋn ‑ke.

8 ‑Bo 'ma sea kan' 'da a, ‑mɛ 'ɩn se aopʋ kɛ' "i ‑te, 'kaa ka nyʋ jrʋ' nɩa nɛ "kpei ɛ, ɛmɛ 'ma 'tmʋ 'de ao ‑pee ‑wɛe ka aoa' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' sea "jridepooa' ‑sɔn nɩ ɛ, 'de ao 'je ɛ juo‑. 9 'Saaʋn ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ nʋa ‑a "jrii ɛ, ao juɛ'. Ɔmɔ ‑ɔ ‑nɩa dɩ ‑wee' "klein 'a jei ɛ, ɔ nʋɛ ɔɔ' ‑cɛ" nɩɩa" nyɔ 'ʋn 'de ɔ 'je ao sʋn o po ‑wɛe ɔɔ' nɩɩa" nyɔ nɩa' 'jeɛ nʋ 'de "diwan 'je ao kpʋn 'de aoa' 'kmʋnɩa' ‑wee' 'ʋn.

10 Dɛ 'ma naa tɔ' i 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ ka : Aopʋ mɔ ɛ, ɛ se ‑jɛ mɛ la ao ‑te dɛ 'dɔe nʋa' ‑pʋn" nɩ‑, 'kaa dɛ ‑wlʋa 'e ‑sʋn ‑sia o ɛ, aopʋ ‑saa "i ‑ɔ ‑te 'dɔe nʋa 'a kein"ke. 11 Dɛ ao nɩa "i ao 'jea nʋ tɛin" ɛ, ao kpɛ nya la ao 'je mu ao 'je nyni. 'Kpɩ ao "dua 'ʋn tɛin" ‑wɛe ao nɩa "i ao 'jea ɛɛ' dɛ tu nʋ, ao "duo ɩa' 'kpɩ tu 'ʋn ‑wɛe dɛ ao 'bɛɛa kwa i ao 'je ɛ 'dɔe 'ʋn nʋʋ‑. 12 Dɛ nyɔ 'blea ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ 'je ɛ 'dɔe 'ʋn nʋʋ ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. Dɛ nyɔ 'blea ‑bo ɔ "nyɩ ɛ Kea, ɛ kpʋɛn', ɛɛ' ‑tee' dɛ ‑jɛ ɔ sea 'ble i.

13 'Ɩn se 'na ao cɛn aoa' ‑cɛ" kui ‑wɛe ao 'je nyʋ jrʋ' sʋn o po 'de dɛ 'je aomɔ 'kwa ‑pɔɔn, 'kaa ‑bo dɩ siie aopʋ i ɛ, ‑mɛ ao ‑sa 'o ao 'je ʋʋpʋ "nyɩ ‑wɛe ao 'je 'bɛɛ‑. 14 'De ‑sɩanwɩ 'di ɛ, dɛ jrɛ' se ao 'kwa ‑pɔɔn, dɩ ‑wee' siiɛ aopʋ i. Ao 'bɛɛ' ao 'je ʋʋpʋ sʋn o po. ‑Wɛe ‑sɔn ‑tɩ dɛ ɛ mua ao 'kwa ‑pɔan' ‑wɛe ɩ 'jea ʋʋpʋ mɔ isiie ɛ, 'de ʋʋ 'je ao sʋn o po ‑ke. 'Kamɔ ‑bo ao nʋ ‑wɛe ao 'je 'bɛɛ‑. 15 Wlu ‑crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, kɛ 'da ka, ɛ 'naa : ‑Ta Kea "nyɩa Israɛ‑kɔʋn diidɛ 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, nyɔ ‑ɔ ‑tɩan' dɩ ‑tuu" ɛ, dɛ jrɛ' se ɔ isiie‑, 'de nyɔ ‑ɔ sea dɩ ‑tuu" ‑tɩn' ɛ, dɛ jrɛ' se ɔ 'kwa ‑pɔɔn.

Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Titɩ a na

16 'Ma poɛ Kea 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ka aoa' ‑tɩ' nɩa 'de 'ʋn pɛe o ɛ, 'kamɔ ɩ nɩ 'e Titɩ pɛe o ‑ke. 17 ‑Ta 'ɩn ‑tee' ɔ i ‑wɛe ɔ 'jea 'de aopʋ o ji ɛ, ɔ se 'o wlu tba, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑teɛ 'e aopʋ o jia 'a kein"ke see. 18 ‑Aa de'di jrɔ' ‑ɔɔ ‑tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe Kea ‑gbi ‑wee' a poa ‑tɩ' o ɛ, ɔmɔ ‑ke Titɩ ‑aa dbo 'de aopʋ o. 19 ‑Aa de'di ‑nɔ, ɛ se 'e aopʋ o 'a 'sʋ mɔ ɔ 'je mu nɩ‑, 'kaa Kea ‑gbi ‑te ɔ 'o 'ɛ ‑wɛe ‑paan' ‑nʋʋa ‑ta, ‑bo ‑aa sea ɛ Selisalɛm kpa a, ɔ ke ‑a ‑je mu ‑ke. Dɛ 'dɔe ‑aa nʋa ‑ta ‑a ‑nɩɛ "i ɛ 'je Tʋ"bo 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ ‑wɛe ka ‑a ‑kma Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a ‑tɩ' ɛ, ɛ 'je ɛ to‑. 20 Dɛ 'dɔe ‑a ‑nɩa "i ‑a ‑jea nʋ ‑nɛ, ‑a se ɛ ‑pɔn ‑wɛe nyʋ 'je ‑a 'dei wluu‑ 'de 'wɛi ‑tia kan' ‑nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 21 Dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑nɩa ka ‑cɔɔn' ka ɩmɩ ‑aa ‑pɔn nʋa' i 'bo Tʋ"bo ke nyiɔpʋ "juɔi.

22 ‑A ‑tuɛ" ʋʋpʋ ‑aa de'di jrɔ' "kpei ke'wlɛ. ‑Mɔɔ' de'di tu ɛ, ‑a ‑tɩn ɔ i 'mɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu, ka ɔ nɩa nɛ "kpei, ‑a ‑juɩ', 'kaa kaan ka ɔɔ' nɛ "kpeinɩa' 'kpa "kpei, dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑teɛ aopʋ ‑kwlɩ" kpleiin. 23 'De Titɩ ‑ɔ ‑ke 'ma na ‑wɛe ‑aa nʋa dbo due' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ke ‑aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ɔɔ jia, ʋʋ ‑wee' nɩɛ Kea ‑gbi 'a dboʋn ‑o, ʋ ‑wee' a 'bɛɛ‑ Klisɩ 'a 'nynɩ "i. 24 Ɛmɛ ‑tɩ ka ao kma ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ɛ, ao 'je ɛ to ‑wɛe Kea ‑gbi ‑wee' 'je ɛ 'je. ‑Tɩ' 'ɩn poa aopʋ o 'de ʋʋ "jri ɛ, ao to ɛɛ' sʋn 'de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe 'ma "jua 'je 'e 'wlʋ.

9

Ao ‑sa dɛ kwa i 'de 'mʋa‑ 'ʋn

1 ‑Bo ɛ ‑tu" Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a sʋn opo‑tɩ ɛ, 'ɩn se ‑mɛ 'ɛ 'sbɛ ao ‑jei" pooi, 2 dɛ‑nʋɛ' 'ɩn juɛ' ao ‑teɛ ‑mɛ 'ɛ kein"ke see. ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'de Masedoanɩ ɛ, 'ɩn poɛ ao ‑tɩ' o. 'Ɩn wlu' ka 'de Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑pee 'ɩn 'na : Dɛ ‑tba' 'e ‑sʋn ‑sia o ɛ, ‑aa de 'di‑wi" ‑nɩa 'e Akai ‑teɛ ‑paan' nʋa 'a kein"ke. Dɛ ao nɩa nɛ "kpei 'de ‑paan' nʋ ‑tɩ 'ʋn ‑nɛ, mɛ ʋʋ 'wɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑sa ‑paan' nʋa' "blo 'de ʋʋa' ‑tuu"‑tuu pɛe o. 3 'Ɩn dbo ‑aa de'di ‑wi" 'mɛ, ‑wɛe wlu 'dɔe ‑a ‑tmʋa 'de aoa' ‑paan' nʋ ‑tɩ 'ʋn ɩ je sɩ 'kpa. Ao ‑te ‑paan' nʋa 'a kein"ke ‑wɛe ka 'ɩn "sia aoa' 'nynɩ ao 'je kan' nʋ ‑cɛɛn'‑. 4 ‑Bo 'ɩn ke Masedoanɩ ‑nyʋ a sea 'de aopʋ‑ o ji ‑wɛe ao se dɩ nmaea' ‑kɔ' ɛ, ɛɛ muɛ 'mɔ ‑tɩn' "i 'dbaa ‑mɔ ‑o, 'kaa aopʋ‑ ɛɛ mu ‑tɩn' "i 'dbaa ‑gblein', dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑teɛ' ao ‑kwlɩ". 5 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn ‑gbʋɛn ja 'ɩn 'je ɛ, ‑wɛe 'ma dbo ‑aa de'di ‑wi" nya 'de aoa' ‑paan' ‑ɛɛ wlu ao cɛan ‑tie" ʋʋ 'je ɛ kpɔi" po, ‑mɛ ‑bo 'ma sea ji ɛ, aoa' ‑paan' 'kpa kpɔi" 'mɛ. ‑Bo ɛ nɩ kan', ‑mɛ ao nʋɛ' 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, dɛ jrɛ' se ao ‑kwlʋ kpʋn i.

6 Ao sie ɛ ‑kwlʋ o, nyɔ ‑ɔ poa dɛ‑saan" ka 'de ‑kle ɛ, ɔɔ muɛ dɛ‑saan" 'jea', 'de nyɔ ‑poa' dɛ ‑tuu" 'de ‑kle ɛ, ɔɔ muɛ dɛ ‑tuu" 'jea'. 7 Ka jrɔ' nɩa "i ɔ 'jea ja 'de ɔ pɛe o ɛ, ɔ ja‑ kan'. Nyʋ 'bo nyɔ ‑klaan" "kpei ‑teeɛ' ‑wɛe ɔ 'bo ‑paan' nʋʋɛ 'de "jrii "kaea' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ ‑sa dɛ kwa i 'de 'mʋa‑ 'ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ "dia Kea a 'je. 8 Kea 'bɛɛ ɛ 'je ao 'saaʋn 'a kpɛ ‑wee' "jrii nʋ, dɛ jrɛ' se ao kwa ‑pɔin. Aoa muɛ dɩ ‑wee' 'blea' ɩ 'je aopʋ isiie‑ 'de ao 'je dɛ 'dɔe 'a "kwli ‑wee' nʋ. 9 'Kamɔ wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di 'da, ɛ 'naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑sa dɛ kwa i ‑ɔɔ ‑nyɩɛ" nɩɩa" nyʋ ɛ, ɔɔ' "isrɛa' se "ti ‑ta 'ble.

10 Kea ‑ɛɛ ‑nyɩ" 'a kopoi ko 'a "kwli ‑wɛe ‑ɛ ‑nyiɔ" diidɛ. Ɛɛ muɛ aopʋ dɩ ‑wee' 'a "kwli "nyɩa', ‑wɛe ɛ 'je ɛ nʋ 'de aoa' dɛ kwa i‑saa' 'je "kpei 'kpa. 'De ao 'je "isrɛdɩ nʋ ao 'je nya mu. 11 ‑Bo dɩ ‑wee' siie aopʋ i, ‑wɛe ao 'je ‑paan' nʋ ɛ, ‑mɛ ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu je Kea 'sɛ po ‑ke 'de aoa' ‑paan' ‑aa mua ʋʋpʋ "nyɩa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 12 Dɛ‑nʋɛ' aoa' nyʋ 'dɔe "jrii nʋa' ‑nɛ, ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe dɛ se Kea 'a ‑jei" naaʋn 'kwa ‑pɔn i. 'De ɛ se ‑mɛ 'ɛ 'sʋ nɩ‑, ɛɛ muɛ nʋa' ke'wlɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu 'je Kea 'sɛ po. 13 Dɛ ao poa ʋʋpʋ sʋn o, ‑wɛe aoa 'jea Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ ʋʋ 'tmʋa wɔn 'de ʋʋ ke ao ‑gblea' aoa' 'bleedɩ 'ʋn 'de pɛe 'dɔe 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑toɛ ka aoa' pooa wlu fai" ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa mu Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ 'sɛ po. 14 ‑Bo ʋʋa sea aoa' Kea bae ɛ, 'saaʋn klaa" Kea nʋa ao "jrii ‑nɛ, ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' 'tʋn 'je 'e ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑. 15 ‑A ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' ‑paan' ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa nʋa ‑aʋn "jriɛ‑ ɛ, ɛ se "ipoo ‑ta 'ble.

10

Pɔo a 'tmʋɛ ɔɔ' nʋʋdbo 'a "kpei ‑tɩ

1 'Mɔ Pɔo, 'ma bae aopʋ 'mɛ 'de Sesi 'a kupeeɛ' nyɔ nɩa' ke ɔɔ' 'diwɔnmɔa' 'ʋn, 'mɔ nyʋ 'na ‑bo ‑ɔ ‑nɩ 'e aopʋ "klu ‑ɔ ‑pɛan wɔn "kpei, 'de ‑bo ‑ɔ ‑tɛɛn o 'sʋ ‑mɛ ‑ɔ ‑kma wɔn 'de ao "kpei ɛ, 2 'ma baeɛ aopʋ i ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ɛ, ao 'bo 'ʋn "blo ‑saa ‑wɛe 'ɩn je aopʋ wɔn "kpei‑ kmaa‑, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋ ‑na dbo ‑aa nʋa ‑aa nʋɛ' 'de nyiɔtɔ' 'ʋn ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑wi" ‑mʋ wlu ‑pee 'tmʋ see. 3 Tɔ' ‑o, ‑a ‑nɩɛ nyiɔpʋ ‑o ‑mɔ ‑cɛɛn'‑, ‑a se 'kpɩ 'ble, 'kaa tʋ ‑aa ‑fɔan' ɛ se 'e nyiɔ 'ɔ 'kpɩ 'ʋn mɔ ‑aa ‑fɔɔn' ɛɛ' tʋ tu nɩ‑. 4 'De poodɩ ‑aa ‑fɔɔan' tʋ 'ʋn ɛ, ɩ se nyʋ ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei 'a poodɩ nɩ‑, 'kaa poodɩ ‑a ‑blea ɩ kmai" ɩa ‑fɔn' Kea 'a tʋ. Ɩ 'bɛɛ' ɩ 'je nyiɔ 'ɔ tɔ' inaasʋn ‑ɛ ‑nɩa 'saan ɔ nɩa 'e 'de i ‑sa. 5 Ɩa' poodɩ tu mɩ ‑a ‑ble ‑wɛe ‑aa kpa tʋ 'a "jru 'bo nyiɔtɔ' "kpei ɛ ke nyiɔ 'ɔ ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ‑ɛɛ kaan ɔ ‑je de ‑wɛe ɔ jea Kea juo ke‑. 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑aa saan nyiɔtɔ' ‑wee' "klein sʋn "wɔin ‑wɛe ɛ 'je Klisɩ wɔn 'je. 6 ‑Sɔntɩ aoa' dɛ wɔn 'jea' a mua 'pepe nɩa' a, ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ se dɛ wɔn 'jei ɛ, ‑aa muɛ ɔɔ' ‑kwlʋ kpʋn 'a kein"ke ‑tea'.

7 Dɩ ‑nɩa 'bo "kpei ‑wɛe nyɔ ɔ 'jeea "jriɛ‑ ɛ, ɩmɩ aoa ‑gbʋn ja. Ka nyɔ nɩa Klisɩ 'a nyɔ ‑bo ɔ 'je kan' 'bo ɔ ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ ka ‑apʋ mɔ nɩa Klisɩ 'a nyʋ ‑ke ɛ, ɔ nɛɛ tɔ' i 'bo ɔ ‑kwlɩ". 8 "Ikmaa' Tʋ"bo "nyɩa 'ʋn ‑bo 'ɩn kuu 'ma ‑cɛ" wɔn dɛ‑saan" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'de ɛ, ɛ se 'ma ‑tɩn' 'ble. Tʋ"bo se 'ʋn ɛɛ' "ikmaa' tu "nyɩ ‑wɛe 'ɩn 'je aopʋ i‑sa, 'kaa ɔ "nyɩ ɛ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe 'ɩn 'je aoa' dɩ ikuu‑. 9 ‑Bo 'ma sea kan' 'da a, ‑mɛ 'ɩn se ɛ ‑pɔn 'ɩn 'je aopʋ faʋn' po 'de 'sbɩ 'ma ja aopʋ 'di. 10 Nyʋ jrʋ' 'na Pɔo 'a 'sbɩ ɔɔ ja ɩ kmai", ɔ kma wɔn 'de ɩ 'di, 'kaa ‑bo ɔɔ' nyiɔjɔ 'wlʋʋ de ‑wɛe ɔɔ sea wlu 'sʋ ɛ, ɔ se 'kpɩ 'ble, ɔɔ' wlu nɩɛ 'plʋ 'a 'sʋ. 11 Nyɔ ‑ɔɔ ‑da kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ɔ siɛ tɔ' o ka ‑bo 'ɩn tɛɛn o ‑wɛe 'ma wlusʋn nɩa 'de 'sbɩ 'ma 'crɩa 'di ɛ, 'kamɔ ‑bo 'ɩn 'wlʋʋ de 'ma mu nʋa' ‑ke.

12 Nyʋ ‑ʋʋa poa ʋʋa' ‑cɛ" ‑tɩ' o ɛ, ‑a se 'o ʋʋa' ‑tɔin" 'kpa ka nɩ‑, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je ‑aa ‑cɛ" ʋʋpʋ "ipoo‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ se tɔ'di nɩ‑, ʋʋa' naa tɔ' i. Ʋʋa 'wlʋɛ 'o ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋʋa poo ba "i 'bo ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'nynɩ. 13 'De ‑apʋ ‑ɔ ‑nɩa Klisɩ 'a dbonʋʋn ɛ, ‑ta Kea 'na ‑a ‑ti" i ɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je ‑aa ‑cɛi" 'bɛɛ‑ mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je 'o ‑tie" cɛn. 'Blʋa 'a 'fɔ Kea "nyɩa ‑aʋn ‑wɛe ‑a ‑jea dbo "kpei nʋʋ ɛ, ɛmɛ ‑a ‑tmʋʋ' ‑pɔia" ‑tɩ 'ʋn mamaʋ 'sʋ ‑a nyni 'de aopʋ o. 14 Ɛ se ‑mɛ ‑a se 'de aopʋ o ji 'sʋ ‑wɛe ‑aa ‑bɛɛ' ‑aa ‑cɛi" nɩ‑, 'kaa ‑apʋ ‑ja Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'de aopʋ o, dɛ‑nʋɛ' ‑a se dɛ "ni 'di ‑sii, 'blʋa 'a 'fɔ ‑a ‑jea dbo "kpei nʋʋ ɛ, ɛ mu' mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e aopʋ o nyni. 15 ‑Bo 'ma sea kan' 'da a, ‑mɛ ɛ se ‑a ‑wlʋ 'e ‑aa ‑nɛ 'blʋa 'a 'fɔ "kpei 'mɛ ‑wɛe dbo nyʋ jrʋ' nʋa 'de ‑aa po ɛɛ' ‑tuosʋn de nɩ‑. 'Kaa ‑a ‑je kan' 'mɛ aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' a muɛ "kpei 'kpaa' ‑wɛe ‑a ‑je dbo ‑kɔan ‑tɩ 'a nʋa' 'bɛɛ‑ 'de ao "klu. ‑Bo ‑a nʋ kan' a, ‑mɛ ‑a se 'blʋa 'a 'fɔ Kea "nyɩa ‑aʋn "kpei ‑tie" cɛin see. 16 ‑A ‑teɛ' ‑kwlɩ" ‑bo ‑a ji 'de aopʋ o ɛ, ‑aa muɛ ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' ke'wlɛ 'de 'blʋa 'a 'fɔ jrɩ' "kpei‑, 'kaa ‑ta nyʋ jrʋ' nʋʋa dbo ɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je 'o ‑mɔ mu ‑wɛe ‑a ‑je sʋn ‑kwlɩ" tba 'de dbo ʋʋ nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn.

17 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, wlu ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea sʋn ‑kwlɩ" tba a, ‑mɛ dɩ Tʋ"bo nʋa ɩmɩ ‑ɩa sʋn ɔ 'je ‑kwlɩ" tba.

18 Tɔ' ‑o 'ma 'cɛ, ɛ se nyɔ ‑ɔɔ poa ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑tɩ' o ɔmɔ ‑nɩ dɛwɔn nɩ‑, 'kaa nyɔ Tʋ"bo poa ‑tɩ' o ɛ, ɔmɔ ‑nɩ dɛwɔn.

11

Pɔo ke nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Sesi 'a dboʋn ke

1 'Oo 'ma 'cɛ, ka nyɔ ‑sea' tɔ'di nɩ nɩa, ‑bo 'ma sea kan' wlu dɛ‑saan" mɔ 'de ɛ, 'ɩn nɩɛ "i ao 'je 'ma kplɩn "wɔin 'bɛɛ‑. 'De tɔ' ‑o, ao 'bɛɛ‑ 'ma kplɩn "wɔin 'mɛ ‑cɛɛn'‑. 2 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'ma ‑tuɛ" aoa' ‑sɔɔn ka Kea a ‑tua" aoa' ‑sɔɔn ɛ. 'Ɩn ‑si' ‑tɩ' 'mɛ 'de nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ, ‑wɛe ao 'je ɔɔ' ‑tea' ‑te, ka 'nynɩa ‑tɔo ‑ʋ sea jra "ti due' nɩa, ao 'je kan' nɩ‑. 3 'Kaa dɛ ‑ɛɛ faʋn a nʋa 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka sɛn 'bleea Ɛfʋ wɛɛ" o 'de ɛɛ' 'srɛ 'blea 'ʋn, ‑wɛe ʋ nʋa dɛsaʋn ɛ, ɛ je aopʋ 'a tɔ' i "biie‑, ao je Klisi 'kpʋ "i to‑, ‑wɛe ao je ‑tajrɔ "biie‑. 4 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi jrɔ' ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑a sea 'tmʋ 'de ao ‑pee o, ‑suu jrɛ' ao sea 'je due' o, ‑pɔia" ‑tɩ jrɩ' ao sea 'wɔn due' o, ‑bo nyɔ jrɔ' ji 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔɔ sɩ 'tmʋ 'sʋ ɛ, ao "taiɛ aoa' ‑cɛi" 'de ‑mɔ 'kwa, ao flɔn wɔn 'de ‑mɔ 'wɔn, 'de dɩ ɔɔ 'tmʋa aoa 'bɛɛ‑ ‑mɩ "wɔin.

5 Nyʋ aoa 'daa‑ Sesi 'a dboʋn 'dɔe ‑wɛe aoa kpʋʋn a sɩn 'sɔɔn ‑nʋ 'ma ‑a naa tɔ' i ɛ, ʋʋ se 'ʋn ‑sii 'de dɛ jrɛ' 'ʋn mɔ "pɩ. 6 ‑Bo ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je tɔ' nɩ‑ ‑wɛe 'ɩn se wɔn icɛn mɔ 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn se nyɔ ‑ɔ se dɛ "jrii juo nɩ‑. ‑Ta ‑a ‑nɩɩa 'e aopʋ "klu ɛ, ‑a ‑to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ao je ɛ 'je ka "o ka‑.

7 ‑Aee', ‑jɛ 'ɩn jia 'de aopʋ "klu ‑wɛe 'ɩn jaa 'ma ‑cɛ" ja 'de ao mɔ'ɔ 'nynɩ 'jea "jɛi mu ɛ, ‑mɛ 'ɩn nʋɛ dɛsaʋʋn‑ ? 'De ‑jɛ 'ɩn 'tmʋa ao Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ foo" 'ʋn ɛ, ‑mɛ nyaa aopʋ ii ? 8 'Mɔ 'na diidɛ 'ɛ sɔɔn' Kea ‑gbi jrɩ' a ‑sa ɩa' 'bleedɩ kwa i ‑wɛe ɩa ja 'ʋn ɛ, ɩmɩ 'ma kpʋn ‑wɛe 'ma nʋ dbo 'de aopʋ "klu o ! 9 Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑ta 'ɩn nɩɩa 'de aopʋ "klu ‑bo dɛ ‑pɔn 'ʋn 'kwa 'ɩn se 'o nyɔ jrɔ' "jru ‑te due', dɛ‑nʋɛ' 'ma de'di ‑wi" ‑wlʋa 'e Masedoanɩ ʋʋpʋ ‑a po 'ʋn sʋn o. 'Ɩn kpʋʋn ɛ 'ma ‑cɛ" i 'de dɩ ‑wee' 'ʋn ‑wɛe 'ɩn je 'o aoa' jrɔ' "jru ‑te. 'De ka 'ɩn kpʋʋn a 'ma ‑cɛ" i tɛin" ɛ, 'kamɔ 'ma mu nʋa' ke'wlɛ 'de ao ‑pee. 10 Ka ɛ nɩa tɔ' ‑tɩ ‑wɛe Klisɩ nɩa 'de 'ʋn ɛ, 'kamɔ dɛ 'ma 'tmʋa ɛ nɩ tɔ' ‑ke. Dɛ 'ma 'tmʋa ‑gblein' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑jɛ 'ɩn sea 'o nyɔ "o nyɔ "jru ‑te 'de Akai blʋa ‑wee' "klein "kpei ɛ, ɛmɛ ‑ble 'ma 'mʋa‑ ‑wɛe 'ma po ‑tuosʋn de. Nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'ʋn ɛɛ' 'mʋa‑ tu 'ʋn ‑sa 'de ɩa' 'blʋa‑ tu "kpei. 11 Dɛɛ‑tɩ ɛ‑ ? Ɛ 'ɩn se aoa' ‑tɩ' kma ɛmɛ ‑tɩ ‑oo ? Ka 'ɩn kma aoa' ‑tɩ' ɛ, Kea juɩ'.

12 'Kaa dɛ 'ma nʋa 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ɛ nʋ 'ɩn 'je nya mu ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa pooa ‑aʋn ʋʋa' ‑cɛi", ʋʋa' wɔn 'je "mu. 13 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ Sesi 'a dboʋn 'a ‑kewɛ ‑o, ʋʋa pooɛ nyʋ 'srɛ i 'de ʋʋa' nʋʋdɩ 'ʋn. Ʋʋa nʋɛ ʋʋa' ‑cɛ" Klisɩ 'a dbonʋʋn 'ʋn. 14 'De ‑mɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyʋ tai' "maa, dɛ‑nʋɛ' Satan 'a ‑cɛ" 'kpa 'bɛɛ ɔ 'je Kea 'a "soa i ‑nɩa 'e ‑sɔn' 'ʋn sraan‑. 15 ‑Bo ɔɔ' dbonʋʋn a sea ʋʋa' ‑cɛi" 'srɛ ‑tɩ 'a dbonʋʋn 'ʋn nʋ ‑ke ɛ, ɛ se nyʋ 'a tai' "maa' ‑tɩ nɩ‑. Ka ʋʋa' dbo a mua isɔan' a, 'kamɔ ʋʋa' ‑cɛ" ɛ mu isɔan' ‑ke.

'Kle "klein Pɔo 'jea

16 'Bo ‑mɛ 'de wlu 'ɩn 'tmʋa 'ma ‑sɛ' de ke'wlɛ, nyɔ jrɔ' 'bo 'ʋn sɩɩanʋi 'daa‑, ‑wɛe ɔ 'bo 'ʋn nya ‑fuuɛn. 'De ‑bo aoa sea 'ʋn ja ‑gbʋn kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ 'kamɔ 'ɩn 'je nɩ 'sʋ ao 'je 'mi "i "tai‑ 'ɩn 'je wlu ka nyɔ ‑sea' tɔ'di nɩ nɩa, ‑wɛe 'mɔ 'je ‑cɩɛ ‑kwlɩ" tba dɛ‑saan" ‑ke. 17 Dɛ 'ma 'tmʋa kaan ka la, ɛ se 'e Tʋ"bo 'ʋn 'wlʋ. ‑Bo 'ɩn 'na 'ɩn 'je 'kpɩ 'ʋn "duo‑ ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ɛ, ‑mɛ 'ma wlu' ka sɩɩanʋi a wlua. 18 ‑Jɛ nyʋ ‑tuu"‑tuu a 'wlʋa 'o ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋʋa 'bɛɛa ʋʋa' ‑cɛi" ɛ, ‑mɛ 'mɔ 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ‑o ‑ke. 19 Aomɔ nɩɛ tɔ'di o, ao 'bɛɛ‑ sɩɩanʋʋn "wɔin 'mɛ o, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ ao 'tʋn see. 20 ‑Bo nyɔ nʋ ao ɔɔ' kʋɔnpʋ‑ 'ʋn, ‑wɛe ɔɔ sea ao "jru idi, ɔ sea ao 'srɛ ipoo, ɔɔ sea ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛ‑ 'de ɔɔ sea ao 'kpɩ "jrii po ɛ, ao 'bɛɛ‑ ‑mɔ 'ɔ jei tu "wɔin. 21 ‑Jɛ dɩ ʋʋ nʋa ao "jrii 'mʋa‑ ‑apʋ ‑sea' ɩa' nʋa 'a 'kpɩ 'ble ɛ, tɔ' ‑tɩ ‑o, ‑a ‑fa ʋʋpʋ "i, ɛ 'bleɛ ‑aa ‑tɩn'.

'De ‑mɛ 'kamɔ ‑bo 'de dɛ "o dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn nyɔ jrɔ' ɔ sea ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ɛ, 'mɔ ‑ke ɛ, dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn 'mɔ 'jea 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ ɛ, 'ɩn 'bleɛ. 'De ‑bo 'ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ka sɩɩanʋi nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. 22 Ʋʋa' nyʋ tu 'ee, ʋʋ nɩɛ Ebleʋn ‑oo ? 'Mɔ nɩɛ Eblei ‑o ‑ke. Ʋʋ nɩɛ Israɛ‑kɔʋn ‑oo ? 'Mɔ nɩɛ Israɛ ‑i ‑o. ‑Aee' ʋʋ 'wlʋɛ 'e Ablaam 'a "ji 'dii ? 'Mɔ 'wlʋɛ 'e Ablaam 'a "ji 'di ‑ke. 23 Ʋʋ nɩɛ Klisɩ 'a dbonʋʋn ? Ka sɩɩanʋi a wlua, 'kamɔ 'ma ji wlua' la : 'Ɩn nʋɛ Klisɩ 'a dbo, 'ɩn je ʋʋ ‑sii. 'Ɩn pooɛ ‑kaso 'di, 'ɩn je ʋʋpʋ ‑sii. Blati 'a ‑kɔ nɩɛ 'ʋn kui, ɛ je ʋʋpʋ ‑sii. Nyʋ bla 'ʋn 'ɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu, ɛ je ʋʋpʋ ‑sii. 'Ɩn diɛ 'mɛa' 'wɔn i kpɛ ‑tuu"‑tuu, ɛ je ʋʋpʋ ‑sii. 24 Suifʋ‑wi" blaa 'ʋn klae jɔɔ' nya 'a kwla taan 'jɔ ‑mɛ" nyɛ kpɛ ‑mm". 25 Nyʋ bla 'ʋn 'ɛ kpɛ taan, nyʋ tbaa 'ʋn "soi i kpɛ due', ‑kwɛɛ" 'wlaa‑ 'ʋn kwa 'mɛ kpɛ taan, ‑wɛe 'ɩn 'sa "ni "kpei‑ 'de 'jrʋ ‑gbaowɩ due' ke "maʋ'wɩ due' 'di. 26 'Ɩn nɩɛ nabʋ ja 'de 'wɩ ‑tuu"‑tuu 'di, 'ɩn muɛ 'mɛa' "ni‑gbii wɔn 'de‑, 'ɩn muɛ 'mɛa' 'de "ku 'dbaʋn 'kwa 'de‑, 'ɩn 'jeɛ 'ma ‑cɛ" wɔn 'de nyʋ ‑ke 'ma ‑a ‑plaan 'blʋa‑ i 'kwa, 'ɩn diɛ 'mɛa' 'wɔn i 'de ‑kwlɛ klae" 'dii, 'de ‑pɩɩɔn" blʋa ke 'tɔniɛ "kpei‑, nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa ‑aa de'di ‑wi" ‑wɛe ‑ʋʋa pooa ‑a 'srɛ i ɛ, 'ɩn muɛ 'mɛa' 'de ʋʋpʋ 'kwa 'de‑. 27 Dbo ‑ɩa seea nyʋ ɛ, 'ɩn nʋ ‑mɩ 'mɛ, 'ɩn jɩ 'je. "Nyɩɔ' cɛɛn 'ʋn "jrii 'mɛ, 'ɩn jɩ ɛ 'je. 'Ɩn je "jru ‑tee kpɛ ‑tuu"‑tuu, 'ɩn je ‑mɛ 'je. 'Mɩɩɛ‑ ke "ni 'natʋn 'dba 'ʋn 'ɛ, 'ɩn 'bɔ wɔn 'mɛ, 'ɩn je ‑mɛ 'je. 'Ɩn cɛn kui 'mɛ, dee' je 'ʋn 'dba, 'ɩn je ‑mɛ 'je. 28 'Bo dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ ‑mɩ 'de ɛ, dɛ ‑jɛ ‑ɛɛ ‑sɔɔn 'ma ‑tua" 'de 'wɩ ‑wee' 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea ‑gbi ‑wee' "klein 'a ‑tɩ'. 29 ‑Bo nyʋ se 'diikua' 'ble ɛ, 'mɔ se 'diikua' 'ble ‑ke. 'De ‑bo nyɔ jrɔ' 'kpa 'e dɛsaʋn 'di ɛ, ɛ kpʋɛn 'ʋn ‑kwlʋ, ɛ je ‑jei" ‑si'.

30 ‑Bo ɛ nɩ ‑cɛi" 'bɛɛa' ‑mɛ 'de ɛ, ‑mɛ dɛ 'ɩn sea 'diikua' 'ble ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑. 31 ‑Aa Tʋ"bo Sesi "Bo Kea ‑ɛɛ 'nynɩ "diwan kpʋan jeejee ɛ, ka 'ɩn sea sɩ 'tmʋ ɛ, ɛ 'je kan' 'mɛ. 32 'Wɩ jrɛ' o 'bo Damasɩ ɛ, Arɛtasɩ ‑ɔ ‑nɩa 'beɔ 'tmʋʋɛ ‑kwlɔʋnjei ‑wɛe ɔ ‑te 'o nyʋ 'de ʋʋ 'je Damasɩ‑kwlɔ ifuo ‑wɛe ʋʋ 'je 'ʋn kpʋn. 33 'Kaa 'ma de'di ‑wi" poɛ 'ʋn too" 'di ‑wɛe ʋʋ jaa 'ʋn 'bo blo' ‑ɛ ‑pian' ‑kwlɔ 'dei 'a ‑po" "i, 'de ʋʋ "sii‑ 'mi i 'de ɛ 'de. Ka 'ɩn nʋa 'pʋsʋn 'de ‑kwlɔʋnjei 'kwa, 'kamɔ ‑nao.

12

Pɔo 'tmʋɛ ja ja ‑tɩ ke dɩ 'kwla ‑satɩ ke

1 'Ma 'cɛ, ‑bo nyɔ 'bɛɛ‑ ɔɔ' ‑cɛi" 'ee, dɛ ɔ 'je 'o ɛ‑ ? 'Kaa 'kamɔ ‑cɛi" 'bɛɛa' se "jrii nmɔ 'sʋ ao nɩɛ "i 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ka Tʋ"bo a nʋa 'kwla 'wlʋsʋn o, dɩ ɛɛ ‑sa' 'kwla 'de 'ʋn ‑pee 'de jajri 'di ɛ, 'ma ji ɩa' ‑tɩ' 'tmʋa' la.

2 'Ɩn juuɛ "ju due' ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sii‑ "i, ‑wɛe ‑ɔ ‑du" ɛ 'ʋn, 'de ‑ɔ mu mamaʋ 'sʋ ‑ɔ nyni 'e jaʋn 'a 'keekei" 'de ɛɛ' kpɛ taan ‑nɛ 'di. "Ko ɔɔ' nyiɔjɔ mɛ ‑sɔn' 'ʋn ‑wɛe ‑ɛ mu 'e la a, "ko ɛ nɩ 'e jajri 'ʋn ‑o ɛ, 'mɔ se ‑mɛ juo‑. Kea 'a 'sʋ ‑juo ɛ. Ɛɛ' dɛ tu nʋʋa ɛɛ' ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ ka. 3-4 'De 'ɩn 'je kan' 'mɛ "ju ‑nɔ mu' mamaʋ 'sʋ ɔ je 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di nyni. "Ko ɔɔ' nyiɔjɔ mɛ sɔn 'ʋn ‑wɛe ‑ɛ mu 'e la a, "ko ɛ nɩ 'e jajri 'ʋn ‑o ɛ, 'mɔ se ‑mɛ juo‑. Kea 'a 'sʋ ‑juo ɛ. 'Bomɔ ɔ 'wɔɔn‑ dɩ nyʋ sea 'bɛɛ‑ nyʋ 'jea 'tmʋ ɛ, ɩ ke dɩ ‑ɩa 'tmʋ ka nyiɔ sea nɩ ke‑. 5 'De ɔɔ' "ju tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑tuosʋn de po, 'kaa 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je ‑tuosʋn de po 'de 'ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, ‑bo ɛ se 'e 'ma ‑ɩn se 'diikua' 'blea 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩɛ. 6 ‑Bo 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑tuosʋn de po 'de ɛ, nyʋ se 'ʋn sɩɩanʋi 'daai, dɛ‑nʋɛ' dɛ 'ma mua 'tmʋa', ɛ nɩɛ tɔ' ‑tɩ ‑o ‑cɛɛn'‑. 'Kaa 'ma juuɛ 'ma ‑cɛ" 'ɛ ka ‑wɛe nyɔ jrɔ' je 'ʋn dɛwɔnɩi 'daa‑, ɛ 'je dɩ "klein ɔ 'jeea "jriɛ‑ 'bo 'ʋn ‑pʋn" o, dɩ "klein ɔ 'wɔan 'de 'ʋn 'wɔn ‑sii.

7 'Ɩn je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɩ klae" klae" Kea ‑sa 'kwla 'de 'ʋn ‑pee 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ "taiɛ 'wɛ‑ jrɛ' "i, ɛ je 'ma ku ‑plin" ‑tu" ka Satan 'a dboi a bla nyʋ jeejee ɛ. 8 'De ɛɛ' 'wɛ‑ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn bae Kea 'mɛ kpɛ taan de ɛ 'je ɛ 'de 'ʋn kui' ‑sa. 9 'Kaa ɛ wlu' ka 'de 'ʋn ‑pee, ɛ 'naa : 'Ma 'saaʋn 'ɩn nʋa ‑ʋn "jrii ɛ, ɛ ‑tiɛi", dɛ‑nʋɛ' ‑ma ‑ɩn se 'diikua' 'ble ‑nɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe 'ma to 'ma "ikmasʋn ‑gbɛin'. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ dɛ 'ma ‑pɔan, ɛmɛ ‑nɩ dɛ 'ɩn sea 'diikua' 'ble ɛ, 'ma poɛ ɛɛ' ‑tuosʋn de, ‑wɛe Klisɩ 'a "ikmaa' 'je 'ʋn "kpei ‑cri". 10 Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo 'ɩn se 'diikua' 'ble o, ‑bo ‑crei"‑ 'da 'ʋn o, ‑bo 'ma sea 'ma ‑cɛ" wɔn 'je o, ‑bo nyʋ a sea 'ʋn 'kle ‑tu" o, ‑bo faʋn a sea 'ʋn nʋ o, 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ ‑bo ɩa sea 'ʋn 'je ɛ, 'ma nʋɛ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ‑bo 'ɩn se 'diikua' 'ble ɛ, ‑mɛ ‑jɛ mɛ la 'ɩn 'ble 'kpɩ ‑gbɛin'.

Dɩ ‑ɩa ‑sɔɔn Pɔo a ‑tua" a

11 'Oo 'ma 'cɛ, ao nʋɛ' ‑wɛ‑ la, 'ma jea wlu ka nyɔ ‑ɔ sea tɔ'di nɩ a wlua. Aopʋ mɔ ‑je 'ʋn ‑tɩ' o po 'de‑. 'Kamɔ 'ɩn se dɛwɔn nɩ ‑mɔ, 'kaa nyʋ aoa 'daa‑ Sesi 'a dboʋn ‑cɔʋn'‑, ‑wɛe ‑ʋʋa "dia aoa 'jea a, dɩ "klein ʋʋ nɩa 'ʋn ɛ, 'ɩn se ɩa' jrɛ' 'ʋn ‑pɔn. 12 Dɩ ‑ɩ ‑toɛ ka 'ɩn nɩa Sesi 'a dboi ɛ, ɩ nʋʋɛ' 'de aopʋ "klu ao jɩ 'je. 'Ɩn kuuɛ tɔ' i ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ɩa' dɩ tu po "jri "kpae' 'de jrii' ke dɩ klae" klae" Kea nʋa 'ʋn. 13 'De dɛ 'ɩn nʋ Kea ‑gbi jrɩ' "jrii ‑wɛe 'ɩn se aomɔ "jrii nʋ ɛ‑ ? ‑Aee' dɛ 'ɩn ‑tea' 'o Kea ‑gbi jrɩ' "jru ‑wɛe 'ɩn sea 'o aomɔ "jru ‑te ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛsaʋn 'ɩn nʋ ao "jrii i ? ‑Bo ɛ ‑tu" ‑mɛ ɛ, ‑mɛ ao 'bleɛ ‑kɩn.

14 Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn ‑teɛ 'de aopʋ o jia 'a kein"ke, ɛmɛ ‑je 'ma 'de aopʋ o jia 'a kpɛ taan ‑nɛ nɩ‑. ‑Bo 'ɩn ji ɛ, 'ɩn se 'o aopʋ "jru ‑tei, dɛ‑nʋɛ' aoa' ‑cɛ" 'kpa mɔ 'ma ‑pɔn, 'ɩn se aoa' 'bleedɩ ‑pɔn. Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ɛ se "nynuu‑ mʋ ‑je dɛ i‑pɔn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je ʋʋ "bo ‑wi" 'dei ‑tee nɩ‑, 'kaa "bo ‑wi" mʋ ‑ʋʋa ‑pɔn dɛ i ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tee' ʋʋa' "nynuu‑ 'dei. 15 'De 'mɔ ɛ, ‑bo 'ɩn 'je 'e 'ma dɩ ‑wee' ke 'ma nyiɔjɔ to 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'de ɛ, 'ɩn ‑teɛ' ɛɛ' nʋa 'a kein"ke 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 'Ma ‑tɩ' 'a kmaa' se "kpei cɛn i 'de aopʋ 'ʋn ‑bo 'ɩn kma aoa' ‑tɩ' kan' a.

16 Tɔ' ‑o, 'ɩn se 'bo aopʋ "jru ‑te ‑cɛɛn'‑, 'kaa aomɔ 'na ‑mɛ ‑jɛ 'ɩn sea 'bo ao "jru ‑te la, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ma cɛɛn 'de 'srɛ 'ʋn ‑wɛe 'ma naa aopʋ ‑sɔn 'de 'ɩn 'je aopʋ "jru idii ? 17 ‑Aee' nyʋ 'ɩn dboa 'de aopʋ o ɛ, 'de ʋʋa' due' 'ʋn mɔ 'ɩn cɛɛn ‑wɛe 'ɩn poo ao 'srɛ ii ? 18 Titɩ mɔ 'ɩn bae ‑wɛe ‑ɔ ‑ji" 'de aopʋ o, ɔ ke ‑aa de'di ao juua ke‑, ʋʋpʋ 'ɩn dbo. ‑Aee' Titɩ pooɛ ao 'srɛ i ‑wɛe ɔ di aopʋ "jru ii ? Ka ‑a ‑ke Titɩ 'a tɔ' nɩa due' ‑wɛe ‑a ‑bɛɛa' wlu 'ʋn 'de ‑aa kpa ‑je due', ao sɩ juoo‑ ?

19 Dɛ ‑wlʋa 'e sese o ɛ, ao naa tɔ' i, ao 'na ‑mɛ ‑aa poɛ ‑aa ‑cɛ" 'kpa ‑tɩ' o 'de ao "jri 'de. "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. ‑Apʋ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "siaa "i ɛ, ‑bo ‑aa sea dɛ "o dɛ 'tmʋ ɛ, ɛ nɩ 'bo Kea "juɔi ‑o. ‑Aa ‑tɩ' kmaʋn, dɩ "klein ‑aa nʋa ‑nɩ, ‑aa nʋɩ' ‑wɛe aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je iku. 20 Dɛ ‑ɛɛ faʋn a nʋa 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn se ɛ ‑pɔn ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ɛ, 'de ka 'ɩn sea "inɩ 'ɩn je aopʋ kan' jɛɛ‑. Ka 'ɩn sea "inɩ ‑bo 'ɩn jɛɛ aopʋ kan' 'ja a, ‑mɛ 'ma 'fɔ ‑jɛ ao sea 'je due', ɛmɛ aoa mu 'jeea'. Dɛ 'ma pleea ɛmɛ ‑nɩ ‑cɛa' o, ba ‑kwlɛn o nʋa' o, 'cɛn 'kpaa' o, ba "cɛi o nʋa' o, ba 'a 'nynɩ dooa' o, nyʋ 'dei wluua' o, ba wlu saʋn ‑pee 'tmʋa' o, ‑cɛi" 'bɛɛa' o, ‑pua' ‑pua ‑pua' ke‑, ɩmɩ ‑nɩ 'de ao "klu. 21 Dɛ 'ma pleea, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn se ɛ "inɩ ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ɛ, 'de 'ma Kea 'je 'ʋn ja jaa ke'wlɛ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn 'tmʋɛ aoa' 'nynɩ 'dɔe 'de nyʋ ‑pee ‑tmʋʋ ‑tmʋʋ"‑. ‑Wɛe 'ɩn 'je ‑fɩn" 'de nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nʋa dɛsaʋn tɛin" 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ se ʋʋa' tɔ' saɩn o, ʋʋa' jɛi" 'jea' o, ʋʋa' dɛ 'ɛ "jriitɩan' "i juo‑ ‑wɛe ɩa' kwa ‑sɔn ‑saatɩ.

13

Nyʋfɛn' ‑saawlu ke 'jewlu ke

1 'Ma 'de aopʋ o jia 'a kpɛ taan ‑nɛ mɛ ‑ɛɛ dɩ 'ma nmaea' 'o ‑ta. 'De ‑bo 'ɩn ji ɛ, ‑mɛ ‑tɩ' "o ‑tɩ' ‑ɩa ‑ta nyʋ 'sɔɔn ke taan 'jea, ɩmɩ ‑ɩa 'pee 'je 'jeeɛ‑. 2 ‑Ta 'ɩn ‑saa 'de aopʋ o bʋ nya 'sɔɔn tɛin" ɛ, dɛ 'ɩn 'tmʋa, ɛmɛ 'ɩn tɛɛn o kaan ‑wɛe 'ma ‑sa de ke'wlɛ, 'ɩn 'naa : ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ nʋa dɛsaʋn "i‑saa' nɔ" ke nyʋ "klein ‑ʋʋa mua 'o ʋʋa' ‑kɔ 'de blaa' ke‑, 'ma muɛ wɔn kmaa' 'de ʋʋpʋ "kpei, 'ɩn se ʋʋpʋ 'a wɛe 'jei. 3 Klisɩ 'a "ikmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'de 'ʋn ‑wɛe 'ma wlua 'de ‑ɛɛ 'jɔ aoa ‑pɔan i ɛ, 'bomɔ ao 'je ɛ 'jee‑. Ka nyɔ ‑sea' 'kpɩ 'ble nɩa, se ɔɔ' ‑cɛ" to kan' 'de ao ‑pee. 'Kaa ɔɔ' "ikmaa' poɛ "jri "kpae' 'de aopʋ "klu. 4 ‑Ta nyʋ a kooɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ ɔ se 'kpɩ 'ble, 'kaa kaan ɔ nɩɛ 'kmʋ 'de Kea 'a "ikmaa' 'ʋn. ‑Apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑a ‑ke ɔ "siiɛ "i, ka ɔ sea 'diikua' 'ble ɛ, 'kamɔ ‑a ‑nɩ ‑ke. 'Kaa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ ke ‑a ‑nɩɛ 'kmʋ 'de Kea 'a "ikmaa' 'ʋn.

5 Aomɔ ɛ, 'de aoa' ‑cɛ" 'ʋn mɔ ao 'je ‑gbʋn, ‑wɛe ‑bo ao ‑te' Kea ‑kwlɩ", 'de ao 'je kan' 'je. Aoa' ‑cɛ" 'kpa mɔ ao 'je i ‑tɩɛn', ‑aee' ka Sesi Klisɩ nɩa 'de aopʋ 'ʋn, ao sɩ juo kee ? Ɔ nɩ 'de aopʋ 'ʋn 'ɛ. ‑Bo ɛ se kan' nɩ ɛ, ‑mɛ aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nɩɛ dɛ foo" ‑o, ao blu'. 6 'Kaa 'ɩn ‑teɛ ‑kwlɩ", ka ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea dɛ foo" nɩ ɛ, ao 'je kan' 'mɛ. 7 'De ‑mɛ 'kamɔ ‑aa bae aoa' Kea ‑wɛe ao je dɛsaʋn nʋ. Ɛ se ao 'je ‑a ‑tɩ' o po, ɛmɛ ‑ɛɛ baea' ‑aa bae nɩ‑, 'kaa ‑aa bae aoa' Kea 'mɛ ‑wɛe ao 'je dɛ 'dɔe nʋ. ‑Bo nyʋ jrʋ' 'na ‑apʋ mɔ blu' 'de ɛ, ɛ "paa' ɛ je aopʋ 'a dɛsaʋn nʋa' ‑sii. 8 Dɛ‑nʋɛ' ‑bo aoa sea tɔ' "i ‑tɩ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je tɔ' ‑tɩ o ‑fɔn', 'bo ɩ 'de mɔ ‑a ‑je bla. 9 ‑Bo ‑apʋ mɔ se 'kpɩ 'ble ‑wɛe aomɔ kuu 'dii ɛ, ɛ 'bleɛ ‑aa 'mʋa‑. Dɛ ‑aa ‑teea' Kea i 'de ‑aa baewlu 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ 'je aoa' 'kmʋ ka ‑cɔɔn' ka po ‑wɛe ao 'je mu ao 'je nyni. 10 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn tɛɛn o ‑wɛe 'ma 'crɩ wlu ‑nɩ 'de 'ma poo ao ‑jei". 'Ɩn se ɛ "inɩ ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji 'de aopʋ "klu ɛ, 'de 'ɩn 'je aopʋ "bli ‑cɛ'. "Ikmaa' Tʋ"bo "nyɩa 'ʋn ɛ, ɛ se ɛ 'ʋn "nyɩ ‑wɛe 'ɩn 'je Kea ‑gbu i‑sa, 'kaa ɛ "nyɩ ɛ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe 'ɩn 'je Kea ‑gbu 'a dɩ ikuu‑.

11 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ma de'di ‑wi", ao nʋ 'mʋa‑, ao nmae aoa' 'kmʋ, ao ‑tu" ba ‑tɩ' ‑kwlɩ' i, ao 'ble tɔ' due', pɛe 'a blua' nɩ 'o aopʋ 'nynɩ, ‑mɛ Kea ‑ɛ ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ' 'de ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua', ɛ ke aoa muɛ naa'.

12 Ao ‑gblee ba ‑kwlɩ" due 'due ka de'dinynu a nʋa. Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'nɔ ɛ, ʋʋ 'na ʋʋ ‑je aopʋ.

13 Tʋ"bo Sesi nʋ ao 'saaʋn "jrii, ‑wɛe Kea 'je ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmasʋn to 'de ao ‑pee, 'de ɛɛ' ‑Suu 'je ɛ nʋ ‑wɛe ao ‑wee' 'je "i "sii‑.

Galasi

1

2

3

4

5

6

'Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbi ‑nɩa 'e

Galasi

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a dboi ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ‑crɩ 'sbɛ ‑nɛ. Ɛ se nyiɔpʋ mʋ ‑ʋʋ ‑te 'ʋn ɛɛ' dbo tu kwa, ‑wɛe ‑ʋʋ dbo 'ʋn nɩ‑. Ɛ se nyiɔ mɔ ‑si" 'o 'mɔ ke Kea 'nynɩ i ‑wɛe ɔ dbo 'ʋn nɩ‑, 'kaa ɛ Sesi Klisɩ ke ɔ "Bo Kea ‑ɛ ‑sɔ "kunyɩɔ' mɛ ‑dbo' 'ʋn. 2 ‑Aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa 'nɔ ɛ, ‑apʋ ‑ɔɔ ja Kea ‑gbi ‑nɩa 'e Galasi 'jewlu.

3 ‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ nʋ aopʋ 'saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ. 4 Sesi Klisɩ mɔ ‑to 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'de ‑aa dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑tɩ 'ʋn, ‑wɛe ɔ 'je ‑a seie 'de dɛsaʋnnʋkmʋ ‑nɛ 'kwa. Ka ‑a "Bo Kea nɩɛ "i ɛ, 'kamɔ ɔ nʋ. 5 Ɛmɛ ‑ɛɛ 'nynɩ ‑a ‑jei" 'bɛɛ‑ jeejee ! 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑ !

Galasinyʋ toɛ Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'kpʋ "i

6 Dɛ ao nʋa ‑ɛ ‑ma" a 'ʋn tai' ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao 'je ɛɛ' 'cɛ nɩ 'de Klisɩ 'a 'saaʋn 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ao ‑too"‑ 'kpʋ "i toa' ‑wɛe ao bla 'o nyʋ jrʋ' 'a wlu 'de, ‑wɛe aoa 'daa‑ ‑mɩ ‑pɔia" ‑tɩ. 7 'Mɔ 'je kan' 'mɛ ‑pɔia" ‑tɩ jrɩ' se ‑tajrɔ nɩ, ‑bo ɛ se Klisɩ 'a ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ nɩ ɛ. Ɩmɩ nyʋ jrʋ' nɩ "i ʋʋ 'je ‑gbee' wɔi ‑saa. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa "maa aopʋ tai'. 8 'Kaa ‑bo nyɔ jrɔ' ji 'de aopʋ o, ‑wɛe ɔ 'je ao wlu dee jrɩ' 'tmʋʋ‑, 'de ‑mɩ ke ‑jɩ ‑a ‑tmʋa ao ‑pee tɛin" 'je "kpei‑ seea ‑mɛ Kea 'a 'daɩn kpʋn ɔ, ‑bo ɛ nɩ ‑apʋ mɔ'ɔ ‑cɛ" 'kpa o, ‑bo ɛ nɩ Kea 'a "soai jrɔ' ‑ɔ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di mɔ 'de ɛ. 9 Wlu 'ɩn 'tmʋa tɛin" ɛ, ɛmɛ 'ma ‑sa' de 'de ‑sɩanwɩ 'di ke'wlɛ, ‑bo nyɔ "o nyɔ 'tmʋʋ aopʋ wlu dee jrɩ' ‑wɛe ɩ ke ‑jɩ ao 'wɔan tɛin" 'je ba 'kpʋ "i to ɛ, ‑mɛ Kea 'a 'daɩn kpʋn ‑mɔ 'ɔ jei tu.

10 'De ‑bo 'ma sea ‑mɩ 'tmʋ kaan la 'ee, ‑mɛ aomɔ 'na 'ɩn nɩɛ "i nyiɔpʋ 'je 'ʋn ‑tɩ' o poo ? ‑Wɛe 'ɩn 'je 'e nyiɔpʋ "jri 'dei nmɔɔ ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. Dɛ 'ma ‑pɔan ‑gblein' 'de 'ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'je 'ʋn ‑tɩ' o po. ‑Bo 'ma sea 'e nyiɔpʋ "jri 'dei nmɔɔa' ‑mɛ i‑pɔn 'de ɛ, ‑mɛ 'ɩn se Klisɩ 'a dbonʋi nɩ‑.

Pɔo ke Sesi 'a dboʋn jrʋ' ke

11 'Ma de'di ‑wi", dɛ 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea aopʋ 'tmʋʋ‑ ɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee tɛin" ɛ, ɛ se 'e nyiɔ 'ʋn 'wlʋ, 12 dɛ‑nʋɛ' nyiɔ sɩ 'ʋn "nyɩ 'de nyiɔ sɩ 'ʋn tɔɔ‑, Sesi Klisɩ mɔ ‑sɩ 'kwla 'de 'ʋn ‑pee.

13 Tɔ' ‑o, ‑ta 'ɩn blaa 'o Suifʋ‑wi" 'a kɛ' 'de tɛin" ɛ, dɩ 'ɩn nʋa ao 'wɔɩn. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, 'ɩn ‑tuɛ" Klisɩ 'a nyʋ 'kle, 'ɩn je nyʋ ‑wee' ‑sii. 'Ɩn nʋ dɛ ‑wee' "klein 'mɛ ‑wɛe ʋʋ 'je Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' o 'bɔ. 14 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑plaan 'blʋa‑ i ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑bɛɛa' 'ʋn "klu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Suifʋ‑wi" 'a kɛ' wɔn 'je ‑ʋʋ ‑jea 'ʋn ‑sii, ʋʋ se "i ‑ti. 'Ma "bo ‑wi" 'a kplɩn 'ɩn 'cɩan 'ɩn nɩɛ nɛ "kpei 'de ɩa' wɔn 'je ‑tɩ 'ʋn 'de‑.

15 'Kaa Kea nʋɛ 'ʋn 'saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ 'da 'ʋn 'de 'ɩn 'je ɛɛ' nyɔ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑tee 'ʋn kpɔi" ‑mɛ 'ɩn se 'wlʋ ke. 16 ‑Ta ɛ nmɔɔa Kea 'di wɔn ‑wɛe ɛ 'jea ɛɛ' "Ju 'kwla ‑sa 'de 'ʋn ‑pee ɛ, 'bomɔ ɛ ‑sɔɔ 'kwla ‑wɛe 'ɩn 'je ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋ 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ "klu. Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, 'ɩn se 'o "si 'ɩn se 'e nyɔ jrɔ' o mu ‑wɛe ‑mɔ se 'ʋn 'snɩ ‑tu". 17 'De 'ɩn se Selisalɛm mu ‑ke ‑wɛe nyʋ ‑nɩa Sesi 'a dboʋn 'bo 'mɔ "juɔi tɛin" 'a 'jee ‑tɩ, 'kaa 'ɩn muɛ 'e Arabiblʋa "kpei. 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn jiɛ Damasɩ de ke'wlɛ. 18 ‑Sɩn taan ‑sii 'o la ‑wɛe 'ɩn mu Selisalɛm 'de 'ɩn ke Piɛi 'e ba juo‑. 'Ɩn nʋɛ 'bo ɔ o 'wɩ 'a ‑puue 'jɔ ‑mm". 19 'Ɩn se Sesi 'a dboʋn 'a jrɔ' "jriɛ‑ 'jee‑, ‑bo ɛ se Tʋ"bo 'a "dei Sakɩ nɩ ɛ. 20 Dɩ 'ma 'tmʋa 'de ao ‑pee ‑ta ɩ nɩɛ tɔ' 'bo Kea "juɔi ‑o, 'ɩn se sɩ 'tmʋ.

21 Ɛ 'wlʋa 'o mu ɛ, 'ɩn muɛ 'e Siriblʋa ke Silisiblʋa "kpei, 22 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de Suide se 'ʋn "jriɛ‑ 'jee‑ due'. 23 Dɛ ʋʋ 'wɔan 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn see, ɛmɛ ‑nɩ "ju ‑ɔ ‑tua" Kea ‑gbi 'kle tɛin" ‑tuu"‑tuu ɛ, ɔ "biiɛ i ‑wɛe Sesi 'a ‑tɩ' ɔ nɩa "i ɔ 'jea i‑sa 'de ɛ, ɩmɩ ɔɔ 'tmʋ la 'de nyʋ ‑pee. 24 'Sʋ ʋʋa 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn.

2

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn nʋɛ ‑sɩn 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ ‑wɛe 'ɩn ke Banabasɩ mu Selisalɛm de. 'Ɩn "duo‑ Titɩ 'ʋn 'ɛ, ɔ ke ‑a je mu ‑ke. 2 'Ɩn 'wɔan Selisalɛm mu ‑tɩ ɛ, Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑da kan'. 'Ɩn mu' ‑wɛe 'ɩn ke Sakɩ o, Piɛi o, San, 'e 'jee‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋpʋ ‑nɩ Kea ‑gbu 'a nyʋsoa. ‑Pɔia" ‑tɩ 'ma 'tmʋa 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ "klu ɛ, ɩmɩ ‑ɩa "kuan 'ɩn po 'de ʋʋa' 'sʋ ‑pee. Dɛɛ‑tɩ 'ɩn nʋa kan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'ma ‑pɔn ‑a ‑je wlu 'ʋn 'bɛɛ‑ ‑wɛe dbo 'ɩn nʋa ke dbo 'ma nʋa ɩ je dbo foo" nɩ‑. 3 'De Titɩ ‑nɩa Glɛkɩ i ‑ke 'ma ‑a na ʋʋ se ‑mɔ 'ɔ ‑nɛ 'klɛn mu ‑tɩ "kpei 'nyɛ. 4 'De ‑bo 'klɛn mu ‑tɩ ‑saa "blo ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑nɩa 'e ‑a "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" ‑aa de'di ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ "i nyʋ 'je 'klɛn mu ‑wɛe ʋʋ 'je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi. Ʋʋ pa 'de ‑a "klu 'mɛ ‑wɛe ʋʋ 'je ‑aa ‑cɛ" ‑pee‑tea' ‑nɩa 'e Sesi Klisɩ 'ʋn ‑sɔn i "blu. Ʋʋa ‑pɔn ‑a ‑je kʋɔnpʋ‑ 'kpa ke'wlɛ. 5 'Kaa dɛ ʋʋa ‑tua" 'o ‑pɔia" ‑tɩ "kpei ɛ, ‑a se nɔ" dɛ‑saan" ka 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑a se ɛ nʋ, dɛ‑nʋɛ' ‑a seɛ "i nɩ ‑wɛe Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ je dooa‑, 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn.

6 ‑Ta 'ɩn ke nyʋsoa nyʋ a 'jea dɛ 'ʋn ‑nʋ wluua a, ‑wi" ‑mʋ se dɛ 'ɩn 'tmʋa ‑tɩ' jrɩ' ‑kɔ o ‑te'. [‑Bo nyʋ 'je ʋʋa' nyʋsoa tu dɛ 'ʋn o, ‑bo nyʋ se ʋʋpʋ dɛ 'ʋn 'je o, ‑mɛ se ‑tɩ' kɔn‑, Kea 'a 'cra nyʋ 'mii.] 7 Nyʋsoa ‑nʋ 'je kan' 'mɛ 'pepe ka Kea ‑tea' 'ʋn ‑pɔia" ‑tɩ kwa ‑wɛe 'ɩn 'jɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee ɛ. Ka ɛ dboa Piɛi 'de Suifʋ‑wi" ‑pee ɛ, 'kamɔ ɛ dbo 'ʋn 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee. 8 Dɛ‑nʋɛ' Kea due' ‑ɛ ‑nyɩa" Piɛi "ikmaa' ‑wɛe ɔ 'jea Suifʋ‑wi" ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋʋ‑ ɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" 'ʋn "ikmaa' ‑ke ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ‑pee 'tmʋ. 9 Ka Kea nʋa 'ʋn 'saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ ‑tea' 'ʋn ɛɛ' dbo tu kwa a, Sakɩ ke Piɛi ke San ʋʋ ‑nɩa Kea ‑gbu 'a ‑gbaati ‑nʋ juɩ', ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ ke 'mɔ ke Banabasɩ pooɛ ba dbɛɛ sʋn 'kwa 'de ‑a ‑bɛɛa' wlʋ 'ʋn ‑wɛe ‑bo ‑apʋ mɔ ɔ sea 'e nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o mu ɛ, 'de ʋʋpʋ mɔ 'je 'e Suifʋ‑wi" o mu. 10 Dɛ ‑ɛɛ wlu ʋʋ ‑tua" ‑aʋn, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'na ‑a ‑bo nɩɩa" nyʋ 'a ‑tɩ' o "maeɛ. 'De 'ɩn ‑tu" ɛɛ' dɛ tu "jriɛ 'mɛ, 'ɩn 'jeɛ nʋ.

Pɔo ‑cɛ' Piɛi "bli 'bo Antiɔsɩ

11 'Kaa 'wɩ jrɛ' o, 'ɩn ‑cɛ' Piɛi "bli 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi 'bo Antiɔsɩ, dɛ‑nʋɛ' ɔ nʋɛ "bli‑cɛdɩ. 12 Tɛin" ɛ, ‑ta Piɛi jiia 'bo Antiɔsɩ ɛ, ‑mɛ ɔ ke nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ a poɛ sʋn ‑tadue, ʋʋa jea dɛ di. 'Kaa 'wɩ jrɛ' o, nyʋ ‑wlʋa 'e Sakɩ 'a Kea ‑gbu 'di ji'. ‑Ta ʋʋ jia 'sʋ ɛ, ɔ 'sa sʋn ‑wɛe ɔ ‑te ɔɔ' ‑nɛ ka, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋ ‑na ‑bo nyɔ nɩ Kletiɛn ‑mɛ ɔ 'je 'klɛn mu ‑o ‑wɛe ɔ 'je "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ɔɔ plee ʋʋpʋ 'mɛ. 13 Dɛ ɔ nʋa ‑nɛ, ɛmɛ ‑aa de'di Suifʋ jrʋ' bla 'o 'de ‑ke. Ʋʋ nʋɛ' mɔ ‑wee' 'sʋ Banabasɩ 'a ‑cɛ" 'kpa je 'o ʋʋa' "jri de pooa' ‑nɛ 'de bla. 14 Ka ʋʋa' nasʋn sea "isrɛ ‑wɛe ɛ ke tɔ' ‑tɩ Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa sea due' nɩ 'ɩn 'jea kan' 'sʋ ɛ, 'ɩn sɔn 'ʋn 'ɛ 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi ‑wɛe 'ɩn wlu Piɛi ‑pee ka, 'ɩn 'naa : Piɛi, ‑mɔ ‑ɔ ‑nɩa Suifʋi ɛ, ‑ta ‑ɩn ‑nɩa 'e nyʋ sea' Suifʋ nɩ "klu ɛ, ka ʋʋa nʋa, 'kamɔ ‑ma nʋ. ‑Ɩn se Suifʋ‑wi" 'a nasʋn 'ble. 'Kaa kaan ka ‑ɩn ‑pooɛ kplɩn fai", ‑bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ma ‑tmʋa ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tea nyʋ ‑klaan" "kpei ‑wɛe ʋʋ 'jea Suifʋ‑wi" 'a kɛ' wɔn 'je nɩ dɛ due'. Dɛɛ‑tɩ ‑ma nʋ kan' a‑ ?

Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑ɛɛ ‑pʋʋ' nyʋ

15 Tɔ' ‑o, ‑apʋ ‑nɩa Suifʋ‑wi" 'a "nynuu‑ Suifʋ ɛ, ‑a ‑na Kea 'a kɛ' wɔinblaaʋn ‑sea' Suifʋ nɩ ɛ, ‑a se 'e ʋʋpʋ "klu nɩ‑. 16 'Kamɔ ‑a ‑nɩ Suifʋ‑wi" kan' ‑o, 'kaa ‑a ‑je kan' 'mɛ ‑bo nyɔ 'je "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ‑mɛ 'de Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea 'a 'sʋ 'ʋn ‑o, ɛ se 'de kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ‑apʋ mɔ 'je Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑ke ‑wɛe ‑a ‑je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi. Ɛ se 'e kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑jea kɛ' wɔn 'je ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi, ɔ se nɩ‑. 17 'Kaa ‑apʋ Suifʋ‑wi" ‑mʋ ɛ, ‑a ‑ke Klisɩ "siiɛ "i, ‑bo ‑aa sea "isrɛa' i‑pɔn 'de ‑aa Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn ‑mɛ ‑a se kɛ' wɔn 'jea' tɔ' "itbai 'bode. ‑Mɛ nyʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je nʋ Klisɩ mɔ ‑ɔɔ kuu ‑aa dɩ i ‑wɛe ‑a ‑je kɛ' wɔn iblaa' nya kpa 'jaa ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. 18 Dɛ 'ɩn ‑gba ja ‑bo 'ma sea de'bɔɔ‑ ‑wɛe 'ma se ɛ po ke'wlɛ ɛ, ‑mɛ 'ɩn nɩɛ kɛ' wɔn iblaai ‑o ‑cɛɛn'‑. 19 ‑Bo ɛ ‑tu" 'e kɛ' wɔn'je ‑tɩ 'ʋn ɛ, ka 'ɩn 'jea "isrɛi 'kpasʋn nʋ 'bo Kea "juɔi, 'ka se nɩ‑. Kɛ' 'na 'ɩn 'je 'mɛ ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn se kɛ' tɔ' "itba 'bode, ka 'mɛi nɩa 'kamɔ 'ɩn nɩ‑ 'de ɛ ‑pee, ‑wɛe 'ɩn 'je Kea 'a 'kmʋnɩ‑. 20 Ka Klisɩ 'mɛa 'bo 'daɩntu ‑kwlɩ" ɛ, 'kamɔ 'ma kɛ' wɔn 'je tɔ' 'mɛ ‑ke. Kaan ka 'ɩn ke Klisɩ "siiɛ "i ɔ 'mɛ 'ma 'mɛa'. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑bo 'ɩn 'kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi ɛ, ‑mɛ 'ɩn se 'ma ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ nɩ 'bode. Klisɩ 'a 'kmʋ 'ɩn nɩ‑. 'Kmʋ 'ɩn nɩa 'ʋn 'de 'blʋa‑ "kpei kaan ka, 'ɩn nɩɛ 'ʋn 'ɛ 'de Kea 'a "ju 'a ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑kma 'ma ‑tɩ', ‑wɛe ‑ɔ ‑to 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. 21 'Ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je Kea 'a 'saaʋn nya ‑fuun. ‑Bo nyʋ a sea "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi 'de kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ Klisɩ 'mɛɛ foo" 'ʋn.

3

Kɛ' wɔn 'jea' ke Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' ke

1 'Oo, Galasikɔʋn ! Aoa' tɔ' dinɩa' ‑mɛ 'de ɛ‑ ? ‑Ɔ ‑saa aopʋ 'a "jru ‑jei" kan' a‑ ? Sesi Klisɩ 'a 'bo tu ‑kwlɩ" kɔ ‑tɩ nyʋ ‑sa wɔ 'pepe 'de ao ‑pee ɛ, ao "mae' ɩ o ? 2 Dɛ due' koʋn ‑gbai' mɛ 'ɩn nɩ "i 'ɩn 'je aopʋ i ‑tee'‑, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa 'e aopʋ 'ʋn 'ee, ao 'jeɛ kɛ' wɔn ‑wɛe ɛ ji 'de aopʋ 'ʋn ‑ae, ‑aee' dɛ ao 'wɔan ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ' ? 3 Galasikɔʋn, ka ao se tɔ'di nɩ kan' a‑ ! Ao ‑teea Kea 'a ‑jei" naa' tɛin" ɛ, ao ‑teɛ Kea 'a ‑Suu ‑kwlɩ". Dɛɛ‑tɩ ao 'bɔ Kea 'a ‑Suu ‑kwlɩ" ‑tea', ‑wɛe aoa ‑pɔn 'pepe nɩa' i 'de aoa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔkpɩ 'ʋn ɛ‑ ? 4 Dɩ klae" ‑nʋʋa 'de aopʋ "klu ao 'jeea "jriɛ‑, aoa 'da ɩ foo" 'ʋn dɩ‑ ? Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ɩ se foo" 'ʋn dɩ nɩ‑. 5 Kea mɛ ‑nyɩ" aopʋ ɛɛ' ‑Suu ‑wɛe ‑ɛɛ nʋ jrii' 'de aopʋ "klu. ‑Bo ɛɛ sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ aomɔ 'na 'de aoa' kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn ‑oo ? ‑Aee' dɛ ao 'wɔan ‑pɔia" ‑tɩ ‑wɛe ao 'jɩ tɔ' 'ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ' ? Dɛ aoa naa tɔ' "i ɛ‑ ?

6 Ablaam 'a ‑tɩ', ‑ɩ ‑crɩɩa' tɛin" sese 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ao po ɩ ‑kwlʋ o. Dɛ ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Ɔ ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" ɛmɛ ‑tɩ Kea po ɔ ‑tɩ' o, ‑wɛe ɛ 'dɔɔ‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi.

7 Aoa 'jee, nyʋ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ Ablaam 'a "nynuu‑ ‑cɔʋn'‑. 8 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di tɛin" ɛ 'naa 'de nya a, Suifʋ‑wi" o, nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ o, Kea a muɛ ʋʋpʋ "isrɛʋn 'daa' 'de ʋʋa' ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. Ɛmɛ ‑tɩ ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu 'tmʋʋɛ 'de Ablaam ‑pee ka, Kea 'na :

'De ‑ɩn 'ʋn mɔ 'ma mu cɛɛan', ‑wɛe 'ɩn 'je 'blʋa‑ ‑wee' "klein "diwan po.

9 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ka Ablaam ‑tea' Kea ‑kwlɩ" tɛin" ‑wɛe ɛ po ɔ "diwan, 'kamɔ nyʋ "klein ‑a mua Kea ‑kwlɩ" ‑tea' a, ɛ 'je ʋʋpʋ "diwan po ‑ke.

10 'Kaa nyʋ ‑pɛan 'e kɛ' wɔn 'jea' 'dei, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na ɛmɛ ‑je ʋʋpʋ "isrɛʋn po 'bo Kea "juɔi ‑wi" ‑mʋ a ja ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'daɩn "jru, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑crɩɩa' 'naa :

Dɩ "klein ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, nyɔ "o nyɔ ‑sea' ɩ ‑wee' "klein wɔn 'je ‑wɛe ka ɩ "sia 'nynɩ ‑ɔ sea kan' nʋ jeejee ɛ, ‑mɛ 'daɩn kpʋn ‑mɔ 'ɔ jei tu 'mɛ.

11 Ka nyɔ sea 'bɛɛ‑ ɔ 'jea kɛ' wɔn 'je ‑wɛe 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɔ 'jea "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ɛmɛ ‑crɩɩɛ' 'de Kea 'a 'sbɛ 'ɛ 'fɔ jrɛ' 'di, ɛ 'naa :

Nyɔ ‑ɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɔ ‑kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' 'jea'.

12 'De nyiɔ 'ɔ ‑cɛ" 'ɛ kɛ' wɔn 'jea' ‑mɛ ɛ, ɛ se 'e Kea ‑kwlɩ" ‑tea' "jri tba, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔ tba ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kpɩ tɔ' "i ‑wɛe ɔ nɩɛ "i ɔ 'jea "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi 'de kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn ɛ, ɔ se Kea ‑kwlɩ" ‑te', ɔ ‑teɛ ɔɔ' ‑cɛ" ‑kwlɩ". ‑Mɛ wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ, ɔ se ɛ 'mii 'wɔn. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Nyɔ ‑ɔɔ mua dɩ "klein Kea 'a wlu "sia 'nynɩ nʋa' a, ‑mɛ ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa' 'jea' 'de ɩa' wɔn 'jea' 'ʋn.

'Kaa ‑ɩn ‑je kɛ' wɔn 'de ‑ma ‑cɛ" 'ɛ nyiɔ 'kpɩ 'ʋn ke ‑ɩn ‑te Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɩn ‑je kɛ' wɔn se dɛ due' nɩ‑.

13 ‑Aa' 'je kɛ' ‑wee' wɔn, ɛmɛ ‑tɩ 'daɩn kpʋn ‑aʋn. Klisɩ mɔ ‑ɔ seie ‑aʋn 'de 'daɩn 'kwa. Ɔmɔ ‑ɔ ‑kpa 'daɩn nyɔ 'bo ‑aa ‑kɔ' i, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa :

Nyɔ "o nyɔ nyʋ 'dba 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ Kea 'a 'daɩn kpʋn ɔ.

14 Sesi Klisɩ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ, ‑wɛe nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea ɔ ‑kwlɩ", 'de ‑ʋʋ ke ɔ "siaa "i ɛ, "diwan Kea "sia 'nynɩ 'de Ablaam ‑pee ɛ, ɛ 'je ɛ ʋʋpʋ po. 'Kamɔ Suifʋ‑wi" ke nyʋ sea' Suifʋ nɩ ‑a ‑wee' 'je Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ wlu ɛ cɛan ‑tie" 'je.

Kɛ' ke dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ke

15 'Ma de'di ‑wi", 'ma jiɛ ‑tɩ' "ipooa' ‑wɛe dɛ 'ma 'tmʋa 'de ao 'je ɛ 'mii 'wɔn. ‑Bo nyʋ 'sɔɔn 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn 'de dɛ jrɛ'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa cɛn wlu ‑tie" 'de ba ‑pee. 'Kamɔ ʋʋ nɩ nyiɔ 'ɔ 'sʋ ‑wɛe ʋʋa cɛn wlu ‑tie" 'de ba ‑pee, 'kaa nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'o ʋʋpʋ 'nynɩ paa‑, ‑wɛe ɔ 'je wlu ʋʋ cɛan ‑tie" dooa 'de ɔ 'je ɛ dɛ jrɛ' "kpei po. 16 'Kamɔ Kea cɛn wlu ‑tie" ‑ke tɛin" 'de Ablaam ke ɔɔ' "ju ‑pee. Dɛ ‑crɩɩa' ɛ se 'na :

'Ma cɛn wlu ‑tie" 'de ‑ʋn ‑ke ‑ma "nynuu‑ pee.

‑Bo ɛ 'da kan' mɔ 'de ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑tuu" 'a ‑tɩ' mɩ ɛ 'tmʋ. 'Kaa ɛ 'na :

'Ma cɛn wlu ‑tie" 'de ‑ɩn ‑ke ‑ma "ju ‑pee.

‑Bo ɛ 'da kan' a, ‑mɛ nyɔ due 'a ‑tɩ' mɩ ɛ 'tmʋ. Ɔɔ' nyɔ tu mɔ ‑nɩ Klisɩ ‑ɔ ‑wlʋa 'e Ablaam 'a "ji 'di ɛ. 17 Dɛ 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea 'tmʋ ɛ, ɛ ka : Kea cɛn wlu ‑tie" 'de Ablaam ‑pee tɛin" sese. ‑Sɩn 'a kmɛ' ‑nyiiɛ kwla taan ‑sii 'o la, ‑wɛe kɛ' blaa‑. Kɛ' ‑ɛ ‑bɔɔa' blaa' de ɛ, ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je wlu Kea cɛan ‑tie" i‑sa. 18 'Saaʋn Kea nʋa nyʋ "jrii ɛ, ‑bo ɛ 'wlʋ 'e kɛ' wɔn 'jea' 'ʋn 'de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛɛ' wlu ‑tie" cɛn, 'kaa 'saaʋn Kea a mua Ablaam "jrii nʋa' a, ɛɛ' wlu cɩɩɛn ‑tie" 'de ɔ ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ "nyɩ ɔ ɛɛ' 'saaʋn tu foo" 'ʋn.

Kɛ' 'ɛ bʋ

19 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ Kea "nyɩ nyʋ kɛ' 'ja a‑ ? Ɛ "nyɩ nyʋ kɛ' 'mɛ ‑wɛe ka dɛsaʋn nyʋ a nʋa ɛ nɩa kɛ' wɔinblaa' a, nyʋ 'je ɛ juo‑. Ɛ "nyɩ nyʋ kɛ' 'mɛ, ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑je o po mamaʋ 'sʋ ɛ 'je Ablaam 'a "ju 'a ji wɩ jɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn Kea cɛn wlu ‑tie". Kɛ' ‑nɩa 'mʋa‑, Kea ‑teɛ' ɛɛ' "soa kwa sese ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ ‑tɩ' 'nynɩ nɩ i ‑nɩa 'o Kea ke nyiɔ 'nynɩ "nyɩ. 20 ‑Ta ‑tɩ' 'nynɩ nɩ i nɩa, ‑mɛ nyʋ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩ 'o. 'Kaa ‑ta Kea a cɛan wlu ‑tie" 'de Ablaam ‑pee ɛ, ‑tɩ' 'nynɩ nɩ i se 'o nɩ‑. Kea 'a 'sʋ ‑cɛn' wlu ‑tie". 21 ‑Bo 'ma sea kan' ‑mɔ 'da 'ee, ‑mɛ 'ɩn 'na dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ke Kea 'a kɛ' toɛ ba 'kpʋ "ii ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. ‑Bo nyʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je kɛ' ‑wee' wɔn 'je 'de ɛ, ‑mɛ Kea 'je nyʋ "isrɛʋn po 'bo ɛ "juɔi ‑wɛe ʋʋ 'je 'kmʋnɩa' 'je. 'Kaa ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je kɛ' ‑wee' wɔn 'je. 22 Ɛmɛ ‑tɩ wlu ‑crɩɩa' 'naa 'blʋa 'di nyʋ ‑wee' nɩɛ 'e dɛsaʋn 'a kɛ ‑sɔn. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe Kea 'a ‑paan' ‑ɛɛ wlu ɛ cɩan ‑tie" 'de ɛ 'jeɛ nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "nyɩ. 23 ‑Ta Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑tɩ sea 'tmʋʋɛ 'de ‑a ‑pee ke ɛ, ‑mɛ ‑a ‑wee nɩɛ ‑kaso 'di 'de dɛsaʋn 'kwa. ‑A ‑kaan "wɔin mamaʋ 'sʋ Kea je Sesi 'a ‑tɩ' 'kwla ‑sa 'de ‑a ‑pee. 24 Ka nyɔ ɔ poa "ju ‑saan" ‑je o mamaʋ 'sʋ ‑wɛe ɔɔ ‑kwɛɛ a dɛ ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ ‑ke ‑wɛe kɛ' nɩ ‑aa ‑jeopoi mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je Klisɩ ‑pʋn" 'kpa. 'De ‑apʋ ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn. 25-26 ‑Jɛ Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑jeblʋ kaian wɔn 'sʋ ɛ, nyʋ ‑jeopoi ‑nɔ 'ɔ dbo ‑kwɛ'. Ao ‑wee' "klein ‑jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ao se "plɔɔi" nɩ 'bode 'de kɛ' 'kwa, ao nɩɛ Kea 'a "nynuu‑ ‑o. 27 Tɔ' ‑o, ao nyʋ "klein ‑pooa "ni "jru ‑wɛe ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ao pa ɔɔ' kui', ao 'cɩan ɔɔ' kplɩn. 28 Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑bo ‑ɩn ‑nɩ Suifʋi o, ‑bo ‑ɩn se Suifʋi nɩ o, ‑bo nyʋ 'ble ‑ʋn kʋɔn 'ʋn o, ‑bo ‑ɩn ‑te ‑ma ‑cɛ" ‑pee o, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ "junmɔu o, ‑bo ‑ɩn ‑nɩ 'nynɔkpao' o, dɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑a i ‑seea', ‑a ‑wee' "klein nɩɛ dɛ due', dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑ke Sesi Klisɩ "siiɛ "i. 29 'De ‑jɛ aopʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ao nɩa Klisɩ 'a nyʋ ɛ, ‑mɛ ao nɩɛ Ablaam 'a "nynuu ‑o ‑ke. Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa Ablaam 'a "nynuu‑ kan' a, ʋʋpʋ ‑a mu 'kɛn Kea "sia 'nynɩ 'de Ablaam ‑pee kpaa'.

4

"Ju mɔ ‑ɔɔ kpa ɔ "bo 'a 'kɛn

1 Dɛ 'ma ‑pɔan 'ɩn 'jea 'tmʋ ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ɛ wɔ ‑sa ke'wlɛ. "Ju ‑ɔ ‑jea ɔ "bo 'a 'kɛn kpa 'de nya a, ‑ta ɔ nɩɩa "ju‑saan"‑ ke ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'kmʋ ‑je o po, 'kamɔ ɔɔ mu ɔ "bo 'a 'kɛn kpaa' ‑mɔ, 'kaa kaan ka ke ɛ, ka nyʋ a 'blea kʋɔn, 'kamɔ ɔɔ' ‑gbaain 'ble ɔ ke. 2 ‑Ta ɔ nɩɩa "ju‑saan"‑ ke ɛ, ‑mɛ ɔɔ' ‑gbaain mɔ ‑ɔɔ po ɔ ‑je o mamaʋ 'sʋ nɔ" ɔ "bo ‑tua" ɛɛ nyni 'o. 3 'Kamɔ ɛ nɩ 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ‑ke, tɛin" ‑ta ‑a sea dɩ ‑cɛɛn' juo ke ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ kʋɔnkwla' 'de kɛ' ke nʋʋkplɩn ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpei 'kwa. 4-5 'Kaa ‑sɔntɩ nɔ" Kea ‑tua" ɛ nynia 'sʋ ɛ dbo ɛɛ' "Ju 'mɛ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ɔ 'je nyʋ ‑nɩa kɛ 'ɛ kʋɔn seie. 'Nynɔkpao' 'wlʋ ɔ, ka nyʋ ‑wee' a 'wlʋa. Ɔ 'cɩan Kea 'a kɛ' wɔn 'jea' ‑ke. 'De ɔ 'ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋʋ ‑a ‑wee' ɛɛ' "nynuu‑ 'ʋn. 6 ‑A ‑kpa Kea 'a "nynuu‑. ‑Jɛ ‑a ‑kpa Kea 'a "nynuu‑ ɛ, Kea ja ɛɛ' ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa 'de ɛɛ' "Ju 'ʋn 'de ‑a pɛe o. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋɛ, ‑wɛe ‑aa ‑daa' Kea "Bo. 7 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ao se kʋɔnpʋ‑ nɩ 'bode, 'kaa ao nɩɛ ɛɛ' "nynuu‑ ‑o. 'De ‑jɛ ao nɩ ɛɛ' "nynuu‑ ɛ, ‑mɛ 'kɛn ɛ ‑tea' i 'de ɛɛ' "nynuu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, aoa mu ɛ kpaa' ‑ke.

Dɛɛ‑tɩ Galasikʋɔn 'wlʋ 'o ‑je ‑cɛɛn' "i ɛ‑ ?

8 ‑Ta ao sea Kea juo tɛin" ɛ, ‑mɛ dɩ ‑ɩ sea Kea ‑cɛɛn' nɩ ɩmɩ ‑ɩa kʋɔnpʋ‑ ao nɩ‑. 9 'Kaa kaan ka ao juo Kea 'mɛ, 'de, Kea mɛ ‑juo aopʋ 'pepe. 'De ‑bo Kea ‑mɛ juo aopʋ 'ee, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ao "biie‑ 'e 'blʋa 'dinyʋ 'a kplɩn o de ɛ‑ ? Ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je Kea 'a "ikmaa' ‑sii. Ɩ nɩɛ foo" 'ʋn dɩ ‑o. Dɛɛ‑tɩ aoa ‑pɔn ao 'je ɩa' kʋɔnpʋ‑ nɩ ke'wlɛ ɛ‑ ? 10 Dɛɛ‑tɩ ao ‑tee' 'wɩ jrɩ' o, 'cʋ jrɩ' o, nɔ" jrɩ' o, ‑sʋn jrɩ' kpɔi" ‑wɛe ao 'na ɩ kɔn ‑tɩ' ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je ɩa' ni' ‑te' ‑o ‑wɛe ʋʋ 'je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? 11 Dɩ aoa nʋa 'mʋa‑ ɩ ‑tuɛ" 'ʋn tɔ' ipleea' ‑pʋn". Sesi 'a ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'de aopʋ "klu ɛ, ɩa sea idooa' ji 'mʋaa‑ ? 12 'Ma de'di ‑wi", 'ma baeɛ aopʋ i ka 'ɩn ‑saa Suifʋ‑wi" 'a kplɩn kwa ‑sɔn ‑wɛe ao ‑sea' Suifʋ nɩ 'ɩn 'kpa aoa' ‑kooɔ' i ɛ, ‑mɛ ka 'ɩn ‑tea Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ɛ, ao nʋ kan' ‑ke. 13 Tɛin" ɛ, ao se 'ʋn dɛsaʋn jrɛ' "jrii nʋ due', ao kma 'ma ‑tɩ'. Ao 'je kan' 'mɛ, ‑ta 'ma 'tmʋʋa aopʋ ‑pɔia" ‑tɩ "i‑saa nɔ" ɛ, ‑mɛ 'ɩn se kui‑sɔn iflɔan' 'ble. 14 'Wɛ ‑kpʋn' a 'ʋn ɛ, ao ‑sea' 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, ao se 'ʋn ‑flɛɛn. 'De ao se 'ʋn nya ‑fuun. Ao kpʋʋn ɛ 'ʋn sɩn 'sɔɔn ka ‑cɔɔn' ka, ka nyʋ a kpʋʋn a Kea 'a "soai sɩn 'sɔɔn ɛ. Ɛ ‑kɔ' ‑na 'mɔ nɩɛ Sesi Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o. 15 'Mʋa ‑nɩa 'de aopʋ pɛe o 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑ta ɛ muu kaan la ? 'Ɩn 'je kan' 'mɛ, tɛin" ɛ, ao to 'e aoa' ‑cɛ" 'mɛ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn ao ‑teɛ aoa' "jri 'de ao 'kun ‑saa 'a kein"ke, ‑wɛe ao 'je 'ʋn "nyɩ. ‑Bo nyɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ nʋ 'de ɛ, ‑mɛ ao nʋ kan' 'mɛ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn 'de‑. 16 Kaan ka la 'ee, 'mɔ ‑ɔ ‑tmʋa aopʋ tɔ' ‑tɩ ɛ, 'ɩn 'kpa aoa' tʋnyɔ ‑wɛ‑ ‑sɩɩan ?

17 Nyʋ ‑ʋʋa ‑saa aopʋ 'a "jru ‑jei" ɛ, ʋʋa' tɔ' se "jrii nmɔ‑. Ʋʋa ‑pɔn ao 'je 'o ʋʋpʋ 'de bla ‑wɛe ao 'je ʋʋpʋ 'a wlu doin" o po, 'de ao ke ‑a ‑je i ‑seea'. Ʋʋ nɩɛ nɛ "kpei 'de ɛɛ' dɛ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn. 18 ‑Bo nyɔ nɩ nɛ "kpei 'de dɛ 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, 'kaa ʋʋa' ‑nɛ nɛ "kpei nɩa' ‑nɩa 'mʋa‑ se "jrii nmɔ‑. Aopʋ mɔ ɛ, ‑bo 'ɩn nɩ 'de aopʋ "klu o, ‑bo 'ɩn se 'e nɩ o, 'ɩn nɩɛ "i ao 'je nɛ "kpei nɩ‑ 'de dɛ 'dɔe nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn jeejee. 19 'Ma "nynuu‑, ka ‑gbaandi a 'kpa 'nynɔkpao' 'ʋn ‑wɛe ʋa 'jea 'kle mamaʋ 'sʋ ʋa' "ju a 'wlʋa' a, 'kamɔ 'ma 'je aoa' 'kle ke'wlɛ mamaʋ 'sʋ Sesi Klisɩ 'je "jri "kpae' po 'de aoa' 'kmʋ 'ʋn. 20 'Oo Galasikɔʋn, ‑bo 'ɩn nɩ 'bo aopʋ 'a ‑kwea' ‑wɛe ao ke 'ma ‑a ‑je "jru "ikooɔ 'de ɛ, ‑mɛ "paa', ‑mɛ 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je 'ma wlusʋn fai" poo‑. 'Kaa kaan ka tai' "maa 'ʋn 'ɛ, dɛ 'ɩn 'jea 'tmʋ ‑gblein' 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, 'maa 'je ɛ.

Sara ke Agaa ke

21 'Ma 'cɛ, aopʋ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑je 'e kɛ' ‑sɔn nɩɛ, dɛ kɛ' 'tmʋa aoa' 'wɔn ɩ 'mii ? 22 Dɛ 'ma jia wɔ ‑saa' 'de kɛ' 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ ka : Ablaam 'bleɛ "nynunmai 'sɔɔn. Ɔ ke kʋɔn nynɔkpao' Agaa 'bleɛ "ju due' ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ Sara ‑sea' kʋɔn nɩ 'ble due'. 23 "Ju ‑jɔ kʋɔn nynɔkpao' ‑mʋ 'wlʋa, ‑mɔ 'wlʋʋ 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ 'ʋn, ɛ se Kea mɛ 'da kan' nɩ‑. 'Kaa "ju ‑jɔ Sara 'wlʋa ‑mɔ 'wlʋʋ ka Kea 'a ‑cɛ" 'kpa 'da 'de Ablaam ‑pee ɛ. 24 'Nynʋkpae' 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋa' "kpei ‑tɩ tɛn 'de. ‑Bo nyɔ 'jɩ 'mii 'wɔn ɛ, ‑mɛ nyɔ 'je ‑tɩ' "ipoo‑ : ʋʋa' 'nynʋkpae' tu ɛ, ʋʋa' 'kmʋ ‑sa dbɛɛdɛ 'ɛ kpɛ 'sɔɔn 'ɔ ‑tɩ' wɔ. Dbɛɛdɛ due' ka Agaa ‑jʋ ‑nɩa kʋɔn nynɔkpao' nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ. "Nynuu‑ ʋ 'wlʋa, ʋʋ ‑wee' nɩɛ kʋɔnpʋ‑ ‑o. Dɛ ‑mʋ 'a 'kmʋ toa a, ɛmɛ ‑nɩ dbɛɛdɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' Kea ke Moisɩ 'tmʋa 'bo Sinaicrʋ "kpei ɛ. Ɛɛ' dbɛɛdɛ tu ɛ, Suifʋ‑wi" poɛ ʋʋa' ‑cɛ" kʋɔn 'de ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ kɛ' wɔn 'jesʋn 'ʋn. 25 Ka Agaa 'a 'kmʋ ‑kɔa' dbɛɛdɛ Kea ke Moisɩ ‑tua" 'e 'bo Sinaicrʋ "kpei 'de Arabiblʋa "kpei ɛ, 'kamɔ ʋa' 'kmʋ ‑kɔ' Selisalɛm‑kwlɔ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di ‑ke, dɛ‑nʋɛ' Selisalɛm‑kwlɔ ke ɛɛ' nyʋ ‑wee' nɩɛ kʋɔnkwla' 'de kɛ' kwa. 26 'Kaa dbɛɛdɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ ‑mɛ ɛ, ka Sara ‑jʋ ‑nɩa Ablaam 'a ‑kleba 'nynɔ ‑cɛɛn' nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ʋa' 'kmʋ ‑kɔ' Selisalɛm‑kwlɔ ‑dee jrɛ' ‑ɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di. Ɛmɛ se 'e kʋɔn kwla' nɩ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa ‑kwlɔ‑cɛɛn'‑. Ka ʋa' "nynuu‑ nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ.

27 Dɛ‑nʋɛ' wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' sese 'de ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'naa :

Selisalɛm‑kwlɔ, ka 'nynɔkpao' ‑sea' "ju 'wlʋ nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ, ‑ɩn nʋ 'mʋa‑ ‑sran sie nynɔkpao'. Amɔ ‑gbaandi sea 'ʋn 'kpa due' ɛ, a ble 'mʋadʋ‑ ! Dɛ‑nʋɛ' amɔ kʋan 'bɔa, aa' ‑pɔan' ‑ɛ ‑nɩa 'de ɔ pɛe o ɛ, ɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ɔ 'je de "biie‑ 'de a o ke'wlɛ, ‑wɛe a 'je "nynuu‑ ‑tuu" 'ble, ɛ 'je 'nynɔkpao' ‑jʋ kʋan sea 'bɔ due' ‑sii.

28 'Ma de'di ‑wi", aopʋ‑ mɔ ɛ, ao 'kpa Kea 'a "nynuu‑ 'de wlu Kea cɛan ‑tie" 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kamɔ Sara 'a "ju Isaakɩ nɩ ‑ke. 29 Tɛin" ɛ, "ju Agaa 'wlʋa 'de nyiɔ 'ɔ ‑kwlʋtɩ 'ʋn mɔ ‑tu" "ju ‑ɔ ‑wlʋa 'de Kea 'a ‑Suu 'a ‑kwlʋtɩ 'ʋn 'kle. 'Kamɔ ɛ nɩ 'de ‑sɩanwɩ 'di ‑ke. 30 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ 'naa :

Ablaam, ‑ɩn nʋ kʋɔn nynɔkpao' ke ʋa' "ju i, dɛ‑nʋɛ' kʋɔn nynɔkpao' 'a "ju ke ‑cɛ" ‑peetenynɔ 'ɔ "ju se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je 'kɛn iplaan‑. "Ju ‑ɔ sea kʋɔn 'ɔ "ju nɩ ɛ, ɔmɔ ‑je 'kɛn kpa.

31 ‑Apʋ mɔ ‑ke 'ma de'di ‑wi", ka ‑cɛ" ‑peetenynɔ 'ɔ "nynuu‑ nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ, ka kʋɔn nynɔkpao' 'a "nynuu‑ nɩa, ‑a se kan' mɔ nɩ‑.

5

Ao 'bo aoa' ‑cɛ" kʋɔn 'ʋn nʋɛ

1 ‑A ‑je ‑aa ‑cɛ" ‑pee ‑te, ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ ‑seie ‑aʋn. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao 'bo aoa' tɔ' fai" pooɛ, ao 'bo "isrɛa' i‑pɔɛn 'de aoa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' 'ʋn. Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao je nyiɔpʋ 'a kɛ' 'ɛ kʋɔn 'kpa ke'wlɛ.

2 'Mɔ Pɔo, wlu 'ma 'tmʋa, ao po ɛ doin" o, 'ɩn 'naa : ‑bo ao ‑te' 'klɛn mu‑tɩ ‑kwlɩ" ɛ, ‑mɛ dɛ aoa 'tmʋa ɛmɛ ‑nɩ dbo Klisɩ nʋa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je aopʋ "isrɛʋn po 'bo Kea "juɔi. 3 'Ma ‑sɛ de ke'wlɛ, 'ma je ɛ "kpei 'nyɛ 'de ao ‑pee 'ɩn 'naa : Nyɔ "o nyɔ ‑pɛan 'klɛn mu‑tɩ "kpei ‑wɛe ‑ɔ ‑jea "isrɛi 'kpa 'bo Kea "juɔi 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ 'je Kea 'a kɛ' ‑wee' "klein wɔn 'je ‑o. 4 Aopʋ ‑ɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea kɛ' wɔn 'je 'de ‑ɔ ‑jea "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ao ke Klisɩ seea i. 'Saaʋn Klisɩ nʋa nyʋ "jrii ɛ, ao ‑pɔɔn ɛ 'ʋn 'ɛ. 5 ‑Bo ɛ ‑tu" ‑apʋ ‑ɔ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑aa ɔɔ' ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑a tba tɔ' "i ‑wɛe Kea 'a ‑Suu a ‑te' ‑a kwa wɔi 'de ‑aa fuo ‑aa "isrɛa 'a "jri "kpae' poa'. 6 ‑Bo ‑a ‑ke Klisɩ "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ ‑mɔ mu 'klɛn o, ‑mɔ se 'klɛn mu se ‑tɩ' kɔn‑, 'kaa dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ', mɛ ‑nɩ ‑a ‑je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. Ka ‑a ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑aa ba 'a ‑tɩ' kmaa' mɛ ‑je ɛ to‑.

7 Tɛin" ɛ, aoa naa Kea 'a ‑jei" ka ‑cɔɔn' ka, nyɔ ‑sa aopʋ 'bo tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei", ‑wɛe ao 'bɔ ɩa' wɔn'je ‑tɩ ɛ‑ ? 8 Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao 'jea ɛɛ' nyʋ nɩ, ɛ se 'na ao 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑jei". 9 Aoa 'jee, ka ‑di'pɛn ‑puun" dɛ 'ɛ dɛ‑saan" ka 'beeɛ' ɛ 'je fai' pʋ ‑tuu"‑tuu ‑puun" ɛ, 'kamɔ nyɔ due' 'a nyʋ sɩ‑tɩ tɔɔa' 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyʋ ‑tuu"‑tuu 'a "jru ‑jei" ‑saa. 10 'Kaa 'bo 'mɔ ‑kwlɩ" ɛ, dɛ ‑a ‑wee' "klein ke ‑aa Tʋ"bo "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn se aopʋ ‑kwlɩ" ‑tea' o 'bɔ ke. 'Ɩn 'je kan' 'mɛ ka 'ma tɔ' nɩa, 'kamɔ aoa' tɔ' ɔ mu nɩa' ‑ke. 'Kaa "ju ‑ɔɔ ‑ma" a ao tai' ɛ, ka "o ka ɔ 'je ɔ nɩ ɛ, Kea 'a 'pee a mu ɔ kpʋn 'a see.

11 'Ma de'di ‑wi", ‑bo 'ɩn 'na nyʋ 'je 'klɛn mu ‑o ‑wɛe ʋʋ 'je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi mɔ 'de, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ nyʋ ‑tu" 'ʋn 'kle 'jaa ? 'Kaa dɛ 'ma 'tmʋa Klisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ‑wɛe nyʋ 'jea "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi mɛ ‑nyaa ʋʋpʋ i ‑wɛe ʋʋa 'kpaa' 'ʋn 'cɛn i. 12 Nyʋ ‑ʋʋa poa ‑kli 'de ao "kwlu ɛ, 'mɔ 'na ʋʋ mu mamaʋ mɔ 'sʋ ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" 'ʋn wa !

13 'Ma de'di ‑wi", Kea 'da aopʋ 'mɛ ‑wɛe ao 'je aoa' ‑cɛ" ‑pee ‑te. Aoa' ‑cɛ" ‑pee ‑tea' ‑nɩa 'mʋa‑ ao 'bo ɛ "i nɩɛ ‑wɛe ao 'bo dɩsaɩn nʋɛ ! 'Kaa ao kma ba 'a ‑tɩ' ‑wɛe ao 'je ba kwa wɔi ‑te' due 'due. 14 Dɛ Kea 'a kɛ' ‑wee' 'jea "jru "kpei‑ po ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ. 15 ‑Bo aoa' 'sʋ 'nyɛ ba 'ʋn ‑wɛe aoa sea ba 'wɔin di ɛ, ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ‑. 'Kaa ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao je isɔn due 'due.

Kea 'a ‑Suu ‑a po Kletiɛn‑wi" ‑je o

16 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'naa : ao "tai‑ aoa' ‑cɛi" ‑wɛe Kea 'a ‑Suu 'je aoa' 'kmʋ ‑je o po. Ao 'bo aoa' 'tʋn nʋ‑tɩ wɔn 'jeɛ. 17 Aoa 'jee, nyiɔ 'ɔ 'tʋn nʋ‑tɩ ke Kea 'a ‑Suu 'a 'tʋn nʋ‑tɩ a ‑fɔn' ba tʋ o. Kea 'a ‑Suu 'a 'tʋn nʋ‑tɩ ke nyiɔ 'ɔ 'tʋn nʋ‑tɩ se dɛ due' nɩ‑. Dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑ ɩa' wlu ‑seea' i. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe dɩ ‑kpa 'o aopʋ ‑kwlɩ" ɛ, ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je ɩ ‑wee' nʋ kan'. 18 'Kaa ‑bo Kea 'a ‑Suu a sea aopʋ ‑je o po ɛ, ‑mɛ ao se aoa' ‑cɛ" 'ɛ nyiɔtɔ' 'ɔ kʋɔnkwla' nɩ‑ 'bode.

19 Nyʋ ‑ʋʋa 'tʋn nʋ‑tɩ ‑saʋn a poa ‑je o ɛ, dɩ ʋʋa nʋa ka ɩa nʋa "jri "kpae' posʋn 'ka ka : dɛ 'ɛ "jriitɩan' ke tɔ' saɩn inaa' ke, dɩ sea' nʋ ka nɩ 'a nʋa' ke, 20 kɔin "juɔi ‑gbɛɛa' ke, jrii' nʋʋn ‑kwlɩ" ‑tea' ke. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ 'nyɛ ba 'ʋn 'ɛ, ʋʋa ‑cɛ', ʋʋa nʋɛ ba ‑kwlɛn o, ʋʋa 'kpaa' ba 'cɛn i, ʋʋa nʋɛ ba "cɛi o ‑wɛe ʋʋa' 'sʋ ‑seea' 'ʋn. 21 Dɩ a pooa ʋʋpʋ pɛe "i, ʋʋa poɛ nmɔ "jru ‑wɛe ɛɛ nʋ ʋʋpʋ. Ʋʋ ‑kau', dɛdia' 'a ‑tɩn' 'a nʋ ʋʋpʋ. Dɩ ʋʋa nʋa mɩ ‑nao, ‑wɛe dɩ ʋʋa nʋa ke'wlɛ ɛ, ‑mɩ ke ‑jɩ ‑nɩ ‑kooɔ' ‑ke. 'Ma ‑saa aopʋ fɛn' ka 'ɩn 'tmʋ ɛ see ɛ, 'ɩn 'naa : nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, ʋʋa' "tai‑ Kea "i ɛɛ' po ʋʋa' 'kmʋ ‑je o ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ se Kea 'a 'kɛn ‑nɩa 'e jaʋn 'di kpai.

22 'Kaa nyʋ Kea 'a ‑Suu a poa ‑je o ɛ, dɩ ɛɛ poa 'e ʋʋpʋ 'ʋn ‑wɛe ɩa poa "jri "kpae' ɛ, ɩmɩ ‑nɩ : nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa', 'mʋa‑, pɛe 'a blua', pɛe "wɔin 'bɛɛa', 'diwɔnmɔa', nyiiɔ nɩa', wlu "kpei‑ kpʋn 'a, kupeeɛ' nyɔ nɩa', ɛ ke ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛa' ke‑. 23 Nyɔ ɩa' dɩ tu nɩa 'e 'ʋn ɛ, kɛ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɔ 'pee kpʋʋn‑. 24 Nyʋ ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a nyʋ ɛ, ʋʋ ‑saa ʋʋa' 'tʋn nʋdɩ saɩn ʋʋa nʋa tɛin" ke tɔ' saɩn inaa' kwa ‑sɔn. Ka dɩ ‑mɛa nɩa a, 'kamɔ ɩ nɩ.

25 Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛ ‑nyɩ" ‑a 'kmʋnɩa' dee, ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑je ‑aa 'kmʋ "i "tai‑ ‑wɛe ɛ 'je ɛ ‑je o po ‑ke. 26 ‑A ‑bo ‑aa ‑cɛi" 'beeɛ, ‑a ‑bo ba "i 'faa, ‑a ‑bo ba "cɛi o nʋʋɛ.

6

Ao po ba sʋn o

1 'Ma de'di ‑wi", ‑bo ao jɛɛ nyɔ dɛsaʋn jrɛ' nʋa' a, ‑mɛ aopʋ ‑ɔɔ ‑jea Kea 'a ‑Suu wɔn ɛ, ao ‑tu" ɔɔ' jei tu 'snɩ ‑wɛe ɔ 'je 'o Kea 'a ‑jei" de ji. ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ao nʋ ɛ 'de ku peeɛ' 'ʋn. Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe aoa' ‑cɛ" 'kpa je 'e dɛsaʋn 'di 'kpa ‑ke. 2 ‑Bo 'kle a sea nyɔ jrɔ' i 'nyɛ ka kwaku‑gbɛ ɛ 'nyɛa nyɔ i ɛ, ‑mɛ ao po ba sʋn o, ao 'ble ba 'a ‑gbɛ due 'due. ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ Klisɩ 'a kɛ' mɛ ao nɩa 'o wɔn 'jea' 'mʋa‑. 3 ‑Bo nyɔ "o nyɔ sea' ɔɔ' ‑cɛ" dɛwɔnɩi 'daa‑ ‑wɛe ‑ɔ se dɛ jrɛ' wɔn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔɔ pooɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'srɛ i. 4 Ao 'cra aoa' nʋʋdɩ "jrii due 'due, 'de ‑bo ɩ nmɔ "jrii ɛ, ao 'di 'je wɔn nmɔ 'de ɩa ‑tɩ' 'ʋn. Ɛ se ao 'je aoa' nʋʋdɩ nyɔ jrɔ' 'ɔ nʋʋdɩ "ipoo nɩ‑, 5 dɛ‑nʋɛ' dbo ‑ɛ ‑teea nyɔ kwa a, nyɔ 'je ɛɛ' ‑tɩ' ‑tu" ‑o, nyɔ 'je ɛɛ' "kuan po ‑o due 'due.

6 Nyɔ nyʋ a tɔɔa Kea 'a ‑tɩ' ɛ, dɩ 'dɔe "klein ɔ 'blea ɔ 'je 'o ‑sa ‑o ɔ 'je ɔɔ' dɛtɔɔi "nyɩ.

7 Ao 'bo aoa' ‑cɛ" 'srɛ ipooɛ. Kea se "kpei "craa‑ Kea nɩ‑. Dɛ nyɔ poa 'e ‑kle ɛ, ɛmɛ ɔɔ mu 'e ‑saa'. 8 Ɛɛ' bʋ mɛ ‑nɩ nyɔ ‑ɔɔ ‑dua" ɔɔ' 'kmʋ ‑wee' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋa ɔɔ' pɛe 'a 'tʋn nʋ‑tɩ dɛ ɔɔ mua 'jea', ɛmɛ ‑nɩ ɔ ke Kea i ‑seea'. 'De nyɔ ‑dua" ɔɔ' 'kmʋ ‑wee' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ nʋa Kea 'a ‑Suu 'a 'tʋn nʋ‑tɩ ɛ, dɛ Kea 'a ‑Suu a mua ɔ "nyɩa', ɛmɛ ‑nɩ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ. 9 ‑A ‑bo dɩ 'dɔe nʋa' 'ʋn seaa. ‑Bo 'kpɩ se ‑a "iwa‑ ‑wɛe ‑a ‑je dɩ 'dɔe nʋ ɛ, ‑mɛ 'de nɔ" ‑tuu" 'a 'di ɛ, ‑aa muɛ dɛ 'dɔe 'jea' 'de nya. 10 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑ta nɔ" Kea "nyɩa ‑aʋn nɩɩa 'de ‑a 'kwa ke ɛ, ‑a nʋ dɩ 'dɔe 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. Nyʋ ‑ʋʋ ‑pee ‑a ‑jea dɛ 'dɔe mɔ nʋʋ ‑gblein' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ‑aa naa Kea 'a ‑jei" ɛ.

De'bɔɔwlu ke 'jewlu ke

11 Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'sbɛ 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn 'crɩa ‑wɛe 'ma ja aopʋ ‑ta, ɛɛ' 'crɩjri 'bɛi".

12 Nyʋ ‑ʋʋa ‑tea' aopʋ ‑klan" "kpei 'de ‑ʋʋ ‑na ao mu 'klɛn ‑wɛe ao 'je "isrɛʋn 'kpa 'bo Kea "juɔi ɛ, ʋʋa ‑pɔn 'de nyʋ "jri 'dei nmɔa' i. Ʋʋa nʋ kan' mɛ ‑wɛe ʋʋ je 'kle 'je 'de Klisɩ 'a 'daɩn tu 'a ‑tɩ' 'ʋn. 13 Nyʋ ‑mua' 'klɛn ɛ, ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'je Kea 'a kɛ' wɔn, 'kaa ʋʋ nɩɛ "i aomɔ 'je 'klɛn mu. ‑Wɛe ‑bo ao nʋ ɛɛ' dɛ tu aoa' ku "jrii ɛ, 'de ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛi" 'bɛɛ‑. 14 ‑Bo ɛ ‑tu" 'mɔ ɛ, 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ 'de dɛ jrɛ'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, ‑bo ɛ se 'e 'mɛa' ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'mɛa 'bo tu ‑kwlɩ" 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ ɛ. 'De Klisɩ 'a 'mɛ ‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑bo 'ma sea 'kmʋ "kpeidɩ ja ‑gbʋn ɛ, ka dɩ ‑mɛa nɩa, 'kamɔ ɩ nɩ, ‑wɛe ‑bo ɩ 'na ɩ 'je 'ʋn pɛe "ipoa' 'sʋ ɛ, ka 'mɛi nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn. 15 ‑Bo nyɔ mu 'klɛn o, ‑bo nyɔ se 'klɛn mu o, ‑mɛ se ‑tɩ' kɔn‑. Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyiɔ 'ɔ 'kmʋ 'a ‑gbɔdee "ni poa'. 16 Nyʋ ‑wee' "klein ‑naa 'o ‑mɛɛ' ‑je ‑tu "i ɛ, ʋʋpʋ mɔ ‑nɩ Kea 'a nyʋ ‑cɛɛn'‑, ɛɛ 'dʋʋpʋ Israɛ‑kɔʋn. Ɛ "nyɩ ʋʋpʋ pɛe 'a blua' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'a wɛe 'je !

17 Nyɔ 'bo 'ʋn seea la 'bode, dɛ‑nʋɛ' blati 'a "pɩ nyʋ ‑tua" 'ʋn kui ‑ta, ka 'ɩn nɩa Sesi 'a nyɔ ɛ, ɩmɩ ‑toɛ.

18 'Ma de'di ‑wi", ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ nʋ ao 'saaʋn "jrii ! 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑ !

Efɛsɩ

1

2

3

4

5

6

'Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbi ‑nɩa 'e

Efɛsɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo, Kea ‑nɩɛ "i ‑wɛe 'ɩn nɩ Sesi Klisɩ 'a dbonʋi. Aopʋ‑ ‑ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" 'bo Efɛsɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ.

2 ‑A "Bo Kea ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ‑ "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ‑ pɛe 'a blua' "nyɩ !

Kea po ‑aʋn "diwan 'de Klisɩ 'ʋn

3 "Diwan kpʋn Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo ɛ, ɛmɛ ‑po' ‑a "diwan 'a "kwli ‑wee' ‑wɛe ɛɛ' Suu nʋ ‑a ‑paan' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di "jrii.

4 ‑Ta Kea sea 'kmʋ nʋʋ ke ɛ, ‑mɛ ɛ ‑tee ‑a kpɔi" sese 'de Klisɩ 'ʋn 'de ‑a ‑je ɛɛ' 'cɛ ‑ʋʋ ‑kweai, ‑ʋʋ sea ‑pɩɛn" ‑pʋn' nɩ 'bo ɛ "juɔi. 5 Dɛ ɛɛ kma ‑aa ‑tɩ' ɛ, ɛ siɛ ‑nɔ" nya sese ‑wɛe ɛ cɛɛn 'de Sesi Klisɩ 'ʋn 'de ɛ 'je ‑aʋn ɛɛ' "nynuu‑ 'ʋn nʋ. Ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑ɛ nʋ 'ɛɛ 'tʋn nʋ‑tɩ. 6 Ɛ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe 'saaʋn klaa" ɛ nʋa ‑a "jrii 'de ɛɛ' ‑tɩ' kmaju 'ʋn ɛ, 'de ‑a ‑je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ jeejee.

7 Sesi 'a nymɔ ‑ɛ ‑wla i, mɛ ‑seie ‑aʋn 'de ‑aa dɩsaɩn 'kwa ‑wɛe Kea 'wlʋ ‑aa dɩsaɩn "kpei. Ka Kea nmɔa 'di wɔn 'de ‑a ‑pee ɛ, ka ɛ nʋa ɛɛ' tosʋn, 'kamɔ ‑nao. 8 Ɛɛ' 'diwɔnmɔa' tu cɛn ‑je "kpei ‑tie". Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea "nyɩ ‑aʋn tɔ' 'dinɩa' ‑wee' "klein ɛ ke dɛ 'mii 'wɔan' ke, 9 ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' tɔ' ‑pa 'kwla sese juo‑. Ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑ɛ nʋ kan' 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn. 10 Dɛ Kea ‑tea' ‑wɛe ‑ɛ ‑jea "jri "kpae' po 'de de 'bɔɔ ‑sɔn 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ 'je dɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ke dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei kpɔi" po 'de ɛɛ' 'o ‑tei Klisɩ kwa ‑te'. Klisɩ mɔ ‑ɔɔ ji ‑wɛe ‑ɔ ‑je Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'o nynia 'de nya.

11 Dɛ Klisɩ 'ʋn ɛ ‑a kpa Kea 'a nynuu 'kɛn ɛ ‑teea ‑a 'dei ɛ. Dɛ Kea ‑tea' sese ‑wɛe ɛ 'jea nʋ 'de ‑a ‑pee, ɛmɛ ‑nao. Dɩ "klein ‑nɩ, Kea siɛ nɔ" nya ‑wɛe ɛɛ naa ɩ tɔ' "kpei‑, ‑wɛe ka ɩ nʋ ɛ 'tʋn 'de ɛɛ nʋ ɩ kan'. 12 ‑Apʋ ‑nɔ" sia nya ‑ɔ ‑tea' Klisɩ ‑kwlɩ" tɛin" ɛ, Kea nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de ‑a ‑pee ‑wɛe ‑aa 'kmʋ 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

13 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao ‑teɛ' Klisɩ ‑kwlɩ". ‑Pɔia" ‑tɩ ‑ɩ ‑nɩa tɔ' ‑wɛe ‑a ‑tmʋa' 'de ao ‑pee ɛ, ‑sɔntɩ ao 'wɔɩn 'sʋ ɛ, ao 'jɩ tɔ' 'ʋn 'ɛ. Ɩmɩ ‑pʋʋ' aopʋ 'sʋ Kea nʋɛ ɛɛ' ‑Suu ‑wɛe ɛ ‑tu" ao juo'ɩn, ka ɛ cɛan ɛɛ' wlu ‑tie" 'de ɛ. 14 'Kɛn‑ Kea 'jea ɛɛ' 'cɛ "nyɩ 'de nya ‑wɛe ‑ɛɛ wlu ɛ cɛan ‑tie" ɛ, ɛɛ' ‑Suu mɛ ‑nɩ ɛɛ' "i‑saadɛ. Ɛmɛ ɛ "nyɩ ɛɛ' nyʋ ɛ ‑seia ‑wɛe ɛ ke ʋʋ 'je i ‑te mamaʋ 'sʋ ʋʋa' ‑seie ‑tɩ 'je 'pepe nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i !

Pɔo 'a Kea baewlu

15 'Maa 'bɔ Kea 'sɛ po ‑tɩ 'de dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ka ao 'jea Tʋ"bo Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ao kma Kletiɛn ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' ɛ, 'ɩn 'wɔn ɩa' "kuan 'mɛ. Kaan ka dɛ ‑tba' ‑de ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, 16 'ma poɛ Kea 'sɛ‑, ‑wɛe 'ma bae aoa' baea' jeejee. 17 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a Kea ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo 'de ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa "i 'bɛɛ ka a, 'ma ‑teeɛ' i, ɛɛ' ‑Suu 'je aoa' dɛ 'mii 'wɔn tɔ' wɔn kain, ‑wɛe ɛ 'je Kea 'kwla ‑sa 'de ao ‑pee, 'de ao 'je ɛ juo‑. 18-19 'Ma ‑teeɛ' Kea i ke'wlɛ ɛ, ɛ 'je aoa' pɛe 'a "jri 'bai‑, ‑wɛe dɛ ‑ɛɛ 'daa' ɛ 'da aopʋ ɛ, 'de ao 'je ɛ juo‑ ‑wɛe ao 'je ɛ tɔ' "itba. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ka 'kɛn Kea ‑teea ɛɛ' "nynuu‑ 'dei, ɛ 'bɛa "i ‑wɛe ɛ nɩa dɛwɔn ɛ, aoa muɛ ɛɛ' ‑tɩ' 'mii 'wɔan' 'pepe. ‑Wɛe ‑a ‑wee' ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ka Kea 'a "ikmaa' ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' nɩa 'de ‑aʋn ɛ, ao 'je ɛ juo‑ 'de ao pɛe o ‑ke.

20 Ɛɛ' "ikmaa' tu ɛ, ɛmɛ Kea nʋ ‑wɛe ɛ ‑sa Klisɩ "kunyɩɔ' 'de ɛ ‑te ɔ i 'bo ɛ ‑pʋn" 'de ɛɛ' dianfɔ o. 21 'Bomɔ Klisɩ nɩɩ dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ'. ‑Bo ɛ nɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea' nyʋ "jru kpɔ' i o, nyʋ ‑ʋʋ ‑blea nyʋ o, nyʋ ‑ʋʋ ‑sia nyʋ wɔn o, nyʋ ‑nɩa dɛwɔn o, nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ 'nynɩ nyʋ ‑wee' "klein jua o, ‑bo ɛ nɩ 'de 'kmʋ ‑a ‑nɩa 'ʋn kaan "kpei o, ‑bo ɛ nɩ 'de 'kmʋ ‑ɛɛ mua jia' "kpei mɔ 'de ɛ, Klisɩ ‑nɩ 'o dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ'. 22 Kea ‑te' ɔ dɩ ‑wee' "klein kwa ‑wɛe ɛ ‑te' ɔ 'bo Kea ‑gbu "jrukpɔ' i ‑ke. 23 Nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋpʋ ‑nɩ Kea ‑gbu. Kea ‑gbu mɛ ‑nɩ ɔɔ' ‑gboo. 'De ɛ 'ʋn mɔ ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa "ti. Ɔ nɩɛ ‑ta "o ‑ta 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ‑wɛe ɔɔ' "ikmaa' ‑wee' "ji 'nɔ 'kmʋ "kpei.

2

'Mɛa' ke 'kmʋnɩa' ke

1 Tɛin" 'de ɛ, ao 'mɛ ‑te 'kmʋi 'mɛa' 'de aoa' dɩsaɩn ke aoa' Kea wɔn o ‑toa' 'di. 2 Tɛin" ɛ, ao ke nyʋ ‑wee' "klein "beeɛ bɩ' aoa jea kplɩn saɩn nʋ, ‑wɛe aoa 'je ‑siisaɩn 'a "jru kpɔ' i ‑tei ‑nɩa 'e jaʋn ‑ku wɔn. Nyʋ ‑ʋʋa' 'jea Kea wɔn 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑siɔn' mɛ ‑ɛɛ nʋ dbo 'de ʋʋpʋ 'ʋn. 3 Tɔ' ‑o, ‑a ‑wee' "klein ‑srooɛ' 'bo ʋʋpʋ 'a ‑tɔin" ‑ke 'de‑. ‑Aa ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋdɩ saɩn mɩ ‑a bla 'o 'de, ‑wɛe ‑aa nʋ ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ 'de ‑a ‑je 'mʋa‑ ‑tɩ 'je. Dɩ ‑a nʋa 'mʋa‑ 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑teɛ Kea 'a 'cɛn 'ɛ ‑tea' 'de‑. Ka ʋʋpʋ nɩa, 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'de‑.

4-5 'Kaa Kea 'a nyʋ 'a wɛe 'jeea' ke ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ cɛan ‑je "kpei ‑tie" ɛ, ‑apʋ ‑mɛa 'de ‑aa ‑maa' 'je Kea wɔn 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn 'de ɛ, ɛ "nyɩɛ ‑a 'kmʋnɩa' dee 'de Klisɩ 'ʋn. Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, Kea 'a 'saaʋn ɛ nʋa ɛmɛ ‑pʋʋ' aopʋ. 6 Dɛ ‑a ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea "nyɩ ‑a ‑ke Klisɩ 'kmʋ dee ‑tadue 'de ‑ta ɛ ‑tea i ɛ, ɔ ke ‑a ‑je 'bo i ‑te, 7 ‑wɛe ka ɛɛ' 'saaʋn ke ɛɛ' 'diwɔnmɔa' ɛ nʋ ‑a "jrii 'de Sesi Klisɩ 'ʋn cɛan ‑je "kpei ‑tie" ɛ, ɛ 'je ɛ to 'de nɔ" ‑ɩa mua jia' 'di ‑wɛe nyʋ ‑wee' "klein 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. 8 Tɔ' ‑o, 'saaʋn Kea nʋa ao "jrii ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' ao 'jea tɔ' 'ʋn, ɛmɛ ‑pʋʋ' aopʋ. Ɛ se 'de aoa' ‑cɛ" 'ʋn 'wlʋ, ɛ Kea 'a ‑paan' ‑o. 9 Ɛ se nyiɔ 'ɔ dɩ 'dɔe ɔ nʋa 'a ‑kei" nɩ ‑wɛe nyɔ jrɔ' je ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛ‑, 10 'kaa Kea mɛ ‑nʋ ‑a ‑wee' "klein, ɛ nʋ ‑aʋn 'ɛ 'de ‑a ‑ke Sesi Klisɩ 'je "i "sii‑ ‑wɛe nʋʋdɩ 'dɔe Kea ‑tea' 'de ‑aa 'kmʋ 'a nyai ɛ, ‑a ‑jɩ nʋ.

Suifʋ ke nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ma dɛ due'

11 Dɛ ao nɩa 'ʋn tɛin" ɛ, ao po ɛ ‑kwlʋ o. Aoa' nyʋ tu ɛ, ao se Kea juo 'de‑, Suifʋ‑wi" a 'daa‑ aopʋ nyʋ sea' 'klɛn mu ɛ, ‑wɛe ʋʋa 'daa‑ ʋʋa' ‑cɛ" 'klɛn mu ʋn‑. 'Kaa ʋʋa' 'klɛn mua' ‑nɛ nyiɔ 'ɔ sʋn ‑nʋ ‑mɛ. Ɛ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyʋ 'pʋʋ‑. 12 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑mɛ ao ke Klisɩ se "i "sii‑ ke. Ao nɩɛ 'dʋɩ‑ ‑o, ao se ‑srooɛ 'de Kea 'a "nynuu‑ "klu. Dɩ Kea cɩɩan ɛɛ' 'cɛ 'nynɩ ɛ, aoa' ‑nɛ 'fɔ se 'e nɩ 'de‑. Ao se tɔ' tba ‑ta 'ble, 'de 'kmʋ "kpei ao nɩa Kea se 'e aopʋ‑ 'de nɩ‑. 13 'Kaa kaan ka a, ‑jɛ ao ke Sesi Klisɩ "siaa "i ɛ, ‑mɛ ɔɔ' nymɔ ‑ɛ ‑wla i mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea 'wlʋ aoa' dɩsaɩn "kpei. Aopʋ ‑ɔ ‑tɛɛan o 'de ɛ, ao 'kpa Kea ‑pʋn" 'bode 'de ɔ 'ʋn, 14 dɛ‑nʋɛ' Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa mɔ ‑po' pɛe 'a blʋa' 'bo ‑a ‑nynɩ. Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe Suifʋ‑wi" o, nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑wee' 'kpa nyɔ due'. Blo' ‑ɛ ‑seea' ʋʋpʋ i ‑wɛe ʋʋ 'nyɛɛa ba 'ʋn 'de ɛ, ɔɔ' 'mɛa' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ 'wla 'bode. 15 Ɛɛ' blo' tu mɛ ‑nɩ Suifʋ‑wi" 'a kɛ' ke ɛɛ' ‑gbɩn' "tɩtɩ ɛ 'blea. Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɩ 'wla "niɔ‑, 'de nyʋ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nʋ ʋʋ ke ɔ 'je "i "sii‑ ‑wɛe ʋʋ 'je nyɔ due' ma, 'de pɛe 'a blʋa' 'je 'bo ʋʋpʋ 'nynɩ nɩ‑. 16 Klisɩ 'a 'mɛa 'bo tu ‑kwlɩ" ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' ba 'ʋn 'nyɛɛa' ‑nɛ sɔn i. ‑Mɛ nyʋ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nʋ ʋʋ ma nyɔ due' ‑wɛe ʋʋ ke Kea ‑seea' ‑tɩ' "kpei‑. 17 Klisɩ ji' ‑wɛe ɔ 'je pɛe 'a blu‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑ ‑pee. Aopʋ ‑ɔ sea Suifʋ nɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑tɛɛan Kea o ɛ, ao ke Suifʋ‑wi" ‑kʋʋan" Kea i ɛ ao ‑wee' ɔ 'tmʋʋ‑ ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ tu ‑pee. 18 Klisɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe Suifʋ o, ‑ɔ se Suifʋ nɩ o, ‑a ‑wee' ‑bɛɛ' ‑a ‑je Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo ‑pʋn" 'kpa 'de ‑Suu due' 'ʋn.

19 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao se 'dʋɩ‑ nɩ‑, ao se nyʋ 'srʋ nɩ 'bode, ao 'kpa 'e Kea 'a nyʋ "klu, ao nɩɛ Kea 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑o. 20 ‑Mɛ aopʋ‑ mɔ ‑ke ɛ, ‑gbu" 'a ‑gban Sesi 'a dboʋn ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑tea', 'bo ɛ "kpei mɔ ao tba, ‑wɛe aoa 'boa, aoa mu nya. Ɛɛ' ‑gbu" ‑gban ‑nɛ Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa mɔ ‑nɩ ɛɛ' "soukpo ‑cɛɛn'‑. 21 ‑Gbu" ‑ɛɛ ‑gbu" tu tba 'bo ɛ "kpei, ‑mɛ kuɛ i ‑sisi'. Ɛɛ' dɩ ‑wee' "siiɛ "i "kwlɔkwlɔ, ‑wɛe ɛɛ' blo' a 'ja, 'de ɛ nɩ Tʋ"bo 'a "ti ‑ta ‑cɛɛn'‑. 22 De Klisɩ 'ʋn mɔ ao ‑tuu" ɛ 'bo ɛɛ' ‑gbu" tu ‑pʋn" ‑ke, 'de Kea 'a ‑Suu "ti 'de ɛ 'di.

3

Dbo Kea ‑tea' Pɔo kwa

1 Ɛmɛ‑tɩ mɔ Pɔo 'ɩn nɩ Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' 'a ‑kaso 'di ‑wɛe 'ma 'je 'kle 'de ao nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ 'a 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn. 2 'Saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii ‑wɛe ɛ ‑tea' 'ʋn aoa' ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋdbo kwa a, ao juɛ'. 3 Dɩ Kea ‑tea' ‑wɛe ɛ 'jea nʋ ɛ, ɩmɩ ɛ ‑sa 'kwla 'de 'ʋn ‑pee, ka 'ma 'wlʋa ɩa dɛ‑saan" 'crɩa' 'de ao ‑pee ɛ. 4 Wlu 'ma 'crɩa ‑ta, ‑bo ao ‑sro' ɛɛ' "jri 'de 'sbɛ 'di ɛ, 'sʋ ka Sesi 'a ‑tɩ' ‑pa' 'kwla ‑wɛe Kea ‑sɩ 'kwla 'de 'ʋn ‑pee ɛ, aoa mu ɩ jua'. 5 Tɛin" 'de ɛ, ɩa' dɩ tu se 'kwla 'wlʋ 'de nyiɔpʋ ‑pee. 'Kaa ka Kea 'a ‑Suu ‑sɩ 'kwla 'de Sesi 'a dboʋn ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑pee 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ɩ se kan' 'kwla 'wlʋ tɛin". 6 Dɩ Kea ‑sa 'kwla 'de ‑sɩanwɩ 'di, ɩ ka : ɛmɛ ‑nɩ nyʋ sea' Suifʋ nɩ ɛ, 'kɛn Kea ‑teea ɛɛ' 'cɛ 'dei ɛ, ɛ nɩɛ ʋʋa' dɛ ‑o ‑ke, ʋʋ ke Suifʋ‑wi" ma dɛ due'. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Sesi "siaa "i dɩ Kea cɛɛan ʋʋpʋ 'nynɩ, ʋʋa muɛ ʋʋa' ‑nɩ 'jeea' ‑ke 'de ‑pɔia" wlu 'a ‑tɩ' 'ʋn.

7 Kea nʋɛ 'ʋn 'saaʋn "jrii ‑wɛe ɛ ‑te' 'ʋn ‑pɔia" ‑tɩ' 'a 'tmʋdbo kwa. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ "nyɩ 'ʋn "ikmaa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' dbo tu nʋ. 8 Nyʋ "klein ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'mɔ ‑ɔ ‑nɩa ʋʋpʋ 'a de 'bɔɔ ‑gbɔo, ‑wɛe ‑ɔ sea dɛ jrɛ' wɔn nɩ ɛ, 'mɔ Kea nʋ 'saaʋn "jrii ‑wɛe Klisɩ 'a dɛwɔnɩa' ‑sia dɩ ‑wee' "klein ɛ, 'de 'ɩn 'je ɛ 'tmʋ 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee. 9 Dɛ 'ɩn 'jea nʋ ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ Kea nɩa "i ɛ 'jea nʋ, ‑wɛe ‑ɩ pa 'kwla 'de tɛin" wɩ 'di ɛ, 'ɩn 'je ɩa' ‑tɩ' wɔ ‑sa' 'pepe 'de nyʋ ‑pee. Kea ‑ɛ nʋa dɩ ‑wee' "klein ɛ, ɛ naa ɛɛ' dɛ tu tɔ' i sese, 10 ‑wɛe ka ɛɛ' tɔ' ‑tia "i, 'de Kea ‑gbu 'je ɛ to‑, ‑wɛe Kea 'a "soa‑wi" ‑nɩa 'e jaʋn 'di o, "ikma‑sii ‑nɩa 'bo 'blʋa‑ ke jaʋn 'nynɩ 'je ɛ juo‑. 11 'Kamɔ Kea naa tɔ' i sese ‑wɛe ɛ 'je "jri "kpae' po 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn. 12 Ɔmɔ ‑ɔ ‑ke ‑a "sii "i ‑wɛe ‑a ‑te' ‑kwlɩ", ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je Kea ‑pʋn" 'kpa 'de ɛɛ' tɔ' "itbaa' 'ʋn. Ɛ se ‑aa faʋn 'ble. 13 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ dɛ 'ma ‑teea aopʋ i ɛmɛ ‑nɩ ‑bo 'ɩn nɩ 'e 'kle 'di, ɛ 'bo ao 'kpɩ "iwaa. Ɛ se foo" 'ʋn nɩ‑, ɛ nɩɛ 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o.

Klisɩ 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa'

14 'Ma poɛ 'kɔi‑ ‑klu' 'bo ‑a "Bo Kea "juɔi. 15 ‑Kwlun 'a kpɛ ‑nɩa 'e jaʋn 'di o, ‑kwlʋn 'a kpɛ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei o, ɛmɛ ‑tuu" ɩ ‑wee' 'nynɩ ‑cɛɛn'‑, 'de ɛ 'ʋn 'bomɔ ‑a "bo ‑wi" 'a 'nynɩ 'wlʋ. 16 Dɛ 'ma ‑tee' ɛ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ' ‑Suu 'a "ikmaa' 'je ao 'diikua' "nyɩ 'de ɛɛ' 'diwɔnmɔa' 'ʋn, ‑wɛe ao 'je 'kpɩ 'ble. 17 'De dɛ ao ‑tea' Klisɩ ‑kwlɩ" ɛ, ɔɔ muɛ 'de ao pɛe o "tia' 'de ao 'je 'sɩn po 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ao 'je iku ‑sisi' 'de ɔɔ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn. 18 ‑Wɛe ka Sesi 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'bɛa "jrii, ɛ tɛan 'de, ‑ɛ ‑tɛan ‑sɔn ɛ, ‑wɛe ɛ tɛan ja 'de ao ke nyʋ "klein ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ 'mii 'wɔn ‑tadue. 19 ‑Mɛ ka ɔɔ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'ja dɛ "ijua' ‑wee' "klein "jru, aoa muɛ jua' 'pepe. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ dɩ "klein Kea nɩa 'ʋn, ɩa muɛ 'de aopʋ‑ 'ʋn "tia'.

20 Kea ‑ɛ ‑blea 'diikua' ‑wɛe ‑ɛɛ "ikmaa' a nʋa dbo 'de ‑a 'ʋn ɛ, dɩ "klein ‑aa ‑teea' i ke dɩ "klein ‑aa naa tɔ' i ke ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'jɩ nʋ, ɛ 'je 'o ‑mɔ ‑tie" cɛn. 21 Ɛɛ' Kea tu ɛ, Kea ‑gbu 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ ‑o jeejee 'de Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di mamaʋ 'sʋ.

4

‑Gboo ke 'dae‑ "siiɛ "i

1 'Mɔ ‑ɔɔ nʋa Tʋ"bo 'a dbo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ‑kaso 'di 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ 'ma ‑teea' aopʋ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka Kea ‑da aopʋ nɩa "i ɛ, ao na kan'. 2 Ao 'bo aoa' ‑cɛi" 'beeɛ, ao nɩ kupeeɛ' nyʋ, ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin. Ao 'bɛɛ‑ ba 'a kplɩn "wɔin due 'due, 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn. 3 Kea 'a ‑Suu mɛ ‑po' "i "sia' 'bo aopʋ 'nynɩ, ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i ‑wɛe ao 'je kooa due 'a ‑cɩɩ nɩ ‑wɛe tɔ' 'ɔ blʋa' 'je 'o ao 'nynɩ nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ "i "sia' Kea 'a ‑Suu poa 'bo aopʋ 'nynɩ ɛ, ɛ se isɔin. 4 Kea 'a ‑Suu nɩɛ due', ɛmɛ ‑nɩ 'de aopʋ 'ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao ma nyɔ due'. 'Daa' Kea 'da aopʋ ɛ, ɛ nɩɛ due', ɛmɛ ao ‑wee' "klein tba tɔ' "i, ‑wɛe aoa fuo Sesi Klisɩ. 5 ‑Aa Tʋ"bo nɩɛ due', ɔmɔ ‑a ‑wee' "klein ‑te' ‑kwlɩ", 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn mɔ ‑a ‑wee' poo "ni "jru. 6 Kea nɩɛ due', ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑wee' "klein "Bo, ɛ nɩɛ 'bo nyʋ ‑wee' "klein "jru kpɔ', ɛ nɩɛ 'e nyʋ ‑wee' "klein "klu, ɛ nɩɛ 'e nyʋ ‑wee' "klein 'ʋn.

7 'Kaa Klisɩ ‑ɔ nʋa ‑a 'saaʋn "jrii ɛ, ka ɔɔ' ‑cɛ" nɩa "i ɛ, 'kamɔ ɔ nʋ ‑a ‑paan' "jrii due 'due. 8 Ɛmɛ ‑tɩ wlu ‑crɩɩa' 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛ 'naa :

‑Ta ɔ kpa tʋ 'a "jru ɛ, ɔ muɛ 'de jaʋn 'di ‑wɛe nyiɔpʋ ɔ ‑seia ʋʋ ke ɔ mu, 'sʋ ɔ nʋɛ nyʋ ‑paan' "jrii.

9 'De ‑bo ɛɛ' wlu 'na ɔ muɛ 'e jaʋn 'di 'ee, 'de ‑mɛ 'de 'a 'nynɩ wɛ‑ ? ‑Mɛ ɛ se ka ɔ "sia i 'de ‑klu' 'a ‑klu' ‑wɛe ɔ 'wlʋa 'e, ɛmɛ ɛɛ sea 'tmʋʋ ? 10 "Ju ‑ɔ ‑sia" i 'de ‑klu' 'a ‑klu' ɛ, ɔmɔ ‑ja 'de jaʋn 'di ‑wɛe ɔ 'je ‑ta ‑wee' "klein nɩ‑. 11 ‑Paan' ɔ nʋa nyiɔpʋ "jrii ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ "nyɩɛ ʋʋpʋ 'kpɩ, ɔ ‑te' 'bo nyʋ jrʋ' ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ nɩ ɔɔ' dboʋn, ɔ ‑te 'o nyʋ jrʋ' ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ nɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn, ‑wɛe jrʋ' nɩ ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋʋn, ‑wɛe jrʋ' nɩ Kea ‑gbu ‑jeopoʋn, 'de jrʋ' nɩ nyʋ Kea 'a wlu tɔɔʋn. 12 Ɔɔ nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe nyʋ ‑a naa Kea 'a ‑jei" ʋʋ 'je Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋa' 'bɛɛ‑, 'de ʋʋa' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'je 'boa, ‑wɛe Kea ‑gbu ‑nɩa ɔɔ' ‑gboo 'a dɩ 'je iku sɔɔn‑ sɔɔn‑. 13 ‑Bo ɔɔ sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ɔ nɩɛ "i ‑wɛe ‑apʋ ‑ɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑wee' "klein 'je "i "sii‑ 'de ‑a ‑je Kea 'a "Ju juo 'pepe. ‑Mɛ ‑a ‑kwɛɛ Kletiɛn 'mɛ, ‑wɛe dɩ "klein ‑nɩa 'e Klisɩ 'ʋn, ɩ 'je "jri "kpae' po 'de ‑aa 'kmʋ 'ʋn. 14 ‑A ‑kwɛ‑ɛ Kletiɛn 'mɛ 'bode. Ka "nynumɩɩ" a nʋa ‑a ‑bo kan' nʋɛ, dɛ‑nʋɛ' "nynumɩɩ" se ‑kwlʋ 'ble, ʋʋa' ‑kwle 'o nyʋ 'a wlu 'de bla‑tɩ. Ka poɔ' ɔ jiia ti 'ʋn ‑wɛe ɛɛ tɔɔa ɩa' "jru i ɛ, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. Nyʋ ‑ʋʋ ‑sea' Kletiɛn ‑kwɛ‑ɛ ke ɛ, nyʋ 'a ‑kwle ʋʋpʋ 'a "jru ‑jei" ‑saa ‑tɩ. ‑Bo nyʋ ‑ʋʋa pooa nyʋ 'srɛ i tɔɔ ʋʋpʋ dɩ ‑ɩ ‑wlʋa 'bo ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" 'sʋ ɛ, ʋʋ bla 'o ‑mɩ 'de. 15 'Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑bo kan' nʋɛ, ‑a ‑tmʋ tɔ' ‑tɩ 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn ‑wɛe ‑a ‑je Kletiɛn ‑kwɛ‑ɛ 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑ke Klisɩ a muɛ "i "sia' jeejee. Ɔmɔ ‑nɩ Kea ‑gbu 'a "jru kpɔ' i ‑tei. 16 Ka nyiɔ 'ɔ 'dae‑ tba 'o ɔɔ' ‑gboo ‑pʋn" ‑wɛe ɩ "sia "i, 'kamɔ Klisɩ nʋɛ ‑wɛe Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein "sii‑ "i. Ka "jru a poa nyiɔ 'ɔ ‑gboo ‑wee' ‑je o ɛ, 'kamɔ ɔɔ po Kea ‑gbu ‑je o. Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ɔ "siaa "i ɛ, ɔɔ "nyɩ ‑wi" ‑mʋ 'kpɩ due 'due, ‑wɛe ʋʋa 'boa. 'De dbo ʋʋa nʋa 'de ɛ 'ʋn ɛ, ʋʋa kuu ba 'a dɩ i 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ 'je Kletiɛn ‑kwɛ‑ɛ.

Tɛin" ke kaan ke

17 Dɛ 'ma 'tmʋa ‑wɛe ‑ɛɛ ‑cɩɛ 'ma cria 'de ao ‑pee 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, ɛ ka : Ka nyʋ ‑sea' Kea juo a na, ao 'bo kan' naa 'bode, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' nyiɔtɔ' ‑ɩ sea 'de 'ble ɛ, ɩmɩ ‑ɩa po ʋʋpʋ ‑je o. 18 Dɛɛ‑tɩ ʋʋa' tɔ' sea 'jɔ 'ble ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa' pɛe kmuɛi". Dɩ "klein nyʋ 'bɛɛa nyʋ 'jea juo 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'jɩ juo‑. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa' tɔ' nɩ 'e kwie 'di, 'kmʋnɩa' Kea "nyɩa nyʋ ɛ, ʋʋ se ɛ juo. 19 Dɛ ʋʋa' pɛe kmuai" mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑tɩn 'a nʋ ʋʋpʋ. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ "tai‑ ʋʋa' ‑cɛi" ‑wɛe ʋʋa naa tɔ' saɩn 'a "kwli ‑wee' i. 'De dɩ ‑wee' a pooa ʋʋpʋ pɛe "i. 20 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, Klisɩ ao jua ɔ se kan' ‑mɔ nɩ‑. 21 ‑Bo ɛ nɩ ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ao 'wɔn ‑wɛe ‑ɔɔ ‑cɛ" 'kpa tɔɔ aopʋ tɔ' ‑tɩ ɛ, ‑mɛ ɛ se kan' ‑mɔ nɩ‑. 22 ‑Bo Klisɩ tɔɔ aopʋ tɔ' ‑tɩ ɛ, ‑mɛ dɩ ao nʋa tɛin" ɛ, ao 'jɩ kwa ‑sɔn ‑saa ‑o. Aoa' nɩsʋn ‑nɩa tɛin" ao 'bɔ ɛ o, dɛ‑nʋɛ' aoa' 'tʋn nʋdɩ ‑ɩ poa aopʋ ‑je o tɛin", ɩa pooɛ aopʋ 'srɛ i, ‑wɛe ao 'je isɔn‑. 23 Kea 'a ‑Suu 'je aoa' pɛe ke aoa' tɔ' ‑gbɔdee "ni po ‑o 'pepe. 24 Aoa' 'kmʋ ‑ɛ poa ‑gbɔdee "ni ɛ, ‑wɛe ‑ɛ ‑ke Kea ‑kɔɔa', ɛ 'wlʋʋ‑ 'bo ao ku ‑pʋn" ‑wɛe ka nyɔ ɔ paa dɛ 'ʋn, ɛ 'je kan' nɩ‑. 'De aoa' 'kmʋ 'je "isrɛ ‑wɛe ka Kea nɩa "i, ɛ 'je kan' nɩ‑. tɔ' ‑tɩ 'a wlu ‑nɩa 'de aopʋ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑je aopʋ ɛɛ' ‑je tu tɔɔ‑.

25 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je sɩ 'tmʋ‑tɩ 'bɔ 'bode, ao 'tmʋʋ ba tɔ' ‑tɩ ‑pee, dɛ‑nʋɛ' ‑a ‑wee' "klein tba 'o ‑gboo due' ‑pʋn". 26 ‑Bo ao 'kpa 'cɛn ɛ, ‑mɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao je dɛsaʋn nʋ. 'Cɛn 'bo 'de aopʋ 'ʋn siiɛ, 'jrʋ 'bo ibluɛ. 27 Ao 'bo ‑siɔn' ‑je "nyɩɛ ! 28 Nyɔ ‑ɔɔ ‑jriia" tɛin", ɔ 'bɔ "jrii ‑tɩ. 'Kaa ɔ nʋ dbo ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kwadɛ 'je, 'de ɔ 'je nyɔ ‑ɔ sea dɛ 'ble sʋn o po. Ɛmɛ ‑nmɔ "jrii. 29 Wlu saɩn 'bo 'de aopʋ 'wɔn jiiɛ, 'kaa wlu ‑ɩ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɩa kuua nyʋ 'a dɩ i, 'de ‑ɩa nʋa nyʋ 'dɔe "jrii ɛ, ɩa' 'sʋ mɩ ao 'je 'tmʋ 'de nyʋ ‑ʋʋa poa aoa' wlu doin" o ‑pee. 30 Aoa' kplɩn 'bo Kea 'a ‑Suu "jrii "kaeɛ. Kea 'a ‑Suu ‑nɩ "i‑saadɛ ɛmɛ Kea "duo 'ʋn ‑wɛe ɛ ‑tu" aopʋ juo'ɩn, ka aoa' ‑seie ‑tɩ a mua 'pepe nɩa' 'de de 'bɔɔ ‑sɔn 'di ɛ, ɛɛ' juo'ɩn tu mɛ ‑to ɛ. 31 Ao 'bo ba 'a ‑tɩ' 'di pooɛ, aoa' 'cɛn 'bo "blo 'wlʋɛ 'de ba ‑pee, ao 'bo 'cɛn 'kpaa, ao 'bo ba "jrui "wɔɔɛ, ao 'bo ba ‑cree" ɛ. 'Diwɔnynia' 'a "kwli ‑wee' "klein 'wlʋ 'o aopʋ 'a ‑kwea'‑. 32 Ao nmɔ 'di wɔn ka‑, ao 'je ba 'a wɛe‑, ao ‑kɔ' ba 'a dɛsaʋn ka Kea ‑kɔa' aopʋ 'a dɩsaɩn 'de Klisɩ 'a 'mɛa' 'ʋn ɛ.

5

Aoa' 'kmʋ nɩ 'de ‑sɔn' 'ʋn

1 ‑Jɛ Kea ‑kɔa' aoa' dɩsaɩn, ‑wɛe ao nɩa ɛɛ' ‑tɩ' kma nynuu ɛ, ‑mɛ ka ɛ nɩa 'ka ao 'je nɩ‑. 2 Aoa' 'kmʋnɩsʋn tba 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' "jri. Ka Klisɩ kma aoa' ‑tɩ' ɛ, ao kma ba 'a ‑tɩ' kan' due 'due. Ɔmɔ ‑to 'e ɔɔ' ‑cɛ", ɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ ‑ɔ ‑nyɩ" Kea 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn. Ɛɛ' 'sraadɛ ‑tu ɛ, ka ‑dai'klɔ ‑ɛɛ 'nʋ nmɔa "jrii nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

3 Ɛmɛ ‑tɩ ka Kea 'a "nynuu‑ a na ao 'je kan' na‑. Dɛ ‑nɩa dɛ "jrii tɛɛan' o, tɔ' saɩn inaa' o, dɩ ‑wee' pooa ‑ʋn pɛe "i o, nyʋ 'bo ɩa' 'nynɩ 'wɔɛn mɔ "pɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɩa' nʋ‑tɩ. 4 Ɛ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ ‑ke, ‑wɛe wlu ‑ɩ sea 'de nyʋ 'wɔn ji ka nɩ ɛ, ɩ 'je 'de aopʋ 'wɔn ji. Wlu sea' 'de 'ble, ‑wɛe ‑ɩa booa nyʋ "jrii 'de ‑ɩa ‑dbaa' nyʋ ‑tɩn' "i ɛ, ɩ 'bo 'de ao 'wɔn jiɛ ‑ke. Dɩ ‑ɩa Kea ao 'jea 'sɛ‑ po ɛ, ɩmɩ ‑je 'de aopʋ 'wɔn ji ka‑, 5 dɛ‑nʋɛ' ao siɛ ‑kwlʋ o 'pepe, dɛ "jrii i tɛn i o, tɔ' saɩn inaai o, nyɔ dɩ ‑wee' "klein a pooa pɛe "i o, ʋʋa' ‑nɩ ‑kea'‑ ʋʋa ‑gbɛɛa' ɩmɩ ‑nɩ dɩ ‑ɩa pooa nyɔ pɛe "i ɛ. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di Klisɩ nɩa ‑wɛe ɔ 'blea nyʋ ɛ, ʋʋ se 'de pai, ʋʋa' ‑teɩn se 'e nɩ‑.

6 Nyɔ 'bo aopʋ 'srɛ ipooɛ 'de ɔɔ' wlusʋn 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'de kplɩn ‑nɩa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ Kea 'a 'cɛn ɛ mu nyʋ ‑ʋʋa' 'je ɛ wɔn "kpei jia'. 7 Ao ke ʋʋa' nyʋ tu 'bo "i "siiɛ. 8 Tɛin" 'de ɛ, ao nɩɛ 'e kwie 'di, 'kaa kaan ka ‑jɛ ao ke Tʋ"bo "sia "i ‑mɛ ao 'kpa ‑sɔn' 'ɔ "nynuu‑ 'bode. Ɛmɛ ‑tɩ ka nyʋ ‑nɩa 'e ‑sɔn' 'ʋn a na, ao 'je kan' na‑. 9 ‑Bo nyɔ nɩ 'de ‑sɔn' 'ʋn dɩ ‑jea "jri "kpae' po 'de ɔɔ' 'kmʋ 'ʋn, ɩmɩ ‑nɩ : 'Diwɔnmɔa' 'a "kwli ‑wee' ke, "isrɛ‑tɩ nʋa' ke, tɔ' ‑tɩ 'tmʋa' ke. 10 Ao ‑pɔn 'de Tʋ"bo "jri 'dei nmɔa' i. 11 Nyʋ ‑sea' 'de ‑sɔn' 'ʋn nɩ ɛ, dɩ ʋʋa nʋa, ʋʋ ke ao 'bo o beeɛ ao 'bo ɩ nʋʋɛ, 'kaa kɩ nynia "jrii ɛ, ao 'tmʋ ɩ 'de ʋʋ ‑pee, 12 dɛ‑nʋɛ' dɩ ʋʋa' nyʋ tu a pa 'kwla ‑wɛe ʋʋa nʋa, ɩa' 'tmʋa' 'bleɛ ‑tɩn'. 13 'Kaa dɛ "o dɛ ‑nyniia "jrii ‑bo ao 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ɛ 'wlʋɛ 'kwla. 'De dɛ ‑wlʋa 'kwla, ‑mɛ ɛ jiɛ 'e ‑sɔn' 'ʋn 'bode, ‑wɛe nyʋ a 'je ɛ "jriɛ‑. 'De tɔ' ‑o, dɛ ‑pɛan "kpae' 'pepe ‑mɛ 'kpa ‑sɔn'. 14 Ɛmɛ ‑tɩ dɛ ‑ɛ ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

‑Mɔ ‑ɔɔ ‑mʋa, ‑ɩn ‑sɔn "nyɩɔ', ‑ɩn ‑wlʋ 'e 'mɛʋn "klu ‑wɛe Klisɩ 'je ‑ma ‑sɔn' nɩ‑.

15 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao 'bo i "mae ka nyʋ ‑sea' tɔ'di nɩ nɩa. Kaa aomɔ nɩɛ tɔ'di, 16 ao 'bo nɔ" "i "taiɛ, ɛ 'bo ‑siiɛ foo" 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' 'wɩ saɩn ‑nɩ 'de ‑a "jru. 17 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'bo kpɛɛn' dɩ ‑cɩɛi" nʋʋɛ, 'kaa ao ‑pɔn Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'mii 'wɔan' i, ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ ao 'je kan' nʋ. 18 Ao 'bo nmɔ "jru pooɛ. ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ aoa "maa aoa' ‑cɛ" 'mɛ. Kea 'a ‑Suu mɛ ‑je 'e aopʋ 'ʋn "ji ka‑. 19 ‑Bo ao 'kɩɩn‑ "jrui ɛ, ao 'bo Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑tɩ 'bɔɛ 'bo aopʋ 'nynɩ : ‑bo ɛ nɩ 'dʋ ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di o, ‑bo ɛ nɩ 'dʋ ‑ɩa ‑bɛɛa' Klisɩ 'a 'nynɩ "i o, ‑bo ɛ nɩ 'dʋ Kea 'a ‑Suu a poa 'bo nyʋ ‑kwlɩ" o, ao kuu ba 'a dɩ i 'de ɩa' 'dʋ tu 'a ble 'a 'ʋn, ‑wɛe ao 'je Tʋ"bo 'sɛ po 'de aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn. 20 Ao cɛɛn 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ‑wɛe ao 'je ‑a "Bo Kea 'sɛ‑ po jeejee 'de dɩ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn.

Ao ‑te' ba 'a ni' due 'due

21 Aopʋ ‑ɔɔ ‑pɔan 'de Klisɩ "jri 'dei nmɔa' i ɛ, ao ‑te' ba 'a ni' due 'due.

22 Aopʋ ‑nɩa jranynʋkpae' ‑wɛe ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo a na ao 'je aoa' kʋan‑wi" wɔn due due' ka aoa 'jea Tʋ"bo wɔn ɛ, 23 dɛ‑nʋɛ' kʋan mɔ ‑nɩ 'nynɔkpao' 'a "jrukpɔ' i ‑tei, ka Klisɩ nɩa Kea ‑gbu 'a "jrukpɔ' i ‑tei ɛ. Kea ‑gbu ‑ɛ ‑nɩa ɔɔ' ‑gboo ɛ, ɔmɔ ‑nɩ ɛɛ' 'Pʋʋi. 24 Jranynʋkpae', ao 'je aoa' kʋan‑wi" wɔn 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ka Kea ‑gbu a 'jea Klisɩ wɔn ɛ.

25 'De aopʋ ‑ɔ ‑blea 'nynɔ ɛ, ka Klisɩ kma Kea ‑gbu 'a ‑tɩ' ‑wɛe ɔ toa 'e ɔɔ' 'kmʋ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'kamɔ ao 'je aoa' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' kma due due' ‑ke. 26-27 Klisɩ nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe ɔ 'je Kea ‑gbu kpɔ "i ‑tee 'de ɛ 'je Kea 'a ‑tea' ‑te. 'De ‑ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɔ nʋɛ "ni ke ɔɔ' wlu ‑wɛe ɔ wɔɔ ɛ 'pepe, ‑wɛe ɛ je ‑kɔ ‑pʋn" nɩ 'de ɔ "jri 'de. 28 'Kamɔ kʋan‑wi" 'je ʋʋa' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' kma‑. Nyɔ ‑kma ɔɔ' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ kma ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ku 'a ‑tɩ'. 29 Nyɔ jrɔ' se ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ku 'ʋn 'nyɛ due', 'kaa ɔɔ "nyɩɛ ɔɔ' ku diidɛ, ɔɔ ‑tuɛ" ɔɔ' ku 'a ‑tɩ' ka ‑cɔɔn' ka. 'Kamɔ Klisɩ a nʋ 'de Kea ‑gbu 'a ‑tɩ' 'ʋn. 30 Kea ‑gbu ‑ɛ ‑nɩa ɔɔ' ‑gboo ɛ, ‑apʋ ‑nɩ ɛɛ' 'dae‑. 31 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di, ɛ 'naa : "Junmɔu 'wlʋ 'bo ɔ "bo ke ɔ de ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ke ɔɔ' 'nynɔ 'je "i "sii‑ 'de ʋʋ 'je nyɔ due' ma. 32 Ɛɛ' dɛ tu tɛn 'de. Dɛ 'ma 'tmʋa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ se 'nynɔ ke kʋan 'a 'sʋ 'a ‑tɩ' 'tmʋ, 'kaa ɛ ‑sa ka Klisɩ kma Kea ‑gbu 'a ‑tɩ' wɔ ‑ke. 33 Wlu 'ma 'tmʋa ‑ta, ɛ 'tmʋɛ 'nynɔ ke kʋan 'a ‑tɩ' ‑ke. Ao ‑nɩa 'nynɔjeʋn ɛ, ao 'je aoa' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ‑o due 'due, ka ao kma aoa' ‑cɛ" 'ɛ ku 'a ‑tɩ' ɛ. 'De aopʋ ‑nɩa jranynʋkpae' ɛ, ao ‑te' aoa' kɔan ‑wi" 'a ni'.

6

1 Aopʋ‑ ‑nɩa "nynuu‑ ɛ, ao 'je ao "bo ke ao de wɔn, ɛmɛ Tʋ"bo nɩ "i ao 'je nʋ, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑srɛi". 2 Kea 'a kɛ' 'na : Nyɔ ‑te' ɔ "bo ke ɔ de 'a ni'. Ɛɛ' kɛ' tu mɛ Kea ‑saa "i ɛ ‑te' wlu "kpei. Wlu ɛ ‑teɛ' "kpei, ɛ ka : 3 ‑Ɩn ‑te' ‑ɩn "bo ke ‑ɩn de 'a ni', ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'de 'mʋa‑ 'ʋn nɩ‑, 'de ‑ɩn ‑je 'kmʋ ‑kwle.

4 'De aopʋ ‑ɔ ‑nɩa "nynuu‑ "bo ‑wi" ɛ, ao 'bo aoa' "nynuu‑ 'cɛn pooɛ. ‑Bo aoa sea ʋʋpʋ ‑gbaan a, ‑mɛ ao ‑tu" ʋʋpʋ Kea 'a wlu 'a 'snɩ ‑wɛe ʋʋ 'je Tʋ"bo ‑kwlɩ" ‑te'.

5 Aopʋ nyʋ 'blea kʋɔn 'ʋn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ao 'je aoa' 'bleʋn wɔn. Ka aoa jaa aoa' ‑cɛ" ja 'bo Klisɩ "juɔi ɛ, ao jaa kan' aoa' ‑cɛ" ja 'de aoa' 'bleʋn ‑wi" ‑pee 'de aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn. ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ao 'bo pɛe de siiɛ, ʋʋa' faʋn nɩ 'de aopʋ 'ʋn, ao crɛɛ kui' i 'bo ʋʋpʋ "juɔi. 6 ‑Bo ʋʋa' "jriɛ‑ ‑te i o, ‑bo ʋʋa' "jriɛ‑ se i ‑te o, ao 'je ʋʋpʋ wɔn, ao 'bo 'de nyiɔpʋ "jri 'dei nmɔa 'a 'sʋ i‑pɔɛn, ao nʋ ʋʋpʋ 'a 'kle 'a dɛ "i. Ka Klisɩ 'a kʋɔnpʋ‑ ‑ʋʋa ‑pɔan Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋa' i nɩa, ao nɩ kan'. 7 ‑Bo aoa sea ʋʋpʋ "juɔi nʋʋ ɛ, ao nɩ nɛ "kpei, ka nyʋ a nʋʋa Tʋ"bo "juɔi ɛ, 'kamɔ ao 'je nʋ, ɛ se nyiɔpʋ aoa nʋʋ "juɔi nɩ‑. 8 Ao 'je kan' 'mɛ ‑bo nyɔ nɩ kʋɔn o, ‑bo nyɔ se kʋɔn nɩ o, dbo 'dɔe ɔ nʋa, Tʋ"bo a mu ɔ ɛɛ' ‑kei" ‑saa' ka "o ka.

9 'De aopʋ ‑jɔ ‑blea nyʋ kʋɔn 'ʋn ɛ, ao nʋ kan' 'de ʋʋ ‑pee ‑ke. Ao 'bo ʋʋpʋ 'kwa nyniɛ ! Ka ʋʋ ke ao 'blea "jrukpɔ' i ‑tei 'de jaʋn 'di ɛ, ao 'bo ɛ o "mae ! Aoa' "jrukpɔ' i ‑tei ‑nɔ, 'bo ɔ "juɔi ɛ, nyʋ 'mii 'craa' se 'o nɩ‑.

Kea -jei" naanyʋ 'a poodɩ

10 ‑Jɛ ‑sia 'o 'ɩn 'jea 'tmʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aopʋ ‑ɔ ‑ke Tʋ"bo "sia "i ɛ, ao "tai‑ ɔɔ' "ikmaa' "i ‑wɛe ɛ 'je aoa' dɩ ikuu‑. 11 Ao ‑tu" Kea 'a poodɩ ‑wee' "klein ‑pʋn" ‑wɛe ao 'je ‑siɔn' 'ɔ 'srɛ "juɔi nynaa' 'bɛɛ‑, 12 dɛ‑nʋɛ' ɛ se nyiɔpʋ ‑ʋʋ ‑blea ‑sɩɩɛn' ke nymɔ ɛ, ʋʋ ‑ke ‑aa ‑fɔn tʋ nɩ‑. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑a ‑fɔan' tʋ ɛ, nyɔ 'ɔ 'jee ʋʋpʋ "jriɛ‑, 'kaa ʋʋ ‑teɛ nyʋ "jru kpɔ' i, ʋʋ 'bleɛ nyʋ, ʋʋa' "ikmaa' nɩɛ 'e kwie'. ‑Siɔn 'ɔ 'diwɔnyni‑sii ‑ɩ ‑nɩa 'bo 'blʋa‑ ke jaʋn 'nynɩ ɛ, ɩmɩ ‑ke ‑a ‑fɔn tʋ. 13 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je Kea 'a poodɩ ‑wee' "klein 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ‑sɔntɩ 'wɩ saɩn a mua 'de aopʋ "jru nɩa' a, 'de ao 'je 'diikuu‑ ‑wɛe ao 'je ‑sisi' nynaa' 'bɛɛ‑ mamaʋ 'sʋ.

14 Ao nyna ‑kli, aoa' wlʋ ao 'jea 'di bla a, ɛmɛ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ 'tmʋa'. Aoa' nɩɩɛflae' ao 'jea 'ʋnpaa, ɛmɛ ‑nɩ "isrɛkplɩn nʋa'. 15 Aoa' "kwlai‑ ao 'jea bɩ' ‑tu" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ‑ɩa ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, ao 'je ɩa' 'tmʋa 'a 'kpɩ 'ble. 16 Dɛ ‑ɛ ‑jea aopʋ "jri i kaan‑, ‑wɛe ‑siɔn 'ɔ piisɩn se ao tbai ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea'. 17 Aoa' nɩɩɛ ‑gbla ao 'jea "jru ‑tu" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'pʋʋa' ao 'jea. 'De Kea 'a wlu ɛɛ' ‑Suu "nyɩa aopʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' tʋ ‑fɔn ‑cnɛ. 18 'De nɔ" "o nɔ" ‑wee' 'di ɛ, Kea 'a ‑Suu po ao ‑je o ‑wɛe ao 'je Kea bae. Ao 'bo i"mae, ao 'ble nai" 'de baea' 'ʋn. Nyʋ "klein ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ao bae ʋʋa' baea'. 19 Ao bae 'ma baea' ‑ke, ‑wɛe ‑bo 'ma sea Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'je 'ʋn wlu 'wɔn po, 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑ɛ pa 'kwla a, 'ɩn 'je ɛ wɔ ‑sa 'de 'flɛʋn, 'de 'ɩn 'bo nyʋ 'a "jri pleeɛ. 20 Klisɩ ‑nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ dboi 'ɩn nɩ 'nɔ ‑kaso 'di. Ao bae 'ma baea' ‑wɛe 'ɩn 'je 'kpɩ 'ble 'de 'ɩn 'je ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋ 'pepe 'de nyʋ ‑pee, ka 'ɩn je ɛ 'tmʋ see 'de ɛ.

'Jewlu 'a de 'bɔɔ‑ ‑nɩ

21 'Ɩn nɩɛ "i dbo 'ma nʋa 'nɔ, ao 'je ɛ juo‑, ‑wɛe ao 'je 'ma ‑pʋn" ‑tɩ 'mii 'wɔn, ɛmɛ ‑tɩ 'ma dbo Tisikɩ. Ɔ nɩɛ ‑aa de'di ‑o, ‑a ‑kma ɔɔ' ‑tɩ'. Tʋ"bo 'a dbo ɔɔ nʋa ɔɔ' poo wlu fai". Ɔmɔ ‑je aopʋ dɩ ‑wee' 'tmʋʋ‑. 22 'Ma dboɔ' 'de aopʋ o, ‑wɛe dɛ ‑aa 'kmʋnɩa' 'ʋn 'nɔ ɛ, ɔ 'je aopʋ ɛɛ' "kuan po 'de aoa' pɛe 'je i ‑te.

23 'Ma bae ‑wɛe ‑a "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je ‑aa de'di ‑wi" pɛe 'a blua' ke nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑wlʋa 'e Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn "nyɩ. 24 Nyʋ "klein ‑ʋʋa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' kmaa' sea 'srɛ ‑sɔn nɩ ɛ, Kea 'a "diwan kpʋn ʋʋpʋ !

Filipʋ

1

2

3

4

'Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Filipʋ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo ke Timote ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a dbonʋʋn ɛ, ‑apʋ ‑ɔɔ ja ao Filipʋ‑kɔʋn ‑ɔ ‑jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'sbɛ‑. 'Sbɛ ‑nɛ, ‑aa jɛ Kea ‑gbu ‑jeopoʋn ke Kea ‑gbu sʋn opoʋn 'mɛ ‑ke.

2 ‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ.

Pɔo baeɛ Filipʋ‑kɔʋn 'a Kea

3 Ka aoa' ‑tɩ' a 'kpa 'bo 'ʋn ‑kwlɩ" ɛ, 'kamɔ 'ma po 'ma Kea 'sɛ‑. 4 ‑Bo 'ma sea ao ‑wee' "klein 'a Kea bae 'de 'wɩ "o 'wɩ 'di ɛ, 'ma baeɛ' 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 5 Dɛ ‑wlʋa 'de 'wɩ ao 'jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɛ nynia ‑sɩanwɩ 'di ɛ, aoa poɛ 'ʋn sʋn o, ‑wɛe Kea 'a ‑tɩ' a ‑kɔ' 'blʋa‑ ja, ɛmɛ ‑tɩ 'ma po Kea 'sɛ‑. 6 'Ɩn 'je kan' 'mɛ Kea ‑ɛ ‑teea dbo 'dɔe ‑nɩa 'mʋa‑ 'de ao pɛe o ɛ, ɛɛ mu ɛ nya kpaa' see, ‑wɛe ɛ 'je ɛ "i ‑kɔ' ‑sɔntɩ Sesi Klisɩ 'a 'jrʋ a mua 'de nyʋ "jru nɩa'.

7 ‑Bo 'ma sea tɔ' ‑nɛ inaa' 'de ao ‑wee' 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ se dɛ foo" 'ma nʋ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' aoa' ‑tɩ' nɩɛ 'de 'ʋn pɛe o ‑cɛɛn'‑. 'Nɔ ‑kaso 'di 'ɩn nɩa 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'tmʋ ‑tɩ 'ʋn ɛ, 'ma 'tmʋ ɛɛ' "kpei ‑tɩ 'mɛ 'ɩn 'na ɛmɛ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ 'bo 'pee 'jeʋn "juɔi. 'Saaʋn Kea nʋa 'ʋn "jrii ɛ, aoa' due' koʋn ‑gbai' ka se ɛ 'ʋn ‑pɔɔn. 8 Ka Sesi Klisɩ kma ‑aa ‑tɩ' ɛ, 'kamɔ 'ɩn kma aoa' ‑tɩ' 'de 'ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn. Kea 'je kan' 'mɛ.

9 ‑Bo 'ma sea Kea bae 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, dɛ 'ma ‑teea' i, ɛmɛ ‑nɩ : Aoa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'je "kpei 'kpa sɔɔn‑ sɔɔn‑, ‑wɛe ɛ 'je 'pepe nɩ‑. Ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ao 'je dɩ "ijuo 'de ao 'je dɩ 'mii 'wɔn ka ‑cɔɔn' ka. 10 Dɛ ao 'jea nʋ ‑bo ao juo ‑mɛ la 'ja a, ‑mɛ ao 'beeɛ' ‑wɛe ao 'je 'dɔe ke saʋn "kpei ‑seea' ka juo, ‑wɛe ao je nyɔ 'de dɛsaʋn 'di po. 'De ‑sɔntɩ Sesi Klisɩ a mua de jia' a, ‑wɛe ɔ je aopʋ "bli ‑cɛ' 'de dɛ‑saan" ka 'a ‑tɩ' 'ʋn. 11 ‑Mɛ kplɩn 'dɔe nʋa' ‑ɛ ‑wlʋa 'de Sesi Klisɩ 'a 'sʋ 'ʋn ɛ, ɛɛ muɛ 'de aoa' 'kmʋ 'ʋn nɩa', ‑wɛe nyʋ "klein ‑a mua ɩa' kplɩn tu 'jea', ʋʋ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn.

'Kmʋnɩa' ‑cɛɛn' nɩɛ 'de Sesi 'ʋn

12 'Ma de'di ‑wi", dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa 'ʋn "jrii 'nɔ, 'ɩn nɩɛ "i ao 'jɩ juo‑, ɩa' dɩ tu se ɛ nʋ Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' se inyna‑. Ɩ nʋɛ' ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu 'wɔɔn‑ Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ'. 13 'Ma 'cɛ ao ‑gbʋn 'nɔ, ka 'ma nʋa Klisɩ 'a dbo ‑wɛe 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn nyʋ poa 'ʋn ‑kaso 'di ɛ, 'blʋajei 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ke ‑kwlɔ ‑wee' juɩ'. 14 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑jia' de'di 'de Tʋ"bo 'ʋn ɛ, 'ma ‑kaso'dimua' se ʋʋpʋ 'a deejrʋ' 'a dɩ cɛn', 'kaa ɛ "nyɩɛ ʋʋpʋ 'kpɩ ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ', ʋʋa mu nya. ‑Bo ʋʋa sea ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, faʋn 'a nʋ ʋʋpʋ.

15 Tɔ' ‑o, nyʋ deejrʋ' ‑nɩ 'de ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑bo ‑ʋʋa sea Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, 'de ‑ʋʋa nʋ 'mɔ "cɛi o ‑wɛe ‑ʋʋa ‑pɔɔn 'ʋn ‑cɛa' "jri i. 'Kaa jrʋ' ‑mʋ a 'tmʋɛ Klisɩ 'a ‑tɩ' 'de pɛe 'dɔe 'ʋn. 16 Ka Kea ‑tea' 'ʋn ɛɛ' ‑tɩ 'a tʋ ‑fɔan' kwa, ‑wi" ‑mʋ juɛ', ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa 'tmʋ Klisɩ 'a ‑tɩ' 'de 'ma ‑tɩ' kmaa' 'ʋn. 17 'De nyʋ ‑ʋʋa nʋa 'ʋn "cɛi o, ‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋa 'tmʋ Klisɩ 'a ‑tɩ' 'mɛ, 'kaa ʋʋa' tɔ' se "isrɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je 'ma 'kle "kpei ‑tu" 'nɔ ‑kaso 'di.

18 ‑Bo nyʋ jrʋ' a sea Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de tɔ' 'dɔe 'ʋn o, ‑bo jrʋ' a sea ɩ 'tmʋ 'de tɔ' saʋn 'ʋn o, ɛ se ‑tɩ' kɔn‑, 'ma nʋɛ 'mʋa‑ ka "o ka, dɛ‑nʋɛ' Klisɩ 'a ‑tɩ' a 'tmʋʋɛ', ɛmɛ ‑tɩ 'ma mu 'mʋa‑ nʋa' ke'wlɛ 'ɩn 'je nya mu. 19 'Ɩn 'je kan' 'mɛ, Sesi Klisɩ 'a ‑Suu 'a 'ma sʋn o poa' ke aoa' baewlu a muɛ nʋa' ‑wɛe dɩ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ ɩ 'je 'ma 'pʋʋa' "jru "kpei‑ po. 20 Tɔ' ‑o, dɛ 'ma fua ‑wɛe 'ma ‑pɔan ‑ɛ ‑jea 'o nyni, ɛmɛ ka : dɛ jrɛ' se 'ma ‑tɩn' 'ble, 'de ‑bo ɛ nɩ 'de ‑sɩanwɩ ke 'wɩ ‑a mua nynia' 'di o, ‑bo 'ɩn 'mɛ o, ‑bo 'ɩn nɩ 'kmʋ o, faʋn se 'ʋn nʋ, 'ma muɛ Klisɩ 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa' ka "o ka.

21 'Mɔ aoa 'jea i ‑ta, ‑bo 'ɩn nɩ 'kmʋ ɛ, ‑mɛ Klisɩ 'a 'kmʋ 'ɩn nɩ‑, ‑bo 'ɩn 'mɛ ɛ, 'ma muɛ 'de ɔ ‑pʋn" ‑mɛ "paa'. 22 'Kaa ‑bo 'ɩn nɩ 'kmʋ ‑wɛe 'ma sea ɔɔ' dbo nʋ ɛ, ɛɛ muɛ naa', 'de ‑bo 'ɩn 'wlʋ 'kmʋ ɛ, ‑mɛ 'ma muɛ 'bo ɔ ‑pʋn" ‑wɛe ɔ ke 'ma ‑a ‑je i ‑te. Dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑, ‑jɛ 'ɩn 'jea 'o ‑sa ‑gblein', 'ɩn se ɛ 'je. 23 'Bo dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑ɩa ‑cria' 'ʋn ‑nɩ "klu ɛ, dɛ ‑jɛ 'ma ‑pɔan ‑gblein' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : 'ɩn 'je 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei 'wlʋ ‑wɛe 'ɩn ke Klisɩ 'je ‑tadue nɩ‑, ‑mɛ nmɔ "jrii, ɛ je 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei nɩa' ‑sii. 24 'Kaa 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ‑bo 'ɩn nɩ 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei ke ɛ, ɛ kɔn ‑tɩ'. 25 Ɛmɛ ‑tɩ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ka 'ma mua 'kmʋnɩa' ke, 'ɩn juɛ'. Ao ke 'ma ‑a muɛ i ‑tea' ‑wɛe 'ɩn 'je ao sʋn o po, 'de aoa' Kea 'a ‑jei" naa' 'je nya mu 'de 'mʋa‑ 'ʋn. 26 ‑Bo ao ke 'ma ‑a ‑te i ke'wlɛ ɛ, aoa' 'sao a muɛ 'jaa' 'de ao 'je Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn.

'Kle 'jea' 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn

27 'Kaa dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ‑bo 'ɩn ji 'de 'ɩn 'jea jɛɛ‑, 'de ‑bo 'ɩn tɛɛn o ‑wɛe 'ɩn 'jea 'wɔn 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka Klisɩ 'a wlu "sia 'nynɩ ɛ, ao na kan'. Ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' pɛe se iplei, 'de aoa' tɔ' 'je due' nɩ‑, ‑wɛe ao 'je Klisɩ 'a ‑tɩ' ao 'jea tɔ' 'ʋn 'a tʋ ‑fɔn'. 28 Ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ aoa' tʋnyʋ 'bo ao faʋn 'ʋn pooɛ. ‑Bo aoa' dɩ se crɛ 'bo aoa' tʋnyʋ "juɔi ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ toa' ‑wɛe ka ʋʋ "maa' 'de aopʋ mɔ 'pʋa ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ juo‑. 29 Kea mɛ ‑nʋ ao 'saa 'ʋn "jrii ‑wɛe ao 'je Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn. 'De ɛ se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' ‑mɛ 'ɛ 'sʋ nɩ‑, 'kaa aoa muɛ 'kle 'jea' ‑ke 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 30 Tʋ 'ma ‑fɔan' tɛin" ‑wɛe ao 'jea 'ʋn ɛ, 'ɩn nɩ ɛɛ' ‑fɔan' 'mɛ kaan ke. Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, tʋ due' ‑nɛ, ɛmɛ ao ‑fɔn' 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn.

2

Sesi 'a ‑cɛ" ja jaa' ke ɔɔ' dɛwɔn nɩa' ke

1 Aopʋ ‑ɔ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔɔ kuuɛ aopʋ 'a dɩ i, ɔɔ' nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' a "nyɩɛ aopʋ 'kpɩ, ‑wɛe ao nɩ dɛ due' 'de ɔɔ' ‑Suu 'ʋn, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe aoa 'je ba 'a wɛe 'de ɔ 'ʋn ‑aee', ɛ se kan' nɩɩ‑ ? 2 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao kpa aoa' dbɛɛa' ke ba 'a ‑tɩ' kmaa' nya, ao 'ble tɔ' due', ao "sii‑ "i, ‑wɛe 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ma 'mʋa‑ 'je "kpei 'kpa ke'wlɛ. 3 Dɩ "klein aoa mua nʋa' a, ao 'bo ba "cɛi o nʋʋɛ, 'kaa ao jaa aoa' ‑cɛ" ja 'de ba ‑pee, ao 'bo ba 'blʋɔ blaa, ao ‑te' ba 'a ni'. ‑Bo jrɔ' ɔ sea ɔ ‑podɛi" ja ‑gbʋn ɛ, ɔ 'na ɔ nɩɛ dɛwɔn ɔ je 'ʋn ‑sii. 4 Nyɔ 'bo 'de aopʋ "klu nɩɛ ‑wɛe ɔ 'bo ɔɔ' 'sʋ 'a 'dɔe i‑pɔɛn, 'kaa ao ‑pɔn' ba 'a 'dɔe i ‑ke. 5 Kplɩn "o kplɩn ‑ɩ ‑jea 'de aopʋ 'ʋn nɩ ‑wɛe ao 'jea nʋ 'de ba ‑pee ɛ, 'bo Sesi Klisɩ ‑pʋn" mɔ ɩ 'je 'wlʋ.

6 Ɔmɔ nɩɛ Kea ‑o, ɔ ke Kea nɩɛ due' ‑mɔ, 'kaa ɔ se ɛɛ' dɛ tu i "klii‑. 7 Ɔ ‑sɛɛ kwa ‑sɔn ‑wɛe ɔ nʋ ɔɔ' ‑cɛ" kʋɔn 'ʋn 'de ɔ ‑snɛɛ nyiɔ 'ʋn ‑wɛe ka nyiɔ nɩa, ɔ nɩ kan'. 8 Ɔ 'wɔɔn‑ ɔɔ' ‑cɛi" 'piie ‑tɩ 'mɛ, ‑wɛe ɔɔ' Kea wɔn 'jea' po ɔɔ' 'mɛa' "jru "kpei‑. 'Mɛa' ‑jɛ ‑ɛɛ 'mɛa' tu 'blea ‑tɩn' ɛ, ɛmɛ ɔ 'mɛ 'ʋn 'bo tu ‑kwlɩ". 9 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea kpɔɔ' 'nynɩ "jɛi 'bo nyʋ ‑wee' "jru kpɔ', ‑wɛe ɛ ‑tuu" ɔ 'nynɩ ‑ɩ ‑nɩa 'bo 'nynɩ ‑wee' "jru kpɔ' ɔ. 10 ‑Wɛe 'de Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn ɛ, nyʋ ‑nɩa 'de jaʋn 'di o, nyʋ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei o, nyʋ ‑nɩa 'de ‑klu' o, ʋʋ ‑wee' 'je 'kɔi‑ i "sii‑ 'bo ɔ "juɔi. 11 ‑Wɛe ka Sesi Klisɩ nɩa nyʋ 'Blei ɛ, ɛ 'je 'de nyʋ ‑wee' "klein 'wɔn ji, 'de ʋʋ 'je Kea ‑nɩa "Bo 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

Ka ‑sɔn' nɩa 'kamɔ ao nɩ 'de 'blʋa‑ "kpei

12 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ‑bo Sesi Klisɩ ‑mɔ 'ɔ Kea wɔn 'jesʋn nɩ kan' a, ‑mɛ ka Kea 'a faʋn nɩa 'de aopʋ 'ʋn ‑wɛe aoa 'je ɛ wɔn ɛ, ‑bo 'ɩn se 'de aopʋ "klu nɩ o, ‑bo 'ɩn nɩ 'o o, ao kpɛ nya. Ao nʋ aoa' 'pʋdbo, ao 'je nya mu ‑crɔɔn', 13 dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ‑ɛɛ po nyʋ dɛ ‑cɛɛn' pɛe o, 'de ‑ɛɛ ‑nyɩ" nyʋ ɛɛ' nʋa 'a 'kpɩ ‑wɛe ka ɛmɛ nɩa "i ɛ, 'de nyʋ a nʋ kan'. 14 ‑Bo aoa sea dɛ "o dɛ nʋ ɛ, ao 'bo 'mii wluuɛ, ao 'bo pɛe ipleeɛ, 15 ‑wɛe ao 'je 'pepe nɩ‑. Ka Kea 'a "nynuu‑ ‑sea' ‑kɔ ‑pʋn" nɩ nɩa, ‑wɛe ao 'je fan 'de nyʋ ‑nɩa 'e ‑sɩanwɩ 'di "klu 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. Ka ‑tau a wan 'de kwie 'di, 'kamɔ ao 'je wan 'de 'diwɔnyniʋn ‑ʋʋa' pleea dɛsaʋn nʋa' i "klu. 16 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ wlu ao 'wɔan ao kpʋn ɛ i ‑sisi', ‑wɛe ao 'je ɛ 'tmʋ 'de ʋʋ ‑pee. ‑Wɛe ‑sɔntɩ Klisɩ a mua de jia' a, 'de 'ma 'sao 'je 'ja, ‑mɛ 'ɩn se dbo foo" nʋ 'de 'ɩn se sea "jɛi‑.

17 Aoa' Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' ‑kɔ' 'sraadɛ 'ma kpa 'bo Kea "juɔi. 'De ‑bo ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je 'ʋn 'dba mɔ 'de ɛ, ‑mɛ 'ma nymɔ ɔ muɛ aoa' 'sraadɛ "kpei 'kpaa'. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ma nʋɛ 'mʋa‑, ao ke 'ma ‑a ‑wee' nʋ ɛɛ' 'mʋa‑. 18 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao nʋ 'mʋa‑, ao ke 'ma ‑a bee o, ‑wɛe ‑a 'di 'je wɔn nmɔ ‑tadue.

Pɔo dboɛ Timote ke Epafroditɩ ke

19 ‑Bo Tʋ"bo Sesi nɩɛ "i ɛ, 'ma ‑pɔn 'ɩn 'je Timote 'de aopʋ o dbo ‑ta 'wɩ 'sɔɔn, ‑wɛe "kuan ɔɔ mua 'de aopʋ o ‑saa' 'de ɛ 'je 'ma dɩ ikuu‑, 20 dɛ‑nʋɛ' dbo 'ma nʋa, ɔɔ' 'sʋ mɔ ‑ke 'ma ‑tu" ɛɛ' ‑sɔɔn, ɔmɔ ‑ke 'ma 'wla aoa' ‑fli i ka ‑cɔɔn' ka. 21 Nyʋ ‑jʋ ‑sia 'o mu ɛ, ‑wi" ‑mʋ a ‑pɔn ʋʋa' 'sʋ 'a 'dɔe i, ʋʋa' doin" se Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' inɩ‑. 22 Aoa' ‑cɛ" 'je kan' 'mɛ dbo "klein 'mɔ ke Timote nʋa, ɔ se "jru ‑jei" ‑saa. Ka "ju ke "bo nɩa, 'kamɔ ɔ ke 'ma ‑a ‑nɩ. Ɔ to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'de Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑aa ‑tmʋa 'ʋn. 23 Dɛ 'ɩn nɩa 'ʋn ‑ta, ‑ta ɛ 'jea "jru ipo, ‑bo 'ɩn juo 'o 'sʋ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ 'ma naa tɔ' i 'ɩn 'je 'de aopʋ o dbo. 24 'Kaa 'ɩn 'je kan' 'mɛ, ‑bo Tʋ"bo 'wɔn ɛ, 'ma ‑cɛ" 'kpa a muɛ 'de aopʋ o jia' ‑ta 'wɩ 'sɔɔn.

25 'De dɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe 'ma naa tɔ' i ke'wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa de'di Epafroditɩ ‑ɔ ‑ke 'ma nʋa Kea 'a dbo ‑wɛe ‑aa ‑fɔan' ɛɛ' tʋ ɛ, 'de ao ‑tua" ‑paan' ao nʋa 'ʋn "jrii 'kwa ‑wɛe ‑ɔ ‑jɛ 'ʋn ɛ, ɔ 'je 'de aopʋ o de ji ‑ke. 26 Ɔ nɩɛ "i ɔ ke aopʋ 'je 'jee‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ ao 'wɔan ɔɔ' dɛ 'ɛ pooanynɩ ‑wɛe aoa 'wla ɛɛ' ‑fli i ɛ, ɛ "si ɔ "i. 27 Tɔ' ‑o ‑mɔ ‑cɛɛn'‑, 'wɛ‑ ‑ɛ kpʋn ɔ ɛ, ɛ mu ɔ 'dbaa' 'de‑, 'kaa Kea 'jeɛ ɔɔ' wɛe‑. Ɛ se ɔɔ' 'sʋ mɔ ‑ɔɔ wɛe ɛ 'je nɩ‑, ɛ 'jeɛ 'ma ‑a wɛe ‑ke. Ɛ se ɛ "i nɩ 'ma "jrii "kaea' 'je "kpei 'kpa ke'wlɛ. 28 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma crɛɛ "kpei‑ 'ma dbo ɔ, 'de ‑bo ao 'jee ɔ "jriɛ‑ 'de ao 'di 'je wɔn nmɔ‑, 'de 'maa‑ "jrii "kaea' 'je "kpei cɛn‑. 29 'De Tʋ"bo 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn 'de 'mʋa‑ 'ʋn. Nyʋ ka ɔ nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan' a, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni', 30 dɛ‑nʋɛ' 'de Klisɩ 'a dbo 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ mu' mamaʋ 'sʋ ɔ je 'mɛa' 'wɔin di. 'De ‑bo ɔ di 'mɛa' 'wɔin kan' a, ‑mɛ ɔ poɛ 'ʋn sʋn o 'bo aoa' ‑kɔi".

3

"Isrɛa' ‑cɛɛn' ‑nɩa 'o Kea "juɔi ɛ

1 'De kaan ka la, 'ma de'di ‑wi", ao nʋ 'mʋa 'de Tʋ"bo 'ʋn. Dɩ 'ɩn 'tmʋa tɛin" ɛ, 'ɩn se ɩa' de ‑saa' 'ʋn sea ke, dɛ‑nʋɛ' 'de aoa' 'pʋ‑tɩ 'ʋn ɛ, ɩa' de ‑saa' "paa'.

2 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao 'bo dbonʋʋn saʋn 'a wlu doin" o poɛ. ‑Gbe' ‑wi" ‑nʋ, ʋmʋ 'na 'klɛn mua' mɛ ‑je nyʋ Kea 'a "nynuu 'ʋn nʋ. 3 'Kaa ‑apʋ mu 'klɛn ‑cɛɛn. ‑Apʋ Kea 'a ‑Suu a poa ‑je o, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑gbɛɛa' Kea "juɔi ka ‑cɔɔn' ka, Sesi Klisɩ mɔ ‑a tba tɔ' "i, ‑a se 'klɛnmu‑tɩ "kpei 'pɛn.

4 ‑Bo ɛ nɩ nyiɔ 'ɔ nʋʋdɩ mɩ ‑ɩa ‑pʋʋ' nyʋ 'de ɛ, ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑jea 'de 'mɔ 'de jii ɛ, ɔ se nɩ‑. 5 Dɩ ‑ɩ 'ʋn 'ɩn 'bɛɛa 'ɩn 'jea 'ma ‑cɛi" 'bɛɛ‑ 'de‑, ɩmɩ ‑nɩ 'ɩn 'wlʋa 'ɩn nʋɛ 'wɩ ‑mɛ"na 'sʋ ʋʋ je 'ʋn 'klɛn kpa. 'Ɩn nɩɛ Israɛ i 'a ‑cɛ" 'kpa ‑o, 'ɩn 'wlʋɛ 'de Bɛnsamɛ 'ɛ "ji 'di, 'ɩn nɩɛ Eblei 'a "ju Eblei ‑o. 'De ‑bo ɛ ‑tu" kɛ' ‑mɛ 'ɛ wɔn'je‑tɩ ɛ, ‑mɛ 'ɩn nɩɛ Fariseɛn i ‑o. 6 'Ma nɛ "kpei nɩa' 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɛ ‑nʋɛ' mamaʋ 'sʋ 'ma jea nyʋ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'kle ‑tu". ‑Kɔ nyʋ 'jea 'ʋn ‑pʋn" 'je ‑wɛe ʋʋ 'jea 'ʋn "bli ‑cɛ' 'de kɛ'ɛ wɔn'je‑tɩ 'ʋn ɛ, ɛ se nɩ‑.

7 'Kaa dɩ 'ma 'daa‑ 'ma crɔn' tɛin" 'de ɛ, 'de Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑bo 'ma sea ɩ ja ‑gbʋn' kaan ka la 'bode ɛ, ka sʋn idooa' nɩa, 'kamɔ ɩ nɩ‑. 8 'De ɛ se ‑mɩ 'a 'sʋ nɩ‑, dɩ "klein ‑sia 'o mu ɛ, ‑bo 'ma ‑gbʋn' ɛ ɩ ja 'bode ɛ, ka sʋn idooa' nɩa, 'kamɔ ɩ ‑wee' nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' Sesi Klisɩ ‑nɩa 'ma 'Blei 'a jua' nɩɛ dɛwɔn, ɛ jɩ ‑wee' "klein ‑sii. Dɩ ‑nɩa 'ma 'dɔe tɛin" ɛ, 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'ma doun" se ɩ inɩ‑. ‑Bo 'mɔ ‑gbʋn ɩ ja 'bode, ka wuuodɩ nɩa, 'kamɔ ɩ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je Klisɩ 'a 'sʋ 'a 'kmʋnɩ‑. 9 Dɛ 'ma ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn ke Klisɩ 'je "i "sii‑ ka ‑cɔɔn' ka. ‑Bo Kea nʋ 'ʋn "isrɛi 'ʋn 'bo ɛ "juɔi ɛ, ‑mɛ 'de 'ma Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn ‑o. Ɛ se 'ma Kea 'a kɛ' wɔn 'jea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn 'kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi nɩ‑. 10 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je Klisɩ juo 'pepe, ‑wɛe "ikmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ sɔan "kunyɩɔ' ɔ, ɛ 'je 'de 'ʋn nɩ‑. 'Ɩn nɩɛ "i ke'wlɛ ɔ ke 'ma ‑a ‑je 'kle due' 'je. 'De ka nyɔ ke ɔ 'mɛa ‑tadue ɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je kan' nɩ‑, 11 'de 'ɩn 'je 'kmʋ de ji ‑ke de 'bɔɔ‑ nɔ".

‑A se 'o nyni ke

12 'Ma 'cɛ, dɩ "klein 'ma 'tmʋa ‑ta, 'ɩn se 'na ‑mɛ ‑ta Kea "sia 'nynɩ ‑wɛe 'ɩn 'jea nɩ ɛ, 'ɩn nɩ 'o ‑wɛ‑, 'de 'ɩn se 'na ‑mɛ 'ɩn nɩ 'pepe ‑wɛ‑. "Ɩɩn‑, 'ɩn se kan' 'da, 'kaa 'ma ple', 'ma muɛ nya, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑tiɛngblʋ kpʋn 'de Kea 'kwa, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑ɛɛ 'daa' Sesi Klisɩ 'da 'ʋn. 13 'Ma de'di ‑wi", 'ɩn se 'na ‑mɛ 'ɩn kpa ‑tiɛngblʋ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑wɛ‑. 'Kaa dɛ due' mɛ 'ma nʋ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ ‑jɩ ‑sia' a, 'ɩn "mae ‑mɩ o 'bode, ‑wɛe 'ma ‑pɔn dɩ ‑jɩ ‑nɩa 'de nya i. 14 Ka 'ma nʋa plesʋn ‑wɛe 'ɩn 'jea ‑tiɛngblʋ kpa, 'kamɔ ‑nao. 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je 'kmʋnɩa' ‑ɛ ‑nɩa 'bo Kea ‑pʋn" 'je, ɛmɛ ‑ɛɛ 'daa' Kea a 'da ‑a ‑wee' ‑ɔ ‑ke Sesi Klisɩ "sia "i ɛ.

15 ‑A ‑wee' "klein ‑ɔ ‑jua 'pepenɩ ‑tɩ ɛ, tɔ' ‑a ‑jea 'ble ɛ, ɛmɛ ‑nao. 'De ‑bo aoa sea tɔ' jrɛ' inaa 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑mɛ Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑ɛɛ mu aopʋ "jri iflɔan' 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. 16 Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, 'ma 'cɛ, dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ ‑jɩ ‑ɩ "kpei ‑a ‑wee' "klein 'bɛɛa wlu 'ʋn 'de ɛ, ka ‑mɩ "sia 'nynɩ ɛ, ‑a ‑na kan', ‑a ‑bo ba bʋ 'de ‑saa'.

17 'Ma de'di ‑wi", ao bla 'bo 'ma ‑kɔ 'de. ‑Apʋ ‑ɔ ‑tmʋʋa aopʋ Kea 'a wlu ɛ, ao ‑gbʋn ‑aa nasʋn ja, ɛ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑naa Kea 'a ‑jei" tɛin" 'bo aopʋ "juɔi ke, dɛ‑nʋɛ' ka ‑a nʋa, 'kamɔ ʋʋa nʋ. 18 Dɛ ‑jɛ ‑blea wɛe, mɛ ‑nɩ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑ʋʋa Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ ke Klisɩ 'a 'mɛsʋn 'bo tu ‑kwlɩ" too ba 'kpʋ "i. Ka ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ a nyaa ʋʋpʋ i ɛ, ɛ poɛ "jri "kpae' 'de ʋʋpʋ 'a kplɩn 'ʋn. 'Ɩn 'tmʋ ʋʋa' ‑pʋn" ‑tɩ 'mɛ 'de ao ‑pee 'de‑. ‑Bo 'ma se ɛ de ‑sa' kaan ka la, ‑mɛ 'ma ‑fɩn"‑ 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn, 19 dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' 'kmʋ a muɛ isɔan' 'de nya. Dɩ ‑a mua 'de "kwli 'di ɛ, ɩmɩ ‑nɩ ʋʋa' ‑kea'‑. Dɩ ‑ɩ ‑blea ʋʋa' ‑tɩn' ɛ, ɩmɩ ʋʋ mɔɔ 'daa‑ ʋʋa' 'mʋa‑tɩ. 'Kmʋ "kpeidɩ 'a 'sʋ ʋʋa naa tɔ' i. 20 'Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑aa ‑teɩn ‑cɛɛn' nɩɛ 'de jaʋn 'di 'bo Kea ‑pʋn". ‑Aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi ‑wɛe ‑aa fua, 'demɔ ɔɔ mu 'wlʋa', ‑wɛe ɔ 'je ji. 21 ‑Sɔntɩ ɔɔ mua de jia' a, ɔɔ muɛ ɔɔ' "ikmaa' nʋa' ‑wɛe ɔ 'je dɩ ‑wee' "klein wɔn ‑sii. Ɔɔ' "ikmaa' ‑nɩa 'mʋa‑ ɛmɛ ɔɔ mu nʋa' ‑wɛe ɔ 'je ‑aa nyiɔku ‑ɛ ‑nɩa "nmia 'a 'sʋ ‑nɛ fai" poo‑. 'De ku dee ɔ 'blea ‑sɔntɩ ɔ sɔan "kunyɩɔ' ka ɛ nɩa, 'kamɔ ‑aa ‑nɛ ku a mu nɩa' 'de nya.

4

Nyʋ 'a dɩ ikua'

1 'Ma de'di ‑wi", aopʋ ‑ɔɔ "dia 'ma 'jea ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn kma, aopʋ ‑nɩa 'ma mʋa ke 'ma 'beɔ ‑gbla ke ɛ, kamɔ ao 'je ‑sisi' nɩ 'de Tʋ"bo 'ʋn.

2 'De dɛ 'ma ‑teea' ‑aa de'di nynʋkpae' Efodi ke Sintisɩ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ nɩɛ de'dinynuu ‑o 'de Tʋ"bo 'ʋn, ʋʋ ‑seea' wlu "kpei‑, ‑wɛe ʋʋ 'je wlu' i'wɔɔn‑, 'de ʋʋ 'je dɛ due' nɩ‑. 3 'De ‑mɔ ‑ɔ ‑ke 'ma ‑a nʋa Kea 'a dbo mamaʋ ‑ɔ sea "jru ‑jei" ‑saa due' ɛ, dɛ 'ma ‑teea' ‑mi i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn po 'nynʋkpae' ‑nʋ sʋn o, ‑wɛe ʋʋ 'je wlu "kpei ‑seea', dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑fɔn' Kea 'a ‑tɩ' 'a tʋ. Ʋʋ ke Klema ke nyʋ "klein ‑ʋʋa 'nynɩ 'crɩɩa 'de 'pʋsbɛ 'di ke, ‑a ‑wee' nʋ Kea 'a dbo 'mɛ ‑tadue tɛin" ‑nʋ ‑nʋ.

4 Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa Sesi 'a nyʋ, ao nʋ 'mʋa‑ jeejee, 'ma ‑sɛ' de ke'wlɛ, ao nʋ 'mʋa‑ ! 5 Ao nɩ kupeeɛ'nyʋ 'de nyʋ ‑wee' "klein ‑pee, dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo 'a deji nɔ" se o tɛɛn‑. 6 Ao 'bo ‑sɔɔn ‑tu" ɛ 'de dɛ "o dɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ao to aoa' 'di ‑tɩ Kea "i, ao ‑tee Kea i 'de baewlu 'ʋn. ‑Bo ao bae kan' a, ‑mɛ ao po ɛ 'sɛ ‑ke. 7 'De pɛe 'a blua' ‑ɛ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ‑wɛe ‑ɛ ‑siia nyiɔ 'ɔ tɔ' 'dinɩa' a, ɛ 'je aoa' pɛe ke aoa' tɔ' ifuo‑, dɛ‑nʋɛ' ao nɩɛ Sesi Klisɩ 'a nyʋ ‑o.

8 'Ma 'cɛ, dɩ ‑jɩ ‑sia 'o mu ‑wɛe 'ɩn 'jea 'tmʋ 'de ao ‑pee ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : Dɩ "klein ‑nɩa tɔ' ‑tɩ ‑wɛe ‑ɩ ‑nɩa wɔn 'je ka o, dɩ ‑srɛai" ‑ɩ ‑nɩa 'pepe o, dɩ ‑cɛɛn 'a "dia 'jea' ke ɩa' ‑tɩ' o poa' o, ɩmɩ ‑nɩ dɛwɔn ‑wɛe aoa' tɔ' ‑wee' "klein 'je 'de "kpei "biie‑. 9 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, dɩ "klein 'ɩn tɔɔa aopʋ ke dɩ "klein ao 'wɔan 'de 'ʋn 'wɔn ke ‑jɩ ao 'jea 'bo 'ʋn ‑pʋn" ke, ɩmɩ ao 'je nʋ, ‑wɛe Kea ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua', ɛ ke ao 'je na‑.

Pɔo a poɛ Filipʋ‑kɔʋn 'sɛ‑

10 'Ma de'di ‑wi", dɛ ao sea 'ma ‑tɩ' o"mae'‑ ‑wɛe aoa naa 'ma ‑tɩ' tɔ' "kpei‑ ke'wlɛ ɛ, Tʋ"bo poɛ 'ʋn ɛɛ' 'mʋa‑ pɛe o. Ka ɛɛ' tɔ' tu ‑nɩa 'de aopʋ 'ʋn see ‑wɛe ka ao 'jea nʋ 'ka sea nɩ ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ. 11 ‑Bo 'ma sea wlu ‑nɛ 'tmʋ ɛ, ɛ se ‑mɛ dɛ jrɛ' ‑pɔɔn 'ʋn 'kwa ke'wlɛ ‑wɛe 'ma ‑pɔn i nɩ‑, dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta 'ɩn nɩa ‑ta, 'ma 'cɩan dɩ ‑wee' "klein 'mɛ. ‑Bo 'ɩn 'ble dɛ o, ‑bo 'ɩn se dɛ 'ble o, 'ɩn 'di nmɔ wɔn. 12 'Ɩn juo 'kmʋ nɩ ka 'mɛ 'de dɩ ‑wee' 'ʋn. ‑Bo 'ma sea 'kle 'je o, ‑bo dɛ jrɛ' se 'ʋn 'kwa ‑pɔɔn o, ka 'ɩn 'jea nʋ ɛ, 'ɩn juo kan' ‑mɔ 'mɛ. ‑Bo 'ɩn 'ble diidɛ ‑tuu" o, ‑bo 'mɩɩɛ‑ 'dba 'ʋn o, ‑bo 'ɩn 'ble "wliiɛ‑ o, ‑bo nɩɩa" 'dba 'ʋn o, ‑ta "o ‑ta 'ɩn jiia, 'ɩn 'cɩan pɛe "wɔin 'bɛɛa' 'mɛ 'de dɩ ‑wee' 'ʋn. 13 'Ɩn 'bɛɛ‑ dɩ ‑wee' "klein 'a nʋa' 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' Sesi Klisɩ mɔ ‑ɔɔ ‑nyɩ" 'ʋn 'kpɩ. 14 'Kaa ‑jɛ 'ɩn nɩa 'de 'kle 'di ‑wɛe ao poa 'ʋn sʋn o ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii.

15 Ao Filipʋ‑kɔʋn, ‑ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" ɛ, ao 'je kan' 'mɛ 'pepe ‑ta 'ɩn ‑teea Klisɩ 'a ‑tɩ' 'tmʋa' ‑pʋn" 'de aopʋ "klu, ‑wɛe 'ɩn 'wlʋʋa 'de Masedoanɩ ɛ, Kea ‑gbu jrɛ' se 'ʋn kwa wɔi ‑te' ‑bo ɛ se aoa' 'sʋ nɩ ɛ. Dɛ 'ɩn 'tmʋʋa aopʋ Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe aoa ‑te' 'ʋn kwa wɔi kan'. 16 'Ɩn 'wlʋʋa 'bo aopʋ o, ‑wɛe 'ɩn mua Tesalonikɩ ɛ, ao se 'ʋn‑kwle 'sʋ ao je 'ma sʋn o poa' ‑tee ke'wlɛ. Ao nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ kpɛ ‑tuu"‑tuu, ‑wɛe 'ma ‑sa 'ma ‑cɛ" ‑tɩ' "kpei. 17 Ɛ se ‑mɛ nyʋ 'je 'ʋn ‑paan' "jrii nʋ, ɛmɛ 'ma ‑pɔn i nɩ‑, 'kaa dɛ 'ma ‑pɔan i ‑gblein' ɛmɛ ‑nɩ dɛ 'dɔe aoa nʋa 'ʋn "jrii ‑ta, ao 'je ɛɛ' ‑kei" ‑cɛɛn' 'je 'bo Kea "juɔi. 18 Dɩ "klein ao "nyɩa Epafroditɩ ‑wɛe ɔ ja 'ʋn ɛ, 'ɩn 'je ɩ 'mɛ, ɩ ‑tiɛi", 'bomɔ 'ma ‑sa' ‑wɛe 'ma ‑sa' 'ma ‑cɛ" ‑tɩ' "kpei. Aoa' ‑paan' ao nʋa 'ʋn "jrii ‑ta, ɛ nʋɛ Kea 'tʋn, ka 'sraadɛ ‑ɛɛ 'nʋ nmɔɔa Kea 'mlai nɩa a, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 19 'Ma Kea nɩɛ kɛɛma' ‑o, ɛ nɩɛ dɩ ‑wee' "klein 'a jei. Ɛɛ ‑sa' dɛ kwai, ɛɛ muɛ 'de Sesi Klisɩ 'ʋn cɛɛan' ‑wɛe ɛ 'je aoa' ‑tɩ' ‑tu" 'de dɛ "o dɛ ‑wee' "klein 'ʋn. 20 Ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑nɩa ‑a "Bo ɛ, ɛɛ' 'nynɩ 'je "i 'bɛ jeejee ! 'Kamɔ ɛ nɩ‑ !

'Jewlu‑

21 Nyʋ "klein ‑jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ ‑wee', 'ɩn se 'o nyɔ sie. ‑Aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa 'nɔ ɛ, ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ ‑ke. 22 'Blʋajei 'a ‑gbu" ‑sɔnyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ke Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ.

23 ‑Aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po ao ‑wee' "diwan !

Kolɔsɩ

1

2

3

4

'Sbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Kolɔsɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo Kea 'cra i ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a dboi ɛ, 'mɔ ke ‑aa de'di Timote ke ‑apʋ ‑ɔɔ ja aopʋ 'jewlu. 2 'Sbɛ ‑nɛ, ‑aa ‑ja aopʋ ‑ɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Kea 'a 'cɛ 'bo Kolɔsɩ ɛ.

Kea ‑nɩa ‑a "Bo ɛ, ɛ "nyɩ ao 'saa 'ʋn ke pɛe 'a blua' ke.

Pɔo a poɛ Kolɔsɩ‑kɔʋn 'a Kea 'sɛ‑

3 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo ɛ, ‑aa po ɛ 'sɛ‑, 'de ‑aa' 'bɔ ɛɛ bae ‑tɩ, 4 dɛ‑nʋɛ' ka ao 'jea Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ao kma Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' ɛ, ɩmɩ ‑a ‑wɔn. 5 Dɛɛ‑tɩ aoa nʋa kan' a, ɛmɛ ‑nɩ aoa' 'dɔe ‑ɛɛ fua aopʋ 'de jaʋn 'di ɛ, mɛ ao tba tɔ' "i. Ɛɛ' 'dɔe tu ɛ, ‑pɔia" ‑tɩ ao 'wɔan sese ‑wɛe ‑ɩ ‑nɩa tɔ' ‑tɩ 'a wlu ɛ, ɩmɩ ‑sɛ 'kwla. 6 'Wɩ ‑ɛ 'di ao 'wɔan Kea 'a wlu "i‑saa' nɔ" ‑wɛe 'saaʋn Kea nʋa aopʋ "jrii ao 'wɔɛn 'dei 'pepe ɛ, dɛ ‑tba' 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ pooɛ aoa' kplɩn fai". ‑Ta "o ‑ta ɛ 'tmʋʋa ‑wɛe nyiɔpʋ 'jeɛ tɔ' 'ʋn ɛ, ɛ pooɛ ʋʋa' kplɩn fai" ‑ke. Ka ɛ nʋa 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei ɛ, 'kamɔ ɛ nʋ 'de aopʋ "klu. 7 Ɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ tu ɛ, ‑aa de'di Epafrasɩ ‑ɔ ‑ke ‑aa nʋa dbo due' ɛ, ɔmɔ ‑tɔɔ ɛ aopʋ, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ Klisɩ 'a dbonʋi ɔɔ' poo wlu fai" ‑o. 8 Ka Kea 'a ‑Suu a poa aopʋ ‑je o, ‑wɛe ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due 'de aoa nʋa ba 'dɔe "jrii ɛ, ɔmɔ ‑po' ‑aʋn ɛɛ' "kuan.

9 Ɛmɛ ‑tɩ ‑apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑sɔntɩ ‑a ‑wɔan aopʋ 'a "kuan ‑nɛ 'sʋ ɛ, aa' 'wla aoa' Kea baea o. Dɛ ‑aa ‑teea' Kea i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ 'je aopʋ ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋa "jii. 'De aoa dɛ "jriijua' 'je tɔ' 'dinɩ‑. 10 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe aoa' 'kmʋ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de ao 'je 'de ɛ "jri 'dei nmɔɔ‑ 'de dɩ ‑wee' 'ʋn, 'de ao 'je dɩ 'dɔe 'a "kwli ‑wee' nʋ, ‑wɛe aoa' Kea juua' 'je "kpei 'kpa sɔɔn‑ sɔɔn‑. 11 'De Kea 'je ɛɛ' "ikmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'bo dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ' nʋ, ‑wɛe ɛ 'je aopʋ 'kpɩ "nyɩ, 'de ‑ta ao kpʋn a i ao 'je 'bo i kpʋn ‑wɛe ao 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑ 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn. 12 Ao po ‑a "Bo Kea 'sɛ‑ 'de 'mʋa‑ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑si" 'nɔ 'kmʋ ‑wɛe 'kɛn ɛ ‑teea ɛɛ' 'cɛ 'dei 'de ‑sɔn' 'ʋn ɛ, ‑wɛe aomɔ 'bɛɛ‑ ao 'je ɛ kpa ‑ke. 13 Kea mɛ seie ‑aʋn 'de ‑siɔn 'ɔ "ikmaa' 'kwa ‑wɛe ‑ɛ kpa ‑aʋn 'de ɛɛ' ‑tɩ' kmaju 'a 'beɔ dɛ 'ʋn. 14 'De ɔ 'ʋn mɔ ɛ seie ‑aʋn, 'de ɛ ‑kɔ' ‑aa dɩsaɩn.

Dɛ Klisɩ nɩa 'ʋn ke ɔɔ' nʋʋdbo ke

15 Dɛ Kea nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ nɩa 'ʋn ɛ, 'de Sesi Klisɩ 'ʋn mɔ ɛ poo "jri "kpae'. Ɔmɔ ‑nɩ ɛɛ' "i‑saaju. Ɔ nɩɛ 'o dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa ‑wee' "klein "juɛi. 16 Dɛ‑nʋɛ' 'de ɔ 'ʋn mɔ Kea cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋ dɩ "klein ‑nɩa 'de jaʋn 'di ke 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ke, ‑jɩ nyɔ ɔ 'jeea "jriɛ‑ o, ‑jɩ nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ o "ikma‑sii nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ ke, dɛwɔn‑siiʋn klae" ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ke. Kea nʋ ɩ ‑wee' "klein 'mɛ 'de ɔ 'ʋn, ɩ nɩɛ ɔɔ' dɛ ‑o. 17 Ɔ nɩ' sese 'de dɩ ‑wee' "juɔi. Ɔmɔ dɩ ‑wee' "klein 'a "dbu "sri ‑wɛe ɩ nɩ 'kmʋ. 18 Ɔmɔ Kea ‑gbu 'a ‑gboo 'a "jru tba 'e "jri, ɔmɔ ‑nɩ "i‑saaju ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ'. Ɔmɔ ‑kɔn 'de ʋʋpʋ 'a nya ‑wɛe ɔɔ' 'sʋ 'je dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ' nɩ‑. 19 'Kamɔ Kea nɩɛ "i ɛ 'je nɩ‑. Ɛ mɛ ‑nɩɛ "i ‑wɛe dɛ ‑wee' "klein 'je ɔ 'ʋn "ji. 20 Ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑nɩɛ "i ke'wlɛ ‑wɛe ɛ ke 'kmʋ ‑wee' "klein 'je wlu "kpei‑ ‑seea' 'de ɛɛ' "Ju 'ʋn, ‑wɛe ɛ ke dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ke 'e jaʋn 'di 'je "ni iwlan, 'de pɛe 'a blua' 'je 'bo ɛ ke dɩ ‑wee' "klein 'nynɩ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ' "Ju 'a nymɔ 'wla i 'bo tu ‑kwlɩ".

21 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, tɛin" ɛ, 'de aoa' tɔ' saɩn ke aoa' dɩ saɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn, ao tɛɛn Kea o, ao ke ɛ kɔn tʋ. 'Kaa kaan ka a, ɛɛ' "Ju ‑ɔ ‑snɛɛa nyiɔ 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑mɛa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ ke ao wlan "ni i ‑wɛe ao 'je ɛɛ' nyʋ 'kpa 'bode. 22 ‑Bo aoa sea 'bo ɛ "juɔi mu ɛ, aoa' pɛe 'je 'pepe nɩ‑ 'de ɛ se aopʋ dɛsaʋn 'a ‑kɔ dɛ‑saan" ka ‑pʋn" 'jei. 23 Kolɔsɩ‑kɔʋn, Klisɩ 'a ‑tɩ' ao 'jea tɔ' 'ʋn ɛ, ao kpʋn ɩ i ‑sisi' ao po 'sɩn 'de ɩ 'ʋn. ‑Pɔia" ‑tɩ ao 'wɔan ‑wɛe ao tba tɔ' "i ɛ, ao 'bo 'wɔɔɛn ‑wɛe nyɔ jrɔ' 'bo aoa' "jru ‑jei" ‑saa'. Ɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ tu mɛ ‑ɛɛ ‑tmʋʋɛ' 'de nyʋ ‑wee' ‑pee 'nɔ jaʋn ‑sɔn. 'Mɔ Pɔo ‑ɔɔ wlua aopʋ ‑pee ‑ta, ɛmɛ ‑ɛɛ 'tmʋa 'a ‑tea' 'mɔ ‑te.

Kea ‑gbu 'a dbo ‑teɛ Pɔo kwa

24 ‑Ta 'ɩn nɩa ‑ta, 'ma 'jeɛ 'kle, 'kaa 'ma nʋɛ 'mʋa‑ 'de 'ma 'kle 'di, dɛ‑nʋɛ' aopʋ ‑ɔ ‑nɩa Klisɩ 'a ‑gboo ke ɔɔ' 'dae‑ ɛ, 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn mɛ 'ma 'je 'kle. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Klisɩ "siaa "i ɛ, ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" wɔn 'je ‑o see. 'Kle ‑nɛ ɛɛ' jrɛ' mɛ 'mɔ nɩa 'o nynia' ‑ta 'de 'ʋn kui'. 25 Kea ‑teɛ 'ʋn 'ma ‑nɛ ka‑ ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' ‑gbu" 'a dbo nʋ. Ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑te' 'ʋn 'bomu ‑wɛe ka ɛɛ' wlu nɩa 'de 'ɩn 'je ɛ kan' 'tmʋ 'pepe 'de ao ‑pee. 26 Dɛ ɛ ‑pɔan 'ɩn 'jea 'tmʋ ɛmɛ ‑nɩ dɛ ɛ ‑tua" 'kwla sese 'de 'kmʋ ‑wee' ‑pee ɛ, ɛ ‑sɛ 'kwla ‑wɛ‑ la 'bode 'de ɛɛ' 'cɛ ‑pee, 27 dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑jɛ sea' "jriɛ‑ i‑sa ‑ka nɩ‑, ‑wɛe Kea a ‑pɔan ɛ 'jea nʋ 'de nyʋ ‑wee' "klu ɛ, ɛmɛ ɛ ‑sa 'kwla 'de ɛɛ' 'cɛ ‑pee. Ɛɛ' dɛ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa 'de aopʋ ‑ɔ sea Suifʋ nɩ "klu ɛ. Ɔmɔ ‑kuu aoa' tɔ' i ‑wɛe ka aoa mua 'o Kea "juɔi mua' a, 'de ao 'je kan'.

28 Klisɩ ‑nɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋ 'de nyɔ "o nyɔ ‑pee. Kea "nyɩ 'ʋn tɔ' 'dinɩa' ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ fɛn' ‑saa 'de 'ɩn 'je ʋʋpʋ Kea 'a ‑tɩ' ‑wee' "klein tɔɔ ‑wɛe nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ka Kea nɩɛ "i ɔ 'je kan' nɩ‑. 29 Dbo 'ma nʋa ‑wɛe ‑ɛɛ 'kpɩ ɛ "nyɩa 'ʋn 'de 'ma ‑fɔɔan' tʋ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nao.

2

1 'Ma 'cɛ ka 'ɩn kpʋn a 'e "jri ‑wɛe 'ma ‑fɔan' ɛɛ' tʋ tu 'ɩn nɩɛ "i ao 'je ɛ juo‑, 'de ɛ se aoa' 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑, 'ma ‑fɔn' ɛɛ' tʋ tu 'mɛ ‑ke 'de Kea ‑gbu ‑nɩa Laodise ke nyʋ jrʋ' ‑ʋʋ sea 'ʋn "jriɛ‑ 'jee‑ due' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 2 'Ma nʋ ɛɛ' dbo tu 'mɛ ‑wɛe ʋʋa' dɩ 'je iku ‑sisi' 'de ʋʋa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ 'je due' nɩ‑. 'De ʋʋ 'je tɔ'di 'kpa ka ‑cɔɔn' ka ‑wɛe dɛ Kea ‑sa 'kwla a, ʋʋ 'je 'de ɛ 'dei 'wɔn 'pepe 'de ʋʋ 'je ɛ juo. Ɛɛ' dɛ tu mɛ ‑nɩ Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa. 3 Dɩ "klein ‑nɩa dɛwɔn ‑wɛe ‑ɩ ‑kɔan ‑tɩ' 'de nyiɔ 'jea juo 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'de Klisɩ 'ʋn mɔ ɩ ‑wee' nɩ‑.

4 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn se ɛ "inɩ‑ ‑wɛe nyʋ jrʋ' 'je aopʋ ‑po' ‑tuu"‑tuu kwa blaa‑ 'de ʋʋ 'je ao 'srɛ ipoo‑ ‑wɛe ʋʋ je aoa' "jru ‑jei" ‑saa. 5 ‑Bo 'ɩn tɛɛn aopʋ o mɔ 'de ɛ, 'ma tɔ' nɩɛ 'de aopʋ "kpei, 'de 'ma nʋɛ 'mʋa‑ mɔ 'ɔ ‑cɛ", dɛ‑nʋɛ' 'ɩn 'je kan' 'mɛ ‑ta ao kpʋn a i 'bo ao kpʋn i ‑sisi'. Aoa' Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' kuɛ i 'bode.

'Kmʋnɩa' ‑cɛɛn' nɩɛ 'e Klisɩ 'ʋn

6 Ka Sesi Klisɩ nɩa aoa' 'Blei ɛ, ɛmɛ nyʋ tɔɔ aopʋ ‑wɛe ao 'wɔɔn‑. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao ke ɔ "sii‑ "i. 7 'De ɔ 'ʋn mɔ aoa' 'kmʋnɩa' ke aoa' 'kpɩ 'blea' 'je 'wlʋ. 'De ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ ao 'je 'sɩn poo. Ao ‑te' ɔ ‑kwlɩ" ‑sisi' ao 'je nya mu, ka nyʋ tɔɔ ɛ aopʋ ɛ. Ao po Kea 'sɛ‑ jeejee 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn.

8 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' nyʋ jrʋ' je ʋʋa' dɛ "jriijua' nʋ ‑wɛe ʋʋ je aopʋ ‑cri' 'bo ʋʋpʋ 'de. Ɛɛ' dɛ "jriijua' tu ɛ, ɛ nɩɛ dɛ foo" ‑o, ɛɛ pooɛ nyʋ 'srɛ i. Ɛ 'wlʋɛ 'de nyiɔpʋ‑ 'a tɔ' 'ʋn, ɛ se 'de Klisɩ 'ʋn 'wlʋ. Nyʋ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ ɛɛ' dɛ tu ɛ, ʋʋa 'tmʋɛ Kea 'a "soa‑wi" ke "ikma ‑sii 'a ‑tɩ'. Dɩ ʋʋa tɔɔa nyʋ ‑nɩ, ɩ ke Klisɩ 'a ‑tɩ' se dɛ due' nɩ‑. 9 Ɔmɔ ‑ɔ ‑snɛɛa nyiɔ 'ʋn ɛ, 'de ɔɔ' 'sʋ 'ʋn 'demɔ dɩ "klein ‑nɩa 'de Kea 'ʋn poo kɩn. 10 ‑Bo ao ke Klisɩ "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ ao ke Kea "siiɛ "i, ao 'bo Kea i‑pɔɛn ‑tajrɔ. Klisɩ mɔ ‑nɩ 'o dɛwɔn ‑siiʋn ke wɔn kma ‑sii ‑wee' "jru kpɔ'.

11 ‑Jɛ ao ke Klisɩ "sia "i ɛ, ‑mɛ ao 'kpa Kea 'a 'cɛ 'bode. Ka ‑bo Suifʋ‑wi" kpa nyɔ 'klɛn tɛin" 'sʋ ‑mɔ 'kpa 'de ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑mɔ nɩa Kea 'a nyɔ ɛ, nyʋ se aopʋ mɔ kan' nʋ. Aopʋ mɔ 'wɔan Kea 'a "nynuu‑ 'kpa‑tɩ ɛ, nyiɔ se aopʋ 'klɛn kpa. 'Kaa Klisɩ mɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao ke aoa' kplɩn saɩn ‑nɩa tɛin" ‑seea' i. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ dɛsaʋn 'a "ikmaa' se aoa' 'blʋku ‑je o poi 'bode. 12 Nɔ" ‑ɛ 'di ao pooa "ni "jru ɛ, ka nyɔ ke Klisɩ a nmaea i ‑tadue, 'kamɔ ɛ nɩ‑, ɔ ke ao sɔn "kunyɩɔ' ‑tadue ‑ke ‑wɛe ao nɩ 'kmʋ, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "ikmaa' ɛ nʋa ‑wɛe ɛ ‑sɔ "kunyɩɔ' ɛ, ɛmɛ ao 'je tɔ' 'ʋn. 13 Tɛin" ɛ, ‑ta ao nɩɩa 'de aoa' dɩsaɩn 'di ɛ, ‑mɛ ao 'mɛ ‑te 'kmʋi mɛa', ‑wɛe ao se ‑srooɛ 'de Kea 'a "nynuu‑ "klu. 'Kaa kaan ka a, ka Kea ‑kɔa' ‑aa dɩsaɩn ɛ, 'kamɔ ɛ ‑kɔ' aoa' dɩsaɩn ‑ke. 14 Tɛin" ka 'de ɛ, Kea 'a kɛ' kpʋʋn ɛ ‑a ‑wee' 'pee, ɛ 'na ‑a ‑je 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ‑aa' 'je kɛ' ‑wee' wɔn. 'Kaa nɔ" ‑ɛ 'di Klisɩ kɔɔa 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, 'pee ‑nɛ, Kea 'wlɛ "niɔ‑ 'sʋ kɛ' 'ɛ wɔn "muu' 'bode. 15 ‑Sɔntɩ Klisɩ 'mɛa 'bo tu ‑kwlɩ" 'sʋ ɛ, tʋ du "ikma‑sii ‑saɩn ‑nɩa 'bo 'blʋa‑ ke jaʋn 'nynɩ 'mɛ. Kea ‑sɩ "ikmaa' ‑wee' 'kwa 'sʋ ‑tɩn' 'dbɩɩ "i 'bo 'blʋa‑ ‑wee' "klein "juɔi, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Klisɩ 'a 'sʋ a mu 'nynɩ 'wlʋa'.

16 ‑Jɛ Klisɩ ‑mɔ kpa tʋ 'a "jru 'ja a, ‑mɛ ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ ‑wɛe nyɔ jrɔ' 'bo aopʋ 'dei wluuɛ 'de dɛ aoa dia o, dɛ aoa 'na 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo ao se ‑kɔ' ‑tu" o, ‑bo ao se 'cʋ dee 'a ‑kwlewɩ wɔn 'je o, ‑bo ao se Suifʋ‑wi" 'a ‑kwlewɩ wɔn 'je o, ao 'bo 'wɔɔɛn nyɔ jrɔ' 'bo ao kɛ' "i ‑teeɛ 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn. 17 Ɩa' dɩ tu ɛ, ɩ nɩɛ dɩ 'a flɩ ‑o, ɩ se dɩ 'a 'jɔ nɩ‑. Ɩ nɩɛ dɛ "ipoodɛ ‑o. Dɩ 'a 'jɔ ‑ɩa mua jia' 'de nya a, 'de Klisɩ 'ʋn mɔ ɩ ‑wee' poo "jri "kpae' 'pepe. 18 Nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jaa ʋʋa' ‑cɛ" ja 'de ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛi" 'piieʋn. Ʋʋa' nyʋ tu 'na ‑bo nyɔ 'je Kea ‑pʋn" 'kpa, ‑mɛ ɔ 'je 'de Kea 'a "soa‑wi" o cɛɛn ‑o. Ao 'bo ʋʋa' wlu doin" o poɛ. Dɩ ʋʋa 'jea 'de "nyɩɔ' o ɛ, mɩ ‑bo ʋʋa sea 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee ‑wɛe ʋʋa 'nyɛ "kpei‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ʋʋa 'bɛɛa ʋʋa' ‑cɛi" ‑gblein' ɛ, ɛ se bʋ 'ble, ʋʋa pooɛ nyʋ 'srɛ i. Dɩ ʋʋa 'tmʋa a, ɩ 'wlʋɛ 'de ʋʋa' nyiɔtɔ' 'ʋn. 19 Ʋʋa' nyʋ tu se ɛ "inɩ‑ Klisɩ 'je ʋʋpʋ 'ble. 'Kaa 'ma 'cɛ ‑apʋ mɔ ɛ, Klisɩ mɔ ‑nɩ ‑aa "jrukpɔ' i ‑tei. Ka nyiɔ 'ɔ 'dae‑ tba 'bo ɔɔ' ‑gboo ‑pʋn" ‑wɛe ɩa 'boa a, 'kamɔ Klisɩ "sii‑ Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein "i. 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Klisɩ "sia "i ɛ, ɔɔ "nyɩɛ ‑wi" ‑mʋ 'kpɩ, ɔɔ poɛ ʋʋpʋ dɛ due' ‑wɛe ʋʋ 'je 'e Kea 'a ‑kwlʋ ‑kɔ'.

‑A ‑ke Sesi 'mɛɛ ‑wɛe ɔ ke ‑a ji 'kmʋ de

20 Ao 'je kan' 'mɛ ao ke Klisɩ 'mɛɛ ‑tadue, ao ke "ikma ‑sii ‑saɩn ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑seea' i, ‑mɛ dɛɛ‑tɩ ao 'je aoa' ‑cɛi" "tai‑ ‑wɛe nyʋ 'je aopʋ kɛ' "i ‑te 'de dɩ jrɩ' 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? ‑Bo aoa sea kan' ‑mɔ nʋ, ‑mɛ ka ‑siisaɩn a poa nyʋ ‑je o, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 21-22 Nyʋ ‑ʋʋa tbaa aopʋ ‑gban' ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na : Ao 'bo dɛ ‑jɛ i 'tʋɛn, ao 'bo dɛ ‑jɛ wɔn ‑tɩɛn', ao 'bo dɛ ‑jɛ "iblaa ! Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɩ Kea nʋa ‑wɛe nyʋ 'jea di 'de nyʋ 'jea dbo 'ʋn nʋʋ ɛ, dɩ ‑ɩa mua isɔan' ‑nɩ, ɩmɩ ‑ɩa kɛ' ʋʋa ‑te' aopʋ "i. Dɩ ʋʋa nʋa 'mʋa‑, ɩ 'wlʋɛ 'e nyiɔtɔ' 'ʋn, ɩ se 'e Kea 'ʋn 'wlʋ. 23 Dɩ ʋʋa' nyʋ tu a tɔɔa nyʋ ɛ, ‑bo nyʋ a sɩ ja ‑gbʋn ɛ, ɩ ‑kɔ' ‑na tɔ' ‑tɩ. Dɛ ʋʋa 'tmʋa ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'na ‑bo nyʋ 'e Kea "juɔi ‑gbɛɛ' ɛ, ‑mɛ ka ʋʋa nʋa, 'kamɔ nyʋ 'je nʋ. Ʋʋ 'na : ‑Bo nyʋ 'je Kea ‑pʋn" 'kpa 'pepe ɛ, ‑mɛ nyʋ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'blʋɔipo, nyʋ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ku ‑cruun" "jrii nʋ. Dɩ ʋʋa 'tmʋa ‑nɩ, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je aopʋ ‑seie' 'de aoa' nyiɔtɔ' 'kwa.

3

1 ‑Jɛ ao ke Klisɩ sɔan "kunyɩɔ' ɛ, ‑mɛ dɩ ‑nɩa 'de jaʋn 'di mɩ ao 'je i‑pɔn, 'demɔ Klisɩ ‑te i 'de Kea 'a dianfɔ o. 2 Dɩ ‑nɩa 'de jaʋn 'di ɛ, mɩ aoa' tɔ' 'je "kpei nɩ ‑wɛe ‑ɩa "dia ao 'je 'je. Ao ‑sa 'kmʋ "kpeidɩ tɔ' o. 3 Dɛ‑nʋɛ', ka nyɔ ɔ 'mɛa, 'kamɔ ao nɩ‑. Aoa' 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' ke Klisɩ pa 'kwla 'de Kea 'ʋn. 4 Klisɩ aoa' 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' nɩa 'kwa, ‑sɔntɩ ɔɔ mua ‑taan' 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi ɛ, 'bomɔ ɔ ke aoa mu 'nynɩ i'wlʋʋa' ‑wɛe dɛ Kea "nyɩa aopʋ 'je "jri "kpae' po ‑ke 'de ʋʋ ‑wee' "klein 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑.

'Kmʋ soa ke 'kmʋ dee ke

5 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ dɩsaɩn ‑ɩ ‑blea aoa' 'kmʋ kʋɔn 'ʋn tɛin" ‑wɛe ao ke Kea ‑seea' i ɛ, ao ‑saa ‑mɩ kwa ‑sɔn : ka dɛ 'ɛ "jriitɩan' nɩa, ka 'nynɩ‑san nʋa 'a tɔ' "kpei‑ naa' nɩa, ao 'bo tɔ' saɩn "i "taiɛ ɩ 'bo aoa' 'kmʋ ‑je o pooɛ. Dɩ ‑wee' "klein 'blea 'a 'tʋn 'bo aopʋ kʋɔn 'ʋn 'bleɛ, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɛɛ 'tʋn 'blea nyɔ kʋɔn 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ' ‑kea'‑ ɔɔ ‑gbɛɛ'. 6 'De kplɩn saɩn ‑nɩa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ Kea 'a 'cɛn ɛ mu nyʋ ‑ʋʋa' 'je ɛ wɔn "kpei jia'. 7 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑ta ao ke Kea ‑seea' i tɛin" ɛ, dɩsaɩn ‑nɩ, ɩmɩ aoa nʋ ‑ke.

8 'Kaa kaan ka ‑jɛ aoa' 'kmʋ poa ‑gbɔdee "ni ɛ, ao ‑saa dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ kwa ‑sɔn, ao 'bo 'cɛn 'kpaa', aoa' 'cɛn 'bo "blo 'wlʋɛ 'de ba ‑pee. Ao 'bo ba tɔ' saɩn "kpei‑ naa, ao 'bo ba wlu 'ʋn 'wlaa‑, ao 'bo ba 'a 'nynɩ dooa. Wlu ‑ɩ sea 'tmʋ ka nɩ ɛ, ɩ 'bo 'de aopʋ 'wɔn jiɛ. 9 Ao 'bo nyʋ sɩ wɔn diiɛ, ao 'bo ba sɩ 'tmʋʋɛ, dɛ‑nʋɛ' dɛ aoa' 'kmʋnɩa' 'ʋn tɛin" 'de ɛ, ɛ se ‑mɛ 'ʋn nɩ 'bode. 10 Dɛɛ‑tɩ ‑wɛe ao sea kan' nʋi ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea poɛ aoa' 'kmʋ ‑gbɔdee "ni. Kea ‑ɛ nʋa ɛɛ' dbo tu ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu aoa' 'kmʋ ‑nɛ dee' poa' mamaʋ 'sʋ ao ke ɛ 'je ‑kooɔ' ‑wɛe aopʋ ɛ nʋa ao 'je ɛ juo 'pepe ao 'je nya mu. 11 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɛ ‑mɔ ‑nɩ Suifʋi o, ‑mɔ se Suifʋi nɩ o, ‑mɔ mu 'klɛn o, ‑mɔ se 'klɛn mu o, ‑mɔ ‑juo dɛ "jrii o, ‑mɔ se dɛ "jrii juo o, ‑mɔ ‑nɩ kʋɔn o, ‑mɔ se kʋɔn nɩ o, ‑mɩ se ‑tɩ' kɔn‑, ao nɩɛ dɛ due'. ‑Jɛ ‑kɔan ‑tɩ' mɛ ‑nɩ ao ‑wee' "klein juo Klisɩ 'mɛ, ɔ nɩɛ 'de ao ‑wee' pɛe o.

12 ‑Jɛ Kea ‑mɛ kma aoa' ‑tɩ' 'ja a, ‑mɛ ka nyʋ ‑ʋʋa 'kmʋ poa ‑gbɔdee "ni a na, 'kamɔ ao 'je na‑. nyiɔ 'ɔ wɛe 'jea' "ti 'de ao pɛe o, ao nmɔ 'di wɔn 'de ba ‑pee, ao 'bo aoa' ‑cɛi" 'beeɛ, ao nɩ kupeeɛ' nyʋ, ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin 'de ba ‑pee, ao 'bo wlu' 'wlʋɛ. 13 Ao 'bɛɛ‑ ba 'a kplɩn "wɔin due 'due, ao 'bo ba 'dei wluuɛ. ‑Bo ao 'blee‑ ao ‑podɛi" 'dii ɛ, ao ‑kɔ' ba 'a dɛsaʋn due 'due. Ka ‑aa 'Blei Klisɩ ‑kɔa' ‑aa dɛsaʋn ɛ, 'kamɔ ao 'je ba 'a dɛsaʋn ‑kɔ' ‑ke. 14 Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' "klein ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je ba 'a ‑tɩ' kma. Ba 'a ‑tɩ' kmaa' ‑nɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao "sii‑ "i 'pepe ka kooa due 'a ‑cɩɩ nɩa. 15 Pɛe 'a blua' Klisɩ a "nyɩa nyʋ ɛ, ao "tai ɛ "i ɛ 'je aoa' nasʋn ‑wee' "klein ‑je o po. Kea 'da aopʋ 'mɛ ‑wɛe pɛe 'a blua' ‑nɛ 'je 'o aopʋ 'nynɩ nɩ‑ 'de ao 'je nyɔ due' ma. Ao 'bo Kea 'sɛ po‑tɩ o "mae ‑ke 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn.

16 Ao "nyɩ Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ ‑teɩn 'de aopʋ 'ʋn. Ao ‑pɔn tɔ' 'dinɩa' i ‑wɛe ao 'je ɛ ba tɔɔ‑ 'de ao 'je ba 'a dɩ ikuu‑ 'de ɛɛ' ‑pɔia" wlu 'ʋn. Ao blee Kea o 'de aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn, ‑bo ɛ nɩ 'dʋ ‑ɩa ‑bɛɛa' Klisɩ 'a 'nynɩ "i o, ‑bo ɛ nɩ 'dʋ Kea 'a ‑Suu poa 'bo aopʋ ‑kwlɩ" o, ao 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i 'de blewlu 'ʋn, ao po ɛ 'sɛ‑ 'de 'saaʋn ɛ nʋa ao "jrii 'a ‑tɩ' 'ʋn. 17 Dɩ "klein aoa 'tmʋa o, dɩ "klein aoa nʋa o, ao ke Tʋ"bo Sesi 'bɛɛ‑ wlu 'ʋn ‑wɛe ɩ 'je ɔɔ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑. 'De ɔ 'ʋn mɔ ao 'je cɛɛn ‑wɛe ao 'je ao "Bo Kea 'sɛ po.

Ao ‑te' ba 'a ni'

18 Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa jranynʋkpae' ɛ, ao jaa "jru ja 'de aoa' kʋan‑wi" ‑pee ka ɛɛ nʋa Tʋ"bo 'tʋn ɛ.

19 'De aopʋ ‑ɔ ‑blea 'nynɔ ɛ, ao kma aoa' 'nynɔ 'ɔ ‑tɩ' due 'due, ao 'bo aoa' 'nynɔ bʋ ‑sɔn isɔɔan.

20 Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa "nynuu‑ ɛ, ao 'je ao "bo ke de wɔn 'de dɩ ‑wee' 'ʋn, ɛmɛ ‑nmɔɔ 'de Kea "jri 'dei, dɛ‑nʋɛ' ao nɩɛ Tʋ"bo 'a 'cɛ ‑o.

21 'De aopʋ ‑ɔ ‑nɩa "nynuu‑ "bo ‑wi" ɛ, ao 'bo aoa' "nynuu‑ dɩ ‑wee' 'a "bli ‑ceɛ' jeejee ‑wɛe 'kpɩ je ʋʋpʋ "iwa.

22 Aopʋ ‑ɔ ‑nɩa nyʋ 'a kʋɔnpʋ‑ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ao 'je aoa' 'bleʋn‑wi" wɔn 'de dɩ ‑wee' 'ʋn. ‑Bo ʋʋa' "jriɛ‑ ‑te i o, ‑bo ʋʋa' "jriɛ‑ se i ‑te o, ao 'je ʋʋpʋ wɔn, ao 'bo 'de nyiɔpʋ "jri 'dei nmɔa 'a 'sʋ i‑pɔɛn. 'Kaa Tʋ"bo 'a ni' ‑tea' ‑nɩa 'de aopʋ 'ʋn, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao 'je ʋʋpʋ wɔn 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn, ao 'bo "jri de pooɛ. 23 Dbo "o dbo aoa nʋa, ao nʋ ɛ 'de tɔ' 'dɔe 'ʋn. ‑Bo aoa se ɛ nʋ ɛ, ka nyɔ ɔ nʋa Tʋ"bo 'a dbo ɛ, 'kamɔ ao 'je ɛ nʋ ao 'bo ɛ nyiɔ 'ɔ 'sʋ 'a dbo 'daa‑. 24 Ao 'je kan' 'mɛ Klisɩ mɔ ‑nɩ aoa' 'Blei ‑cɔɔn'‑. Dɩ "klein Kea cɛɛan ɛɛ' "nynuu‑ 'nynɩ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ɩ aopʋ "nyɩa', ɩmɩ ‑nɩ aoa' ‑kei". 25 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dɛsaʋn ɛ, ʋʋa muɛ ɩa' ‑kei" 'jea' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a 'cra nyʋ 'mii.

4

1 'De aopʋ ‑jɔ ‑blea nyʋ kʋɔn 'ʋn ɛ, ao 'ble ʋʋpʋ ka ‑cɔɔn' ka, dɛ ‑ɛ ‑srɛai" ɛ, ɛmɛ ao 'je ʋʋpʋ "jrii nʋ, dɛ‑nʋɛ' aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ka ao 'blea "jrukpɔ' i ‑tei 'de jaʋn 'di ɛ, ao 'bo ɛ o"mae.

Nyʋfɛn' ‑saawlu

2 'Ma 'cɛ, ao 'ble Kea baea' 'a nai". ‑Bo aoa sea bae ɛ, ao ‑kain' 'mii ‑wɛe ao 'je Kea 'sɛ po ‑ke. 3 Ao bae ‑aa baea' ‑ke ‑wɛe Kea 'a wlu ‑aa ‑tmʋa 'de nyʋ ‑pee ɛ, ɛ 'je ‑je 'je. Ao bae ‑ke ‑wɛe Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑ɩ pa 'kwla a, 'ɩn 'jɩ wɔ ‑sa 'pepe 'de nyʋ ‑pee. Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑nɩ ɩa' ‑kaso mɛ 'ɩn nɩ 'di. 4 Ao bae 'ma Kea ‑wɛe ka ɛɛ' wlu 'da 'ɩn 'je ɛ kan' 'tmʋ 'pepe 'de nyʋ ‑pee.

5 Ao juo na ka 'de tɔ'di nɩa 'ʋn 'de nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑jei" naa ke ‑pee. ‑Bo ʋʋ ke ao ‑te i ɛ, ao 'bo nɔ" "i "taiɛ, ɛ 'bo ‑siiɛ foo" 'ʋn. Nɔ" ‑ɛ ‑kpa 'de aopʋ 'kwa 'sʋ ɛ, ao juo ɛɛ' dbo 'ʋn nʋʋ ka‑. 6 ‑Bo aoa sea tɔ' ‑tɩ 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee ɛ, ao juo ɩa' 'tmʋ ka‑, ‑wɛe nyʋ 'je wlu doin" opoa' 'a "dia 'je. Aoa' wlu nɩ 'tɔn wɔn ‑wɛe ao 'je ʋʋa' ‑pee wlu ka juo due 'due.

'Jewlu‑

7 ‑Aa de'di Tisikɩ ‑ɔɔ poa 'ʋn sʋn o ɛ, ɔmɔ 'ma dbo 'de aopʋ o ‑wɛe dɩ "klein 'ɩn nɩa 'ʋn ‑ɔ ‑je aopʋ ɩ ‑wee' 'a "kuan po. ‑A ‑kma ɔɔ' ‑tɩ', ‑a ‑te' ɔ ‑kwlɩ". Klisɩ 'a dbo ɔ ke 'ma nʋa, ɔɔ' poo wlu fai". 8 'Ɩn 'je kan' 'mɛ, ‑wɛe 'ma dbo ɔ 'de aopʋ o 'de dɛ ‑aa 'kmʋnɩa' 'ʋn 'nɔ ɛ, ‑wɛe ɔ 'je aopʋ ɛɛ' "kuan po 'de aoa' pɛe 'je i ‑te. 9 Onesimʋ ‑ɔ ‑wlʋa 'de aopʋ "klu ɛ, ɔmɔ ‑ɔ ‑ke ɔɔ ji. Ɔ nɩɛ ‑aa de'di ‑o, ɔɔ' poo wlu fai", ‑a ‑kma ɔɔ' ‑tɩ'. Nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ, dɩ "klein ‑a ‑nɩa 'ʋn 'nɔ ɛ, ʋʋpʋ ‑je ɩa' "kuan po 'de ao ‑pee.

10 Aritakɩ ‑ɔ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa 'nɔ ‑kaso 'di ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Banabasɩ 'a de'di Makɩ ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn 'tmʋa 'de ao ‑pee 'de ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ ‑ke. ‑Bo ɔ ji 'de aopʋ "klu ɛ, ao kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn. 11 Sesi ‑ɔɔ "kpei ‑tenynɩ nɩa Suisitisɩ ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ ‑ke. Nyʋ taan ‑nʋ ʋʋa' 'sʋ ‑wlʋ 'de Suifʋ‑wi" "klu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke 'ma nʋ Kea 'a 'beɔdɛ 'ɛ dbo. Ʋʋpʋ ‑kuu 'ma dɩ i mɔ ‑gblein'.

12 Epafrasɩ ‑ɔ ‑wlʋa 'de aopʋ "klu ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Ɔ nɩɛ Sesi Klisɩ 'a dbonʋi ‑o. Ɔɔ bae aoa' Kea 'mɛ jeejee 'de ɔɔ' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ‑wɛe ka Kea nɩa "i ao 'je kan' na‑, 'de ‑ta ao kpʋn a ao 'je 'bo i kpʋn ‑wɛe ao 'je Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋ. 13 Dɛ 'ma 'jea i 'de Epafrasɩ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ "duo ɔɔ' 'kmʋ ‑wee' 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɔɔ bae ao ke Laodise Kea ‑gbu ke Ierapolisɩ Kea ‑gbu 'a baea'. 14 ‑Aa de'di Luikɩ ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑a ‑kma ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ‑dɔ'crɔi ɛ, ɔ ke Demasɩ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ.

15 ‑Aa de'di ‑wi" ‑nɩa 'o Laodise ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ, 'mɔ ‑je Nifa ke nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑kɩɩan' "jrui 'de ʋ o ‑gbu" 'di ke. 16 'Sbɛ ‑nɛ, ‑bo ao ‑sro ɛ 'dii ɛ, ‑mɛ ao kpɛ Laodise Kea ‑gbu ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ 'dii ‑sro' ‑ke. 'Ma 'sbɛ ‑ɛɛ mua Laodise 'wlʋa' ‑wɛe ‑ɛ ‑jea 'de aopʋ o ji ɛ, ao ‑sro' ɛ 'dii ‑ke. 17 Ao 'tmʋʋ Asipʋ ‑wɛe dbo Kea ‑teɔ' kwa a, ɔ 'je ɛ "jriɛ‑ ‑tu" ka ‑cɔɔn' ka‑.

18 'Mɔ Pɔo, 'mɔ ‑je aopʋ, 'ma 'jewlu ‑nɛ, 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn ‑crɩɛ'. Ka 'ɩn nɩa ‑kaso 'di ɛ, ao 'bo ɛ o"mae.

Kea 'a "diwan kpʋn aopʋ !

1 Tesalonikɩ

1

2

3

4

5

"I‑saasbɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Tesalonikɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 Tesalonikɩ ‑kɔʋn ‑ɔ ‑nɩa Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a nyʋ ɛ, 'mɔ Pɔo ke Silasɩ ke Timote ke ‑apʋ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ‑.

Kea po aopʋ "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ.

Tesalonikɩ‑kɔʋn 'a Kea 'a wlu kpʋnsʋn

2 ‑Aa poɛ ao ‑wee' "klein 'a Kea 'sɛ‑ jeejee. ‑Bo ‑aa sea Kea bae ɛ, ‑aa cɛɛn aopʋ 'nynɩ 'de ‑aa baewlu 'di, 3 dɛ‑nʋɛ' ka ao 'jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'sʋ aoa nʋa dɩ 'dɔe o, 'de ka aoa' Kea 'a ‑tɩ' kmaa' nʋɛ 'sʋ aoa nʋʋa de'di ‑wi" "juɔi o, 'de ka ao sea ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ tɔ' "i ‑sa a, ɩmɩ ‑a po ‑kwlʋ o, ‑wɛe ‑aa po ‑a "Bo Kea 'sɛ‑. 4 ‑Aa de'di ‑wi", ‑a ‑je kan' 'mɛ Kea kma aopʋ 'a ‑tɩ', ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑tee aopʋ kpɔi" ‑wɛe ao 'je ɛɛ' 'cɛ nɩ‑. 5 ‑Ta ‑aa ‑tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ 'de aopʋ ‑pee ɛ, ɛ se 'de ‑aa wlu 'a 'sʋ 'ʋn nɩ‑, 'kaa Kea 'a ‑Suu mɛ ‑ɛ ‑nɩ 'de ‑a 'de, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑nyɩ" ‑a "ikmaa', ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ‑a ‑nɩɩa ɛɛ' wlu tu 'tmʋa' 'de ao ‑pee ɛ, ka ɛɛ mua aopʋ 'pʋʋa' see ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ 'pepe. Ka ‑a ‑jua na ka 'de aopʋ "klu 'de aoa' 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, aoa' ‑cɛ" 'kpa juɩ'.

6 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao bla 'bo ‑a ‑ke Tʋ"bo 'a ‑kɔ 'de. Ao 'jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'ɛ, ɛ se 'wɩ nʋ 'sʋ nyʋ je aoa' 'kle ‑tua" ‑tee. 'Kamɔ ao nɩ 'de 'kle 'di kan' 'sʋ Kea 'a ‑Suu "jii‑ aopʋ 'mʋa‑ pɛe o, ɛmɛ ‑tɩ ao se wlu' 'wlʋ. 7 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑nɩa 'de Masedoanɩ ke Akai ‑wee' bla 'bo aoa' ‑kɔ 'de. 8 Tɔ' ‑o 'ma 'cɛ, Sesi 'a ‑tɩ' ‑ɩ ‑wlʋa 'de aopʋ o ɛ, ɩ se 'de Masedoanɩ ke Akai 'a 'sʋ "kpei "tii‑, aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a 'nynɩ ‑kɔ' 'blʋa‑ ja, ɛmɛ ‑tɩ ɩa' ji 'de ‑apʋ mɔ 'wɔn la 'bode. 9 Ka ‑a jia 'de aopʋ "bli ‑wɛe ao kpʋʋn ‑a sɩn 'sɔɔn ɔ, nyʋ ‑wee' "klein a 'tmʋ ɩ ‑ta ‑wee'. Ka ao 'wɔan Kea 'a wlu 'sʋ ao 'bɔa kɔin "juɔi ‑gbɛɛ' ‑tɩ 'de ao "biia 'de 'kmʋnɩ Kea ‑nɩa tɔ' Kea o, ‑wɛe aoa ‑gbɛɛ' ɛ "juɔi ɛ, ɩ "siiɛ 'blʋa‑ "i. 10 Dɛ ʋʋa 'tmʋa 'de ‑a ‑pee ‑ke ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa fuɛ Kea 'a "Ju Sesi ɛ ‑sa "kunyɩɔ' 'de ‑ɔ jia 'kmʋ de ɛ. Ɔmɔ ‑ɔɔ mu 'e jaʋn 'di 'wlʋa' ‑wɛe ‑ɔ ‑je ‑a seie 'de Kea 'a 'cɛn ‑ɛɛ jia 'kwa.

2

Dbo Pɔo nʋa 'bo Tesalonikɩ ɛ

1 'Ma de'di ‑wi", aoa' ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'mɛ, dbo ‑a ‑jia' 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑a nʋa, ɛ se dbo foo" nɩ‑. 2 Ka ‑a ‑jea ‑aa ‑cɛ" wɔn 'de ‑crei"‑ ke blati 'kwa 'bo Filipʋ‑kwlɔ 'di ɛ, ao juɩ'. 'Kaa 'kamɔ ‑a ‑nɩ 'de 'kle 'ʋn ‑wɛe Kea kuu ‑aa dɩ i 'de ‑a ‑bɛɛ' ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋa' 'de ao ‑pee. 3 Tɔ' ‑o, wlu ‑a ‑tmʋa 'de nyʋ ‑pee ɛ, ɛ se sɩ‑tɩ ke tɔ' saɩn ‑gbɔo "jri tba, ‑a se ɛ "inɩ ‑ke ‑a ‑je nyʋ 'srɛ ipoo‑. 4 'Kaa dɛ Kea nɩa "i mɛ ‑aa ‑tmʋ jeejee, ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑po ‑aʋn ‑tɩ' o ‑wɛe ‑ɛ ‑te' ‑aʋn ‑pɔia" ‑tɩ 'a 'tmʋdbo kwa. ‑A se ɛ ‑pɔn nyiɔpʋ 'je ‑a ‑tɩ' o po, 'kaa Kea ‑ɛɛ ‑gbʋan 'de nyʋ pɛe o ɛ, ɛmɛ ‑aa ‑pɔn ‑a ‑je 'e "jri 'dei nmɔɔ‑.

5 Ao 'je kan' 'mɛ 'pepe, ‑ta ‑a ‑tmʋʋa' aopʋ Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ‑a se mɩɩɔ 'dɩdɩ nʋ due' ‑wɛe ‑a se aopʋ 'srɛ ipoo‑. 'De ‑bo ‑a ‑tmʋ ɛɛ' wlu tu 'de ‑cɛi" 'bɛɛa' 'ʋn ‑wɛe ‑a ‑je aopʋ "jrui di ɛ, Kea juɩ'. 6 ‑A se ɛ ‑pɔn ‑wɛe ao ke nyʋ jrʋ' 'je ‑a ‑tɩ' o po. 7 ‑Apʋ ‑ɔ ‑nɩa Klisɩ 'a dboʋn ɛ, ‑a ‑je aopʋ ‑klaan" "kpei ‑te' 'de‑, 'kaa ‑a ‑ble aopʋ 'mɛ dɛdɛ‑, ka ‑bo ‑gbaʋn 'ble ʋa' "ju ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋa ‑tua" ɔɔ' ‑tɩ' ɛ, 'kamɔ ‑a ‑tu" aoa' ‑tɩ'. 8 Aoa' 'tʋn ‑nɩa 'de ‑a pɛe o 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je aopʋ ‑aa nyiɔjɔ "nyɩ, ɛ se ‑pɔia" ‑tɩ ‑mɩ 'a 'sʋ nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' aoa' kɛ' kma' 'de ‑a ‑kwa.

9 ‑Aa de'di ‑wi", ao 'je kan' 'mɛ, dbo ‑a nʋa 'de aopʋ "klu ka ɛ kmai" ɛ, ao se ɛ o"mae'‑. ‑Ta ‑aa ‑tmʋʋa' aopʋ Kea 'a ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, ‑a kpʋɛn 'e "jri ‑cɛɛn'‑, ‑aa sʋn je dbo nʋ 'de "maʋ'wɩ o 'jrʋ‑gbaowɩ 'di ‑wɛe ‑a je 'o aoa' due' koʋn ‑gbai' "jru nɩ‑. 10 Ka ‑aa nasʋn nɩa 'pepe, ɛ 'srɛa "i ‑wɛe ɛ sea ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑ 'de aopʋ ‑ɔ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn dee 'ʋn ‑pee ɛ, ao juɛ'. Kea 'a ‑cɛ" 'kpa juɛ' ‑ke. 11 Ao 'je kan' 'mɛ ‑ke, ka "nynuu‑ "bo a ‑tua" ɔɔ' "nynuu 'a ‑tɩ' ɛ, 'kamɔ ‑aa ‑tu" aoa' ‑tɩ' due 'due. 12 ‑Aa kuuɛ aoa' dɩ i, ‑aa ‑tu" ɛ ao ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑wɛe ‑a ‑blee' aopʋ wɔn 'dei 'de nai" 'blea' 'ʋn ‑wɛe ka Kea nɩa "i ao 'je kan' na‑. Ɛmɛ ‑ɛ ‑da aopʋ 'de ɛɛ' kɛɛma' dɛ 'ʋn ‑wɛe ɛ ke ao 'je 'nynɩ i'wlʋʋ‑.

13 'De ɩa' ‑tɩ' 'ʋn ‑a se Kea 'sɛpo‑tɩ 'bɔi, dɛ‑nʋɛ' ‑ta ‑aa ‑tmʋʋa' aopʋ Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ao po ɛ doin" o ka ‑cɔɔn' ka. Ao se ɛ nyiɔpʋ‑ 'a wlu 'daa‑, 'kaa ao 'dɛɛ Kea 'a wlu, 'de 'kamɔ ɛ nɩ ‑cɛɛn'‑. Ɛɛ' wlu tu mɛ ao 'je tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɛɛ nʋ dbo 'de aopʋ 'ʋn. 14 'Ma de'di ‑wi", nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Sesi Klisɩ "sia "i ‑wɛe ‑ʋʋa naa Kea 'a ‑jei" 'de Suideblʋa "kpei ɛ, ao bla ʋʋpʋ 'a ‑kɔ 'de. Ka ao 'jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ao plaan 'blʋa‑ i a ‑tua" aopʋ 'kle ɛ, 'kamɔ ʋʋpʋ mɔ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn tɛin" ‑wɛe Suifʋ‑wi" ‑tu" ʋʋpʋ 'kle ‑tu ‑tu ‑ke. 15 Suifʋ ‑nʋ mʋ ‑dba Tʋ"bo Sesi, ʋʋpʋ ‑dba Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑nɩa tɛin" ɛ, ʋʋpʋ ‑nɛɛ' ‑apʋ mɔ 'mɩ 'mlai" ‑ke ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tu" ‑a 'kle. Ʋʋa nyaa Kea i ‑wɛe ʋʋ nɩ nyʋ ‑wee' 'a tʋnyʋ. 16 Ʋʋa kaan ‑a ‑je de ‑wɛe ‑a je 'pʋwlu 'tmʋ 'de nyʋ ‑sea' Suifʋ nɩ ‑pee. ‑Bo ʋʋa sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ dɩsaɩn ʋʋ nʋa ɩmɩ ʋʋa ‑tu" "kpei, ʋʋa muu "jru o. 'Kaa ʋʋ 'bɔɔ‑ ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'pee "jru jaa' 'ʋn.

Pɔo nɩɛ "i ɔ ke Tesalonikɩ ‑kɔʋn 'je 'jee‑

17 'Ma de'di ‑wi", ‑ta ao ke ‑a ‑cɛɛan "i 'bo nʋ 'wɩ ‑wɛ‑, ‑aa nyiɔjɔ mɛ se 'de aopʋ "klu nɩ, 'kaa ‑aa tɔ' ‑wee' nɩɛ 'de aopʋ "kpei. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑aa ‑pɔn' ‑a ‑je 'de aopʋ o de ji ‑too"‑ ‑wɛe ao ke ‑a ‑je 'jee‑. 18 ‑A ‑nɩɛ "i ‑a ‑je 'de aopʋ o ji 'de‑, 'mɔ Pɔo, 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑tɩn 'de aopʋ o jia' i 'mɛ kpɛ 'sɔɔn, 'kaa Satan kaan ‑aʋn ‑je de. 19 'Ma 'cɛ, ‑sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi a mua de jia' 'ee, dɛ ‑ɛ ‑je ‑aa dbo ‑a nʋa ɛɛ' ‑kei" nɩ ɛ‑ ? 'Mɔ 'na : Aopʋ ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ ‑a tba aopʋ tɔ' "i, ‑wɛe 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑aa 'sao 'je 'ja, 'de ‑a ‑je 'de 'mʋa‑ 'ʋn nɩ‑. 20 Kɩɩn, tɔ' ‑o, 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Sesi a muɛ ‑a ‑cian" "kpei ‑tu" 'a see, ‑aa nʋɛ 'mʋa‑.

3

1 ‑A se ɛ 'bɛɛ‑ la ‑a ‑je 'ʋn ‑kwle ‑kwlee ‑kwlee"‑ ‑wɛe ao ke ‑a se "jriɛ‑ 'jeei. Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑bɛɛ' wlu 'ʋn 'de ‑aa 'sʋ sie ‑ta Atɛnɩ. 2 'De ‑a ‑sa' ‑aa de'di Timote ‑pʋn" ‑wɛe ‑aa dbo ɔ 'de aopʋ o. Ɔmɔ ‑ɔ ‑ke ‑aa nʋ Kea 'a dbo ‑wɛe ‑aa ‑tmʋ Klisɩ 'a ‑pɔia" ‑tɩ. ‑A dboɔ' 'de aopʋ o, ‑wɛe ɔ 'je aopʋ 'kpɩ "nyɩ 'de ɔ 'je aoa' dɩ ikuu, ‑wɛe aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je ‑sisi' nɩ‑. 3 ‑A se ɛ "inɩ 'de 'kle aoa 'jea ɩ 'je aoa' due' koʋn ‑gbai' ka 'kpɩ "iwa. Aoa' ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'mɛ ‑apʋ ‑ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" ɛ, nyiɔpʋ a muɛ ‑a 'kle ‑tuu" 'a see, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tea' ‑a ‑te. 4 Ao po ‑tɩ' ‑kwlʋ o, ‑ta ‑a ‑nɩa 'de aopʋ "klu 'de ɛ, ‑a ‑tmʋɛ' ‑a ‑na ‑apʋ ‑ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" ɛ, ‑aa muɛ ‑aa ‑cɛ" wɔn 'jea'. Ao 'je kan' 'mɛ 'kle ‑nɩ ɩmɩ ‑nyniia 'o ‑ta.

5 'Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je 'ʋn ‑kwle ‑kwlee ‑kwlee"‑, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn dbo Timote ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a "kuan ja‑, dɛ‑nʋɛ' faʋn a nʋ 'ʋn 'ɛ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ɛ juo ‑bo ‑siɔn' se aopʋ 'de dɛsaʋn 'di po ‑wɛe ‑aa dbo ‑a nʋa 'de aopʋ "klu se idooa‑. 6 'Kaa Timote ‑wlʋa 'de aopʋ o ɛ, ɔ ja ‑aʋn aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke aoa' nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' 'a "kuan 'dɔe 'mɛ. Ka ao se ‑a ‑wɛe ao nɩɛ "i ao ke ‑a ‑jea 'jee‑ ɛ, ɔ 'tmʋ ɩ 'de ‑a ‑pee. ‑Apʋ mɔ nɩɛ "i ‑a ‑ke ao 'je 'jee‑ ‑ke. 7 'Ma de'di ‑wi", 'kle ‑a ‑nɩa 'e 'di ɛ, ɛ kmai", 'kaa aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a "kuan 'dɔe Timote poa 'de ‑a ‑pee ɛ, ɛ "sii‑ 'bo ‑aa dɩ 'mɛ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. 8 Kaan ka la ‑aa pɛe ji ja ‑wɛ‑, ‑aa 'kmʋ a jiɛ ‑tadue i ‑tea', dɛ‑nʋɛ' ao ke Tʋ"bo "siiɛ "i 'bode. 9 'Ma 'cɛ, ɛɛ' 'mʋa‑ Kea poa 'de ‑a pɛe o ɛ, wlu ‑jɛ ‑a ‑je 'ble ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' Kea 'sɛ po 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ‑ ? 10 Dɛ ‑ɛɛ feeɛ' ‑aa ‑wla i ‑wɛe ‑aa ‑teea' Kea i 'de "maʋ'wɩ o, 'jrʋ‑gbaowɩ 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛ 'je ‑a ‑kɩn kwa 'wɔɔn‑ ‑wɛe ao ke ‑a ‑je 'jee‑. 'De ‑bo ao se dɛ jrɛ' 'mii 'wɔn 'de aoa' Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ 'ʋn ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je aopʋ sʋn o po.

11 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑aa ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi 'je 'de ‑aa ‑je 'a nya kɔn ‑wɛe ao ke ‑a ‑je 'jee‑. 12 'Ɩn nɩɛ "i Tʋ"bo 'je aoa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' "kpei po sɔɔn‑ sɔɔn‑ 'de ao 'je nyʋ ‑wee' 'a ‑tɩ' kma ‑ke, ka aopʋ mɔ kma aopʋ 'a ‑tɩ' ‑ke ɛ. 13 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe aoa' pɛe 'je ja ji 'de ao 'je 'pepe nɩ 'bo ‑a "Bo Kea "juɔi. ‑Mɛ ‑sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi ke ɔɔ' 'bleenyʋ ‑wee' a mua jia' a, ao se ‑kɔ ‑pʋn" nɩi.

4

Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ ‑ɛ ‑nmɔɔa 'e Kea "jri 'dei ɛ

1 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑jɛ 'ɩn 'jea 'tmʋ ɛ ke'wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka ao 'jea na ‑wɛe ao 'jea 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ ɛ, ao 'cɩan ‑mɛ 'mɛ 'bo ‑a ‑pʋn". 'De 'kamɔ aoa' na mɔ ɔ ‑cɛ". 'Kaa dɛ ‑jɛ ‑aa ‑teea' aopʋ i kaan ka, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa baeɛ aopʋ i 'de Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn : ao na ao 'je nya mu ke'wlɛ. 2 'Snɩ ‑a ‑tua" aopʋ 'de Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn, ao juɛ'. 3 Dɛ Kea nɩa "i ao 'jea nʋ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je 'pepe nɩ‑, ao 'je 'nynɩ‑san nʋ‑tɩ 'bɔ. 4 Ao juo aoa' 'nynɔ 'ble ka due 'due, ‑wɛe aoa' 'nynɔ 'blesʋn 'je Kea 'tʋn nʋ, 'de ɛ 'je ni' wɔn nɩ‑. 5 Ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ tɔ' saɩn 'bo aopʋ ‑je o poɛ 'de ɛɛ' dɛ tu 'ʋn, ka nyʋ ‑sea' Kea juo a nʋa. 6 Nyɔ jrɔ' 'bo ɔ ‑podɛi" 'a dɩ sʋn 'ʋn poɛ 'de aopʋ "klu. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑a siɛ nɔ" nya sese ‑a je ɩa' dɩ tu 'a ‑cɩɛ cri 'de ao ‑pee. ‑A ‑na, nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, Kea 'a 'pee a muɛ ʋʋpʋ kpʋn 'a. 7 Ɛ se 'nynɩ‑san nʋa' mɛ ‑ɛɛ 'daa' Kea 'da ‑aʋn nɩ‑. 'Kaa ɛ 'da ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je kpɔi" ‑tee 'de ‑a ‑je 'pepe nɩ‑. 8 'Ma 'cɛ, wlu ‑aa ‑tmʋa 'de ao ‑pee ‑ta, ɛ se nyiɔ 'ɔ wlu nɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ nyɔ ‑ɔ po ɛ 'kleei 'ja a, ‑mɛ Kea ‑nyɩa" nyʋ ɛɛ' ‑Suu 'a wlu mɛ ɔ po 'klee i.

9 ‑Bo ɛ ‑tu" ba 'a ‑tɩ' kma‑tɩ ‑mɛ ɛ, ao se ɛ pɔn‑ la ‑a ‑je aopʋ ‑mɛ 'ɛ 'sbɛ ‑jei" poo‑, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑tɔɔ aopʋ ba 'a ‑tɩ' kmaa'. 10 'De 'kamɔ ao nɩa 'o nʋa' mɔ ‑ke 'de aoa' de'di ‑wi" ‑nɩa 'de Masedoanɩ ‑pee. ‑Aa de'di ‑wi", dɛ ‑aa ‑teea' aopʋ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' ba 'a ‑tɩ' kmasʋn ‑nɛ 'je 'bo ‑tie" cɛn ke'wlɛ. 11 Ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i ao ‑te 'tɩɩn, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', aoa' sʋn 'je dbo nʋ, ka ‑a sia aopʋ ɛɛ' wlu o 'de ɛ. 12 ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑sea' Kea 'a ‑jei" naa, se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je aopʋ ‑sɔn i 'je, 'de ao se nyɔ jrɔ' "jru nɩ‑.

Klisɩ 'a dejisʋn

13 'Ma 'cɛ, ‑a se ɛ "inɩ tai' 'je aopʋ "maa 'de ao 'je "jrii "kae‑ 'de ‑aa de'di ‑wi" ‑mɛa 'a ‑tɩ' 'ʋn, ka nyʋ ‑ʋʋ sea tɔ' tba‑ta 'ble "kaea "jrii ɛ. 14 Ka Sesi 'mɛa ‑wɛe ɔ sɔan "kunyɩɔ' ‑bo ‑a ‑je ɛ tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa, ka Kea a muɛ ʋʋ ke Sesi de jaa' a, ‑a ‑je ɛ tɔ' 'ʋn ‑ke.

15 Dɛ ‑a ‑tba' Kea 'a wlu ‑gbɔo "jri ‑wɛe ‑aa ‑tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ɛ ka : ‑apʋ ‑nɩa 'kmʋ ‑wɛe ‑ɔɔ fua Tʋ"bo 'a jia' a, ‑a se ‑aa de'di ‑wi" ‑mɛa "juɔi ‑sii'. 16 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑je 'de jaʋn 'di 'wlʋ ‑wɛe ‑ɔ ‑je i "si. 'Bomɔ Kea 'a "soa‑wi" 'a "jru kpɔ' i ‑tei klaa" o, Kea 'a dɔ‑kleɛ 'je wluu ‑tadue, ‑wɛe nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de ‑ʋʋ ‑mɛa ʋʋ 'je "kunyɩɔ' sɔn tɛin". 17 'Bo ‑mɛ 'de ‑apʋ ‑ɔɔ mua 'kmʋnɩa' 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑aa muɛ o beea' ‑wɛe ‑a ‑wee' 'je 'ʋnsɔn 'de ‑a ‑je Tʋ"bo "i 'jaa‑ 'de bue" 'ʋn 'bo jaʋn ‑kwlʋ ‑wɛe ‑a ‑ke Tʋ"bo 'je i ‑te 'bode ‑bode 'bode. 18 'Ma 'cɛ, wlu ‑nɩ, ɩmɩ ao 'je nʋ ‑wɛe ao 'je ba ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu" due 'due.

5

1 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑nɩa Tʋ"bo 'a dejisʋn 'a ‑tɩ' ɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe ‑a ‑je aopʋ 'sbɛ ja‑ la 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, 'de ‑a ‑je ɛɛ' ‑sɔn' ke ɛɛ' nɔ" ‑tu" 'de ao ‑pee, 2 dɛ‑nʋɛ' ao 'je kan' 'mɛ 'pepe Tʋ"bo 'a jia' a muɛ nyʋ "jru ‑tiia' ka "jrii 'a ‑kwlɔ paa' nɩa. 3 ‑Sɔntɩ nyʋ ‑wee' "klein a mua i "mae' 'a plɛplɛ ‑wɛe ʋʋ 'jea wlu ka : ‑Pɔia" pa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'mɛ ! ‑Tɩ' se ka nɩ‑ ! 'Bomɔ 'kle klaa" ʋʋ ‑wee' sea wɔin" 'pʋi 'je ʋʋpʋ "jru ‑tiee'‑, ka ‑bo 'nynɔkpao' 'ble "kwli ‑wɛe ‑gbaandi a ‑ka' ʋ "kpei i ɛ, 'kamɔ ɛɛ mu nɩa'.

4 'Kaa 'ma de'di ‑wi", aomɔ 'di se i kpe 'bode ‑wɛe ɩa' 'wɩ tu 'je aopʋ "jru ‑tiie'‑ ka "jrii a ‑tiia' nyʋ "jru ɛ. 5 'De ao ‑wee' "klein 'ʋn flɔn i 'bode, ao nɩɛ 'de ‑sɔn' 'ʋn, ao nɩɛ ‑sɔn' 'ɔ "nynuu ‑o. ‑A se kwie 'a 'cɛ nɩ‑, ‑wɛe ‑a ‑je idu. 6 ‑A ‑bo muɛ ka nyʋ jrʋ' a nʋa, 'kaa ‑a ‑te "jriɛ‑ "i, ‑a ‑juo ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ka. 7 Nyʋ ‑a ‑kpa "nyɩɔ' ɔ, "maʋ" mɛ ʋʋa 'mʋ, 'de nyʋ ‑ʋʋa poa nmɔ "jru ɛ, 'de kwie 'di 'bo ʋʋa poo nmɔ "jru. 8 'Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑nɩɛ ‑sɔn' 'ɔ 'cɛ ‑o, ‑a ‑juo ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ka. ‑A ‑duo" ‑aa Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' ke ‑aa ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn ‑wɛe ɩ 'je ‑aa 'ʋnpaadɛ nɩ, ka "soai a paa nɩɩɛflae' 'ʋn ɛ. ‑Wɛe ‑aa 'pʋʋa' ‑a tba tɔ' "i ‑mɛ 'je ‑aa "jru ‑tu" dɛ nɩ‑, ka nɩɩɛ‑gbla nɩa. 9 Kea se ‑a 'da ‑wɛe ɛɛ' 'pee 'je ‑a kpʋn, 'kaa ɛ 'da ‑aʋn ‑ɛ, ‑wɛe ‑a ‑je 'pʋʋa' 'je 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'kwa.

10 Ɔmɔ ‑mɛ ‑aa 'mɛa' ‑wɛe ‑bo ‑a ‑te "jriɛ‑ "i ke o, 'de ‑bo ‑a ‑mɛ o, ‑a ‑je ɔɔ' 'kmʋ nɩ‑, ‑wɛe ɔ ke ‑a ‑je "ti.

11 'De ɩa' ‑tɩ' 'ʋn ao 'je ba ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑tu", ‑wɛe ao 'je ba 'a dɩ ikuu‑ due 'due. 'De 'kamɔ ao nɩ nʋa' mɔ ‑cɛɛn'‑.

De'bɔɔwlu ke 'jewlu ke

12 'Ma de'di ‑wi", dɛ ‑aa ‑teea' aopʋ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋa nʋa Tʋ"bo 'a dbo 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa poa aopʋ ‑je o 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn ɛ, 'de ‑ʋʋa tɔɔa aopʋ Tʋ"bo 'a wlu ɛ, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni'. 13 Dbo ʋʋpʋ a nʋa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao 'je ʋʋpʋ 'a "dia, ʋʋa' ‑tɩ' kmaa' ‑si' ‑jei" 'de aopʋ 'ʋn. pɛe 'a blua' nɩ 'de aopʋ 'nynɩ.

14 ‑Aa de'di ‑wi", ‑aa bae aopʋ 'mɛ ‑wi" ‑wee'‑ : nyʋ ‑ʋʋa 'kmʋnɩa' ‑flankaan a, ao ‑tu" ʋʋpʋ 'snɩ. Nyʋ faʋn nɩa 'de 'ʋn ɛ, ao kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i. Nyʋ 'kpɩ wa "i 'de 'kle 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋa dɩ a cɛan a, ao po ʋʋpʋ sʋn o. Ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. 15 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe nyɔ je dɛsaʋn nʋ 'de ɔ je dɛsaʋn 'a kpan ‑sa. 'Kaa ao ‑pɔn ba dɛ 'dɔe "jrii nʋa' i, ao ‑pɔn nyʋ ‑wee' dɛ 'dɔe "jrii nʋa' i ‑ke.

16 Ao nɩ 'e 'mʋa‑ 'ʋn jeejee. 17 Ao bae Kea jeejee. 18 Ao po Kea 'sɛ‑ 'de dɛ "o dɛ ‑wee' 'ʋn. Aopʋ ‑ɔ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, dɛ Kea a ‑pɔan i 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ ‑nao.

19 Ao 'bo Kea 'a ‑Suu 'a dbo "i kaan. 20 Wlu Kea 'a ‑Suu poa 'de nyɔ 'wɔn ‑wɛe ɔ 'tmʋa, ao 'bo ɩ ‑flɩɩɛn. 21 'Kaa ao "jrɛɛ‑ dɩ ‑wee' "klein ‑wɛe ao 'je ɩa' 'dɔe i ‑te 'de aopʋ 'ʋn. 22 Ao tɛɛn dɩsaɩn 'a kpɛ ‑wee' "klein o.

23 Kea ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, ɛɛ' ‑cɛ" mɛ ‑tee aopʋ kpɔi" ‑cɛɛn'‑ ɛmɛ ‑je aoa' nyiɔjɔ ‑wee' "klein i fuo‑, ‑mɛ ‑sɔntɩ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a mua de jia' a, aoa' tɔ' o, aoa' ‑suu o, aoa' pɛe o, aoa' 'blʋku se ‑flɛn" ‑pʋn" nɩi. 24 Kea ‑ɛ ‑da aopʋ ɛ, ɛɛ' 'wlʋ wlu "kpei, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ɛɛ' dbo tu nʋa'.

25 'Ma de'di ‑wi", ao bae ‑aa Kea. 26 Ao nynia ‑aa 'jewlu 'de ‑aa de'di ‑wi" ‑wee' ‑pee, ao ‑gblee ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ka de'dinynu a nʋa. 27 'Ma baeɛ aopʋ i 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn, ao nʋ 'sbɛ ‑nɛ 'dii 'bo ‑aa de'di ‑wee' "klein juɔi".

28 ‑Aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ "diwan !

2 Tesalonikɩ

1

2

3

'Sbɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ Pɔo pooa Kea ‑gbu ‑nɩa 'e

Tesalonikɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 Tesalonikɩ‑kɔʋn aopʋ ‑ɔ ‑nɩa ‑a "Bo Kea ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a nyʋ ɛ, 'mɔ Pɔo ke Silasɩ ke, Timote ke ‑apʋ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ‑.

2 ‑A "Bo Kea ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ pɛe 'a blua' "nyɩ !

Tesalonikɩ‑kɔʋn 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a ‑kei"

3 ‑Aa de'di ‑wi", ‑a se Kea 'sɛpo ‑tɩ 'bɔ i 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. Ɛ nɩɛ ka ‑cɔɔn' ka ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' dɛ tu nʋ, dɛ‑nʋɛ' aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke aoa' ba 'a ‑tɩ' kmaa' a 'kpa "kpei sɔɔn‑ sɔɔn‑. 4 Ɛmɛ ‑tɩ ‑a 'di nmɔ wɔn ‑wɛe ‑a po Kea 'sɛ 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn. Ka ‑aa jiia Kea ‑gbi 'dii ɛ, 'kamɔ ‑aa ‑si" aopʋ 'a 'nynɩ 'dɔe 'de nyʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ' nyʋ a ‑tuɛ" aopʋ 'kle ‑wɛe aoa 'je aoa' ‑cɛ" wɔn 'de aoa' Kea 'a ‑jei" naa‑tɩ 'ʋn, 'kaa aoa' 'wlʋ wlu', ao ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" 'de nai" 'blea 'ʋn. 5 Ka Kea nɩa 'de aopʋ 'de ɛ, ɛmɛ ‑to ɛ. Kea 'srɛi", 'kle aoa 'jea ‑wɛe ao 'bɛɛa pɛe "wɔin ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ao 'je 'e ɛɛ' 'kmʋ dee 'di pa ka nɩ‑. 6 Tɔ' ‑o, dɛ ‑srɛai" ɛ, ɛmɛ Kea a mu nʋa' see. Nyʋ ‑ʋʋ ‑tua" aopʋ 'kle ɛ, ɛɛ muɛ ʋʋpʋ 'kle "kpei jaa', 7-8 ‑wɛe aopʋ ‑ɔɔ ‑jea 'kle 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 'de ao ke ‑a ‑je ‑kwlekwlɔ 'je 'de ‑a ‑je ‑kwle.

‑Sɔntɩ Tʋ"bo Sesi a mua 'de jaʋn 'di 'wlʋa' ‑wɛe ɔ 'jea ‑tan a, ɔ ke ɔɔ' "soa‑wi" ɔɔ' "ikmaa' nɩa 'e 'ʋn a muɛ jia' 'bo nɛ‑gbauo 'a ‑kwea'‑. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di mɔ ɔ 'je ‑aʋn ‑aa ‑kwlekwlɔ 'di paa‑. 'De nyʋ ‑ʋʋ se ɛ "inɩ ‑ʋʋ ‑jea Kea juo ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se ‑aa Tʋ"bo Sesi 'a ‑pɔia" ‑tɩ wɔn 'jei ɛ, 'de 'pee 'je ʋʋpʋ kpʋʋn‑. 9 Ʋʋa' 'pee 'a kpʋn 'a mɛ ‑nɩ ʋʋ 'je isɔn‑ 'bode ‑bode 'bode. Ʋʋ se Tʋ"bo 'a "jua‑ ke ɔɔ' kɛɛma' dɛ 'ɛ "ikmaa' ke ɛɛ' fansʋn "jriɛ‑ 'jeei. 10 ‑Sɔntɩ ɔɔ mua jia' a, ɔɔ' "ikmaa' a muɛ "jri "kpae' poa' 'de ɔɔ' nyʋ ɔ ‑teea kpɔi" 'ʋn ‑wɛe nyʋ "klein ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ʋʋ 'je ɔ 'jraa‑ 'de ʋʋ 'je ɔ "juɔi ‑gbɛɛ'‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, aopʋ a muɛ 'de ʋʋpʋ "klu nɩa' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑a ‑tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ.

11 Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa bae aoa' Kea jeejee ‑aa ‑teeɛ' i ‑wɛe 'kmʋnɩa' ‑ɛɛ 'daa' ɛ 'da aopʋ ɛ, 'de ao 'je ɛɛ' 'je ka nɩ‑. Dɛ ‑aa ‑teea' ɛ i ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'dɔe aoa ‑pɔan nʋa' i ɛ, ɛ 'je aopʋ sʋn o po 'de ɛɛ' "ikmaa' 'ʋn ‑wɛe dbo aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' a nʋa ɛ 'je 'pepe nɩ‑. 12 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɛ ‑aa Tʋ"bo Sesi 'a 'nynɩ a muɛ "i 'bɛɛa' 'de aopʋ 'ʋn ‑wɛe ao mɔ 'ɔ 'nynɩ 'je "i 'bɛ 'de ɔmɔ 'ʋn ‑ke. Ɛɛ' 'saaʋn tu 'wlʋɛ 'de ‑aa Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn.

2

Dɩ ‑ɩa mua nʋʋa' Sesi Klisɩ 'a deji nɔ" ɛ

1 Tɔ' ‑o, ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a muɛ jia' ‑cɛɛn'‑, ‑wɛe ɔ ke ‑a ‑je "jrui 'kɩɩn‑. 'Kaa 'ma de'di ‑wi", ‑bo ɛ ‑tu" 'de ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ‑aa ‑teea' aopʋ i ɛ, 2 ɛmɛ ‑nɩ ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ ‑wɛe nyɔ 'bo ao faʋn' poɛ, 'de ɔ 'bo aoa' "jru ‑jei" ‑saa ‑too"‑. ‑Bo nyʋ jrʋ' wlu ka ʋʋ 'na Kea 'a ‑Suu ‑po' wlu 'bo ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ ɩ, 'de ʋʋa 'dɩɩ Kea 'a wlu ɛ, ‑bo nyʋ jrʋ' 'crɩ 'sbɛ, ‑wɛe ʋʋ 'na ‑apʋ ‑crɩɛ' ɛ, ‑bo nyʋ jrʋ' 'tmʋ Kea 'a ‑tɩ' ‑wɛe ʋʋ 'na Tʋ"bo ji' ‑wɛ‑ sese ɛ, ‑mɛ ao 'bo ɩ tɔ' 'ʋn 'jeɛ. 3 Ao 'bo 'wɔɔɛn nyɔ 'bo ao 'srɛ ipooɛ ka "o ka 'de dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑tɩ Tʋ"bo 'a 'jrʋ 'je 'de nyʋ "jru nɩ ɛ, ‑mɛ nyiɔpʋ 'a Kea wɔn o toa' a muɛ 'blʋa‑ "i "sia'. 'De "ju ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa 'diwɔnynii ɛ, ‑wɛe ‑ɔ ‑tea isɔan' 'a ‑teea' ‑mɔ 'je ‑tan' ke tɛin". 4 Dɩ "klein nyiɔpʋ a ‑gbɛɛa' "juɔi ‑wɛe ʋʋ 'daa‑ Kea ɔɔ muɛ ɩ ‑wee' o ‑fɔan', ɔɔ muɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ "jɛi kpaa' 'bo ɩ ‑wee' "jru kpɔ'. Ɔɔ muɛ mua' mamaʋ 'sʋ ɔ 'je 'e Kea ‑gbu 'di pa ‑wɛe ɔ 'je i ‑te 'demu, 'de ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'daa‑.

5 ‑Ta 'ɩn nɩɩa 'de aopʋ "klu 'de ɛ, 'ɩn se ɩa' dɩ tu 'tmʋ 'de ao ‑pee 'dee‑ ? ‑Aee', ɛ se kan' nɩ‑ ? Ao po ‑tɩ' ‑kwlʋ o ke ! 6 'De kaan la, ao 'je kan' 'mɛ dɛ jrɛ' mɛ ‑kaan ɔ ‑je de, ɛmɛ ‑tɩ ɔ se ji ke. Ɔɔ' nɔ" ‑tuu" a ‑bo ɛ nyni ‑wɛe ɔ 'je ji. 7 Ɔɔ' 'diwɔnynii‑suu ‑jɛ ‑nɩa 'de nyiɔpʋ 'ʋn ɛ, ‑mɛ nɩɛ dbo nʋa' wɔɔ‑ 'de kwie'. 'Kaa ‑sɔntɩ dɛ ‑ɛ ‑kaan ɔ ‑je de ɛɛ mua 'nɔ 'wlʋa' a, 8 'bomɔ "ju ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa 'diwɔnynii ɛ, ɔɔ mu ɔɔ' ‑cɛ" toa'. 'Kaa Tʋ"bo Sesi 'a wɔn 'dipoɔ' ɔ muɛ ɔ 'dbaa' 'de ɔɔ' jisʋn 'a "ikmaa' 'je ɔ i‑sa 'de nya. 9 'Diwɔnynii ‑nɔ, ‑sɔntɩ ɔɔ mua jia' Satan a mu ɔ "ikmaa' "nyɩa' ‑wɛe ɔ 'je jrii' ke "jriɛ o siedɩ klae" klae" nʋ 'de ɔ 'je nyʋ 'srɛ ipoo‑. Ka ɔɔ' "ikmaa' 'wlʋa 'de Satan 'ʋn ɛ, ɩmɩ ‑toɛ. 10 Ɔɔ muɛ 'de dɛsaʋn 'a kpɛ ‑wee' "klein 'ʋn jiia' ‑wɛe ɔ 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑ma" ʋʋa' ‑cɛ" pɛe 'di i ‑te. Ʋʋa' nyʋ tu a muɛ isɔan', dɛ‑nʋɛ' tɔ' ‑tɩ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ ‑jea ʋʋpʋ 'pʋʋ ɛ, ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'je ɛ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑. 11 Ɛmɛ ‑tɩ Kea a muɛ nʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je idu 'de ʋʋ 'je sɩ tɔ' 'daa‑, 12 ‑wɛe nyʋ "klein sea' tɔ' ‑tɩ 'a wlu tɔ' 'ʋn 'je, 'de ‑ʋʋa ‑jea dɩsaɩn 'a "dia a, Kea 'a 'pee 'je ʋʋpʋ kpʋn.

Ao 'bo 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" 'wlʋɛ

13 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, 'ma de'di ‑wi", ao nɩɛ Tʋ"bo 'a ‑tɩ' kmaʋn ‑o. ‑A se Kea 'sɛ po‑tɩ 'bɔi 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑teeɛ aopʋ kpɔi" sese ‑wɛe ao 'je 'pʋʋa' 'je. Ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ' ‑Suu a nʋ dbo 'de aopʋ 'ʋn ‑wɛe ao 'je tɔ' ‑tɩ 'a wlu tɔ' 'ʋn. 14 Ɛmɛ ‑ɛɛ 'daa' ɛ 'da aopʋ 'de ‑pɔia" ‑tɩ ‑a ‑tmʋa 'de ao ‑pee 'ʋn, ‑wɛe ao ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je 'nynɩ i 'wlʋʋ‑. 15 'Ma 'cɛ, ‑bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ wlu ‑a ‑tɔɔa aopʋ 'de ‑a wɔn 'di o, ‑jɩ ‑a ‑tɔɔa aopʋ 'de 'sbɛ ‑a ‑pooa aopʋ ‑jei" 'di o, ao ‑tɩ' i 'de aopʋ 'ʋn ‑wɛe ao 'je 'sɩn po 'de Kea 'a wlu 'ʋn.

16-17 ‑A "Bo Kea kma ‑aa ‑tɩ' ‑wɛe ɛ nʋ ‑aʋn 'saaʋn "jrii 'de ɛ ‑tu" ‑a ‑tɩ' ‑kwlɩ' i ‑wɛe ‑a ‑je tɔ' tba‑ta ‑cɛɛn' 'ble. Ɛ ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa ‑kuu aoa' pɛe i ‑wɛe ao 'je 'dɔe nʋa' ke wlu 'dɔe 'tmʋa 'a 'kpɩ 'ble.

3

‑A ‑bae ba 'a Kea

1 'Ma de'di ‑wi", ‑ta ‑jɔ 'ma jia ‑craa' la 'bomɔ ‑nɩ ao bae ‑aa Kea ‑wɛe Tʋ"bo 'a wlu 'je 'blʋa‑ ja ‑kɔ' sɔɔn‑ sɔɔn‑ 'de ka ao 'je ɛ tɔ' 'ʋn ‑wɛe ao kpʋʋn ɛ sɩn 'sɔɔn ɔ, ɛ 'je kan' nɩ ‑ta "o ‑ta. 2 Ao bae ‑aa baea' ‑ke ‑wɛe Kea 'je ‑a seie 'de 'diwɔnyniʋn 'kwa, dɛ‑nʋɛ' ɛ se nyʋ ‑wee' ‑a ‑wɔɔn' Kea 'a wlu tɔ' 'ʋn 'je ‑tɩ kan' nɩ‑.

3 Tʋ"bo 'a 'wlʋ wlu "kpei, ɔɔ muɛ aopʋ 'a dɩ ikua' ‑wɛe ɔ 'je aopʋ ifuo‑ 'de ‑siɔn' se aopʋ sʋn ‑pʋn" kpai. 4 ‑A ‑je kan' 'mɛ dɩ ‑a ‑sia" 'nynɩ 'de ao ‑pee ‑wɛe ao 'jea nʋ ɛ, ao nɩɛ ɩa' nʋa' 'de aoa mu ɩ nʋa' ao 'je nya mu, dɛ‑nʋɛ' ao ke Tʋ"bo "siiɛ "i, ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑te' aopʋ ‑kwlɩ". 5 Tʋ"bo po aoa' pɛe ‑je o 'de ao 'je Kea 'a ‑tɩ' kma, ‑wɛe pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑ɛ ‑nɩa 'de Klisɩ 'ʋn ɛ, ɛ 'je 'de aopʋ 'ʋn nɩ‑.

Nyʋfɛn' ‑saawlu

6 ‑Aa de'di ‑wi", ‑aa ‑teɛ' aopʋ kɛ' "i 'de Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ‑bo nyɔ nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔɔ sea ɔɔ' ‑cɛ" ‑flaan' "kpei po ɛ, 'de dɩ ‑a ‑tɔɔa aopʋ ‑wɛe ɔ 'na ɔ sɩ wɔn 'jei ɛ, ‑mɛ ao tɛɛn ‑mɔ 'ɔ jei tu o. 7 Ka ao 'jea nʋ ‑wɛe ao 'jea 'bo ‑aa ‑kɔ 'de bla a, ao juɛ', dɛ‑nʋɛ' ‑ta ‑a ‑nɩɩa 'de aopʋ "klu ɛ, ao 'je kan' 'mɛ ‑a se ‑flaʋn nɩ‑. 8 ‑A se bae' ‑te 'bo nyɔ jrɔ' "wɔin ‑wɛe ‑a se ɔɔ' dɩ di "jɛi‑, 'kaa ‑aa ‑cɛ" 'kpa ‑nyɩa' ‑su' 'de "maʋ' wɩ o, 'jrʋ‑gbao wɩ 'di ‑wɛe ‑ɔɔ ‑pɔn ɔɔ' diidɛ 'de ‑bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe ‑a je 'bo aoa' nyɔ jrɔ' "jru ‑te. 9 Dbo ‑a nʋa 'de aopʋ "klu ɛ, aopʋ ‑je ‑a diidɛ "nyɩ ‑wɛe ‑a ‑je di 'de‑. ‑Bo ‑a se kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se ao se ‑aa diidɛ "nyɩ ka nɩ ko‑, 'kaa ‑a ‑nɩɛ "i ‑wɛe ao 'je ‑aa kplɩn ja ‑gbʋn 'de ao 'je 'bo ‑aa ‑kɔ 'de bla. 10 'Ma 'cɛ, ‑ta ‑a ‑nɩɩa 'de aopʋ "klu ɛ, wlu ‑a ‑tmʋa ao si ɛ tɔ' o. ‑A ‑wlu ka ‑a 'naa nyɔ ‑ɔ sea dbo nʋ ɛ, ɔ 'bo dɛ diɛ.

11 'De ‑mɛ 'kamɔ dɛ nyʋ a 'tmʋa ‑wɛe ‑aa ‑wɔan 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn mɛ ‑nɩ nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋ ‑te i 'sʋ ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se dbo nʋi 'de ‑ʋʋa na daɩn" 'ʋn ‑ʋʋa ‑sii'ʋn ‑wɛe ‑tɩ' ʋʋ sea kɔn ʋʋa 'kpɩ 'ʋn ‑pluu ‑pluu. 12 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ‑aa baeɛ ʋʋpʋ i 'de Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ 'ʋn ʋʋ nʋ dbo ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'kwadɛ 'je, ʋʋ 'je di 'de ku peeɛ 'ʋn. 13 'Ma de'di ‑wi", aomɔ 'bo dɛ 'dɔe nʋa' 'ʋn seaa. 14 'Snɩ ‑a ‑tua" aopʋ 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di ‑ta, ‑bo nyɔ nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔ 'na ɔ se ɛ wɔn 'jei ɛ, ‑mɛ ao sie ɔ "jriɛ‑ o, ao 'bo ɔ dbɛɛjua o kpaa, ‑wɛe ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ 'je ɔ ‑tɩn' "i 'dbaa. 15 'Kaa ao 'bo ɔ aoa' tʋnyɔ 'ʋn nʋɛ, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ aoa' de'di ‑o. Ao 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ao 'je ɔ fɛn' ‑sa.

'Jewlu‑

16 Tʋ"bo ‑ɔɔ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa "nyɩ aopʋ pɛe 'a blua' 'wɩ "o 'wɩ ka "o ka ! Tʋ"bo sie ao ‑wee' "klein o !

17 'Mɔ Pɔo, 'mɔ ‑je aopʋ, 'ma ‑cɛ" 'kpa 'a sʋn ‑crɩ wlu ‑nɩ. 'De 'ma 'sbɩ ‑wee' 'di ɛ, ka 'ma nʋa 'ma 'nynɩ 'crɩsʋn, 'kamɔ ‑nao.

18 ‑Aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a "diwan kpʋn ao ‑wee' "klein !

1 Timote

1

2

3

4

5

6

"I‑saasbɛ Pɔo pooa

Timote

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo, ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a dboi, ka ‑aa 'Pʋʋi Kea ke ‑aa tɔ' "itbai‑ Sesi Klisɩ da, 2 'mɔ ‑ɔɔ ja ‑ʋn 'sbɛ, Timote 'ma "ju ‑cɔɔn' 'de dɛ tɔ' 'ʋn 'jea 'ʋn. ‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je ‑ma wɛe, ɛ po ‑ʋn "diwan ‑ma pɛe 'je blu !

Kɛ' wɔ‑sanyʋ ‑saɩn 'a ‑tɩ'

3 'Ma poɛ ‑ʋn ‑tɩ' ‑kwlɩ" ‑ta 'ma mua Masedoanɩ ɛ, 'ɩn ‑tuɛ" ‑ʋn wlu ‑wɛe ‑ɩn ‑sie 'o Efɛsɩ. 'Ɩn 'na ‑ɩn ‑tmʋʋ' nyʋ jrʋ' ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ dɩ ‑ɩ sea 'crɩɩɛ 'de Kea 'a wlu 'di ɛ, ʋʋ 'je ɩa' nyʋ tɔɔ‑ tɩ 'bɔ. 4 ‑Ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ‑ke ʋʋ 'bo 'o ʋʋpʋ ‑kwlɩ" ‑saa 'sʋ ʋʋ 'bo dɩ "i pooɛ, ʋʋ 'bo ɩ tɔ' ‑tɩ 'daa‑. Ka nyʋ 'a "ji nʋa "itbaasʋn, ‑ɩa' ba o ‑tooa' sea "ti ‑ta 'ble ɛ, ʋʋ 'bɔ ɩ o. Dɛ ʋʋ 'jea nʋ ka, ɛmɛ ‑nɩ 'pʋʋa' Kea "nyɩa nyʋ ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tetɩ nyʋ tɔɔa.

5 Wlu 'ma 'tmʋʋa ‑ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑jea 'tmʋ 'de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ɩa' bʋ mɛ ‑nɩ ʋʋ 'je nyʋ 'a ‑tɩ' kma 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn ‑wɛe ʋʋa' pɛe je ʋʋpʋ "bli ‑cɛ' 'de ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' je "jridepooa' ‑sɔn nɩ‑. 6 Ɛɛ' ‑jeblʋ ‑tu ɛ, nyʋ jrʋ' ‑to ɛ 'kpʋ "i, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑biie" 'e ba o ‑tooa' ke wlu ‑gbai" 'tmʋa' o. 7 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je Kea 'a kɛ' wɔ ‑sa 'de nyʋ ‑pee, 'kaa wlu ʋʋa 'tmʋa ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'wɔn 'de ɩ 'dei, 'de dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' ʋʋa 'tmʋa ‑wɛe ʋʋa 'nyɛa "kpei‑ 'de nyʋ ‑pee ɛ, ʋʋ se ɛ juo‑.

8 ‑A ‑je kan' 'mɛ Moisɩ 'a kɛ' nmɔ "jrii, ka ɛ "sia 'nynɩ ‑bo nyɔ ɔ se ɛ wɔ ‑sa' kan' 'pepe ɛ, ‑mɛ nmɔi". 9 Nyɔ ‑ɔɔ nʋa kan' a, ka Kea sea kɛ' bla 'de "isrɛʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ juɛ'. 'Kaa kɛ' ‑ɛ ‑blaa a, ɛ blaa' 'de nyʋ ‑ʋʋa' 'jea kɛ' "o kɛ' wɔn o, "jruku ‑ʋn o, nyʋ ‑ʋʋa' ‑tea' Kea 'a ni' o, dɛsaʋnʋʋn o, nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑tea' ‑te o, nyʋ ‑ʋʋa ‑dba "bo ke de ‑kwlɔ i, ʋʋ ke "ku 'dbaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑ke. 10 Ɛ blaa' ‑ke 'de dɛ 'ɛ "jrii tɛʋn o, "nynunmai ‑ʋʋa 'sʋ a ‑pɔan ba o, nyʋ ‑ʋʋa ‑jriia" nyiɔpʋ o, sɩ 'tmʋʋn o, nyʋ ‑ʋʋa ‑snɛɛa' 'de Kea 'a 'nynɩ 'ʋn, 'kaa dɩ ‑ɩa wlu ʋʋ cɛan ‑tie" 'bo Kea "juɔi, ʋʋa' nʋ ɩ. Nyʋ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋa' nʋʋdɩ ke tɔ' ‑tɩ ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di tooɛ ba 'kpʋ "i. Ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn mɛ kɛ' blaa‑, 11 dɛ‑nʋɛ' 'kamɔ ɛ 'crɩɩɛ 'de ‑pɔia" ‑tɩ Kea ‑tea' 'ʋn kwa 'di. Ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ ‑tu ɛ, ka Kea nmɔa 'di wɔn ‑wɛe ɛ nɩa 'e ‑sɔn' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ɩa 'tmʋ.

Pɔo a poɛ Sesi 'sɛ‑

12 'Ma poɛ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑teɛ' 'ʋn ‑kwlɩ" ‑wɛe ɔ ‑te' 'ʋn ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋdbo kwa, 'de ɔ ‑nyɩ" 'ʋn 'kpɩ ‑wɛe 'ma nʋ ɛɛ' dbo tu‑. 13 'De ‑mɛ 'kamɔ 'ɩn dooa ɔɔ' 'nynɩ tɛin" ‑doa ‑doa"‑. Nyʋ ‑ʋʋa naa ɔɔ' ‑jei" ɛ, 'ɩn kma wɔn 'de ʋʋpʋ "kpei ‑wɛe 'ɩn ‑tu" ʋʋpʋ 'kle ‑tu ‑tu. 'Kaa Sesi 'jeɛ 'ma wɛe‑, dɛ‑nʋɛ' ‑ta 'ɩn sea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jee‑ 'de ɛ, dɩ 'ma nʋa 'ɩn sɩ juo‑. 14 'Saaʋn ‑aa Tʋ"bo nʋa 'ʋn "jrii ɛ, ɛ cɛn ‑je "kpei ‑tie". Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ɩn ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i 'de 'ɩn ‑te' Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' nɩ 'de 'ʋn. 15 Wlu ‑nɛ, ɛ se jrai" po ‑ta 'ble, ‑wɛe ɛ nɩ 'wɔn ka‑. Ɛɛ' wlu tu ka : Sesi Klisɩ ji 'nɔ 'kmʋ "kpei 'mɛ ‑wɛe ɔ 'je dɛsaʋnʋʋn 'pʋʋ‑. Ʋʋa' dɛsaʋnʋʋn tu ɛ, 'mɔ ‑kɔn 'e ʋʋ ‑pʋ 'a nya. 16 'Kaa Sesi Klisɩ 'jeɛ 'ma wɛe‑, ‑wɛe ka ɔ kuua tɔ' i ɛ, ɔ 'je ɛ to 'bo 'mɔ "kpei, 'bo 'mɔ ‑ɔ ‑kɔan 'e dɛsaʋnʋʋn 'a nya "kpei. Ɔ nʋ kan' 'mɛ ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa mua ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'de nya, ʋʋ 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑ 'de ʋʋ 'je 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'je. 17 'Beɔ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ, Kea ‑ɛ sea 'mɛ‑ta 'ble ɛ, Kea nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑, Kea ‑ɛ ‑nɩa due' koʋn ‑gbai' ɛ, ɛɛ' 'nynɩ 'bɛi" ‑wɛe ɛ 'je dɛwɔn nɩ jeejee ! 'Kamɔ ɛ 'je nɩ.

18 Timote 'ma "ju, wlu 'ɩn sia ‑ʋn o, ɛmɛ ‑nao. Ɛ ke wlu Kea jaa nyʋ 'kwa, ‑wɛe ʋʋ 'tmʋa 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn nɩɛ dɛ due', ‑ɩn po ɩa' wlu tu ‑kwlʋ o, 'de ‑ɩn ‑je Kea 'a ‑tɩ 'a tʋ ‑fɔn' ka ‑cɔɔn' ka. 19 ‑Bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑ɩn kpʋn ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' i. 'De ‑ma nʋʋdɩ ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ‑ma pɛe 'bo ‑ʋn "bli ‑ceɛ'. Nyʋ jrʋ' se ɛ "inɩ ʋʋ 'je ʋʋa' pɛe 'a wlu doin" o po. Dɛ ‑ɛ 'ʋn ʋʋa' pɛe ‑cɛa' ʋʋ "bli ɛ, ʋʋa ‑fuuɛn nya, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑cɛɛn' sɔn i, ‑wɛe ʋʋ 'bɔɔ‑ sɩ ‑tɩ 'a tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn. 20 'De ʋʋa' nyʋ tu "klu mɔ Imene ke Alɛsandrɩ nɩ. 'Ɩn "taiɛ ʋʋpʋ "i 'de Satan 'kwa, ‑wɛe ka nyɔ sea 'bɛɛ‑ ɔ 'jea Kea 'a 'nynɩ dooa, 'de ʋʋ 'je ɛ juo‑.

2

Kea bae‑tɩ

1 Dɛ ‑ɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe 'ma kuua Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a dɩ i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je Kea dɛ i ‑tee'‑, ʋʋ 'je ɛ i bae‑, 'de ʋʋ 'je ɛ 'sɛ po 'de nyʋ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn. 2 Ʋʋ 'je 'blʋajeʋn o, nyʋ ‑ʋʋ ‑tea' nyʋ "jru kpɔ' i 'a Kea bae, ‑wɛe ‑aa 'kmʋ 'je 'e ku peeɛ' 'ʋn nɩ, 'de ‑aa pɛe 'je blu. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑aa muɛ Kea 'a ‑jei" naa' ka ‑cɔɔn' ka, ‑wɛe dɩ ɛ nɩa "i ɛ, 'de ‑a ‑jɩ nʋ. 3 Dɛ ‑ɛ ‑nmɔa "jrii ‑wɛe ‑ɛ ‑nmɔɔa Kea ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi "jri 'dei ɛ, ɛmɛ ‑nao. 4 Ɛmɛ ‑ɛ ‑nɩɛ "i nyʋ ‑wee' "klein 'je 'pʋ ‑wɛe ʋʋ 'je tɔ' ‑tɩ juo‑. 5 'Kaa Kea nɩɛ due' koʋn ‑gbai'. 'De ‑tɩ' 'nynɩ nɩ i‑ ‑nɩa 'o nyiɔpʋ ke Kea 'nynɩ, nɩɛ due' koʋn ‑gbai ‑ke. Ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ ‑nyiɔ‑. 6 Ɔmɔ ‑ɔ ‑to 'e ɔɔ' ‑cɛ" ‑wɛe ‑ɔ ‑seie' nyʋ ‑wee' 'de dɛsaʋn 'kwa. Ka Kea nɩɛ "i ɛ 'jea nyʋ ‑wee' 'pʋʋ‑ ɛ, dɛ ‑ɛ ‑toɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Sesi mɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn 'de nyʋ 'a dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑tɩ 'ʋn 'de nɔ" ‑ɛ ‑tuua" 'di. 7 Ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn 'ɩn ‑teeɛ 'o ‑wɛe 'ɩn dbooɛ‑ 'de 'ɩn 'je nyʋ sea' Suifʋ nɩ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke tɔ' ‑tɩ tɔɔ‑. Dɛ 'ma 'tmʋa ‑ta ɛ nɩɛ tɔ' ‑o, ɛ se sɩ nɩ‑.

8 Dɛ ‑jɛ 'ɩn nɩa "i 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "nynunmai 'je Kea bae ‑ta "o ‑ta. ‑Bo ʋʋa sea Kea bae ɛ, ʋʋ to sɩn ‑ɩ sea dɛsaʋn 'a ‑kɔ ‑pʋn" nɩ "jɛi, ʋʋ 'bo 'cɛn ke tɔ' saɩn pɛe o 'bleɛ. 9 Dɛ 'ɩn nɩa "i ‑ke 'de 'nynʋkpae' 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ juo dɩ 'ʋnpaa ka‑. Ʋʋa' dɩ 'ʋnpaasʋn 'bo ɛ nʋɛ ‑wɛe "jriɛ‑ 'bo ʋʋpʋ o 'mɩɩɛ. Ɛ se ʋʋa' "mɩɩ‑ dbasʋn o, ʋʋa' doin" podɩ o, ʋʋa' dɔ' podɩ o, ʋʋa' ‑pʋn" ‑tu" dɩ mɩ ‑je ɛ nʋ, ‑wɛe ʋʋ 'je Kea "jri 'dei nmɔɔ nɩ, ʋʋ 'bo ɩ 'wɛi ‑sɔn ‑kweeɛ', 10 'kaa dɛ ‑jɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ 'jea dɛwɔn nɩ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa' dɩ 'dɔe nʋa'. 'Nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋa pleeɛ Kea, 'kamɔ ʋʋ 'je nʋ. 11 'Nynʋkpae' jaa ʋʋa' ‑cɛ" ja ‑wɛe ʋʋ 'je ‑snii' ‑te, 'de ʋʋ 'je Kea 'a wlu doin" o po. 12 ‑Bo ɛ ‑tu" 'bo 'mɔ ‑kwlɩ" ɛ, 'ɩn se 'nynʋkpae' 'a nyʋdɛtɔɔ ‑tɩ 'wɔɔn‑ 'de Kea ‑gbu 'di. 'Ɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ 'bo "nynunmai "jru kpɔ' i ‑te. 'Ɩn nɩɛ "i ʋʋ 'je 'tɩɩn ‑te. 13 Tɔ' ‑o, Adam mɔ Kea nʋ tɛin" ‑wɛe Ɛfʋ tba 'o. 14 'De ɛ se Adam mɔ Satan poo 'srɛ i nɩ, 'nynɔkpao' mʋ Satan poo 'srɛ i, ‑wɛe ‑ʋ ‑blaa Kea 'a kɛ' wɔn. 15 'De ‑mɛ 'kamɔ 'nynɔkpao' a mu 'pʋʋa' 'jea' ka ʋ nɩa "nynuu‑ de ɛ, ʋ 'ble Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa 'a nai" ‑wɛe ʋ 'je kpɔi" ‑tee, 'de ʋ 'je "i kpʋn.

3

Kea ‑gbu ‑jeopoʋn

1 Tɔ' ‑o, ‑bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ 'je Kea ‑gbu ‑jeopoi nɩ ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, dbo 'dɔe ‑o. 2 Kea ‑gbu ‑jeopoi ‑mɔ 'ja a, ɔɔ' nyɔ tu se ‑kɔ ‑pʋn" nɩi. Ɔ 'ble 'nynɔ due', ɔ juo ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ka, ɔ nɩ tɔi" nyɔ‑. Ɔ nʋ kplɩn 'dɔe, ɔ nɩ nyiiɔ‑, ɔ nɩ nyʋ dɛ tɔɔ ka. 3 Ɔ 'bo nmɔ 'nai nɩɛ, ɔ 'bo 'cɛn 'bleɛ, 'kaa ɔ nɩ kupeeɛ' nyɔ‑. Ɔ ‑pɔn pɛe 'a blua' i, ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ 'dɔe i‑pɔɛn. 4 Ɔ juo ɔɔ' ‑gbu" 'a ‑je o po ka‑, ɔ nʋɛ ‑wɛe ɔɔ' "nynuu‑ 'je ɔ wɔn 'je ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' ni' ‑te'. 5 ‑Bo nyɔ se ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ 'a ‑je o po ka juo 'ee, ‑mɛ ka ɔ 'je Kea ‑gbu 'a ‑je o posʋn nʋ ɛ‑ ? 6 Nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea ‑gbu ‑je o po ɛ, ɔ 'bo nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn dee' 'ʋn nɩɛ. ‑Bo ɔ se 'e Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑kwle ɛ, ɔɔ muɛ ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛa', ka ‑siɔn' 'bɛɛa ɔɔ' ‑cɛi" ɛ, ‑wɛe Kea 'a 'pee ‑ɛ kpʋn a ‑siɔn' ɛ je ɔ kpʋn ‑ke. 7 Ɔ 'bo ‑kɔ 'bleɛ 'de nyʋ ‑ʋʋ sea Kea ‑gbu 'di nɩ "jri 'de ‑ke, 'de ɔɔ' 'nynɩ je dooa ‑wɛe ɔ je 'o ‑siɔn 'ɔ ‑sebeɛ 'wɔn 'kpa.

Kea ‑gbu sʋn opoʋn‑

8 Kea ‑gbu 'a sʋn opoʋn ‑wi" ‑mʋ ‑ke ɛ, ʋʋ nʋ kplɩn 'dɔe, ʋʋ 'bo mɩɩɔ 'sɔɔn 'bleɛ, ʋʋ 'bo nmɔ 'naa' ‑jei" ‑siiɛ, ʋʋ 'bo 'wɛi ‑pɔɛn ka saʋn ka‑. 9 tɔ' ‑tɩ ‑ɩ poa "jri "kpae' 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ɛ, ɩmɩ ʋʋ 'je o ‑si', 'de tɔ' 'dɔe 'ʋn. 10 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ‑bo nyʋ 'je ʋʋpʋ dbo ‑nɛ kwa ‑te' ɛ, nyʋ 'je ʋʋ ‑pʋ 'a kplɩn ja ‑gbʋn ‑o. ‑Bo ʋʋ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ ɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' dbo tu nʋ. 11 Ʋʋa' 'nynʋkpae' foo" 'sʋ 'a nʋʋkplɩn 'je "jrii nmɔ‑, ʋʋ 'bo nyʋ cɩɩɛn 'sʋ ʋʋ 'bo ipleeɛ ‑wɛe ʋʋ 'je kplɩn 'ʋn nɩ, ʋʋ kpʋʋn wlu "kpei‑ 'de dɩ ‑wee' 'ʋn. 12 Nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea ‑gbu sʋn o po ɛ, ɔ 'ble 'nynɔ due', ɔ 'bɛɛ‑ ɔɔ' "nynuu‑ o, ɔɔ' ‑gbu" 'a ‑jeopoa' "wɔin. 13 Kea ‑gbu 'a sʋn opoʋn ‑ʋʋa nʋa ʋʋa' dbo ka ‑cɔɔn' ka a, nyʋ a muɛ ʋʋpʋ 'a ni' ‑tea'. ‑Bo ʋʋa sea Sesi ‑kwlɩ" ‑tea' 'tmʋ ɛ, faʋn se ʋʋpʋ nʋi, dɛ ʋʋ ke Sesi "siaa "i ɛ, ɛɛ muɛ nʋa' ʋʋ 'je 'kpɩ 'ble.

Tɔ' ‑tɩ klaa" ‑pa' 'kwla a

14 ‑Ta 'ɩn nɩa 'sbɛ ‑nɛ 'crɩa' a, 'ma naa tɔ' i 'ɩn 'je 'de ‑ɩn o ji ‑ta 'wɩ 'sɔɔn. 15 'Kaa dɛɛ‑tɩ 'ma ja ‑ʋn 'sbɛ‑, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo 'ɩn se ‑too"‑ 'ɩn se ji ɛ, ‑wɛe ka Kea 'a 'cɛ 'jea na 'de 'kmʋnɩ Kea 'a ‑gbu" 'di ‑ɩn ‑je ɛ juo‑. Kea 'a 'cɛ ‑nʋ, ʋʋpʋ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ 'a ‑kwea ‑gbaatu‑, ‑wɛe ka ‑kwea' ‑gbaatu kpʋn a ‑gbu" i ɛ, ʋʋ 'je kan' tɔ' ‑tɩ i kpʋn ‑kli, 'de ʋʋ 'je ɩa' ‑tɩ' ‑tu". 16 tɔ' ‑tɩ klaa" ‑ɩ pa 'kwla 'de‑, ‑wɛe Kea ‑sa 'kwla a, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɩa' ‑tɩ' 'ʋn‑too'‑. Ka nyʋ 'jea nʋ ‑wɛe nyʋ 'a 'kmʋ 'jea 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ɩa tɔɔ nyʋ, dɛ‑nʋɛ' ɩ 'tmʋɛ Sesi 'a ‑tɩ' :

Ɔmɔ ‑snɛɛ nyiɔ 'ʋn, ɔmɔ Kea 'a ‑Suu po ‑tɩ' o, ‑wɛe Kea 'a "soa‑wi" 'jee‑ "jriɛ‑. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' a 'tmʋʋɛ 'de nyʋ sea' Suifʋ nɩ ‑pee. Ɔmɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' nyʋ jrʋ' 'je tɔ' 'ʋn 'de 'kmʋ ‑wee' "kpei. Ɔmɔ Kea kpa 'e jaʋn 'di, ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ 'e ɛɛ' ‑sɔn' 'ʋn.

4

Nyʋ ‑ʋʋa tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ ɛ

1 Wlu Kea 'a ‑Suu 'tmʋa 'pepe ɛ, ɛ ka, ɛ 'naa : nɔ" ‑tɩ 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" 'je nyni ɛ, nyʋ jrʋ' a muɛ Kea 'a ‑jei" naa ‑tɩ o 'bɔa' ‑wɛe dɩ ‑siɔn 'ɔ nyʋ "maa ‑sii a tɔɔa nyʋ ɛ, ʋʋ 'jɩ wɔn 'je. 2 Ɩa' ‑sii ‑tu ɛ, 'de "jridepooʋn ke sɩ 'tmʋʋn 'ʋn mɔ ɩa cɛɛn ‑wɛe ɩa wlu. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa' pɛe "cruan‑ "i, dɛ‑nʋɛ' Satan ‑tuɛ" ʋʋpʋ juo'ɩn. 3 Dɩ ʋʋa tɔɔa nyʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa ‑teɛ' nyʋ kɛ' "i ‑wɛe ʋʋ je 'nynɔ 'ble, ‑wɛe ʋʋa tba nyʋ ‑gban' 'de diidɩ jrɩ' 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Kaa Kea nʋ diidɩ ‑wee' "klein 'mɛ, ‑wɛe nyʋ 'je ɩa' Kea 'sɛ po 'de nyʋ 'jɩ di. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'de ‑ʋʋ ‑jua tɔ' ‑tɩ ɛ, ʋʋ kpʋʋn ɩ sɩn 'sɔɔn ‑wɛe ʋʋ 'je ɩa' Kea 'sɛ po. 4 Dɩ "klein Kea nʋa nmɔ "jrii, ɩa' jrɛ' se i po ka nɩ‑. ‑Bo nyɔ ɔ sea ɩa' Kea 'sɛ po ɛ, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'jɩ di, 5 dɛ‑nʋɛ' Kea 'a wlu ke ɛɛ' 'sɛpowlu mɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɩ nɩ 'pepe 'de ɩ nɩ di ka‑.

Sesi Klisɩ 'a dbonʋi ‑cɔɔn'‑

6 Dɩ 'ma 'wlʋa 'tmʋa' ‑nɩ, ɩmɩ ‑ɩn ‑je ‑aa de'di ‑wi" "i to‑. ‑Bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ‑ma muɛ Sesi Klisɩ 'a dbonʋi ‑cɔɔn' nɩa'. Kea 'a wlu ‑cɛɛn' ‑ɛ 'di ‑ɩn ‑bɛɛa' "i ‑wɛe ‑ɩn ‑tea' ‑kwlɩ" 'de ‑ma ‑jea wɔn 'pepe ɛ, ɛmɛ ‑ɩn ‑je to 'de nyʋ ‑pee. 7 'Kaa dɩ ‑ɩ sea 'e Kea 'a wlu 'di 'wlʋ ‑wɛe nyiɔpʋ a ‑sa 'o ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" 'sʋ ʋʋa 'tmʋa, ɩa' dɩ tu se 'de 'ble, ‑ɩn ‑tɛɛn ɩ o. 8 Ka ‑ɩn ‑jea nʋ ‑wɛe ‑ma 'kmʋ 'jea 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ ɛ, ɛmɛ ‑ɩn ‑je 'cɩan. ‑Bo nyɔ ɔ sea kui ‑sɔn'ɔ 'dɔe nɩa' i‑pɔn ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, 'kaa ‑mɛ se ‑tɩ' kɔn ‑gbɛin'. ‑Bo nyɔ 'cɩan Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋa' ‑wɛe ɔɔ' 'kmʋ nmɔɔ 'e Kea "jri 'dei ɛ, ɛmɛ ‑kɔn ‑tɩ' 'de dɩ ‑wee' "klein 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' Kea cɛn wlu ‑tie" ɛ 'na 'kamɔ ‑bo ‑a nʋ ɛ, ‑wɛe ɛ 'je ‑a "diwan po 'de 'kmʋ ‑nɩa ‑sɩan ke 'kmʋ ‑ɛɛ mua jia' 'di. 9 Tɔ' ‑o wlu ‑nɛ, ɛ nɩɛ tɔ' 'ʋn 'je ka ‑wɛe ɛ nɩ 'wɔɔn‑ ka. 10 Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa nʋ dbo ‑wɛe ‑aa ‑fɔn' tʋ. ‑Bo ‑aa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ‑a tba 'kmʋnɩ Kea tɔ' "i, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑wee' "klein 'a 'Pʋʋi. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋpʋ ‑a 'Pʋʋi ɛ nɩ mɔ ‑gblein'.

11 Ɩa' dɩ tu ɛ, ‑ɩn ‑tmʋ ɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jɩ nyʋ tɔɔ‑. 12 Timote, ‑ɩn ‑nɩɛ ‑kooa" i‑saan" ‑o ‑mɔ, 'kaa ‑ɩn ‑bo 'wɔn ɛ nyɔ 'bo ‑ʋn "jriɛ‑ "jru blaa. ‑Ɩn ‑juo wlu ka, ‑ɩn nʋ kplɩn 'dɔe, ‑ɩn ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ' ‑ɩn ‑te' Kea ‑kwlɩ", ‑ɩn ‑nɩ 'pepe, ‑wɛe nyʋ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je 'o ‑ma ‑kɔ 'de bla. 13 Ka ‑ma nʋa Kea 'a wlu 'dii 'bo nyʋ ‑kwea ‑wɛe ‑ma ‑sɛ' wɔ 'de ‑ma tɔɔ ɛ nyʋ ɛ, ‑ɩn kpɛ nya mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ‑ʋn ‑jɛɛ. 14 ‑Ta Kea jaa nyʋ wlu 'kwa 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe Kea ‑gbu 'a nyʋsoa ‑tea' ‑ʋn kwa "jru ɛ, ‑paan' Kea nʋa ‑ʋn "jrii 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ 'plʋ 'ʋn nʋʋɛ. 15 Dbo ‑nɛ, ‑ɩn ‑tu" ɛ "jriɛ‑ ‑ɩn ‑to 'e ‑ma ‑cɛ" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka ‑ma na ‑ma mua nya 'de nyʋ ‑wee' 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. 16 ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" 'kpa ke dɩ ‑ma tɔɔa nyʋ 'a ‑tɩ', ‑ɩn ‑ble nai" 'de ɩa' ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ‑ma muɛ ‑ma ‑cɛ" ke nyʋ ‑ʋʋa poa ‑ma wlu doin" o 'pʋʋa'.

5

Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a 'snɩ ‑tu" 'a

1 ‑Ɩn ‑bo nyɔ ‑cɔɔn' wlu 'ʋn 'wlaa, ‑ɩn ‑juo ɔɔ' ‑pee wlu ka‑ ka ‑ɩn ‑bo" nɩa. ‑Ɩn ‑juo ‑kooa" mɩɩ" 'a kpʋn ka, ka ‑ma "dei‑wi" nɩa. 2 'Nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑kpa nyʋ ‑cɔʋn' ɛ, ‑ɩn ‑juo ʋʋpʋ 'a 'ble ka, ka ‑ɩn de‑wi" nɩa. 'De 'nynʋkpae' ‑tɔe ‑mʋ ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ ʋʋpʋ wlu ‑pee ka ‑ma ‑tmʋʋa ‑ma de'di nynʋkpae' wlu ‑pee ɛ. ‑Ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'pepe nɩ 'de ɛɛ' dɛ tu 'ʋn.

3 ‑Tiɔn" nynʋkpae' ‑ʋʋ sea nyɔ 'ble ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa due' koʋn ‑gbai ‑ʋʋ ‑tea i ɛ, ‑ɩn ‑tu" ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑ɩn ‑te' ʋʋpʋ 'a ni'. 4 'Kaa ‑bo ‑tiɔn" 'nynɔ 'ble "nynuu‑ ke "nanynuu ɛ, ‑mɛ ʋʋa' "nynuu‑ tu, ʋʋ 'je kplɩn 'dɔe nʋa' 'cɩan ‑o 'de ʋʋpʋ "bli ‑gbu" ‑sɔn, ‑wɛe ka ʋʋa' 'cɛ nʋa ʋʋpʋ 'dɔe "jrii tɛin" ‑ke ɛ, 'de ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'dɔe "jrii nʋ kan' ‑ke. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ Kea 'tʋn. 5 'Nynɔkpao' ‑jʋ ‑ʋa kʋan 'mɛa ‑wɛe ‑ʋ ‑nɩa due' ‑ʋ ‑tea i, 'de ‑ʋ sea nyɔ ‑ɔ ‑jea ʋa' ‑tɩ' ‑tu" 'ble ɛ, ‑mʋ tba Kea tɔ' "i, ‑wɛe ɛ 'jʋ sʋn o po, ɛmɛ ‑tɩ ʋa bae ɛ 'de "maʋ'wɩ o 'jrʋ‑gbaowɩ 'di. 6 'Kaa ‑tiɔn" 'nynɔ ‑jʋ ‑a nʋa ʋa' ‑cɛ" 'ɛ pɛe 'a "dbu ɛ, ‑mʋ 'mɛ ‑te 'kmʋi mɛa'. 7 Dɩ ‑ɩn ‑jea ʋʋpʋ ‑kwlʋ o poo ɛ, ɩmɩ ‑nao, ‑wɛe nyʋ je ʋʋpʋ ‑tɩ' ‑pʋn" tba. 8 ‑Bo nyɔ se ɔɔ' 'wlʋaʋn ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ 'a ‑tɩ' ‑tu" ɛ, ‑mɛ ɔ 'bɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, ‑mɛ ɔ nɩɛ dɛsaʋnʋi ‑o, ɛ je nyɔ ‑ɔ sea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ‑sii.

9 'Bo ‑tiɔn" nynʋkpae' 'a ‑tɔin" ‑bo ‑ɩn ‑je 'o ‑tiɔn" 'nynɔ jrʋ' 'a 'nynɩ 'crɩ ɛ, ‑mɛ ʋa' ‑sɩn cɛn kwla ‑mɛɛo"‑ "kpei ‑tie". 10 Nyʋ juo ʋa' dɩdɔe' nʋnynɩ, ʋ ‑gbaan "nynumɩɩ", ʋ nɩ nyiiɔ‑, ʋ wɔɔ Kea 'a ‑jei" naaʋn bʋ i, ʋ po wɛe nyʋ sʋn o, ʋ nʋ dɩ 'dɔe 'a "kwli ‑wee'.

11 'Kaa 'nynʋkpae' ‑tɔe ‑ʋʋa kʋan 'mɛa a, ‑ɩn ‑bo ʋʋpʋ 'a 'nynɩ 'crɩɛ 'bo ‑tɩɔn" nynʋkpae' 'a ‑tɔin", dɛ‑nʋɛ' ‑bo ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je ʋʋa' pɛe 'a "dbu nʋ 'sʋ ɛ, ʋʋa ‑pɔn jra "tia 'a ‑kɔ i ke'wlɛ 'sʋ ʋʋ "taiɛ Klisɩ 'a ‑tɩ' "i. 12 ‑Bo ɛ nɩ kan' 'sʋ ɛ, wlu ʋʋ cɛan ‑tie" tɛin" 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ 'bɔ ɛ o 'sʋ ʋʋ kpʋʋn ɛ ʋʋa' ‑cɛ" 'pee. 13 'Bo ‑mɛ 'de, ‑bo ʋʋ se nʋʋdbo 'ble 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑teɛ ‑gbɛin" woi pleea' ‑pʋn". Ɛ se ‑mɛ 'ɛ 'sʋ nɩ‑, 'kaa ʋʋa wluɛ ‑sɔɔ ‑wɛe ʋʋa po nyʋ 'a ‑tɩ' wɔn 'ʋn ‑pluu ‑pluu. 'Kamɔ ʋʋpʋ a nʋ, ‑wɛe dɩ ‑ɩ sea 'e nyʋ 'wɔn ji ka nɩ ɛ, 'de ʋʋa 'tmʋ ɩ. 14 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn nɩɛ "i ‑tiɔn" nynʋkpae' ‑tɔe 'je jra dee "ti, ‑wɛe ʋʋ 'je "nynuu‑ 'wlʋ, 'de ʋʋ 'je ʋʋa' ‑gbu" 'a ‑tɩ' ‑tu". ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑aa tʋnyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ‑a ‑kɔ ‑pʋn" 'je, ‑wɛe ʋʋ 'je ‑a wlu saɩn ‑pee 'tmʋʋ‑. 15 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑tiɔn" 'nynɔ dee jrʋ' "tai Sesi 'a ‑tɩ' "i ‑wɛ‑ 'de‑, ‑wɛe ʋʋ bla 'o Satan 'de.

16 'Kaa 'nynɔkpao' ‑ʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑bo ‑tiɔn" nynʋkpae' nɩ 'e ʋa' 'wlʋaʋn "klu ɛ, ‑mɛ ʋmʋ ‑je ʋʋpʋ sʋn o po. Ʋ 'bo ʋʋpʋ "i "taiɛ 'bo Kea ‑gbu "jru, ‑bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ Kea ‑gbu 'beeɛ' ɛ 'je ‑tiɔn" nynʋkpae' ‑ʋʋ sea nyɔ 'ble sʋn o po.

Kea ‑gbu 'a nyʋsoa

17 Nyʋ ‑ʋʋ ‑tea' Kea ‑gbu "jru kpɔ' i ‑wɛe ‑ʋʋa poɛ ‑je o ka ‑cɔɔn' ka a, nyʋ 'e ʋʋpʋ 'a ni' ‑te' ‑o, ‑wɛe dɛ ‑ɛ ‑ke ʋʋ ‑kɔɔa "jrii ɛ, nyʋ 'e ɛ ʋʋ "nyɩ, 'de ɛ 'je ʋʋpʋ isiie‑. Nyʋ ‑a ‑tmʋa Kea 'a wlu ‑wɛe ‑ʋʋa tɔɔ ɛ nyʋ 'de ʋʋa' 'kpɩ ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ʋʋpʋ nyʋ 'je kan' nʋ mɔ ‑gblein'. 18 'Kaa wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ, kɛ 'da ka, ɛ 'naa :

Bli' ‑ɛɛ sʋʋan ‑ma ko ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ "wɔin kpʋn ɛ.

‑Wɛe ɛ 'da ka ke'wlɛ :

Dɛ ‑ɛ ‑ke dbonʋi ‑kɔɔa' "i ɛ, ɛmɛ ɔ 'e 'je.

19 Timote, ‑bo nyɔ nɩɛ "i ɔ 'je Kea ‑gbu 'a nyɔsoa due' ‑tɩ' "kpei ‑tuu" ɛ, ‑ɩn ‑bo ɛ 'wɔɔɛn‑, ‑bo ɛ se 'e nyʋ 'sɔɔn ke taan 'wɔn ji ɛ. 20 ‑Bo nyɔ nɩ 'e ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ɔ nʋ dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑cɛ' ɔ "bli 'bo nyʋ ‑kwea ‑wɛe faʋn 'je nyʋ ‑jʋ ‑sia 'o nʋ ‑ke. 21 Dɛ ‑ɛɛ ‑cɩɛ 'ma cria 'de ‑ʋn ‑pee ‑ta, ɛ nɩ 'bo Kea ke Sesi Klisɩ ke Kea 'a "soa‑wi" ɛ ‑teea kpɔi" "juɔi ‑o : ‑ɩn ‑je ɩa' wlu tu wɔn. ‑Bo ‑ma sea kan' nʋ ɛ, ‑ɩn nʋɛ 'de "isrɛa' 'ʋn, ‑ɩn ‑bo nyʋ 'mii 'craa. 22 ‑Ɩn ‑bo "kpei crɩɩɛ 'sʋ ‑ɩn ‑bo nyɔ kwa "jru ‑teɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑bo ɔ dbo kwa ‑teɛ, 'de nyʋ jrʋ' 'a dɩsaɩn ʋʋ nʋa ɩa' ‑kao je ‑ʋn 'ʋn ‑craa‑. Ka ‑ma ‑tu"a ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑ɩn ‑tu" kan' ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'pepe nɩ‑.

23 Ka ‑maa' 'wlʋa 'blʋɔ ‑mɔ kaan 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑bo "ni 'a 'sʋ 'naa, 'de ‑ma ‑kuo" ‑ɛ sea nma" ka nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑na nmɔ mɩ"mɩ" ‑ke.

24 Nyʋ jrʋ' 'a dɩsaɩn ʋʋ nʋa nɔ" ‑tɩ nyʋ 'jɩ juo ɛ, ‑mɛ ɩ poɛ "jri "kpae' sese, 'de nyʋ jrʋ' 'a dɩsaɩn pa 'kwla, nɔ" ‑tɩ nyʋ 'jɩ juo ɛ, ‑mɛ nɔ" ‑si'. 25 'Kamɔ kplɩn 'dɔe nʋa' foo" 'sʋ nɩ ‑ke, ‑bo nyʋ jrʋ' nʋ ɩ ɛ, ɩa poɛ "jri "kpae' ‑wɛe nyʋ a juɩ, 'de ‑bo 'jrʋ nʋ ɩ ɛ, ʋʋ nʋɩ' wɔɔ‑, 'kaa ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je 'kwla pa.

6

Kʋɔnpʋ‑ ‑te' ʋʋa' 'bleʋn 'a ni'

1 Nyʋ "klein nyʋ 'blea kʋɔn 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je ʋʋa' 'bleʋn‑wi" dɛ 'ʋn, ʋʋ ‑te' ʋʋpʋ 'a ni', ‑wɛe nyɔ jrɔ' je Kea 'a 'nynɩ ke ɛɛ' wlu ‑aa tɔɔa nyʋ dooa‑. 2 'De kʋɔnpʋ‑ ‑jʋ ‑ʋʋa 'bleʋn a naa Kea 'a ‑jei" ɛ, ʋʋ ‑te' ʋʋpʋ 'a ni'. Dɛ ʋʋa' 'bleʋn nɩa ʋʋpʋ 'a de'di ‑wi" 'de Sesi 'ʋn ɛ, ɛ 'bo ɛ nʋɛ ‑wɛe ʋʋ 'bo ʋʋa' wɔn 'je ‑tɩ 'bɔɛ. Ʋʋ 'bo ʋʋa' dbo 'plʋ 'ʋn nʋʋɛ, 'kaa ‑jɛ ʋʋa' 'bleʋn ‑wi" ‑mʋ nɩa Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wɛe Kea kma ʋʋpʋ 'a ‑tɩ', 'de ʋʋa nʋa ba 'dɔe "jrii ɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'je ʋʋpʋ "juɔi nʋʋ 'de ʋʋa' 'kpɩ ‑wee' "klein 'ʋn.

Nyʋ ‑a tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ

Dɩ ‑ɩn ‑jea nyʋ tɔɔ‑, ‑wɛe ‑ɩa ‑cɩɛ ‑ɩn ‑jea cri 'de ʋʋ ‑pee, ɩmɩ ‑nao. 3 ‑Bo nyɔ ɔ sea nyʋ dɩ jrɩ' tɔɔ‑ 'bo ‑mɛ 'de ‑wɛe ɔ se ɛ "i nɩ ɔ 'je ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a wlu ‑ɩ ‑nɩa tɔ' ‑tɩ doin" o po, 'de ɔɔ' tɔɔ nyʋ Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ ‑cɛɛn' ɛ, 4 ‑mɛ ‑cɛi" 'bɛɛa' ‑ji" 'de ɔ 'ʋn, ɔ se dɛ jrɛ' juo‑. Ba o ‑tooa' o, dɩ ‑ɩ sea ‑tɩ' kɔn 'ɔ 'tmʋa' o, ɩmɩ ‑ɩa "dia ɔɔ 'je. 'Bo wlu ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei 'bomɔ nyʋ ‑ʋʋa poa ɔɔ' wlu doin" o a tba ‑wɛe ʋʋa nʋ ba ‑kwlɛn o, 'de ʋʋa' 'sʋ a dooa ba 'a 'nynɩ 'de ʋʋa naa ba tɔ' saʋn "kpei‑. 5 Nyʋ ‑ʋʋa tɔ' nynia "jrii ‑wɛe ‑ʋʋ sea tɔ' ‑tɩ juo ɛ, ba o ‑tooa' ‑ɩ sea bʋ 'ble ɛ, ɩa' 'sʋ ʋʋa ‑pɔn i. ‑Bo ʋʋmʋ a sea 'je ɛ, ʋʋ 'na ‑mɛ Kea 'a ‑jei" naa' ‑mɛ "wliiɛ‑ i ‑pɔndɛ ‑o.

6 ‑Bo dɛ ‑ɩn blea ɛ 'bɛɛ ‑ʋn jri 'de i ɛ, mɛ Kea 'a ‑jei" naa' nɩɛ "wliiɛ‑ 'blea' 'a "ni 'a "jru ‑o ‑cɛɛn. 7 ‑Ta ‑aa ‑wlʋa' ‑a se dɛ jrɛ' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ja. ‑Bo ‑aa sea 'nɔ 'kmʋ "kpei 'wlʋ ‑ke ɛ, ‑a ‑ke dɛ jrɛ' se mui. 8 ‑Bo ‑aa sea dɛ 'je ‑aa sea di, ‑wɛe ‑aa sea dɛ 'je ‑aa sea 'ʋnpaa, ‑mɛ dɛ ‑nao. 9 'Kaa nyʋ ‑jʋ ‑ʋʋa ‑pɔn "wliiɛ‑ 'blea 'a 'sʋ i, ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa' ‑kwle dɛsaʋn nʋ ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' "wliiɛ‑ ɛ pooa ʋʋpʋ pɛe "i, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' 'tʋn nʋdɩ 'ble ʋʋpʋ kʋɔn 'ʋn. 'De "wliiɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa nʋɛ kpɛɛn' dɩ ‑tuu"‑tuu ‑cɩɛi" i. Ɩa' dɩ tu mɩ ‑a muɛ nʋa' ‑wɛe ʋʋa' 'kmʋ 'je i sɔn‑, 'de ʋʋ 'je "ma, 10 dɛ‑nʋɛ' 'wɛi 'a 'tʋn a poɛ dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu 'a 'sɩn 'de nyiɔ 'ʋn. Nyʋ jrʋ' ɛɛ' dɛ tu nɩa 'e pɛe o ‑wɛe ɛ ‑sia' ‑jei" ɛ, ʋʋ 'bɔ Sesi 'a ‑tɩ' o, ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ 'kpa "nmianyʋ‑.

Pɔo a ‑tuɛ" Timote 'snɩ

11 'Kaa ‑mɔ Timote, ‑ɩn ‑nɩɛ Kea 'a nyɔ ‑o, ‑ɩn ‑tɛɛn dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ kɩɩn. ‑Ɩn ‑pɔn "isrɛa' i, ‑ɩn ‑si' Kea o, ‑ɩn ‑te' ɛ ‑kwlɩ". ‑Ɩn ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ', ‑ɩn ‑bɛɛ' pɛe "wɔin, ‑ɩn ‑nɩ kupeeɛ' nyɔ. 12 ‑Ɩn ‑fɔn' tʋ ka ‑cɔɔn' ka 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. ‑Ɩn ‑kpʋʋn 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble sɩn 'sɔɔn, ɛmɛ ‑ɛɛ 'daa' Kea 'da ‑ʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn ‑ɩn cɛn wlu ‑tie" 'dɔe 'ʋn 'bo nyʋ ‑tuu"‑tuu "juɔi. 13 Timote, wlu 'ma 'tmʋa ‑ʋn ‑ta, ɛ nɩ 'bo Kea ke Sesi Klisɩ "juɔi ‑o. Kea ‑nɛ, dɩ ‑wee' "klein 'a 'kmʋnɩa' nɩɛ 'de ɛ 'kwa. 'De Sesi Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se tɔ' ‑tɩ 'tmʋa' plee 'de ‑gbʋa'na Ponsɩ Pilatɩ ‑pee. 14 ‑Ɩn ‑je ɛɛ' wlu tu wɔn ‑ɩn ‑tu" ɛɛ' ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɩn je ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑. Nyɔ 'bo ‑ʋn "bli ‑ceɛ mamaʋ 'sʋ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'je de ji. 15 Nɔ" ‑ɛ 'di Sesi 'jea ji ɛ, 'diwɔnmɔ Kea mɛ ‑tu" ɛɛ' nɔ" tu ‑wɛe ‑ɛ ‑je ɔ 'kwla ‑sa. Kea mɛ ‑nɩ 'beɔ‑wi" 'a 'Beɔ, ɛmɛ ‑nɩ tʋ"bo ‑wi" 'a Tʋ"bo. 16 Ɛɛ' 'sʋ ‑se' 'mɛ‑ta 'ble. Ɛ "tiɛ 'e ‑sɔn' 'ʋn, ɛɛ' ‑sɔn' tu ɛ, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e ɛ ‑pʋn" 'kpa. Nyɔ jrɔ' se ɛ "jriɛ‑ 'jee‑ due', 'de nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. Ɛmɛ ‑ble 'beɔdɛ ke 'nynɩ 'wlʋa' ke "ikmaa' jeejee. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ.

"Wliiɛjeʋn 'a fɛn' ‑saawlu

17 Nyʋ ‑blea "wliiɛ‑ 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋ ‑pʋ "wliiɛ‑ se ‑kwlɩ" ‑te' ka nɩ‑. Ʋʋ 'bo ʋʋa' ‑cɛi" 'beeɛ, ʋʋ 'bo "wliiɛ‑ tɔ' "itbaa, 'kaa ʋʋ ‑te' Kea ‑kwlɩ" ka‑, dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ɛ ‑nyɩ" nyʋ dɩ ‑wee' "klein, ‑wɛe ɩ 'je nyʋ 'a 'mʋa‑ 'ble. 18 ‑Ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ 'je dɩ 'dɔe nʋa 'a jeʋn nɩ‑. Ʋʋ ‑sa dɛ kwai, dɩ ʋʋ 'blea ʋʋ ke nyʋ ‑gblɩ' 'ʋn. 19 ‑Bo ʋʋa sea kan' nʋ ɛ, Kea a muɛ ʋʋpʋ "diwan poa' 'de nya, ‑mɛ ʋʋa 'kɩɩɛn ʋʋa' "wliiɛ‑ "jrui 'de jaʋn 'di, ‑mɛ ʋʋ tba ‑ta ‑cɔɔn' tɔ' ‑wɛe ʋʋ 'je 'kmʋnɩa' sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble sɩn 'sɔɔn kpʋʋn‑.

20 Timote 'ma "ju, dɛ Kea ‑tea' ‑ʋn kwa a, ‑ɩn ‑tu" ɛɛ' ‑tɩ' ka ‑cɔɔn' ka. ‑Ɩn ‑ke nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa' ba o ‑seea' i. Wlu ʋʋa 'tmʋa ɩ se 'de 'ble, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je nyʋ 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'dɔe "jrii nʋ. 21 Ʋʋa 'daa‑ ba o ‑tooa' ‑mɛ dɛ "i jua', 'kaa ɛ se dɛ "i jua' ‑cɛɛn' nɩ‑. Ɛmɛ nyʋ jrʋ' bla 'o 'de, ‑wɛe ʋʋ ‑sa Kea tɔ' "i.

Kea po nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑ɩn ‑tea i "diwan !

2 Timote

1

2

3

4

'Sbɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ Pɔo pooa

Timote

‑jei" ɛ

1

'Jewlu

1 'Mɔ Pɔo, 'ɩn nɩɛ Sesi Klisɩ 'a dboi ‑o 'de Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'ʋn. 'Kmʋnɩa' ɛ "sia 'nynɩ ‑wɛe ‑bo ‑a ‑ke Sesi "sii‑ "i 'de ‑a ‑jea 'je ɛ, ɛmɛ ɛ nɩ "i ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ɩn 'je 'tmʋ. 2 ‑Mɔ Timote, ‑ɔ ‑nɩa 'ma ‑tɩ' kmaju ɛ, ‑mɔ 'ma ja 'sbɛ‑.

‑A "Bo Kea ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po ‑ʋn "diwan, ɛ 'je ‑ma wɛe‑ 'je, 'de ‑ma pɛe 'je blu.

Pɔo a poɛ Kea 'sɛ‑ ‑wɛe ɔɔ kuu Timote 'a dɩ i

3 Kea ‑a "bo ‑wi" nʋʋa "juɔi tɛin" ɛ, 'ma po ɛ 'sɛ‑, ɛmɛ 'ma nʋʋ "juɔi ‑ke 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑bo 'ma sea Kea "juɔi nʋʋ ɛ, 'ma pɛe se inyna‑. 'De "Maʋwɩ o, 'jrʋ‑gbaowɩ 'di o, 'ma poɛ ‑ma ‑tɩ' ‑kwlʋ o jeejee, 'de 'ma baewlu 'di 'ma poɛ Kea 'sɛ‑ 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn. 4 ‑Ta ‑ɩn ‑ke 'ma cɛɛan "i ‑wɛe ‑ma ‑fɩan" a, ‑bo 'ɩn po 'o 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o 'sʋ ɛ, 'ɩn ‑nɩɛi" ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je 'jee‑ ‑wɛe 'ɩn 'di 'je wɔn nmɔ‑. 5 Ka ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' sea "jridepooa' ‑sɔn nɩ ɛ, ɛɛ' ‑tɩ' se 'ʋn o"mae'‑. Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑ɛ ‑nɩa 'e ‑ɩn ‑na" Loisɩ ke ‑ɩn de Enisɩ 'ʋn tɛin" ɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ, ɛɛ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' tu mɛ ‑ti" 'de ‑ɩn 'ʋn ‑ke. 6 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma poo ‑ʋn ɛɛ' ‑tɩ' ‑kwlʋ o ‑wɛe ‑paan' 'ɩn ‑tea' ‑ʋn kwa "jru ‑wɛe Kea nʋa ‑ʋn "jrii ɛ, 'de ‑ɩn ‑je nɛ "kpei nɩ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, 7 dɛ‑nʋɛ' Kea "nyɩ ‑aʋn ɛɛ' ‑Suu 'mɛ ‑wɛe ‑a ‑je nɛ "kpei nɩ‑. Ɛ se ‑aʋn ɛɛ' ‑Suu "nyɩ ‑wɛe ‑a ‑je "kpei 'mɛ. Ɛɛ' ‑Suu tu mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑ble 'kpɩ 'de ‑a ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ', ‑wɛe ‑a ‑juo ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ka.

8 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑bo ‑ma sea Tʋ"bo 'a ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, ‑tɩn' 'bo ‑ʋn ‑nʋʋɛ. 'De dɛ 'mɔ nɩa ‑kaso 'di 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛɛ' ‑tɩn' 'bo ‑ʋn ‑nʋʋɛ ‑ke. 'Kpɩ ‑jɩ Kea "nyɩa ‑ʋn ɛ, ‑ɩn ‑duo" ‑mɩ 'ʋn ka‑ ‑wɛe ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je ‑pɔia" ‑tɩ 'a 'kle 'je. 9 Kea ‑nɛ, ɛmɛ ‑pʋʋ' ‑aʋn, ɛmɛ ‑da ‑aʋn ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' 'cɛ nɩ‑. Ɛ se 'de ‑aa nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑, 'kaa ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑te' ɛ sese ‑wɛe ‑ɛ nʋ ‑aʋn 'saaʋn "jrii. 'De Sesi Klisɩ 'ʋn mɔ ɛ cɛɛn ‑wɛe ɛ nʋ ‑aʋn ɛɛ' 'saaʋn tu "jrii, ‑mɛ 'kmʋ se nʋʋɛ ke. 10 ‑Ta ‑aa 'Pʋʋi Sesi Klisɩ jiia, 'bomɔ ɛɛ' 'saaʋn tu poo "jri "kpae' 'de ‑a ‑pee. Sesi Klisɩ mɔ ‑kpa' tʋ 'a "jru 'bo 'mɛa' "kpei. Ɔmɔ ‑ja ‑pɔia" ‑tɩ ‑kwlɔi. Ɩa' ‑pɔia" ‑tɩ tu mɩ ‑nɩ 'kmʋnɩa' ‑ɛ sea ‑kwɛ ‑ta 'ble ke ku dee ‑ɛ sea 'mɛ‑ta 'ble ‑aa mua 'jea' ke‑. 11 ‑Pɔia" ‑tɩ ‑nɩ ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ' 'ɩn ‑teeɛ 'o ‑wɛe 'ɩn dbooɛ‑ 'de 'ɩn 'jɩ 'tmʋ ‑wɛe 'ɩn 'jɩ nyʋ tɔɔ‑. 12 'De ɩa' ‑tɩ' 'ʋn mɔ 'ma 'jee‑ 'kle 'de ‑sɩanwɩ 'di. 'Kaa ɛ se 'ma ‑tɩn' 'ble, dɛ‑nʋɛ' "ju ‑ɔɔ ‑tɩ' 'mɔ 'jea tɔ' 'ʋn ɛ, 'ɩn juuɔ'. 'Ɩn 'je kan' 'mɛ dbo ɔ ‑tea' 'ʋn kwa a, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ ifuo mamaʋ 'sʋ ɔɔ' ‑nɛ 'wɩ 'je 'o nyʋ "jru nɩ‑.

13 Tɔ' ‑tɩ 'a wlu 'ɩn 'tmʋa ‑ʋn ɛ, ɩmɩ ‑ɩn ‑je ja ‑gbʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'o 'de bla. ‑Bo ‑a ‑ke Sesi Klisɩ "sii‑ "i ɛ, ‑mɛ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑ɩ ‑wlʋa 'de ɔ 'ʋn ɛ, ɩmɩ ‑ɩn ‑je "klii‑. 14 Dɩ Kea ‑tea' ‑ʋn kwa nɩɛ dɛwɔn, ‑ɩn ‑tu" ɩa' ‑tɩ'. Kea 'a ‑Suu ‑ɛ ‑tia" 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ mu ‑ʋn sʋn o poa'.

Pɔo 'a ‑tɩ' ‑tu" ‑tɩ

15 Ka 'ɩn nɩa 'e 'kle 'di ‑wɛe nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e Asiblʋa "kpei ʋʋ 'bɔa 'ma ‑tɩ' o ɛ, ‑ɩn ‑wɔɩn'. Fisɛlɩ ke Emosɛnɩ nɩ 'e ʋʋpʋ "klu 'mɛ ‑ke. 16 Onesifɔɔ ‑mɔ ɛ, 'ɩn nɩɛ "i Kea 'je ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ 'a wɛe 'je, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔ ‑tu" 'ʋn ‑tɩ' ‑kwlɩ' i tɛin" kpɛ ‑tuu"‑tuu. Dɛ "cɩn nɩa 'ʋn sɩn' 'nɔ ‑kaso 'di ɛ, ɛɛ' ‑tɩn' se ɔ nʋ. 17 ‑Ta ɔ jia ‑ta Rɔmʋ ɛ, ɔ ‑pɔn 'mii 'de nai" 'blea' 'ʋn mamaʋ 'sʋ ɔ je 'ʋn 'je. 18 'Ɩn nɩɛ "i Tʋ"bo 'je ɔɔ' wɛe 'je ‑wɛe ɛ 'je ɔ 'saaʋn "jrii nʋ 'pee 'jewɩ o. ‑Ma ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'mɛ 'pepe ‑ta 'ɩn nɩa 'bo Efɛsɩ ɛ, ɔ nʋɛ 'ʋn 'dɔe "jrii kpɛ ‑tuu"‑tuu.

2

‑Ɩn ‑bo 'kle pleeɛ

1 'Ma "ju, ‑mɔ 'ja a, ‑jɛ Sesi Klisɩ nʋa ‑ʋn 'saaʋn "jrii ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn. 2 Dɩ "klein ‑ɩn ‑wɔan 'de 'ʋn 'wɔn ‑wɛe nyʋ ‑tuu"‑tuu poa ‑tɩ' o ɛ, nyʋ ‑nɩa ‑kwlɩ" ‑te' ka, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea ɩa' nyʋ tɔɔa' 'bɛɛ‑ ɛ, ʋʋpʋ ‑ɩn ‑jɩ kwa ‑te'.

3 ‑Mɔ ‑ke ɛ, ‑bo ‑ma sea 'kle 'je ‑wɛe ‑ma sea sea a, ‑ɩn ‑wɔɔn' 'o ka 'mɔ nɩa. ‑Ɩn ‑nɩɛ Sesi Klisɩ 'a "soai ‑o, ‑ɩn ‑bo wlu fai" pooɛ‑. 4 Nyɔ ‑ɔ ‑nɩa "soa 'ʋn ɛ, ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ 'je 'e ɔɔ' "jrukpɔ' i ‑tei "jri 'dei nmɔɔ ɛ, ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je "soadbo ke ‑kwlɔdbo nʋa' 'blee‑. 5 'De nyɔ ‑ɔɔ plea ‑wɛe ‑ɔ ‑ke nyʋ a ‑tooa' i ɛ, ‑bo ɔ nɩɛ "i ɔ 'je plea 'a "jru kpa a, ‑mɛ ka nyʋ "sia 'nynɩ, 'kamɔ ɔ 'je ple ‑wɛe ɔ 'je ‑kei" 'je. 6 'De ‑tiiɔnʋi ‑mɔ ke'wlɛ ɛ, ɔ 'je sʋn ikuu ‑o ‑kli ɔ 'je dbo nʋ, ‑mɛ ‑bo ɔɔ sea ɔɔ' dbo 'a "i‑saajɔ di ɛ, ɛ nmɔ "jrii. 7 Nyʋ 'a kpɛ taan ‑nʋ, dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑nɛɛ tɔ' "kpei ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɛ 'mii 'wɔn. Tʋ"bo a muɛ ‑ʋn tɔ'di poa', ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'e ɩ ‑wee' "klein 'dei 'wɔn.

8 ‑Ɩn po Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o, ɔmɔ ‑wlʋ 'e Davidɩ 'a "ji 'di ‑wɛe ‑ɔ ‑sɔn "kunyɩɔ'. ‑Pɔia" ‑tɩ 'ma 'tmʋa, 'kamɔ ɩ 'da. 9 'De dɛ 'ma 'tmʋa ‑pɔia" ‑tɩ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe 'ma 'je 'kle, ‑wɛe 'ɩn mu mamaʋ 'sʋ nyʋ po 'ʋn "cɩn sʋn', ka nyʋ a poa "ku 'dbai "cɩn sʋn' ɛ. 'Kaa Kea 'a wlu ‑mɛ se "cɩn di nɩ‑, nyʋ a 'tmʋʋɛ' jeejee. 10 Nyʋ Kea 'da ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea 'pʋa ‑nɩa 'e Sesi Klisɩ 'ʋn ke ɛɛ' 'beɔ dɛ 'je 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'ɩn 'wɔɔn‑ 'kle 'a "kwli ‑wee' mɛ 'de pɛe i kua' 'ʋn.

11 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ nɩɛ tɔ', ɛ 'naa :

‑Bo ɔ ke ‑a ‑to 'e ‑aa 'kmʋ ‑tadue ɛ, ‑mɛ ɔ ke ‑aa muɛ 'kmʋnɩa' ‑tadue ‑ke.

12 ‑Bo ‑a ‑ble nai" 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ ke ‑aa muɛ 'nynɩ i 'wlʋʋa' ‑ke. 'De ‑bo ‑a ‑na ‑a se ɔ juo ɛ, ɔmɔ ɔ muɛ nʋa' ɔ se ‑a ‑juo ‑ke.

13 ‑Bo ‑apʋ mɔ 'ɔ kpʋn wlu "kpei ɛ, ɔmɔ ɔ kpʋɛn wlu "kpei‑, dɛ‑nʋɛ' ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa wɔn ‑sa.

Dbonʋi ‑ɔɔ 'blei a po ɔ ‑tɩ' o ɛ

14 Dɩ ‑nɩ, ‑bo ‑ma sɩ nyʋ kwa ‑te' ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑poo ʋʋpʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o, ‑wɛe wlu ‑ɩ sea 'de 'ble ɛ, ʋʋ 'bo ɩ "kpei ‑ceɛ. Ɩa' wlu tu ɛ, nyʋ ‑ʋʋa po ɩ doin" o ɛ, ʋʋpʋ ɩa wa 'kpɩ "i 'de ‑ʋʋa ‑wlʋ 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑ma". Dɩ ‑ɩa ‑cɩɛ ‑ɩn ‑jea cri 'de ʋʋ ‑pee 'bo Kea "juɔi, ɩmɩ ‑nao. 15 ‑Ɩn ‑kpʋʋn ‑ma ‑cɛ" i ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑tɩ' o po ka nɩ 'de Kea "jri 'de. Dɛ jrɛ' 'bo ‑ʋn ‑tɩn' "i 'dbaa 'de ‑ma dbo nʋsʋn 'ʋn, ‑ɩn ‑tɔɔ nyʋ tɔ' ‑tɩ 'a wlu 'de "isrɛa' 'ʋn. 16 ‑Ɩn ‑tɛɛn nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa' ba o kɩɩn. Wlu ʋʋa 'tmʋa ɩ nɩɛ wlu ‑gbai" ‑o, ɩ se 'de 'ble ‑wɛe ɩa tɛɛn nyʋ Kea o. 17 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ka ‑sʋnkpaiɛ nɩa ‑wɛe ɛɛ dia nyʋ 'a ‑sɩɩɛn' 'de ɛɛ' ‑cuo" tu 'a 'bɔa' nɩa 'kle ɛ, 'kamɔ ʋʋa' wlu nɩ‑. 'De ʋʋa' nyʋ tu "klu mɔ Imene ke Filɛtɩ nɩ‑. 18 Ʋʋ 'wlʋ 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" 'mɛ ‑wɛe ʋʋa nʋɛ 'de nyʋ jrʋ' a 'bɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, dɛ‑nʋɛ' dɛ ʋʋa 'tmʋa ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'na "kunyɩɔ' sɔn‑tɩ ‑a mua jia' a, 'wlʋ 'o ‑jei" ‑wɛ‑ 'bode. 19 'Kaa Kea 'a nyʋ dɛtɔɔsʋn se kan' nɩ, ɛ ‑kɔ' ‑gbu" 'a ‑gban ‑jɛ ‑teea ‑mɛ nɩɛ ‑sisi' ke. Wlu ‑crɩɩa' 'bo ɛ ‑kwlɩ" ɛ, ɛ ka : Tʋ"bo juo ɛɛ' 'cɛ 'mɛ 'de nyʋ "klu, 'de nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑nɩɛ Tʋ"bo 'a nyɔ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ke dɛsaʋn 'je i ‑seea' ‑o.

20 ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'de ‑gbu" klaa" 'di ɛ, "tiedɩ 'a kpɛ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e, 'sanitieɩ ke 'wɛitieɩ 'a 'sʋ se 'e nɩ‑, tutieɩ ke mɛtieɩ nɩ 'e 'mɛ ‑ke. Jrɩ' ‑nɩ 'e nyɔ 'ɔ po "kpae' flɛ‑, jrɩ' ‑nɩ 'e nyɔ ɔ po "kpae' 'wɩ "o 'wɩ ‑wɛe ‑ɩ ‑bɛɛ' ‑ɩ ‑je ‑flɛn" kpʋn.

21 Dɛsaʋn ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ma 'tmʋa ‑bo nyɔ tɛɛn ɛ o ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ "tieɩ ‑jɩ ‑nɩa 'o bae' kpa ka nɩa', dɛ‑nʋɛ' ɔ ‑te ɔɔ' jei 'a ‑tea'. Ɔ 'bleɛ nʋʋdbo 'de ɔ 'kwa ‑wɛe ɔ ‑te dɩ 'dɔe nʋa 'a kein "ke.

22 ‑Ɩn ‑bo ‑koa" i‑saan" 'a 'tʋn nʋ‑tɩ o 'kpaa a. Dɛ ‑ɩn ‑jea i ‑pɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "isrɛa' o, Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' o, pɛe 'a blua' o, ɛ ke nyʋ ‑ʋʋa ‑gbɛɛa' Tʋ"bo 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn ke‑. 23 Dɩ ‑ɩ sea 'de 'ble ɛ, ‑ɩn ‑fuun ɩa' dɩ tu nya. ‑Ɩn ‑je kan' 'mɛ ɩa' dɩ tu 'a se ‑cɛa' "jru "kpei‑ po. 24 Nyɔ ‑ɔɔ nʋa Kea 'a dbo ‑mɔ ke nyʋ 'bo ‑ceɛ', dɛ ‑jɛ ɔ 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'je 'di wɔn nmɔ 'de nyʋ ‑wee' ‑pee ‑wɛe ɔ 'je nyʋ dɛ tɔɔ ka juo, 'de ɔ 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑. 25 Nyʋ ‑ʋʋa ‑tea' ɔɔ' wlu ‑tɩ' ‑kɔ woi ɛ, ɔ ‑sa ʋʋpʋ kplɩn 'kwa i 'de ku peeɛ 'ʋn. ‑Bo ɔɔ sea kan' nʋ ‑mɛ ɔ tba Kea tɔ' "i. Kea 'beeɛ' ɛ 'je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ 'je kplɩn fai" poo‑, 'de ʋʋ 'je tɔ' ‑tɩ juo‑. 26 Ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ka ʋʋ ‑sia' ‑jei" ɛ, 'je ɛ juo‑, ‑wɛe ʋʋ 'je 'e ‑siɔn 'ɔ ‑sebeɛ 'di 'wlʋ. ‑Siɔn 'ɔ ‑sebeɛ mɛ ‑ɛ ‑kpʋn ʋʋpʋ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa 'je ɔ wɔn, ‑wɛe ʋʋa nʋ ɔɔ' 'tʋn nʋ‑tɩ.

3

De'bɔɔ ‑sɔn 'ɔ juo'ɩn

1 ‑Ma ‑jee', de 'bɔɔ ‑sɔn 'di ɛ, nɔ" saɩn ‑a mu 'e nyʋ "jru nɩa'. 2 Nyiɔpʋ a muɛ ʋʋa' 'sʋ 'a 'dɔe i ‑pɔan', ʋʋa muɛ 'wɛi 'a ‑tɩ' kmaa', ʋʋa muɛ ʋʋa' ‑cɛ" wɔn kua', ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛi" 'bɛɛ‑. Ʋʋa muɛ Kea 'a 'nynɩ dooa', ʋʋ se ʋʋ "bo ‑wi" wɔn 'jei, ‑bo nyɔ nʋ ʋʋpʋ 'dɔe "jrii ɛ, ʋʋ se ɔ 'sɛ poi, ʋʋ se kpɔi" ‑teedɩ 'a ni' ‑te' i, 3 ʋʋa muɛ nyʋ sɩ‑tɩ "kpei bla 'a, ʋʋ se ʋʋpʋ 'a ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛi, ʋʋa muɛ nyʋ wɔn "kpei‑ kmaa' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ ‑cruun" "jrii nʋ, ʋʋa muɛ dɩ 'dɔe 'ʋn 'nyɛa'. 4 Ʋʋa muɛ nyʋ ‑tɩ' "kpei 'nɩɩa' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ bʋ 'de ‑sa. Ʋʋa muɛ "jru kua' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' 'tʋn nʋ‑tɩ nʋ. ‑Cɛi" 'bɛɛa' a muɛ 'de ʋʋpʋ 'ʋn "jia', ʋʋa muɛ ʋʋa' 'tʋn nʋdɩ 'a ‑tɩ' kmaa' ɛ 'je Kea ‑sii. 5 Ʋʋa muɛ Kea ‑kwlɩ" ‑teʋn 'a kplɩn nʋa', 'kaa "ikmaa' ‑ɛ ‑wlʋa 'e Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn se 'e ʋʋpʋ 'a 'kmʋ 'ʋn nɩi. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ ke ‑ɩn ‑seea' i. 6 Nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'e ʋʋpʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa ‑pɔn 'e 'nynʋkpae' ‑ʋʋ sea 'diikuu o ‑gbi" 'dii, 'de ‑ʋʋa ‑blee' ʋʋpʋ wɛ‑ɛ" o, ‑wɛe ʋʋ 'je 'o ʋʋpʋ 'a wlu 'de bla. Ʋʋa' 'nynʋkpae' tu ɛ, ʋʋ nɩɛ "i ʋʋ 'je wlu dee 'wɔn jeejee. Dɛsaʋn nʋa' 'bleɛ ʋʋpʋ kʋɔn 'ʋn, ʋʋ nɩɛ "i nyʋ 'e ʋʋpʋ 'snɩ ‑tu" jeejee. Ʋʋa' 'tʋnnʋ dɩ mɩ ‑ɩa po ʋʋpʋ ‑je o. 7 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ʋʋa 'cɩan dɩ 'mɛ ‑cɩan ‑cɩaɩn"‑, 'kaa ʋʋ se tɔ' ‑tɩ juo due'. 8-9 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa ‑teɛ tɔ' ‑tɩ ‑tɩ' ‑kɔ woi, ʋʋ se ɛ "i nɩ ʋʋ 'jɩ 'wɔɔn‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' tɔ' nyniɛ "jrii, ‑wɛe ʋʋa' 'wɔn 'e dɩ ‑wee' 'dei 'bode. Ʋʋ se Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'bɛɛ‑. 'Kaa ʋʋ se ‑ta ‑tɔɔn' nynii, dɛ‑nʋɛ' ka ʋʋa' nyʋ dɛtɔɔsʋn sea 'de bla ka nɩ ɛ, nyʋ ‑wee' a muɛ kan' 'jea', 'kamɔ Sanɛsɩ ke Sambrɛsɩ ‑te' Moisɩ 'a wlu ‑tɩ' ‑kɔ woi tɛin".

'Snɩ ‑tu" wlu

10 'De ‑mɔ ɛ, Timote, dɩ 'ɩn tɔɔa ‑ʋn ɛ, ‑ɩn ‑juɩ'. ‑Ɩn ‑je 'ma nasʋn 'mɛ. Dɛ 'ɩn nɩa "i 'ɩn 'jea nʋ 'de 'ma 'kmʋ 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑juɛ'. ‑Ɩn sie 'ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, 'ma pɛe "wɔin 'bɛɛa' o, 'ma nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' "jriɛ‑ o 'mɛ, ɛ ke 'ma nai" 'blea' ke‑. 11 ‑Ta nyiɔpʋ a ‑tuu" 'a 'ʋn 'kle, ‑wɛe 'ɩn 'jea 'ma ‑cɛ" wɔn ɛ, ‑ɩn ‑je ɛɛ' ‑ta 'mɛ. Dɩ "klein nyʋ nʋa 'ʋn "jrii 'bo Antiɔsɩ ke Ikɔnɩ ke Litrɩ ɛ, ‑ɩn ‑juɩ', 'kle 'a kpɛ ‑jɛwɛ‑ 'ɩn se 'ʋn jii ɛ‑ ? 'Kaa Tʋ"bo mɔ ‑sie 'ʋn o 'de ɩ ‑wee' 'kwa. 12 ‑Ma ‑jee', nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa "i ‑ʋʋ ‑jea 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke Sesi Klisɩ 'jea "i "sii ɛ, ʋʋa muɛ ʋʋa' ‑cɛ" wɔn 'jea' see. 13 'Kaa 'diwɔnyniʋn ke nyʋ 'srɛipooʋn‑wi" a muɛ dɛsaʋn nʋa', ʋʋ 'je "jru o muu ‑crɔɔn'. Ʋʋa muɛ nyʋ jrʋ' "maa' ka ʋʋa' ‑cɛ" "ma a.

14 ‑Mɔ 'ja a, dɩ ‑ɩn ‑cɩan a, ‑ɩn ‑te' 'e ɩ 'dei ‑sisi'. Nyʋ ‑ʋʋ 'ʋn ‑ɩn ‑cɩan ɩa' dɩ tu ɛ, ‑ɩn ‑juuo ʋʋpʋ 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ ka dɩ ʋʋ 'tmʋa nɩa tɔ', ‑ɩn ‑je kan'. 15 Dɛ ‑tba' 'e ‑ma ‑saan" nɔ" ɛ, ‑ɩn ‑juo Kea 'a wlu ‑ɩ ‑crɩɩa' 'mɛ. Ɩa' wlu tu 'bɛɛ‑ ɩ 'je nyɔ tɔ'di po, ‑wɛe ‑bo ɔ 'je Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, 'de ɔ 'je 'pʋ. 16 Wlu "klein Kea nɩa "i ‑ɩ ‑jea 'crɩɩɛ ɩmɩ ɛ jii 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn ‑wɛe ɛ 'na nyiɔ 'crɩ 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di. Ɛmɛ ‑tɩ ɩ nɩ nyʋ tɔ' ‑tɩ tɔɔ ka, ‑wɛe ɩ 'je ɛ nʋ 'de nyiɔ 'je dɛsaʋn "i juo‑, ɩmɩ ‑je nyʋ kplɩn 'kwa i‑sa, ɩmɩ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe nyʋ 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔa' 'cɩan. 17 ‑Wɛe nyɔ ‑ɔɔ nʋa Kea 'a dbo 'je tɔ'di nɩ, 'de ɔ 'je dɩ 'dɔe 'a "kwli ‑wee' 'a nʋ ka juo‑.

4

1 Dɛ ‑ɛɛ ‑cɩɛ 'ma cria 'de ‑ʋn ‑pee ‑ta, ɛ nɩ 'bo Kea ke Sesi Klisɩ "juɔi ‑o. Ɔmɔ ‑ɔɔ mu jia' ‑wɛe ‑ɔ ‑je 'kmʋnɩʋn ke 'mɛʋn 'a 'pee 'je ‑wɛe ‑ɔ ‑je 'nynɩ 'wlʋ. 2 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑tmʋ Kea 'a wlu ‑ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn : ‑Bo nɔ" nɩ ‑ʋn ‑kwa o, ‑bo nɔ" se ‑ʋn 'kwa nɩ o, ‑ɩn ‑te Kea 'a wlu 'tmʋa 'a kein"ke. ‑Ɩn ‑tmʋ ɛ 'e nyʋ ‑pee ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' dɩsaɩn "i juo‑. ‑Ɩn ‑sa nyʋ kplɩn 'kwa i, ‑ɩn ‑kuu nyʋ 'a dɩ i. Dɛ "o dɛ ‑ma mua nyʋ tɔɔa' a, ‑ɩn ‑bɛɛ' pɛe "wɔin ‑crɔɔn', 3 dɛ‑nʋɛ' nɔ" jrɛ' ‑ɛɛ mu nynia', ‑wɛe nyiɔpʋ‑ se tɔ' ‑tɩ 'a wlu doin" o poi, 'kaa ʋʋa' pɛe a muɛ 'sʋʋan' 'de dɩ ‑ɩa "dia ʋʋa 'jea 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ dɛtɔɔʋn ‑tuu"‑tuu "jrui 'kɩɩn‑ ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ dɩ ‑nmɔɔa 'e ʋʋ dein" 'dii tɔɔ‑. 4 Ʋʋa muɛ tɔ' ‑tɩ 'kpʋ "i tooa' ‑wɛe ʋʋ 'je 'e sɩ ke "i poo‑tɩ o "biie‑. 5 'Kaa ‑mɔ 'ja a, ‑ɩn ‑juo ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ka 'de dɩ ‑wee' 'ʋn, ‑ɩn ‑bɛɛ' 'kle "wɔin. Dbo ‑pɔia" Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋi 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑ɩn ‑je nʋ. ‑Ɩn nʋ ‑ma dbo ka ‑cɔɔn' ka‑.

Pɔo 'a "kpei ‑tɩ

6 'De ‑bo ɛ ‑tu" 'mɔ ɛ, ‑mɛ 'mɔ nɩɛ 'sraadɛ o sese, 'de 'ma mu nɔ" "kʋʋan‑ i wɛ. 7 'Ɩn ‑fɔn tʋ 'mɛ ka ‑cɔɔn' ka. 'Ɩn ‑cra' plea' "jru ‑wɛ‑. 'Ɩn kpʋn ɛ Sesi 'a ‑tɩ' ‑kwlɩ" ‑tea' i. 8 Dɛ ‑tba' 'e ‑sɩanwɩ 'di ɛ, tʋ 'a "jru 'ɩn kpa a, ɛɛ' ‑kei" 'ɩn 'jea 'je mɛ 'ma "jriɛ‑ nɩ ‑pʋn". Ɛɛ' ‑kei" tu mɛ ‑nɩ tʋ"bofan. Ɛɛ' 'fan tu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑srɛai", ʋʋpʋ ɔ 'je ɛ "nyɩ. ‑Sɔntɩ ɔɔ mua de jia' a, ‑mɛ ɔɔ mu ɛ 'ʋn "nyɩa', dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔɔ ‑je nyʋ 'a 'pee 'je 'de "isrɛa' 'ʋn. Ɛ se 'ma 'sʋ mɔ ɔ 'je ɛ "nyɩ nɩ‑, 'kaa nyʋ "klein ɔɔ' deji ‑tɩ 'a 'tʋn nɩa 'e pɛe o ɛ, ɔɔ mu ɛ ʋʋpʋ "nyɩa' ‑ke.

De'bɔɔwlu

9 ‑Ɩn ‑kpʋʋn ‑ma ‑cɛ" i, ‑ɩn ji, ‑ɩn ‑je 'ʋn jɛɛ ‑too"‑, 10 dɛ‑nʋɛ' Demasɩ 'bɔ 'ʋn 'ɛ, 'de 'kmʋ "kpeidɩ ‑nɩa ‑sɩanwɩ 'di 'a ‑tɩ', ɛ je Kea 'a ‑tɩ' ‑sii. Ɔ muɛ Tesalonikɩ. Klesan foo" 'sʋ muɛ 'e Galasiblʋa "kpei, Titɩ muɛ 'e Damasiblʋa "kpei ‑ke. 11 Luikɩ 'a 'sʋ mɔ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩ 'nɔ. ‑Bo ‑ma sea ji ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑ke Makɩ ji, dɛ‑nʋɛ' dbo 'ma nʋa ‑ta, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'ʋn sʋn o po. 12 'Ɩn dboɛ Tisikɩ 'de Efɛsɩ. 13 ‑Bo ‑ma sea ji ɛ, ‑mɛ ‑ja 'ʋn 'ma "bai ‑tɔɔn, 'ɩn siɛ 'e Kapusɩ o ‑gbu" 'bo Troasɩ, ɛ ke 'ma 'sbɩ ke‑. ‑Ɩn ‑bo 'ma 'sbɛwɩn 'ɩn 'crɩa "kpei‑ ‑nɩ o "mae.

14 Alɛsandrɩ ‑ɔɔ bla nɩɩɛ ɔ nʋɛ 'ʋn dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu "jrii. Dɩ ɔ nʋa 'mʋa‑ Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑je ɔ ɩa' ‑kei" ‑sa. 15 ‑Mɔ ‑tu" ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑ke 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑aa ‑tmʋa, nyɔ ‑ɔ ‑je ɛ ‑gbee' wɔi ‑sa ‑ɔ ‑je ɔ ‑sii, ɔ se nɩ‑.

16 ‑Ta nyʋ ‑saa "i ʋʋ kpʋn a 'ʋn ‑wɛe 'ma 'tmʋa 'ma ‑cɛ" 'ɛ "kpei ‑tɩ ɛ, nyɔ jrɔ' se ji, ɔ se 'ʋn sʋn o po, nyʋ ‑wee' 'bɔ 'ʋn 'ɛ. Dɛ ʋʋ nʋa 'mʋa‑ 'ɩn se ɛ "i nɩ Kea 'je ɛ ‑sro' 'bo ʋʋpʋ "jru. 17 'Kaa 'ɩn se due' nɩ‑, Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa mɔ ‑te 'ʋn 'dei ‑wɛe ‑ɛ ‑nyɩ" 'ʋn 'kpɩ ‑wɛe 'ɩn 'je Kea 'a ‑tɩ' ‑wee' 'tmʋ 'de nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑wlʋa 'blʋʋɩ ‑wee' 'dii ʋʋ 'je ɛ 'wɔn. Ɛ siɛ dɛ‑saan" ka ‑plaa 'je 'ʋn kpʋn 'de‑, 'kaa 'ɩn 'pʋʋ 'bo ɛ wɔin". 18 Tʋ"bo a muɛ 'ʋn ‑seia' 'bo dɩ "klein nyʋ nɩa "i ʋʋ 'jea 'ʋn "jrii nʋ ‑wee' wɔin". Ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe 'ɩn 'je 'pʋ see, ‑wɛe 'ɩn 'je Tʋ"bo 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'nɩa 'e jaʋn 'di "jriɛ‑ 'jee‑. Ɛɛ' Tʋ"bo tu mɛ ‑ɛɛ 'nynɩ 'je "i 'bɛ jeejee. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ !

'Jewlu‑

19 ‑Ɩn ‑nyniia 'ma 'jewlu 'de Prisilɩ ke Akilasɩ ‑pee, 'mɔ ‑je Onesifɔɔ 'a ‑gbu" ‑sɔn nyʋ ‑ke. 20 Erastɩ siɛ 'o Korɛntɩ. 'Ɩn siɛ Trofimʋ 'bo Mile, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' "jru ‑a ‑bai'. 21 ‑Ɩn ‑kpʋʋn ‑ma ‑cɛ" i ‑wɛe dee 'a ji nɔ" 'je 'e nya sie 'sʋ ‑ɩn ‑je ji.

Ebilisɩ ke Pudansɩ ke Linisɩ ke Klodia 'na ʋʋpʋ ‑je ‑ʋn. ‑Aa de'di ‑wi" ‑nɩa 'nɔ ʋʋ ‑wee' 'na ʋʋpʋ ‑je ‑ʋn ‑ke.

22 Kea sie ‑ʋn o ! Ɛɛ' "diwan kpʋn aopʋ !

Titɩ

1

2

3

'Sbɛ Pɔo pooa

Titɩ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo, 'mɔ ‑nɩa Kea 'a dbonʋi ‑wɛe Sesi Klisɩ dboa, 'sbɛ 'ma 'crɩa ‑ta, ‑mɔ Titɩ ‑mɔ ‑bleɛ. Kea ‑te' 'o 'ʋn ‑wɛe nyʋ ɛ ‑sa 'e nyʋ "klu 'ɩn 'je ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ikuu, 'de ʋʋ 'je dɩ ‑cɛɛn'‑ Kea nɩɛ "i nyʋ 'jea nʋ juo‑. 2 Tɛin" sese, Kea 'bleeɛ 'dii, ɛ 'je nyʋ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble "nyɩ, 'kamɔ ɛ nɩɛ "i ɛ 'je ɛ nʋ ‑mɛ 'kmʋ se nʋʋɛ ke. Kea 'a di sɩ, ɛmɛ ‑tɩ ɛɛ' wlu ɛ cɛan ‑tie" ɛ, ɛɛ muɛ nʋa' see. 3 Nɔ" ɛ ‑tua" ‑wɛe nyʋ 'je ɛ juo‑, ɛ nyni' ‑wɛ‑, ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi ɛ, ɛ ‑tu" 'ʋn ɛɛ' wlu tu 'kwa ‑wɛe 'ma 'tmʋ ɛ.

4 ‑Mɔ Titɩ, ‑bo 'ma sea ‑ʋn ja ‑gbʋn' ɛ, ka 'ma 'wlʋʋ‑ju nɩa, 'ka ‑ɩn ‑nɩ, 'de ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑nɩɛ dɛ due' 'de Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je 'a 'ʋn.

‑A "Bo Kea ke ‑aa 'Pʋʋi Sesi Klisɩ "nyɩ ‑ʋn 'saa ke pɛe 'a blua' ke.

Dbo ‑ɛ ‑teea Titɩ kwa 'de Klɛtɩ‑blʋa "kpei ɛ

5 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn sia ‑ʋn 'de Krɛtɩ‑blʋa "kpei ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ ‑ɩ sea "i ‑kwɛ‑ ke 'demu ɛ, ɩmɩ ‑ɩn ‑jei" ‑kɔ', 'de ka 'ɩn 'tmʋ ɛ 'de ‑ʋn ‑pee sese ɛ, ‑ɩn nʋ kan', ɛmɛ ‑nɩ : ‑Ɩn ‑je 'o nyʋsoa ‑te' ‑kwlɛ 'dii due 'due ‑wɛe ʋʋ 'je Kea ‑gbi ‑je o po. 6 Nyɔ ‑ma mua Kea ‑gbu "jru kpɔ' i ‑tea' a, ɔ 'bo ‑kɔ ‑pʋn" nɩɛ, ɔ 'je 'nynɔ due' 'ble, ɔɔ' "nynuu‑ 'je Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je. Ʋʋa' 'kmʋ 'bo ‑flankaan nɩɛ ‑wɛe nyʋ je ʋʋpʋ ‑tɩ' "kpei ‑tuu" 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn 'de ʋʋ 'je nyʋ wɔn 'je. 7 Ɔɔ' jei tu ɛ, Kea 'a dbo ‑teeɛ ɔ kwa, 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩi, ɔ se ɔɔ' ‑cɛi" 'bɛɛi, ɔ 'bo 'cɛn 'bleeɛ, ɔ 'bo nmɔ "jru pooɛ, ɔɔ' sʋn 'bo i "feeɛ, 'wɛi 'a 'tʋn 'bo ɔ 'ʋn nɩɛ, 8 'kaa ɔ 'je nyiiɔ nɩ‑, ‑wɛe ɔ 'je 'dɔe 'a "dia 'je. 'De ɔ 'je tɔ'di nɩ, ɔ 'je "isrɛ, ɔ 'je Kea 'a ‑tɩ' kma, ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛ‑. 9 Ɔ juo tɔ' ‑tɩ 'a wlu ‑wɛe ka ‑a ‑tɔɔɛ nyʋ ɛ, ɔ 'je ɛ o ‑si' kan', 'de ɔ 'je Kea ‑gbu 'a dɩ i kuu‑. 'De nyʋ ‑ʋʋa ‑saa nyʋ 'a "jru ‑jei" ɛ, ka dɛ ʋʋ nʋa sea "jrii nmɔ ɔɔ muɛ toa' 'de nyʋ dɛtɔɔsʋn ‑cɛɛn' 'ʋn.

10 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'de Suifʋ‑wi" ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn "klu ‑ʋʋ ‑ku "jru ‑wɛe ‑ʋʋa ‑saa nyʋ 'a "jru ‑jei" 'de ʋʋa' wlusʋn 'ʋn. 11 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa' wɔn 'je "mu ‑o, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ʋʋ ke ʋʋa' ‑gbu" ‑sɔnyʋ ‑wee' "klein ʋʋa "maa 'de ʋʋa' nyʋ dɛtɔɔsʋn 'ʋn. Dɩ ‑ɩa ‑dbaa' nyʋ ‑tɩn' "i ɛ, ɩmɩ ʋʋa tɔɔ nyʋ. Dɩ "klein ʋʋa nʋa 'mʋa‑, ʋʋa nʋɩ' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ "jru i di, 'de ʋʋ 'je 'wɛi 'je. 12 Ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a dɛ "ijuoi jrɔ' ‑wlu ka, ɔ 'naa : Klɛtɩ‑kɔʋn, sɩ 'tmʋa 'a 'sʋ mɛ ‑ɛɛ "dia ʋʋa 'je jeejee. 'Diwɔnyniʋn ‑nʋ, ka ʋʋ 'jea nʋ ‑wɛe ‑bo ʋʋ 'je dɛ ʋʋ di, 'de ʋʋ 'jea "kwli sʋn "kpei‑ po ɛ, ɛɛ' 'sʋ ʋʋa ‑pɔn i. 13 Dɛ ɔ 'tmʋa 'de ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ nɩɛ tɔ' ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ "bli ‑cɛ' ka ‑cɔɔn' ka, ‑wɛe ʋʋa' tɔ' 'je 'e Kea 'a dɩ ‑cɛɛn' ‑a ‑tɔɔa nyʋ "kpei "biie‑. 14 Ʋʋ 'bo Suifʋ‑wi" 'a wlu 'de ‑siiɛ, dɛ‑nʋɛ' ɩ ‑kɔ' "nɩɩa. 'De ʋʋ 'bo nyiɔ 'ɔ kɛ' wɔn 'jeɛ. Dɩ ʋʋa 'daa‑ ‑gban' ʋʋ 'na Kea 'na dɩ sea' 'pepe nɩ ɛ, nyɔ 'bo ɩ "i blaa a, 'kaa Kea mɛ se kan' 'da. Nyʋ ‑na ‑ʋʋ se 'o tɔ' ‑tɩ 'de blai ɛ, 'de ʋʋpʋ 'ʋn mɔ ɩa' kɛ' tu 'wlʋ. 15 Nyʋ ‑nɩa 'pepe ɛ, ʋʋa ‑gbʋɛn dɩ ‑wee' "klein 'pepenɩ jriɛ ja, 'kaa nyʋ ‑ʋʋa tɔ' nynia "jrii ɛ, dɛ "o dɛ jrɛ' se 'pepe nɩ 'de ʋʋpʋ "jri 'de. Ʋʋ se ɛ "i nɩ ʋʋ 'je tɔ' ‑tɩ wɔn 'je, ‑wɛe kplɩn fai" poo‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' tɔ' ke ʋʋa' pɛe "cruan‑ "i, ʋʋ se 'dɔe ke saʋn 'a "kpei ‑seea' ka juo 'bode. 16 Kea 'a 'nynɩ 'pɛn 'de ʋʋ 'wɔn i, 'kaa ʋʋa' nʋʋdɩ toɛ Kea 'kpʋ "i. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ se ‑tɩ' o po ka nɩ‑. Ʋʋa nyaa Kea i, ʋʋa' 'je nyʋ wɔn, ʋʋ se dɛ 'dɔe nʋa' 'bɛɛ‑ mɔ "pɩ.

2

Dɛ Titɩ 'jea nyʋ tɔɔ ɛ

1 'De ‑mɔ ɛ, Titɩ, dɩ "klein ‑ma mua nyʋ tɔɔa' a, ɩ 'je nyʋ dɛtɔɔsʋn ‑cɛɛn'‑ 'ʋn 'wlʋ ‑wɛe ka Kea nɩa "i nyʋ 'jea nʋ ɛ, ʋʋ 'je ɛ juo‑.

2 ‑Ɩn ‑tmʋʋ' nyʋ ‑cɔʋn'‑wi" ‑wɛe ʋʋ 'je "i kpʋn, ʋʋ 'bo dɛ "o dɛ "ni 'di ‑siiɛ, ʋʋ 'bo nmɔ "jru poɛ ‑wɛe ʋʋ 'je wɔn 'je ka nɩ‑. Ʋʋ nɩ tɔ'di, ʋʋ juo‑ ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ ka, ‑wɛe ʋʋ 'je Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑gblein', ʋʋ 'je nyʋ 'a ‑tɩ' kma 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, 'de ‑bo nyʋ ‑tu" ʋʋpʋ 'kle, ʋʋ 'je 'kpɩ 'ble 'de ʋʋ 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑.

3 'Nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑kpa nyʋ ‑cɔʋn' ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ 'je kplɩn ‑cɛɛn' nʋ ‑ke. Ka nyʋ ‑ʋʋa pleea Kea nɩa, 'kamɔ ʋʋ 'je nɩ‑. Ʋʋ 'bo nyʋ 'a 'nynɩ dooa 'sʋ ʋʋ 'bo 'ʋn ‑siiɛ‑. Ʋʋ 'bo nmɔ "jru poɛ. Dɛ ‑jɛ ʋʋ 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je nyʋ kplɩn 'dɔe tɔɔ‑. 4 ‑Bo ʋʋ nʋ kan' a, ‑mɛ ʋʋ 'beeɛ' ʋʋ 'je 'nynʋkpae' ‑tɔe 'snɩ ‑tu", ‑wɛe 'nynʋkpae' ‑tɔe ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋ 'je ʋʋa' kʋan‑wi" ke "nynuu 'a ‑tɩ' kma‑, 5 ʋʋ 'je "i kpʋn, 'de ʋʋ 'bo 'nynɩadɛ nʋʋɛ. Ʋʋ 'je ʋʋa' ‑gbu" ‑sɔndbo 'a ‑tɩ' ‑tu" ka ‑cɔɔn' ka, ʋʋ 'je "jru ja jaa 'de ʋʋa' kʋan‑wi" ‑pee. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ nyiɔpʋ se Kea 'a wlu ‑flɛɛn i.

6 ‑Ɩn ‑tɔɔ ‑kooa" mɩɩ" ‑wi" dɛ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je "i kpʋn‑. 7 'De dɛ ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de dɛ "o dɛ ‑wee' "klein 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑to kplɩn 'dɔe ‑wɛe ʋʋ 'je 'o ‑ma ‑kɔ 'de bla. ‑Bo ‑ma sea nyʋ dɛ tɔɔ ɛ, ‑ɩn nʋ ɛ 'de "i kpʋn 'a 'ʋn, ‑ɩn ‑bo ‑ma crɔn' i ‑pɔɛn. 8 Dɩ ‑ma mua 'tmʋa' a, ɩ 'je tɔ' ‑tɩ nɩ, ɩ 'bo ‑kɔ ‑pʋn" nɩɛ, ‑wɛe ‑aa tʋnyʋ je ‑kɔ jrɛ' 'je 'de ‑a ‑pʋn". 'De ‑tɩn' 'je ʋʋpʋ "i 'dbaa, ʋʋa' wɔn 'je "mu 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn.

9 Nyʋ ‑ʋʋa nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' 'bleʋn wɔn 'je 'de dɛ "o dɛ ‑wee' "klein 'ʋn. Ʋʋ 'je 'de ʋʋpʋ "jri 'dei nmɔɔ‑. Ʋʋ ke ʋʋa' 'bleʋn 'bo ba o ‑too' ɛ. 10 Ʋʋ 'bo ʋʋa' dɛ jrɛ' "jriiɛ, 'kaa dɛ ‑jɛ ʋʋ 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je kplɩn 'dɔe nʋ jeejee 'de ʋʋa' 'bleʋn 'a pɛe 'je blu 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi ɛɛ' ‑tɩ' 'je dɛwɔn nɩ‑.

'Saaʋn Kea nʋa nyʋ "jrii ɛ

11 Dɛ 'ɩn 'wlʋa 'tmʋa' 'mʋa‑ Kea 'a ‑cɛ" ‑jeɛ nʋ, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a 'saaʋn ɛ nʋa, ɛ poɛ "jri "kpae' ‑wɛe nyʋ ‑wee' 'je 'pʋ. 12 Ɛɛ' 'saaʋn ‑ɛ poa "jri "kpae' ‑nɛ ɛ, dɛ ɛɛ tɔɔa ‑aʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je ‑maa' ‑te' Kea 'a ni' o 'bɔ, ‑a ‑je 'kmʋ "kpeidɩ 'a feeɛ' i'wla‑tɩ 'bɔ, ‑wɛe ‑bo ‑a ‑nɩ 'kmʋ 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑a ‑je tɔ'di nɩ‑, ‑a ‑je Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋ, ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' ni' ‑te'. 13 'Kamɔ ‑a ‑je nʋ mamaʋ 'sʋ 'mʋa ‑sɔn ‑aa fua ‑wɛe ‑a tba tɔ' "i 'je nyni. 'De ɛɛ' ‑sɔn' tu 'di mɔ Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa Kea klaa" 'de ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi a mu 'nynɩ 'wlʋa' 'de "ikmaa' 'ʋn. 14 Ɔmɔ ‑to 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'de ‑aa ‑teɩn ‑wɛe ‑ɔ ‑je ‑aʋn seie 'de dɛsaʋn ‑wee' 'kwa. Ɔ 'wlʋɛ ‑aa dɩsaɩn "kpei 'de ‑a ‑je ɔɔ' 'cɛ nɩ, ‑wɛe ‑a ‑je dɩ 'dɔe nʋa 'a 'kpɩ 'ble.

15 Dɩ ‑ɩn ‑jea nyʋ 'tmʋʋ ɛ, ɩmɩ ‑nao. ‑Ɩn ‑kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i. ‑Bo nyɔ nʋ "bli‑cɛdɩ ɛ, ‑ɩn ‑cɛ' ɔ "bli, ‑ɩn ‑sɔɔ fɛn'. ‑Ɩn ‑duo" "ikmaa' ‑wee' Kea "nyɩa ‑ʋn 'ʋn ‑ɩn ‑je ɛɛ' dbo tu nʋ. ‑Ɩn ‑bo 'wɔɔɛn nyɔ 'bo ‑ʋn wɔin ‑flɩɩɛn.

3

Kea 'a ‑jei" naasʋn‑

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑ɩn ‑poo ʋʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ ‑tea nyʋ "jru kpɔ' i wɔn 'je ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋpʋ 'a ni' ‑te'. ‑Ɩn ‑tmʋʋ' ʋʋpʋ ke'wlɛ 'de ʋʋ 'je dɩ 'dɔe nʋa 'a kein"ke ‑te 'de dɛ "o dɛ ‑wee' 'ʋn. 2 Ʋʋ 'bo nyɔ "o nyɔ jrɔ' ‑cree" ɛ, ʋʋ 'bo ‑cɛa' i ‑pɔɛn, ʋʋ nɩ nyiiɔ. Ka ʋʋ nɩa kupeeɛ' nyʋ ɛ, ʋʋ 'je ɛ to jeejee 'de nyʋ ‑wee' ‑pee.

3 Ʋʋ 'beeɛ' ʋʋ 'je ɛ nʋ, dɛ‑nʋɛ' ‑apʋ mɔ ‑ke ɛ, tɛin" ɛ, ‑a se tɔ'di nɩ‑. ‑Aa' 'je Kea wɔn, ‑a ‑siɛ 'kwla 'de‑, ‑aa 'tʋn nʋ‑tɩ 'bleɛ ‑a kʋɔn 'ʋn, dɛ 'ɛ "jriitɩan' mɛ ‑ɛɛ "dia ‑aa ‑je 'de‑, ‑a ‑podɛi" ‑wi" 'a 'bleedɩ a pooa ‑a pɛe "i. ‑Apʋ ‑jɔ ‑nɩa 'ʋn 'nyɛ ka a, ‑apʋ mɔ ‑ɔɔ 'sʋ 'nyɛ ba 'ʋn. 4 'Kaa ‑sɔntɩ ‑aa 'Pʋʋi Kea ‑ɛ ‑kma nyʋ ‑wee' 'a ‑tɩ' ɛɛ' 'diwɔnmɔa' poa "jri "kpae' 'sʋ ɛ, ɛ 'pʋʋ‑ ‑aʋn ‑ɛ 'de dɛsaʋn 'kwa. 5 Ɛ se 'de ‑aa nʋʋdɩ 'a "isrɛ‑tɩ 'ʋn mɔ ɛ 'pʋʋ‑ ‑aʋn nɩ‑, 'kaa ɛ 'jeɛ ‑aa wɛe‑ ‑wɛe ɛ 'wlʋ ‑aa dɩsaɩn "kpei, 'de ‑a ‑wlʋ 'wlʋa' dee‑. Ɛɛ' ‑Suu mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑aa 'kmʋ po ‑gbɔdee "ni. 6 Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi ɛ, 'de ɔ 'ʋn mɔ ɛ cɛɛn‑, ‑wɛe ɛ dbaa ɛɛ' ‑Suu 'de ‑a "kpei, ka "ni a dba ‑wɛe ɛɛ ‑sia' i ɛ. 7 Ka Kea nʋa ‑aa 'saaʋn "jrii nʋsʋn ‑wɛe ɛ ‑sa ‑a ‑tɩ' "kpei, 'kamɔ ‑nao. Ɛ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble, ɛ 'je ‑aa 'kɛn nɩ‑, ka ‑a tba ɛ tɔ' "i see ɛ.

8 Ɛɛ' wlu tu nɩɛ tɔ' ‑tɩ ‑o, ɛ nɩɛ ‑kwlɩ" ‑te' ka. 'Ɩn nɩɛ "i, ‑bo ‑ma sea wlu ‑nɛ 'tmʋ ɛ, ‑ɩn ‑je ɛ "kpei‑ 'nyɛ ka ‑cɔɔn' ka, ‑wɛe nyʋ ‑jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" i kpʋʋn‑, 'de ʋʋ 'je 'dɔe nʋ. Dɩ ‑jɩ ‑nmɔa "jrii ‑wɛe ‑ɩa nʋa nyiɔpʋ 'dɔe "jrii ɛ, ɩmɩ ‑nao. 9 'Kaa ka Suifʋ‑wi" 'a "ji nʋa "itbaasʋn ɛɛ' ‑cɛa' ke kɛ' wɔn 'je ‑tɩ 'a ba o ‑tooa' ke, ‑mɩ nɩɛ foo" 'ʋndɩ ‑o, ɩa' nʋ nyʋ 'dɔe "jrii. ‑Ɩn ‑bo ɩ o 'kpaa'. 10 Nyɔ ‑ɔɔ ‑nʋɛ ‑wɛe nyiɔpʋ a ‑seea' i ɛ, ‑ɩn ‑sɔɔ fɛn' kpɛ due'. ‑Bo ɔ se ɛ "i nɩ ‑wɛe ɔ 'je ‑ma wlu doin" o po ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sɔɔ fɛn' ke'wlɛ. ‑Bo ɔ se ɛ "i nɩ ‑wɛe ɔ 'je ɔɔ' kplɩn fai" poo ɛ, ‑mɛ ‑ɩn poo ɔ sʋn i, ‑ma ‑tɩ' 'bo ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn nɩɛ. 11 ‑Ma ‑jee', ɔɔ' jei tu se ɛ "i nɩ ɔ 'je ɔɔ' dɛsaʋn "i juo ‑wɛe tɔ' ‑tɩ 'a ‑je o "biie. Ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a dɩsaɩn mɩ ‑wlʋ ɔɔ' 'pee.

Tuowlu‑

12 ‑Bo 'ɩn se Atemasɩ dbo 'de ‑ʋn o ɛ, ‑mɛ Tisikɩ 'ma mu dboa'. Nyʋ 'sɔɔn ‑nɩa 'mʋa‑, ‑bo ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ 'a due' "jriɛ‑ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑too"‑ ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'ʋn jɛɛ‑ 'bo Nikopolisɩ, dɛ‑nʋɛ' 'bomɔ 'ma mu nɩa' mamaʋ 'sʋ dee 'a ji nɔ" 'e ‑si'. 13 ‑Ɩn ‑tu" kɛ' juoi Senasɩ ke Apolɔsɩ "jriɛ‑, ‑ɩn ‑nmae ʋʋa' 'dʋʋa' mudɩ ‑wee' "klein, ‑wɛe dɛ "o dɛ jrɛ' 'bo ʋʋpʋ 'kwa ‑pɔɛn. 14 Ɛ 'bo ‑ma 'sʋ 'a nʋʋdbo nɩɛ, ‑ɩn ‑tmʋʋ' ‑aa de 'di‑wi" ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ sʋn o poa' 'cɩan' ‑ke. ‑Bo ʋʋa sea kan' nʋ, ‑wɛe ʋʋa sea nyʋ jrʋ' ‑tɩ' "kpei ‑sa a, ‑mɛ dɩ Kea 'a ‑jei" naaʋn a nʋa, ɩmɩ ʋʋa nʋ.

15 Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa 'nɔ ɛ, ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je ‑ʋn. ‑Aa de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑kma ‑aa ‑tɩ' 'de Sesi Klisɩ 'ʋn ɛ, 'mɔ ‑je ʋʋpʋ.

Kea 'a "diwan kpʋn ao ‑wee' "klein !

Filemɔ

'Sbɛ Pɔo pooa

Filemɔ

‑jei" ɛ

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Pɔo ‑ɔ ‑nɩa ‑kaso 'di 'de Sesi Klisɩ 'a dbonʋ‑tɩ 'ʋn ke ‑aa de'di Timote ke, ‑apʋ ‑ɔɔ ja ‑mɔ Filemɔ 'jewlu‑. ‑Ɩn ‑nɩɛ ‑aa ‑tɩ' kmai ‑o. ‑Ɩn ‑ke ‑aa beeɛ sʋn o ‑wɛe ‑aa nʋ dbo due'. 2 ‑Aa de 'dinynɔkpao' Apia o, Asipʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑a ‑fɔan' Kea 'a ‑tɩ' 'a tʋ o, Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑ʋʋa ‑kɩɩan' "jrui 'de ‑ɩn o ‑gbu" 'di o, ‑aa ja ʋʋ ‑wee' "klein 'jewlu ‑ke.

3 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo ɛ, ɛ ke ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ po aopʋ "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ‑ pɛe 'a blua' "nyɩ.

Filemɔ 'ɔ nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ke ɔɔ' dɛ ‑kwlɩ" ‑tea' ke

4 ‑Bo 'ma sea Kea bae ɛ, 'maa "mae'‑ ‑ma ‑tɩ' o. 'Ma poɛ 'ma Kea 'sɛ‑ jeejee, 5 dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɩn ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑kma Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' 'a ‑tɩ' ɛ, ɩmɩ 'ma 'wɔn 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn. 6 ‑Ma Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' ‑ɛ nʋɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑ke ‑a ‑nɩa dɛ due' ɛ, ɛmɛ 'ma ‑te' e Kea i ‑wɛe ɛ 'je ɛ nʋ 'de ‑ɩn ‑je kplɩn ‑cɛɛn' nʋ 'de nyʋ 'jɩ 'je, ‑wɛe ka "diwan kpʋan nyʋ ‑a naa Kea 'a ‑jei" ɛ, 'de ʋʋ 'je ɛ juo‑. Ɛmɛ ‑jeɛ nʋ ‑wɛe Sesi 'a ‑tɩ' 'je nya mu. 7 Tɔ' ‑o, 'ma de 'di, ‑ma nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' poɛ 'ʋn 'mʋa‑ pɛe o, ‑wɛe ɛ kuu 'ma dɩ i, dɛ‑nʋɛ' 'de ‑ma nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a pɛe jiɛ ja.

Dɛ Pɔo ‑teea' Filemɔ i 'de Onesimʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ

8 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ‑wɛe Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑mɛ nɩa 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je ‑ʋn dɛ jrɛ' i ‑tee'‑. 'De 'ma Klisɩ 'a dbonʋa' 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je ‑ʋn ‑klaan" "kpei ‑te' 'de‑, ‑wɛe dɛ ‑nɩa ka ‑cɔɔn' ka a, 'de ‑ɩn ‑je ɛ nʋ. 9 'Kaa 'mɔ Pɔo ‑kea" ‑ɔ ‑nɩa 'de ‑kaso 'di 'de Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ka "o ka 'ɩn 'je 'ɩn nɩ ɛ, 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je ‑ʋn ‑klaan" "kpei ‑te'. Ka ‑a ‑dbɛɛa a, ɛmɛ ‑tɩ 'ma bae ‑ʋn 'de wlu 'dɔe 'ʋn. 10 Dɛ 'ma ‑teea' ‑mii ɛ, ɛ nɩ 'de 'ma "ju jrɔ' 'ɔ ‑tɩ' 'ʋn ‑o. Ɔ 'kpa 'ma "ju, ka ɔ "bo nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ 'nɔ ‑kaso 'di. "Ju ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ma 'tmʋʋa ‑ʋn ɔɔ' 'nynɩ mɩ ‑nɩ Onesimʋ. [Ɛ 'de mɛ ‑nɩ : Ɔ 'bleɛ nʋʋdbo.] 11 Tɛin" 'de ɛ, ɔ se nʋʋdbo 'ble 'bo ‑ʋn ‑pʋn", 'kaa kaan ka la, ɔ 'ble nʋʋdbo 'mɛ, ɔ se idooa 'de ‑ɩn ‑ke 'ma ‑tɩ' 'ʋn.

12 Ɔmɔ ‑ɔ ‑nɩa 'ma tɔo ɛ, 'ma po ɔ ‑jei" ‑wɛe ɔ 'je ‑ʋn o de ji. 13 'Nɔ ‑kaso 'di 'ɩn nɩa 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ɩn 'bɛɛ‑ 'ɩn 'je ɔ i ‑te' 'nɔ 'ʋn ‑pʋn" 'de‑, ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn sʋn o po 'bo ‑ma ‑kɔi". 14 Dɛ 'ɩn naa tɔ' "kpei‑ 'de ɛ, ɛmɛ ‑nao. 'Kaa 'ɩn se ɛ "inɩ 'ɩn 'je dɛ jrɛ' nʋ ‑bo ɛ se ‑ma 'tʋn nʋ‑tɩ nɩ ɛ. 'ɩn se ɛ "inɩ ke'wlɛ, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn klaan" ‑klan klaan" kpʋn 'de ‑ɩn ‑je 'ʋn dɛ 'dɔe "jrii nʋ. 'ɩn nɩɛ "i, ‑bo ‑ɩn ‑je 'ʋn 'dɔe "jrii nʋ ɛ, ɛ 'je 'e ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'ʋn 'wlʋ.

15 "Ko Onesimʋ ke ‑ɩn ‑cɩɩɛn "i 'de 'wɩ pla 'di, ‑wɛe ɔ 'je 'bo ‑ʋn ‑pʋn" de ji la 'bode ɛ‑ ? 'Ɩn se ‑mɛ o juo‑. 16 Ɛ se kʋɔn mɛ ɔ nɩ la 'bode nɩ‑, 'kaa ɔ nɩɛ dɛwɔn, ɔ je kʋɔn ‑sii. Ɔ 'kpa ‑aa de'di, ɔɔ' ‑tɩ' kma ‑cɛɛn'‑. 'Kaa 'ɩn 'je kan' 'mɛ, ka ɔɔ' kɛ' ɛ mua kmaa' 'de ‑ʋn pɛe o ɛ 'jea 'mɔ ‑sii ɛ, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ nʋʋɛ ‑ʋn "juɔi ‑wɛe ɔ ‑te' 'o, 'de ɔ 'kpa ‑ma de'di 'de Tʋ"bo 'ʋn.

17 Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ‑ma sea 'ʋn ‑ma de'di ‑ɔ ‑ke ‑ma nʋa Kea 'a dbo 'daa‑ 'ja a, ‑mɛ ka ‑ɩn ‑jea 'ʋn sɩn 'sɔɔn kpʋʋn ɛ, ‑ɩn ‑kpʋʋn ɔ sɩn 'sɔɔn kan'. 18 ‑Bo ɔ nʋ ‑ʋn dɛ jrɛ' "jrii 'de‑, ‑wɛe ɔ 'e ‑ma kpan 'bleɛ 'de ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑sro' ɛ 'bo 'ʋn "jru. 19 'Mɔ Pɔo, 'ma ‑cɛ" 'kpa ‑a ‑crɩ wlu ‑nɛ, ‑ma kpan "klein ɔ 'blea, 'mɔ ‑ɔɔ mu ɛ ‑saa', 'de ‑mɛ 'kamɔ 'ma kpan ‑ɛ ‑nɩa ‑ʋn "jru ɛ, 'ɩn se ɛ "i nɩ 'ɩn 'je ‑ʋn ɛɛ' ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo‑. Ɛɛ' kpan tu mɛ ‑nɩ ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a 'kmʋnɩa'. 20 Kɩɩn, 'ma de'di, ka ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑nɩa dɛ due' 'de Tʋ"bo 'ʋn ɛ, 'ma bae ‑ʋn ‑ɛ, ‑ɩn ‑wɔn 'ʋn ‑kɩn kwa. ‑Ɩn nʋɛ ‑wɛe 'ma pɛe 'je ja ji 'de Klisɩ 'ʋn.

21 'Ɩn 'je kan' 'mɛ dɩ "klein 'ma ‑teea' ‑mii ‑ta, ‑ma mu ɩ nʋa' see ‑ɩn ‑je 'o ‑mɔ ‑tie" cɛn ke'wlɛ, ɛmɛ ‑ɛ ‑tɩ' 'ma 'crɩɩa 'sbɛ ‑nɛ. 22 Dɛ 'ɩn 'jea ‑mii ‑tee' ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑ɩn ‑nmae 'ma 'pɛn 'ɩn. 'ɩn ‑teɛ' ‑kwlɩ" ao ke 'ma ‑a muɛ 'jeea', dɛ‑nʋɛ' aoa baeɛ 'ma Kea jeejee.

'Jewlu‑

23 Epafrasɩ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ. Ɔ ke 'ma ‑a ‑nɩɛ ‑kaso 'di 'nɔ 'de Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn. 24 Makɩ o, Aritakɩ o, Demasɩ o, Luikɩ o, ʋʋ ‑wee' 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ ‑ke. Ʋʋ ke 'ma ‑a nʋɛ dbo ‑tadue.

25 Tʋ"bo Sesi Klisɩ sie aopʋ o ‑wɛe ao 'je 'saaʋn 'je 'de ɔ 'kwa !

Eble

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

'Sbɛ ‑ɛ pooa

Eble‑wi"

‑jei" ɛ

1

Kea cɛɛn 'de ɛɛ' "Ju 'ʋn ‑wɛe ɛ wlu

1 Tɛin", Kea 'jea ‑a 'mɩa ‑wi" ‑pee wlu ɛ, ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn mʋ ɛ jii 'ʋn kpɛ ‑tuu"‑tuu. Dɩ ɛ 'tmʋa, ɛ 'tmʋ ɩ 'de sʋn ‑tuu"‑tuu 'ʋn. 2 'Kaa 'de de'bɔɔwɩ ‑nɩa ‑sɩan 'di ɛ, ɛɛ' "Ju mɔ ɛ jii 'ʋn ‑wɛe ɛ wlu ‑a ‑pee. Ɔmɔ Kea cɛɛn 'ʋn ‑wɛe ɛ nʋ 'kmʋ. Ɔmɔ ɛ ‑te' 'o ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ dɩ ‑wee' "klein 'a jei. 3 Ka Kea nɩa ‑sɔn' ɛ, 'kamɔ ɔ nɩ‑. Kea 'a nɩsʋn ‑wee' "klein poɛ "jri "kpae' 'de ɔ 'ʋn. Ɔmɔ ‑nɩ Kea 'a ‑kooɔ' i. Ɔɔ' wlu 'a "ikmaa' mɛ ‑kpʋn' 'kmʋ i. Ɔ ‑kɔa' nyiɔ 'ɔ dɩsaɩn 'a ‑kwɛ ‑dbo "i 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'e jaʋn 'di ‑wɛe ɔ ‑te' i 'de Kea ‑ɛ ‑nɩa 'e dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ 'ɔ dianfɔ o.

Sesi nɩɛ 'o Kea 'a "soa‑wi" "jru kpɔ'

4 Ka Sesi nɩa 'o "soa‑wi" "jru kpɔ' flifli ɛ, 'kamɔ ɔɔ' 'nynɩ nɩ 'o ʋʋa' 'nynɩ "jru kpɔ' ‑ke. 5 Wlu Kea 'tmʋa 'de Sesi ‑pee, ɛ ka :

‑Ɩn ‑nɩɛ 'ma "Ju ‑o, 'ɩn 'kpa ‑ɩn "Bo 'de ‑sɩanwɩ 'di.

'De ɛ wlu' ka ke'wlɛ ɛ 'naa :

'Ma muɛ ‑ʋn "Bo nɩa', ‑wɛe ‑mɔ ‑je 'ma "Ju nɩ‑.

Wlu ‑nɩa 'mʋa‑ ɛ se ɛ 'tmʋ 'de ɛɛ' "sʋɩ 'a due' ‑pee kpɛ due'. 6 'Kaa ‑ta Kea 'wɔan ɛɛ' "i‑saaju 'nɔ 'kmʋ "kpei dbo‑tɩ ɛ, ɛ 'naa :

Ɛɛ' "sʋɩ ‑wee' "klein 'je ɔ "juɔi ‑gbɛɛ'‑ ‑o.

7 Dɛ ‑tmʋʋa' 'de Kea 'a "soa‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ ‑mɛ ka :

Ɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ka poɔ' nɩa, ɛɛ' "soa‑wi" nɩ kan', ɛmɛ ‑nɩɛi" ‑ke ‑wɛe ka nɛmɩɩɔ nɩa, ʋʋ nɩ kan'.

8 'Kaa ‑bo ɛ ‑tu" ɛɛ' "Ju ‑mɔ ɛ, wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'de Kea 'sbɛ 'di ɛ ka, ɛ 'na :

Ɛmɛ ‑nɩɛ Kea ‑o, ɛɛ' Tʋ"bodɛ se isɔn‑ta 'blei. Ɛ se fai" poo ‑ta 'blei. Ɛɛ' nyʋ 'blea' nɩɛ "isrɛa' ‑sɔn. 9 Ɛ ‑kmai" "isrɛdɩ 'a ‑tɩ', dɩ ‑ɩa dooa Kea 'a kɛ' ɛ, ‑mɩ 'a dɩ tu a nyaa ‑mi i. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ma Kea ‑te' ‑ʋn kpɔi" 'bo ‑ma 'ʋn 'bɛɛʋn "jru kpɔ', 'de ɛ po ‑ʋn "diwan ‑wɛe ‑ɩn 'di cɛn 'cna "kpei.

10 Wlu ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ke'wlɛ ɛ 'naa :

Tʋ"bo, "i‑saa nɔ" ɛ, ɛmɛ ‑nʋ' 'blʋa‑, 'de ka jaʋn 'a kpɛ ‑tia ɩ nɩɛ ‑ma sʋn 'a nʋʋdɩ ‑o. 11 Ɩa' dɩ tu ɛ, ɩa muɛ i sɔan', 'kaa ka ‑mɔ ‑nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. Ɩ ‑wee' "klein a muɛ pai" 'kpaa' ka 'ʋnpaadɩ a 'kpa pai" ɛ. 12 ‑Ma mu ɩ 'ʋnpooa' ka nyɔ ɔ pooa 'ʋnpaadɛ 'ʋn ɛ, ‑wɛe ɩ 'je "jrii ‑kwɛ‑ ka tae' a ‑kwɛa "jrii ɛ, 'kaa ka ‑mɔ ‑nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ. ‑Maa' poo fai" 'nɔ 'kmʋ. ‑Ma ‑sɩn se ‑kwɛ ‑ta 'ble.

13 Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'fɔ jrɛ' o ‑ke ɛ, ɛ 'naa :

‑Ɩn ‑te' i 'de 'ma dianfɔ o mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ‑ma tʋnyʋ ‑ma bʋ ‑sɔnku 'ʋn nʋ.

Dɩ ‑tmʋʋa 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɩmɩ ‑nao. Kea se ɩ 'tmʋ 'de ɛɛ' "sʋɩ 'a due' ‑pee kpɛ due'. 14 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ee, ‑mɛ dɛ Kea 'a "sʋɩ ‑mʋ nɩ 'ʋn 'ja a‑ ? Ʋʋ nɩɛ ‑sii 'dɔe ‑o. Ʋʋa nʋʋɛ Kea "juɔi. Ɛɛ dbo ʋʋpʋ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑jea 'pʋʋa' 'je sʋn o po.

2

1 ‑Jɛ Sesi nɩa klaa" kan' ɔ ‑siia dɩ ‑wee ɛ, ‑wɛe Kea cɛɛan 'de ɔ 'ʋn 'de ɛ wlua ‑a ‑pee ɛ, ‑mɛ dɩ ‑a ‑wɔan 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ‑a ‑je ɩa' ‑tɩ' ‑tu" ka ‑cɔɔn' ka, ‑wɛe ‑a ‑jɩ wɔn 'je. ‑Bo ‑a nʋ kan' a, ‑mɛ ‑a se 'pʋ‑je "i ‑gbla" i. 2 ‑A ‑je kan' 'mɛ Kea 'a wlu ɛɛ' "soa‑wi" jaa Moisɩ 'kwa tɛin" ɛ, ɛɛ' kɛ' kma'. Nyɔ "o nyɔ ‑blaa ɛɛ' wlu tu wɔin ɔ 'je ɛɛ' ‑kei" 'mɛ. 3 'De ‑mɛ 'pʋwlu ‑ɛɛ kɛ' kma ‑ɛ ‑sia ‑jɛ ‑saa "i ɛ, Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa ja, ‑bo ‑a nʋ ɛɛ' ‑tɩ' 'plʋ 'ʋn 'ee, ka ‑a ‑je Kea 'a 'pee wɔin" 'pʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ɛɛ' 'pʋʋa' tu ɛ, Tʋ"bo ‑tmʋ ɛɛ' ‑tɩ' "i‑saa nɔ" ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋ ‑wɔɩn ‑wi" ‑mʋ 'jɩ tɔ' 'ʋn ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ ɩ. 4 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di, wlu "klein ʋʋa 'tmʋa, kɩ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, Kea to ɛɛ' sʋn 'mɛ 'de jrii' ke dɩ klae" klae" ʋʋa nʋa' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɛ "nyɩ ʋʋpʋ ɛɛ' ‑Suu 'a "ikmaa' due 'due ka ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa nɩa "i ɛ.

Sesi ‑ja 'pʋʋa' ‑kwlɔ i

5 Tɔ' ‑o, 'kmʋ dee ‑ɛɛ mua nʋʋa' 'de nya ‑wɛe ‑ɛɛ ‑tɩ' ‑a ‑tmʋa', ɛ se Kea 'a "soa‑wi" mʋ ɛ 'je ɛ "jru kpɔ' i ‑te' nɩ‑. 6 Ɛ se kan' ‑mɔ nɩ‑. Kea 'a ‑nɛ "Ju mɔ ‑je 'kmʋ dee 'ble. Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'sbɛ 'ɛ 'fɔ jrɛ' o kɛ 'da ka, ɛ 'na :

Kea, dɛ nyiɔ ‑mɔ nɩ 'ʋn ‑wɛe ɛɛ po ɔɔ' ‑tɩ' ‑kwlʋ o ɛ‑ ? 'De "ju nyiɔ 'wlʋa ‑mɔ 'ee, ɔɔ' 'nynɩ wɛ‑, ‑wɛe ‑ma po ‑mɔ sʋn o ɛ‑ ? Ɛ "maa ‑apʋ nyiɔ tai'. Ɛmɛ Kea ‑jea ɛɛ' dɛ tu nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ'. 7 Ɛ blɔɔ 'blʋɔ 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di 'bo ɛɛ' "sʋɩ ‑sɔn. 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ɛ kpa ɔɔ' 'nynɩ "jɛi ‑wɛe ɛ nʋ ɔ kɛɛma' 'ʋn 'de ɔɔ 'wlʋ 'nynɩ. 8 Ɛmɛ ‑te' ɔ dɩ ‑wee' "klein kwa. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe dɩ ‑wee' "klein a jaa "jru ja 'de ɔ ‑pee.

'De dɛ ‑jɛ Kea 'jea 'o sie ‑wɛe ‑ɛ sea "jru ja jaai 'de ɔ ‑pee, ‑mɛ se nɩ‑. 'De ka ‑jɔ dɩ ‑wee' "klein 'jea "jru ja jaa 'de ɔ ‑pee 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑aa' 'je ‑mɛɛ' "jri 'a ‑kɔ ke. 9 'Kaa "ju ‑jɔ Kea blaa 'blʋɔ 'de ɛɛ' "sʋɩ ‑sɔn 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Sesi. Kea 'a 'saaʋn ɛ nʋa nyʋ "jrii ɛɛ' ‑tɩ' mɛ ‑ɛɛ 'mɛa' ɔ 'mɛ. 'Kaa kaan ka a, Kea nʋ ɔ kɛɛma' 'ʋn 'de ɔɔ 'wlʋ 'nynɩ, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'mɛ nyʋ ‑wee' 'a 'mɛa' !

10 Tɔ' ‑o, Kea mɛ ‑nʋ' dɩ ‑wee' "klein, ɩ ‑wee' ‑teɛ ɛɛ' ‑tea' ‑wɛe ɩ 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑. Ɛmɛ ‑nɩɛi" ‑wɛe ɛɛ' "nynuu‑ ‑tuu"‑tuu 'je 'e ɛ o "biie‑. Ɛ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ ɛ je Sesi 'e 'kle 'a kpɛ ‑tuu"‑tuu 'ʋn jaa‑ ‑wɛe ka ɛ nɩa "i ɔ 'je kan' nɩ‑. Ɔmɔ ‑ja 'pʋʋa' ‑kwlɔi, 'de ‑ɔ ‑kɔn 'e 'pʋʋn 'a nya. 11 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi 'a ‑cɛ" 'kpa ke nyʋ ɔ ‑teea kpɔi" o, ʋʋ ‑wee' 'wlʋɛ 'e nyɔ due' koʋn ‑gbai' 'ʋn. Ɛmɛ ‑tɩ ɔɔ' ʋʋpʋ 'a "dei 'daa 'a ‑tɩn' se ɔ nʋ. 12 Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ wlu ka 'wɩ jrɛ' o, ɔ 'na :

'Ma Kea, 'ma muɛ ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋa' 'de 'ma "dei‑wi" ‑pee. 'Ma muɛ ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛa' 'de blewlu 'di 'bo nyʋ ‑kwea.

13 Ɔ wlu' ka ‑ke ɔ 'naa :

Kea mɛ 'ma mu tɔ' "itbaa'.

'De ɔ wlu ke'wlɛ ɔ 'naa :

"Nynuu‑ Kea ‑nyɩa" 'ʋn ɛ, ʋʋ ke 'mɔ ke ‑a ka.

14 Nyʋ ɔɔ 'daa‑ "nynuu‑ ɛ, ʋʋ nɩɛ nyiɔpʋ ‑o, ʋʋ nɩɛ nymɔ kui ‑sɔn, ‑wɛe ʋʋ 'ble ‑sɩɩɛn'‑. Ɛmɛ ‑tɩ Sesi ‑snɛɛ nyiɔ 'ʋn 'de kʋʋ nɩa ɔ nɩ kan', ‑wɛe ɔ 'je 'mɛ ka ʋʋa 'mɛa, 'de ɔ 'je tʋ 'a "jru kpa 'bo ‑siɔn' "kpei. ‑Siɔn' 'bleɛ 'mɛa 'a "ikmaa'. 15 'Kaa 'de Sesi 'a 'mɛa' 'ʋn ɛ, ɔ ‑sa ‑siɔn' 'mɛa 'a "ikmaa' 'kwa ‑wɛe ɔ seie nyʋ "klein 'mɛa 'a faʋn a nʋa 'de ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa kʋɔnkwla' 'de ʋʋa' 'kmʋ ‑wee' 'ʋn 'de ‑siɔn' 'kwa a. 16 Ɛ se Kea 'a "sʋɩ mʋ ɔɔ po sʋn o nɩ‑, 'kaa ɛ Ablaam 'a "nynuu‑ mʋ ɔɔ po sʋn o. 17 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ke'wlɛ, ka ɔɔ' "dei‑wi" nɩa ɔ nɩ kan' 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn ‑wɛe ɔ 'je ʋʋa' 'sraa ‑sai klaa" nɩ 'de ɔ 'je ʋʋpʋ 'a wɛe 'je. Ɔɔ' 'sraa ‑sai ‑tu ɛ, ɔɔ nʋɛ Kea 'a ‑kwlʋtɩ ka ‑cɔɔn' ka. Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɛ 'wlʋ ɛɛ' "nynuu 'a dɩsaɩn "kpei. 18 Dɩ "klein ‑ɩa nʋʋa ɔɔ' de'di ‑wi" "jrii ɛ, ɩ nʋʋ ɔ "jrii 'mɛ ‑ke. ‑Ta ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa nɩɩa 'kle 'jea' a, dɛsaʋn ‑tɩn' ɔ i 'mɛ ‑ke, ɔ je ɛ 'je. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je nyʋ dɛsaʋn a ‑tɩan' i sʋn o po.

3

Sesi nɩɛ 'o Moisɩ "jru kpɔ'

1 'Ma de'di ‑wi" aopʋ mɔ ‑ke ɛ, Kea ‑teɛ' aopʋ kpɔi" ‑wɛe ɛ 'da aopʋ 'de ao 'je ɛɛ' 'cɛ nɩ‑. ‑A ‑wee' "klein ‑ɔ ‑nɩa ɛɛ' 'cɛ ɛ, dɛ ‑a ‑jea tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑aa ‑tmʋa 'bo nyʋ "juɔi ɛ, ɛ ka : Sesi mɔ Kea dbo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩ 'o ‑a ‑ke Kea 'nynɩ. Ɔmɔ ‑nɩ ‑aa 'sraa ‑sai klaa", ɔ 'wlʋɛ ‑aa dɩsaɩn "kpei ɛmɛ ‑tɩ ao 'je ɔ dɛ 'ʋn 'je jeejee. 2 Dbo Kea ‑teɔ' kwa ɔ nʋɛ' ka ‑cɔɔn' ka, ka ‑a 'mɩa Moisɩ nʋa 'de Kea 'a 'cɛ "klu ɛ. 3 Ka nyɔ ‑poa' ‑gbu" ‑mɔ nɩa dɛwɔn ɔ ‑sia ‑gbu" 'a ‑cɛ" 'kpa a, 'kamɔ Sesi nɩ ni' wɔn ɔ ‑sii Moisɩ. 4 ‑Gbi" "klein ‑ɩ ‑pooa ɩ 'bleɛ poi, 'kaa nyɔ ‑jɔ ‑poa' dɩ ‑wee' "klein 'kmʋ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea. 5 Tɔ' ‑o, dbo Moisɩ nʋa 'de Kea 'a nyʋ "klu ɛ, ɔ nʋɛ' ka ‑cɔɔn' ka. 'Kaa Moisɩ ‑mɔ ɛ, ka ‑gbu" 'dei ‑te i nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ, ɔ se ɛɛ' jei nɩ‑. Dɩ Kea a mua nʋa' 'de nya ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ' ɔɔ 'tmʋ. 6 Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔmɔ ‑te' Kea 'a nyʋ "jru kpɔ' i. Ka ‑gbu" jei 'a "ju nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. ‑Apʋ ‑nɩ ɔɔ' ‑gbu". Dɩ ‑a ‑tea' ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑ɩa ‑tuosʋn ‑aa poa de, ‑bo ‑a kpʋn ɩ i mamaʋ ‑wɛe ‑a ‑jɩ tɔ' "itba, 'de ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩ ɔɔ' ‑gbu" 'mɛ ‑cɛɛn'‑.

Kea 'a 'cɛ 'ɛ ‑kwletɩ

7 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋ aopʋ dɛ Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa ao 'je ɛ doin" o po, ɛ 'naa :

Kea 'na ‑bo ao 'wɔn 'ma wlu 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, 8 ao 'bo pɛe "ikmuuɛ, ao ‑sa aoa' pɛe 'kwla ao kaiɛn wɔn 'de 'ʋn ‑pee. Ka ao "bo ‑wi" seea 'ʋn tɛin" ɛ, ao 'bo kan' nʋɛ. ‑Ta ʋʋ nɩɩa 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, 9 ʋʋ ‑tɩɛn' 'mii 'wɩ "o 'wɩ ʋʋ paa 'bo 'ʋn o, ‑wɛe ka 'ɩn nɩa ʋʋa' Kea ‑cɛɛn'‑ ʋʋ 'je ɛ 'je, 'de ‑mɛ 'kamɔ ʋʋ 'jee‑ 'ma nʋʋdɩ 'dɔe 'ɩn nʋa ʋʋpʋ "jrii "jriɛ‑ 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di. 10 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'kpa 'cɛn 'de ʋʋa' nyʋ tu ‑pee. 'Ɩn wlu' 'de 'ma ‑cɛ" pɛe o 'ɩn 'na ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a tɔ' i naasʋn‑ mɛ ‑ɛɛ nʋɛ ‑wɛe ʋʋa ‑si' ‑jei" jeejee. Ʋʋ se 'ma ‑nɩ ‑jeblɩ juo‑. 11 Ɛmɛ po 'ʋn 'cɛn ‑wɛe 'ɩn ‑snɛɛ 'ɩn 'naa : 'Bo 'ma ‑kwlekwlɔ ‑ɛ 'di pɛe 'a blua' nɩa ʋʋ se 'bo i "sii‑ 'nɔ 'kmʋ.

12 'Ma de'di ‑wi", ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe pɛe saʋn je 'e aoa' due' 'di nɩ‑, 'de ɔ je "jru ku‑, ‑wɛe ɔɔ' "jrukua' je ɛ nʋ 'sʋ ɔ je 'kmʋnɩ Kea 'kpʋ "i to‑. 13 'Kaa ‑ta nɔ" nɩɩa aopʋ 'kwa 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ao kuu ba 'a dɩ i mamaʋ 'sʋ ‑wɛe dɛsaʋn 'a nyʋ 'srɛipooa' je nyɔ jrɔ' 'ɔ pɛe "ikmu‑ 'de aopʋ "klu. 14 Kaan ka la, ‑a ‑ke Klisɩ a na' 'bode. Dɩ ‑a ‑wɔɔan' "i‑saa nɔ" ‑bo ‑a ‑tɩ' i mamaʋ ‑wɛe ‑a ‑je 'e ɩ 'dei 'pɛn, 'de ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni ɛ, ‑mɛ ka ‑a ‑tea Klisɩ 'a ‑tea' ‑cɛɛn'‑ ɛ, ɛmɛ ‑toɛ. 15 ‑Bo ao ‑te i ɛ, ‑mɛ "jri ‑ɛ "i ao 'blea nɔ" ‑sɩan a, ao po 'pʋwlu ‑nɛ ‑ɛɛ wlua aopʋ ‑pee jeejee 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

‑Bo ao 'wɔn 'ma wlu 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ao 'bo pɛe "ikmuuɛ. Ka ao "bo ‑wi" seea 'ʋn tɛin" ɛ, ao 'bo kan' nʋɛ.

16 'De nyʋ wɛ‑ ‑wɔn Kea 'a wlu 'sasa ‑wɛe ‑ʋʋ ‑toɛ 'kpʋ "i ɛ‑ ? Nyʋ Moisɩ ‑sa kʋɔnkwla' 'de Esipʋ‑blʋa "kpei, ʋʋ ‑pʋ ‑o. 17 'De nyʋ wɛ‑ Kea 'kpaa' 'cɛn i 'de ‑sɩn 'a kwla ‑nyiiɛ 'di ɛ‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ nʋa dɛsaʋn ‑wɛe ‑ʋʋa "ku sia 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, ʋʋ ‑pʋ ‑o. 18 'De ‑bo Kea ‑snɛɛ 'de ɛ pɛe o ‑wɛe ɛ 'na ‑ta ɛ nɩa ʋʋ se 'bo i "sii 'ee, ‑mɛ nyɔ ɛɛ 'da a‑ ? Nyʋ ‑ʋʋ ‑blaa ɛɛ' wlu wɔin, ʋʋ ‑pʋ ‑o. 19 Tɔ' ‑o, 'ma 'cɛ, ‑a ‑wee' nɛɛ tɔ' "kpei‑ ‑bo ‑ta Kea nɩa ʋʋ se 'bo i "sii ɛ, ‑mɛ ʋʋa' ‑maa' 'je dɛ tɔ' 'ʋn mɛ ‑nʋɛ'.

4

1 Kea cɛn wlu ‑tie" ɛ 'na ‑a ‑ke ɛɛ muɛ ‑kwlea' ‑tadue. Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Kea 'a ‑kwlekwlɔ 'di paa' 'a nɔ" sea ‑sii ke ɛ, ‑a ‑tu" ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ‑aa due' je de sie‑. 2 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ ‑ɩa ‑tmʋʋa' 'de ‑a ‑pee ‑ta, ɩ 'tmʋʋɛ' ‑ke 'de israɛ‑nyʋ ‑pee tɛin". 'Kaa wlu ‑tmʋʋa' 'de ʋʋpʋ ‑pee ɛ, ɛ se ʋʋpʋ dɛ "i 'je, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑wɔan ɛɛ' wlu tu ɛ, ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 3 'De ‑apʋ mɔ ‑jɔ ‑je ɛ tɔ' 'ʋn ɛ, ‑ta Kea nɩa ‑aa muɛ 'o paa' ‑wɛe ɛ ke ‑a ‑je i ‑te. Wlu Kea 'tmʋa 'de ‑a "bo ‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ 'naa :

'Ɩn 'kpa 'cɛn 'de ʋʋ ‑pʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn ‑snɛɛ ‑wɛe 'ɩn 'na ‑ta 'ɩn nɩa ʋʋ se 'bo i "sii‑ 'nɔ 'kmʋ.

‑Ta Kea a 'tmʋʋa ɛɛ' wlu tu ɛ, ‑mɛ ɛ ‑kɔ' 'kmʋ 'a nʋa' 'mɛ sese. 4 Wlu ‑crɩɩa' 'de Keasbɛ 'di 'de 'wɩ 'a ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn, ɛ ka :

Kea ‑kɔa' ɛɛ' dbo ‑wee' 'a nʋa' 'sʋ ɛ, ɛ ‑kwle' 'de 'wɩ 'a ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ 'di.

5 'De wlu ‑crɩɩa' 'de 'fɔ jrɛ' o ɛ, ɛ 'naa :

‑Ta ‑bo nyɔ ji ‑wɛe ɔ ke 'ma ‑a ‑jea i ‑te ʋʋ se 'bo i "sii‑ 'nɔ 'kmʋ.

6 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑saa "i ‑ʋʋ ‑wɔan ‑pɔia" ‑tɩ tɛin" ɛ, ʋʋ se 'bo 'a ‑ta ‑tu pa, dɛ‑nʋɛ' wlu ‑tmʋʋa' ʋʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 'Kaa kaan ka a, Kea nɩɛ "i nyʋ jrʋ' 'je 'bo 'a ‑ta ‑tu pa, 7 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn Kea ‑tuɛ" nɔ" jrɛ' ke'wlɛ. Ɛɛ' nɔ" tu mɛ ‑nɩ 'de ‑sɩanwɩ 'di. ‑Ta ɛ 'tmʋʋa ɛɛ' wlu tu 'de Moisɩ 'a ‑nɛ nɔ" 'di ɛ, 'bo ‑kwle 'ʋn 'ɛ. Ɛ nʋɛ ‑sɩn ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɛ jii 'e Dafidɩ 'ʋn ke'wlɛ, ‑wɛe ‑mɔ 'tmʋ ɛ 'de ɛ 'crɩɩɛ 'de ɔɔ' 'sbɛ 'di, ɛ 'naa :

‑Bo ao 'wɔn 'ma wlu 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ao 'bo aoa' pɛe "ikmuuɛ.

8 Tɔ' ‑o, Sosue ‑ɔ ‑sii" a 'bo Moisɩ ‑kɔ o ɛ, ‑mɔ kɔn ‑a 'mɩɩa‑wi" "juɔi. ‑Bo ɔ nynii ʋʋpʋ 'bo Kea 'a fɔn ‑kwlɔ 'di 'de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑kwlewɩ deejrɛ' 'ɛ ‑tɩ' 'tmʋ. 9 ‑Jɛ ɛ 'tmʋɛ kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑kwlewɩ jrɛ' ɛ muɛ jia' 'de nya. Ɛɛ' ‑kwlewɩ ‑tu ɛ, ɛ nɩɛ Kea 'a 'cɛ 'ɛ ‑kwlewɩ ‑o. Ka Kea ‑teea ‑mɛ kpɔi", 'kamɔ ‑mɛ nɩ‑. 10 'De nyɔ "o nyɔ ‑ta Kea nɩa ‑ɔ mua 'o ‑wɛe ‑ɔ ‑ke ɛ ‑tea' i ɛ, ‑mɛ ɔ ‑sa ɔɔ' nʋʋdɩ ‑wee' kwai ka Kea nʋa dɩ ‑wee' "klein ‑wɛe ɛ ‑kwlea, 'kamɔ ɔ ‑kwle ‑ke.

11 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑te' ‑aa ‑cɛ" ‑klan" "kpei ‑wɛe ‑ta Kea nɩa 'de ‑a ‑je 'o mu 'de ɛ ke ‑a ‑je ‑kwle. ‑A ‑tu" ‑aa ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ‑a 'mɩɩa‑wi" ‑ʋʋ ‑blaa Kea 'a wlu wɔin tɛin" 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ɛ, ‑a je ʋʋa' ‑kɔ 'de bla ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ‑a je 'bo 'a ‑ta ‑tu 'ʋn ‑pɔɔn. ‑A po Kea 'a wlu doin" o 'pepe, 12 'kaa Kea 'a wlu nɩɛ 'kmʋ, ɛ "nmaa' ɛɛ cɛn dɛ, ɛ je ‑placnɛ ‑ɛɛ "jri nɩa 'sɔɔn ‑sii. Kea a cɛɛn 'de ɛɛ' wlu 'ʋn ‑wɛe ɛɛ nʋ dbo 'de nyiɔ pɛe o, ɛɛ mu' mamaʋ 'sʋ ɛɛ jea 'e nyiɔ 'ɔ tɔ' ke ɔɔ' ‑suu ‑tuu" a "i 'o nyni. Kea 'a wlu ka ‑placnɛ nɩa, ‑ɛ ‑nɩa kan' a, ɛɛ mu' mamaʋ 'sʋ ɛɛ jea nyiɔ 'ɔ pɛe 'a "kɛ o nyni. Tɔ' ‑nɩa 'e nyiɔ pɛe o ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑sɩ' 'kwla, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑je ɩa' 'pee. 13 Dɩ "klein Kea nʋa, ɩa' ‑jɛ ‑jea 'kwla pa 'bo ɛ "juɔi, ‑mɛ se nɩ‑. Dɩ "o dɩ ‑wee' "klein 'pɛɛn "kpae' 'de ɛ "jri 'de. 'Bo ɛ "juɔi mɔ ‑a ‑je ‑aa nʋʋdɩ 'a "kuan poo‑.

Sesi nɩɛ 'o 'sraa ‑saʋn klae" ‑wee' "jru kpɔ'

14 'Ma 'cɛ, ‑a ‑bleɛ 'sraa ‑sai klaa". Ɔɔ' 'nynɩ mɛ ‑nɩ Sesi, Kea 'a "Ju. Ɔ mu' mamaʋ 'sʋ ‑ta Kea 'a ‑cɛ" 'kpa nɩa ɔ je 'o nyni 'de jaʋn 'di, ‑wɛe ɔ nɩ 'o ‑a ‑ke Kea 'nynɩ. ‑A tba ɔɔ' 'sʋ tɔ' "i 'wɩ "o 'wɩ ‑wɛe ‑a ‑je ɔɔ' ‑tɩ' 'tmʋ 'bo nyʋ "juɔi. 15 ‑Ta ‑a kpʋan i ‑a kpʋn 'bo i mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni, dɛ‑nʋɛ' ‑aa 'sraa ‑sai klaa" ‑a ‑blea a, ka ‑a sea 'diikua' 'ble ɔ juɩ', ɛ se dɩ ‑a ‑jiia 'ʋn ɔ sɩ 'ʋn jii nɩ‑, ka dɛsaʋn a ‑tɩan' ‑a i ɛ, 'kamɔ ɛ ‑tɩn' ɔ i 'de dɩ ‑wee' 'ʋn ‑ke. 'Kaa ɔ se dɛsaʋn nʋ due'. 16 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ faʋn 'bo ‑a ‑nʋɛ. ‑A ‑cɛɛn 'de ɔ 'ʋn ‑a ‑je Kea ‑pʋn" 'kpa ‑wɛe ɛ 'je ‑aa wɛe 'je, 'de ɛ 'je ‑a 'saaʋn "jrii nʋ. Ɛmɛ ‑ɛ ‑je ‑a 'kle 'di ‑sa 'de nɔ" 'dɔe 'di.

5

1 'De ‑a ‑mɔ Suifʋ‑wi" "bli ɛ, 'sraa ‑sai klaa" "o 'sraa ‑sai klaa" Kea ‑tea' 'o ɛ, ɔɔ 'wlʋɛ 'e nyiɔpʋ "klu ‑wɛe ɔɔ nʋʋ Kea "juɔi 'de nyiɔ ke Kea 'nynɩ. Dbo ɔɔ nʋa, ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ ‑saa' Kea wɔn 'de nyʋ 'a dɩsaɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn. 2 Ka nyʋ ‑ʋʋ sea dɛ "jrii juo ke nyʋ ‑ta ‑ʋʋa mua ‑ʋʋ sea 'o juo nɩa, 'kamɔ ɔmɔ nɩ ‑ke. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'je ʋʋpʋ 'a 'kle 'mii 'wɔn ‑wɛe ɔ 'je kupeeɛ' nyɔ nɩ 'de ʋʋ ‑pee, dɛ‑nʋɛ' ka ʋʋ sea dɛsaʋn "wɔin 'bɛɛ‑ ɛ, 'kamɔ ɔ nɩ ‑ke. 3 'De ɔɔ' ‑ɩn se dɛsaʋn "wɔin 'bɛɛ‑ ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ka ɔ 'jea nyʋ jrʋ' 'a dɩsaɩn 'a 'sraa‑ ‑sa a, 'kamɔ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a dɛsaʋn 'a 'sraa‑ ‑sa ‑ke. 4 'sraa ‑sai klaa" nɩa' ‑nɛ, nyɔ "o nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ 'sʋ ɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" ɛɛ' 'nynɩ tu "kpei 'nɛɛ‑ ‑wɛe ɔ 'je ɛɛ' ‑nɛ sʋn ‑kwlʋ 'di tba. Kea mɛ ‑ɛɛ ‑da nyɔ ‑wɛe ‑ɛɛ nʋ ɔ 'sraa ‑sai klaa" 'ʋn. 'Kamɔ ɛ nʋ Moisɩ 'a ‑fɛin' Aarɔn.

5 Klisɩ foo" 'sʋ ɛ, 'sraa ‑sai klaa" nɩa' ‑nɛ, ɔ se ɔɔ' ‑cɛ" ɛɛ' 'nynɩ tu "kpei bla ‑wɛe ɔ se ɛɛ' ‑nɛ sʋn ‑kwlʋ 'di tba. 'Kaa Kea ‑ɛ ‑wlua 'de ɔ ‑pee ‑wɛe ‑ɛ ‑na :

‑Ɩn ‑nɩɛ 'ma "Ju ‑o, 'ɩn 'kpa ‑ɩn "Bo 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ,

ɛmɛ ‑nʋ' ɔ 'sraa ‑sai klaa" 'ʋn ‑wɛe ‑ɛ ‑tu" ɔ ‑cian" "kpei. 6 'De wlu ‑crɩɩa' 'de Keasbɛ 'ɛ 'fɔ jrɛ' o ɛ, kɛ 'da ka, ɛ 'naa :

‑Ɩn ‑nɩɛ 'sraa ‑sai ‑o 'bode ‑bode 'bode, ka 'sraa ‑sai Mɛkisedɛkɩ nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ.

7 Sesi ‑nɔ, ɔmɔ ‑ta ‑ɔ ‑nɩɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑ɔ ‑bae Kea i ‑bae ‑bae 'de ‑fɩn" wlu 'ʋn ‑wɛe ɛ 'je ɔ 'pʋʋ 'bo 'mɛa' wɔin" ‑wɛe Kea kpʋn ɔɔ' baewlu 'de ɔɔ' ‑cɛ" ja jaa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 8 'Kamɔ ɔ nɩ Kea 'a "Ju kan' ‑o, 'kaa ɔ 'cɩan Kea wɔn 'jea' 'mɛ 'de 'kle 'jea 'ʋn. 9 Ɔ mu' mamaʋ 'sʋ ka Kea nɩa "i ɔ 'jea nɩ ɛ, ɔ je kan' nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ "klein ‑jea ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je ɔ wɔn ɛ, ɔ nɩ ʋʋpʋ 'pʋʋa' 'a "nyɩi. Ɛɛ' 'pʋʋa' tu ɛ, ɛ se ‑kwɛ ‑ta 'ble ka Sesi 'a 'sraa ‑sadbo sea ‑kwɛ ‑ta 'ble ‑ke ɛ, 10 dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑cɛ" 'kpa mɛ ‑nʋ' Sesi 'sraa ‑sai klaa" 'ʋn ‑wɛe ka ɛɛ' 'sraa ‑sai Mɛkisedɛkɩ nɩa, ɔ nɩ kan'.

Nyɩɩɛni 'a ‑tɩ' ke diidɛ ‑cɛɛn' 'a ‑tɩ'

11 'Ma 'cɛ, ‑a ‑nɩɛ "i ‑a ‑je aopʋ dɩ ‑tuu"‑tuu 'tmʋʋ‑ 'de Sesi 'a 'sraa ‑sadbo 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa ka ‑a ‑jea ɩa' wɔ ‑sasʋn nʋ 'de ao ‑pee, 'ka se nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' aoa' ‑too"‑ dɛ 'mii 'wɔan' 'bode. 12 Tɔ' ‑o, aopʋ mɔ ɛ, 'nɔ ao ‑sa Kea 'a wlu 'wɔan' 'de tɛn' ‑gblein', ao 'je nyʋ Kea 'a wlu tɔɔʋn nɩ la sese 'de‑, 'kaa aopʋ ‑nʋ', aopʋ nyʋ 'e ɛɛ' "i‑saadɩ ‑pee 'tmʋʋ‑ ke'wlɛ, ɛ ‑kɔ' ‑na nyʋ dee‑. Diidɛ ‑kua i nyɔ ‑cɔɔn' ɔ dia, ao se ɛɛ' dia' 'bɛɛ‑ ke, nyɩɩɛni mɩ ao 'e nya. 13 'De nyɔ "o nyɔ ‑nɩa nyɩɩɛni "boa' a, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ "judee ‑o, ɔ se dɛ ‑srɛai" ke dɛ ‑nyniia "jrii 'a "kpei‑ ‑seea' ka juo‑. Ɔ se diidɛ ‑cɛɛn' dia' 'bɛɛ‑. Diidɛ ‑cɛɛn' mɛ ‑nɩ wlu ‑ɛɛ ‑tmʋa "isrɛ‑tɩ ɛ, ɔ se ɛ 'mii juo‑. 14 'Kaa diidɛ ‑cɛɛn' ‑mɛ ɛ, ɛ ‑teɛ nyʋ ‑cɔʋn' ‑ʋʋ ‑jua dɛ wɔn 'ɔ ‑tea'. Ʋʋ juo 'dɔe ke saʋn 'a "kpei‑ ‑seea' ka 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑kwle ɩa' nʋa' 'mɛ.

6

1 'Ma 'cɛ, dɛ ‑a ‑nɩa "i ao 'jea 'mii 'wɔn 'de dɛ ‑nɩa nyɩɩɛni ke diidɛ ‑cɛɛn 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Klisɩ 'a wlu ‑jɛ ‑a ‑wɔan "i‑saa nɔ" ɛ, ‑a ‑bo 'o ‑mɩ 'a 'sʋ "kpei nɩɛ ke mamaʋ. ‑A ‑na ‑a ‑je nya mu ‑wɛe ‑a ‑je Kletiɛn ‑kwɛɛ 'pepe. Kea 'a ‑tɩ' ‑a ‑tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, ɩmɩ ‑nɩ ‑gbu" 'a ‑gban ‑a ‑te'. Ao 'bo ɛɛ' ‑gbu" 'a ‑gban tu de ‑saa ke'wlɛ. Dɩ ‑a ‑tɔɔa aopʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je aoa' kplɩn saɩn "i "tai‑ ‑wɛe ao 'e Kea o "biie‑, dɛ‑nʋɛ' dɩ ao nʋa tɛin" ɛ, ɩ nɩɛ dɩ foe" ‑o, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je aopʋ 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑. 2 'Ma 'cɛ, dɛ ‑jɛ ‑tua" "ni "jru po ‑tɩ o, ka nyʋ 'jea nyʋ kwa "jru ‑te' sʋn nʋ o, ka Kea a nʋa 'mɛʋn "kunyɩɔ' ‑sasʋn o, de 'bɔɔ pee' Kea a mua 'jea' 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" 'ɔ ‑tɩ' o, ao 'wɔn ‑mɩ 'a ‑tɩ' 'mɛ, ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a ‑je aopʋ ‑mɩ tɔɔ ke'wlɛ. 3 Dɩ ‑ɩa ‑tɩ' ‑aa ‑wlʋa 'wɔan' ‑a ‑wee' juo ‑mɩ 'mɛ, ‑a ‑bo 'o ɩa' 'sʋ "kpei "tiiɛ, ‑a ‑na ‑a ‑je nya mu. ‑Bo Kea nɩɛ "i ɛ, ‑mɛ dɩ jrɩ' ‑nɩa 'e ‑je 'a nya ke'wlɛ ɛ, ɩmɩ ‑ɩa ‑tɩ' ‑aa ji 'tmʋa'.

4 Dɛɛ ‑tɩ ‑a ‑jea na ‑a ‑jea nya mu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑ʋʋ kpʋan Sesi 'a wlu sɩn 'sɔɔn 'de‑ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑bɔɔa' de 'de ‑ʋʋ "tai‑ ɛ "i ɛ, ʋʋa' ‑nɛ 'kmʋ nɩɛ "ikma‑tɩ klaa" jrɛ' ‑o. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑pʋ ‑nɩ nyʋ Kea 'a wlu ‑sɩɩan ‑sɔn' 'ʋn ‑ʋʋ ‑jea ‑mɛ, Kea poa "diwan kpɛ ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɛɛ' ‑Suu poa ‑je o. 5 Ka Kea 'a wlu nmɔa "jrii ɛ, ʋʋ ‑tɩn ɛ wɔn 'mɛ ʋʋ je ɛ 'je. 'Kmʋ dee ‑ɛɛ mua jia' 'de nya, ka ɛɛ' ‑tɩ' nʋa 'pɛnsʋn ʋʋ ju ɩ ‑wee' 'mɛ 'pepe. Dɩ 'dɔe klae" klae" ‑ɩa mua nʋʋa' 'de ɛɛ' 'kmʋ tu "kpei ɛ, ʋʋ ‑tɩn ɩ wɔn 'mɛ ʋʋ jɩ 'je. 6 'Kaa ʋʋ ‑saa dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ kwa ‑sɔn ʋʋ 'bɔɔ‑ de ʋʋ je Kea 'kpʋ "i to‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ka nyʋ 'jea ʋʋ ‑pʋ 'a ‑tɩ' nʋ ‑wɛe nyʋ 'jea ʋʋpʋ 'de Kea o "biie‑ 'de ʋʋ 'jea ʋʋa' dɩsaɩn "i juo ke'wlɛ, 'ka se nɩ‑. ‑Bo ʋʋa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ka nyʋ 'na ʋʋa kɔ Kea 'a "Ju 'bo tu ‑kwlɩ" ke'wlɛ ‑wɛe ʋʋa ‑tuɔ" ‑crei"‑ ke wlaanynɩɛ ‑pʋn" ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

7 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ‑bo "ni dba ‑dba ‑dba ‑wɛe ɛ pa 'blʋa‑, 'de nyʋ do dɩ 'bo ɛ "kpei ‑wɛe ɩ 'wlʋ dɛ 'ʋn ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑doa dɩ 'je 'o crɔn' 'jee‑, 'sʋ nyʋ 'na Kea 'a "diwan kpʋn ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'mɛ. 8 'Kaa ‑bo sii" saɩn ke "wi ‑kbai 'a 'sʋ mɛ 'bo ɛ "kpei ɛ, ‑mɛ ɛɛ' 'blʋa‑ tu ‑kwɛ‑ wɔn, ɛ nɩɛ Kea 'a 'daɩn 'a kpʋn ka, ɛɛ' ‑kwle "jripooɛ ‑tɩ.

9 'Ma ‑tɩ' kmaʋn‑, ‑bo ‑aa sea wlu ‑nɩa kan' 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ɛ se ka ao nɩa 'o 'pʋ ‑jei" mɛ ‑a se juo nɩ‑. Ka ao nɩa 'o 'pʋ ‑jei" ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ, ao ‑tu" ɛɛ' ‑je tu "jriɛ‑. 10 Tɔ' ‑o 'ma 'cɛ, Kea 'a di ‑topin, aoa' dbo ao nʋa o, aoa' ɛɛ' ‑tɩ' kmasʋn ao toa tɛin" ‑wɛe aoa toa ‑sɩan ke'wlɛ 'de ɛɛ' "nynuu‑ ‑pee o, ɛ se ɩ o "mae' i. 11 'Kaa dɛ ‑aa ‑pɔan i 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn due 'due ɛ, ɛmɛ ‑nɩ, ka ao nɩa nɛ "kpei tɛin" ɛ, ao nɩ kan' nɛ "kpei mamaʋ 'sʋ ao 'je mu ao 'je nyni. 'De Klisɩ 'ʋn ao tba tɔ' ɛ, ao kpʋn 'bo i ‑sisi', 12 ‑wɛe dɩ 'a cɛan' je 'de aopʋ 'ʋn pa. Ao kuu pɛe i mamaʋ 'sʋ ao 'je dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" 'je. Nyʋ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" tɛin" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kuua pɛe i mamaʋ 'sʋ ‑ʋʋ nynia, dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ‑ʋʋ ‑jea ɩa' 'o nyni ‑ta a, ʋʋpʋ ‑a ‑kɔ ao 'je 'de bla.

Dɛ ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛɛ muɛ nʋa' see

13 ‑Ta Kea cɛɛan wlu ‑tie" 'de Ablaam ‑pee ɛ, nyɔ ‑ɔ ‑jea "i 'bɛ ‑ɔ ‑je ɛ ‑sii ‑wɛe ‑ɔɔ 'nynɩ 'ʋn ɛ 'jea 'ʋn‑snɛɛ ɔ se nɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑snɛɛ 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'a 'nynɩ 'ʋn, 14 ‑wɛe ɛ 'na : Ablaam, 'ma cɛn wlu ‑tie" 'de ‑ʋn ‑pee 'ma muɛ ‑ʋn "diwan poa', 'ma muɛ ‑ʋn "nynuu‑ ‑tuu" "nyɩa'. 15 Ɛmɛ ‑tɩ Ablaam kuu tɔ' i mamaʋ 'sʋ dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" 'de ɔ ‑pee ɔ 'jɩ. 16 ‑Bo nyɔ ke nyʋ 'ble ‑tɩ' ‑wɛe ʋʋ ‑seea' wlu "kpei‑ 'de ɔ cɛn wlu ‑tie" ‑wɛe ɔ 'na ‑tɩ' ‑nɩa 'bo ‑a ‑nynɩ ɩ ‑kwɛ', ‑mɛ nyɔ ‑ɔ ‑bɛa "i ‑ɔ ‑sii ɔ ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ 'nynɩ ɔɔ ‑snɛɛ 'ʋn. 17 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn dɩ 'dɔe ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" ka ɛ sea ɩa' wlu ‑kwlin ‑saai mamaʋ ɛ, ɛmɛ ɛ nɩ "i ɛ 'e to 'de nyʋ ‑a mua ɩa' dɩ tu 'jea' ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑snɛɛ 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'ɛ 'nynɩ 'ʋn. 18 'De wlu ‑tie" cɛan' o, ‑snɛɛa' o, ɩ nɩɛ dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑o. Ɩa' dɩ tu ɛ, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je fai" pooɛ‑, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑ɛ nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, ɛɛ' 'tmʋ sɩ. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑a ‑bleɛ sro' 'wlaa ‑ta 'bo ɛ ‑pʋn". 'Ma 'cɛ, wlu ‑nɩa 'mʋa‑, ɛ kuuɛ ‑aa dɩ i. Dɩ 'dɔe Kea ‑tea' 'de ‑aa 'kmʋ 'a nya i ɛ, ‑a tbɩ tɔ' "i, ‑a ‑je mu, ‑a ‑je nyni. 19 Ka ‑bo ‑bato' po du ‑klu' ‑wɛe ɛ nyna ‑sisi' ɛ, 'kamɔ ‑aa dɛ tɔ' "itbaa' ‑nɛ kuu ‑aa pɛe i ‑sisi'. Dɛ‑nʋɛ' ka 'sraa ‑sai klaa" a mua 'e Kea ‑gbu klaa" 'di tɛin" ‑wɛe ɔɔ ‑sa' 'sraa‑ 'bo Kea "juɔi ɛ, 20 'kamɔ Sesi ‑ɔ ‑nɩa 'o ‑a ‑ke Kea 'nynɩ ‑a tba tɔ' "i ɛ, ɔ mu mamaʋ 'sʋ ‑ta Kea 'a ‑cɛ" 'kpa nɩa, ɔ nyni 'o. Ɔmɔ ‑si' 'de ‑aa nya ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ‑ɔ mu 'o. Ɔ mu' 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ Kea nʋ 'sraa ‑sai klaa" 'ʋn 'bode ‑bode 'bode. Ɔ ke 'sraa ‑sai klaa" Mɛkisedɛkɩ ‑nɩ kpɔi".

7

Mɛkisedɛkɩ 'a ‑tɩ' tɛn 'di

1 Mɛkisedɛkɩ ‑nɔ ɔ nɩɛ 'beɔ ‑o 'bo Salɛmʋ ‑wɛe ɔ nɩ Kea ‑ɛ ‑nɩa 'o dɩ ‑wee' "jru kpɔ' 'ɔ 'sraa ‑sai. Tɛin" ɛ, ‑ta Ablaam kpaa tʋ ‑wɛe ɔɔ' tʋ dua 'beɔ‑wi" ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔɔ 'wlʋʋa 'e tʋ 'ʋn ɔɔ jiia de ɛ, 'bomɔ Mɛkisedɛkɩ 'jɔɔ "i ‑wɛe ɔ po ɔ "diwan. 2 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, Ablaam "duo dɩ "klein ɔ ‑sa 'e tʋ 'ʋn 'a ‑puue ‑nɩ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔ "nyɩ Mɛkisedɛkɩ. Mɛkisedɛkɩ 'a 'nynɩ ‑nɩ ɩa' bʋ tɛn 'di, ɩ 'de mɛ ‑nɩ 'beɔ ‑ɔ ‑srɛai" ɛ, ‑wɛe ɔ nɩ 'beɔ 'bo Salɛmʋ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ 'beɔ ‑ɔ ‑kma pɛe 'a blua 'a ‑tɩ' ɛ. 3 Ɔɔ' Mɛkisedɛkɩ ‑tu ɛ, nyɔ "o nyɔ se ɔ "bo ke de juo‑, ‑ta ɔɔ' "ji 'wlʋa a, nyɔ se 'o juo‑. Nyɔ jrɔ' se ɔɔ' 'wlʋwɩ juo‑, nyɔ jrɔ' se ɔɔ' 'mɛwɩ juo‑. Ka nyʋ 'jea ɔɔ' ‑po' blasʋn nʋ, 'ka se nɩ‑. Ɔ ke Kea 'a "Ju ‑teɛ tu due' "kpei. Ɔɔ' 'sraa ‑sadbo nɩɛ Sesi 'a ‑nɛ 'ɛ "ipoo‑tɩ ‑o. Ɛ se "ti ‑ta 'ble 'nɔ 'kmʋ.

4 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔmɔ 'bɛi" ɔ je Ablaam ‑ɔ ‑nɩa ‑a "bo ‑wi" 'a 'mɩa ‑sii. Dɛ ‑ɛ ‑toɛ mɛ ‑nɩ ɔmɔ ɔ "nyɩ dɩ "klein ɔ ‑sa 'e tʋ 'ʋn 'a ‑puue. 5 'De nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e Ablaam 'a "naju Lefi 'a "ji 'di ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea 'sraa ‑sadbo "i ‑wi" ‑mʋ ɛ, Moisɩ 'a kɛ' 'naa : Israɛ‑kɔʋn ‑wee' ‑je ʋʋa' dɩ 'a ‑puue ‑nɩ Lefi 'a "nynuu‑ "nyɩ. 'De ‑mɛ 'kamɔ ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ ‑wee' 'wlʋ 'e Ablaam 'a "ji 'di ‑ke. 6 'Kaa Mɛkisedɛkɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se 'e Lefi 'a "ji 'di 'wlʋ. Ɔmɔ Ablaam "nyɩ dɩ "klein ɔ ‑sa 'e tʋ 'ʋn 'a ‑puue ‑nɩ. Ablaam Kea cɛɛan dɩ ‑tuu"‑tuu 'nynɩ ɔmɔ ‑po ɔ "diwan. 7 'De ka nyɔ ‑nɩa 'o nyʋ "jru kpɔ' ɔ, ɔmɔ ‑ɔɔ po nyʋ "diwan a, ‑a ‑wee' "klein 'je kan' 'mɛ. Nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ 'ʋn‑too'‑. 8 'De 'sraa ‑saʋn ‑ʋʋ ‑wlʋa 'e Lefi 'a "ji 'di ɛ, ‑wɛe nyʋ a "nyɩa dɩ ‑wee' "klein 'a ‑puue ‑nɩ, ʋʋ nɩɛ nyiɔpʋ, ʋʋa 'mɛɛ. 'Kaa Mɛkisedɛkɩ Ablaam "nyɩa dɩ ‑wee' "klein 'a ‑puue ‑nɩ ‑mɔ ɛ, ɔ se 'mɛ‑ta 'ble, 'kamɔ wlu ‑crɩɩa 'de Keasbɛ 'di 'da. 9 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Lefi nyʋ a "nyɩa dɩ ‑wee' 'a ‑puue ‑nɩ ɛ, ɔmɔ ɔ "nyɩ nyʋ dɩ ‑wee' 'a ‑puue ‑nɩ 'mɛ ‑ke. Dɛɛ‑tɩ nyʋ 'bɛɛa nyʋ 'je kan' 'da a, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta Ablaam "nyɩɩa Mɛkisedɛkɩ dɩ ‑wee' 'a ‑puue ‑nɩ ɛ, ka Lefi 'a "nyɩa ɔ dɩ ‑wee' 'a ‑puue ‑nɩ ‑ke, 'kamɔ ɛ nɩ‑, 10 dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ 'di Mɛkisedɛkɩ 'jaa‑ Ablaam "i ɛ, ‑mɛ Lefi se 'wlʋ ke ‑mɔ, 'kaa ɔ nɩɛ 'e Ablaam 'a nymɔ 'ʋn.

11 'De kɛ' Kea "nyɩa Israɛ‑kɔʋn ɛ, Lefi 'a 'sraa ‑sadbo mɛ ‑nɩ 'e ɛ 'de. 'Kaa ka Kea nɩa "i nyʋ 'jea nɩ ‑bo 'srae ‑saa' ‑mɛ ɛ sea nyʋ kan' po 'de ɛ, ‑mɛ 'sraa ‑sai ka Mɛkisedɛkɩ nɩa ‑ɔ ‑nɩa kan', ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ji. Ɔɔ' ‑nɛ 'sraa ‑sai ‑tu ɛ, ɔ ke Lefi 'a "ju Aarɔn se dɛ due' nɩ‑. 12 'Kaa ‑jɛ Kea pooa 'sraa ‑sadbo fai" ɛ, ‑mɛ ɛ 'je kɛ' foo" 'sʋ fai" poo ‑o ‑ke. 13 Tɔ' ‑o, ‑bo ɛ ‑tu" ‑aa Tʋ"bo Sesi ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑aa ‑tmʋa ‑mɔ ɛ, ɔ se 'e Lefi 'a "ji 'di 'wlʋ, ɔ 'wlʋɛ 'e "ji jrɛ' 'di. Ɛɛ' "ji tu ɛ, nyɔ jrɔ' se 'e ɛ 'di 'wlʋ due' ɔ se 'sraa ‑sai nɩ‑ 'bo Kea "juɔi. 14 'De ka ‑aa Tʋ"bo Sesi 'wlʋa 'e Suida 'a "ji 'di ɛ, nyʋ ‑wee' juɩ' ɛ se 'kwla pa. Ɛɛ' "ji tu ɛ, ‑ta Moisɩ a 'tmʋa 'sraa ‑saʋn 'a ‑tɩ' ɛ, ɔ se ɛɛ' 'nynɩ "ibla mɔ "pɩ. 15 'Kaa Kea nɩɛ "i 'sraa ‑sai deejrɔ' 'je ji, ‑wɛe ka Mɛkisedɛkɩ nɩa ‑ɔ ‑nɩ kan'. 16 Nyʋ ‑ʋʋa ‑wlʋa 'e nyiɔpʋ "klu ‑wɛe ‑ʋʋa nɩa 'sraa ‑saʋn ɛ, nyiɔpʋ ‑a ‑te' 'o ʋʋpʋ, 'kaa ɔmɔɔ' ‑nɛ 'sraa ‑sai ‑tu ɛ, nyiɔpʋ‑ 'a kɛ' se ɔ 'o ‑te'. Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑te' ɔ 'o ‑wɛe ɔ 'je Lefi 'a 'sraa ‑sadbo fai" poo‑. Dɛ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'a "ikmaa' nɩa 'de 'kwa a, ɛ nʋɛ' ‑wɛe ɔ 'kpa 'sraa ‑sai. Ka Lefi 'a 'sraa ‑sadbo ‑sea nyʋ "wɔin 'bɛɛ‑ nʋa "jri "kpae' posʋn, 'ka ‑nao. 17 Ɩa' ‑tɩ' tu 'a wlu ‑crɩɩa' 'de Keasbɛ 'di ɛ 'naa :

‑Ɩn ‑nɩɛ 'sraa ‑sai ‑o, ‑ma 'sraa ‑sadbo se "ti ‑ta 'ble. Ka Mɛkisedɛkɩ nɩa, 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ.

18 Dbo 'sraa ‑saʋn nʋa tɛin" ke ɛɛ' kɛ' mɩ"mɩ" ke ɩ ‑wee' 'wla "niɔ‑ 'bode, dɛ‑nʋɛ' ɛ se crɔn' 'ble, ɩa' po nyɔ jrɔ' sʋn o. 19 Moisɩ 'a kɛ' ‑nɛ, ɛ se dɛ "o dɛ jrɛ' kpa due', ɛ se ɛ nynia 'pepe ‑sɩan 'nɔ 'kmʋ, ti je ka nɩ‑. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe Sesi ‑jɔ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɔ ‑sia dɩ ‑nɩa tɛin" ɛ, Kea ja ‑mɔ 'de ‑a ‑je ɔ tɔ' "itba ‑wɛe ‑a ‑je 'e ɔ 'ʋn cɛɛn 'de ‑a ‑je Kea ‑pʋn" 'kpa.

20-21 'De dɛ ‑a ‑jea 'mii 'wɔn 'de Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'wɔan 'sraa ‑sai 'kpa‑tɩ ɛ, Kea cɛn wlu ‑tie". Lefi 'a "nynuu‑wi" ‑mʋ ɛ, ʋʋ nɩ 'sraa ‑saʋn 'mɛ kpɩɩn‑, 'kaa ʋʋa' ‑nɛ dbo se ‑snɛɛwlu 'de nɩ‑. 'De Sesi 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ Kea 'naa :

'Mɔ Tʋ"bo, wlu 'ɩn cɛan ‑tie" ɛ, 'ɩn se ɛ fai" pooi, 'ɩn 'na ‑ɩn ‑kpa 'sraa ‑sai 'mɛ 'bode ‑bode 'bode.

22 Dbɛɛdɛ ‑nɩa 'o ‑a ‑ke Kea 'nynɩ ka ɛ nɩa dɛwɔn ɛ ‑sia dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑snɛɛ' ‑wɛe ɛ cɛn wlu ‑tie" 'de Sesi ‑pee.

23 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Lefi 'a "nynuu‑ ‑ʋʋ ‑nɩa 'sraa ‑saʋn ɛ, ʋʋ ‑tiɛi", dɛ‑nʋɛ' ʋʋa 'mɛɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'e 'sraa ‑sadbo nya kpa jeejee. 24 'Kaa Sesi ‑mɔ nɩɛ 'kmʋ jeejee, ɔɔ' 'sraa ‑sai ‑tu ɛ, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔ ‑kɔ o "sii‑. 25 Ɛmɛ ‑tɩ nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑cɛɛan 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'e ʋʋpʋ 'pʋʋ‑ 'pepe, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ 'kmʋ jeejee 'bo Kea ‑pʋn" ‑wɛe ɔɔ bae ʋʋa' baea'.

26 Sesi 'sraa ‑sai klaa" juɛ ji ka 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ nɩɛ 'pepe, ɔ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑, dɛsaʋn jrɛ' se 'de ɔ 'ʋn nɩ‑. Ɔ ke dɛsaʋnʋʋn ‑seea' "kpei‑. Ɔ nɩɛ 'o dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ', ‑ta Kea nɩa 'bomɔ ɔ nɩ‑. 27 Ka ‑bo 'sraa ‑saʋn ‑nɩa tɛin" 'je nyʋ 'a dɩsaɩn 'a 'sraa‑ ‑sa ‑wɛe ʋʋa ‑sa ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ dɩsaɩn 'a 'sraa‑ tɛin" ɛ, ɔmɔ se kan' nɩ‑. Ɔ se dɛsaʋn nʋ ‑wɛe ‑ɛɛ 'sraa‑ ɔ 'je ‑sa. Dɛ ɔ nʋa, ɛmɛ ‑nɩ ɔ toa 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'sʋ ɛ, ɔ ‑sa nyʋ ‑wee' 'a 'sraa‑ 'mɛ kpɛ due' koun ‑gbai 'sʋ ɛ ‑kwɛ‑ ja. 28 Tɔ' ‑o, Moisɩ 'a kɛ' ‑mɛ ɛ, nyʋ ɛɛ nʋa 'sraa ‑saʋn 'ʋn ɛ, ‑wi" ‑mʋ nɩɛ nyiɔpʋ ‑o, ʋʋ se dɛsaʋn "wɔin 'bɛɛ‑. 'Kaa Kea 'a ‑snɛɛwlu ‑mɛ, "ju ɛ 'bɔɔa de ‑wɛe ɛ ‑tea' 'o ɛ, ‑wɛe ɛ 'na ɔ nɩɛ 'sraa ‑sai ‑o ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea 'a "Ju ɔ ‑kɔ' 'e ɛɛ' ‑kwlʋ 'mɛ 'pepe, ɔ nɩɛ 'kmʋ jeejee.

8

‑Aa 'sraa ‑sai klaa" mɔ ‑nɩ Sesi

1 Wlu ‑aa ‑wlʋa 'wɔan' ɩa' ‑ta ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ‑a sea o "mae i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑bleɛ 'sraa ‑sai klaa" ‑nɩa dɛwɔn kan'. Kea ‑kmai" ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa 'o dɩ ‑wee' "jru kpɔ' ɔ, ‑ta ɛ nɩa 'de jaʋn 'di ɛ, 'bomɔ ɔ nɩ‑, ‑wɛe ɔ ‑te i 'de ɛɛ' dianfɔ o. 2 'sraa ‑saʋn klae" ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑ta ʋʋa ‑saa 'sraa‑ 'bo Kea "juɔi ɛ, nyiɔpʋ ‑nʋ' 'o ‑mɔ dɛ. 'Kaa ‑ta Sesi nɩa ‑wɛe ɔɔ nʋʋa Kea "juɔi ɛ, 'bomɔ ‑nɩ ‑ta ‑cɔɔn'‑. Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑nʋ' 'o ‑mɔ dɛ, ɛ se nyiɔpʋ nɩ‑.

3 'Sraa ‑sai klaa" "o 'sraa ‑sai klaa" nyʋ a ‑te' a 'o ɛ, ɔɔ ‑saa' Kea wɔn ‑wɛe ɔɔ ‑sa' dɛsaʋn 'a 'sraa‑ 'bo Kea "juɔi, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑aa ‑nɛ 'sraa ‑sai klaa" ‑a ‑blea ɔ 'je dɛ ɔ 'jea Kea wɔn ‑saa 'ble ‑ke. 4 ‑Bo ɔ ke ‑a ‑nɩ 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ke 'de ɛ, ɔ se 'sraa ‑sai nɩ i mɔ ‑ke, dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɛɛ' dbo tu ɛ, 'sraa‑ Moisɩ 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɛ, ‑wi" ‑mʋ a muɛ ‑saa'. 5 'Kaa dbo "klein 'sraa ‑saʋn ‑nʋ a nʋa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, ɩ nɩɛ dbo ‑aa 'sraa ‑sai klaa" nɩa nʋa' 'de jaʋn 'di 'a ‑sii ‑o. ‑Tan'tan ʋʋ poa "jɛi 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei tɛin" ‑wɛe ʋʋa 'daa‑ Kea 'a ‑te 'ɩn ɛ, ɛ nɩ ‑ta Kea nɩa 'bo 'a "ipoodɛ ‑o. 'De ɛɛ' dɛ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn dɛ ‑a ‑wɔan ɛmɛ ‑nɩ ‑ta Moisɩ a muua ‑tan'tan ‑nɛ "jɛi pooa' 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ‑wɛe 'sraa ‑saʋn 'jea 'sraa‑ ‑sa 'de ɛ ‑sɔn ɛ, Kea wlu' 'de ɔ ‑pee ɛ 'naa : Moisɩ, ‑ɩn ‑tu" ‑ma ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ka dɩ 'ɩn toa ‑wɛe ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ 'de crʋ "kpei nɩa, 'kamɔ ‑jɩ ‑ma mua dɛ nʋa' 'je nɩ "kpɩ. 6 'Kaa kaan ka a, 'sraa ‑sadbo Kea ‑tea' Sesi kwa ɛ nɩɛ dɛwɔn kpɛ ‑puue, ɛ je ʋʋa' ‑nɛ 'sraa ‑sadbo ‑sii, dɛ‑nʋɛ' dbɛɛdɛ ‑cɛɛn'‑ ‑nɩa 'o Kea ke nyiɔ 'nynɩ ɛ, ɔmɔ ɛ jii 'kwa. Ɛɛ' dbɛɛdɛ tu ɛ, ɛ nɩɛ dɛwɔn, ɛ je dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑sii. Dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" 'de nyʋ ‑pee 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn' ‑o.

7 ‑Bo dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" 'bɛɛ‑ ɛ 'je nʋ ‑wɛe nyʋ se "bli ‑cɛ' dɩ nʋi 'de ɛ, ‑mɛ Kea se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ jrɛ' ‑kɔ o poo‑. 8 'Kaa Israɛ‑kɔʋn se Kea wɔn 'je, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑cɛ' ʋʋpʋ "bli ɛ wlu ka, ɛ 'naa :

'Mɔ Kea ‑ɔ ‑nɩa Tʋ"bo ɛ, 'ɩn 'na 'wɩ jrɩ' a muɛ nynia' ‑wɛe 'ɩn ke Israɛ‑kɔʋn ke Suida 'a "nynuu‑ 'je 'e dbɛɛdɛ dee‑ ‑tu". 9 Dbɛɛdɛ ‑jɛ ʋʋ "bo ‑wi" ke 'ma ‑a ‑tua" 'e tɛin", 'wɩ ‑ɛ 'di 'ɩn kpʋan ʋʋ "bo ‑wi" ‑cɩɛi" ‑wɛe 'ɩn ‑sa ʋʋpʋ‑ 'de Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, ɛ se ‑mɛ nɩ‑. Ʋʋ se ɛɛ' dbɛɛdɛ tu i kpʋn, ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn to ʋʋ ‑pʋ 'kpʋ "i. 10 'Kaa ‑ta nɔ" ‑nɛ ‑mɛ 'wlʋa 'o ‑jei" 'sʋ ɛ, Tʋ"bo wlu' ke'wlɛ ɛ 'naa : Dbɛɛdɛ dee 'ɩn ke Israɛ‑kɔʋn 'jea ‑tu" ɛ ka, ɛ 'na : 'Wɩ jrɩ' ‑a mu nynia' ‑wɛe 'ɩn 'je 'ma kɛ' 'de Israɛ‑kɔʋn 'a tɔ' 'ʋn po ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ 'crɩ 'de ʋʋa' pɛe 'a "kɛ o. 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, 'ma muɛ ʋʋa' Kea nɩa' ‑wɛe ʋʋ mɔ 'je 'ma 'bleenyʋ nɩ‑. 11 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔ ‑podɛi" ke ɔɔ' de'di dɛ tɔɔ‑ ‑wɛe ɔ 'je nʋ : ‑Ɩn ‑juo Tʋ"bo ! Dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' mɩɩ" ke klae" ‑wee' a muɛ 'ʋn juua'. 12 Ʋʋ se "isrɛ ‑mɔ, 'kaa ka 'ma 'jea nyʋ 'a wɛe ɛ, 'ma muɛ toa' 'de ʋʋpʋ ‑pee. 'Ma muɛ ʋʋa' dɩsaɩn ‑kwɛ‑a' 'ɩn se ɩa' ‑tɩ' ‑kwlʋ o poi 'bode mɔ "pɩ.

13 ‑Bo Kea a sea dbɛɛdɛ dee 'a ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, ‑mɛ dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑mɛ ɛɛ 'dɛɛ dɛ soa. 'De dɛ ‑kpa 'soa a, ‑mɛ 'ɛ nɔ" ‑si', ɛɛ' ‑kwle i sɔn‑tɩ.

9

Tɛin" 'sraa‑ ke Klisɩ 'a ‑nɛ 'sraa‑ ke

1 Dbɛɛdɛ ‑nɩa tɛin" ‑nɛ, ɛ 'bleɛ ɛɛ' ‑nɛ kɛ' ‑tuu" ‑ɩ ‑tmʋ Kea "juɔi ‑gbɛɛtɩ ‑wɛe ɛ 'ble Kea "juɔi ‑gbɛɛ' ‑ta. 'Bo 'a ‑ta ‑tu ɛ, nyiɔpʋ ‑nʋ' 'o dɛ. 2 Ka ʋʋ nʋa 'bo 'a dɛ nʋsʋn 'ka ka : ʋʋ poɛ ‑tan 'tanfɔ "jɛi ‑wɛe ʋʋ nʋ tae' fɔ ʋʋ ‑seea' 'de ɛ 'di 'ʋn, 'de ɛ 'ble wɔn 'sɔɔn. Ɛɛ' wɔn ‑jɛ ‑saa "i ɛ, 'de ‑mɛ 'di 'a 'nynɩ ‑nɩ ‑ta ‑kwɛai ɛ, 'bomɔ nɛbi ke klukpa‑ ‑di'pɛn nɩa 'o "kpei nɩ‑. Ɛɛ' ‑di'pɛn tu ‑te' ɛ i 'bo Kea "juɔi jeejee.

3 Ɛɛ' wɔn ‑jɛ ‑nɩa 'e tae' fɔ 'de ɛ, ‑mɛ 'di 'a 'nynɩ ‑nɩ ‑ta ‑kwɛai 'pepe ‑ɛ ‑sia ‑ta ‑wee' ɛ. 4 'De ɛɛ' wɔn tu 'di 'demɔ klukpa‑ ‑ɛ "kpei ʋʋa pooa -dai'klɔ "jri nɩ‑, ʋʋ 'wla ‑mɛɛ' klukpa‑ ‑tu 'sani "jru. 'Demɔ dbɛɛdɛ 'ɛ ‑gbau' nɩ‑, ʋʋ 'wla ‑mɛ 'sani "jru ‑ke. ‑Gbau' ‑nɛ, dɩ ‑nɩa 'de ɛ 'di, ɩ ka : 'Sani‑gblʋ ‑ɛ 'di diidɛ ʋʋ dia 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei tɛin" nɩa, ɛ ke Aarɔn 'ɔ itbatu ‑ɛ nʋa ‑faɩn' tɛin" ke "soi pae' 'sɔɔn ‑ɩ "kpei Kea 'a dbɛɛdɛ 'ɛ wlu 'crɩɩa ke.

5 'Bo ɛɛ' ‑gbau' tu "kpei ɛ, Kea 'a "soa‑wi" nyʋ a 'daa‑ Seribɛn ɛ, ʋʋpʋ ʋʋ nʋ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩ 'o. 'De ‑ʋʋa nai 'a ‑fli ‑cri" ‑gbau' 'a ‑cun" "kpei. Ʋʋa' Kea 'a "soa‑wi" tu mɔ ‑toɛ ka Kea nɩa 'o ɛ. 'Bomɔ ɛɛ 'jee‑ ɛɛ' 'cɛ 'ɛ wɛe 'de ɛɛ ‑kɔ' ʋʋ ‑pʋ 'a dɩsaɩn. 'Ma 'cɛ kaan ka a, ‑a se wlu ‑tuu"‑tuu 'tmʋ i 'de dɩ ‑nɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn.

6 ‑Tan 'tan 'a wɔn ‑saa "i 'di ɛ, 'sraa ‑saʋn a pa 'o ‑mɔ 'mɛ 'wɩ "o 'wɩ ‑wɛe dbo kɛ' "sia 'nynɩ ʋʋa nʋ ɛ. 7 'Kaa 'de ɛɛ' wɔn ‑jɛ ‑nɩa 'e de ‑mɛ 'di ɛ, 'sraa ‑sai klaa" 'a 'sʋ mɔ ‑ɔɔ pa 'e kpɛ due' koʋn ‑gbai' 'de ‑sʋn 'di. ‑Bo ɔɔ sea 'e pa a, ɔɔ kpa 'e nmi 'a nymɔ 'de ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe dɩsaɩn Israɛ‑kɔʋn a nʋa ʋʋ sea juo ɔɔ ‑sa ‑mɩ 'a 'sraa‑ ‑ke.

8 Dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ɩmɩ Kea 'a ‑Suu "duo 'ʋn ‑wɛe ɛɛ ‑sa wɔ 'pepe 'de ‑a ‑pee. Ɛ 'naa : ‑Tan 'tanfɔ nyiɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa poa "jɛi, ‑ta ‑mɛ nɩɩa 'kmʋ ke ɛ, ‑mɛ ‑ta nyiɔ 'jea cɛɛn ‑wɛe ‑ta Kea nɩa ɔ 'jea 'o mu, 'bo se nɩ‑. 9 Dɩ ‑nʋʋa tɛin" ɛ, ɩ nɩɛ dɩ ‑nɩa 'e ‑sɩanwɩ 'di 'a "ipoodɩ ‑o. Dɩ ʋʋa ja ‑wɛe ʋʋa ‑saa' Kea wɔn o, 'srae ʋʋa ‑sa' o, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa nʋa ɩa' dɩ tu ɛ, ɩ 'je ʋʋa' pɛe dɛsaʋn 'a ‑flɛn" ‑pʋn" ‑sa, 'de ka Kea nɩa "i ʋʋ 'je kan' nɩ‑. 10 Dɛ ɩa' dɩ tu tba 'e "jri ‑crɔɔn' mɛ ‑nɩ diidɛ 'ɛ ‑tɩ' o, dɛ nyʋ 'jea 'na o, ka nyʋ 'jea kwa jresʋn ke bɩ i wɔɔsʋn nʋ o, ɩmɩ ɩa 'tmʋ. 'De ‑mɩ 'a dɩ tu nɩɛ nyiɔ 'ɔ kɛ' ‑o. 'Kamɔ ɩ ‑te' mamaʋ 'sʋ Kea po dɩ ‑wee' 'a ‑gbɔdee "ni.

11 'Kaa Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ ji' ‑wɛe ɔ nɩ dɩ 'dɔe ‑ɩa mua jia 'a 'sraa ‑sai klaa". ‑Ta ɔ nɩa ‑wɛe ɔɔ nʋa ɔɔ' 'sraa ‑sadbo 'bo 'bɛi", 'bo nɩɛ dɛwɔn, ɛ je 'sraa‑sata nyiɔ 'ɔ sʋn nʋa dɛ ‑sii. 'Bo 'a ‑ta ‑tu se 'nɔ 'blʋa "kpei nɩ‑. 12 Ɔ pa 'o 'ɛ kpɛ due' koʋn ‑gbai' 'sʋ ɛ ‑kwɛ‑ ja. Ɛ se ‑gbae 'a nymɔ o, bli 'a nymɔ mɛ ‑ke ɔ mu 'e nɩ‑. 'Kaa ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a nymɔ mɛ ɔ kpa ‑wɛe ɔ to 'e. Ɔɔ' nymɔ ‑nɛ, ɛmɛ ɔ nʋ ‑wɛe ɔ seie ‑aʋn 'de ‑aa dɩsaɩn 'kwa 'bode. 'Kamɔ ɔ nʋ ‑wɛe ‑a ‑te' 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'a ‑tea'. 13 Tɛin" ɛ, ‑gbae' 'a nymɔ o, bli' beɔ 'ɔ nymɔ o, bli' nynɔ 'ɔ biun' o, ɩmɩ 'sraa ‑saʋn a "duo 'ʋn ‑wɛe ʋʋa ‑gba' 'de nyʋ ‑ʋʋ ‑saa Kea 'a kɛ' "kpei 'de ‑kao ‑ɛ ‑jea ʋʋpʋ kpʋn 'de ɛ, ‑wɛe ɩa ‑sii' ʋʋpʋ "kpei 'sʋ ‑ta ʋʋ 'wlʋa ʋʋ jiɛ 'o de 'de nyiɔpʋ "jri 'de. 14 ‑Bo nɔ" dɩ 'a nymɔ ‑mɛ ɛ se ɛ nʋ ‑wɛe dɛsaʋn 'a ‑kao a sea nyiɔ 'ɔ 'blʋku "kpei 'wlʋ 'e, 'de ‑mɛ Klisɩ 'a nymɔ ‑mɛ 'e ! ‑Kɔ se ɔ ‑pʋn" nɩ‑, Kea 'a ‑Suu ‑ɛ sea 'mɛ‑ta 'ble ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn ɔ "nyɩ Kea. Ɔ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ ‑wɛe ɔɔ' nymɔ 'je ‑aa pɛe dɛsaʋn 'a ‑flɛn" ‑pʋn" ‑sa 'de ‑aa tɔ' 'je 'e dɛsaʋn nʋa' "kpei 'wlʋ. Dɩ foe" ‑bo ‑a bla 'o 'de, ‑wɛe ‑a ‑jea isɔn ɛ, ɩmɩ ‑a ‑je o 'bɔ ‑wɛe ‑a ‑je 'kmʋnɩ Kea "juɔi nʋʋ‑. 15 Ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ nɩ 'o Kea ke nyiɔ 'nynɩ ‑wɛe Kea 'a dbɛɛdɛ dee jii ɔ 'kwa. 'De nyʋ ɛ 'da a, ʋʋ 'je 'e Kea 'a 'kmʋ dee ‑ɛɛ wlu ɛ cɛan ‑tie" 'ʋn pa. Ɛɛ' 'kmʋ dee tu se ‑kwɛ ‑ta 'ble, ɩmɩ ‑nɩ ʋʋpʋ 'a 'kɛn. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ 'bɛɛa ʋʋ 'jɩ kpa a, ɛmɛ ‑nɩ Sesi 'mɛɛ. 'De ɔɔ' 'mɛa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ ‑ʋʋa' 'jea kɛ' ‑nɩa tɛin" wɔn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩa kʋɔnkwla' 'de dɛsaʋn 'kwa a, ɛ seie ʋʋ ‑pʋ 'mɛ.

16 ‑Bo nyɔ nɩ 'kmʋ ke ‑wɛe ɔ sie "kuowlu‑ 'de dɛ jrɛ' 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ dɛ ɔ "sia 'nynɩ ‑bo nyʋ 'je ɛ nʋ ɛ, nyʋ ‑wee' 'je ɔɔ' 'mɛ ‑tɩ juo ‑o. 17 Tɔ' ‑o, nyɔ ‑ɔ cɛan dɛ 'ɛ wlu ‑tie" ‑bo ɔ nɩ 'kmʋ ke ɛ, ‑mɛ dɛ ‑ɛɛ wlu ɔ cɛan ‑tie" nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ nʋ, ‑bo ɔ 'wlʋ 'kmʋ ‑wɛe nyɔɔ nʋɛ. 18 Ɛmɛ ‑tɩ dbɛɛdɛ Kea ke nyiɔ ‑tua" 'e tɛin" ‑bo ɛ ‑tee 'sʋ ɛ, nmi 'a nymɔ mɛ ‑ɛɛ ‑wla i. 19 Tɛin" ‑ta Moisɩ a "sia Kea 'a kɛ' ‑wee' 'a 'nynɩ 'de Israɛ‑kɔʋn tu ʋʋa 'daa‑ Isɔpʋ ɛ, ɩmɩ ‑ɩa 'dae‑ ɔ cɛn ‑wɛe ɔ nʋ pʋʋa‑ 'ʋn, ɛ ke 'blaa 'a "mɩɩ 'a "pun ke. Ɩa' 'blaamɩɩ tu ɛ, ʋʋ 'wlɩ dɩ ni ‑saan "jru. Dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɩ ɩmɩ ɔɔ bla 'e nɔ" dɩ 'a nymɔ ke "ni o i ‑wɛe ɔɔ ‑gba' 'bo kɛ' sbɛ ke Israɛ‑kɔʋn "kpei. 20 ‑Bo ɔ ‑kɔ' kan' nʋa' 'sʋ ɛ, ɔ wlu' ka ɔ 'naa : Nymɔ aoa 'jea i ‑ta, ɛmɛ ‑toɛ ka dbɛɛdɛ nɩa 'o ao ke Kea 'nynɩ ɛ. 21 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑tan 'tanfɔ ʋʋ poa "jɛi ‑nɛ, ɔɔ ‑gba' ‑mɛ nymɔ ‑ke, ɛ ke 'sraa ‑sadɩ "klein ‑nɩa 'e ɛ 'di ke. 22 ‑Bo ɛ ‑tu" 'de kɛ' ‑mɛ 'ɛ ‑nɛ 'fɔ "kpei ɛ, ‑mɛ ‑bo dɛ "o dɛ 'je i‑kwɛ‑ 'e Kea "jri 'de ɛ, ‑mɛ nymɔ 'je i 'wla 'de ɩ ‑wee' 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑bo nymɔ se i'wla a, ‑mɛ dɛsaʋn se ‑kwɛi.

23 Dɩ 'sraa ‑saʋn a nʋa tɛin" ‑nɩ, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn'‑ ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a ‑sii ‑o. Ɩa' dɩ ‑cɛɩn' tu ɛ, ‑bo ɩ 'je i‑kwɛ‑ 'de Kea "jri 'de ɛ, dɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je ɛ nʋ, ‑mɛ 'sraa‑ ‑ɛ ‑nɩa dɛwɔn ‑ɛ ‑sia 'sraa‑ ‑wee' "klein, ɛ 'e ‑saa ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ Klisɩ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn 'de ɩa' 'pepenɩ ‑tɩ 'ʋn. 24 Dɛɛ‑tɩ 'ma 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑tan 'tanfɔ ‑jɛ nyiɔ poa "jɛi 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋa ‑saa' 'sraa‑ 'di ɛ, ‑mɛ nɩɛ dɛ 'ɛ ‑sii ‑o, Klisɩ se 'e ‑mɛ 'di pa. 'De jaʋn 'di 'a ‑cɛ" 'kpa mɔ ɔ mu ‑wɛe ɔ nɩ 'o Kea "juɔi 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn. 25 ‑Tan 'tanfɔ ʋʋ poa "jɛi ‑nɛ, 'de ɛɛ' wɔn ‑ɛ ‑nɩa 'e tae' ɔ 'de 'di ɛ, Suifʋ‑wi" 'a 'sraa ‑sai klaa" a pa 'e ‑mɔ 'mɛ 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di ‑wɛe ɔɔ kpa 'e nmi 'a nymɔ, 'kaa ɛ se Klisɩ 'je 'e ɔɔ' ‑cɛ" to kpɛ ‑tuu"‑tuu mɛ ‑tɩ ɔ mu 'e jaʋn 'di. 26 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'de ɛ, ‑mɛ dɛ ‑tba' 'e Kea 'a 'kmʋ nʋ nɔ" ɛ, 'demɔ ɔ 'je 'kle 'jea' ‑sa 'de‑. 'Kaa ɛ se kan' ‑mɔ nɩ‑. Dɛ ‑jɛ ɔ nʋa ‑cɛɛn'‑ ɛmɛ ‑nɩ ‑ta nɔ" 'ɔ 'de ‑kwea' a "kʋʋan‑ i 'sʋ ɛ, ɔ ji' kpɛ due' koʋn ‑gbai' ‑wɛe ɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'de dɛsaʋn 'je isɔn‑. 27 Ka ‑bo nyiɔ 'mɛ kpɛ due' koʋn ‑gbai' 'sʋ ɔɔ fua Kea 'a 'pee ɛ, 28 'kamɔ Klisɩ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn kpɛ due' koʋn ‑gbai' ‑wɛe ɔ 'e nyʋ ‑tuu"‑tuu dɛsaʋn 'a ‑gbɛ "jru ‑sa. Ɔɔ muɛ de jia' ke'wlɛ. ‑Mɛɛ' jia' tu ɛ, ɛ se dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑tɩ nɩ la 'bode, 'kaa nyʋ ‑ʋʋa fu ɔ ʋʋ ‑pʋ ‑a 'pʋʋa' ɔɔ' ja.

10

1 Suifʋ‑wi" 'a kɛ' ‑nɩa tɛin" ɛ, ɛ se dɩ 'a 'jɔjri nɩ‑, ɩ nɩɛ dɩ ‑cɛɩn' ‑ɩa mua jia 'a "ipoodɛ ‑o. Ɩa' kɛ' tu ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ɩ se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je ɛ nʋ ‑wɛe ka Kea nɩa "i ɛ, ʋʋ 'je kan' nɩ‑. 'De ka ɩ 'je ɛɛ' dɛ tu ‑mɛɛ' nʋsʋn nʋ ɛ‑ ? Ao ‑gbʋn 'srae‑ ‑jɩ nyʋ a ‑sa' 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di ‑mɩ ja kea'. 2 Nyʋ ‑ʋʋa ‑sa' ɩa' 'srae‑ tu ɛ, ‑bo ʋʋa' nyʋ tu ‑kwɛ‑ i kpɛ due' koʋn ‑gbai' ‑wɛe ʋʋ 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ 'de ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn 'a ‑sɔɔn 'bɔ ʋʋpʋ 'a 'ʋn "si ‑tɩ 'mɛ ‑wɛe ʋʋ 'bɔ 'srae‑satɩ 'de‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' pɛe se ʋʋ "bli ‑cɛi' 'bode. 3 'Kaa 'srae‑ ʋʋa ‑sa' 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di ‑nɩ, ɩa pooɛ ʋʋ ‑pʋa ‑cɛ" dɛsaʋn ‑kwlʋ o, 4 dɛ‑nʋɛ' bli 'a nymɔ o, ‑gbae 'a nymɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyʋ dɛsaʋn 'a ‑gbɛ "jru ‑sa.

5 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta Klisɩ a jiia 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, ɔ wlu' 'de Kea ‑pee ka, ɔ 'naa :

'Ma Kea, ‑paan' ʋʋa nʋa ‑ʋn "jrii o, 'srae‑ ʋʋa ‑sa' o, ɛ sɩ "inɩ‑, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑nyɩ" 'ʋn nyiɔku. 6 Nmi mui" ʋʋa poa "jri 'bo ɛ "juɔi ‑wɛe ‑ɩa sian 'pepe ke 'srae‑ ʋʋa ‑sa' 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ke ɩ se ɛɛ' 'mɩ i "sii‑. 7 Ɛmɛ ‑tɩ ɛ wlu ka 'ɩn 'na : 'Ma Kea, 'ma ji' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋ. Wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' ɛ 'tmʋ.

8 'Ma 'cɛ, ‑bo ɔ wlu "i‑saa nɔ" ‑wɛe ɔ 'na 'ma Kea, ‑ɛ se 'srae‑ o, dɩ ʋʋa ‑sɛɛ' ‑ʋn wɔn o, nmi mui" ʋʋa poa "jri o, 'srae‑ ʋʋa ‑sa' 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ sɩ "i nɩ ɛ, ‑mɛ ‑jɩ Suifʋ‑wi" 'a kɛ' "sia 'nynɩ ɩmɩ ɔɔ 'da. 9 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ɔ wlu' ka ke'wlɛ ɔ 'naa 'ma Kea, 'ɩn ka, ɛ ji' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋ. Dɛ ‑mɛɛ' wlu tu ‑sa wɔ mɛ ‑nɩ : 'srae‑ ‑nɩa tɛin" Kea 'bɔ ‑mɩ o ‑wɛe ɛ poo ɩ Klisɩ 'a ‑nɛ 'sraa‑ ‑kɔ o. 10 Dɛ Klisɩ nʋa Kea 'a ‑kwlʋtɩ ‑wɛe ɔ toa 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa 'a ku kpɛ due' koʋn ‑gbai' ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑aa dɛsaʋn ‑kwɛ‑, 'de ‑a ‑te' Kea 'a ‑tea'.

11 'De tɛin" ɛ, 'sraa ‑sai "o 'sraa ‑sai a nyna kpee 'de 'wɩ "o 'wɩ 'di ‑wɛe ɔɔ nʋ ɔɔ' 'sraa ‑sadbo, 'srae‑ due' ‑nɩ, ɩmɩ ʋʋa ‑sa' jeejee. 'De ‑mɛ 'kamɔ ɩa' 'srae‑ tu se nyʋ dɛsaʋn 'a ‑gbɛ "kpei ‑sa due'. 12 Klisɩ ‑mɔ ɛ, ɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn kpɛ due' koʋn ‑gbai' 'de dɛsaʋn 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɛɛ' 'sraa‑ tu se wɔn ‑kwɛ ‑ta 'ble, ɛ se de ‑saai 'bode. Ɔ ‑kɔa' ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'ʋn ‑saa' 'sʋ ɛ, ɔ muɛ 'o Kea ‑pʋn" ‑wɛe ɔ nɩ 'e ɛɛ' dianfɔ o, 'bomɔ ɔ ‑te i 'bode. 13 'Bo Kea ‑pʋn" mɔ ɔ nɩ kaan ka, ‑sɔn' ‑ɛ 'di Kea 'jea ɔɔ' tʋnyʋ ɔɔ' bʋ "kpei tbadɛ 'ʋn nʋ ɛ, mɛ ɔɔ fuo, 14 Ɔɔ' 'sraa‑ ɔ ‑sa kpɛ due' koʋn ‑gbai' ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe nyʋ ɔ ‑teea' kpɔi" ʋʋ se dɛsaʋn 'a ‑flɛn" ‑pʋn" nɩ 'bode.

15 Tɔ' ‑o, Kea 'a ‑Suu 'tmʋʋɛ ‑ke 'de ‑a ‑pee, ɛ 'naa :

16 Tʋ"bo 'na : ‑Bo ɩa' dɛ tu 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, dbɛɛdɛ ʋʋ ke 'ma mua 'e ‑tu" 'a, ɛ ka : 'ma muɛ 'ma kɛ' 'de ʋʋ pɛe o poa' ‑wɛe 'ɩn 'je ɛ 'crɩ 'de ʋʋa' tɔ' 'ʋn.

17 'De ɛ ‑tu" ɛɛ' wlu tu "kpei ke'wlɛ ɛ 'naa :

'Ɩn se ʋʋa' dɩsaɩn ke ʋʋa' ‑kɔ ʋʋ nʋa ‑kwlʋ o poi 'bode.

18 'Ma 'cɛ, ‑ta dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑a' nɩa, ‑mɛ nyɔ 'ɔ ‑sa dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑sraa 'bo ‑mɔɔ' ‑ta ‑tu 'bode.

‑A ‑bo Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ 'bɔɛ

19 'Ma de'di ‑wi", ‑jɛ Sesi 'a nymɔ poa ‑jeblʋ 'bo ‑a ‑ke Kea 'nynɩ 'ja a, ‑mɛ ‑tɩ' se ka nɩ‑, ‑ta Kea nɩa ‑a ‑je 'o mu 'de 'flɛ 'ʋn. 20 ‑Je dee‑ ɔ poa 'bo ‑a ‑ke Kea 'nynɩ ‑nɛ ɛ, ɛmɛ ‑a ‑na o ‑wɛe ‑a ‑je 'kmʋ dee 'je. Ɛɛ' ‑je tu‑ cɛɛn 'de ɔ kui'. Ka 'sraa ‑sai klaa" a pa 'e tae' fɔ 'de ɛ, 'kamɔ ɛ mu mamaʋ 'sʋ ‑ta Kea nɩa ɔ nyni 'o. Tae' fɔ ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ Sesi 'a ku 'a "ipoodɛ. 21 ‑A ‑bleɛ 'sraa ‑sai klaa", ɔmɔ ‑te' Kea 'a ‑gbu" ‑sɔnyʋ "jru kpɔ' i. 22 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑kpa Kea ‑pʋn" 'de pɛe ‑cɛɛn' 'ʋn. ‑A ‑te' Sesi Klisɩ ‑kwlɩ", ‑a ‑bo pɛe i pleeɛ, dɛ‑nʋɛ' ka nyɔ ɔ wɔɔa dɛ 'bo "niɔ‑ ‑wɛe ɛɛ ‑kwɛai ɛ, 'kamɔ ɔɔ' nymɔ wɔɔ ‑aa pɛe ‑wɛe ‑aa pɛe se ‑a "bli ‑cɛ' i 'bode. ‑Aa nyʋ tu ɛ, "ni ‑ɛ ‑nɩa "jrii 'srɩsrɩ ɛ, ɛmɛ ‑wɔɔ ‑aa nyiɔjɔ ‑wɛe ‑a ‑kwɛ‑ i 'pepe 'de ‑aa Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. 23 Klisɩ ‑a tba tɔ' "i ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑aa ‑tmʋa 'bo nyʋ "juɔi ɛ, ‑a kpʋn ɔɔ' ‑tɩ' i mamaʋ 'sʋ ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑ɛ cɛan wlu ‑tie" 'de ‑a ‑pee ɛ, ɛɛ' poo wlu fai". 24 ‑A ‑tu" ba 'a ‑tɩ' due 'due, ‑a ‑kuu ba 'a dɩ i ‑wɛe ‑a ‑je ba 'a ‑tɩ' kmaa' ke kplɩn 'dɔe nʋa' "blo ‑sa 'de ba 'ʋn. 25 ‑Ta ‑aa de'di ‑wi" a 'kɩɩan "jrui ɛ, ‑a ‑bo 'bo 'a mu ‑tɩ 'bɔɛ, ka nyʋ jrʋ' a nʋa ‑a ‑bo kan' nʋɛ. 'Kaa ‑jɛ ‑a ‑jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑kuu ba 'a dɩ i due 'due. Aoa 'jee 'mɛɛ ? Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑jea ba 'a dɩ i kuu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nɔ" ‑sia 'o ‑wɛe ‑aa Tʋ"bo 'jea de ji, ɛ se "itɛn‑.

26 'Ma 'cɛ, ‑a ‑juo tɔ' ‑tɩ 'mɛ 'bode, ‑bo ‑a ‑jee' "jrii‑ ‑wɛe ‑a ‑je dɛsaʋn nʋ ɛ, ‑mɛ dɛsaʋn 'a ‑kwɛ‑sraa jrɛ' ‑ɛ ‑jea ‑saa, ɛ se nɩ 'bode. 27 'De nyɔ ‑ɔɔ nyɔ tu nʋa "jrii 'jee dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑bo ɔ ‑te' i ɛ, ɔ 'bo i"mae Kea 'a 'pee a mu ɔ kpʋan'. Nɛ‑gbauo klaa" ‑ɛɛ mua Kea 'a tʋnyʋ sian' a, ɛmɛ ‑te' ɔɔ' ‑tea'. 28 Ao ‑gbʋn 'nɔ, Moisɩ 'a kɛ' ‑nɩa tɛin" ‑bo nyɔ blaa ɛɛ' wlu wɔin ‑wɛe nyʋ 'sɔɔn ke taan 'je ɛɛ' ‑ta 'je ɛ, ‑mɛ ʋʋa 'dba ‑mɔ 'mɛ ʋʋa' 'je ɔɔ' wɛe‑. 29 Nyɔ ‑ɔɔ mua Kea 'a "Ju 'a 'nynɩ bʋ ‑sɔn isɔɔan', 'de ɔɔ' nymɔ ‑ɛ poa dbɛɛdɛ dee 'bo nyiɔ ke Kea 'nynɩ ‑wɛe ɔ 'kpa "isrɛ i, ‑ɔɔ mua ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' wɔn iblaa', 'de Kea 'a ‑Suu ‑ɛɛ nʋa nyʋ 'saaʋn "jrii, ‑ɔɔ mua ‑mɛ wɔn o toa' 'ee, aoa naa tɔ' i ka ‑mɔɔ' ‑nɛ 'pee a mu nɩa' 'demu ɛ‑ ? 30 Ɛɛ muɛ "ikma‑tɩ nɩa' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn, 'kaa Kea ‑ɛ 'naa : 'Mɔ ‑ɔɔ ‑wlʋ nyʋ o, 'mɔ ‑ɔɔ ‑sa' nyʋ kpan o ɛ, ‑aa ‑juo ɛɛ' Kea tu 'mɛ. Ɛmɛ ‑wlu ‑ke ‑wɛe ‑ɛ 'naa : 'Mɔ Tʋ"bo, 'ma muɛ 'ma 'bleʋn 'a 'pee 'jea'. 31 'Ma 'cɛ, nyɔ ‑ɔɔ mua 'e 'kmʋnɩ Kea ‑nɛ 'kwa i ‑kaa' 'wɩ jrɛ' o ɛ, ‑mɛ nɩɛ "ikma‑tɩ ‑o !

32 'Ma de'di ‑wi", 'wɩ ‑ɛ 'di ao 'wɔn 'a Kea 'a ‑tɩ' "i‑saa' nɔ" ɛ, ao po ɩa' 'wɩ tu ‑kwlʋ o. ‑Ta Kea 'a ‑sɔn' paa 'de ao pɛe o 'de ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, ao 'jeɛ 'kle ‑tuu"‑tuu, 'kaa ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin mamaʋ 'sʋ ao je Kea 'a ‑tɩ' 'a tʋ ‑fɔn' 'de 'kle 'di. 33 Nyiɔpʋ a ‑cree"‑ aopʋ 'mɛ ‑sɔn' ‑jrɔ' ʋʋa wlaa aopʋ 'mɛ 'bo nyʋ ‑kwea, ʋʋa nʋɛ' aopʋ ‑cruun" "jrii. Dɛ aoa nʋa 'de ɩa' 'wɩ tu 'di ke'wlɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' de'di ‑wi" ʋʋa ‑tua" 'kle ‑ke ɛ, ʋʋ ke ao beeɛ o, ‑wɛe ao ‑tu" ʋʋpʋ ‑tɩ' ‑kwlɩ' i. 34 Aoa' de'di ‑wi" ‑ʋʋa ‑jea 'kle 'de ‑kaso 'di ɛ, ʋʋa' wɛe a nʋ aopʋ 'mɛ. Aoa' dɩ "klein ao 'blea, ‑ta nyʋ a ‑sɩɩ' aopʋ 'kwa a, ao nɩɛ 'e 'mʋa‑ 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ao 'je kan' 'mɛ, dɩ 'dɔe ‑jɩ Kea ‑tee' a aopʋ 'dei ɩ nɩɛ dɛwɔn, ɩ je "wlii‑ ‑sii. Ɩa' dɩ tu se isɔn‑ta 'ble. 35 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ 'kpɩ 'bo aopʋ "iwaa, ao 'bo Klisɩ tɔ' "i‑saa'. Ɛ ‑teeɛ' aopʋ 'dɔe klaa" 'dei. 36 Ao 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin ‑wɛe ao 'je Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋ, 'de dɩ ‑ɩa wlu ɛ cɛan ‑tie" ao 'jɩ kpa. 37 Dɛ wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Keasbɛ 'di 'tmʋa, ɛ nɩɛ tɔ' ‑o. Ɛɛ' wlu tu 'naa :

Nɔ" dɛ‑saan" ka ‑sie 'o, ɛɛ' nɔ" tu se "i tɛn‑ 'sʋ "ju ‑ɔɔ mua jia' ɔ 'je ji, ɔ se 'ʋn ‑kwlei. 38 'De nyɔ ‑ɔ ‑srɛai" 'de 'mɔ "jri 'de ɛ, ɔɔ muɛ 'kmʋnɩa' 'de ɔɔ' 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ mua kɩɩn ‑saa' a, 'maa 'je ‑mɔ 'ɔ jei tu 'a "dia.

39 ‑Amɔ ɛ, ‑a se nyʋ ‑ʋʋa ‑cria' 'e ʋʋa' ‑cɛ" ‑wɛe ʋʋ ‑jea "ma nɩ, ‑a ‑nɩɛ nyʋ ‑ʋʋ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" 'de ‑ʋʋ ‑jea 'pʋ ‑o.

11

Nyʋ ‑nɩa tɛin" 'a Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ

1 Nyɔ ‑ɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, ɔ 'je kan' 'mɛ, dɩ ɔ tba tɔ' "i ɛ, ɩa muɛ 'de ɔ 'kwa 'kpaa' see. Dɩ ɔɔ' 'jeea "jriɛ‑ ka ɩ nɩa 'kmʋ ɛ, ɔ juo ‑mɛ 'mɛ. 2 Dɛ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea poa nyʋ ‑nɩa tɛin" ‑tɩ' o ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea'.

3 Ka Kea 'a wlu nʋa 'kmʋ ‑nɛ ɛ, ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑wɔn ɛ 'mii. Dɛ ‑mɛɛ' wlu tu ‑sa wɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ nyɔ ɔ 'jeea "jriɛ‑ 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, wlu nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ mɛ ‑nʋ' ɩ ‑wee'.

4 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Abɛlɩ pɛe o, ɛmɛ ‑tɩ ɔ ‑sa 'sraa‑ 'dɔe ɔ "nyɩ Kea ‑wɛe ɔɔ' ‑nɛ 'sraa‑ nɩ dɛwɔn, ɛ ‑sii ɔɔ' ‑fɛin' Kaɩn 'a ‑nɛ. Ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi 'bo ɛ "juɔi, ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa poɛ ɔɔ' 'sraadɩ ‑tɩ' o. 'De Abɛlɩ 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔmɔ ‑mɛa sese ɛ, nyʋ a 'tmʋ ɔɔ' ‑tɩ' 'de ‑sɩanwɩ 'di ke.

5 Enɔkɩ 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ se 'e 'mɛa' 'ʋn cɛɛn 'sʋ ɔ mu jaʋn 'di. Nɔ" jrɛ' nynia 'o 'sʋ nyʋ 'bɔ ɔɔ' "jriɛ‑ 'jee‑tɩ 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' Kea "duɔ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɛ kpɔ 'bo ɛ ‑pʋn". Wlu ‑crɩɩa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn 'de Keasbɛ 'di, ɛ 'naa : ‑Ta Enɔkɩ sea jaʋn 'di muu ke ɛ, ɔɔ' kplɩn nmɔɔ 'e Kea "jri 'dei. 6 'De ‑bo Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se 'e nyɔ 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e Kea "jri 'dei nmɔɔ‑. Tɔ' ‑o, nyɔ ‑ɔɔ ‑kpa Kea ‑pʋn" ɛ, ‑mɛ ka Kea nɩa 'kmʋ ‑wɛe ɛɛ mua nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔɛn i 'dɔe "jrii nʋa' a, ɔ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'je ‑o.

7 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'e Noe 'ʋn ‑wɛe wlu Kea 'tmʋa 'de ɔ ‑pee 'de dɩ nyʋ sea "jriɛ‑ 'jee‑ ke ‑wɛe ‑ɩa mua nʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn, ɔ po ɛ doin" o. Kea 'a ‑kwlɩ" ‑tea' ke ɛɛ' faʋn ‑nɩa 'de ɔ 'ʋn, ɩmɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑bato' ɛ "sia 'nynɩ ɔ nʋɛ dɛ, 'de ɔ ke ɔɔ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ 'e 'pʋ. Ɔɔ' ‑maa' blaa Kea 'a wlu wɔin ɛ, ɛmɛ ‑kpʋʋn 'kmʋ ‑wee' Kea 'a 'pee 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ‑wɛe ɔmɔ 'kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi. "isrɛa' ‑ɛɛ wlu Kea cɛan ‑tie" ɛ, nyɔ ‑ɔ ‑te' ɛ ‑kwlɩ" ɛ, ɔmɔ ‑je ɛ.

8 ‑Ta Kea 'daa‑ Ablaam ‑wɛe ɔ 'jea 'e 'blʋa‑ ɔ sea 'je due' "kpei mu ɛ, ɛ wlu' ɔ ‑pee ɛ 'na : Ɛɛ' 'blʋa‑ tu mɛ 'ma mu ‑ʋn "nyɩa' ‑wɛe ‑ɛ ‑je ‑ma 'kɛn nɩ‑. Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'e Ablaam pɛe o, ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'je Kea 'a wlu wɔn ‑wɛe ɔ mu. 9 Ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ "ti 'e ‑tan 'tanfɔ ‑sɔn 'de ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei ‑wɛe ka 'dʋɩ‑ nɩa ɔ nɩ kan', 'de ‑mɛ 'kamɔ Kea cɛn ɛɛ' 'blʋa‑ tu 'a wlu ‑tie" 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. Ɔɔ' "nynuu‑ Isaakɩ ke Sakɔbʋ ke, ‑ʋʋ ‑ke ɔ plaan dɩ ‑ɩa wlu Kea cɛan ‑tie" i ɛ, ʋʋ "tiɛ 'e ‑tan 'tanfɔ ‑sɔn ‑ke 'de ɛɛ' 'blʋa‑ tu "kpei. 10 Dɛɛ‑tɩ Ablaam "tia 'e ‑tan 'tanfɔ ‑sɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑kwlɔ ‑ɛɛ ‑gbi" 'a ‑gban kua i ɛ, ɛmɛ ɔɔ fuo. Ɛɛ' ‑kwlɔ tu ɛ, Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑cri' ɛɛ' ‑gbi" 'a ‑gban ‑wɛe ‑ɛ po ɛ.

11 Ablaam 'a 'nynɔ Sara ‑ʋ ‑kpa ‑kea" ‑wɛe "nynuu‑ 'wlʋa 'a nɔ" ‑sia i ɛ, Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑ke ‑wɛe ʋ 'wlʋ Ablaam 'a "ju ‑pee, dɛ‑nʋɛ' Kea ‑ɛ cɛan wlu ‑tie" 'de ʋ ‑pee, ka ɛɛ' pooa wlu fai" ɛ, ʋ 'je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ. 12 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Ablaam ‑ɔ ‑kpa ‑kea" ‑wɛe ‑ɔ ‑ke 'mɛa' tɛɛan a, ɔ ‑gbɛn'. 'De ɔɔ' "nynuu‑ "jiɛ dɛ ʋʋ se ‑sro' ‑ta 'ble, ka 'cʋ‑sɩɩn ‑nɩa 'e jaʋn 'di ke 'tɔniɛ 'a ‑pɩɩɔn" ‑tia, 'kamɔ ʋʋ 'e ‑ti.

13 Nyʋ ‑aa ‑wlʋa 'wɔn itbaa' ‑nʋ', ʋʋ ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" mamaʋ ʋʋ ‑wee' je 'mɛ. Dɩ ɛ cɛɛan ʋʋ ‑pʋ 'nynɩ ɩ se 'e ʋʋ ‑pʋ 'kwa 'kpa 'sʋ ʋʋ je 'mɛ, 'kaa ʋʋ 'je ɩ nya ‑wɛe ɩ 'ble ʋʋpʋ 'a 'mʋa‑. Ka ʋʋ jia 'dʋʋa' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ʋʋa mua 'nɔ 'wlʋa' 'wɩ jrɛ' o ɛ, ʋʋ juɩ' ‑wɛe ʋʋ 'tmʋ ɩ 'bo nyʋ "juɔi. 14 Nyʋ ka ‑ʋʋ jia 'dʋʋa' 'nɔ 'kmʋ ‑nɛ "kpei ‑ʋʋ ‑wɔn ɛ 'mii ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋa ‑tmʋ ɛ, ‑mɛ ka ‑wi" ‑mʋ a ‑pɔan ‑teɩn ‑cɛɩn' i ɛ, ɛ poɛ "jri "kpae' 'de nyʋ ‑pee. 15 'Blʋa‑ ʋʋ 'wlʋa 'e "kpei ‑bo ɛɛ' ‑tɩ' a sea ʋʋpʋ pɛe "ipooa 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'e ‑je 'je ‑wɛe ʋʋ 'je 'e de mu 'de‑. 16 'Kaa kaan ka a, ʋʋa ‑pɔn jaʋn 'di ‑teɩn ‑cɛɩn'‑. Ɩ nɩɛ dɛwɔn ɩ je ‑jɛ ʋʋ 'wlʋa 'o "kpei ‑sii. Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo ʋʋa sea Kea ʋʋa' Kea 'daa‑ a, ɛɛ' ‑tɩn' se ɛ nʋ. Ɛ Kea mɛ ‑nmae ‑kwlɔ ‑dee 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn.

17 ‑Ta Kea ‑tɩɩan' Ablaam i tɛin" ɛ, Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ 'wɔɔn‑ ɔɔ' "jujɔ due' Isaakɩ 'sraa‑ 'ʋn‑saatɩ. 'De ‑mɛ 'kamɔ Isaakɩ ‑nɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn Kea cɛn wlu ‑tie" 'de Ablaam ‑pee. 18 Ɛ wlu' ka ɛ 'naa : Ablaam, 'de Isaakɩ 'ʋn 'demɔ ‑ma "ji 'e 'wlʋ. 19 ‑Ta Ablaam tba tɔ' ‑wɛe ɔɔ jia ɔɔ' "ju 'sraa‑ 'ʋn ‑saa' 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ 'na : Kea kmai", ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'e nyʋ "kunyɩɔ' ‑sa. Ɛmɛ ‑tɩ Isaakɩ 'bɔɔ‑ de, ɔ ji 'e ɔ "bo Ablaam 'kwa de, ka nyɔ ɔ 'mɛa ‑wɛe ɔɔ sɔan "kunyɩɔ', 'kamɔ ɔ nɩ‑.

20 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Isaakɩ 'ʋn ‑ke ‑wɛe ɔ po Sakɔbʋ ke Esaui "diwan 'de dɩ ‑ɩa mua jia' 'de nya 'a ‑tɩ' 'ʋn.

21 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Sakɔbʋ 'ʋn ‑wɛe ‑ta ɔ sea 'mɛ ke ɛ, ɔ po Soseʋ 'a "nynuu‑ "diwan due 'due. Ɔ nʋa kan' 'sʋ, ɔ kpʋɛn ɔɔ' itbatu "jrui 'de ɔ ‑gbɛɛ' Kea "juɔi.

22 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Sosɛʋ 'ʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔɔ' 'mɛa 'a "kʋʋan‑ i ‑wɛe ɔ sie nɔ" nya ɔ 'tmʋ Israɛ‑kɔʋn 'a 'de Esipʋ‑blʋa "kpei 'wlʋ‑tɩ ɔ 'naa : ‑Sɔntɩ aoa mua 'nɔ Esipʋ‑blʋa "kpei 'wlʋa' a, ao ‑sa 'ma 'kpɩ ‑klu' ‑wɛe ɩ ke ao 'je mu.

23 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Moisɩ 'a "bo ‑wi" 'ʋn, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔ 'wlʋʋa 'sʋ ɛ, ʋʋ ‑tu" ɔ i 'de 'cʋɩ taan 'di, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑gbʋan ɔɔ' "jupliiɛ tu ja, ɔ nmɔ "jrii 'pepe. 'De ‑mɛ 'kamɔ 'beɔ 'na ɔɔ muɛ "nynunmai ‑wlʋa 'e Israɛ‑nyʋ 'ʋn 'dbaa', ʋʋ se ɔɔ' 'beɔ tu 'a kɛ' plee‑.

24 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e Moisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa 'ʋn ‑ke, ɛmɛ ‑tɩ ‑ta ɔ 'kpaa' klaa" 'sʋ ɔ 'na : Faraɔn ‑ɔ ‑nɩa 'beɔ 'nɔ Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, nyɔ 'bo 'ʋn ɔɔ' "ju nynɔkpao' 'a "ju 'daa‑. 25 Ɔ nɩ "i ɔ 'je 'e ʋʋ "klu 'kpa, ‑wɛe ɔ ke ʋʋ 'je 'kle 'je ‑tadue, ɛ 'je dɛsaʋn ɛ je ɔ dɛsaʋn 'di po 'wɩ jrɩ' o. 26 Ɔ 'wɔɔn‑ ɔɔ' ‑cɛ" ja jaa ‑tɩ 'mɛ ka Klisɩ 'wɔɔn a ɔɔ' ‑cɛ" ja jaa ‑tɩ 'de nya ‑ke ɛ. ‑Bo ɔɔ sɩ ja ‑gbʋn' ɛ, ɔ 'na ɩ nɩɛ dɛwɔn, ɩ je Esipʋ‑wlii ‑wee' ‑sii, dɛ‑nʋɛ' 'dɔe ɔɔ mua 'jea' 'de nya mɛ ɔɔ' "jriɛ‑ nɩ ‑pʋn".

27 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nɩ 'e ɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ se 'beɔ 'ɔ 'cɛn 'kpaa' plee‑ 'de ɔ 'wlʋ 'e Esipʋ‑blʋa "kpei, ɛmɛ ‑tɩ Kea nyɔ 'ɔ 'jeea "jriɛ‑ mɛ ɔɔ ‑gbʋn' ja, ‑wɛe ‑ta ɔ kpʋn a ɔ kpʋn 'bo i. 28 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ɔ ‑tu" kʋɔn 'kwla 'wlʋ ‑kɔ ‑wɛe ɔ cri 'blae 'a nmɔ i 'de kpaa" "kpei ‑wɛe Kea 'a "soa i ‑a mua nyʋ 'dba je Israɛ 'ɛ nya kɔn nynuu "i bla.

29 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Israɛ‑kɔʋn cɛɛn 'tɔniɛ ‑saan 'blʋɔ, ka nyɔ ɔ na 'bo 'blʋajriɛ "kpei ɛ, 'kaa Esipʋ‑kɔʋn ‑ʋʋ ‑tɩan' 'bo ʋʋ ‑pʋ 'a 'de blaa' i ɛ, ʋʋ ‑wee' siɛ "niɔ‑.

30 Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑ta Israɛ‑kɔʋn ‑pian' Seriko‑kwlɔ 'wɩ ‑mɛ" 'sɔn 'sʋ blo' ‑nɩa ɛɛ' ‑kwlɔ 'dei blu'. 31 Nyʋ ‑nɩa 'o Seriko 'mɛɛ ‑bo ɛ se Raabʋ ‑ʋ ‑nɩa ‑kwlɔ ‑te' 'nynɔ nɩ ɛ. Ʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋ ke nyʋ ‑ʋʋ ‑blaa Kea 'a wlu wɔin se 'mɛ ‑tadue, dɛ‑nʋɛ' Israɛ‑nyʋ ‑ʋʋ mua 'o Seriko ɛ, ʋ kpʋʋn ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn.

32 Dɛ sie 'o 'ɩn 'je 'tmʋ ɛ‑ ? nɔ" se 'ʋn 'kwa nɩ la ‑wɛe 'ɩn 'je nyʋ ‑sia 'o ‑wi" ‑mʋ 'a ‑cɩɛ 'kwa bla : ka Sedeɔn o, ka Barakɩ ke Samsɔn nɩa, ka Sefte ke, ka Dafidɩ nɩa, ka Samiɛlɩ ke Kea 'a wlu 'kwajaaʋn nɩa. 33 Ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' tʋ ‑sa 'blʋɩ‑ ‑tuu"‑tuu. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa nʋ "isrɛdɩ. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe dɩ Kea cɛɛan ʋʋpʋ 'nynɩ ʋʋ 'jɩ. Ʋʋ ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ʋʋ kpʋn ‑plaa "wɔin ɛ se ʋʋ kpʋn. 34 Ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑mʋʋ' nɛɛ 'ɛ "ikmaa'. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ 'pʋ ‑cnɛ 'ɛ wɔin". ‑Ta ʋʋ sea 'kpɩ 'blee‑ ɛ, ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nyɩ" ʋʋpʋ 'kpɩ. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe jrʋ' 'ble tʋ ‑fɔan' 'a 'kpɩ, 'de ʋʋa' tʋ du 'blʋa‑ ‑tuu"‑tuu. 35 'Nynʋkpae' jrʋ' 'a Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' nyʋ ‑mɛa ʋʋ ji 'kmʋ de.

Nyʋ nʋɛ jrʋ' ‑cruun" "jrii ‑nʋ ‑nʋ, 'de ‑bo ɛ nɩ kan' ʋʋ 'e Kea 'a ‑tɩ' o 'bɔ, 'kaa ʋʋ se "jru ‑jei" ‑saa mamaʋ 'sʋ ʋʋ je 'mɛ 'bo ɛɛ' wɔin", ʋʋ se ‑seie ‑tɩ 'wɔɔn‑. Dɛɛ‑tɩ ʋʋ sea ‑seie ‑tɩ 'wɔɔn‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "kunyɩɔ' sɔan' ‑cɛɛn' ‑nɩa 'e nya ɛmɛ ʋʋa' "jriɛ‑ nɩ ‑pʋn". 36 Jrʋ' 'jeɛ ʋʋa' ‑cɛ" wɔn 'de wlaanynɩɛ ke blati 'kwa, ʋʋ poɛ jrʋ' ‑gbaaceɛ' "dbi sʋn', ‑wɛe ʋʋ po ʋʋpʋ 'de ‑kaso 'di. 37 Ʋʋ tbaa jrʋ' "sei i, 'sʋ ‑wi" ‑mʋ je 'mɛ. Ʋʋ nʋɛ nɩɛ ‑blea "jri ‑wɛe ʋʋ cɛn jrʋ' tii 'sɔɔn. Ʋʋ 'dbaa jrʋ' ‑cnɛ "i. Ʋʋ ‑sa jrʋ' ‑kwlɔi ‑wɛe ‑wi" ‑mʋ se ‑tegbɔo 'ble. Jrʋ' ‑sea' 'ʋnpaadɩ 'ble ɛ, ʋʋa paa 'blae ke ‑gbae'a kui 'ʋn. Ʋʋa ‑sa jrʋ' dɩ 'kwa i, ‑wɛe ʋʋ 'kpa nɩɩa" nyʋ, 'de ʋʋa nʋ ʋʋpʋ ‑cruun" "jrii. 38 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, nyʋ ‑tuɛ" ʋʋpʋ 'kle ‑wɛe ʋʋ 'kpa 'kwla 'de ʋʋ mu crʋɩ "kpei‑ ‑wɛe ʋʋ "ti crʋɩ 'a ‑kwlewɔn ke "bi ‑gbai" 'dii ʋʋ nɩɛ nyiɔ "kwli 'dɔe ‑o, 'blʋa 'dinyʋ se ʋʋpʋ 'a "klu "ti ka nɩ‑.

39 Nyʋ "klein ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe Kea po ʋʋpʋ ‑tɩ' o. 'Kaa dɩ ɛ cɛɛan ʋʋpʋ 'nynɩ ɛ, ɩ se 'e ʋʋpʋ 'a jrɔ' 'kwa 'kpa. 40 Dɛ ‑jɛ Kea ‑tea' 'e nya i 'de ‑aa ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ nɩɛ dɛwɔn. ‑Ta Kea cɛɛan ɛɛ' wlu ‑tie" 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ɛ se ʋʋa' 'sʋ 'a ‑tɩ' tɔ' "kpei naa‑, 'kaa ɛ naa ‑apʋ mɔ'ɔ ‑nɩ ‑tɩ' tɔ' "kpei 'mɛ ‑ke, ‑wɛe ʋʋ je ‑apʋ mɔ de sie.

12

Kea mɛ ‑nɩ ‑a "Bo

1 ‑Jɛ ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn ‑pian' ‑aʋn 'dei ʋʋ ‑tia "i ɛ, ‑mɛ ‑apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑a ‑gbʋn Kea ‑kwlɩ" ‑te' ʋn ‑nɩa tɛin" ja ‑wɛe ‑a ‑je mu ‑a ‑je nyni. Dɩ "klein ‑ɩa saan ‑a sʋn' i ‑a ‑sa ɩ kwa ‑sɔn, ɩ ke dɛsaʋn ‑ɛɛ' ‑kwlea ‑a ‑pʋn" 'nɛ ‑tɩ ‑too"‑ ke. ‑A ‑kuu pɛe i, ‑jeblʋ ‑ɛ ‑kaian wɔn 'bo ‑a "juɔi ɛ, ‑a ple ‑a ‑je ɛ kpa. 2 ‑Bo ‑aa sea ple ɛ, ‑mɛ ‑aa "jri nɩ Sesi ‑pʋn", dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' tba 'e "jri, ɔmɔ ‑a tba tɔ' "i ‑wɛe ‑ɔ ‑je ‑a kpa ‑ɔ ‑je ɛ nyniia‑. Ɔmɔ ‑wɔɔn' 'mɛ ‑tɩ 'bo tu ‑kwlɩ". Ɛɛ' 'mɛa' tu 'a ‑tɩn' se ɔ nʋ, 'kaa 'mʋa‑ Kea ‑tee ɔ 'dei ɛmɛ ɔ 'jee‑ nya. Kaan ka a, ɔ ‑teɛ i 'de Kea 'a Tʋ"bokpa‑tɛ 'ɛ dianfɔ o.

3 Ka dɛsaʋnʋʋn nʋa ɔɔ' 'kle ‑tu" sʋn ‑wɛe ɔ 'bɛɛa ɛɛ' 'kle tu "wɔin mamaʋ ɛ, ao nɛɛ tɔ' "kpei‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɛ ao se ɛ 'bɛɛ‑ ao 'je ‑sru" ‑wɛe 'kpɩ 'je aopʋ "iwa. 4 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ tʋ ‑ɛ ‑nɩa 'o ao ke dɛsaʋn 'nynɩ ɛ, ao se ɛ ‑fɔn' ke 'sʋ aoa' nymɔ se i'wla. 5 Wlu Kea 'tmʋa ‑wɛe ‑ɩ ‑jea ɛɛ' "nynuu 'a dɩ ikuu a ɩ oo ? Ɛ wlu' ka, ɛ 'naa :

'Ma "ju, ‑bo ‑ma Tʋ"bo a sea ‑ʋn kplɩn 'kwa i‑sa a, ‑ɩn ‑bo ɛ foo" 'ʋn ‑tɩ 'daa‑. ‑Bo ɛɛ sea ‑ʋn "bli ‑cɛ' ɛ, 'kpɩ 'bo ‑mii" waa‑. 6 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑tɩ' Tʋ"bo kma ɔmɔ ɛɛ ‑sa' kplɩn 'kwa i. Nyʋ ɛɛ 'daa‑ ɛɛ' "nynuu‑ ɛ, ʋʋ ‑pʋ ɛɛ blaa "sɩɛn‑.

7 'Kle ao "Bo a "taia "i ‑wɛe ‑ɛɛ ji ao "kpei ɛ, ao 'bɛɛ‑ ɛ "wɔin, ka "bo a ‑tua" "ju 'snɩ, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ao nɩɛ Kea 'a "nynuu‑ ‑o, ka nyɔ ɔ nʋa "nynuu‑, 'kamɔ Kea a nʋ aopʋ. "Ju ‑jɔ ‑nɩ 'kmʋ 'sʋ ‑ɔ ‑bo" se ɔ 'snɩ ‑tu" ɛ‑ ? 8 Ka ɛɛ ‑tua" ɛɛ' "nynuu‑ 'snɩ ‑bo ɛ se ao 'snɩ ‑tu" kan' a, ‑mɛ ao nɩɛ ‑pɔe' nynuu ‑o, ao se ɛɛ' "nynuu‑ ‑cɔʋn' nɩ‑. 9 'Kamɔ ‑a ‑ble "bo ‑wi" 'nɔ 'kmʋ "kpei', ʋʋa ‑tuɛ" ‑a 'snɩ ‑wɛe ‑aa ‑je ʋʋpʋ wɔn. 'De ‑mɛ ‑a se ɛ 'bɛɛ‑ ‑a "Bo Kea ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑a ‑je ɛ wɔn 'je ‑wɛe ‑a ‑je 'kmʋnɩa' 'jee ? 10 ‑A ‑bo" ‑wi" ‑wlʋa ‑aʋn ɛ, ʋʋa ‑sa' ‑a kplɩn 'kwa i 'mɛ, 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di ka ʋʋ ‑pʋ nɩa "i ɛ, 'kaa ‑bo Kea ‑mɛ ɛ sea ‑a kplɩn 'kwa i ‑sa a, ‑mɛ 'de ‑aa 'dɔe 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o, ‑wɛe ka ɛ nɩa 'pepe ‑a ‑je kan' nɩ‑. 11 Tɔ' ‑o, ‑bo nyʋ a sea nyɔ kplɩn 'kwa i‑sa see ɛ, ɔɔ "kaeɛ "jrii ke tɛin", ɔɔ' nʋ 'mʋa‑, 'kaa ‑bo 'e nya 'sʋ ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑saa kplɩn 'kwa i ‑nʋ, ʋʋ 'cɩan "isrɛdɩ nʋa' 'mɛ ‑wɛe ʋʋa bluua nyʋ 'a pɛe.

'Snɩ ‑tu" wlu ke fɛn' ‑saawlu ke

12 'Ma 'cɛ, ‑jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao kuu sɩn i, aoa' sɩn 'bo crɔɛ, aoa' 'kɔi‑ 'bo i 'kpaa'. 13 ‑Jeblɩ ‑ɩ ‑srɛai" "i ɛ, ɩmɩ aoa' boin 'je po ‑wɛe ao 'je "inaa, ao 'je nya mu. ‑Wɛe nyʋ ‑ʋʋa ‑tooa' ʋʋ 'bo ‑jei" ‑gbla" a, 'kaa ʋʋ 'bɔ 'too ‑tɩ ka‑, ʋʋ ‑tu" ‑je "jriɛ‑.

14 Ao ‑pɔn pɛe 'a blua' i 'bo ao ke nyʋ ‑wee' 'nynɩ, ao ‑pɔn 'pepe nɩa' i, ka nyʋ ‑ʋʋ ‑nyɩa" ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'kmʋnɩa', 'kamɔ aoa' 'kmʋ 'je nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ 'kmʋ sea kan' nɩ ɛ, ɔ se Tʋ"bo "jriɛ‑ 'jeei. 15 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe aoa' jrɔ' je Kea 'a 'saaʋn o tɛɛn‑ 'de ɔ je ɛ dɛ foo" 'daa‑, ka dɛ 'ɛ 'da nyɔ ka "i ɛ je kan' nɩ‑. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ka "kae‑ sii" ‑ɩa ‑dba nyʋ nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ 'de nyʋ "klu ‑wɛe ɔ ja nyʋ ‑tuu"‑tuu nʋʋa' o. 16 Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe dɛ 'ɛ "jriitɛin 'bo 'e aopʋ "klu nɩɛ, ‑wɛe ɔ 'bo dɩ Kea ‑teea kpɔi" ‑fleɛn. Ka Esau nʋa, 'de diidɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn mɔ ɔ plee ɔɔ' nyɔ‑cɔɔn' 'de‑. 17 Ao ‑wee' juɩ' ‑ta ɔ 'bɔɔa de ‑wɛe ɔ nɩɛ "i ɔ "bo 'je ɔ "diwan po la, ‑mɛ nɔ" ‑si', 'sʋ ɔ "bo ‑fuun ɔ nya ɔ se ɔ "diwan po. Wlu ɔ cɛan ‑tie", ‑ta ɔ 'jea cɛɛn ‑wɛe ɔ 'je ɛ ‑kwlin ‑saa, 'bo se nɩ‑, 'de ‑mɛ 'kamɔ ɔ ‑fɩn" ‑fɩn ‑fɩn.

18 'Ma 'cɛ, aoa' Kea ‑pʋn" 'kpasʋn ke Israɛ‑kɔʋn 'a ‑nɛ se due' nɩ. Crʋ nyɔ 'bɛɛa ɔ 'jea "jriɛ‑ 'jee‑ ʋʋ 'kpɛ ‑pʋn" 'mɛ, nɛ ɛ waan ɛɛ' crʋ tu kui i, ‑ta ‑wee' nɩɛ ‑plipli ‑wɛe ‑piie a ji. 19 Dɔ‑kleɛ ɛ wlu', 'de wlu ‑cɛɛn' nɩ 'e ‑mɛ 'de. Israɛ‑kɔʋn 'wɔan wlu ‑nɛ 'sʋ ɛ, faʋn a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ 'na : Wlu ‑nɛ kmai" ‑wɛ‑, wlu jrɛ' 'bo 'tmʋʋɛ la 'bo ɛ 'de ! 20 Dɩ ɛɛ 'tmʋa ‑a sɩ "wɔin 'bɛɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛ 'naa : Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ mua crʋ ‑nɛ "iblaa', ‑bo ɛ nɩ nmi mɔ 'de ɛ, nyʋ 'je ɛ "sei itbaa 'sʋ ɛ 'e 'mɛ. 21 Dɩ "klein ʋʋ 'jeea "jriɛ‑ 'de ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, ɩ kmai" ɩ 'bleɛ ʋʋ ‑pʋ 'a faʋn‑. Moisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa mɔ wlu' ka, ɔ 'naa : Faʋn a nʋ 'ʋn 'ɛ, 'ma dɩ a crɛ'. Ʋʋa' ‑nɛ Kea ‑pʋn" 'kpasʋn ‑nao.

22 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ka Israɛ‑kɔʋn ‑nɩa tɛin" nɩa, aopʋ mɔ se kan' nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' Siiɔn crʋ, ɛmɛ aoa 'kpa ‑pʋn". 'Bomɔ ‑nɩ 'kmʋnɩ Kea 'a ‑kwlɔ. Ɛ Selisalɛm ‑kwlɔ ‑nɩa 'e jaʋn 'di mɛ 'ma 'da, ɛ ke Kea 'a "soa‑wi" ‑ʋʋ sea ‑sro' ‑ta 'ble ‑wɛe ‑ʋʋa ‑sa' Kea 'nynɩ ke. 23 Aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ Kea 'a "i‑saanynuu ‑o ‑ke. Dɩ ‑wee' ɛ 'blea aoa muɛ ɩa' 'kɛn kpaa', ɛ 'crɩ aoa' 'nynɩ 'mɛ 'de jaʋn 'di ‑ke. Kea ‑ɛ ‑nɩa nyʋ 'a 'pee 'jei ɛ, ɛmɛ ‑ke ao dbɛɛ‑. Nyʋ ‑ʋʋ ‑kpa "isrɛʋn 'bo Kea "juɔi ‑wɛe ka ɛ nɩɛ "i ‑ʋʋa ‑suu nɩa kan' a, ao nɩɛ 'o ʋʋa' ‑tɔin" ‑wɛe ka ʋʋ nynia ao 'je kan' nyni ‑ke. 24 Sesi ‑ɔ ‑nɩa 'o nyiɔ ke Kea 'nynɩ ‑wɛe dbɛɛdɛ dee jiia 'kwa a, ɛmɛ ao 'kpa ‑pʋn". Ɔ 'mɛɛ, ɔɔ' nymɔ ‑wla i ɛ, ɛɛ pooɛ nyʋ dɩ 'dɔe ‑kwlʋ o, ka Abɛlɩ 'a ‑nɛ nymɔ ɔ pooa nyɔ kpan o ‑satɩ ‑kwlʋ o, ɛ se kan' nɩ‑.

25 Ɛmɛ ‑tɩ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ao 'bo Kea 'a wlu doin" o po‑tɩ "naoɛ. Nyɔ Kea dboa ‑wɛe ‑ɔ ‑saa nyʋ ‑nɩa tɛin" fɛn' ɛ, nyʋ ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ sea ɔɔ' wlu doin" o poi ɛ, Kea 'a 'pee kpʋn ʋʋpʋ 'mɛ. 'De ‑mɛ ‑bo ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'wlʋ 'e jaʋn 'di 'de ɛ wlu 'de ‑a ‑pee ɛ, ‑wɛe ‑a po ɛɛ' wlu 'klee i 'ee, ‑mɛ ‑ta ‑a ‑ble ‑a ‑je pa a‑ ? 26 Ɛ wlua 'de Sinaicrʋ "kpei tɛin" 'sʋ 'blʋa‑ ‑suua i, 'kaa kaan ka ɛ cɛn wlu ‑tie" ɛ 'naa :

Ɛ se 'blʋa 'a 'sʋ mɛ 'ɩn 'je i‑suua kpɛ due' ke'wlɛ nɩ‑, 'ma muɛ jaʋn i‑suua' ‑ke.

27 ‑Bo Kea wlu ‑wɛe ɛ ‑te' 'o kpɛ due' ke'wlɛ ɛ, ɛ 'de mɛ ‑nɩ dɩ ‑ɩ ‑nʋʋa ɩa muɛ i‑suua' 'de ɩ 'je isɔn, 'kaa dɩ ‑jɩ sea' i‑suua ‑ta 'ble ɛ, ‑mɩ 'je 'o sie‑ 'bode.

28 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a po Kea 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛ "nyɩ ‑aʋn kɛɛma' ‑kwlɔ 'mɛ. Ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu se i‑suuata 'ble. 'Saaʋn ɛ nʋa ‑a "jrii ɛ, ‑a kpʋn ɛ i ‑sisi'. Ka ‑bo ‑aa sea ɛ "juɔi nʋʋ ‑wɛe ɛ 'di 'jea wɔn nmɔ ɛ, 'kamɔ ‑a ‑je nʋ 'de ɛɛ' pleea' ke ɛɛ' wɔn 'jea' 'ʋn, 29 dɛ ‑aa Kea ‑aa ‑gbɛɛa' "juɔi ɛ, ka nɛ ɛ sian dɩ ‑wee' nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑.

13

Kplɩn ‑ɩa nmɔɔa 'de Kea 'di wɔn ɛ

1 'Ma de'di ‑wi" aopʋ‑ ‑ɔ ‑nɩa dɛ due' 'de Klisɩ 'ʋn ɛ, ao 'bo ba 'a ‑tɩ' kma ‑tɩ 'bɔɛ. 2 Ao 'bo nyiiɔnɩa' o "mae, dɛ ‑nʋ 'ɛ nyʋ jrʋ' 'a nyiiɔnɩa' nʋɛ' tɛin" 'sʋ ʋʋ je Kea 'a "sʋɩ 'dʋɩ‑ 'ʋn 'ble 'sʋ ʋʋ sɩ juo‑. 3 Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'e ‑kaso 'di ɛ, ao po ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o, ka nyʋ ke nyɔ ɔ nɩa 'e ‑kaso 'di ɛ, ʋʋa' ‑tɩ' nɩ kan' 'bo ao ‑kwlɩ". Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea 'kle ɛ, ao naa ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' tɔ' "kpei‑ ‑ke. 'Kle ʋʋ nɩa 'e 'di ɛ, ao ‑gbʋn ɛ ja ka dɛɛ nɩa aoa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'kle ɛ.

4 Ba "blitia' nɩɛ ni' wɔn, ao ‑wee' "klein ‑tu" ɛɛ' ‑tɩ'. 'Nynɔ ke kʋan "sii‑ "i, ʋʋ 'bo wlu ‑kwlin ‑saa 'de ba ‑pee. Nyʋ ‑ʋʋ ‑nyniia ba "bliti sʋn 'kwa ke nyʋ ‑ʋʋ ‑jea jɛi" ‑wi" ke, Kea a muɛ ʋʋpʋ 'a 'pee 'jea'.

5 'Wɛi 'a 'tʋn 'bo aoa' tɔ' ‑je o poɛ. Dɛ ‑kpa 'de aopʋ 'kwa ‑crɔɔn' 'sʋ ɛ, ao 'na, ɛ ‑tiɛi", dɛ‑nʋɛ' Kea cɛn wlu ‑tie", ɛ 'naa :

'Ɩn se ‑ʋn 'plʋsʋn' i pooi, 'ɩn se ‑ma ‑tɩ' o 'bɔi.

6 Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je wlu ka ‑ke 'de Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ‑a ‑je nʋ :

Kea mɛ ‑nɩ 'ma sʋn o poi‑, dɛ jrɛ'ɛ faʋn se 'ʋn nʋi, dɛ nyiɔ ‑mɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'ʋn nʋʋ ɛ‑ ?

7 Aoa' ‑jeopoʋn ‑ʋʋ ‑tmʋʋa' aopʋ Kea 'a wlu tɛin" ɛ, ao po ʋʋa' ‑tɩ' ‑kwlʋ o. Ka ʋʋ naa Kea 'a ‑jei" mamaʋ 'sʋ ʋʋ 'mɛa, ao si ɛ "jriɛ‑ o, ‑wɛe ao 'je 'o ʋʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'de bla. 8 Ka Sesi Klisɩ ke nyʋ ‑nɩa tɛin" na 'de ɛ, 'kamɔ ɔ ke ‑aa na 'de ‑sɩanwɩ 'di, 'kamɔ ɔ ke nyʋ a mʋ naa' 'bode, ɔ se fai" pooi 'nɔ 'kmʋ. 9 Ao 'bo 'wɔɔɛn, nyɔ 'bo wlu "o wlu 'bo 'kwla "kpei ‑saa 'sʋ ɔ 'bo aopʋ 'tmʋʋɛ. ‑Bo 'saaʋn Kea a nʋa nyʋ "jrii ‑mɛ kuu ‑aa pɛe i ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii, ɛ je diidɩ 'a kɛ' ‑ɩ sea ‑crɔn' 'ble ‑sii. Nyʋ ‑ʋʋa ‑jea ‑mɩ 'a kɛ' tu wɔn ɛ, ɩ se ʋʋpʋ sʋn o po due' ‑wɛe ka Kea ‑nɩɛi" ʋʋ 'je kan' nɩ‑.

10 Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑jea 'sraa‑ ‑sa jeejee ka nyʋ a ‑sa 'sraa‑ 'de ‑tan 'tanfɔ ‑sɔn tɛin" ‑wɛe ʋʋ tba nyʋdiidɛ 'ɛ ‑gban' a, 'sraa‑ Sesi ‑sa a, ‑wɛe ɛ ‑kɔa' ‑aa dɩsaɩn ɛ, ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ɛɛ' 'sraadɛ tu di. 'De tɛin" ɛ, 'srae‑ nyʋ a ‑sa 'de dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑tɩ 'ʋn ɛ, nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ɩa' nmi di. 11 Nmi ʋʋ ‑saa 'sraa‑ 'ʋn ‑nɩ, ɩa' nymɔ mɛ 'sraa ‑sai klaa" a "duo 'ʋn ‑wɛe ɔɔ kpa 'e tae'fɔ 'de, 'de ‑mɔɔ' ‑ta tu ɛ, nyʋ a 'daa‑ 'e ‑ta ‑kwɛai 'pepe, ‑ɛ ‑sia ‑ta ‑wee' ɛ, 'bomɔ ɔɔ kpɛ ‑wɛe ɔɔ ‑sa' dɛsaʋn 'a 'sraa‑. 'De ɩa' "ku ‑mɩ ɛ, ʋʋa ‑sɩ' 'o ‑kwlɔ 'mɛ ‑wɛe ʋʋa po ɩ "jri ‑tajrɔ. 12 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn Sesi foo" 'sʋ se 'mɛ 'bo ‑kwlɔ ‑kpae" ‑ke, ɔ 'jeɛ 'kle 'de ‑kwlɔ 'ɔ blo' 'de ‑wɛe ɔɔ' nymɔ ‑wla i ɛ, ɛ 'je nyʋ 'a dɩsaɩn ‑kɔ'. 13 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑a ‑wlʋ 'o ‑kwlɔ ‑ke, ‑a bla 'bo ɔ 'de ‑wɛe ‑a ‑wɔɔn' ‑tɩn' "i 'dbaa ‑tɩ ka Sesi 'wɔɔan ‑tɩn' "i 'dbaatɩ ‑ke ɛ. 14 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑kwlɔ ‑a ‑nɩa 'di ‑ta ‑a se 'nɔ siei jeejee, ‑kwlɔ sea' isɔn ‑ta 'ble ‑wɛe ‑ɛɛ mua ‑aa ‑kwlɔ ‑cɛɛn'‑ nɩa' 'de nya, ɛmɛ ‑aa ‑pɔn i.

15 ‑A ‑cɛɛn 'de Sesi 'ʋn ‑wɛe ‑a ‑je Kea 'sɛ po jeejee. ‑A ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i ‑a ‑je ɛɛ' ‑tɩ' 'tmʋ 'bo nyʋ ‑kwea. ‑Apʋ mɔ'ɔ 'sraadɛ ‑a ‑jea Kea "nyɩ, ɛmɛ ‑nao. 16 Ao 'bo dɛ 'dɔe nʋa' o "mae, ao po ba sʋn o due 'due, 'sraadɩ ‑jɩ ‑ɩa nʋa Kea 'tʋn ‑mɩ ‑nao.

17 Nyʋ ‑ʋʋa poa aopʋ ‑je o ɛ, ao 'je ʋʋpʋ wɔn, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni', dɛ ʋʋa fuɛ ao 'dei ‑wɛe ʋʋ 'je aoa' "kuan po 'bo Kea "juɔi. ‑Bo aoa sea ʋʋpʋ wɔn 'je ɛ, ‑mɛ ʋʋa muɛ ɛɛ' dbo tu nʋa' 'de 'mʋa‑ 'ʋn, 'de ‑bo ao 'na ao se ʋʋpʋ wɔn 'jei, ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' dbo tu nʋ 'de "jrii "kaea' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɛ se aopʋ mɔɔ' 'dɔe "jru "kpei‑ poi.

18 Ao bae ‑aa baea'. Ka ‑a ‑nɩa "i ‑a ‑jea 'pepe nɩ 'de dɩ ‑wee' "klein 'ʋn 'de ‑a pɛe sea ‑a "bli ‑cɛi' 'bo Kea "juɔi ɛ, ‑aa tɔ' 'je kan' 'mɛ 'pepe. 19 Dɛ 'ma ‑teea' aopʋ i 'de 'ma pɛe ‑wee' "klein 'ʋn kpleiin ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao bae 'ma baea' ‑wɛe ‑bo Kea nɩɛ "i 'ɩn 'je 'e aopʋ o de ji ‑too"‑.

Baewlu‑ ke 'jewlu ke

20 Kea ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyʋ pɛe 'a blua' a, ɛmɛ ‑sa ‑aa Tʋ"bo Sesi 'e 'mɛʋn "klu ‑wɛe ‑ɛ ‑jɔ 'kmʋ de. Sesi mɔ ‑nɩ 'blae 'dei ‑tei klaa", ɔɔ' nymɔ ‑ɛ ‑wla i ɛ, ɛmɛ ‑ɛ po dbɛɛdɛ ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'bo nyiɔ ke Kea 'nynɩ. 21 'Ɩn nɩɛ "i, Kea 'je aopʋ dɛ 'dɔe nʋa 'a 'kpɩ "nyɩ, ‑wɛe ao 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋ. Dɛ ‑nmɔɔa 'de ɛ "jri 'dei ɛ, ɛ 'je ɛ nʋ 'de ‑a ‑wee' 'ʋn, ‑Wɛe Sesi 'a 'kmʋ nɩɛ 'de ‑a 'ʋn. Ɔɔ' 'nynɩ 'je "i 'bɛ jeejee. Ɛ nɩ kan' !

22 'Ma de 'di‑wi", 'ma bae aopʋ‑ 'mɛ, nyʋ 'a dɩ ikuuwlu 'ɩn 'tmʋa ‑ta, ao po ɩ doin" o, ao 'bɛɛ‑ ɩ "wɔin, dɛ‑nʋɛ' wlu 'ɩn 'crɩa 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di ‑wɛe 'ɩn pooa aopʋ‑ ‑jei" ɛ, 'ma ‑tuɛ" dɛ‑saan" "kpei. 23 Ka ‑aa de 'di Timote 'wlʋa ‑kaso 'di ɛ, 'ma poɛ aopʋ‑ ɛɛ' "kuan. ‑Bo ɔ ‑too"‑ ‑wɛe ɔ 'je 'ʋn jɛɛ 'ja a, ‑mɛ ɔ ke 'ma muɛ 'de aopʋ‑ o jia' ‑wɛe ‑a ‑je 'jee‑.

24 Ao nyniia 'ma 'jewlu 'de aoa' ‑jeopoʋn ‑wee' "klein ‑pee, 'mɔ ‑je Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein. Aoa' de 'di‑wi" ‑nɩa 'nɔ Italiblʋa "kpei 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ‑.

25 'Ma 'cɛ, Kea 'a "diwan kpʋn ao ‑wee' "klein !

Sakɩ

1

2

3

4

5

'Sbɛ

Sakɩ

'crɩa

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Sakɩ ‑ɔ ‑nɩa Kea ke Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a "juɔi nʋʋi ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ja Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑ʋʋ ‑nɩa 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei‑ 'jewlu.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke tɔ' 'dinɩa' ke

2 'Ma de'di ‑wi", 'bo Kea 'a ‑jei" ao nɩa, ‑bo aoa sea 'e 'kle 'a kpɛ ‑wee' 'ʋn cɛɛn ɛ, ‑mɛ ao ‑gbʋn ɩ ja ka 'mʋa‑tɩ nɩa. 3 Ao 'je kan' 'mɛ, ‑bo aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ku 'e 'dei 'de 'kle 'di ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' pɛe 'je iku‑. 4 'Kaa aoa' pɛe "wɔin 'bɛɛa' ‑mɛ 'je mu mamaʋ 'sʋ ɛ 'je nyni, ‑wɛe ka Kea nɩai" ao 'jea nɩ ɛ, 'de ao 'je kan' nɩ, ‑wɛe dɛsaʋn 'a ‑kɔ 'bo aopʋ ‑pʋn" nɩɛ. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ dɩ Kea "sia 'nynɩ ɩ ‑wee' ‑kwɛ‑ de 'de aopʋ 'ʋn, ao se dɛ jrɛ' 'ʋn ‑pɔɔn.

5 'De ‑bo nyɔ nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ se tɔ' 'ble ɛ, ‑mɛ ɔ ‑tee' Kea tɔ' i. Ɛɛ mu ɔ tɔ'di poa' see, dɛ‑nʋɛ' Kea a ‑sa' dɛ kwai 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. ‑Bo nyʋ ‑tee' ɛ dɛ i ɛ, ɛɛ' ‑cɛ' nyʋ "bli, 'sʋ ɛɛ je ɛ nyʋ "nyɩ. 6 'Kaa ‑bo ɔɔ sea dɛ i ‑tee' ɛ, ‑mɛ ɔ ‑te' Kea ‑kwlɩ" ‑sisi', ɔ 'bo tɔ' ipleeɛ, dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ pleea tɔ' i ɛ, ‑mɛ ka poɔ' ɔ "tuan 'tɔniɛ ‑wɛe ɛɛ' ‑tea ‑tadue i ɛ, 'kamɔ ɔ nɩ. 7 'De nyɔ ‑jɔ ‑nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑mɔ 'bo Tʋ"bo 'a dɛ 'kwa 'je ‑tɩ tɔ' inaa. 8 Ɔɔ' jei tu 'a pɛe 'wlʋɛ 'sɔɔn 'de ɔɔ' nʋʋkplɩn ‑wee' "klein 'ʋn, ‑ta ɔ 'jea ‑foo, 'bo se nɩ‑.

Nɩɩa" ke "wliiɛ‑ 'blea' ke

9 ‑Bo nyɔ nɩ 'e aopʋ "klu ‑wɛe ɔ se "wliiɛ‑ 'ble ɛ, ɔ 'bo sɩn ‑kwlɩ" ‑tu" ɛ, ɔ wa' i ɔ 'je na, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ dɛwɔn 'de Kea "jri 'de ‑wɛe ɛ kpa ɔɔ' 'nynɩ "jɛi 'de ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn. 10 'De "wliiɛjei ‑mɔ ɛ, ɔ 'bo ɔɔ' ‑cɛi" 'beeɛ‑ 'de ɔɔ' "wlii 'a ‑tɩ' 'ʋn. 'Kaa dɛ ‑jɛ ɔ 'je ‑kwlʋ o po ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ka ɔɔ' 'kmʋnɩa' ‑wee' nɩa 'e Kea 'kwa a. Ka sii" 'a ‑faɩn' a ‑kwlea "joo ‑tɩ ɛ, 'kamɔ ɔ nɩ‑. 11 ‑Bo 'jrʋ 'wlʋ 'kwla ‑wɛe ɛ ‑te faan' ‑pʋn" 'sʋ ɛ, sii" jɛ', ‑wɛe ɛɛ' ‑faɩn' blu. 'Sʋ ɛɛ' ‑faɩn' 'a "jriinmɔa' ‑wee' sɔn i, 'kamɔ "wliiɛjei a mu dɛ i ‑pɔan' "sia' 'sʋ ɔ 'je isɔn‑.

Dɩ ‑a poa nyɔ dɛsaʋn 'di ɛ

12 Nyɔ dɛsaʋn a ‑cria' ‑wɛe ‑ɔ ‑kuua pɛe i mamaʋ 'sʋ ‑ɔ se ɛ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' dɛ dɛsaʋn ‑tɩn' ɔ i, ‑wɛe ɔ nyna ‑sisi' ɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble nɩ ɔɔ' ‑kei". Ɛɛ' ‑kei" tu mɛ Kea 'a ‑cɛ" 'kpa cɛn wlu ‑tie" ɛ 'na ɛɛ muɛ nyʋ ‑ʋʋ ‑kma ɛɛ' ‑tɩ' "nyɩa'. 13 ‑Bo dɛsaʋn a sea nyɔ ‑cri' ɛ, ɔ 'bo wluɛ ka : Kea mɛ ɛɛ ‑tun" 'ʋn 'de dɛsaʋn 'di ! Dɛsaʋn se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je Kea i ‑tɩn'. 'De Kea se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je nyɔ 'e dɛsaʋn nʋa' "tun. 14 'Kaa nyɔ "o nyɔ dɛsaʋn a ‑cria', ‑mɛ dɩ ‑ɩa poo ɔ pɛe "i ɛ, ɩmɩ ‑a ‑cri ɔ, ‑wɛe ‑ɩa poo ɔ 'srɛ i. 15 'De ‑bo nyɔ "tai‑ tɔ' saɩn "i ‑wɛe ɩ 'je snɩ' ‑te' 'de ɔ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɛɛ muɛ dɛsaʋn 'wlʋa' see, 'de ‑bo dɛsaʋn ‑mɛ 'boa ‑boa ‑boa 'sʋ ɛ, ɛɛ poɛ 'mɛa' "jru "kpei‑.

16 'Ma de'di ‑wi" ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn kma, 'de dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao 'bo aoa' ‑cɛ" 'srɛ ipooɛ. 17 Dɩ 'dɔe 'a "kwli ‑wee' ke 'saaʋn ‑cɛɛn' a 'wlʋɛ 'e ‑a "Bo Kea ‑nɩa 'de jaʋn 'di 'kwa. Ɛmɛ ‑nɩ ‑sɔn' ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a nʋi, ɛ se fai" poo ‑ta 'ble. Ɛ nɩɛ 'e ‑sɔn' 'ʋn jeejee. 18 Ɛmɛ ‑nʋ' tɔ' ‑tɩ 'a wlu, ‑wɛe ‑ɛ ‑nyɩ" ‑aʋn 'kmʋnɩa' 'de ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa 'a ‑kwlʋtɩ 'ʋn. Dɩ "klein ɛ nʋa, ɛ ‑kɔ' ‑na ‑apʋ ‑nɩ ɩa' "i‑saadɩ jɔ.

Dɛ 'ɛ 'wɔan' ke ɛɛ' nʋa' ke

19 'Ma de'di ‑wi" ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn kma, ao sie ɛ ‑kwlʋ o, ao ‑wee' "klein ‑too"‑, ao 'je dɛ doin" o po, 'kaa ao ‑cnɛ' wlua' i, ao 'bo 'cɛn 'kpaa' ‑too"‑, 20 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔɔ ‑kpa 'cɛn ɛ, ‑mɛ ɔɔ' nʋ "isrɛdɩ 'de Kea "jri 'de. 21 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋ aopʋ ‑wɛe ao 'je dɩ ‑a kpʋʋan nyʋ ‑flɛn" o, dɩsaɩn 'a "kwli ‑wee' kwa ‑sɔn ‑saa. 'De Kea 'a wlu nyʋ 'tmʋa 'de aopʋ ‑pee ɛ, ao 'je ɛ sɩn 'sɔɔn kpʋʋn 'de ‑cɛi" 'piia' 'ʋn ‑wɛe ɛ 'je 'sɩn po 'de ao pɛe o, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je aoa' ‑suu 'pʋʋ‑.

22 Kea 'a wlu aoa 'wɔan, ka ɛ "sia 'nynɩ ɛ, ao nʋ kan', ao 'bo ɛɛ' doin" o poa 'a 'sʋ kpaa. Ao 'bo aoa' ‑cɛ" pɛe 'di i ‑teɛ. ‑Bo aoa sea aoa' ‑cɛ" pɛe 'di i ‑te ɛ, ‑mɛ aoa pooɛ aoa' ‑cɛ" 'srɛ i, 23 dɛ‑nʋɛ' ‑bo nyɔ ɔ sea Kea 'a wlu doin" o po ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ ɔɔ' nʋ kan' a, ‑mɛ ɔ ‑kɔ' "jɩɩan‑ 'di ‑gbʋin. 24 Ɔ ‑kɔa' ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ nɩsʋn ja ‑gbʋan' 'de "jɩɩan‑ 'di 'sʋ ɛ, ɔ 'kpa 'o 'ɛ, 'sʋ 'bomɔ ɔ "sri ɔ je ɔɔ' nɩsʋn o"mae'‑, ɔ se dɛ jrɛ' nmae‑. 'De Kea 'a wlu ‑mɛ ɛ, ka "jɩɩan‑ nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 25 Ɛ nɩɛ Kea 'a kɛ' ‑cɛɛn' ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyɔ ‑cɛ" ‑pee‑tea' a. Nyɔ ‑gbʋan 'e ɛɛ' kɛ' tu 'di ‑wɛe ‑ɔɔ ‑jree" ɛ jeejee 'de nai" 'blea' 'ʋn ɛ, ‑mɔɔ nʋɛ dɛ ‑cɛɛn'‑. ‑Bo ɔ se dɛ doin" o poa 'a 'sʋ kpa a, dɛ ɔ nʋa 'dii, ‑bo ɔɔ' "mae'‑ ɛ o ‑wɛe ka ɛ "sia 'nynɩ, ɔɔ sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ɔɔ' nyɔ tu ɛ, Kea a muɛ ɔ "diwan poa' 'de ɔɔ' nʋʋdbo 'ʋn.

26 'De ‑bo nyɔ 'na ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" ‑wɛe ɔ se ɔɔ' mɩɩɔ "wɔin 'bɛɛ‑, ‑mɛ ɔ pooɛ ɔɔ' ‑cɛ" 'srɛ i, ɔɔ' Kea 'a ‑jei" naa' se dɛwɔn nɩ‑. 27 Kea 'a ‑jei" naa' ‑jɛ ‑nɩa dɛwɔn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo "kwienynuu ke ‑tiɔn"nynʋkpae' nɩ 'e 'kle 'di ɛ, nyʋ 'je ʋʋpʋ "i ‑tee'‑. Dɛ ‑jɛ ‑a "Bo Kea a 'daa‑ ɛɛ' ‑jei" naa' ‑cɛɛn'‑, ɛmɛ ‑nao. 'De dɛ nyɔ 'jea nʋ ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyɔ 'je ɔɔ' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑tu" 'de dɩsaɩn "klein ‑a kpʋʋan nyʋ ‑flɛn" 'nɔ 'kmʋ "kpei 'a ‑tɩ' 'ʋn.

2

Nyʋ i'craa'

1 'Ma de'di ‑wi", aopʋ ‑ɔ ‑tea ‑aa kɛɛma' Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ɛ, ao 'bo nyʋ i'craa. 2 Ao ‑gbʋn 'nɔ, nyɔ se o juo, "ko 'wɩ jrɛ' o 'sʋ "wliiɛjei due' pa 'de aoa' "jrui 'kɩɩn‑gbu 'di ‑wɛe 'sani‑cɩɛpodɛ nɩ 'de ɔ ‑cɩɛ, 'de ɔ ‑tu" "wliiɛ‑ 'dɔe ‑pʋn", ‑wɛe nɩɩa" nyɔ paa "saɩn‑sɩn 'ʋn 'de ɔ pa 'e aopʋ "klu ‑ke. 3 ‑Bo ao ‑gbʋn nyɔ ‑ɔ ‑tua" dɩ 'dɔe ‑pʋn" ja ‑wɛe ao 'na : Klaa" ‑nɔ, ‑ɩn ‑jii ‑ta "kpa‑tɛ 'dɔe ‑nɛ "kpei, ‑ɩn ‑je i ‑te ! ‑Wɛe ao 'je wlu 'e nɩɩa" nyɔ ‑pee ao 'je nʋ : ‑Ɩn ‑nyna i ‑ta, 'de ‑ɩn ‑jii ‑ta 'ma "kpa‑tɛ ‑pʋn", ‑wɛe ‑ɩn ‑je i ‑te 'bo 'blʋɔ, 4 ‑mɛ aoa 'cra nyʋ 'mii 'bo aoa' 'sʋ 'nynɩ. 'De ‑bo aoa sea kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ tɔ' saɩn mɩ ‑a po aopʋ ‑je o, ‑wɛe aoa blaa ba 'blʋɔ.

5 Ao 'ma de'di ‑wi" ‑ɔɔ ‑tɩ' 'ɩn kma, ao po doin" i, nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa nɩɩa" nyʋ 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, ʋʋpʋ Kea 'cra i, 'de ʋʋ 'je ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑teʋn nɩ‑, ‑wɛe ʋʋ 'je kɛɛma' dɛ kpa ka ʋʋa' 'kɛn nɩa. Ɛmɛ Kea 'na ɛɛ muɛ nyʋ ‑ʋʋ kma ɛɛ' ‑tɩ' "nyɩa'. 6 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, aoa' 'wɔn aoa' 'je nɩɩa" nyʋ dɛ 'ʋn. 'Mɔ 'na, "wliiɛjeʋn mʋ ‑ʋʋa bla aopʋ ‑tɩ' "kpei ‑wɛe ‑ʋʋ ‑ke aoa 'jrɛ 'pee 'je ‑gbi 'dii o, ‑aee' ɛ se kan' nɩɩ‑ ? 7 Klisɩ 'a 'nynɩ 'dɔe ‑nɩa aopʋ "kpei ɛ, ʋʋpʋ ‑a sɩ doaa ?

8 Ka Tʋ"bodɛ 'ɛ kɛ' "sia 'nynɩ, ‑bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. Kea 'a wlu ‑crɩɩa' kɛ 'da ka, ɛ 'naa : ‑Ɩn ‑kma ‑ma ‑ponyiɔ 'ɔ ‑tɩ' ka ‑ɩn ‑kma ‑ma ‑cɛ" 'kpa 'a ‑tɩ' ɛ. 9 'Kaa ‑bo aoa sea nyʋ 'mii 'cra a, aoa nʋɛ dɛsaʋn, ao se kɛ' wɔn 'je, ‑mɛ 'pee kpʋn aopʋ 'mɛ, 10 dɛ‑nʋɛ' nyɔ "o nyɔ ‑je kɛ' ‑wee' wɔn ‑wɛe ‑ɔ sia 'o ɛ due' koun ‑gbai' ɛ, ‑mɛ ka nyɔ a sea ɩ ‑wee' wɔn 'je, 'kamɔ ɔ nɩ‑. 11 Tɔ' ‑o, "ju ‑ɔ ‑na' : ‑Ɩn ‑bo jɛi" 'jeeɛ, ɔmɔ ‑na : ‑Ɩn ‑bo "ku 'dbaa ‑ke. 'De ‑bo ‑ɩn se jɛi" 'je, ‑wɛe ‑ɩn ‑je "ku 'dba a, ‑mɛ ‑ɩn ‑saa kɛ' 'mɛ. 12 'De aoa' wlusʋn ke aoa' nasʋn 'ʋn ɛ, ka kɛ' ‑ɛ ‑nyɩa" ‑aʋn ‑cɛ" ‑pee ‑tea' ‑wɛe ‑ɛ ‑jea ‑aa 'pee 'je 'da a, ‑a nʋ kan', 13 Nyɔ ‑ɔɔ' 'jea nyʋ 'a wɛe ɛ, ‑bo nyʋ a sea ɔɔ' 'pee 'je ɛ, nyʋ se ɔɔ' wɛe 'jei ‑ke. ‑Bo nyɔ 'je nyʋ 'a wɛe ɛ, ɛ "paa', ɛ je nyʋ 'a 'pee 'jea' ‑sii.

Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke ɛɛ' nʋʋdbo ke

14 'Ma de'di ‑wi", ‑bo nyɔ 'na ɔ ‑teɛ Kea ‑kwlɩ", 'de ɛ se "jri "kpae' po 'de ɔɔ' kplɩn 'ʋn 'ee, ɛɛ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' tu 'beeɛ' ɛ 'je ɔ 'pʋʋ‑ ? 15 "Ko aoa' de 'di nmɔu jrɔ' ke aoa' de'di nynɔkpao' ‑nɩ 'e aopʋ "klu, ‑wɛe ‑ʋʋ se 'ʋnpaadɩ ke diidɛ 'ble ɛ, 16 'sʋ aoa' due' wlu' 'de ʋʋ ‑pee ɔ 'na : Ao mu 'de pɛe 'dɔe 'ʋn ! Ao 'je dɛ "kpei‑ 'wla ‑wɛe ao 'je dɛ di, ao 'je dbo ! 'De ‑mɔ se ʋʋpʋ dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' kma ʋʋpʋ "bli "nyɩ 'ee, ‑mɛ dɛ ‑mɛ 'da‑ ? 17 'Kamɔ ɛ nɩ‑ 'de Kea ‑kwlɩ" ‑te' ‑tɩ 'ʋn ‑ke. ‑Bo ɛ se nʋʋdbo 'ble ‑wɛe ɛ 'je wɔn 'di poɔɔ' 'sʋ nɩ ɛ, ‑mɛ ɛ 'mɛɛ.

18 "Ko nyɔ jrɔ' 'bɛɛ‑ ɔ 'je wlu ka, ɔ 'e nʋ : 'Ɩn ‑teɛ Kea ‑kwlɩ" ɛ sie kan', 'de ‑mɔ ‑ma a nʋɛ dɩ 'dɔe. "Ju ‑wlua kan' a, 'ma muɛ ɔ ‑pee wlua' 'ɩn 'je nʋ : ‑Bo ‑ɩn ‑te Kea ‑kwlɩ" ‑wɛe ‑maa' po ɛ "kpae' 'de ‑ma nʋʋdɩ 'ʋn 'ee, ‑mɛ ka nyɔ 'je ɛɛ' 'jesʋn nʋ ɛ‑ ? Ka Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nɩa 'de ‑ɩn 'ʋn ɛ, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ juo‑. 'Mɔ 'na ‑ɩn ‑bɔ ke, 'ma muɛ ‑ʋn 'ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' tɔɔa' 'de 'ma nʋʋdɩ 'ʋn. 19 Ka Kea nɩa due' koʋn ‑gbai' ɛ, ‑ɩn ‑je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ, ‑mɛ nmɔi", 'kaa ‑siɔn 'ɔ ‑sii 'je ɛ tɔ' 'ʋn ‑ke, 'kaa faʋn a nʋ ɩ, ɩa dɩ a crɛ'.

20 'Oo nyiɔ, ka ‑ɩn se tɔ' ‑tuu" 'ble kan' a ! Ka Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑sea' nʋʋdbo 'ble ‑mɛ nɩa wɔn 'dipoɔ' ɛ, ‑ɩn se ɛ "inɩ ‑ɩn ‑je ɛ 'mii 'wɔn ? 21 ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'de ‑a 'mɩa Ablaam 'a nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn mɔ Kea 'dɔɔ‑ "isrɛi. ‑Ta ɔ 'wɔɔan ɔɔ' "ju Isaakɩ 'sraa‑ 'ʋn‑saatɩ ‑wɛe ɔ kpɔ mamaʋ 'sʋ ɔ nynia 'o 'sraa‑sa'ɩn 'bomɔ ɔ ‑tee Kea ‑kwlɩ" ka ɛ kmai". 22 Ka ɔ 'jea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɔɔ' nʋʋdɩ mɩ ‑toɛ. Ka ɛ nʋa ‑wɛe ɔɔ' nʋʋdɩ nynia ɔɔ' Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' "i, 'ka ‑nao. 23 Ka ɛ 'crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di 'ka ka : Ablaam ‑teɛ' Kea ‑kwlɩ", ɛmɛ ‑tɩ Kea nʋ ɔ "isrɛi 'ʋn, ‑wɛe ɛɛ 'dɔɔ‑ ɛ ba. 24 Aoa 'jee, ‑bo nyiɔ 'kpa "isrɛi 'bo Kea "juɔi ɛ, ‑mɛ 'de ɔɔ' nʋʋdɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑o, ɛ se 'de ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'a 'sʋ 'ʋn nɩ‑. 25 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de ‑kwlɔite 'nynɔ Raabʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Bo Kea 'dʋʋ "isrɛ nynɔkpao' 'bo ɛ "juɔi ɛ, ‑mɛ 'de ʋa' nʋʋdɩ 'ʋn ‑o. ‑Ta ʋ "nyɩa nyʋ Sosue dboa ‑teɩn, ‑wɛe ʋ tɔɔa ʋʋpʋ ‑je jrɛ' ɛ, 'bomɔ ʋa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' poo "jri "kpae' ‑ke. 26 Tɔ' ‑o, ka 'blʋku ‑suu sea 'ʋn nɩ 'mɛa, 'kamɔ ‑bo nyiɔ 'ɔ Kea ‑kwlɩ" ‑tea' se "jri "kpae' po 'de ɔɔ' nʋʋdɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔɔ' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑nɛ 'mɛɛ ‑ke.

3

Mɩɩɔ 'ɔ ‑tɩ'

1 'Ma de'di ‑wi", nyʋ ‑tuu"‑tuu 'bo 'de aopʋ "klu nɩɛ, ‑wɛe ʋʋ 'bo nyʋ dɛ tɔɔa' i‑pɔɛn, dɛ‑nʋɛ' ao 'je kan' 'mɛ ‑apʋ ‑ɔɔ tɔɔa nyʋ dɛ ‑aa 'pee a muɛ "ikmaa' ɛ 'je nyʋ jrʋ' ‑sii.

2 ‑A ‑wee' "klein a ‑si' ‑tɩ' "i 'mɛ due 'due 'de ba ‑pee 'de dɩ ‑tuu"‑tuu 'ʋn. Nyɔ ‑ɔɔ' ‑sia ‑tɩ' "i 'de ɔɔ' 'tmʋ‑tɩ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔɔ' nyiɔ tu nɩɛ 'pepe, ɔ 'bɛɛ‑ ɔɔ' ku "wɔin 'bɛɛa' 'mɛ ‑ke. 3 Ao ‑gbʋn 'nɔ ‑bo ‑a ‑nɩɛi" ‑wɛe soo" 'je ‑a wɔn 'je 'sʋ ɛ, ‑a ‑jaa ɛ ‑ka'pee 'wɔn, 'kamɔ ‑bo ‑a nʋ ɛ, ‑wɛe ‑aa po soo" ‑wee' ‑je o.

4 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ao naa ‑bato' 'a ‑tɩ' tɔ' "kpei‑ ke'wlɛ. Ɛ 'bɛi", ‑wɛe ‑bo ‑sɔn' jrɔ' ɔ, poɔ' klaa" a "tun ɛ ‑tajrɔ. 'Kaa nɩɩɛ dɛ‑saan" ka mɛ ‑ɛɛ po ɛ ‑je o, ‑wɛe ‑ta ɛɛ' tbaai nɩai" ɛ, 'de ɛɛ muu 'o. 5 Aoa 'jee, 'kamɔ mɩɩɔ nɩ ‑ke 'bo nyiɔ ‑pʋn". Ɛ 'piiɛ "i, 'kaa ɛ 'beeɛ' ɛ 'je wlu klae" klae" 'tmʋ. Ka nɛ dɛ‑saan" ka 'bɛɛa ɛ 'jea 'kwlajeea "jri po ɛ, ao nɛɛ tɔ' "kpei‑ ‑ke. 6 Ka nɛ nɩa, 'kamɔ mɩɩɔ nɩ ‑ke. 'Bo mɩɩɔ "kpei mɔ dɩsaɩn 'a "kwli ‑wee' a 'wlʋ. Mɩɩɔ 'ɔ dɛ tu ‑nɩa 'o nyiɔ ‑pʋn" ɛ, ɛɛ ja nyiɔ nʋʋa' o, ‑wɛe ɛɛ kpʋʋn nyiɔ ‑flɛn". Dɛ ‑tba' 'e nyiɔ 'ɔ 'wlʋa' o ɛ, ɛɛ' nɛ tu ‑tbaa' 'bo ɔɔ' mɩɩɔ "kpei ‑wɛe ɛɛ jɔ ‑tɩ' ‑pʋn", dɛ‑nʋɛ' nɛ ‑ɛ 'ʋn ‑siɔn' 'jea mu ɛ, 'demɔ ɛ 'wlʋ. 7 Nyiɔ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'kwla 'dinmi 'a kpɛ ‑wee' kplɩn ‑tuu"‑, ‑wɛe ɩ 'je ɔ wɔn 'je : nmi o, nʋʋɩ o, cniɛ ‑pɛɛ' o, ‑smii' o, nyiɔ ‑tuu"‑ ɩ kplɩn 'mɛ ‑wɛe ɩa 'je ɔ wɔn, 8 'kaa mɩɩɔ ‑mɛ ɛ, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ kplɩn ‑tuu"‑. Mɩɩɔ nɩɛ nyʋ 'kle "kpei jadɛ ‑o. Ɛɛ' ‑te ‑tadue i. Dɛ jrɛ' ‑nɩ 'e mɩɩɔ 'ʋn ‑ɛ ‑ke sɛn 'ɛ ‑ku' ‑kooɔ'‑, ‑wɛe ‑ɛɛ ‑dba nyʋ. 9 Mɩɩɔ mɛ ‑aa nʋ ‑wɛe ‑aa po ‑a "Bo Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo 'sɛ‑, ‑wɛe nyʋ Kea nʋa 'de ɛɛ' ‑kooɔ' i 'ʋn ɛ, 'de ‑aa poo ʋʋpʋ ‑soo' o. 10 Wɔn due' koun ‑nɛ ɛmɛ ‑ɛɛ po nyʋ "diwan, ɛmɛ ‑ɛɛ poo nyʋ ‑soo' o. 'Ma de'di ‑wi", ɛ 'bo kan' ‑mɔ nɩɛ 'bo ‑a ‑nynɩ. 11 "Ni 'dɔe ke "ni saʋn 'beeɛ' ɩ 'je 'o "kao‑ due' wɔn 'wlʋʋ ? "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑. 12 'Ma de'di ‑wi", 'mawlotu se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ‑kwɛn' mua" cro, 'de ‑kao se ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'mawlobuo cro‑. 'Tɔni se ɛ 'bɛɛ‑, ɛ 'je 'dɩɩ.

Tɔ' ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ɛ

13 ‑Bo ao 'na ao nɩɛ tɔ'di ‑wɛe ao juo dɛ "i ɛ, ‑mɛ ao to ɛ 'de aoa' 'kmʋ 'ʋn. Aoa' tɔ'di nɩa' 'je "jri "kpae' po 'de ‑cɛ" ja jaa' ke pɛe 'dɔe 'ʋn. 14 'Kaa ‑bo ao 'bɛɛ‑ aoa' ‑cɛi" ‑wɛe ao 'na ao nɩɛ tɔ'di, 'de aoa' ‑kwlɛn nʋ pɛe ke aoa' "cɛi nʋ pɛe a sea aopʋ i 'sʋan a, ‑mɛ aoa 'tmʋɛ sɩ, tɔ' ‑tɩ se 'de aopʋ 'ʋn nɩ‑. 15 ‑Bo aoa sea dɩ ‑nɩa kan' ‑mɔ nʋ ɛ, ‑mɛ aoa' tɔ' 'dinɩa' se 'e jaʋn 'di 'wlʋ, ɛ 'wlʋɛ 'nɔ 'kmʋ "kpei. Ɛ nɩ aoa' nyiɔtɔ' ‑o, ɛ 'wlʋɛ 'e ‑siɔn' 'ʋn, 16 dɛ‑nʋɛ' ‑ta ba ‑kwlɛn o nʋa' ke ba "cɛi o nʋa' nɩa, 'bomɔ ‑puaa' ‑pua ‑puaa' ke dɩsaɩn 'a "kwli ‑wee' nɩ‑. 17 Tɔ' ‑jɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ‑mɛ ɛ, ɛ nɩɛ 'pepe, ‑flɛn" se ɛ ‑pʋn" nɩ‑ ‑wɛe ɛɛ ‑pɔn pɛe 'a blua' i. Ɛɛ' ‑pɔn ‑kɩn i, ɛɛ ‑teɛ nyiɔ 'ɔ ni', ɛɛ 'jeɛ nyʋ 'a wɛe‑, ɛɛ nʋɛ dɩ 'dɔe ‑tuu"‑tuu. Ɛɛ' nʋ nyʋ "cɛi o, ɛɛ' 'cra nyʋ 'mii, ɛɛ' poo "jri de. 18 Nyʋ ‑ʋʋa ‑pɔan pɛe 'a blua' i 'bo ʋʋ ke ʋʋa' ‑ponyiɔ 'nynɩ ɛ, ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a pɛe blu', ʋʋa' 'kmʋ a muɛ 'e Kea "jri 'dei nmɔɔa'.

4

'Kmʋ "kpeidɩ 'a "dia 'jeea'

1 ‑Taka tʋ ke ‑cɛa' a 'wlʋ 'de aopʋ "klu ɛ‑ ? Aoa' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋdɩ ‑ɩa ‑fɔan' ‑gba 'de aopʋ 'ʋn, ɩmɩ ‑a nʋɛ ‑wɛe tʋ ke ‑cɛa' a 'kpa 'de aopʋ "klu. 2 Ao ‑nɩɛi" ao 'je dɩ 'ble, dɛ‑nʋɛ' ɩa pooa aopʋ pɛe "i, 'kaa aoa' 'ble ɩ 'sʋ aoa 'dba "ku, aoa nʋɛ ba ‑kwlɛn o. Ao 'bleɛ dɛ i ‑pɔan' 'a 'kpɩ, 'kaa aoa' 'je dɛ aoa ‑pɔan' i ɛ, dɛ‑nʋɛ' aoa ‑cɛ' ba o ‑wɛe aoa ‑fɔn' ba tʋ o. Dɛ ao nɩai" ɛ, aoa' 'je ɛ, dɛ‑nʋɛ' aoa' ‑tee' Kea dɛ i. 3 Dɛɛ‑tɩ ‑bo ao ‑tee' dɛ i 'de aoa' 'je ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa ‑tee' ɛ i ka saʋn ka‑, ‑wɛe ao 'je ɛ aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑kwlʋtɩ 'ʋn nʋʋ‑.

4 Ao ‑gbʋn ka aoa' kpʋan wlu "kpei‑ i ɛ ! Ka nyʋ ‑a ‑pɔan dɩ 'a kpɛ 'sɔɔn i ‑tadue nɩa, 'kamɔ ao nɩ‑. ‑Bo ao ke 'kmʋ "kpeidɩ dbɛɛ ɛ, ‑mɛ ao ke Kea 'nyɛɛa 'ʋn ɛ, ao se ɛ juoo‑ ? Nyɔ ‑ɔ ‑nɩai" ‑ɔ ‑jea 'o 'kmʋ "kpeidɩ 'de bla 'ja a, ‑mɛ ɔ ke Kea se dbɛɛ. 5 Wlu ‑crɩɩa' 'de Kea 'a 'sbɛ 'di ɛ, ɛ 'naa :

Kea 'a ‑Suu ɛ "nyɩa ‑aʋn ɛ, ɛ 'bleɛ ‑kwlɛn, ɛ ‑nɩɛi" ‑aa 'kmʋ ‑wee' 'je ɛɛ' ‑tea' ‑te.

Aomɔ naa tɔ' i, ‑bo Kea 'a wlu 'da kan' 'ee, ‑mɛ foo" 'ʋn ‑tɩ' ‑oo ? 6 "Ɩɩn‑, ɛ se kan' nɩ‑, 'kaa nyʋ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ɛ nʋɛ ‑wi" ‑mʋ 'saaʋn ‑cɛɛn' "jrii, 'kamɔ wlu ‑crɩɩa' 'da, ɛ 'naa :

Kea a ‑fɔn' ‑cɛi" 'bɛɛʋn o. 'Kaa ɛɛ 'jeɛ nyʋ ‑ʋʋa ‑piia' ʋʋa' ‑cɛi" 'a wɛe‑.

7 ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao jaa "jru ja 'de Kea ‑pee, ao ‑fuun ‑siɔn' nya ‑wɛe ɔ 'je aopʋ kɩɩn tɛɛn‑. 8 Ao 'kpa Kea ‑pʋn", ‑wɛe ɛ 'je ao ‑pʋn" 'kpa. Ao dɛsaʋn nʋʋ, ao ‑sa dɩsaɩn 'a ‑flɛn" kwa i ! Ao "jridepooʋn, ao wɔɔ aoa' pɛe ! 9 Ao nɩ 'e "jrii "kaea' 'ʋn, ao ‑fɩn", ao kplee‑, aoa' 'keeɛ nynɩ ‑srɛɛn 'kwɛ‑ paa' 'ʋn, ‑wɛe aoa' 'mʋa‑ 'je "jrii "kaea' 'ʋn ‑srɛɛn. 10 Ao jaa aoa' ‑cɛ" ja 'bo Tʋ"bo ‑sɔn ‑wɛe ɛ 'je aopʋ "jɛi kpa.

Ao 'bo ba 'a 'pee 'jeɛ

11 'Ma de 'di‑wi", ao 'bo ba cɩɩɛn. Nyɔ ‑ɔɔ dooa ɔɔ' de'di 'a 'nynɩ, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑jea ɔɔ' 'pee ɛ, ‑mɛ ɔɔ blaa Kea 'a kɛ' wɔn i, ‑mɛ ɔɔ wluuɛ Kea 'a kɛ' 'dei. 'De ‑bo ‑ma sea Kea 'a kɛ' 'dei wluu ɛ, ‑mɛ ‑ɩn se ɛɛ' wɔn'jei nɩ‑, ‑ma ‑jeɛ ɛɛ' 'pee. 12 'Kaa 'pee 'jei nɩɛ due' koʋn ‑gbai', ɛmɛ ‑nɩ Kea. Nyɔ "o nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔ ‑ponyiɔ 'pee kpʋʋn‑. Kea ‑ɛ ‑nyɩa" nyʋ kɛ' ɛ, ɛɛ' 'sʋ mɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je nyʋ 'pʋʋa' "nyɩ 'de ‑ɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je nyʋ i‑sa. ‑Mɔ ‑ɔɔ kpʋʋan ɔ ‑ponyiɔ 'pee ɛ, dɛ ‑ma ‑daa' ‑ma ‑cɛ" ɛ‑ ?

‑Cɛi" 'bɛɛa' se "inmɔ

13 Ao po 'ma wlu doin" o la, aopʋ, kaan ‑ɔ ‑na : ‑Sɩan wɩ o, ‑klae"‑ o, ‑aa muɛ 'o ‑kwlɔ ‑nɛ 'di mua', ‑wɛe ‑a ‑je 'dɔɔ po, 'de ‑a ‑je 'wɛi 'je. 14 Dɛ ‑ɛɛ mua ao "jrii nʋʋa' ‑klae" ɛ, ao se ɛ juo‑. Dɛ aoa' 'kmʋ nɩ 'ʋn ‑ɛ ? Ɛ ‑kɔ' "ni smua 'a fuu". ‑Bo ɛ mu "jɛi dɛ‑saan" ka 'sʋ, ɛ cɩɛn i. 15 Ka ‑jɔ ao 'jea 'da 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ : ‑Bo Kea ‑nɩɛi" ɛ, ‑mɛ ‑aa muɛ 'kmʋnɩa' ‑wɛe ‑a ‑je dɛ ‑jɛ ke dɛ ‑nɩ nʋ. 16 'Kaa kaan ka aoa' 'bɛɛ‑ aoa' ‑cɛi" 'de tɔ klae" 'ʋn. ‑Cɛi" 'bɛɛa' ‑jɛ ‑nɩa kan' ‑mɔ ɛ, ɛ nyniɛ "jrii.

17 Nyɔ ‑jua dɛ 'dɔe ‑ɔ ‑jea nʋ 'pepe ‑wɛe ‑ɔ se ɛ nʋ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋɛ dɛsaʋn.

5

"Wliiɛjeʋn 'a fɛn' ‑saa'

1 Aomɔ "wliiɛjeʋn kaan la ! 'Kle ‑ɛɛ mua aopʋ "kpei jia', 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ao ‑fɩn", ao kplee‑. 2 Aoa' "wlii‑ ‑sɔɔn, ‑wɛe wlɔn di aoa' 'ʋnpaadɩ. 3 Aoa' 'sani ke aoa' 'wɛi kpʋɛn 'kɩn. Ɩa' 'kɩn ‑nɩa 'mʋa‑ ɩmɩ ‑a mu aoa' "kpei ‑tɩ 'tmʋi nɩa' 'pee 'jewɩ o, ‑wɛe ɩ 'je ao ‑siian', ka nɛ ɛ siian dɩ ɛ. Aopʋ de 'bɔɔ ‑sɔn nɩa 'e nyʋ "jru, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑sii" a "wlii‑ ‑pɔan 'a "jru i ke mamaʋ ɛ, ao ‑gbʋn 'nɔ ! 4 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa dbo 'de aopʋ o ‑kle' ɛ, ʋʋa wluuɛ 'mii, dɛ‑nʋɛ' ao se ʋʋpʋ ‑kei" ‑sa. Ʋʋa' ‑fɩn" wlu mu' mamaʋ 'sʋ ɛ je 'e 'kmʋ ‑wee' "klein 'a Tʋ"bo doin" 'kpa. 5 'De 'kmʋ "kpei aopʋ nɩa dɩ ‑wee' "klein siiɛ aopʋ i. Dɛ ‑ɛ nʋa aopʋ 'tʋn ɛ, aoa nʋɛ'. Ao diɛ dɩ 'dɔe ‑di'pɛn 'sʋ ao je 'cna pa pɔn pɔn, 'de ‑mɛ 'kamɔ aoa' 'mɛ nɔ" "kʋʋan‑ i. 6 "Isrɛi ‑ɔ sea 'bɛɛ‑ ‑ɔ ‑jea ɔɔ' ‑cɛ" "kpei‑ 'tʋan‑ 'de ao 'kwa a, ao kpʋʋn ɔ 'pee, ‑wɛe ao 'dbɔ.

Pɛe ikua' ke Kea baea' ke

7 'Ma de'di ‑wi", ao kuu pɛe i mamaʋ 'sʋ Tʋ"bo 'je de ji. Aoa 'je ‑tiɔnʋi 'mɛɛ ? ‑Bo ɔ po ko 'de ‑kle ɛ, ɔ kuuɛ tɔ' i mamaʋ 'sʋ ɔɔ jea ɩa' ‑flu" nɔ" fuo, ɛmɛ ‑kɔn ‑tɩ'. Tɔ' due' ‑nɛ ɛmɛ ɔɔ kuu i mamaʋ 'sʋ ‑kua" a jea 'nɔ ‑sɔn 'kpa. 8 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao kuu pɛe i, dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo 'a deji nɔ" se o tɛɛn‑.

9 'Ma 'cɛ, ao 'bo ba 'dei wluuɛ, ‑wɛe Kea je aoa' 'pee 'je. Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'pee 'jei ‑teɛ ji ‑tɩ. Ɔ nɩɛ 'o ‑gbɛin" ‑jei". 10 'Ma 'cɛ, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ‑ʋʋ ‑tmʋa Tʋ"bo 'a ‑tɩ' tɛin" ɛ, ao po ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o, 'bo ʋʋpʋ "kpei mɔ ao 'je 'kle 'jea' 'cɩan‑ 'de pɛe "wɔin 'bɛɛa' 'ʋn. 11 Aoa 'jee, nyʋ ‑ʋʋ ‑kuua tɔ' i 'de 'kle 'di ɛ, "diwan nyʋ ‑o, ‑aa poɛ ʋʋpʋ ‑tɩ' o. Ka Sɔbʋ kuua pɛe i ɛ, ao 'wɔɛn', 'de 'dɔe ‑jɛ Kea "nyɩ ɔ de'bɔɔ‑ nɔ" ɛ, ao juo ‑mɛ 'mɛ. 'Ma 'cɛ, Kea nmɔ 'di wɔn, ɛɛ 'jeɛ nyʋ 'a wɛe‑.

12 Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ke'wlɛ ‑wɛe 'ma 'tmʋa 'de ao ‑pee ɛ, 'ma de'di ‑wi", ɛmɛ ‑nɩ, ao 'bo 'blʋa‑ ke jaʋn 'ʋn ‑snɛɛn ɛ. Dɛ ao 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ aoa' kɩɩn nɩ kɩɩn, aoa' "ɩɩn‑ nɩ "ɩɩn‑, ‑wɛe 'pee je aopʋ kpʋn.

'Wɛnʋi 'a Kea baea'

13 ‑Bo nyɔ jrɔ' nɩ 'e aopʋ "klu, ‑wɛe ɔ nɩ 'de 'kle 'di ɛ, ‑mɛ ɔ 'tmʋ ɛ 'de Kea ‑pee 'de baewlu 'di. 'De ‑bo jrɔ' nɩ 'de 'mʋa‑ 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ ble, ɔ 'je Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛ‑. 14 ‑Bo nyɔ jrɔ' nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔɔ' dɛ ɛ sea pooa a, ‑mɛ ɔ 'da Kea ‑gbu 'a nyʋsoa ‑wɛe ʋʋ 'je ɔ 'cna "jru po 'de Tʋ"bo 'a 'nynɩ 'ʋn, ‑wɛe ʋʋ 'je ɔɔ' Kea bae‑. 15 ‑Bo ʋʋ bae Kea 'de ɛɛ' ‑kwlɩ" ‑tea' 'ʋn ɛ, 'wɛ‑nʋi ‑nɔ ɔɔ muɛ 'pʋʋa'. Tʋ"bo a mu ɔ kui‑sɔn iflɔan' "nyɩa'. Ɛ 'je ɔ "jɛi kpa, ‑wɛe ‑bo ɔ nʋ dɩsaɩn ɛ, 'de ɛ 'jɩ ‑kɔ'. 16 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je aoa' dɩsaɩn 'a ‑kɩn cɛn 'de ba ‑pee, ‑wɛe ao 'je ba 'a Kea bae 'de ao 'je 'pʋ. ‑Bo nyɔ ‑srɛi" ɛ, ɔɔ' baewlu a cɛn dɛ. 17 Kea 'a wlu 'kwajaai Eli nɩɛ nyiɔ ‑o, ka ‑a ‑nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. 'Wɩ jrɛ' o ɛ, ɔ baeɛ Kea i, ‑wɛe "ni se dbai, 'sʋ 'bo ɔɔ' baewlu "i ɛ, "ni se dba ‑cɛɛn'‑ 'de 'blʋa‑ "kpei 'de ‑sɩn taan 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ 'di. 18 'De ɔ bae Kea ke'wlɛ ‑wɛe "ni 'je dba 'sʋ "ni ‑teɛ dbaa' ‑pʋn", ‑wɛe doodɩ ‑wee' "klein mɛ 'de ɩ ‑te croa' ‑pʋn".

19 'Ma de'di ‑wi", ‑bo aoa' due' "tai‑ tɔ' ‑tɩ 'a ‑jeblʋ "i ɛ, ‑wɛe nyɔ due' jɔ 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" de ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. 20 Dɛ ao 'jea ‑kwlʋ o sie ɛ, ɛ ka : nyɔ ‑ɔɔ muɛ nʋa' ‑wɛe nyɔ jrɔ' 'jea 'o ɔɔ' dɛsaʋnʋ ‑jei" 'wlʋ 'de ɔ 'jea 'o Kea 'a ‑jei" de ji ɛ, ‑mɛ ɔɔ muɛ ɔɔ' jei tu 'a ‑suu 'pʋʋa' 'de ɔ 'je dɩsaɩn ‑tuu"‑tuu 'a ‑kɔ "puue' "kpei po 'de ɩ 'je ‑kwɛ‑.

1 Piɛi

1

2

3

4

5

"I‑saasbɛ

Piɛi

'crɩa

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Piɛi, 'ɩn nɩɛ Sesi Klisɩ 'a ‑tadboi ‑o. Aopʋ Kea 'cra i ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa 'dʋɩ‑ 'de 'blʋa‑ 'srʋ "kpei ɛ, 'de ‑ɔ ‑kɔa Pɔnblʋa ke, Galasiblʋa ke, Kapadosɩ‑blʋa ke, Asiblʋa ke, Bitiniblʋa ja, 'mɔ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ ‑nɛ. 2 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo ɛ, ɛmɛ ‑tee aopʋ kpɔi" 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn, ao nɩɛ ɛɛ' nyʋ ‑o. 'Kamɔ ɛ nɛɛ tɔ' "kpei‑ sese, ‑wɛe ao 'je Sesi Klisɩ wɔn 'je, 'de ɔɔ' nymɔ ‑wla i 'je aoa' dɩsaɩn ‑kɔ'.

Kea po ao "diwan ‑wɛe ɛ 'je aopʋ 'saaʋn "jrii nʋ, 'de aoa' pɛe 'a blua' 'je "kpei 'kpa jeejee !

Tɔ' tba‑ta

3 Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ "Bo ɛ, ‑a ‑bɛɛ' ɛɛ' 'nynɩ "i, dɛ‑nʋɛ' ɛ nmɔ 'di wɔn 'pepe 'de ‑a ‑pee. Ɛ ‑sa Sesi ‑klu' ‑wɛe ‑a ‑mɔ ‑ke Sesi "sia "i ɛ, ɛ "nyɩ ‑a 'kmʋ dee nɩa' 'de ɔ 'ʋn. 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ‑a tba 'kmʋ dee nɩa' ‑nɛ tɔ' "i. 4 ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑a ‑beeɛ' 'kɛn Kea ‑teea ɛɛ' 'cɛ 'dei 'de jaʋn 'di ɛ, ‑a ‑je ɛɛ' 'mʋa‑ nʋ. Ɛɛ' 'kɛn tu se dooa‑ta 'ble, ɛ se ‑flɛn" kpʋn ‑ta 'ble, ɛ se "jrii‑kwɛ ‑ta 'ble, ɛmɛ Kea ‑tee ao 'dei 'de jaʋn 'di. 5 Aopʋ ‑ɔ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, ɛɛ' "ikmaa' a fuɛ aopʋ i mamaʋ 'sʋ, ɛ 'je 'blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" jɛɛ‑, ‑wɛe 'pʋʋa' ɛ ‑teea ao 'dei ɛ, ao 'je ɛ 'je.

6 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ‑bo aoa sea 'kle 'a kpɛ ‑wee' 'je 'de ‑sɩanwɩ 'di mɔ 'de ɛ, ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' nɔ" tu se "itɛn 'bode. 7 'Ma 'cɛ, 'kle 'a kpɛ aoa cɛɛan 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' 'je 'pepe nɩ‑. Aoa 'jee, 'sani ‑ɛɛ mua isɔan' a, ka ɛ nɩa 'pepe ‑bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ 'je ɛ juo ɛ, ɔ nyɛiɛ' 'bo "jri. 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de aoa' ‑tɔ' 'ʋn. Aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑ɛ ‑nɩa dɛwɔn kpɛ ‑puue ‑ɛ ‑sia 'sani ɛ, ɛ 'je 'de 'kle 'ʋn cɛɛn ‑o. ‑Bo ɛɛ sea 'e 'kle 'ʋn cɛɛn ɛ, ‑mɛ ɛɛ muɛ 'pepe nɩa', ‑wɛe ‑sɔntɩ Sesi Klisɩ a mua de jia' 'de Kea 'je aoa' 'nynɩ "jɛi kpa. 8 Ao se Sesi Klisɩ "jriɛ‑ 'jee‑ due', 'kaa ao kma ɔɔ' ‑tɩ'. 'Kamɔ ao se ɔ "jriɛ‑ tba 'de ‑sɩanwɩ 'di ke, ‑wɛe ao ‑te' ɔ ‑kwlɩ". Ɛmɛ ‑tɩ 'di 'a wɔn nmɔa' ke 'mʋa‑ klaa" nɩ 'de aopʋ 'ʋn. 9 Ao 'je kan' 'mɛ aoa' Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea' mɛ ‑ɛɛ mu aoa' ‑suu 'a 'pʋʋa' "jru "kpei poa'.

10 'De ɛɛ' 'pʋʋa' tu 'a ‑tɔ' 'ʋn ɛ, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn "jrɛɛ‑ Kea 'a 'sbɛ 'mɛ tɛin" sese, ‑wɛe 'saaʋn Kea 'na ɛ 'je aopʋ "jrii nʋ ɛ, 'de ʋʋ 'tmʋ ɛɛ' ‑tɩ'. 11 Klisɩ 'a ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn ɛ, ɛmɛ ka Klisɩ a mua 'kle 'jea' ‑wɛe Kea 'jea dɩ klae" nʋ 'de ɔɔ' ‑kɔ 'di ɛ, ɛmɛ ‑tmʋ ɛ 'de ʋʋ ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ "jrɛɛ‑ 'sbɩ ‑wɛe ʋʋ ‑pɔn ɛɛ' 'o nyni nɔ" ke ɛɛ' ‑sɔn' i. 12 'Sʋ ka ɩa' dɩ tu sea "jri "kpae' poi 'de ʋʋa' ‑nɛ nɔ" 'di ‑wɛe ɩa mua "jri "kpae' poa' 'de aoa' ‑nɛ nɔ" 'di ɛ, ʋʋ 'wɔn ɛ 'mii. 'De ‑sɩanwɩ 'di ɛ, dɩ ʋʋ ‑sa 'kwla a, ɩmɩ Kea 'a ‑Suu a po ɛɛ' dbonʋʋn ‑je o ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ 'de ao ‑pee. Ɩa' dɩ tu ɛ, Kea 'a "soa‑wi" ‑nɩa 'e jaʋn 'di ‑nɩɛi" ʋʋ 'jɩ ja ‑gbʋn ‑ke.

Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a nɩsʋn‑

13 Ɛmɛ ‑tɩ ao 'je aoa' ‑cɛ" ikpʋʋn‑, ao kpʋn 'e "jri ao 'je Kea 'a ‑kwlʋtɩ nʋ. 'Saaʋn Kea a mua ao "jrii nʋa' Sesi Klisɩ 'a deji nɔ" ɛ, ɛmɛ ao 'je tɔ' "itba ‑sisi'. 14 Ao 'je Kea wɔn jeejee, dɩ ‑nɩa aoa' 'tʋn nʋdɩ tɛin" ‑mɛ ao se Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ke ɛ, ao 'bo 'e ɩ 'di de muɛ. 15 'Kaa ao nɩ 'pepe 'de aoa' nʋʋkplɩn ‑wee' 'ʋn ka Kea ‑ɛ ‑da aopʋ nɩa 'pepe ɛ. 16 Tɔ' ‑o, Kea 'tmʋ ɛɛ' wlu tu 'mɛ sese ɛ 'naa : Ao nɩ 'pepe, ka 'mɔ nɩa 'pepe ɛ.

17 'De aoa' baewlu 'di ɛ, aoa 'daa‑ Kea "Bo, ‑wɛe aoa poo ɛ ‑too"‑ "i. Dɩ "klein nyiɔ ɔ nʋa due 'due ɛ, Kea mɛ ‑ɛɛ mu ɩa' 'pee 'jea' ka due' ka‑. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ nɔ" ‑sia 'o aoa mua nʋa' 'de 'blʋa‑ "kpei ɛ, ao kpa ɛɛ' ni' ‑tea' nya 'de aoa' nʋʋkplɩn ‑wee' 'ʋn. 18 Sɔɔn' ‑jɛ ɛ ja ‑wɛe ɛ ‑seia aopʋ 'de ao "bo ‑wi" 'a kplɩn 'kwa a, ao juo ‑mɛ 'mɛ. Ɛ se dɩ ‑jɩ ‑a mua isɔan' ka 'sani ke 'wɛi nɩa mɩ Sesi Klisɩ nʋ ‑wɛe ɔ seie aopʋ nɩ‑. 19 'Kaa Klisɩ 'a nymɔ ‑ɛɛ sɔɔn'ɔ kɛ' kma', ɛmɛ seie aopʋ, ka 'blaaju ‑ɛ sea ‑kɔ ‑pʋn" nɩ 'a 'sraa‑ nɩa. 20 'De nyiɔ 'ɔ ‑seie ‑tɩ 'ʋn ɛ, Kea ‑teeɛ Klisɩ kpɔi" sese ‑mɛ 'kmʋ se nʋʋɛ ke, 'de ɛ ‑sɔ 'kwla 'de de'bɔɔ‑ nɔ" ‑a ‑nɩa 'di ‑ta 'di, ‑wɛe ɔ 'je aopʋ seie‑. 21 Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao 'bɛɛ‑ Kea ‑kwlɩ" ‑tea'. Kea mɛ ‑sɔ "kunyɩɔ' ‑wɛe ‑ɛ nʋ ɔ kɛɛma' 'ʋn. Ɛmɛ ‑tɩ ao ‑te' 'e Kea 'kwa ‑kwlɩ" ‑wɛe ao 'jeɛ tɔ' "itba.

22 Tɔ' ‑tɩ ao 'wɔan ‑wɛe ao 'jea wɔn ɛ, ɩmɩ ‑wɔɔ aoa' pɛe ɛmɛ ‑tɩ ao 'bɛɛ‑ ba 'a ‑tɩ' kmaa' ka ‑cɔɔn' ka. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ 'de aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn ao kma ba 'a ‑tɩ' due 'due. 23 Ao 'je kan' 'mɛ Kea 'a wlu ‑ɛ sea isɔn‑ta 'ble ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ao 'wlʋ 'wlʋa' dee‑. Ɛ se nyiɔ ‑ɔɔ mua 'mɛa' mɔ ‑nyɩ" aopʋ ɛɛ' 'kmʋnɩa' tu nɩ‑, Kea ‑sea' 'mɛ‑ta 'ble ɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" aopʋ ɛɛ' 'kmʋnɩa' tu. 24 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a wlu 'di sese ɛ, ɛ 'na :

Ka sii" 'a ‑faɩn' nɩa, 'kamɔ nyʋ 'a dɛwɔnɩa' ke ʋʋa' "jriinmɔa' ‑wee' nɩ‑, ‑bo sii" jɛ 'sʋ ɛɛ' ‑faɩn' blu'. 25 'Kaa Kea 'a wlu mɛ ‑nɩ 'kmʋ jeejee. Ɛ se isɔn‑ta 'ble.

Ɛɛ' wlu tu mɛ ‑nɩ ‑pɔia" ‑tɩ nyʋ 'tmʋa 'de ao ‑pee ɛ.

2

'Kmʋnɩ sou" ke Kea 'a nyʋ ke

1 ‑Jɛ ao 'wlʋa 'wlʋa' dee‑ ‑mɔ kaan 'ja a, ‑mɛ ao 'bɔ dɩsaɩn 'a kpɛ ‑wee' o, ao 'bɔ sɩ 'tmʋ‑tɩ, ao 'bɔ "jridepoo‑tɩ, ao 'bɔ ba ‑kwlɛn o nʋ‑tɩ, ao 'bɔ ‑sɔɔ wlu‑tɩ. 2 Ka nyɩɩɛ 'nya tʋn a nʋa "nynupliiɛ ɛ, 'kamɔ Kea 'a wlu ɛ ke dɛ jrɛ' ‑sea' "jrii bee a' 'tʋn 'je ao nʋ ‑ke, ‑wɛe ao 'je 'boa 'de ɛ 'ʋn 'bo Kea 'a ‑jei" mamaʋ 'sʋ ɛ 'je aoa' 'pʋʋa' 'a "jri "kpae' powɩ jɛɛ‑. 3 Tɔ' ‑o, ao ‑tɩn' Kea 'a 'diwɔnmɔa' wɔn 'mɛ, ao je ɛ 'je.

4 Ao 'kpa Tʋ"bo ‑pʋn", ka ‑gbu" 'a "sou nɩa 'kamɔ ɔ nɩ, 'kaa ɔ nɩɛ 'kmʋ, ɔ se 'mɛ. Ɛɛ' "sou tu ɛ, nyiɔ poo ɛ sʋn i, ka "sou sea nʋʋdbo 'ble nɩa. 'Kaa 'de Kea "jri 'de ɛɛ' "sou tu nɩɛ dɛwɔn, ɛmɛ ‑tɩ ɛ ‑tee' ɛ kpɔi". 5 Aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao 'kpa ‑gbu" 'a "sei ‑nɩa 'kmʋ ɛ. Ao "tai aoa' ‑cɛi" ‑wɛe Kea 'je aopʋ 'ʋn "duo‑ 'de ɛ 'je ao ɛɛ' ‑gbu" ‑tee, ‑wɛe ɛɛ' ‑Suu 'je 'de ɛ 'di "ti. Ao 'je kpɔi" ‑tee, 'de ɛ 'je aopʋ dbonʋʋn 'ʋn nʋ 'de ɛɛ' ‑gbu" 'di. ‑Mɛ aoa' jeʋn tu ɛ, ao 'je Kea wɔn ‑saa 'de Sesi Klisɩ 'ʋn, ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ Kea 'tʋn. 6 Dɛ ‑ɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a wlu 'di 'de ɛ, ɛ ka :

"Sou ‑nɩa dɛwɔn ɛmɛ 'ɩn 'cra i ‑wɛe 'ɩn ‑te i 'bo Selisalɛm, 'de ‑ɛ "kpei 'ɩn 'je 'ma ‑gbu" poo‑. Nyɔ ‑ɔɔ mua ɛɛ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' a, ‑tɩn' se ɔ "i 'dbaai.

7 Aopʋ ‑ɔ ‑jea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ɛɛ' "sou tu nɩɛ dɛwɔn 'de aoa' ‑tɔ' 'ʋn. 'Kaa nyʋ ‑ʋʋ sea Klisɩ 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je, 'de ‑wi" ‑mʋ 'a ‑tɔ' 'ʋn Kea 'a wlu 'naa :

"Sou ‑gbu"poʋn pooa sʋn i ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ "sou tu ‑snɛɛ "sou ‑cɛɛn' 'ʋn de'bɔɔ‑ nɔ", ‑ɛ ‑sii "sei ‑wee' "klein.

8 'De fɔ' jrɛ' o ke'wlɛ, wlu ‑ɛ ‑crɩɩa' ɛ 'naa :

Ɛɛ' "sou tu a muɛ nyiɔpʋ 'a bɩɩ ‑tiia' ‑wɛe ʋʋ 'je i ‑ka 'bo ɛ "kpei.

Dɛɛ‑tɩ ʋʋa' nyʋ tu ‑ka i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ, ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'je Kea 'a wlu wɔn 'je. Nyʋ ‑ʋʋ ‑na" o a dɛ tɔ' 'ʋn 'je ‑tɩ ɛ, dɛ Kea ‑tea' 'de ʋʋpʋ 'a 'kmʋ 'a nya i ɛ, ɛmɛ ‑nao. 9 'Kaa aopʋ mɔ ɛ, ao nɩɛ Kea 'a nyʋ ‑o, ao ‑teeɛ kpɔi", ao nɩɛ 'beɔ 'ɔ dbonʋʋn ‑o. Ɛ ‑tɩn' aopʋ 'mɛ, ‑wɛe ɛ ‑sa aopʋ 'de kwie 'di 'de ɛ ja aopʋ 'de ɛɛ' ‑sɔn' ‑cɛɛn' 'ʋn, ‑wɛe ao 'je ɛɛ' nʋʋdɩ 'dɔe 'a ‑tɩ' 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee. 10 Ao se Kea 'a 'cɛ nɩ tɛin" 'de‑, 'kaa kaan ka ao nɩɛ ɛɛ' 'cɛ ‑o. Ka Kea a 'jea nyʋ 'a wɛe‑, tɛin" 'de ɛ, ao sɩ juo‑, 'kaa kaan ka la ɛ 'jeɛ aoa' wɛe‑ ‑ke.

Kea 'a "juɔinʋʋn 'a nasʋn

11 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ka 'dʋɩ‑ nɩa, 'kamɔ ao nɩ 'nɔ 'kmʋ "kpei, ao nɩɛ nabʋ ja. Ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ao 'bo 'o aoa' 'tʋn nʋdɩ saɩn 'de blaa, dɛ‑nʋɛ' ɩa ‑fɔn' aoa' ‑suu tʋ o. 12 'De nyʋ ‑ʋʋ sea Kea juo "klu ao nɩa, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao 'je kplɩn 'dɔe nʋ. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ ‑bo ʋʋa sea aopʋ dɛsaʋnʋʋn 'daa‑ mɔ 'de ɛ, ʋʋa muɛ aoa' kplɩn 'dɔe "jriɛ‑ 'jeea' ‑wɛe ‑sɔntɩ Kea a mua ɛɛ' ‑cɛ" 'kwla ‑saa' 'de ʋʋ ‑pee ɛ, ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑.

13 'De Tʋ"bo 'a ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ao 'je nyʋ ‑tea nyʋ "jru kpɔ' i wɔn. ‑Bo ɛ nɩ ‑bluajei 'a ‑cɛ" 'kpa o, 14 ‑bo ɛ nɩ nyʋ ɔ ‑tea' 'o ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea dɛsaʋn nʋʋn 'a 'pee 'je, 'de ‑ʋʋ ‑jea dɛ 'dɔe nʋʋn ‑tɩ' o po, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni'. 15 'Ma 'cɛ, dɛ Kea a ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑bo aoa sea dɩ 'dɔe nʋ ɛ, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋ sea tɔ'di nɩ ‑wɛe ‑ʋʋa wlaa aopʋ ɛ, aoa muɛ ʋʋa' wɔn "muua'. 16 Ka nyʋ ‑tea ʋʋa' ‑cɛ" ‑pee a na, ao na kan', ao se dɛ jrɛ'ɛ kʋɔn kwla' nɩ‑. 'Kaa ao 'bo aoa' ‑cɛ" ‑pee‑tea' ‑nɛ "i 'nɩɛ 'sʋ ao 'bo dɩsaɩn nʋɛ. Ka Kea 'a dbonʋʋn a na, 'kamɔ ao 'je na‑. 17 Ao ‑te' nyʋ ‑wee' 'a ni'. Aoa' de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke aoa naa Kea 'a ‑jei" ɛ, ao kma ʋʋpʋ 'a ‑tɩ'. Ao plee Kea jeejee. Ao ‑te' ‑bluajei 'a ni'.

Ao ‑gbʋn Klisɩ ja

18 Aopʋ ‑ɔɔ nʋʋa nyʋ "juɔi ɛ, ao jaa aoa' ‑cɛ" ja 'de aoa' 'bleʋn ‑sɔn, ‑wɛe ao 'je ʋʋpʋ 'a ni' ‑te' 'de dɛ "o dɛ ‑wee' "klein 'ʋn. ‑Bo ʋʋa' kplɩn nmɔ "jrii o, ‑bo ʋʋa' kplɩn nyni "jrii o, ao 'je ʋʋpʋ wɔn jeejee. 19 ‑Bo nyɔ ‑nɩɛi" ɔ 'je Kea wɔn 'je ‑wɛe ɔɔ sea 'kle 'je 'de ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, Kea a po ɔ "diwan. 20 ‑Bo nyɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa 'a dɛsaʋn ja ɔ 'kle "kpei ‑wɛe ɔɔ 'bɛɛ‑ pɛe "wɔin 'de ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, nyʋ se ɛ 'bɛɛ‑ nyʋ 'je ɔ ‑tɩ' o po. 'Kaa ‑bo nyʋ a sea aopʋ 'kpɩ doin" ipo 'de aoa' dɩ 'dɔe nʋ‑tɩ 'ʋn ‑wɛe ao 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'kle tu "wɔin ɛ, ‑mɛ Kea a muɛ aopʋ ‑tɩ' o poa'. 21 Ao 'je pɛe "wɔin 'bɛɛ‑ 'de 'kle 'di, ɛmɛ ‑tɩ Kea 'da aopʋ, dɛ‑nʋɛ' Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa 'jeɛ 'kle 'de aoa' ‑tɔ' 'ʋn ‑ke. Ao bla 'o ɔɔ' ‑kɔ 'de, ‑wɛe ka ɔ na ao 'je kan' na‑. 22 Ɔmɔ se dɛsaʋn nʋ due', ɔ se sɩ 'tmʋ kpɛ due'. 23 ‑Ta nyʋ a ‑cree" ɔ, ɔ se ʋʋpʋ ‑cree" ‑ke, ‑ta ʋʋa ‑tu" ɔ 'kle ɛ, ɔ se wlu 'wlʋ. 'Kaa Kea ‑ɛɛ ‑jea nyʋ 'a 'pee ka ‑cɔɔn' ka, ɛmɛ ɔ ‑te' ɔɔ' 'kmʋ kwa. 24 Ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa mɔ ‑duo" ‑aa dɩsaɩn 'ʋn 'bo ɔ "jru, 'de ‑a ‑ke dɛsaʋn 'a 'wlʋa' 'je cɩɩɛn ‑wɛe ‑a ‑je dɩ 'dɔe nʋa 'a 'kmʋ nɩ‑. Ɔɔ' blati 'a ‑kɔ mɩ ‑bɔɔ' aoa' 'wɛ‑. 25 Ao ‑wee' siɛ 'kwla tɛin" 'de‑, ka 'blae ‑sea' 'dei ‑tei 'ble nɩa, 'kaa kaan ka la Sesi Klisɩ ‑nɩa aoa' 'dei ‑tei ‑cɔɔn'‑ ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tua" aoa' ‑suu 'a ‑tɩ' ɛ, ɔmɔ ao "biie‑ 'e o.

3

Jranynʋkpae' ke ʋʋa' kʋan‑wi" ke

1 'Nynʋkpae', aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ao jaa "jru ja 'de aoa' kʋan‑wi" ‑pee ‑wɛe ‑bo ʋʋa' jrʋ' se Kea 'a wlu tɔ' 'ʋn 'je ke ɛ, 'de aoa' Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ 'je ɛ nʋ ‑wɛe ʋʋ 'je 'e Kea o "biie‑. ‑Bo ao se ʋʋpʋ Kea 'a ‑tɩ' ‑pee 'tmʋ mɔ 'de ɛ, ʋʋa muɛ aoa' kplɩn "jriɛ‑ o sia' see, 2 dɛ‑nʋɛ' ka aoa' nʋʋdɩ 'srɛai" ‑wɛe aoa pleea Kea a, ʋʋa muɛ kan' 'jea'. 3 "Jriinmɔdɩ ‑jɩ ‑poa' "jri "kpae' 'bo ku ‑pʋn" ɛ, ao 'bo ‑mɩ i‑pɔɛn, ka "mɩɩ‑ dbaa' ke 'sani doin" poa' ke, dɩ 'dɔe ‑pʋn" ‑tuu" a' nɩa. 4 'Kaa aoa' "jriinmɔa' ‑mɛ ɛ, 'de ao pɛe o mɔ ɛ 'je kɩn poo‑. Ao nmɔ 'di wɔn, ao nɩ kupeeɛ' nyʋ, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' "jriinmɔa' tu se wɔsɔn ‑ta 'ble, ɛmɛ ‑nɩ dɛwɔn 'bo Kea "juɔi. 5 'Nynʋkpae' ‑ʋʋ ‑naa Kea 'a ‑jei" tɛin" ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tea' Kea ‑kwlɩ" ɛ, "jriinmɔa' ‑ɛ ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn, ɛmɛ ‑nao. 6 Ka Sara nɩa 'de 'nynʋkpae' ‑nʋ "klu ɛ, Ablaam ‑nɩa ʋa' kʋan, ʋa 'je ɔ wɔn ‑wɛe ʋa 'dɔɔ‑ ʋa' 'blei. ‑Bo ao 'srɛi" ‑wɛe dɛ 'dɔe nʋa 'a faʋn 'a nʋ aopʋ ɛ, ‑mɛ ao nɩɛ ʋa' "nynuunynʋkpae' ‑tu ‑o.

7 Kʋan‑wi", aopʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑bo ao ke aoa' 'nynʋkpae' ‑te i ɛ, ‑mɛ ao nɩ tɔ'di. Ka 'nynʋkpae' sea 'di ikuu ɛ, ao sie ɛ ‑kwlʋ o. Ao nmɔ ʋʋpʋ 'kwa, ao ‑te' ʋʋpʋ 'a ni', dɛ‑nʋɛ' 'kmʋnɩa' dee Kea "nyɩa nyʋ "jɛi‑ ɛ, ʋʋ ke ao ‑wee' plɛɛn i. Ao nʋ kan', ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe dɛ jrɛ' je aoa' baewlu ‑je de kaan‑.

Ao nʋ "isrɛdɩ 'de 'kle 'ʋn

8 Dɛ ‑jɛ 'ma 'tmʋa ao ‑wee' "klein ‑pee ɛ, ‑mɛ ka : ao 'ble tɔ' due', ao 'wɔɔn‑ wlu' i, ao kma ba 'a ‑tɩ', ao 'je ba 'a wɛe‑, ao jaa aoa' ‑cɛ" ja 'de ba ‑pee due 'due. 9 ‑Bo nyʋ nʋ aopʋ dɛsaʋn "jrii ɛ, ao 'bo ɛɛ' kpan ‑saa 'de dɛsaʋn nʋa' 'ʋn. ‑Bo nyɔ ‑cree" aopʋ ɛ, ao 'bo ɔ ‑cree" ɛ. 'Kaa ao po ɔ "diwan ka‑, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑ɛɛ 'daa' Kea 'da aopʋ ‑wɛe ɛ 'je ao "diwan po ‑ke. 10 Dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a wlu 'di tɛin" ɛ, kɛ 'da ka, ɛ 'na :

‑Bo nyɔ nɩɛ "i, Kea 'je ɔ "diwan po, 'de ɔ 'je 'e 'mʋa‑ 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ tɛɛn ɔɔ' wɔn dɛsaʋn o, ɔ 'bɔ sɩ 'tmʋ‑tɩ. 11 Ɔ to dɛsaʋn 'kpʋ "i ‑wɛe ɔ 'je dɛ 'dɔe nʋ. Pɛe 'a blua 'a 'sʋ mɛ ɔ 'je 'o 'de bla ‑wɛe ɔ 'je i‑pɔn 'bo ɔ ke ɔɔ' ‑ponyiɔ 'nynɩ, 12 dɛ‑nʋɛ' nyʋ ‑srɛai", ʋʋpʋ Tʋ"bo a naa "jriɛ‑ o, ‑wɛe ‑ʋʋa baewlu ɛɛ po doin" o. 'Kaa nyʋ ‑a nʋa dɛsaʋn ɛ, ɛɛ toɛ ‑wi" ‑mʋ 'kpʋ "i.

13 ‑Bo ao 'ble dɛ 'dɔe nʋa 'a 'kpɩ 'ee, ‑mɛ nyɔ wɛ‑ ‑je aopʋ dɛsaʋn "jrii nʋ ɛ‑ ? 14 'De ‑bo aoa sea 'kle 'je 'de aoa' "isrɛ‑tɩ 'ʋn mɔ 'de ɛ, ‑mɛ aomɔ nʋ 'mʋa‑. 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, nyʋ ‑a ‑tua" aopʋ 'kle 'a faʋn 'bo aopʋ nʋɛ, 'de tai' 'bo aopʋ "maa. 15 'Kaa ao "biie aoa' tɔ' 'de Tʋ"bo Klisɩ 'a 'sʋ "kpei, ao "tai‑ ɔ "i, ‑wɛe ɔɔ' 'sʋ 'je aopʋ 'a 'kmʋ ‑je o po. ‑Bo nyɔ "o nyɔ ‑tee' aopʋ i ɔ 'na dɛɛ‑tɩ ao tba Kea tɔ' "i ɛ‑, ‑mɛ ao ‑te ɛɛ' wɔ ‑saa 'a kein"ke 'de ɔ ‑pee. 16 ‑Bo aoa sea ɛ wɔ ‑sa 'de ɔ ‑pee ɛ, ‑mɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ao 'je ɛ nʋ 'de ku peeɛ' ke nyʋ 'a ni' ‑tea' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑ɛ ‑srɛai" "i 'de ao pɛe o, ɛmɛ ao 'je nʋ, ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa ‑sia" aoa' 'nynɩ saɩn ɛ, ‑tɩn' 'je ʋʋpʋ "i 'dbaa, ‑wɛe ka nyʋ ‑ke Klisɩ a na 'a kplɩn nmɔa "jrii ɛ, 'de ʋʋ 'je ɛ juo‑. 17 ‑Bo ‑ma sea 'kle 'je 'de 'dɔe nʋa 'a ‑tɔ' 'ʋn, ‑wɛe Kea "tai ɛ "i 'de ‑ʋn "kpei ɛ, ‑mɛ "paa', ɛ je ‑nʋ' dɛsaʋn ‑wɛe ‑je 'kle 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ‑sii.

18 Klisɩ foo" 'sʋ 'jeɛ 'kle ‑ke, ɔ 'mɛɛ kpɛ due' koʋn ‑gbai' 'de nyiɔ 'ɔ dɛsaʋn 'a ‑tɔ' 'ʋn. Ɔmɔ ‑ɔ ‑srɛai" ɛ, ɔmɔ ‑mɛ 'diwɔnyniʋn 'a 'mɛa' ‑wɛe ‑ɔ ‑je ‑aʋn 'bo Kea "juɔi kpa. Ʋʋ 'dba ɔɔ' 'blʋku ‑kwlɔ i, 'kaa Kea jɔ 'kmʋ de 'de ɛɛ' ‑Suu 'ʋn. 19 'De ɛɛ' ‑Suu ‑tu ɛ, ɛ dboɔ' ‑wɛe ɔ mu, ɔ je 'mɛʋn 'a ‑sii ‑nɩa 'mɛʋn o ‑kwlɔ wlu ‑pee 'tmʋ. 20 Ɩa' ‑sii ‑tu ɛ, ɩ se Kea wɔn 'je tɛin". 'De ‑mɛ 'kamɔ Kea kuu tɔ' i mamaʋ 'sʋ Noe ‑pa ‑bato', ‑wɛe nyʋ ‑mɛ" na ‑gbai' pa 'de ɛ 'di, 'de ʋʋ 'pʋ "ni wɔin". 21 "Ni nyʋ ‑mɛ"na ‑nʋ 'pʋa wɔin" 'mʋa‑ a, ɛɛ' "ipoo‑tɩ mɛ ‑nɩ "ni aoa pooa "jru 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ. "Ni ʋʋa pooa aopʋ "jru ɛ, ɛ se mɛ ‑ɛɛ ‑sa aoa' ku ‑flɛn" kui nɩ‑. 'Kaa ‑bo aoa sea "ni "jru pooɛ, ‑mɛ aoa ‑teeɛ' Kea i, ‑wɛe ɛ 'je aoa' pɛe wɔɔ‑. ‑Bo aoa' "ni pooa' 'pʋʋ‑ aopʋ ɛ, ‑mɛ Sesi Klisɩ ‑mɛa ‑wɛe ‑ɔ ‑sɔan "kunyɩɔ' 'saaʋn ‑o. 22 Ɔmɔ mu 'de jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɔ ‑te i 'de Kea 'a dianfɔ o, 'de ‑ɔ ‑nɩ 'o Kea 'a "soa‑wi" o, dɛwɔn ‑siiʋn o, "ikmadɩ ‑wee' "jru kpɔ'.

4

'Kmʋ ‑ɩ ‑pooa fai" ɛ

1 Ka Klisɩ 'jea kui wɔn, ao 'je kan' 'mɛ. Ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tɔ' 'ʋn ao 'je ɔ ja ‑gbʋn ‑wɛe ao 'je kui wɔn'je ‑tɩ 'wɔɔn‑. Nyɔ ‑jea ɔɔ' ‑cɛ" wɔn ɛ, ɔmɔ ‑ke dɛsaʋn cɩɩɛn. 2 ‑Bo ao ke Klisɩ 'ble tɔ' due' ɛ, ‑mɛ aoa' ‑cɛ" 'kpa 'a 'tʋn nʋdɩ saɩn se ɛ 'bɛɛ‑ ɩ 'je aoa' 'kmʋ ‑je o po. ‑Bo ɛ nɩ kan' a, ‑mɛ nɔ" ‑sia 'o ao 'jea nʋ 'de 'kmʋ "kpei ɛ, aoa mua Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'a 'sʋ nʋa'. 3 Tɔ' ‑o, nɔ" ao "dua 'ʋn ‑wɛe ka nyʋ sea Kea juo a nʋa 'de aoa nʋa kan' a, ɛ ‑tiɛi" ‑wɛ‑, ao "ti la. Tɛin" 'de‑ ɛ, dɩ ‑sea' nʋ ka nɩ ɛ, ɩmɩ aoa nʋ : aoa' 'tʋn nʋdɩ saɩn 'bleɛ aopʋ kʋɔn 'ʋn, dɛ 'ɛ pɛe "ipoa' 'a ‑tɩn' 'a nʋ aopʋ, ao "duo aoa' nɔ" ‑wee' 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe aoa ‑tu" ‑kɔ' jeejee, 'de aoa po nmɔ "jru, ‑wɛe kɔin "juɔi ‑gbɛɛa' ‑a nyaa Kea i ɛ, 'de aoa nʋ ‑mɛ. 4 'Kaa kaan ka, tai' "maa nyʋ ‑sea' Kea juo 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ke ao 'bɔ dɛ 'ɛ "jriitɩan 'a bɩ' "bee ‑tɩ 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋa ‑cree" aopʋ. 5 'Kaa 'wɩ ‑sia 'o ‑wɛe Kea 'jea 'kmʋnɩʋn ke 'mɛʋn 'a 'pee 'je, ɩ se "itɛn, 'bomɔ nyʋ ‑a ‑cree" 'a aopʋ 'je ʋʋa' nʋʋdɩ 'a "kuan po 'bo Kea "juɔi. 6 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ‑pɔia" ‑tɩ 'tmʋʋɛ ‑ke 'de 'mɛʋn ‑pee. ‑Bo ʋʋ 'mɛ 'de ɛ, ‑mɛ ka nyʋ ‑wee' "klein a 'mɛa, 'kamɔ ʋʋ 'mɛ, ka nyʋ ‑wee' "klein 'jea 'pee 'wlʋ ɛ, 'kamɔ ʋʋpʋ 'je 'pee 'wlʋ ‑ke. 'Kaa ʋʋa' ‑suu 'bɛɛ‑ ɛ 'je 'kmʋnɩa' ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn 'je ‑ke.

Kplɩn Kea 'a ‑jei" naaʋn 'jea nʋ 'de ba ‑pee ɛ

7 'Blʋa 'a ‑kwɛ‑ nɔ" "kʋʋan‑ i. 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ao nɩ tɔ'di, ao juo aoa' ‑cɛ" 'ɛ ka, ‑wɛe ao 'je bae ka 'je. 8 Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'bo ba 'a ‑tɩ' kmaa' o 'bɔɛ. ‑Bo nyɔ kma nyʋ 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔɔ poɛ ʋʋa' ‑kɔ "puue' "kpei. 9 Ao kpʋʋn ba sɩn 'sɔɔn 'de aoa' ‑gbi" ‑sɔn i due 'due, ao 'bo 'mii wluɛ 'de ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn. 10 Kea po aopʋ "diwan 'de dɩ 'a kpɛ ‑tuu"‑tuu 'ʋn. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe jrɔ' 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔɔ' ‑nɛ dɛ 'dɔe nʋ, 'de dɛ 'dɔe nʋa 'a 'kpɩ Kea "nyɩa aopʋ ɛ, ao 'jɩ 'ʋn "duo‑ ‑wɛe ao 'je ba sʋn o po. 11 ‑Bo nyɔ 'ble wlua 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ Kea 'a ‑tɩ' mɩ ɔ 'je 'tmʋ, ‑bo Kea "nyɩ nyɔ nyʋ sʋn o poa 'a 'kpɩ ɛ, ‑mɛ ɔ "duo ɔɔ' 'kpɩ ‑wee' "klein 'ʋn, ‑wɛe ɔ 'je ɛɛ' dbo tu nʋ. Aopʋ ‑bla 'o Sesi Klisɩ 'de ɛ, ao nʋ kan', ‑wɛe dɛ "o dɛ aoa mua nʋa' a, Kea 'a 'nynɩ 'je "i 'bɛ 'de ɔ 'ʋn jeejee. Ɛmɛ ‑ble 'nynɩ 'wlʋa' ke "ikmaa' 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ mamaʋ 'sʋ.

'Kle 'jeea' ke Kea 'a ‑jei" naasʋn‑ ke

12 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, nai" ‑tɩ aoa 'jea ‑bo ɩa' mɔɔ' nyna aopʋ 'ʋn ɛ, ao 'bo ɩ dɩ dee‑ 'daa‑, ɩ 'bo ao tai' "maa, dɛ‑nʋɛ' ɩa' dɩ tu mɩ Kea a nʋ ‑wɛe ɛɛ ‑tɩn aopʋ i, 'de ‑bo ao ‑te ɛ ‑kwlɩ" ‑wɛe ɛ 'je ɛ juo‑. Ao 'bo nʋɛ ɩ se ka ‑cɔɔn' ka nɩ‑. 13 'Kaa 'kle Klisɩ 'jea, ɛmɛ aoa 'je ‑ke. 'De ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ao 'di nmɔ wɔn, ‑wɛe ‑sɔntɩ ɔɔ' tʋ"bodɛ ɛ mua "jri "kpae' poa' a, 'de aoa' 'mʋa‑ 'je "i 'bɛ, ɛ 'je "jri "kpei ‑tie" cɛn. 14 Dɛ ao ke Klisɩ a na, ‑bo nyʋ a sea aopʋ ‑cree" 'de ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ao nʋ 'mʋa‑, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑Suu ‑ɛ ‑bɛa "i ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de aopʋ 'ʋn. 15 Nyɔ 'bo 'de aopʋ "klu nɩɛ, ‑wɛe ɔɔ' dɩsaɩn nʋa' o, ɔɔ' "ku'dbaa' o, ɔɔ' "jriia' o, ɔɔ' ‑tɩ' ‑ɩn sea kɔn ɩa' wɔn 'ʋn poa' 'bo ɔ 'kle "kpei jaa‑. 16 'Kaa ‑bo nyɔ nɩ Klisɩ 'a nyɔ ‑wɛe ɔɔ sea 'kle 'je 'de ɛɛ' ‑tɔ' 'ʋn ɛ, ɛ 'bo ɔɔ' ‑tɩn' 'bleeɛ, ɔ po Klisɩ 'a 'nynɩ ‑nɩa ɔ "kpei 'a Kea 'sɛ‑.

17 'Ma 'cɛ, Kea ‑tee 'pee 'jea' ‑wɛ‑ 'de ɛɛ' ‑gbu" ‑sɔnyʋ "klu. 'De ‑bo 'pee ‑mɛ ‑tee 'de ‑apʋ mɔ "kpei tɛin" 'dee, ‑mɛ ka ɛɛ mu nɩa' 'de nyʋ ‑na ‑ʋʋ se Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jei "kpei ɛ‑ ? 18 Dɛ ‑crɩɩa 'de Kea 'a wlu 'di, ɛ 'naa :

‑Bo nyʋ ‑srɛai", ‑wi" ‑mʋ 'jee‑ 'pʋʋa' 'kle i 'dee, ‑mɛ ka ɛɛ mu nɩa' 'de 'diwɔn nyniʋn ke dɛsaʋn nʋʋn ‑wi" ‑mʋ 'a ‑tɔ' 'ʋn ɛ‑ ?

19 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ nyʋ ‑ʋʋa ‑jea 'kle 'de Kea 'a ‑kwlʋtɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ kpa dɛ 'dɔe nʋa' nya ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' 'kmʋ nyiɔ 'ɔ Nʋi ‑ɛɛ' pooa wlu fai" kwa ‑te'.

5

Ao ‑tu" Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ'

1 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je nyʋ ‑nɩa Kea ‑gbu 'a nyʋsoa 'de aopʋ "klu wlu ‑pee 'tmʋʋ‑, dɛ‑nʋɛ' 'mɔ nɩɛ Kea ‑gbu 'a nyɔsoa ‑o ‑ke. ‑Ta Klisɩ a 'jeea 'kle tɛin" ɛ, 'ɩn 'je ɛɛ' ‑ta 'mɛ. Ɔɔ' kɛɛma' dɛ ‑ɛɛ ‑mua' "jri "kpae' poa', ‑a ‑wee' a muɛ ɛɛ' ‑ta 'jea'. 2 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma bae aopʋ i ‑wɛe nyʋ Kea ‑tea' aopʋ kwa ao 'je ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑tu" ka 'blae 'dei ‑tei a fua ɔɔ' 'blae i ɛ. ‑Bo aoa sea ɛɛ' dbo tu nʋ ɛ, ao nʋ ɛ 'de pɛe 'dɔe 'ʋn, ka Kea nɩɛ "i ɛ. Ka nyɔ ɔ ‑tea' nyʋ ‑klaan" "kpei ɛ, ɛ 'bo kan' nɩɛ. Ao "duo aoa' pɛe ‑wee' "klein 'ʋn, ao 'je ɛɛ' dbo tu nʋ, ao 'bo ɛ nʋɛ 'de 'wɛi 'je ‑tɩ 'ʋn. 3 Nyʋ Kea ‑tea' aopʋ kwa ao 'bo 'o ʋʋpʋ "jru 'jaa i‑pɔɛn, 'kaa ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe ʋʋ 'je 'bo aoa' kplɩn 'dɔe 'de bla. 4 ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ Sesi Klisɩ ‑ɔ fua ‑a ‑wee' "klein i ɛ, ‑sɔntɩ ɔɔ mua jia' a, ɔɔ muɛ aopʋ "i 'bɛɛa, ‑wɛe ɔ 'je aopʋ 'dɔe "jrii nʋ. Ɛɛ' 'dɔe tu se "jrii ‑kwɛ ‑ta 'blei.

5 'De aopʋ ‑jɔ ‑nɩa ‑kooa" mɩɩ" ‑wi" ɛ, ao jaa "jru ja 'de nyʋ ‑cɔʋn' ‑pee. 'De dɛ ao ‑wee' "klein 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je aoa' ‑cɛi" 'piie ‑wɛe ao 'je ba sʋn o po due 'due, dɛ‑nʋɛ' dɛ ‑crɩɩa' 'de Kea 'a wlu 'di kɛ 'da ka, ɛ 'naa :

Nyʋ ‑a ‑bɛɛa' ʋʋa' ‑cɛi" ɛ, Kea 'nyɛ ʋʋpʋ 'ʋn 'ɛ, 'kaa nyʋ ‑piia' ʋʋa' ‑cɛi" ɛ, ɛɛ nʋɛ ‑wi" ‑mʋ 'saaʋn "jrii.

6 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao jaa aoa' ‑cɛ" ja 'bo Kea 'a "ikmasʋn ‑sɔn, ‑wɛe ‑bo nɔ" ɛ ‑tua" nyni ɛ, 'de ɛ 'je aopʋ "jɛi kpa. 7 Dɩ "klein ‑ɩa ‑sɔɔn aoa ‑tua" ‑wɛe ao "kaea "jrii ɛ, ao ‑tɩ' Kea kwa. Ao ‑sa aoa' ‑sɔɔngbɛ "jru 'bo Kea 'kwa, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑ɛɛ ‑tu" aopʋ 'a ‑tɩ'.

8 Ao juo aoa' ‑cɛ" 'ɛ ka, ao 'bo i"mae, ‑siɔn' ‑nɩa aoa' tʋnyɔ ɛ, ɔɔ ‑piɛn' aopʋ 'dei ɔ 'je ao 'dba, ka ‑plaa a ‑pɔan nmi i, ɛ 'jea 'dba i ɛ. 9 Ao 'bo 'wɔɔɛn ɔ 'bo aopʋ kpʋɛn, ao 'bo Kea ‑kwlɩ" ‑tetɩ 'bɔɛ. Ao 'ble 'kpɩ, dɛ‑nʋɛ' ao 'je kan' 'mɛ, aoa' de'di ‑wi" ‑kɔa 'blʋa‑ ja, 'kle due' ‑nɩa 'mʋa‑ ɛmɛ ʋʋpʋ a 'je ‑ke.

10 Ka 'diwɔn nmɔa' ‑wee' ke 'saaʋn pooa 'de Kea 'ʋn kɩn ɛ, ao 'bo ɛ o"mae. Kea mɛ ‑da aopʋ ‑wɛe ao ke Klisɩ 'je "i "sii‑. 'De ao 'je 'de ɔɔ' kɛɛma'de ‑ɛ sea ‑kwɛ ‑ta 'ble 'ʋn nɩ‑. ‑Bo 'kle ao 'jea 'mʋa‑ 'de nɔ" pla 'di 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, ‑mɛ Kea a muɛ nʋa' ‑wɛe aoa' 'kmʋ 'je inyni, 'de ao 'je 'sɩn po, ‑wɛe ao 'je dɩ ikuu ‑sisi', 'de ka ɛ nɩa "i ɛ, ao 'je kan' nɩ. 11 'Ma 'cɛ, ka Kea 'blea "ikmaa' ‑wee' "klein, nyʋ 'je ɛ juo ‑o 'de nɔ" ‑wee' 'di. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ‑ !

'Jewlu‑

12 Silasɩ ‑ɔ ‑nɩa 'ma de'di 'ɩn ‑tea' ‑kwlɩ", ɔmɔ ‑po 'ʋn sʋn o, ‑wɛe 'ma 'tmʋʋ aopʋ wlutie ‑nɛ ‑pee. 'Ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ 'a dɩ ikuu‑, ‑wɛe 'saaʋn ‑cɛɛn'‑ Kea nʋa aopʋ "jrii, ao 'je ɛ juo ‑wɛe ao 'je ɛ i "klii‑.

13 Nyʋ Kea ‑teea kpɔi" ‑ta Babilɔnɩ, ka ɛ ‑teea aopʋ kpɔi" ‑ke ɛ, ʋʋ 'na ʋʋpʋ ‑je aopʋ. Makɩ ‑ɔ ‑nɩa 'ma "ju 'de Klisɩ 'ʋn ɛ, ɔ 'na ɔmɔ ‑je aopʋ ‑ke. 14 Ao ‑gblee ba ‑kwlɩ" 'de ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'ʋn.

Aopʋ "klein ‑ɔ ‑nɩa Klisɩ 'a nyʋ ɛ, pɛe 'a blua' nɩ 'de aopʋ 'ʋn

2 Piɛi

1

2

3

'Sbɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ

Piɛi

'crɩa

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Simɔ Piɛi ‑ɔ ‑nɩa Sesi Klisɩ 'a dbonʋi ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ɔɔ' ‑tadboi ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ja aopʋ ‑ɔ ‑ke ‑aa Kea ‑kwlɩ" ‑tea' nɩa dɛ due' 'sbɛ‑. Sesi Klisɩ ‑aa Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi ɛ. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ "nyɩ ‑a ‑wee' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' due', ɛɛ' kɛ' kma' 'de ‑a ‑wee' "klein ‑pee.

2 Ao juo Kea ke Tʋ"bo Sesi, ao 'je nya mu, ‑wɛe "diwan 'je aopʋ kpʋn, 'de aoa' pɛe 'je blu.

Nyʋ Kea ‑sa 'o ‑wɛe ɛ 'da‑

3-4 Sesi mɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑juo Kea ‑cɛɛn'‑. Ɛmɛ ‑da ‑aʋn ‑wɛe ‑a ‑ke ɛ 'je i ‑te 'de ɛɛ' tʋ"bodɛ 'ʋn, 'de ‑a ‑je ɛɛ' 'diwɔnmɔa' "jriɛ‑ 'jee‑. ‑Bo ‑a ‑juo Kea a, ‑mɛ ɛɛ muɛ ɛɛ' "ikmasʋn tooa', ɛ 'je ‑aʋn dɩ ‑kɔan ‑tɩ' ‑ɩ ‑sia dɩ ‑wee' "nyɩ ‑wɛe ‑a ‑je 'kmʋ nɩ, 'de ‑a ‑je ɛɛ' 'tʋn nʋ‑tɩ nʋ. Dɩ ɛ "sia 'nynɩ ‑wɛe ɛ 'na ɛ 'je ‑a "nyɩ 'de ɛ, ka ɛ nʋa ‑aʋn ɩa' "nyɩ sʋn, 'kamɔ ‑nao. ‑Bo ao 'je ɩa' dɩ tu ‑wɛe 'kmʋ "kpeidɩ ‑ɩa muɛ isɔan' ao 'je ɩa' 'tʋn kwa ‑sɔn ‑saa. ‑Bo ɛ nɩ kan' ‑wɛe ao ke Kea 'a nɩsʋn 'je due' nɩ‑.

5 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn mɔ ‑wee' ɛ, ao "duo aoa' 'kpɩ ‑wee' 'ʋn ‑wɛe 'bo aoa' Sesi Klisɩ ‑kwlɩ" ‑tea' "kpei ɛ, ao 'je 'o kplɩn 'dɔe nʋa' po. ‑Wɛe 'bo aoa' kplɩn 'dɔe nʋa' "kpei ɛ, ao 'je 'o dɛ "jriijua' po. 6 Ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i, ‑wɛe 'bo dɛ "jriijua' "kpei, ao 'je 'o ‑cɛ" "wɔin 'bɛɛa' ke pɛe ikua' po. ‑Wɛe 'bo ‑mɩ "kpei, ao 'je 'o Kea wɔn 'jea' po. 7 Ɛ se Kea wɔn 'jea' ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑, ao kma aoa' de'di ‑wi" 'a ‑tɩ' ‑wɛe 'bo ‑mɛ 'de ɛ, ao 'je nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn to‑ 'de nyʋ ‑wee' ‑pee. 8 Kplɩn 'dɔe ‑ɩ ‑nɩa nʋ ka 'bo Kea 'a ‑jei", ɩmɩ ‑nao. ‑Bo aoa sea ɩa' kplɩn tu nʋ jeejee ɛ, ‑mɛ aoa' 'kmʋ se idooa, ao se foo" 'ʋn ‑tei, dɩ ‑wee' "klein a muɛ aopʋ kwa 'wɔan', ‑wɛe ao 'je ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ juo‑ sɔɔn‑ sɔɔn‑, ao 'je nya mu. 9 'Kaa nyɔ ‑mɩ 'a kplɩn tu sea 'e 'ʋn nɩ ɛ, ‑mɛ ɔɔ' 'je 'e nyai, ka "dɔi nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. Ɔɔ' dɩsaɩn ‑nɩa tɛin" ka Kea ‑kwɩ' ɛ, ɔ "mae' ɩ o.

10 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma de'di ‑wi", ao 'je aoa' ‑cɛ" ikpʋʋn‑, ‑wɛe ao 'je ɩa' kplɩn tu nʋ. Ɛmɛ ‑toɛ ka Kea 'da aopʋ ‑wɛe ɛ ‑teea ao kpɔi" ɛ. ‑Bo aoa sea kan' nʋ ɛ, ‑mɛ ao se 'de dɛsaʋn 'di 'kpai 'nɔ 'kmʋ. 11 'Kamɔ ‑bo ao nʋ, ‑wɛe Kea 'je ao ‑kɩn kwa 'wɔɔn‑, 'de ao 'je 'e Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di pa. 'Bomɔ ‑aa Tʋ"bo ke ‑aa 'Pʋʋi Sesi Klisɩ a 'wlʋʋ 'nynɩ.

12 'Ma 'cɛ, 'ɩn 'je kan' 'mɛ, dɩ 'ma 'tmʋa ‑ta ao juɩ' sese, ao nyniɛ i 'de ɩ 'ʋn ‑sisi', 13 'kaa ‑ta 'ɩn nɩɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ke ɛ, 'ɩn 'je aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo ‑o jeejee, ‑wɛe ao je i "mae'‑, 14 dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ ‑sia 'o ‑wɛe 'ɩn 'jea 'kmʋ 'wlʋ, ɛ se "i tɛn 'bode, 'kamɔ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑sɛ 'kwla 'de 'ʋn ‑pee. 15 Ɛmɛ ‑tɩ ‑ta 'ɩn nɩɩa 'kmʋ ke ɛ, 'ma "duo 'ma nɔ" ‑wee' "klein 'ʋn 'de 'ma sie aopʋ wlu o, ‑wɛe ‑bo 'ɩn 'wlʋ 'kmʋ ɛ, 'de ao 'jɩ ‑kwlʋ o po jeejee.

Nyʋ ‑jeea' Klisɩ 'a ‑sɔn' "jriɛ‑ ɛ

16 Tɔ' ‑o, tɛin" sese ɛ, ‑a ‑tmʋʋ' aopʋ 'mɛ ‑a ‑na ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ a muɛ de jia', ɔ ke ɔɔ' "ikmaa' ke. Ɩa' wlu tu ɛ, ɩ se "nɩɩa ‑ɩ ‑wlʋa 'de nyiɔ 'ɔ tɔ' 'ʋn nɩ‑, 'kaa ɔ to ɔɔ' "ikmaa' 'mɛ ‑aa ‑cɛ" 'kpa je ɛ "jriɛ‑ 'jee‑. 17 Kea ‑nɩa ɔ "Bo, ɛɛ' ‑cɛ" ‑tu" ɔ ‑cian" "kpei ‑wɛe ‑ɛ ‑bɛɛ' ɔ "i. Kea ‑bɛa "i ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee', ‑ta ɛ 'tmʋʋa ɛɛ' wlu tu 'wɩ jrɛ' o ɛ, ‑a ‑je ɛɛ' ‑ta 'mɛ. Ɛ wlu' ka ɛ 'naa : "Ju ‑nɔ, ɔ nɩɛ 'ma ‑tɩ' kmaju ‑o, 'de ɔ 'ʋn mɔ 'ma 'mʋa‑tɩ ‑wee' nɩ‑. 18 ‑Aa ‑cɛ" 'kpa 'wɔn wlu ‑nɛ 'mɛ, ‑ta ɔ ke ‑a ‑nɩɩa 'bo Kea 'a crʋ "kpei ɛ, 'bomɔ wlu ‑nɛ 'wlʋʋ 'de jaʋn 'di ‑wɛe ‑a ‑wɔn ɛ.

19 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, dɩ ‑a ‑jea ‑wɛe ‑a ‑wɔan ke ‑jɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa sese ke, ɩ nɩɛ tɔ' ‑o ‑cɛɛn'‑. Wlu ʋʋ 'tmʋa aoa ɩa tɔ' o sie ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. Ka nɛbi a wan 'de kwie 'di mamaʋ 'sʋ ‑sɔn' ɔ ‑sɩan, 'kamɔ ɩ nɩ‑. 'Kaa Klisɩ ka ‑klae" jrʋ a 'wlʋa ‑ɔ ‑nɩa kan', ‑sɔntɩ ɔɔ mua 'de ao pɛe o paa' a, 'de aopʋ 'ʋn a muɛ i iflɔan', ‑wɛe ao 'je 'e dɩ ‑wee' "klein 'dei 'wɔn. 20 Dɩ ao 'jea ‑kwlʋ o sie 'pepe, ɩ ka : ɛmɛ ‑nɩ wlu "klein Kea 'a wlu 'kwajaaʋn 'tmʋa 'nɔ 'sbɛ 'di ɛ, ʋʋ se ɩa' wlu tu 'bo ʋʋa' ‑cɛ" ‑kwlɩ" ‑sa, 21 'de wlu Kea jaa nyʋ 'kwa, ɩ se 'e nyiɔ 'ɔ ‑kwlʋtɩ 'ʋn 'wlʋ due', 'kaa Kea 'a ‑Suu ‑kwɛai mɛ ‑ɛɛ po ʋʋpʋ ‑je o, ɛmɛ ‑tɩ nyiɔpʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je wlu ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn 'tmʋ.

2

Nyʋ ‑ʋʋa ‑tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ ɛ

1 Ka sɩ 'tmʋʋn nɩa 'e Suifʋ‑wi" "klu tɛin" ‑wɛe ʋʋa 'daa‑ ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn ɛ, 'kamɔ sɩ 'tmʋʋn a mu 'de aopʋ "klu nɩa' ‑ke, ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" kɛ' wɔ ‑saʋn 'daa‑. Dɩ ‑ɩ sea tɔ' nɩ ɛ, ɩmɩ ʋʋa mu nyʋ tɔɔa' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' "jru ‑jei" ‑saa. Nyʋ 'blei ‑jɔ ‑seia ʋʋpʋ ɛ, ʋʋa muɛ ‑mɔ 'ɔ ‑tɩ' o 'bɔa' ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'pee "jru ja‑ de 'bɔɔ‑ nɔ". 2 Nyʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ 'bo ʋʋa' kplɩn saɩn 'de blaa' ‑wɛe 'de ʋʋa' nʋʋkplɩn 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyʋ 'je tɔ' ‑tɩ 'a ‑jeblʋ wlaa‑. 3 Sɩ 'tmʋʋn ‑nʋ, ʋʋa muɛ 'wɛi 'je ‑tɩ ‑tu" 'a 'sʋ ʋʋ 'je aopʋ sɩ wɔn dii‑, ‑wɛe ʋʋ 'je aopʋ 'ʋn dii‑. 'Kaa ʋʋa' 'pee 'jeeɛ sese, ɛɛ' 'o nynia' se 'ʋn ‑kwlei 'de ʋʋ ‑teɛ isɔan' 'a kein"ke.

4 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Kea "srɛi. Ɛɛ' "soa‑wi" ‑nʋa dɛsaʋn tɛin" ɛ, ɛ se ʋʋpʋ "i "tai‑, 'kaa ʋʋ pooɛ "cɩn sɩn' ‑wɛe ɛ po ʋʋpʋ 'de kwie blo' 'di 'de "bie‑gbau" klaa" 'di, ‑wɛe ʋʋ ‑te i 'demu, 'de ʋʋa fuo ɛɛ' nyʋ 'a 'pee 'jewɩ. 5 'De nyʋ ‑ʋʋ nʋa dɛsaʋn tɛin" ɛ, Kea se ʋʋpʋ "i "tai‑, 'kaa ɛ dbaa "ni klaa" ‑wɛe ɛ 'plee‑ 'kmʋ "kpei, 'de ɛ 'dba dɛsaʋnʋʋn ‑wee' "klein. 'Kaa ɛ 'pʋʋɛ Noe ke ɔɔ' 'cɛ ‑mɛ" 'sɔn ke, dɛ‑nʋɛ' ɔ nʋɛ "isrɛdɩ 'bo Kea "juɔi. ‑Ta nyiɔpʋ a nʋʋa dɩsaɩn ɛ, ɔ 'tmʋʋ‑ ʋʋpʋ 'mɛ, ɔ 'na : Dɩ aoa nʋa ɩ nyniɛ "jrii, ao 'bɔ ɩ o, ao nʋ dɛ 'dɔe. 6 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Sodɔm ke Gomɔɔ ‑ɩ ‑nɩa dɛsaʋnʋ ‑kwlɔ ɛ, Kea 'wlʋ ɩa' 'pee 'mɛ ‑ke, ɛ nʋɛ nɛ ‑wɛe ɛ ‑sa ɩa' ‑kwlɛ ‑tu i. Nyʋ ‑ʋʋa' 'je ɛɛ' wlu wɔn 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, dɛ ‑ɛɛ mua ʋʋpʋ "jrii nʋa' mɛ ‑ɛɛ sʋn ɛ toa 'o 'mʋa‑. 7 'Bo ɩa' ‑kwlɛ ‑tu 'di ɛ, Lɔtɩ mɔ ‑srɛi", dɩsaɩn ʋʋa nʋa 'mʋa‑ ɩa "kaeɛ ɔ "jrii. Ɔɔ' 'sʋ mɔ Kea 'pʋʋ‑. 8 Dɛ‑nʋɛ' ɔmɔ ‑ɔ ‑nɩa dɛ 'dɔenʋi ‑wɛe ‑ɔ ‑tia" 'bo ʋʋpʋ "klu ɛ, ‑bo ɔɔ sea ʋʋa' kplɩn saɩn "jriɛ‑ 'jee‑, ‑wɛe ɔɔ sea ʋʋa' wlu saɩn 'wɔn jeejee, ɩa kpʋn ɔ ‑kwlʋ 'sʋ ɔɔ' 'mɩ a cɛn mlɛun" 'de ɔ 'di, dɛ‑nʋɛ' ɔ 'srɛi".

9 Nyʋ ‑srɛai" ɛ, Tʋ"bo juo ʋʋpʋ 'a seie ka 'mɛ 'de 'kle 'kwa. 'De ‑ta ɛ 'jea 'diwɔn nyniʋn ‑te' ‑wɛe ɛɛ' 'pee 'jea ʋʋpʋ kpʋn nyʋ ‑wee' 'a 'pee 'jewɩ o ɛ, ɛ juo 'bo ‑mɔ 'mɛ. 10 Nyʋ ɛɛ' 'pee tu 'jea kpʋn mɔ ‑wee' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ tɔ' saɩn nɩa 'de 'ʋn ‑wɛe ‑ʋʋa ‑flɛɛan' Kea 'a "ikmaa' a, 'de ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se ɛ wɔn 'jei ʋʋpʋ ‑o. Ʋʋ kuɛ "jru, ʋʋa 'bɛɛ‑ ʋʋa' ‑cɛi", ʋʋa' 'je nyɔ "o nyɔ jrɔ' 'ɔ wlu dɛ 'ʋn. Nyʋ klae" ‑ʋʋ ‑nɩa wɔn 'je ka a, ʋʋa' plee ʋʋpʋ, ʋʋa' wɔn o toa 'a faʋn 'a nʋ ʋʋpʋ. 11 Kea 'a "soa‑wi" ‑blea 'kpɩ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kmai", ʋʋ ‑sia sɩ 'tmʋʋn ‑nʋ ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ʋʋpʋ wlaa‑ 'de‑, 'kaa ‑wi" ‑mʋ 'a nʋ kan'. Ʋʋa' wluɛ ʋʋpʋ 'dei 'bo Kea "juɔi. 12 'Kaa ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɩ ʋʋ sea 'e 'de juo ɩmɩ ʋʋa 'tmʋ wlu saɩn ‑pee. Ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ tɔ' ‑ɔ po ʋʋpʋ ‑je o. Ka 'kwla 'dinmi ‑sea tɔ'di nɩ a nʋa, 'kamɔ ʋʋa nʋ. Ʋʋa muɛ 'mɛa' ka 'kwla 'dinmi a mua 'mɛa' ‑ke ɛ. Ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a dɩsaɩn mɩ ‑ɩa mu ʋʋpʋ i‑saa'. 13 'Kle ʋʋa mua 'jea' ɛmɛ ‑ɛɛ mu 'kle ʋʋ ‑tua" nyʋ 'a ‑kei" nɩa'. Dɛ ʋʋpʋ nɩa "i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ 'je ʋʋa' 'tʋn nʋ‑tɩ saɩn nʋ 'jrʋ ‑gbao. Ʋʋa' 'de aopʋ "klu nɩa' 'bleɛ ‑tɩn'. Ʋʋ ke aoa po sʋn ‑tadue 'mɛ kpɩɩn‑, 'kaa ʋʋ pooɛ "jri de ‑wɛe ʋʋa poo aopʋ 'srɛ i. Ɛmɛ ‑ɛɛ nʋ ʋʋpʋ 'tʋn. 14 Jɛi" 'jejriɛ 'ɛ 'sʋ ‑nɩ 'e ʋʋpʋ 'kʋn, ʋʋ se dɛsaʋn nʋa' o 'bɔ due'. ‑Bo ʋʋ 'je nyʋ ‑ʋʋa Kea 'a ‑jei" naa' sea iku ɛ, ʋʋa "tuɛn ʋʋpʋ 'de dɛsaʋn 'di. 'Wɛi 'a 'tʋn 'bleɛ ʋʋpʋ kʋɔn 'ʋn. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, Kea 'a 'daɩn a muɛ ʋʋpʋ kpʋan' ka "o ka. 15 Ʋʋ 'wlʋ 'bo ‑je ‑cɛɛn' "i 'mɛ ‑wɛe ʋʋ "maa ʋʋa' ‑cɛ". Bosɔ 'ɔ "ju Balaam ‑ɔ ‑kma 'wɛi 'a ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɔ ‑wɔan dɛ ‑nyniia "jrii 'a nʋ‑tɩ tɛin" 'de ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑kɔ ʋʋ bla 'o 'de. 16 Dɛ ɔɔ' Balaam ‑tu sea Kea wɔn 'je ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe soofae' ‑sea' wlu 'ble wluu ɔ kwa, ka nyiɔ ɔ wlua ‑wɛe ɛ ‑cɛ' ɔ "bli 'bo ‑jei". 'De ɛ kaan ɔɔ' Kea 'a wlu 'kwajaai tu ‑je de ‑wɛe ɔ je kpɛɛn' dɩ ‑cɩɛi" nʋ.

17 Aoa 'jee, nyʋ ‑a tɔɔa nyʋ sɩ‑tɩ ɛ, ʋʋ se kpɔ 'ble. Ka "ni a ma 'o "kao‑ wɔn ɛ, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. 'De ka poɔ' ɔ sia "ni 'de ɛɛ' dba, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. Ʋʋa' ‑teɩn nmaeɛ' 'de kwie jre 'di, 'demɔ ʋʋ 'je mu. 18 Dɩ ʋʋa nʋa see ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de kpɛɛn' ‑tɩ 'tmʋa' 'di 'bo ʋʋa 'bɛɛ‑ ʋʋa' ‑cɛi". Nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'de nyʋ ‑se' Kea juo "klu ‑wɛe ‑ʋʋa naa Kea 'a ‑jei" dee 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑pʋ ʋʋa ‑pɔn ʋʋ 'je 'bo Kea 'a ‑jei" ‑sa. Ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'blee‑ ʋʋ ‑pʋ wɛ‑ɛ" o ‑wɛe ʋʋ 'je 'o ʋʋ ‑pʋ 'a nyiɔtɔ' saɩn 'de bla. 19 Ʋʋa ‑teɛ ʋʋpʋ pɛe 'dii, ʋʋ 'na : Aoa muɛ aoa' ‑cɛ" ‑pee ‑tea'. 'De ‑mɛ 'kamɔ ʋʋa' ‑cɛ" 'kpa 'a kplɩn saɩn ‑jea ʋʋ i ‑sa a, ʋʋ nɩ ɩa' kʋɔnpʋ‑, 'de 'kamɔ ɛ nɩ dɛ "o dɛ ‑sia ‑ʋn wɔn ɛ, ɛmɛ ‑ble ‑ʋn kʋɔn 'ʋn.

20 Tɔ' ‑o, ‑bo nyɔ juo Sesi Klisɩ ‑nɩa Tʋ"bo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa Nyʋ'pʋʋi ɛ, ‑mɛ ɔ ‑saa 'kmʋ "kpeidɩ ‑ɩa kpʋʋan nyʋ ‑flɛn" kwa ‑sɔn. 'Kaa ‑bo ʋʋ "tai‑ ʋʋa' ‑cɛi" ‑wɛe 'kmʋ "kpeidɩ 'je tʋ 'a "jru kpa 'bo ʋʋpʋ "kpei ke'wlɛ ɛ, ‑mɛ ʋʋa' tɛin" ‑nɛ "paa' ɛ je ʋʋa' de'bɔɔ‑ ‑nɛ ‑sii. 21 'De ‑bo ɛ nɩ kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ʋʋa' ‑ɩn se "isrɛ ‑jeblʋ juo "paa', ɛ je ‑ɩn ‑juo ɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑wlʋ 'bo Kea 'a kɛ' ‑sɔn ‑sii. 22 "Nɩɩ ‑aa nyʋ ‑cɔʋn' poa tɛin" 'tmʋɛ tɔ' ‑tɩ, ɩ 'naa : Dɩ ‑gbe' ‑kwla' ɩmɩ ɛ 'bɔɔ‑ de ɛ di. 'De be" nyʋ jrea, ɛmɛ ‑biie" ɛɛ' ‑cɛ" 'pɔɔ "jrii. Ka ʋʋ nʋa ‑ke, 'ka ‑nao.

3

Tʋ"bo 'a deji‑tɩ

1 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, 'ma aopʋ 'a 'sbɛ ‑jei" poa 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ ka. Dɩ 'ɩn 'crɩa 'de 'ma 'sbɛ ‑nɩa kpɛ 'sɔɔn 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ, 'ɩn nɩɛ "i 'ɩn 'je aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo‑, 'de ao 'bo i "mae'‑ ‑wɛe aoa' tɔ' 'je 'pepe nɩ‑. 2 Dɛ 'ma ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'bo wlu Kea 'a wlu 'kwa jaaʋn 'tmʋa tɛin" o "mae. Kɛ' Sesi ‑nɩa ‑aa Tʋ"bo ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi "nyɩa ao, ‑wɛe ɔɔ' dboʋn tɔɔa aopʋ ɛ, ao 'bo ɛ o"mae ‑ke. 3 Dɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ao 'jea ‑kwlɩ" 'blee‑ ɛmɛ ‑nɩ 'de de 'bɔɔwɩ o ɛ, nyʋ ‑nʋa ʋʋa' ‑cɛ" 'ɛ 'tʋn nʋ‑tɩ ɛ, ʋʋpʋ ‑a mu jia' ‑wɛe ʋʋ 'je aopʋ‑ wlaa‑. 4 Ʋʋa muɛ wlua' ka 'de ao ‑pee : Aomɔ se 'na Sesi Klisɩ 'na ɔɔ jiɛ dee ? Ɔ 'de ɛ‑ la‑ ? ‑A "bo ‑wi" ‑fua ɔɔ' dejia' ‑ke 'de ɛ, ‑wi" ‑mʋ 'mɛɛ sese, ‑mɛ ɔ se ji ke. Dɛ ‑tba' 'de sese o ɛ, ka 'kmʋnɩa 'de ɛ, 'kamɔ 'kmʋ nɩ‑, dɛ jrɛ' se fai" pooɛ ke ! 5 Nyʋ ‑a wlua kan' ʋʋa' nyʋ tu jʋɩ' 'pepe ka Kea wlua ‑wɛe jaʋn ke 'blʋa‑ ‑nʋʋa, ‑wɛe 'blʋa‑ ke "ni poa ‑paʋn, 'de ka Kea cɛɛan 'de "ni 'ʋn ‑wɛe ɛ nʋa 'blʋa‑ a, 'kaa ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'jɩ ‑kwlɩ" 'blee‑. 6 Wlu due' ‑nɛ, ɛmɛ Kea nʋ ‑wɛe "ni 'plee‑ 'kmʋ ‑nɩa tɛin" "kpei 'de ɛ sɔn i. 7 'Kaa Kea 'a wlu due' ‑nɛ, ɛmɛ ‑na 'blʋa‑ ke jaʋn ‑a ‑jeea "jriɛ‑ 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ɩ ‑teɛ nɛ 'ɛ ‑tea'. Ɩa muɛ i ‑tea' mamaʋ 'sʋ ɩ 'je nyʋ ‑wee' 'a 'pee 'jewɩ jɛɛ‑. 'De ɩa' 'wɩ tu 'di ɛ, Kea a muɛ nyʋ sea ɛɛ' wlu tɔ' 'ʋn 'je 'a ‑ma" i‑saa'.

8 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ao sea o "mae' i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'bo Tʋ"bo "juɔi ɛ, 'wɩ due' ‑kɔ' ‑sɩn 'a "wlu due' 'de ‑sɩn 'a "wlu due' ‑kɔ' 'wɩ due'. 9 Tʋ"bo 'a ‑cnɩ' 'de dɩ ɛ 'tmʋa 'a nʋʋ ‑tɩ 'ʋn ka nyʋ jrʋ' a naa tɔ' i ɛ. 'Kaa ɛ kuuɛ tɔ' i ke 'de aoa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ɛ se ɛ "i nɩ nyɔ jrɔ' 'je isɔn‑. Dɛ ɛɛ ‑pɔan i ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑wee' "klein 'je ʋʋa' dɩsaɩn "i juo‑ ‑wɛe ʋʋ 'je 'de ɛ o "biie‑.

10 'De ‑mɛ 'kamɔ Tʋ"bo 'a 'wɩ a mu nyʋ "jru ‑tiia' ka "jrii 'a ‑kwlɔ paa' nɩa. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, jaʋn a muɛ isɔan', ɛɛ' kwiewlu a muɛ faʋn 'blea', ɛ 'je dɩ ‑wee' ‑sii. Nɛ ɛ muɛ dɩ ‑nɩa 'de jaʋn 'di ‑wee' sian' ‑wɛe 'blʋa‑ ke dɩ "klein ‑nɩa 'de 'blʋa‑ "kpei 'je isɔn ‑ke. 11 ‑Jɛ dɩ ‑wee' 'a isɔnsʋn a mua kan' ‑mɔ nɩa' 'ja a, ‑mɛ ka ao 'jea na ao juo kan' ‑mɔ 'mɛ. Ao "nyɩ aoa' ‑cɛ" 'ɛ 'kmʋ Kea ‑wɛe ao 'je ɛ wɔn 'je 'de dɛ "o dɛ ‑wee' 'ʋn. 12 ‑Ta ao nɩɩa Kea 'a ‑nɩ 'wɩ ‑nɩa nynia' fua' a, ao "duo 'kpɩ 'ʋn, dɩ "klein ao 'bɛɛa nʋa', ao 'jɩ nʋ ‑wɛe ɛɛ' 'wɩ tu 'je nyni ‑too"‑. 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn, nɛ ɛ muɛ jaʋn dia' ‑wɛe dɩ "klein ‑nɩa 'de ɛ 'ʋn ɩ 'je nyɛi 'de ɩ 'je isɔn‑. 13 'Kaa Kea cɛn wlu ‑tie", ɛ 'naa ɛɛ muɛ jaʋn dee ke 'blʋa‑ dee nʋa' ‑wɛe "isrɛʋn 'a 'sʋ 'je 'bo ɛ "kpei "ti. Ɛmɛ ‑aa fuo.

14 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma ‑tɩ' kmaʋn, ‑ta ‑a ‑nɩɩa ɩa' dɩ tu fua' a, ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i ‑wɛe ‑sɔntɩ Tʋ"bo a muɛ de jia' a, 'de ɔ 'bo aopʋ ‑kɔ ‑pʋn" jeeɛ, ‑wɛe pɛe 'a blua' 'je 'o ao ke Kea 'nynɩ nɩ‑. 15 Ao poɛ ‑kwlʋ o, dɛɛ‑tɩ Tʋ"bo sea de ji ke ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɔ nɩɛ "i nyʋ 'je 'pʋ. ‑Aa de'di Pɔo ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑a ‑kma, ɔ 'tmʋ ɩa' dɩ tu 'mɛ 'de ao ‑pee ‑ke. Kea mɛ ‑po ɔ tɔ'di, ‑wɛe ɔ 'crɩ ɩa' wlu tu 'de 'sbɛ 'di. 16 'De ɔɔ' 'sbɩ ‑wee' ɔɔ 'crɩa 'di ‑bo ɔ bla ɛɛ' dɛ tu 'a ‑tɩ' "i ɛ, ka ɔɔ 'tmʋ ɩ, 'kamɔ ‑nao. 'De wlu jrɩ' ‑nɩ 'e ‑wɛe ‑ɩa 'mii 'wɔan' nɩ 'kle. Nyʋ sea tɔ' 'ble ‑wɛe ‑ʋʋa' ‑kwlea wlu ‑kwlin ‑saatɩ ɛ, ʋʋa poo ɩ fai", ka ʋʋa pooa wlu jrɩ' ‑crɩɩa 'de Kea 'a 'sbɛ 'di fai" see ɛ. Ʋʋa' nyʋ tu a ja ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a 'pee "jru.

17 'Kaa 'ma ‑tɩ' kmaʋn, aopʋ mɔ ɛ, nyʋ ‑saa aopʋ fɛn' 'mɛ sese, ɛmɛ ‑tɩ ao 'je aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑tu" ‑wɛe nyʋ ‑ʋʋa' 'jea Kea 'a wlu wɔn je aopʋ 'a "jru ‑jei" ‑saa, 'de ʋʋa' sɩ je ɛ nʋ ‑wɛe ao je 'bo ʋʋpʋ 'a ‑kɔ 'de bla. 18 Dɛ ‑jɛ ao 'jea nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao bla 'bo ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi 'a ‑kɔ 'de, ao 'je nya mu, ‑wɛe ao 'je ɔ juo sɔɔn‑ sɔɔn‑, 'de ɔ 'je aopʋ "diwan po. Ka ‑a ‑bɛɛa' ɔɔ' 'nynɩ "i 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ‑a ‑bɛɛ' kan' ɔɔ' 'nynɩ "i mamaʋ 'sʋ. Ɛ nɩ kan' jeejee !

1 San

1

2

3

4

5

"I‑saasbɛ

San

'crɩa

1

'Kmʋnɩ wlu

1 "Ju ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑aa jia aopʋ 'tmʋa' 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea 'a wlu ‑ɛɛ ‑nyɩa" nyiɔ 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ. Ɔ nɩɛ 'kmʋ sese ‑mɛ dɩ ‑wee' "klein se nʋʋɛ ke. ‑Ta ɔ nɩɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ, ‑a poɛ ɔɔ' wlu doin" o, ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'je ɔ "jriɛ‑ 'mɛ, ‑wɛe ‑a ‑gbʋn ɔ ja 'pepe, 'de ‑aa sʋn blɔ "i. 2 ‑Bo ‑aa sea 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'a ‑tɩ' 'tmʋ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑aa ‑da. Ɔmɔ ‑ɔ ‑nɩ 'bo ɔ "Bo ‑pʋn" 'de‑, ‑wɛe ‑ɔ ‑wlʋ 'o 'de ‑ɔ ji 'nɔ 'blʋa‑ "kpei, ‑wɛe ‑a ‑jee' "jriɛ‑. Ɔ "Bo nʋɛ', ‑wɛe ɔ 'wlʋ 'kwla 'de ‑a ‑pee. Ɛmɛ ‑tɩ ‑aa ‑tmʋ ɔɔ' ‑tɩ' 'de ao ‑pee. 3 Dɩ "klein ‑a ‑jea 'de ‑a ‑wɔan 'de ɔ 'wɔn ɛ, ɩmɩ ‑aa ‑tmʋ 'de aopʋ ‑pee ‑ke, ‑wɛe ao ke ‑aa dbɛɛdɛ 'je "i "sii‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' dbɛɛdɛ tu ɛ, Kea ke ɛɛ' "Ju Sesi Klisɩ ‑tu" ɛ 'bo ʋʋ ke ‑a ‑nynɩ. 4 ‑Bo ‑aa sea aopʋ 'sbɛ ja 'de dɩ ‑nɩa 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑a ‑nɩɛ "i ‑wɛe ‑a ‑wee' 'a 'mʋa‑ 'je 'pepe nɩ‑.

Kea nɩɛ ‑sɔn'

5 Dɛ ‑a ‑wɔan 'de Sesi Klisɩ 'wɔn ‑wɛe ‑aa ‑tmʋʋ' a aopʋ‑ ɛ, ɛ ka : ɛmɛ ‑nɩ Kea nɩɛ ‑sɔn' ‑o, kwie 'a dɛ‑saan" ka se 'de ɛ 'ʋn nɩ‑. 6 ‑Bo ‑a ‑na ‑a ‑ke Kea "siiɛ "i ɛ, ‑wɛe ‑aa sea kwie 'a dɩ ‑cɩɛi" i nʋ ɛ, ‑mɛ ‑aa ‑tmʋɛ sɩ, ‑aa' nʋ tɔi" dɩ. 7 'Kaa ka Kea nɩa 'de ‑sɔn' 'ʋn ‑bo ‑a ‑nɩ 'de ‑sɔn' 'ʋn kan' a, ‑mɛ ka ‑a ‑tia ‑a ‑wee' nɩɛ dɛ due', ‑wɛe dɛ ɛɛ' "Ju Sesi 'mɛa 'bo ‑aa ‑kɔi" 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Kea ‑kɔ' ‑aa dɩsaɩn ‑wee' 'mɛ 'pepe.

8 ‑Bo ‑a ‑na dɛsaʋn 'a ‑kɔ se ‑a ‑pʋn" nɩ ɛ, ‑mɛ ‑aa pooɛ ‑aa ‑cɛ" 'srɛ i, tɔ' ‑tɩ se 'de ‑a 'ʋn nɩ‑, dɛ‑nʋɛ' dɛsaʋn 'a ‑kɔ ‑nɩ ‑a ‑pʋn" 'mɛ. 9 'Kaa ‑bo ‑a ‑wɔɔn' ‑aa dɩsaɩn "i 'de Kea ‑pee ɛ, ɛɛ muɛ ɩ ‑kɔa' see, ‑wɛe ɛ 'je ‑aa 'di 'a wɔnynia' ‑wee' "klein "kpei 'wlʋ, dɛ‑nʋɛ' ɛ ‑srɛi", ‑wɛe ɛɛ' 'wlʋ wlu "kpei. 10 ‑Bo ‑a ‑na ‑a se dɛsaʋn nʋ ɛ, ‑mɛ Kea ‑ɛ ‑na ‑a ‑nɩɛ dɛsaʋnʋʋn ‑o ɛ, ‑aa nʋ ɛ sɩ 'tmʋi 'ʋn, ‑mɛ ɛɛ' wlu se 'de ‑a 'ʋn nɩ‑.

2

Sesi a po ‑aʋn sʋn o

1 'Ma "nynuu‑, dɩ 'ma 'crɩa 'de 'sbɛ 'di ‑ta ‑wɛe 'ma ja aopʋ‑ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ao 'je dɛsaʋn nʋ‑tɩ 'bɔ, ɛmɛ ‑tɩ 'ma nʋ kan'. 'De ‑bo ‑aa jrɔ' nʋ dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑a ‑bleɛ ‑tɩ' "kpei ‑sai 'bo Kea "juɔi. Ɔmɔ ‑nɩ Sesi Klisɩ ‑ɔ ‑srɛai" ɛ, 2 dɛ‑nʋɛ' ɔ to 'e ɔɔ' ‑cɛ" 'mɛ ‑wɛe ɔ ‑saa ɔɔ' ‑cɛ" 'sraa‑ 'de ‑aa dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑ ‑tɩ 'ʋn. Ɛ se 'de ‑aa 'sʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn nɩ‑, ɔ nʋ ɛɛ' dɛ tu 'mɛ 'de 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑tɩ 'ʋn ‑ke.

3 ‑Bo ‑aa sea Kea 'a wlu wɔn 'je ɛ, ‑mɛ ka ‑a ‑jua Kea ‑a ‑je kan' 'mɛ. 4 Nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ juo Kea 'mɛ, ‑wɛe ‑ɔɔ' 'jea ɛɛ' wlu wɔn ɛ, ‑mɛ ɔ nɩɛ sɩ 'tmʋi ‑o. tɔ' ‑tɩ se 'de ɔ 'ʋn nɩ‑. 5 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ ‑jea ɛɛ' wlu wɔn ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ‑cɛɛn'‑. Ka ‑a ‑ke Kea "sia "i ɛ, ka ‑a ‑jea ɛɛ' juosʋn nʋ, 'kamɔ ‑nao. 6 Nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑ke Kea "siiɛ "i ɛ, ‑mɛ ka Sesi na, 'kamɔ ɔ 'je na.

Kɛ' dee‑

7 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, dɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn 'ma ja aopʋ 'sbɛ ‑nɛ, ɛ se kɛ' dee 'ma bla nɩ‑, ɛ kɛ' soa soa ‑o. Ɛɛ' kɛ' tu ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a wlu ao 'wɔan tɛin" sese, ɛ 'na : ao kma ba 'a ‑tɩ'. 8 'De ‑mɛ 'kamɔ dɛ 'ma 'crɩa ‑wɛe 'ma ja aopʋ‑ ɛ, ɛ nɩ kɛ' dee. Dɛɛ‑tɩ ɛ nɩa kɛ' dee ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ' tɔ' ‑tɩ poɛ "jri "kpae' 'de Sesi 'a 'kmʋ 'ʋn, ‑wɛe ɛ po "jri "kpae' ‑ke 'de aoa' 'kmʋ 'ʋn. Kaan ka kwie nɩɛ mua', ‑wɛe ‑sɔn' ‑cɛɛn' nɩ ‑sɩɩan' la 'bode.

9 Nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑nɩɛ 'de ‑sɔn' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nyɛa ɔɔ' de 'di 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔɔ' jei tu se 'de kwie 'di 'wlʋ ke. 10 Nyɔ ‑kma ɔɔ' de'di 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ‑mɔ "tiɛ 'de ‑sɔn' 'ʋn, dɛ ‑ɛ ‑jea ɔɔ' de'di 'de dɛsaʋn 'di po ɛ, ɛ se 'de ɔ 'ʋn nɩ‑. 11 'Kaa nyɔ ‑ɔ ‑nyɛa ɔɔ' de'di 'ʋn, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ 'de kwie 'di, ɔɔ' 'je i. ‑Ta ɔɔ mua ɔ se 'o juo‑, dɛ‑nʋɛ' kwie kpee 'de ɔ "jri 'de 'mɛ.

12 'Ma "nynuu‑, 'ma pooɛ aopʋ 'sbɛ ‑nɛ ‑jei" ‑wɛe ka aoa' dɩsaɩn ‑kwɛ‑a 'de Sesi 'a 'nynɩ 'ʋn ao 'je ɛ ‑kwlʋ o po. 13 Ao ‑ɔ ‑nɩa "bo ‑wi" ɛ, 'ma 'crɩ 'sbɛ ‑nɛ 'mɛ ‑wɛe 'ma poo aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o. Ka Kea nɩa 'kmʋ sese ɛ, ao juɩ'. Ao ‑kooa" mɩɩ" ‑wi" 'ma pooɛ aopʋ 'sbɛ ‑nɛ ‑jei" ‑wɛe ka ao kpa tʋ 'a "jru 'bo 'di 'a wɔnynii "kpei ɛ, 'de ao 'je ɛ ‑kwlʋ o po.

14 'Ma "nynuu‑, 'ma ja aopʋ 'sbɛ‑ ‑wɛe 'ɩn 'je ao ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo‑, dɛ‑nʋɛ' ao juo Kea ‑ɛ ‑nɩa ‑a "Bo 'mɛ. Ao nyʋ ‑cɔʋn'‑, 'ma pooɛ aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o ‑ke ‑wɛe ka ao jua Kea ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ tɛin" sese ɛ, ao 'je ɛ ‑kwlɩ" 'blee‑. ‑Kooa" mɩɩ", 'ɩn 'tmʋʋ aopʋ wlu ‑nɩa 'mʋa‑ 'mɛ ‑ke ‑wɛe 'ɩn 'je aopʋ ‑tɩ' ‑kwlʋ o poo ‑wɛe ka ao dia ‑kla a, 'de Kea 'a wlu "tia 'de aopʋ 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ao kpa tʋ 'a "jru 'bo 'di 'a wɔnynii "kpei ɛ, ao 'jɩ juo‑.

15 Ao 'bo 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑tɩ' kmaa. ‑Bo nyɔ kma 'kmʋ "kpeidɩ 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ Kea 'a 'tʋn se ‑teɩn 'ble 'de ɔ pɛe o. 16 Dɩ "klein ‑ɩ ‑nɩa 'kmʋ 'a dɩ ɛ, ɩ ka : tɔ' saɩn ‑ɩ ‑nɩa 'de nyʋ pɛe o, dɩ ‑wee' "klein pooa ‑ʋn pɛe "i o, ‑cɛi" 'bɛɛa' ‑ɛ ‑wlʋa 'de "wliiɛ‑ 'blea' 'ʋn o, ɩ se 'de Kea 'ʋn 'wlʋ, ɩ nɩɛ 'kmʋ 'a dɩ ‑o. 17 'Kmʋ a muɛ ‑sia' ɛ ke ɛɛ' dɩ "klein nyiɔ ɔ ‑pɔan i ke, 'kaa nyɔ ‑ɔɔ nʋa Kea 'a ‑kwlʋtɩ ɛ, ɔ ke Kea a muɛ 'kmʋnɩa' mamaʋ 'sʋ.

Klisɩ 'a o ‑fɔn' i‑

18 'Ma "nynuu‑, de'bɔɔ‑ nɔ" "kʋʋan‑ i ! Klisɩ 'a o ‑fɔin ‑ɔɔ ji nynɩ ao 'wɔan 'de ɛ, ɔɔ ji'. Nɔ" ‑a ‑nɩa 'di ‑ta, Klisɩ 'a 'ʋn 'nyɛʋn ‑tuu"‑tuu nɩ 'de nyʋ "klu ‑wɛ‑, ɛmɛ ‑toɛ ka de 'bɔɔ‑ nɔ" "kʋʋan i ɛ. 19 Ʋʋa' nyʋ tu 'wlʋɛ 'de ‑a "klu, 'kaa ʋʋ se ‑aa nyʋ nɩ 'de‑, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ 'wlʋ 'de ‑a "klu. ‑Bo ʋʋ nɩ ‑aa nyʋ 'de ɛ, ‑mɛ ʋʋ se ɛ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je 'de ‑a "klu 'wlʋ. Ka nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ‑aa na ʋʋ ‑wee' sea kan' ‑aa 'cɛ nɩ, ʋʋa' 'de ‑a "klu 'wlʋa' mɛ ‑to ɛ 'pepe.

20 Aopʋ mɔ 'ja a, Kea ‑ɛ ‑nɩa 'pepe ɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" aopʋ ɛɛ' ‑Suu, ‑wɛe ao ‑wee' "klein juo tɔ' ‑tɩ. Ka nyʋ a poa Kea 'a dbonʋʋn ‑nɩa tɛin" 'cna "jru ɛ, 'kamɔ Kea po ɛɛ' ‑Suu 'de aopʋ 'ʋn. 21 Dɛɛ ‑tɩ 'ma poa aopʋ 'sbɛ ‑jei" ɛ, ɛ se ‑mɛ ao se tɔ' ‑tɩ juo nɩ‑, 'kaa ao juo tɔ' ‑tɩ 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ 'ma poo ao 'sbɛ ‑nɛ ‑jei" 'de ka sɩ sea 'bɛɛ‑ ɩ 'jea 'de tɔ' ‑tɩ 'ʋn 'wlʋ ɛ, ao 'je kan' ‑mɔ 'mɛ ‑ke.

22 Nyɔ ‑ɔɔ wlua ‑wɛe ‑ɔ ‑na Sesi se Nyʋ 'pʋʋi Klisɩ nɩ ɛ, ɔmɔ ‑nɩ sɩ 'tmʋ i, ‑mɛ ɔmɔ ‑nɩ Klisɩ 'a 'ʋn 'nyɛi ‑wɛe ‑ɔ ‑na ɔ se ‑a "Bo Kea ke ɛɛ' "Ju 'a ‑tɩ' "i nɩ‑. 23 'De nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ se "Ju juo ɛ, ‑mɛ ɔ ke "Bo se "i "sii‑. 'De nyɔ ‑ɔ ‑na ‑ɔ ‑juo "Ju 'mɛ ɛ, ‑mɛ ɔmɔ ‑ke "Bo "sii‑ "i.

24 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋʋ aopʋ ‑wɛe dɩ "klein ao 'wɔan "i‑saa nɔ" ɛ, 'de ao 'jɩ i ‑te' 'de ao pɛe o. Dɩ ao 'wɔan "i‑saa nɔ" ‑bo ɩ "ti 'de ao pɛe o ɛ, ‑mɛ ao ke ‑a "Bo Kea ke ɛɛ' "Ju "siiɛ "i ‑ke. 25 Dɛ ‑ɛɛ wlu Klisɩ cɛan ‑tie" ‑wɛe ɔ 'jea ‑a ‑nyɩ" ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'kmʋ ‑sea' ‑kwɛ‑ ‑ta 'ble ɛ.

26 Dɩ ‑nɩ 'ma 'tmʋɩ 'de nyʋ ‑nɩɛ "i ‑ʋʋ ‑jea aoa' "jru ‑jei" ‑saa 'a ‑tɩ' 'ʋn. 27 'De aopʋ mɔ ɛ, nyɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ‑wɛe ɔ 'je aopʋ dɛ jrɛ' tɔɔ la 'bode, dɛ‑nʋɛ' Klisɩ "nyɩ aopʋ ɔɔ' ‑Suu ‑mɛ ‑wɛe ɛ "ti 'de aopʋ 'ʋn, ɛmɛ ‑ɛɛ tɔɔ aopʋ dɩ ‑wee'. Dɩ ɛɛ tɔɔa aopʋ ɛ, ɩ nɩɛ tɔ', ɩ se sɩ nɩ‑. Ɛmɛ ‑tɩ dɩ ɛɛ tɔɔa aopʋ ɛ, ao 'jɩ wɔn ‑wɛe ao ke Klisɩ 'je "i "sii‑.

28 Kɩɩn 'ma "nynuu‑, ao ‑te 'de Sesi 'kwai la 'bode ! ‑Bo ‑a ‑wee' nʋ kan' a, ‑wɛe ‑sɔntɩ ɔɔ mua de jia' a, 'de ‑tɩn' je ‑a "i 'dbaa, ‑wɛe ‑a ‑je ɔ o tɛɛn‑. 29 Ka Sesi 'srɛa "i ‑bo ao 'je kan', ‑mɛ ka nyɔ ‑ɔɔ nʋa "isrɛdɩ 'wlʋa 'de Kea 'ʋn ɛ, ao 'wɔn ɛ 'mii 'pepe ‑ke.

3

Kea 'a "nynuu‑

1 'Ma 'cɛ, ao ‑gbʋn 'nɔ, dɛ Kea kma ‑aa ‑tɩ' ka ! Ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' cɛn ‑je "kpei ‑tie", ɛ nʋɛ' mɔ ‑wee' ɛɛ jea ‑aʋn ɛɛ' "nynuu‑ 'daa‑. 'De ‑a ‑nɩɛ' mɔ ‑cɛɛn'‑. Dɛɛ‑tɩ 'kmʋ "kpeinyʋ se ‑a dɛ 'daa‑, ɛmɛ ‑nɩ ʋʋ se Kea juo‑. 2 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, kaan ka la ‑a ‑nɩɛ Kea 'a "nynuu‑ ‑o, dɛ ‑jɛ ‑a ‑jea 'ʋn nɩ 'de nya, ‑mɛ se "jri "kpae' po ke 'pepe. 'De dɛ ‑jɛ ‑a ‑jua 'pepe ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑sɔntɩ ɛɛ muɛ "jri "kpae' poa' a, Kea ke ‑aa muɛ dɛ due' nɩa', dɛ‑nʋɛ' ka ɛ nɩa, 'kamɔ ‑aa mu ɛ "jriɛ‑ 'jeea'. 3 'De nyɔ "o nyɔ ‑tba' ɛɛ' dɛ tu tɔ' "i ɛ, ‑mɛ ‑mɔɔ ‑pɔn 'pepe nɩa' i, ka Sesi nɩa 'pepe ɛ.

4 'De nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɛsaʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔɔ' 'je Kea 'a kɛ' wɔn. Dɛsaʋn nʋa' mɛ ‑nɩ Kea 'a kɛ' wɔnblaa'. 5 'De ao juɛ' ka Sesi jia ‑wɛe ɔ 'jea nyʋ dɛsaʋn 'a ‑gbɛ "jru ‑saa a, dɛsaʋn 'a ‑kɔ dɛ‑saan" ka se ɔ ‑pʋn" nɩ‑. 6 Nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑ke Sesi "sia "i ɛ, ‑mɛ ‑mɔ 'je dɛsaʋn nʋ ‑tɩ 'bɔ ‑o. 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ kpa dɛsaʋn nʋa' nya 'ja a, ‑mɛ ‑mɔ se ɔ 'je, ‑wɛe ɔɔ' juo ‑tɩ.

7 'Ma "nynuu‑, ao 'bo aoa' ‑cɛi" "taiɛ ‑wɛe nyɔ 'bo ao 'srɛ i pooɛ. Nyɔ ‑ɔɔ nʋa "isrɛdɩ ɛ, ‑mɔ 'srɛi" ka Sesi 'a ‑cɛ" 'kpa 'srɛa "i ɛ. 8 'De nyɔ ‑ɔɔ kpa dɛsaʋn nʋa' nya a, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ ‑siɔn' 'ɔ nyɔ ‑o, dɛ‑nʋɛ' ‑siɔn' mɔ nɩɛ dɛsaʋnʋi ‑o sese. 'De Kea 'a "Ju ‑mɔ ji' ‑wɛe ɔ 'je ‑siɔn 'ɔ nʋʋdɩ i‑sa.

9 Nyɔ "o nyɔ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ 'bɔ dɛsaʋn nʋ‑tɩ, dɛ‑nʋɛ' 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' ‑ɛ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn 'bode. Ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je dɛsaʋn nʋa' nya kpa, dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ‑nɩ ɔ "Bo. 10 Nyɔ ‑ɔɔ' nʋa "isrɛdɩ ‑wɛe ‑ɔ sea ɔɔ' de 'di 'a ‑tɩ' kma a, ‑mɛ ‑mɔ se Kea 'a "ju nɩ‑. Dɛ ‑ɛ ‑je ɛ nʋ ‑wɛe nyʋ 'jea Kea 'a "nynuu‑ ke ‑siɔn' 'ɔ "nynuu 'a "kpei‑ ‑seea' ka juo ɛ, ɛmɛ ‑nao.

Ba 'a ‑tɩ' kma ‑tɩ

11 Tɔ' ‑o 'ma 'cɛ, wlu ao 'wɔan tɛin" sese ɛ, ɛ 'naa : ‑A ‑kma ba 'a ‑tɩ' due 'due. 12 ‑A ‑ke Adam 'a "ju Kain 'bo ‑kɔɔɛ, ɔ nɩɛ 'di 'a wɔnynii ‑o. Ɛmɛ ‑tɩ ɔ 'dba ɔɔ' "dei. Dɛɛ‑tɩ ɔ 'dbɔ ɛ‑ ? Ɛmɛ ‑nɩ ɔmɔ 'ɔ nʋʋdɩ nyniɛ "jrii ‑wɛe ɔɔ' "dei 'a ‑nɩ nʋʋdɩ 'srɛi".

13 'Ma de'di ‑wi", ‑bo nyʋ ‑sea' Kea juo 'nyɛ aopʋ 'ʋn ɛ, tai' 'bo aopʋ "maa. 14 Ka ‑a ‑wlʋa 'de 'mɛa' 'kwa ‑wɛe ‑a ‑jea 'kmʋ dee nɩa' a, ‑a ‑je kan' 'mɛ. Dɛɛ‑tɩ ‑a ‑jea kan' a, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑kma ba 'a ‑tɩ'. Nyɔ ‑jɔ sea' ɔɔ' de'di 'a ‑tɩ' kma a, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ 'de 'mɛa 'a kʋɔnkwla' ke. 15 Nyɔ "o nyɔ ‑nyɛa ɔɔ' de 'di 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nɩɛ "ku 'dbai ‑o. 'De ka 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble sea 'de "ku 'dbai 'ʋn nɩ ɛ, ao 'je kan' 'mɛ. 16 Ao ‑gbʋn 'nɔ, dɛ ‑nɩa 'de nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kma ‑tɩ 'de ɛ, ‑a ‑juɛ', dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nɩ Sesi to 'e ɔɔ' 'kmʋ 'mɛ 'de ‑aa ‑kɔi". ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑amɔ ‑je 'de ‑aa 'kmʋ to ‑ke 'de ‑aa de 'di‑wi" 'a ‑tɩ' 'ʋn. 17 ‑Bo nyɔ nɩ 'kmʋ 'a dɩ ‑wee' "klein 'a jei ‑wɛe ‑bo ‑tɩ' kpʋn ɔɔ' de 'di, 'de ɔɔ' 'je ɔɔ' wɛe 'ee, ‑mɛ ka Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' nʋ 'de ɔɔ' 'ʋn nɩsʋn ɛ‑ ? 18 'Ma "nynuu‑, ‑a ‑bo nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' nʋɛ 'de wɔn 'di ke mɩɩɔ 'dɩdɩ 'ʋn, 'kaa ‑aa nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' po "jri "kpae' 'de tɔ' ‑tɩ nʋa' 'ʋn ‑wɛe ka ‑a ‑kma ba 'a ‑tɩ' ɛ, 'de ‑aa nʋʋdɩ 'je ɛ to‑.

19-20 'Kamɔ ‑bo ‑a nʋ ɛ, ‑wɛe ka ‑a ‑nɩa 'bo tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" ɛ, ‑a ‑je ɛ juo‑, 'de ‑aa pɛe 'je ja ji 'bo Kea "juɔi. ‑Bo ‑aa pɛe a sea ‑a 'pee kpʋʋn ɛ, ka ‑a ‑jea nʋ ‑wɛe ‑aa pɛe 'jea i ‑te, 'ka ka : Kea ‑jɛ ‑bɛa "i ‑ɛ ‑sia ‑aa pɛe ɛ, ‑mɛ juo dɩ ‑wee' "klein 'mɛ. 21 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ‑bo ‑aa pɛe se ‑a 'pee kpʋʋn ɛ, ‑mɛ ‑a ‑bleɛ ‑kwlɩ" ‑tedɛ 'mɛ 'bo Kea "juɔi, dɛ jrɛ' 'ɛ faʋn se ‑a nʋi. 22 Dɛ "o dɛ ‑a ‑tee 'a i ɛ, ‑aa mu ɛ 'jea', dɛ‑nʋɛ' ‑aa ‑jeɛ ɛɛ' kɛ' wɔn, ‑wɛe ‑aa nʋ dɩ ‑nmɔɔa 'de ɛ "jri 'dei ɛ. 23 'De ɛɛ' kɛ' mɛ ka, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je ɛɛ' "Ju Sesi Klisɩ 'a 'nynɩ tɔ' 'ʋn 'je, ‑wɛe ‑a ‑je ba 'a ‑tɩ' kma due 'due, 'kamɔ Klisɩ 'da 'de ‑a ‑pee. 24 'De nyɔ ‑ɔɔ ‑jea Kea 'a kɛ' wɔn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ "tiɛ 'de Kea 'ʋn, ‑wɛe Kea "ti 'de ɔ 'ʋn. Ka Kea "tia 'de ‑a 'ʋn ka ‑a ‑jea ɛɛ' juosʋn nʋ ɛ, ɛɛ' ‑Suu ɛ "nyɩa ‑aʋn ɛmɛ ‑nʋɛ ‑wɛe ‑a ‑juo ɛ.

4

Kea 'a ‑Suu ke ‑siɔn 'ɔ ‑suu ke

1 'Ma ‑tɩ' kmaʋn‑, ao 'bo ‑suu "o ‑suu 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jeɛ, 'kaa ao juo ‑sii 'a "kpei‑ ‑seea' ka‑, ‑wɛe ‑bo ɩ 'wlʋ 'de Kea 'ʋn 'de ao 'je kan' 'je. Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ sɩ 'tmʋʋn ‑tuu"‑tuu ‑ji' 'de 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaaʋn. 2 ‑Suu ‑ɛ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ka ao 'jea ɛɛ' juosʋn nʋ, 'ka ka : nyɔ "o nyɔ ka Sesi Klisɩ ‑snɛɛa nyiɔ 'ʋn ‑wɛe ɔ jia 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑ɔɔ mu ɛ 'tmʋa' a, ‑mɛ Kea 'a ‑Suu ‑nɩ 'de ɔ 'ʋn. 3 'De nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑na Sesi se 'e Kea 'ʋn 'wlʋ ɛ, ‑mɛ Kea 'a ‑Suu se 'de ‑mɔ 'ʋn nɩ‑, ‑mɛ Klisɩ 'a 'ʋn 'nyɛi ‑ɔɔ ji nynɩ ao 'wɔan sese ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑suu nɩ 'de ‑mɔɔ' jei tu 'ʋn. Kaan ka la 'ja a, 'ma 'cɛ, Klisɩ 'a 'ʋn 'nyɛi ‑nɔ ɔ ji 'nɔ 'kmʋ "kpei ‑wɛ‑ 'bode.

4 'Kaa 'ma "nynuu‑, aomɔ ɛ, ao nɩɛ Kea 'a nyʋ ‑o. Ao kpa tʋ 'a "jru 'mɛ 'bo ʋʋa' sɩ 'tmʋʋn tu "kpei, dɛ‑nʋɛ' ‑Suu ‑ɛ ‑nɩa 'de aopʋ 'ʋn ɛ, ɛ kmai", ɛ je ‑suu ‑ɛ ‑nɩa 'de ʋʋpʋ 'ʋn ‑sii. 5 Ʋʋa' nyʋ tu 'wlʋɛ 'de 'blʋa 'dinyʋ "klu, ɛmɛ ‑tɩ 'blʋa 'di nyʋ po ʋʋpʋ 'a wlu doin" o, dɛ‑nʋɛ' ka 'blʋa 'dinyʋ nɩa "i, 'kamɔ ʋʋpʋ a wlu. 6 'Kaa ‑apʋ mɔ ɛ, ‑a ‑nɩɛ Kea 'a nyʋ ‑o. Nyɔ ‑ɔ ‑jua Kea a, ɔmɔ ‑ɔɔ po ‑aa wlu doin" o 'de nyɔ ‑ɔ sea Kea juo ɛ, ‑mɔɔ' po ‑aa wlu doin" o. 'Bomɔ ‑aa juo tɔ' ‑tɩ 'a ‑Suu ke sɩ ‑suu 'a "kpei‑ ‑seea' 'ɩn.

Kea kma nyʋ 'a ‑tɩ'

7 'Ma ‑tɩ' kmaʋn‑, ‑a ‑kma ba 'a ‑tɩ' due 'due, dɛ‑nʋɛ' ba 'a ‑tɩ' kmaa' 'wlʋɛ 'de Kea 'ʋn. Nyɔ "o nyɔ ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ 'wlʋɛ 'e Kea 'ʋn, ‑wɛe ɔ juo Kea. 8 Nyɔ ‑ɔ sea nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa', ‑mɛ ‑mɔ se Kea juo‑, dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ‑nɩ nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa'. 9 Ka Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' nʋa "jri "kpae' posʋn, 'ka ka : ɛɛ' "Ju jɔ due' koʋn ‑gbai' mɔ ɛ dbo 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ‑a ‑je 'kmʋnɩa' ‑cɛɛn' 'je 'de ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn. 10 Dɛ ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' tu tba 'de "jri, ɛ ka : ɛ se ‑apʋ mɔ ‑ɔ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' nɩ‑, 'kaa Kea mɛ ‑kma ‑aa ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɛ dbo ɛɛ' "Ju 'de ɔ nʋ ɔɔ' ‑cɛ" 'sraadɛ 'ʋn 'de ‑aa dɩsaɩn 'a ‑kwɛ‑tɩ 'ʋn.

11 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ‑bo Kea ‑mɛ kma ‑aa ‑tɩ' kan' ‑mɔ ɛ, ‑mɛ ‑a ‑je ba 'a ‑tɩ' kma ‑o due 'due ‑ke. 12 Nyɔ "o nyɔ se Kea "jriɛ‑ 'jee‑ due', ‑bo ‑a ‑kma ba 'a ‑tɩ' due 'due ɛ, ‑mɛ Kea "ti 'de ‑a 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'je "jri "kpae' po 'pepe 'de ‑a 'ʋn.

13 Kea "nyɩ ‑aʋn ɛɛ' ‑Suu 'mɛ ɛmɛ ‑tɩ ka ɛ "tia 'de ‑a 'ʋn ‑wɛe ‑a ‑tia" 'de ɛ 'ʋn ɛ, ‑a ‑bɛɛ' ‑a ‑je ɛ juo‑. 14 Ka ‑a "Bo Kea ja ɛɛ' "Ju 'de ɔ 'je nyʋ ‑wee' 'a 'Pʋʋi nɩ ‑aa ‑cɛ" 'kpa 'jee ɛ "jriɛ‑ ‑wɛe ‑a ‑nɩ ɛɛ' ‑ta 'jeʋn. 15 Nyɔ ‑ɔ ‑na Sesi nɩɛ Kea 'a "Ju ‑o ɛ, ‑mɛ Kea "ti 'de ɔ 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe ɔmɔ "ti 'de Kea 'ʋn. 16 Ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ka Kea kma ‑aa ‑tɩ' ɛ, ‑apʋ mɔ 'je kan' 'mɛ ‑pepe, ‑wɛe ‑a ‑je ɛ tɔ' 'ʋn.

'Ma 'cɛ, Kea nɩɛ nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa', nyɔ nyiɔ 'ɔ ‑tɩ' kmaa' "tia 'de 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑mɔ "ti 'de Kea 'ʋn 'ɛ, ‑wɛe Kea "ti 'de ɔ 'ʋn. 17 Dɛ Kea ‑pɔan ‑wɛe ɛ poa ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' 'de ‑a 'ʋn, ɛmɛ ‑nɩ 'nɔ 'kmʋ "kpei ‑a ‑nɩa ‑ta a, ka Sesi "tia 'de Kea 'ʋn ɛ, 'kamɔ ‑a ‑je 'de Kea 'ʋn "ti ‑ke, ‑wɛe ‑sɔntɩ ‑a mua 'pee 'a 'wɩ nɩa' 'de ‑a ‑je tɔ' tba ‑ta 'ble. 18 'Ma 'cɛ, Kea 'a nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ‑nɩa 'de ‑a 'ʋn ‑bo ɛ mu ɛ nyni ɛ, ‑mɛ faʋn se ‑a nʋi 'bode, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' a ‑saa faʋn ‑jei". 'Kaa ‑bo faʋn nɩ 'de nyɔ 'ʋn ɛ, ‑mɛ 'pee ‑nɩ ɔ 'de, ‑mɛ ‑ta Kea nɩa "i ɛ, ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' se 'o nyni ke.

19 ‑A ‑kma Kea 'a ‑tɩ', dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑ɛ ‑kma ‑aa ‑tɩ' tɛin". 20 ‑Bo nyɔ 'na ɔ kma Kea 'a ‑tɩ' ‑wɛe ɔ 'nyɛ ɔɔ' de 'di 'ʋn ɛ, ‑mɛ ɔ nɩɛ sɩ 'tmʋi ‑o, dɛ‑nʋɛ' ɔɔ' de'di ‑jɔ ɔɔ 'jeea "jriɛ‑ ‑bo ɔ 'nyɛ ‑mɔ 'ʋn 'ee, ‑mɛ Kea ‑jɛ ɔɔ' 'jeea "jriɛ‑ ka ɔ 'je ‑mɛ 'ɛ ‑tɩ' kmasʋn nʋ ɛ‑ ? 21 Ao ‑gbʋn 'nɔ, kɛ' Sesi "nyɩa ‑aʋn ɛ, ɛ ka : nyɔ ‑ɔ ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ 'je ɔɔ' de'di 'a ‑tɩ' kma ‑o ‑ke.

5

‑A kpa tʋ 'a "jru 'bo blʋa "kpei

1 Ka Sesi nɩa Nyʋ'pʋʋi Kea ‑tea 'o ɛ, nyɔ ‑je ɛ tɔ 'ʋn ɛ, ɔmɔ ‑wlʋ 'de Kea 'ʋn. 'De nyɔ "o nyɔ ‑kma "bo 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ kma ɔɔ' "nynuu 'a ‑tɩ' ‑ke. 2 Ka ‑a ‑kma Kea 'a "nynuu 'a ‑tɩ' 'ee, ka ‑a ‑je ɛɛ' juosʋn nʋ ɛ‑ ? Ka ‑a ‑jea ɛɛ' juosʋn nʋ ɛmɛ ‑nɩ, ‑bo ‑a ‑kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ka ɛɛ' wlu "sia 'nynɩ, ‑a nʋ kan'. 3 ‑Bo nyɔ kma Kea 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ 'je ɛɛ' kɛ' wɔn. 'De Kea 'a kɛ' wɔn 'jea' se 'kle nɩ‑, 4 dɛ‑nʋɛ' nyʋ "klein ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ɛ, ‑mɛ ‑wi" ‑mʋ kpa tʋ 'a "jru 'mɛ 'bo dɩ "klein ‑ɩa' nʋa Kea 'tʋn "kpei. 'De ‑aa Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'jea' 'ʋn mɔ ‑a ‑kpaa tʋ 'a "jru 'bo dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ "kpei. 5 Nyɔ ‑ɔ ‑beeɛ' ‑ɔ ‑je tʋ 'a "jru kpa 'bo dɩ ‑ɩa' nʋa Kea 'tʋn "kpei ɛ‑ ? Ka Sesi nɩa Kea 'a "Ju, nyɔ ‑je ɛ tɔ' 'ʋn ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ 'sʋ 'bɛɛ‑ tʋ 'a "jru kpaa' 'bo dɩ ‑ɩa' nʋa Kea 'tʋn "kpei.

Sesi 'a ‑pʋn" ‑tɩ 'tmʋa'

6 Tɔ' ‑o, Sesi Klisɩ mɔ ‑ji' ‑wɛe ɔɔ jii 'de "ni ke nymɔ 'ɔ i wlaa' 'ʋn. Ɛ se 'de "ni 'a 'sʋ 'ʋn nɩ‑, 'kaa ɔ cɛɛn 'de "ni ke nymɔ 'ʋn, ‑wɛe ka dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, Kea 'a ‑Suu 'tmʋ ɩ. 'De Kea 'a ‑Suu mɛ ‑nɩ tɔ' ‑tɩ. 7 ‑Tɩ 'a ‑ta 'jeʋn taan ‑ʋʋ ‑tmʋa Sesi 'a "kpei ‑tɩ ɛ, ʋʋ ka : 8 Kea 'a ‑Suu o, "ni o, nymɔ o, ka ʋʋ nɩa taan a, ʋʋ ‑wee' 'tmʋɛ dɛ due' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. 9 Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea ‑tɩ' 'a ‑ta dɛ ʋʋ 'tmʋa ‑aa ‑je ɛ tɔ' 'ʋn 'ɛ see. ‑Bo ‑aa sea nyʋ 'a wlu tɔ' 'ʋn 'je 'dee, ‑mɛ dɛɛ ‑tɩ dɛ Kea 'tmʋa, nyʋ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je ɛ‑ ? Dɛ Kea 'tmʋa, ɛ nɩɛ dɛwɔn, ɛ je ‑tɩ 'a ‑ta 'jeʋn 'a wlu ‑sii. Dɛ ɛ 'tmʋa ɛmɛ ‑nɩ Sesi nɩɛ ɛɛ' "Ju ‑o. 10 Nyɔ ‑ɔ ‑jea Kea' a "Ju a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ɛ, ‑mɛ ka dɛ Kea 'tmʋa ɛ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ɔ 'wɔɔn‑ 'ɛ. 'Kaa nyɔ ‑ɔ se ɔɔ' ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je ɛ, ‑mɛ ‑mɔ nʋɛ Kea sɩ 'tmʋi 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' dɛ Kea 'tmʋa 'de ɛɛ' "Ju 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ se ɛ tɔ' 'ʋn 'je. 11 Dɛ ‑ɛ ‑nɩa 'de ɛɛ' wlu tu 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea "nyɩ ‑a 'kmʋnɩa' dee ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'mɛ ‑wɛe ‑a ‑je ɛɛ' 'kmʋ tu 'de ‑a ‑ke ɛɛ' "ju 'a "i "sia' 'ʋn. 12 Nyɔ ‑ɔ ‑wɔɔan' ɛɛ' "Ju 'a ‑tɩ' ɛ, ‑mɛ ɔ 'je 'kmʋnɩa' dee ‑mɛ 'mɛ, 'de nyɔ ‑ɔ sea Kea 'a "Ju 'a ‑tɩ' 'wɔɔn‑ ɛ, ‑mɛ ɔ se 'kmʋnɩa' dee 'ble.

13 'Ma 'crɩ wlu ‑nɛ 'mɛ 'de 'sbɛ 'di ‑wɛe 'ma poo aopʋ ‑jei", 'de aopʋ ‑ɔ ‑tea Kea 'a "Ju 'a 'nynɩ ‑kwlɩ" ɛ, ka ao 'jea 'kmʋnɩa' dee sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble, 'de ao 'je kan' 'je. 14 Ao ‑gbʋn 'nɔ, tɔ' tba ‑ta ‑a ‑blea 'bo Kea "juɔi ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɛ ‑aa ‑tee ɛ i, ‑bo ɛ nɩ ɛɛ' ‑kwlʋtɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ muɛ ‑aa wlu doin" o poa' see. 15 Ka ɛɛ poa ‑aa baewlu doin" o, ‑bo ‑a ‑je kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ka dɛ ‑a ‑teea i ɛ 'kpa 'de ‑a 'kwa a, ‑a ‑je kan' ‑mɔ ‑ke.

16 ‑Bo ‑ma de'di a sea dɛsaʋn ‑ɛɛ' kpa nyʋ 'de 'mɛa' 'ʋn nʋ, ‑wɛe ‑ɩn ‑je ɔ 'je ɛ, ‑mɛ ‑ɩn bae ɔɔ' Kea, ‑wɛe Kea 'je ɔ 'kmʋnɩa' "nyɩ. Dɛsaʋn 'ɩn "sia 'nynɩ ɛ, ɛ se ɔ 'de 'mɛa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'ʋn kpai. 'Kaa dɛsaʋn jrɛ' ‑nɩ 'o, ‑wɛe ‑bo nyʋ nʋ 'de ‑ɛɛ kpa nyʋ 'de 'mɛa' sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble 'ʋn, 'ɩn se 'na ao bae ‑mɛ 'ɛ dɛsaʋn tu 'a baea'. 17 'Ma 'cɛ, kplɩn saɩn "o kplɩn saɩn nyiɔ ɔ nʋa ɩ nɩɛ dɛsaʋn ‑o, 'kaa dɩsaɩn jrɩ' ‑nɩ 'o ‑wɛe ‑ɩa' po 'mɛa' "jru "kpei‑.

18 ‑A ‑je kan' 'mɛ nyɔ ‑nɩa Kea 'a nyɔ ɛ, ‑mɔɔ' kpa dɛsaʋn nʋa' nya, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "Ju Sesi ‑a fuo ɔ i, 'diwɔnynii se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɔ "ibla.

19 ‑Bo 'diwɔnynii 'ble 'kmʋ ‑wee' "klein wlu "kpei mɔ 'de ɛ, ka ‑apʋ mɔ nɩa Kea 'a 'cɛ ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ.

20 Ka Kea 'a "Ju jia 'nɔ 'kmʋ "kpei ‑wɛe ɔ po ‑a tɔ'di 'de ‑a ‑jua Kea ‑cɛɛn' ɛ, ‑a ‑je kan' 'mɛ ‑ke. Ɛmɛ ‑tɩ ‑a ‑ti" 'de Kea ‑cɛɛn' 'ʋn ‑bo ‑a ‑ke ɛɛ' "Ju Sesi Klisɩ "sii‑ "i ɛ. Ɛɛ' Kea tu mɛ ‑nɩ Kea ‑cɛɛn'‑, ɛmɛ ‑nɩ 'kmʋnɩa' sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble ɛ.

21 'Ma "nynuu‑, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', kɔin nyiɔpʋ a ‑gbɛɛa' "juɔi ‑ɩ sea Kea nɩ ɛ, ao ke ɩ ‑seea' i.

2 San

'Sbɛ 'ɛ 'sɔɔn ‑nɛ

San

'crɩa

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Kea ‑gbu 'a nyɔsoa, aopʋ Kea 'cra i ‑wɛe ɛ ‑teea kpɔi" ɛ, 'mɔ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ‑. 'Ɩn kma aoa' ‑tɩ' ‑cɛɛn'‑, 'de ɛ se 'ma 'sʋ mɔ ‑kma aoa' ‑tɩ' nɩ‑, 'kaa nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jua tɔ' ‑tɩ ɛ, ʋʋ kma aoa' ‑tɩ' ‑ke, 2 dɛ‑nʋɛ' tɔ' ‑tɩ "ti 'de ‑a 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ɛ ke ‑aa mu nɩa' jeejee.

3 'Saaʋn o, nyʋ 'a wɛe 'jea' o, pɛe 'a blua' ‑ɩ ‑wlʋa 'e Kea ‑ɛ ‑nɩa "Bo ke ɛɛ' "Ju Sesi Klisɩ 'ʋn ɛ, ɩ ke aoa muɛ naa' wɛe ‑ao ‑je tɔ' ‑tɩ juo‑ jeejee 'de ‑ao ‑je ba 'a ‑tɩ' kma due 'due.

Tɔ' ‑tɩ ke nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' ke

4 Dɛ aa' "nynuu 'a jrʋ' a naa 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" ɛ, ‑mɛ 'bleɛ 'ma 'mʋa‑. Ka ‑a "Bo "sia 'nynɩ ‑wɛe ‑a ‑jea nʋ, 'kamɔ ‑nao. 5 'De kaan ka la 'ma de'di ‑wi", dɛ 'ma ‑tee' a aopʋ‑ i ɛ, ɛ se kɛ' dee nɩ‑, 'kaa kɛ' ‑a ‑jua see ɛ, ɛmɛ ‑o. Ɛɛ' kɛ' tu mɛ ‑nɩ ‑a ‑je ba 'a ‑tɩ' kma due 'due. 6 Ba 'a ‑tɩ' kmaa' ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑a ‑je Kea 'a kɛ' wɔn 'je. Ɛmɛ ao 'cɩan tɛin" sese ‑wɛe ‑ɛɛ dɛ tu 'je aopʋ ‑je o po.

7 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ 'srɛipooʋn ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'e 'blʋa‑ "kpei, ‑ʋʋa' tɔɔ Sesi Klisɩ 'a nyiɔ 'ʋn ‑snɛɛ ‑tɩ. 'De nyɔ ‑ɔɔ ‑tmʋa ‑mɩ ɛ, ‑mɛ ‑mɔ ɔ 'tmʋɛ sɩ, ɔ nɩɛ Klisɩ 'a o ‑fɔin ‑o. 8 ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ' ‑wɛe dbo ao nʋa ɛ je idooa foo" 'ʋn, 'kaa ao kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i, ‑wɛe ao 'je aoa' dboa 'a ‑kei" ‑cɛɛn' 'je. 9 Dɛ ‑jɛ Klisɩ 'a ‑cɛ" 'kpa tɔɔa nyʋ ɛ, nyɔ "o nyɔ ‑sea' 'e ‑mɛ 'dei ‑te, ‑wɛe ‑ɔ cɛan ‑mɛ "kpei ‑tie" ɛ, ‑mɛ ‑mɔ se Kea 'a dɛ nɩ‑. 'De dɛ Klisɩ tɔɔa nyʋ, nyɔ ‑ɔ ‑tea 'e ‑mɛ 'dei ɛ, ‑mɛ ɔ ke "Bo ke "Ju "siiɛ "i. 10 ‑Bo nyɔ ji 'de aopʋ "klu ‑wɛe ɔ se ɩa' dɩ tu nyʋ tɔɔ ɛ, ao 'bo ɔ sɩn 'sɔɔn kpʋɛn, ‑wɛe ɔɔ' 'jewlu o po‑tɩ, 11 dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑ɔ poa ɔɔ' jei tu 'snɛ 'ja a, ‑mɛ dɩsaɩn ɔɔ nʋa ɔ ke ‑mɔ ɔ nʋ ɩ.

De'bɔɔwlu ke 'jewlu ke

12 Dɩ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'bo 'ʋn ‑kwlɩ", ‑wɛe 'ɩn 'je ao ‑pee 'tmʋʋ 'de‑, 'kaa 'ɩn se ɛ "inɩ ‑wɛe 'ɩn 'je 'sbɛni 'ʋn "duo‑, 'de 'ɩn 'jɩ ‑wee' 'crɩ 'bo 'sbɛ "kpei, dɛ‑nʋɛ' 'ma naa tɔ' i 'ɩn 'na 'ɩn 'je 'de aopʋ o ji ‑wɛe ao ke 'ma ‑a ‑je "jru "ikooɔ‑, 'de ‑a ‑wee' 'je 'e 'mʋa‑ klaa" 'ʋn nɩ‑.

13 Aoa' de'di Kea 'cra i ‑ke ɛ, ʋʋ 'a "nynuu 'na ʋʋpʋ ‑je aʋn.

3 San

'Sbɛ 'ɛ taan ‑nɛ

San

'crɩa

1

Wlu San 'tmʋa 'de Kaisɩ ‑pee ɛ

1 'Mɔ ‑ɔ ‑nɩa Kea ‑gbu 'a nyɔsoa a, 'ma de 'di Kaisɩ, ‑mɔ ɔɔ' ‑tɩ' 'ɩn kma 'de tɔ' ‑tɩ 'ʋn, ‑mɔ 'ma ja 'sbɛ‑.

2 'Ma ‑tɩ' kmai‑, dɛ ‑ɛɛ baea' 'ma baea 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ dɩ ‑wee' "klein 'je ‑ʋn kwa 'wɔɔn‑, ‑wɛe ka ‑ma ‑suu nɩa 'o tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" ɛ, 'de ‑ɩn ‑je kui ‑sɔn i flɔan' 'ble kan' ‑ke. 3 Dɛ ‑ɛ ‑blea 'ma 'mʋa‑ kpleiin, ɛmɛ ‑nɩ ‑aa de 'di‑wi" jrʋ' ‑ʋʋ ‑wlʋa 'de ‑ma Kea ‑gbu 'di ɛ, ʋʋpʋ ‑po' 'ʋn "kuan, ʋʋ 'na ‑ma ‑jeɛ tɔ' ‑tɩ 'a "dia, ‑wɛe ka ɩ "sia 'nynɩ ɛ, 'de ‑ma na kan'. 4 Ka aopʋ‑ ‑nɩa 'ma "nynuu‑ 'de Kea 'a ‑tɩ' 'ʋn ‑wɛe, aoa naa 'bo tɔ' ‑tɩ 'a ‑jei" ɛ, ‑bo 'ɩn 'wɔn ɩ ɛ, ɩ 'bleɛ 'ma 'mʋa‑, ɩ je dɛ "o dɛ ‑wee' "klein ‑sii.

Tuowlu‑

5 'Ma ‑tɩ' kmai‑, dɛ ‑aa de'di ‑wi" ‑wlʋa Kea ‑gbi 'dii ‑wɛe ‑ʋʋ jia 'dʋʋa' 'de ‑ma Kea ‑gbu 'di 'de ‑ɩn ‑kpʋʋn a ʋʋpʋ sɩn 'sɔɔn ɛ, ‑mɛ nmɔ "jrii. Ka Kea 'a ‑jei" naai a nʋa, 'kamɔ ‑nao. 6 Ka ‑ɩn ‑kma nyʋ 'a ‑tɩ' ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ "kuan ʋʋ po 'e Kea ‑gbu "juɛi. ‑Bo ʋʋ 'je ʋʋa' 'dʋʋa' nya kpa a, ‑mɛ ‑ɩn po ʋʋpʋ sʋn o, 'ma bae ‑ʋn ɛ. ‑Bo ‑ɩn nʋ kan' a, ɛmɛ ke Kea ‑kooɔ' "i, 7 dɛ‑nʋɛ' Sesi Klisɩ 'a ‑tɩ' mɛ ʋʋ mu 'tmʋʋa'. Ʋʋ 'wɔan mu‑tɩ 'de ɔɔ' 'nynɩ 'ʋn ɛ, ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'je dɛ "o dɛ jrɛ' i ‑tee' 'de nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑jei" naa 'kwa. 8 Nyʋ ‑ʋʋa nʋa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑apʋ ‑je ʋʋpʋ sʋn o po, ‑wɛe ʋʋ ke ‑a ‑je tɔ' ‑tɩ 'a dbo nʋ ‑tadue.

Diotrɛfɩ ke Demetrisɩ ke

9 ‑Sɔo ɛ, 'ɩn pooɛ Kea ‑gbu 'sbɛ jrɛ' ‑jei", 'kaa dɛ 'ɩn 'tmʋa 'de ɛ 'di ɛ, Diotrɛfɩ 'na ɔ se ɛ doʋn" o poi, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ "i ɔ 'je nyʋ ‑wee' "klein 'a nya nɩ‑. 10 Ɛmɛ ‑tɩ ‑bo 'ɩn ji ɛ, 'de 'ɩn 'je aopʋ ɔɔ' nʋʋdɩ 'a "kuan po. Dɩ ɔ nʋa ɛmɛ ‑nɩ ɔɔ wluuɛ ‑a 'dei. 'De ɛ se ‑mɛɛ' 'sʋ nɩ‑, ɔ se nyiiɔ nɩ 'de ‑aa de'di ‑wi" ‑pee. ‑Bo nyʋ jrʋ' nɩɛ "i ‑wɛe ʋʋ 'je ‑aa de'di ‑wi" 'dɔe "jrii nʋ ɛ, ɔɔ kaan ʋʋpʋ ‑je de, ‑wɛe ɔ 'na ao 'wlʋ 'nɔ 'ma Kea ‑gbu 'di.

11 'Ma ‑tɩ' kmai‑, ‑ɩn ‑bo dɛsaʋn nʋa' 'cɩan‑, 'kaa ‑ɩn ‑cɩan dɛ ‑cɛɛn' nʋa'. Nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɛ ‑cɛɛn' ɛ, ɔmɔ ‑nɩ Kea 'a nyɔ. Nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɛsaʋn ɛ, ɔ se Kea juo‑.

12 'De Demetrisɩ ‑mɔ ɛ, nyʋ ‑wee' "klein a po ɔ ‑tɩ' o. Tɔ' ‑tɩ ʋʋ 'tmʋa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛ poɛ "jri "kpae' 'de ɔɔ' 'kmʋ 'ʋn. ‑Apʋ mɔ ‑ke ɛ, ‑aa po ɔ ‑tɩ' o ‑ke. ‑Ma ‑cɛ" 'kpa 'je kan' 'mɛ, dɩ ‑aa ‑tmʋa 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɩ nɩɛ tɔ' ‑o.

'Jewlu‑

13 Dɩ ‑tuu"‑tuu ‑nɩ 'bo 'ʋn ‑kwlɩ" 'ɩn 'je 'crɩ 'de 'sbɛ 'di, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn ‑jei" poo 'de‑, 'kaa 'ɩn se ɛ "i nɩ 'ɩn 'je 'sbɛni ke 'sbɛcrɩ tu 'ʋn "duo‑ ‑wɛe 'ɩn 'jɩ 'crɩ, 14 dɛ‑nʋɛ' 'ma naa tɔ' i ‑ɩn ‑ke 'ma ‑a ‑je 'jee‑ ‑ta 'wɩ 'sɔɔn, ‑wɛe ‑a ‑je "jru "i kooɔ‑.

15 Pɛe 'a blua' nɩ 'de ‑ɩn 'ʋn ! ‑Aa de'di ‑wi" 'na ʋʋpʋ ‑je ‑ʋn. 'Mɔ ‑je ‑aa de'di ‑wi" due 'due.

Suidɩ

'Sbɛ

Suidɩ

'crɩa

1

'Jewlu‑

1 'Mɔ Suidɩ, 'ɩn nɩɛ Sakɩ 'a "dei ‑o, ‑wɛe 'ma nʋʋ Sesi Klisɩ "juɔi. Aopʋ ‑ɔɔ ‑tɩ' ‑a "Bo Kea kma ‑wɛe ɛ 'da 'de ‑ɔ ‑tea Sesi Klisɩ 'a ‑tea' a, 'mɔ ‑ɔɔ ja aopʋ 'sbɛ‑.

2 'Ɩn nɩɛ "i Kea 'je aoa' wɛe 'je, 'de ɛ 'je ao ɛɛ' pɛe 'a blua' ke ɛɛ' nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' wɔn "jii‑.

Nyʋ dɛtɔɔʋn 'a ‑kewɛ'‑

3 'Ma ‑tɩ' kmaʋn, ka Kea nʋa ‑a ‑wee' 'a 'pʋʋsʋn ɛ, 'ma ‑pɔn 'ɩn 'je ɛɛ' 'sbɛ aopʋ ‑jei" poo. ‑Ta 'ɩn nɩɩa ɛɛ' 'sbɛ tu 'a 'crɩa 'a, 'bomɔ dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' 'kpaa' 'bo 'ʋn ‑kwlɩ", ɛmɛ ‑tɩ 'ma 'tmʋ ɛ 'de ao ‑pee. Ɛɛ' dɛ tu mɛ ‑nɩ Kea 'a tʋ ‑fɔan'. Kea 'a ‑tɩ' ao 'jea tɔ' 'ʋn ɛ, ɩ ‑teeɛ ɛɛ' nyʋ kwa 'bode, ɩa' poo fai". Ao kpʋn 'e "jri ‑wɛe ao 'je ɩa' tʋ ‑fɔn'. 4 Dɛɛ‑tɩ 'ɩn 'da kan' a, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ jrʋ' ‑ʋʋa' 'je Kea 'a wlu wɔn ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nɩ 'de ao "klu wɔɔ‑ 'sʋ ao se juo‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ 'naa ‑jɛ ‑aa Kea a 'jea nyʋ 'a wɛe la ‑mɛ dɛ "o dɛ ‑jia' 'de ʋʋpʋ "jru 'di ɛ, ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je ɛ nʋ. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, Sesi Klisɩ ‑ɔɔ 'sʋ nɩa ‑aa 'Blei ke Tʋ"bo ɛ, ʋʋa' doin" se ɔɔ' ‑tɩ' inɩ‑. Ka Kea 'a 'pee kpʋn a ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ɛ 'crɩɩɛ' sese 'de ɛɛ' 'sbɛ 'di.

5 Dɩ ao jua see ɛ, ɩmɩ 'ma ‑pɔn 'ɩn 'je aopʋ ‑kwlʋ o poo‑. ‑Ta Kea ‑saa Israɛ‑nyʋ kʋɔnkwla' 'de Esipʋ‑blʋa "kpei ɛ, nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑kua "jru ‑wɛe ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se ɛ wɔn 'jei ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛɛ 'bo ‑jei". 6 'Kamɔ ɛ nɩ ‑ke 'de Kea 'a "soa‑wi" jrʋ' 'a ‑tɩ' 'ʋn. ‑Tein 'dɔe ‑jɛ Kea "nyɩa ʋʋpʋ 'de jaʋn 'di ‑bo ʋʋ nɩ 'o "kpei ‑wɛe ʋʋ 'jea ni' wɔn nɩ ɛ, ʋʋ 'bɔ 'o ‑mɔ 'mɛ. Ɛmɛ ‑tɩ Kea po ʋʋpʋ "cɩn bɩ', ‑wɛe ɛ ‑te' ʋʋpʋ i 'bo ‑ta ‑kpea i ɛ, 'bomɔ ʋʋ 'je nɩ mamaʋ 'sʋ ɛ 'je 'pee 'jewɩ klaa" jɛɛ‑. 7 Nyʋ ‑ʋʋ ‑nɩa 'bo Sodɔm ke Gomɔɔ ke, ‑kwlɛ ‑ke ɩ "kʋʋan i 'dii ɛ, dɛ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii ao po ɛ ‑kwlʋ o ‑ke. Dɩ ‑ɩa ‑dbaa' nyʋ ‑tɩn' "i, ‑wɛe ‑ɩ ‑sea' nʋ ka nɩ ɛ, ɩmɩ ʋʋa' 'blʋku a po ʋʋpʋ ‑je o 'sʋ ʋʋa nʋ ba "jrii. Ɛmɛ ‑tɩ Kea ja nɛ, 'de ɛ ‑sa ʋʋpʋ 'a ‑kwlɛ i. Dɛ ‑ɛ ‑nʋʋa ʋʋpʋ "jrii 'mʋa‑ a, ɛmɛ ‑saa nyʋ ‑wee' "klein fɛn' 'de nɛ ‑sea' 'mʋ‑ta 'ble 'a ‑tɩ' 'ʋn, ‑wɛe ka ʋʋpʋ nʋa nyʋ je kan' nʋ ‑ke.

8 Nyʋ ‑ʋʋ pa 'de aopʋ "klu ɛ, dɩsaɩn due' ‑nɩ mɩ ʋʋpʋ a nʋ ‑ke. Ʋʋ 'na Kea tɔɔ ʋʋpʋ dɩ 'de jajri 'ʋn. 'De ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa kpʋʋɛn ʋʋa' 'blʋku ‑flɛn" 'de dɛsaʋn nʋa' 'ʋn, ‑wɛe dɛ ʋʋ 'blea "jru kpɔ' i ‑tei ɛ, ɛɛ nyaa ʋʋpʋ i, 'de ʋʋa to Kea 'a "soa‑wi" wɔn o. 9 Dɛ ʋʋpʋ nʋa 'mʋa‑, Misɛlɩ ‑jɔ ‑nɩa Kea 'a "soa‑wi" 'a klaa" a, ‑mɔ se ‑mɛ nʋ kpɛ due'. ‑Ta ɔ ke ‑siɔn' kpʋʋan "wɔin 'de Moisɩ 'a "ku 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɔ se ɔ wɔn o to kpɛ due' ‑wɛe ɔɔ' ‑soo' opoo‑tɩ, 'kaa ɔ 'naa : ‑Siɔn', Tʋ"bo 'a ‑cɛ" 'kpa ‑je ‑ʋn "bli ‑cɛ' ! 10 'Kaa ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɩ "klein ʋʋa' 'wɔan 'dei ɛ, ʋʋa wlaa ‑mɩ 'mɛ jeejee. 'De dɩ "klein ʋʋa' pɛe a tɔɔa ʋʋpʋ ɛ, ɩmɩ ʋʋa bla 'o 'de, ka 'kwla 'dinmi a nʋa, 'kamɔ ʋʋa nʋ. Dɩ ʋʋa nʋa 'mʋa‑ ɩmɩ ‑ɩa mu ʋʋa' 'mɛa' "jru "kpei‑ poa'. 11 Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de ʋʋa' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ bla 'o Kaɩn 'a ‑kɔ 'de. Ʋʋa 'kpa 'wɛi 'a 'tʋn o ʋʋa jea 'e Balaam 'a ‑kɔ 'de bla ʋʋa jea blu. Ʋʋa' "jrukua' poɛ ʋʋpʋ 'a "maa "jru "kpei‑, ka Kore nʋa 'de ɛ. 12 ‑Bo ʋʋ ke aopʋ 'kɩɩn‑ "jrui ‑wɛe aoa sea ‑tadue dii ɛ, ɛɛ 'kɔɔ‑ aoa' "jua‑, ‑wɛe ɛɛ dooa aopʋ 'a 'nynɩ. Ʋʋ nyniiɛ 'de aopʋ "klu i. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɛdia' 'a ‑tɩn 'a nʋ ʋʋpʋ. Ʋʋa' naa nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑tɩ' tɔ' "kpei‑, ʋʋpʋ 'a 'sʋ 'je di, ʋʋ 'je dbo, ɛmɛ ʋʋa ‑pɔn i jeejee. Ʋʋ se nʋʋdbo 'ble, ʋʋa' kpʋn wlu "kpei, dɩ nyʋ ‑teea ʋʋpʋ ‑kwlɩ", ʋʋa' nʋ ɩ. Ka ‑bo "ni jii 'de jaʋn‑kwlʋ ‑ji ‑ji ‑wɛe ‑bo poɔ' ji ɛ ‑sia' 'de ɛɛ' dba a, 'kamɔ ʋʋpʋ nɩ‑. Ao 'je kan' 'mɛ ke'wlɛ ti ‑bo ti 'a cro nɔ" nyni ‑wɛe ‑ɩa' croa, 'de ‑ɩa puua ‑mɛ ‑mɩ 'mɛɛ "pɔnpɔn. 13 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, dɩ ‑ɩ ‑ke ʋʋ ‑kɔɔa' ke'wlɛ, ɩ ka : Ka ‑bo 'tɔn ni 'fea srɩ' ‑gboe ‑wɛe ɛɛ' 'wlʋa ‑gblɛun" 'de ɛɛ' fɩʋn' a boa ɛ kpʋn a ‑flɛn" ɛ, 'kamɔ ʋʋa' dɩsaɩn nɩ‑. Ʋʋa' nyʋ tu, ka 'cʋ‑sɩɩn ‑ɩa' kpʋn a 'bo ɩa' ‑teɩn "kpei‑ nɩa, 'kamɔ ʋʋ nɩ ‑ke. Kea nmae ʋʋa' ‑teɩn 'mɛ 'bo ‑ta ‑nɩa ‑plipli ɛ, 'bomɔ ʋʋ 'je i ‑te jeejee.

14 Enɔkɩ ‑ɔ ‑nɩa nyiɔ 'ɔ "ji ‑ɛ tba 'de Adam "kpei 'a ‑mɛ" 'sɔn ‑nɔ ɛ, ɔmɔ ‑wlu ka tɛin" sese 'de ʋʋa' nyʋ tu 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ɔ 'naa : Ao ‑gbʋn 'nɔ, Tʋ"bo ke ɔɔ' "soa‑wi" 'a ‑kwlʋ ‑tuu"‑tuu a muɛ jia', 15 ‑wɛe ɔ 'je nyʋ ‑wee' "klein 'a 'pee 'je. 'De nyʋ "klein ‑ʋʋa' 'jea Kea wɔn ‑wɛe ‑ʋʋa nʋa dɩsaɩn ɛ, ʋʋa' wɔn 'je "mu, ‑wɛe wlu saɩn klae" klae" ʋʋa' nyʋ tu 'tmʋa Kea ‑pee ɛ, ʋʋ 'je ɩa' "kuan po. 16 Ʋʋa' nyʋ tu a wluuɛ nyʋ 'dei jeejee, dɩ ‑wee' "klein a kpʋn ɛ ʋʋpʋ ‑kwlʋ, dɛ ʋʋ nɩa 'ʋn ɛ, ɛɛ' bluua ʋʋa' pɛe‑. Dɩ ʋʋa' pɛe a pooa "i, mɩ ‑ɩa po ʋʋpʋ ‑je o. ‑Cɛi" 'bɛ ‑wlu klae" ‑nɩ, ɩa' 'sʋ ‑a ji 'de ʋʋpʋ 'wɔn. Ʋʋa pooɛ nyʋ 'srɛ i ‑wɛe ʋʋ 'je dɛ 'je, 'de ʋʋa dii nyiɔpʋ 'ʋn, ʋʋa ple i.

Nyʋfɛn' ‑saawlu

17 'Kaa 'ma ‑tɩ' kmaʋn aopʋ mɔ ɛ, wlu "klein ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a dbonʋʋn 'tmʋʋa aopʋ tɛin", ao 'bʋɩ o "mae ! 18 Dɛ ʋʋ 'tmʋa 'de ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ‑sɔntɩ 'blʋa 'a mua ‑kwɛa' a, aopʋ ‑ɔɔ naa Kea 'a ‑jei" ka ‑cɔɔn' ka a, nyʋ jrʋ' a muɛ aopʋ wlaa'. Ʋʋa' nyʋ tu se Kea juo‑. Dɩsaɩn ‑ɩa nʋa ʋʋa' pɛe 'tʋn ɛ, ɩmɩ ‑ɩa po ʋʋpʋ ‑je o. 19 Nyʋ ‑nɩa 'mʋa‑ ʋʋpʋ ‑a nʋɛ ‑wɛe nyiɔpʋ a 'nyɩɩɛ 'ʋn 'de ʋʋa ‑seea' i. Dɛɛ‑tɩ ʋʋa nʋa kan' a, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a ‑Suu se 'de ʋʋpʋ 'ʋn nɩ‑, ʋʋa' nyiɔtɔ' mɛ ‑ɛɛ po ʋʋpʋ ‑je o. 20 'Kaa 'ma ‑tɩ' kmaʋn aopʋ mɔ kpʋʋn aoa' ‑cɛ" i ‑wɛe ao 'je ba sʋn o po 'de Kea 'a wlu 'cɩan' 'ʋn, 'de aoa' Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ‑ɛ ‑siia dɩ ‑wee' 'je 'boa ɛ 'je nya mu. 'De ‑bo aoa sea Kea bae ao "tai‑ Kea 'a ‑Suu "i ɛ 'je aopʋ ‑je o po. 21 Ka Kea kma aoa' ‑tɩ', ao po ɛ ‑kwlʋ o jeejee, ‑wɛe ao 'je ba 'a ‑tɩ' kma kan' mamaʋ 'sʋ ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'a nyʋ 'a wɛe 'jea 'je "jri "kpae' po, ‑wɛe ɔ ke ‑a ‑je 'kmʋ nɩ jeejee.

22 Nyʋ ‑a pleea pɛe i, ao 'je ʋʋpʋ 'a wɛe‑, ao nʋɛ mamaʋ ka 'pʋʋa' 'a ‑tɩ' nɩa tɔ', ʋʋ 'je ɛ juo 'pepe. 23 Nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'e mu ke'wlɛ ‑wi" ‑mʋ "kʋʋan‑ 'e nɛ 'ʋn mua' i. Ao nʋɛ mamaʋ 'sʋ ʋʋ 'je nɛ ‑sea' 'mʋ‑ta 'ble wɔin" 'pʋʋ. Nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'emu ke'wlɛ ‑ʋʋa wɛe ao 'je 'je. 'Kaa ‑bo aoa sea ‑wi" ‑mʋ 'a wɛe 'je ɛ, ao ‑tu" aoa' ‑cɛ" 'ɛ ‑tɩ', ‑wɛe ao je ʋʋa' 'ʋnpaadɩ "ibla, dɛ‑nʋɛ' dɩsaɩn ʋʋa nʋa ɩ kpʋʋɛn ʋʋa' dɩ ‑wee' "klein ‑flɛn".

Kea 'a 'nynɩ "i 'bɛɛa'

24 Kea ‑ɛ ‑bɛɛa' ‑ɛ ‑jea aopʋ 'de ifuo ɛ, ‑wɛe ao jea 'e dɛsaʋn 'di 'kpa a, ao po ɛ 'sɛ‑ ! Ɛɛ muɛ nʋa' ‑wɛe ‑sɔntɩ aoa mua 'de ɛɛ' ‑sɔn' 'ʋn mua' a, ao se ‑kɔ ‑pʋn" nɩi ‑wɛe 'mʋa‑ klaa" 'je aopʋ nʋ. 25 Kea ‑ɛ ‑nɩa due' koun ‑gbai' ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa ‑aa 'Pʋʋi 'de ‑aa Tʋ"bo Sesi Klisɩ 'ʋn ɛ, ‑aa ‑bɛɛ' ɛɛ' 'nynɩ "i. Dɛ ‑tba' 'e tɛin" sese o, ‑wɛe ‑ɛ ‑jɛɛa ‑sɩanwɩ ɛ, 'nynɩ 'wlʋa' o, kɛɛma' nɩa' o, "ikmaa' o, dɛwɔn‑sia' nɩɛ ɛɛ' dɛ ‑o 'de nɔ" "o nɔ" ‑wee' 'di ! 'Kamɔ ɛ nɩ‑ !

Dɩ'kwla‑sawlu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Dɩ Sesi Klisɩ

‑sa 'kwla

'de San ‑pee ɛ

1

'Sbɛ ‑nɛ 'ɛ bʋ ka

1 Dɩ Sesi Klisɩ ‑sa 'kwla 'de Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑pee ɩmɩ ‑crɩɩɛ' 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di. Kea mɛ ‑nyɩ" ɩa' dɩ tu Sesi Klisɩ ‑wɛe ɔ 'jɩ to 'de ɔɔ' dbonʋʋn ‑pee, 'de ka ɩa mua ‑too" 'a ɩ 'jea 'o nyni ɛ, ʋʋ 'jɩ juo‑. Ɛmɛ ‑tɩ Sesi Klisɩ dbo ɔɔ' "soai 'de ɔɔ' dbonʋi San o ‑wɛe ɛ 'je ɔ 'tmʋʋ‑. 2 Wlu Kea 'tmʋa ‑wɛe Sesi Klisɩ nynia 'o ɛ, 'mɔ San ‑nɩ ɩa' ‑ta 'jei, ‑wɛe dɩ "klein 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ɛ, 'ɩn 'crɩɩ 'de 'sbɛ 'di.

3 Nyɔ ‑ɔɔ nʋa 'sbɛ ‑nɛ 'dii ɔ ke nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ poa dɩ'kwla‑sawlu ‑nɩ doin" o ‑wɛe ‑ɔɔ ‑je ɛ wɔn ɛ, 'mʋa‑ nʋ ‑mɔ, dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑tuu" 'a ‑wɛe ɩa' dɩ tu 'jea 'o nyni ɛ, ɛ "kʋan 'mlai".

'Jewlu‑

4-5 'Mɔ San, 'mɔ ‑ɔɔ ‑crɩ 'sbɛ‑ ‑wɛe ‑ɔɔ poo ɛ Kea ‑gbi ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩa 'de Asi ‑jei" : Kea ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ tɛin" ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ ‑sɩan 'de ‑ɛɛ mua jia' a, ɛ ke ‑sii ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩa 'bo ɛɛ' tʋ"bokpa‑tɛ "juɔi ke, Sesi Klisɩ ‑ɔɔ ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ ‑wɛe ‑ɔ sea wlu fai" poo‑ ɛ, ɛɛ' nyʋ 'a pɛe blua' ke ɛɛ' "diwan kpʋn aopʋ ! Sesi Klisɩ mɔ Kea ‑saa "i, ɛ ‑sa "kunyɩɔ' 'de 'mɛʋn "klu. 'Beɔ "klein ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ʋʋa' nyɔ se ɔ ‑sii, ɔmɔ ‑nɩ 'bo ʋʋpʋ "jru kpɔ'. Ɔmɔ ‑kma ‑aa ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɔɔ nymɔ seie ‑aʋn 'de ‑aa dɩsaɩn 'kwa. 6 Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑a ‑kpa ɔɔ' 'bleenyʋ, 'de ɔmɔ ‑te 'o ‑aʋn ‑wɛe ‑a ‑je ɔ "Bo Kea "juɔi nʋʋ‑ ka 'sraa ‑saʋn ‑nɩa tɛin" nɩa. Ɔmɔ nyʋ 'je 'nynɩ 'wlʋa' o, "ikmanynɩ kpaa‑ 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di. 'Kamɔ ɛ 'je nɩ !

7 Ao ‑gbʋn 'nɔ, ɔɔ ji' 'bo buee" 'ʋn, nyʋ ‑wee' "klein a mu ɔ "jriɛ‑ 'jeea'. Nyʋ ‑ʋʋ koɔ ɔ 'bo tu ‑kwlɩ" ɛ, ʋʋa mu ɔ "jriɛ‑ 'jeea' ‑ke. 'Blʋa 'a blo' wɔn‑ ‑wee' "klein a muɛ kpleea' 'de ɔɔ' ‑tɩ' 'ʋn. Kɩɩn, 'kɩ nɩ‑ ! 8 Kea ‑nɩa ‑aa Blei, ɛ kmai" ɛ je dɩ ‑wee' ‑sii. Ɛ nɩɛ 'kmʋ sese, ɛ nɩɛ 'kmʋ ‑sɩan ‑ke, ɛɛ muɛ jia'. Ɛɛ' Kea tu mɛ ‑wlu ka, ɛ 'na : 'Mɔ ‑saa "i, 'mɔ ‑bɔɔ' de.

San 'jeeɛ Sesi "jriɛ‑

9 'Mɔ San 'ɩn nɩɛ aoa' de 'di 'kle aoa 'jea 'de ‑a ‑ke Sesi 'a "i "sii ‑tɩ' 'ʋn ɛ, 'ma 'je ɛ ‑ke. Ao ke 'mɔ ke ‑a ‑plaan 'beɔdɛ due' i ‑wɛe ka "o ka ɛ 'je ɛ nɩ ɛ, ‑a ‑ke Sesi "sii "i. Dɛ 'ɩn 'tmʋa Kea 'a wlu ‑wɛe dɩ 'ɩn 'jea 'de Sesi 'ʋn 'ɩn 'tmʋ ɩ ɛ, ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ kpa 'ʋn 'bo 'tɔniɛ 'a du'. 'Bo 'a ‑ta ‑tu ɛ, nyʋ a 'daa‑ 'o Patimɔsɩ. 10 'Bo Patimɔsɩ mɔ 'ɩn nɩ‑, ‑jɛ Tʋ"bo 'a ‑kwlewɩ o kaan 'sʋ ɛ, Kea 'a ‑Suu "ji 'de 'ʋn 'ɛ. 'Sʋ 'ɩn 'wɔn nyɔ jrɔ' 'ɔ wlu 'bo 'ʋn 'de ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi ka ‑kaʋn a wlua. 11 Ɔ 'na : Dɩ ‑ma ‑jeea' "jriɛ‑ ɛ, ‑ɩn ‑crɩ 'de 'sbɛ 'di ‑wɛe ‑ɩn ‑jɩ Kea ‑gbi ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ ‑jei" poo‑. Ɩa' Kea ‑gbi ‑tu ka : Kea ‑gbu ‑nɩa 'o Efɛsɩ o, Siminɩ o, Pɛɛkamʋ o, Tiatii o, Saadɩ o, Filadɛfi o, Laodise ke.

12 ‑Ta 'ma "biia i ‑wɛe nyɔ ‑ɔɔ wlua 'ʋn ‑pee 'ɩn 'je ɔ "jriɛ‑ 'jee‑ 'sʋ ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ‑dam'ba ‑tuu"‑tuu "jriɛ‑ 'bo ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ ‑mɛ" 'sɔn "kpei. Ɩa' ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ ‑tu ɛ, 'sani ‑nʋɩ'. 13 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ "ju due' "jriɛ‑ 'bo ɩa' ‑kwea'‑, ‑ɔ ‑ke nyiɔ 'ɔ "ju ‑kooɔ'‑. "Bai ɔ paa 'ʋn ɛ, ɛ tba i 'de ɔ boin o kpɔ‑ kpɔ‑ ‑wɛe ɔ bla 'saniwlʋ ‑kwlʋ 'di. 14 Ɔɔ' "jru "pluu' "puu'‑ ka jee" ‑fua" nɩa, ɔɔ' "jri a wan' ka nɛmɩɩɔ nɩa. 15 Ɔɔ' bɩ a fan' ka ‑bo nyʋ tba ‑tiɛn 'o "jri ‑wɛe ɛ ‑sainya 'de nɛklɩn' 'ʋn ɛ, 'kamɔ ɩ nɩ‑. Ɔɔ' wlu ‑kɔ' "ni‑gbuu klaa" 'a klu 'ɩn. 16 Ɔɔ' diansʋn 'bleɛ 'cʋ‑sɩɩn ‑mɛ" 'sɔn kwa. ‑Placnɛ ‑nma" 'a ‑wɛe ‑ɛɛ "jri nɩa 'sɔɔn ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑wlʋ 'de ɔ 'wɔn. Ɔɔ' "jua‑ a fan' ka ‑bo 'jrʋ ‑te ‑gbao ‑wɛe ɛɛ fan.

17 ‑Ta 'ɩn 'jee ɔ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, 'ɩn ‑ka i 'bo ɔ bɩ o, ka nyɔ ɔ 'mɛa. 'Sʋ ɔ ‑teɛ' 'ʋn ɔɔ' diansʋn "kpei ‑wɛe ɔ wlu ka, ɔ 'na : Faʋn 'bo ‑ʋn ‑nʋɛ ! 'Mɔ ‑saa "i 'mɔ ‑bɔɔ' de. 18 'Ɩn nɩɛ 'kmʋ. 'Ɩn 'mɛɛ 'de‑, 'kaa kaan ka 'ɩn nɩɛ 'kmʋ 'bode ‑bode 'bode. 'Ɩn 'bleɛ "ikmaa' 'bo 'mɛa' ke ‑ta 'mɛʋn nɩa "kpei. 19 San, dɩ ‑ɩn ‑jeea' "jriɛ‑ ɩ ke dɩ ‑ɩa nʋʋa ke dɩ ‑ɩa mua nʋʋa' 'bo ‑mɩ 'de ke ‑ɩn ‑crɩ 'de 'sbɛ 'di. 20 'Cʋ‑sɩɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑ɩn ‑jeea' "jriɛ‑ 'de 'ma diansʋn 'di o, ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ ‑mɛ" 'sɔn 'sani nʋa ‑wɛe ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ ‑ke o, dɛ ‑ɛ pa 'kwla 'de ɩa' dɩ tu 'de ɛ, ɛmɛ 'ma ji wɔ ‑saa' 'de ‑ʋn ‑pee. 'Cʋ‑sɩɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ, ɩmɩ ‑nɩ Kea ‑gbi ‑mɛ" 'sɔn 'ɔ "jru kpɔ' i ‑teʋn. 'De ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ, ɩmɩ ‑nɩ Kea ‑gbi ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ.

2

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Efɛsɩ Kea ‑gbu ‑pee ɛ

1 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ‑nɔ, mɔ ‑wlu 'de 'ʋn ‑pee ka ‑ɔ ‑na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Efɛsɩ Kea ‑gbu 'a "jrukpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔɔ diansʋn 'blea 'cʋ‑sɩɩn ‑mɛ" 'sɔn kwa ‑wɛe ‑ɔɔ na 'bo ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ ‑mɛ" 'sɔn 'sani nʋa 'a ‑kwea'‑, 'ɩn 'naa :

2 'Ɩn juo ‑ma nʋʋdɩ 'mɛ. Dbo ‑ɩn ‑kpʋʋn ‑a ‑ma ‑cɛ" i ‑wɛe ‑ɩn nʋa o, ka ‑ɩn ‑bɛɛa' pɛe "wɔin o, 'ɩn juo ɩ ‑wee' 'mɛ. 'Diwɔnyniʋn ‑nɩa 'de aopʋ‑ "klu ɛ, ʋʋ ke ‑ɩn se dbɛɛ‑. Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Sesi 'a dboʋn ‑wɛe ‑ʋʋ se ɛ nɩ ɛ, ‑ɩn ‑tɩɛn' ʋʋpʋ i 'de ka ʋʋ nɩa sɩ 'tmʋʋn ‑ɩn ‑je kan'. 3 ‑Ɩn ‑bleɛ nai", ‑ɩn ‑jeɛ ‑ma ‑cɛ" wɔn 'de 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' 'ʋn, 'de 'kpɩ se ‑mii" wa mamaʋ 'sʋ. 4 'Kaa dɛ ‑jɛ sea' 'ʋn 'tʋn nʋ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'ma ‑tɩ' kmaa' ‑ɛ ‑nɩa 'de ‑ʋn 'ʋn tɛin" ɛ, ‑ɩn ‑bɔ ‑mɛ o. 5 ‑Ta ‑ɩn ‑blua' ‑ɩn po 'o 'a ‑tɩ' ‑kwlʋ o ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma dɩsaɩn "i juo 'de ‑ɩn ‑jɩ 'kpʋ "i to‑, ‑wɛe ka ‑ɩn ‑kma 'ma ‑tɩ' tɛin" ‑ɩn ‑je kan' nʋ ke'wlɛ. ‑Bo ɛ se ‑mɛ nɩ ɛ, 'ma muɛ jia' ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ma ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɛ ‑kwlin ‑saa. 6 Dɛ ‑jɛ ‑ɛɛ ‑tɩ' 'ʋn 'ma poa ‑ʋn ‑tɩ' o ɛ, ɛmɛ ‑nɩ nyʋ ‑kpa 'o Nikola 'de ɛ, ʋʋa' nʋʋdɩ a nyaa ‑mii' ka ɩa nyaa 'mii ‑ke ɛ.

7 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ‑mɛ wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɔ po ɛ doin" o ! Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, 'kmʋnɩ tu ‑ɛ ‑nɩa 'de Kea 'a kɛɛma' ‑kwlɔ 'di mɛ ‑ɛɛ 'jɔ 'ɩn 'je ɔ "nyɩ ‑wɛe ɔ 'je di.

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Siminɩ Kea ‑gbu ‑pee ɛ

8 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ɛ, ɔ wlu' 'de 'ʋn ‑pee ka ke'wlɛ ɔ 'na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Siminɩ Kea ‑gbu 'a "jru kpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔ ‑kɔan 'de dɩ ‑wee' 'a nya ‑wɛe ‑ɔ kan dɩ ‑wee' "jru ɛ, 'de ‑ɔ ‑mɛa 'de‑ ‑wɛe ‑ɔ jia 'kmʋ de ɛ, 'ɩn 'naa :

9 'Kle ‑ma ‑jea 'ɩn juɛ'. 'Ɩn juo ‑ma nɩɩa" 'a 'dba ‑tɩ 'mɛ, 'de ‑mɛ 'kamɔ ‑ɩn ‑nɩ dɩ ‑wee' 'a jei. Nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Suifʋ ‑wɛe ‑ʋʋ se ɛ nɩ ɛ, ka ʋʋa ‑cre" 'a ‑ʋn ɛ, 'ɩn juɩ'. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ nɩɛ Satan 'a nyʋ ‑o. 10 Dɛ ‑ma ‑jea 'kle ɛ, ɛɛ' faʋn 'bo ‑ʋn nʋɛ. ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ‑siɔn' ɔ muɛ aoa' jrʋ' ‑kaso 'di poa' ‑wɛe ao 'je i ‑tɩɩɛn'‑ ‑wɛe ao 'je 'kle 'je 'de 'wɩ ‑puue 'di. ‑Ɩn ‑bo wlu fai" pooɛ mamaʋ 'sʋ, ɛ 'je ‑ma 'mɛa' jɛɛ‑, ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn 'kmʋnɩa' ‑sea' ‑kwɛ ‑ta 'ble "nyɩ. Ɛmɛ ‑ɛɛ mu ‑ma ‑kei" nɩa'.

11 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɔ po ɛ doun" o ! Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, ɔ se ‑tuɔn blui. 'Mɛa 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ se ɔ "i blai.

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Pɛɛkamʋ Kea ‑gbu ‑pee ɛ

12 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ‑nɔ, ɔmɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka ‑ke, ɔ 'na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Pɛɛkamʋ Kea ‑gbu 'a "jru kpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑blea ‑placnɛ ‑nma" 'a ‑wɛe ‑ɛɛ "jri nɩa 'sɔɔn ɛ, ka 'ɩn 'da ka, 'ɩn 'naa :

13 'Ɩn juo ‑ma ‑teɩn 'mɛ. 'Bo 'a ‑ta ‑tu mɔ Satan "ti ‑wɛe ɔ 'ble nyʋ. Ka ‑ɩn ‑tua" 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' mamaʋ 'ɩn 'je kan' 'mɛ ‑ke. 'Bo aopʋ o ‑kwlɔ Satan nɩa, Antipasɩ ‑ɔ ‑jea 'ma ‑tɩ' tɔ' 'ʋn ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋa 'ma ‑tɩ' 'de nyʋ ‑pee, ‑sɔntɩ nyʋ 'dbɔ ɛ, ‑ɩn se 'ma ‑kwlɩ" ‑tea' o 'bɔ, 'de ‑mɛ 'kamɔ ʋʋ 'dbɔ 'de 'ma ‑tɩ' 'ʋn. 14 'Kaa dɩ jrɩ' mɩ ‑ma nʋ 'sʋ ‑ɩa nyaa 'mii. Ɩa' dɩ tu mɩ ‑nɩ nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ‑wɛe dɩ Balaam tɔɔa nyʋ ‑ʋʋa nʋ ɩ. Ka ‑bo Israɛ‑kɔʋn nʋ ‑wɛe ʋʋ 'jea 'de dɛsaʋn 'di 'kpa a, ɛmɛ ɔ tɔɔ Balakɩ. Ɔmɔ ‑nʋɛ' ‑wɛe nmi ʋʋ ‑saa 'sraa‑ ʋʋ "nyɩa kɔin ɛ, 'de Israɛ‑kɔʋn a di ɩa' nmi tu. Ɔmɔ ‑nʋɛ' ke'wlɛ ‑wɛe ʋʋ 'kpa 'de jɛi" 'jedɛsaʋn 'di. 15 'De nyʋ jrʋ' ‑nɩ 'de aopʋ "klu ke'wlɛ ‑wɛe dɩ nyʋ ‑ʋʋ bla 'o Nikola 'de a nʋa, ‑ʋʋa nʋ ɩ ‑ke. 16 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'naa ‑ɩn ‑juo ‑ma dɛsaʋn "i ‑ɩn ‑je ɛ 'kpʋ "i to‑. ‑Bo ɛ se ‑mɛ nɩ 'ja a, 'ma muɛ ‑too" 'a 'ɩn 'je ji ‑wɛe 'ɩn 'je ‑placnɛ ‑nɩa 'de 'ʋn 'wɔn nʋ 'de 'ɩn 'je ʋʋa' nyʋ tu tʋ o ‑fɔn'.

17 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ɛ, wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɛ, ɔ po ɛ doun" o ! Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, 'ma muɛ ɔ diidɛ ‑ɛ pa 'kwla 'de jaʋn 'di "nyɩa', ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ "soukpo plu "nyɩ ‑ke. 'Nynɩ dee ‑crɩɩa' 'bo ɛ "kpei ɛ, nyɔ jrɔ' se ɛ juo‑, ‑bo ɛ se nyɔ ‑ɔɔ mua ɛɛ' "sou tu 'jea' nɩ ɛ.

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Tiatii Kea ‑gbu ‑pee ɛ

18 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ mɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka ke'wlɛ, ‑ɔ ‑na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Tiatii Kea ‑gbu 'a "jrukpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔ ‑nɩa Kea 'a "Ju ‑ɔɔ "jri a wan ka nɛmɩɩɔ nɩa, ‑wɛe ‑ɔɔ bɩ a fan ka ‑tiɛn nɩa, 'ɩn 'naa :

19 'Ɩn juo ‑ma nʋʋdɩ 'mɛ. ‑Ma nyʋ 'a ‑tɩ' kmaa' o, ‑ma Kea ‑kwlɩ" ‑tea' o, ka ‑ma nʋʋa ‑ma de 'di‑wi" "juɔi o, ‑ma pɛe "wɔin 'bɛɛa' o, 'de ka dɩ 'dɔe ‑ɩn ‑bɔɔa' de ‑ma nʋa ɩ ‑tia "i ɩ ‑sia ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ɛ, 'ɩn juo ‑mɩ 'mɛ ‑ke. 20 'Kaa dɛ ‑jɛ ‑sea' 'ʋn 'tʋn nʋ 'de ‑ma ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛmɛ ‑nɩ "junynɔkpao' ʋʋa 'daa‑ Sesabɛ ‑wɛe ‑ʋa ‑daa' ʋa' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaanynɔkpao' ɛ, ʋmʋ ‑ɩn ‑taai" ‑wɛe ‑ʋa ‑saa 'ma dbonʋʋn 'a "jru ‑jei" ‑wɛe ‑ʋa tɔɔ ʋʋpʋ jɛi" 'jedɛsaʋn, 'de nmi ʋʋ ‑saa 'sraa‑ ʋʋ "nyɩa kɔin ʋʋa di. 21 'Ɩn "nyɩ ʋ nɔ" 'mɛ ‑wɛe ʋ 'je ʋa' dɩsaɩn "i juo‑, 'kaa ʋ 'na ʋ se ʋa' jɛi" 'jedɛsaʋn 'kpʋ "i toi. 22 Ɛmɛ ‑tɩ 'ma ji ʋ 'wɛ‑ "kpei jaa' ‑wɛe ʋ 'je i 'pɛn 'de ʋ 'je ʋa' ‑cɛ" wɔn 'je. Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke ʋ 'kpa 'de jɛi" 'jedɛsaʋn 'di ɛ, ‑bo ʋʋ se ʋʋa' dɛsaʋn "i juo ‑wɛe dɩ Sesabɛ a nʋa ʋʋ sɩ kwa ‑sɔn ‑saa a, 'ma muɛ ʋʋpʋ 'kle klaa" "kpei jaa' ‑ke. 23 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ma muɛ ʋa' "nynuu‑ 'mɛa' "kpei jaa' ‑wɛe ka 'ɩn nɩa "ju ‑ɔ ‑jua nyiɔ 'ɔ tɔ' 'de ‑ɔɔ ‑gbʋn a 'de nyʋ pɛe o ɛ, Kea ‑gbi ‑wee' "klein 'jɩ juo‑. Dɩ "klein ao nʋa 'mɔ ‑ɔɔ mu ao ɩa' ‑kei" ‑saa' due 'due.

24 'De aopʋ ‑jɔ ‑nɩa 'de Tiatii Kea ‑gbu 'di ‑wɛe dɩ Sesabɛ a tɔɔa nyʋ ‑ɔ sea 'bo ɩ 'de bla a, dɩ ‑ɩ pa 'kwla ‑wɛe ʋʋa 'daa‑ Satan 'a dɩ ɛ, ao sɩ 'cɩan. Aopʋ mɔ ɛ, 'ɩn se aopʋ kɛ' jrɛ' "i ‑tei. 25 'Kaa dɛ due' koʋn ‑gbai' mɛ 'ma 'tmʋʋ aopʋ‑, ɛmɛ ‑nɩ ‑ta ao kpʋn a ao kpʋn 'bo i mamaʋ 'sʋ 'ɩn 'je ji.

26 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' ‑wɛe ka 'ɩn "sia 'nynɩ ‑ɔɔ mua kan' nʋa' mamaʋ ‑ɔ ‑jea nyni ɛ, 'ma muɛ ɔ "ikmaa' "nyɩa' ‑wɛe ɔ 'je 'blʋa‑ ‑tuu"‑tuu "jru kpɔ' i ‑te, 27 'de ɔ 'je nɩɩɛkpa 'ble ‑wɛe ɔ 'jɩ i fuo‑. Ɔɔ muɛ ʋʋpʋ i waa' ka nyɔ ɔ waa jae i ɛ. Ka 'ɩn "Bo "nyɩa 'ma ‑cɛ" 'kpa "ikmaa' 'bo 'blʋa‑ ‑wee' "klein "kpei ɛ, 'kamɔ ɔɔ mu nɩa'. 28 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, 'ma muɛ ɔ 'cʋ‑sɩɩn ‑ɛɛ fan ‑sɔn' wɔin" "nyɩa'. 29 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ɛ, wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɛ, ɔ po ɛ doun" o !

3

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Saadɩ Kea ‑gbu ‑pee ɛ

1 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ‑nɔ, ɔmɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka, ɔ 'na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Saadɩ Kea ‑gbu 'a "jru kpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔ ‑blea Kea 'a ‑sii ‑mɛ" 'sɔn ke 'cʋ‑sɩɩn ‑mɛ" 'sɔn ɛ, ka 'ɩn 'da ka, 'ɩn 'naa :

'Ɩn juo ‑ma nʋʋdɩ 'mɛ. Nyʋ a 'daa‑ ‑ʋn 'kmʋnɩ i 'mɛ kpɩɩn‑, 'kaa ‑ɩn ‑mɛɛ'. 2 ‑Ɩn ‑bo i "maeɛ ! Nyʋ 'pla ‑sia 'o ‑wɛe 'kmʋnɩa' 'a dɛ‑saan" nɩa 'de 'ʋn ɛ, ‑ɩn ‑kuu ʋʋpʋ 'a dɩ i. Dɛ 'ɩn sia "jriɛ‑ o ɛmɛ ‑nɩ ‑ma nʋʋdɩ se 'de 'ma Kea "jri 'dei nmɔɔ‑ ‑ke. 3 Ɛmɛ ‑tɩ 'ɩn 'naa : dɩ nyʋ tɔɔa ‑ʋn ɛ, ‑wɛe ‑ɩn ‑jea tɔ' 'ʋn ɛ, ‑ɩn po ɩ ‑kwlʋ o, ‑ɩn kpʋn ɩa' dɩ tu i ‑sisi' ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma dɩsaɩn "i juo‑ 'de ‑ɩn ‑jɩ 'kpʋ "i to‑. ‑Bo ‑ɩn se "jriɛ "i ‑te ɛ, 'ma muɛ jia' ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn "jru ‑tiie', ka "jrii a pa ‑kwlɔ ɛ. Nɔ" ‑ɛ 'di 'ma mua jia' a, ‑ɩn se ɛɛ juo i. 4 'Bo Saadɩ Kea ‑gbu 'di ɩ, ‑ma 'cɛ jrʋ ‑nɩ 'o ‑ke ‑ʋʋ se ʋʋa' 'ʋnpaadɩ ‑flɛn" kpʋʋn‑. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa muɛ dɩ pli 'ʋnpaa ‑wɛe ʋʋ ke 'ma ‑a ‑je na‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ nɩɛ ɛɛ' ka‑.

5 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, ɔɔ muɛ dɩ pli 'ʋnpaa kan' ‑ke. 'Ɩn se ɔɔ' 'nynɩ 'mʋʋi 'de 'kmʋnɩsbɛ 'di. 'Ma muɛ ɔɔ' 'nynɩ "sia' 'bo 'ʋn "Bo ke ɛɛ' "sʋɩ "juɔi. 6 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ɛ, wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɔ po ɛ doun" o !

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Filadɛfi Kea ‑gbu ‑pee ɛ

7 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ mɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka, ɔ 'na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Filadɛfi Kea ‑gbu 'a "jrukpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔ ‑wlʋa 'de Kea 'ʋn ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ‑da'kle‑ ‑ɛ ‑nɩa 'de 'beɔ Dafidɩ 'kwa tɛin" ɛ, 'mɔ ɛ nɩ 'e 'kwa. ‑Bo 'mɔ kain 'bo ‑gbɛin" nyɔ ‑jea 'o kan, ɔ se nɩ‑. 'De ‑bo 'ɩn kan 'o ‑gbɛin" nyɔ ‑jea 'o kain, ɔ se nɩ‑. 'Ɩn 'naa :

8 'Ɩn juo ‑ma nʋʋdɩ 'mɛ. ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn kaiɛn ‑gbɛin" ‑je wɔn 'bo ‑ʋn "juɔi, nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ "wɔin kan‑. ‑Ɩn se 'kpɩ ‑tuu" 'ble ‑mɔ, 'kaa ka ‑ma ‑jea 'ma wlu wɔn ‑wɛe ‑ɩn sea 'ma 'nynɩ 'a ‑tɩ' o 'bɔ ɛ, 'ɩn juɩ'. 9 ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, nyʋ ‑ʋʋa ‑daa' ʋʋa' ‑cɛ" Suifʋ ‑wɛe ‑ʋʋ se ɛ nɩ 'de ‑ʋʋa ‑tmʋa sɩ ɛ, ʋʋa' "jrui 'kɩɩn‑gbu Satan 'blea, 'ma muɛ nʋa' nyʋ 'je 'de 'wlʋ 'de ʋʋ 'je 'kɔi‑ i "sii‑ 'bo ‑ʋn "juɔi, 'de ka 'ɩn kma ‑ma ‑tɩ' ɛ, ʋʋ 'je ɛ juo‑. 10 Dɛ ‑ɩn ‑bɛɛa' pɛe "wɔin ‑wɛe ‑ɩn ‑jea 'ma wlu wɔn, ɛmɛ ‑tɩ 'ma mu ‑mi i fua' ‑wɛe ‑sɔntɩ 'kle klaa" a mua jia' 'de 'blʋa "kpei ɛ 'jea nyʋ ‑wee' i ‑tɩn', ɛ se ‑mii" blai. 11 'Ɩn se 'ʋn ‑kwlei 'ma jea ji. Dɛ ‑ɩn ‑blea ‑ɩn kpʋɛn i ‑sisi', ‑wɛe nyɔ jrɔ' je ‑ma ‑kei" Kea ‑teea ‑ʋn 'dei kpa.

12 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, 'ma muɛ ɔ 'ma Kea 'a ‑gbu" 'a ‑kwea' ‑gbaatu 'ʋn nʋʋa' ‑wɛe ɔ se ‑kwlin 'wlʋi 'bode. 'Ma muɛ 'ma Kea 'a 'nynɩ ke ɛɛ' ‑kwlɔ 'ɔ 'nynɩ 'crɩa' 'bo ɔ "kpei, ɛmɛ ‑nɩ Selisalɛm ‑kwlɔ ‑dee ‑ɛ ‑wlʋa 'bo 'ma Kea ‑pʋn" 'de jaʋn 'di, ɛ ke 'ma 'nynɩ dee ke. 13 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru, wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɛ, ɔ po ɛ doun" o !

Wlu ‑tmʋʋa' 'de Laodise Kea ‑gbu ‑pee ɛ

14 "Ju 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ‑nɔ, ɔmɔ ‑wlu 'ʋn ‑pee ka ke'wlɛ ‑ɔ ‑na : Wlu ‑ɩn ‑jea 'crɩ ‑wɛe ‑ɩn ‑jea Laodise Kea ‑gbu 'a "jru kpɔ' i ‑tei kpa, ɛ ka :

'Mɔ ‑ɔɔ 'nynɩ nɩa Kɩɩn, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ 'de ‑ɔɔ' pooa wlu fai" ɛ, dɩ "klein Kea nʋa 'mɔ ɩ tba 'e "jri. 15 Dɛ 'ma 'tmʋa ‑ʋn ‑pee, ɛ ka, 'ɩn 'naa :

'Ɩn juo ‑ma nʋʋdɩ 'mɛ. Ka ‑ɩn sea dee' nɩ‑ 'de ‑ɩn sea 'jrʋ 'ʋn nɩ ɛ, 'ɩn juɩ'. ‑Bo ‑ɩn ‑je dee' nɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑nɩ dee', 'de ‑bo ‑ɩn ‑je nɛ' nɩ ɛ, ‑mɛ ‑ɩn ‑nɩ nɛ' ! 16 ‑Jɛ ‑ɩn ‑nɩa "blɛu blɛu ‑wɛe ‑ɩn sea dee' nɩ‑, 'de ‑ɩn sea nɛ' nɩ ɛ, 'ma muɛ ‑ʋn wɔn ‑saa'. 17 ‑Ɩn ‑na ‑ɩn ‑nɩɛ "wliiɛjei, ‑ma 'dɔɔ nmɔ', dɛ jrɛ' se ‑ʋn 'kwa ‑pɔn. 'De ka ‑ɩn ‑nɩa "nmianyɔ ‑wɛe ‑ɩn ‑blea wɛe‑, 'de nɩɩa" a 'dba ‑ʋn ‑wɛe ‑ma "jri wa 'de ‑ɩn cɛan kui' ‑ɩn sɩ juo‑. 18 'De ɛɛ' ‑tɩ 'ʋn, 'ma ‑tuɛ" ‑ʋn 'snɩ ‑ɩn ji 'sani ‑tɩn' 'nɔ 'ʋn o. Ɛɛ' 'sani tu jiiɛ 'bo nɛ 'ʋn ‑wɛe ɛ nɩ 'pepe, 'de ‑ɩn ‑je "wliiɛjei ‑cɛɛn' 'kpa. ‑Ɩn ji 'ʋnpaadɩ plu ‑tɩn' ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'ʋnpaa‑ 'de ‑ɩn je kui cɛn ‑wɛe ‑tɩn' je ‑mii" 'dbaa. ‑Ɩn ji "jri kɔun ‑tɩn' ‑wɛe ‑ɩn ‑je "jri po 'de ‑ma "jri 'je i 'je. 19 Nyʋ ‑ʋʋa ‑tɩ' 'ɩn kma a, ʋʋpʋ 'ma ‑cɛ' "bli ‑wɛe 'ma ‑sa kplɩn 'kwa i. ‑Jɛ ɛ nɩa kan' ‑mɔ 'ja a, ‑mɛ ‑ɩn ‑duo" 'kpɩ 'ʋn ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑ma dɩsaɩn "i juo‑ 'de ‑ɩn ‑jɩ 'kpʋ "i to‑. 20 ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn ka, 'ɩn nɩɛ 'bo ‑gbu" wɔ, ‑wɛe 'ma bla klu. Nyɔ "o nyɔ ‑wɔan 'ma klublawlu ‑wɛe ‑ɔ ‑kain ‑a 'bo ‑gbɛin" ɛ, 'ma muɛ 'de ɔ o ‑gbu" paa' ‑wɛe 'ɩn ke ɔ 'je sʋn ‑tadue po.

21 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, 'ma muɛ nʋa' ‑wɛe ɔ ke 'ma ‑a ‑je 'o 'ma 'beɔkpa‑tɛ "kpei ‑te. Ka 'mɔ kpa tʋ 'a "jru ‑wɛe 'ɩn ke 'ɩn "Bo ‑tea i 'bo ɛɛ' 'beɔkpa‑tɛ "kpei ɛ. 22 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ɛ, ‑mɛ wlu Kea 'a ‑Suu a 'tmʋa Kea ‑gbi ‑pee ɛ, ɔ po ɛ doun" o !

4

Kea "juɔi ‑gbɛɛ' sʋn ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ

1 Dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ ‑mɩ 'wlʋa 'o ‑jei" 'sʋ ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ‑gbɛin" ‑je "jriɛ‑ ‑ɛ ‑kain wɔn 'bo jaʋn‑kwlʋ. 'Sʋ wlu 'ɩn 'wɔan tɛin" ‑wɛe ka ‑kaʋn 'a wlu nɩa ‑ɛ ‑nɩa kan' a, ɛ wluɛ 'ʋn ‑pee ke'wlɛ, ɛ 'na : ‑Ɩn ‑ja ‑ta, ‑wɛe dɩ ‑ɩ ‑jea nʋʋɛ 'bo ‑mɛ 'de, 'ɩn 'jɩ ‑ʋn tɔɔ‑.

2 'Bo ɛ "sri Kea 'a ‑Suu "ji 'de 'ʋn ‑wɛe 'ɩn 'jee‑ 'beɔkpa‑tɛ due' "jriɛ‑ 'de jaʋn 'di. 'Bo ɛɛ' 'beɔkpa‑tɛ ‑tu "kpei, nyɔ jrɔ' ‑te 'o. 3 Ɔɔ' "jua‑ a fan' ka "sei‑kɩɩ ‑ɩ ‑nmɔa "jrii a fan, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɩa' "sei tu 'a 'nynɩ ‑nɩ Sasipʋ ke Sadoanɩ ke‑. "Ni 'a bli' ɛɛ 'dba a, ɛmɛ ‑pin' ɔɔ' 'beɔkpa‑tɛ 'dei ‑wɛe ‑ɛɛ fan ka "sou‑kea' nyʋ a 'daa‑ Emerodɩ nɩa.

4 'Ɩn 'jeeɛ 'beɔkpae 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ "jriɛ‑ ‑ke ‑wɛe ‑ɩ ‑gbae' ɛɛ' 'beɔkpa‑tɛ ‑tu 'dei. 'Bo ɩ "kpei ɛ, nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑te 'o. Ʋʋ ‑wee' paa dɩ plu 'ʋn ‑wɛe ʋʋ ‑tu" 'sani tʋ"bofan nʋa "jru. 5 ‑Ta 'beɔkpa‑tɛ ‑nɛ nɩa 'bo a crɛ "jrii ‑blɛ ‑blɛ ka "ni a crɛa "jrii ɛ, ‑wɛe wlu ‑tuu"‑tuu ke "ni 'a "planwlu a 'wlʋ 'o ‑ke. 'Bo ɛɛ' 'beɔkpa‑tɛ ‑tu "juɔi ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ‑tai ‑mɛ" 'sɔn "jriɛ‑ ‑wɛe ‑ɩa wan, ɩmɩ ‑nɩ Kea 'a ‑sii ‑mɛ" 'sɔn. 6 'De ‑tai ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ "juɔi ɛ, "nifla' klaa" ‑nɩ 'o ‑ɛ ‑te "jri tein kpee.

'Ɩn 'jeeɛ 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' "jriɛ‑ 'de 'beɔkpa‑tɛ ‑nɛ ‑pʋn" ‑ɩ ‑gbae' ɛ 'dei. Ɩ ‑wee' nɩɛ "jri kui' 'de nya o 'de de o. 7 Ɩa' ‑jɛ ‑saa "i ɛ, ka ‑plaa nɩa, 'kamɔ ‑mɛ nɩ‑. Ɩa' 'sɔɔn ‑nɛ ke bli' beɔ ‑tɔo ‑kooɔ'. Ɩa' taan ‑nɛ 'bleɛ nyiɔ 'ɔ "jua‑, ‑wɛe ɩa' ‑nyiiɛ ‑nɛ ke ‑cii" ‑ɛɛ ‑wan" ‑kooɔ'‑. 8 'De 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ‑nɩ, ɩ 'bleɛ kpoa" wli ‑mɛɛo"‑ due 'due ‑wɛe ɩa' ku ‑wee' nɩ "jri 'a 'sʋ ‑ta "o ‑ta. 'Kamɔ ɩa ‑gbɛɛ' Kea jeejee 'de "maʋ'wɩ o, 'jrʋ ‑gbaowɩ 'di, ɩa wlu' ka, ɩ 'na :

Tʋ"bo Kea, ɛ ‑kwɛ‑ i, ɛ ‑kwɛ‑ i, ɛ ‑kwɛ‑ i ɛmɛ "ikmaa' ‑wee' "klein nɩa 'e 'kwa a, ɛ nɩɛ 'kmʋ tɛin" ‑wɛe ɛ nɩ 'kmʋ ‑sɩan, 'de ɛɛ mu jia', ɛɛ' dɩ ‑wee' "klein ‑teeɛ "i ‑wɛe ɛ ‑kwɛ‑ i kpɛ taan !

9-10 "Ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei ‑wɛe ‑ɔ ‑nɩa 'kmʋ jeejee ɛ, ka 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ ‑nɩ a ‑tea' ɔɔ' ni' ‑wɛe ɩa 'bɛɛa ɔɔ' 'nynɩ "i 'de ɩa po ɔ 'sɛ‑ ɛ, 'kamɔ nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑nʋ a "sii‑ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi ‑wɛe ʋʋa ‑gbɛɛ' ɔ, 'de ʋʋ ‑sa ʋʋa' tʋ"bofan "jru ‑wɛe ʋʋ po ɩ 'bo ɔɔ' 'beɔkpa‑tɛ "juɔi, 'de ʋʋa 'nʋ :

11 ‑Aa Tʋ"bo Kea, ɛ ‑nɩɛ ɛɛ' ka ‑wɛe nyʋ 'je ɛɛ' ni' ‑te', 'de nyʋ 'je ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑, ‑wɛe nyʋ 'je ɛɛ' "ikmanynɩ kpaa‑, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nʋ' dɩ ‑wee' "klein, 'de ɛɛ' ‑kwlʋtɩ 'ʋn mɔ ɩ ‑wee' nʋʋɛ ‑wɛe ɩ nɩ 'kmʋ !

5

'Sbɛpun‑ ke 'blaaju ke

1 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ 'sbɛpun‑ due' "jriɛ‑ 'de "ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei 'a diansʋn 'kwa. 'De ɛɛ' 'sbɛ tu "kpei ke 'di ‑wee' 'crɩɩɛ ‑wɛe dɩ ‑kɛn' "wɔin ɛ, ɩ nɩ kpɛ ‑mɛ" 'sɔn. 2 'De 'ɩn 'jee Kea 'a "soai ‑kmai" "jriɛ‑ ‑wɛe ɔɔ kpa wlu "jɛi ɔɔ 'tmʋʋ‑ nyʋ ‑wee', ɔ 'naa : Nyɔ ‑jɔ ‑nɩ 'sbɛpun‑ ‑nɛ 'ɛ "wɔin kain ka ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɛ' 'kpɩn 'di ‑sa a‑ ? 3 'Kaa nyɔ ‑jea 'e jaʋn 'di o, 'nɔ 'blʋa‑ "kpei o, 'de ‑klu' 'wlʋ ‑wɛe ‑ɔ ‑je ɛ "wɔin kain 'de ‑ɔ ‑je ɛ ja ‑gbʋn, ɔ se nɩ‑. 4 'Sʋ 'ma ‑fɩɩn", dɛ‑nʋɛ' nyɔ ‑jea 'sbɛpun‑ ‑nɛ 'ɛ "wɔin kain ka o, ɛɛ' ja ‑gbʋn ‑ka nɩ, ɔ se nɩ‑. 5 Nyʋ‑cɔɩn' ‑wi" 'a due' wlu' 'de 'ʋn ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑bo ‑fɩn" ɛ, ‑ɩn ‑gbʋn 'nɔ, "ju ka ‑plaa nɩa ‑ɔ ‑nɩa kan' ‑ɔ ‑wlʋa 'e Suida 'a ‑nɛ ‑kwlʋn ke Dafidɩ 'a "ji 'di ɛ, ɔ kpa tʋ 'a "jru 'mɛ ‑wɛe ɔ 'je 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ cɛn 'de ɔ 'jeɛ "wɔin kain‑.

6 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ 'blaaju due' "jriɛ‑ 'bo 'beɔkpa‑tɛ 'ɛ ‑kwea'‑, ‑ɛ ‑nyna i 'bo 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ke nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ 'a ‑kwea'‑. Ɛɛ' 'blaaju ‑kɔ' dɛ ʋʋ ‑saa 'sraa‑. Ɛ 'bleɛ ‑gbɩn ‑mɛ" 'sɔn ke "jri ‑mɛ" 'sɔn ‑ke, ɩmɩ ‑nɩ Kea 'a ‑sii ‑mɛ" 'sɔn ɛ dboa 'de 'blʋa‑ ‑wee' "kpei ɛ. 7 'Sʋ 'blaaju 'kpa 'o 'wɛ ‑wɛe ɛ kpʋn 'sbɛpun‑ 'de "ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei 'a diansʋn 'di. 8 Ɛ "dua 'sbɛpun‑ ‑nɛ 'ʋn 'sʋ, 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ ‑nɩ o, nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑nʋ "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi ‑wɛe ʋʋ 'ble ‑siplʋ kwa due 'due, 'de ʋʋ 'ble 'sani 'sɛti ‑jia" ‑dai'kwlɔ 'di kwa. ‑Dai'klɔ ‑nɛ mɛ ‑nɩ Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a baewlu. 9 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ 'dʋ dee ble 'a ‑pʋn" ʋʋ 'na :

‑Mɔ ‑nɩ 'sbɛpun‑ ‑nɛ 'ɛ 'ʋn "duo‑ ka, ‑wɛe ‑ɔ ‑jeɛ "wɔin kain‑, dɛ‑nʋɛ' ʋʋ ‑saa ‑ʋn 'sraa‑, ‑wɛe ‑ma nymɔ seie nyʋ a "ji ‑wee' o, wlu 'a kpɛ ‑wee' nyʋ a poa o, 'blʋa 'a blo' wɔn ‑wee' o, nyʋ 'a 'blee‑blʋa ‑wee' 'dii 'de ʋʋ ‑nyɩ" ʋʋpʋ Kea. 10 ‑Ɩn nʋɛ ʋʋpʋ Kea 'a nyʋ 'ʋn ‑wɛe ɛ 'je 'beɔ nɩ‑, 'de ʋʋ 'je ‑aa Kea "juɔi nʋʋ, ‑wɛe ʋʋ 'je 'blʋa‑ 'ble.

11 'Ma ‑gbʋn a 'e mu 'sʋ 'ma 'wɔn Kea 'a "soa ‑tuu"‑tuu 'a wlu 'beɔkpa‑tɛ 'dei ‑ta "o ‑ta, ‑wɛe ʋʋ ‑pin' 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ ‑nɩ o, nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑nʋ 'dei. Ʋʋa' Kea 'a "soa tu cɛn ‑kwlʋ ‑te "wlu 'di "wlu ‑te ‑kwlʋ 'di "kpei ‑tie". 12 Ʋʋa kpa wlu "jɛi ‑wɛe ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na :

'Blaaju ‑ɔ ‑saa 'sraa‑ 'ʋn ɛ, ɔ nɩɛ ɛɛ' ka ‑wɛe nyʋ 'je ɔ "ikmaa' o, "wliiɛ‑ 'bleea' o, tɔ' 'dinɩa' o, 'kpɩ 'blea 'a 'nynɩ kpaa‑. Ɔ nɩɛ ɛɛ' ka ‑wɛe nyʋ 'je ɔɔ' ni' ‑te', ʋʋ 'je ɔɔ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑ 'de nyʋ 'je ɔ "diwan po.

13 'Sʋ dɩ "klein Kea nʋa ‑wɛe ‑ɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di o, ‑ɩ ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei o, ‑ɩ ‑nɩa 'e ‑klu' o, ‑ɩ ‑nɩa 'e 'tɔniɛ "kpei o, ‑ɩ ‑nɩa 'e 'tɔniɛ ‑sɔn o, 'ɩn 'wɔn ɩ ‑wee' 'a wlu ɩ 'na :

"Ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei ke 'blaaju ke, ‑a ‑bɛɛ' ʋʋa' 'nynɩ "i, ‑a po ʋʋpʋ 'sɛ‑, ‑a ‑te' ʋʋa' ni', ‑a ‑kpa ʋʋpʋ "ikmaa 'a 'nynɩ 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di.

14 'Sʋ 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ‑nɩ 'na : Kɩɩn, 'kamɔ ɛ nɩ‑. ‑Wɛe nyʋ ‑cɔɩn‑wi" ‑mʋ "sii‑ 'kɔi‑ i 'de ʋʋa ‑gbɛɛ'.

6

'Sbɛpun‑ 'a "wɔinkandɩ

1 'Ma ‑gbʋn a 'e mu 'sʋ, Kea 'a 'blaaju cɛn 'kpɩn ‑mɛ" 'sɔn ‑ɩ ‑blaa 'sbɛpun‑ pun 'di ‑nɩ 'a "i‑saa ‑nɛ 'mɛ 'sʋ 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ‑nɩ ɩa' due' wlu'. Ɛɛ' wlu 'ɩn 'wɔan a, ka ‑tɛn ɛ "plan a, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛ 'na : ‑Ɩn ji ! 2 'Ma ‑gbʋn a 'e mu 'sʋ soo" plu due' ‑taan'. "Ju ‑tea 'bo ɛ "kpei ɛ, ɔ 'bleɛ plʋ. Tʋ"bofan ‑bo nyɔ kpa tʋ 'a "jru ‑wɛe nyʋ a "nyɩ ɔ, ɛmɛ ʋʋ "nyɩ ɔ. Ɔ nɩɛ tʋ 'a "jru kpai ‑o ‑wɛe ɔ 'je tʋ 'a "jru kpa ke'wlɛ.

3 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, ‑bo Kea 'a 'blaaju kain 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ "wɔin 'sʋ ɛ, 'ɩn 'wɔn 'kmʋnɩdɩ ‑nɩ 'a 'sɔɔn ‑nɛ 'ɛ wlu. Ɛ 'na : ‑Ɩn ji ! 4 'Sʋ soo" jrɛ' ‑taan', ‑mɛ ‑sain'. "Ju ‑tea 'bo ɛ "kpei ʋʋ "nyɩ ɔ "ikmaa' ‑wɛe ɔ 'je pɛe 'a blua' 'de 'blʋa‑ "kpei ‑sa, 'de nyiɔpʋ‑ 'e ba 'dba. Ʋʋ "nyɩ ɔ ‑cnɛ klaa" ‑ke.

5 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Kea 'a 'blaaju kaian 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ taan ‑nɛ "wɔin, 'sʋ 'ɩn 'wɔn 'kmʋnɩdɩ ‑nɩ 'a taan ‑nɛ 'ɛ wlu, ɛ 'na : ‑Ɩn ji ! 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ soo" jre due' "jriɛ‑. "Ju ‑tea 'bo ɛ "kpei ɛ, ɔ 'bleɛ dɛ dbaadɛ kwa. 6 'Sʋ ɛ ‑kɔ' ‑na 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'e 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ‑nɩ "klu, ɛɛ' wlu tu 'na : Nyʋ 'je 'wɩ due' dbo 'a ‑kei" 'ʋn "duo‑ ‑o, ‑wɛe ʋʋ 'je fai'pʋ 'a 'kɛinkɛ due' ‑tɩn'. 'De nyʋ 'je 'wɩ due' dbo 'a ‑kei" 'ʋn "duo‑ ke'wlɛ ‑wɛe ʋʋ 'je ko 'a 'kɛinkɛ taan ‑tɩn'. 'Kaa ‑ɩn ‑bo 'cna ke nmɔ ‑mɩ "i blaa.

7 Kea 'a 'blaaju kaian 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ ‑nyiiɛ ‑nɛ "wɔin 'sʋ ɛ, 'ɩn 'wɔn 'kmʋnɩdɩ ‑nɩ 'a ‑nyiiɛ' ‑nɛ 'ɛ wlu, ɛ 'na : ‑Ɩn ji ! 8 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ soo" due' "jriɛ‑, ‑mɛɛ' soo" tu kpa kpea' ‑jei". "Ju ‑tea 'bo ɛ "kpei ɛ, ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ 'mɛa'. ‑Wɛe "ju ʋʋa 'daa‑ 'mɛʋn 'a ‑kwlɔ ‑mɔ kɔn 'bo ɔ 'de. Ʋʋ "nyɩ ʋʋpʋ "ikmaa' ‑wɛe ʋʋ 'je 'blʋa 'a 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ 'ɛ due' 'ble, 'de ʋʋa 'dbaa nyʋ ‑cnɛ "i, ʋʋa nʋɛ' ‑wɛe 'mɩɩɛ‑ o, 'wɛ‑ o, 'kwla 'dinmi a 'dba nyʋ.

9 Kea 'a 'blaaju kain a 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ ‑mm" ‑nɛ "wɔin 'sʋ ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ‑sii ‑tuu"‑tuu "jriɛ‑ 'bo Kea 'a 'sraa ‑sa 'ɩn ‑sɔn. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Kea 'a wlu tɔ' 'ʋn ‑ʋʋ ‑tmʋ ɛ, ‑wɛe nyʋ ʋʋ 'dba 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋa' ‑sii ‑o. 10 'De ʋʋa kpa wlu "jɛi ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : Tʋ"bo Kea ! ‑Aa 'Blei, ‑mɔ ‑kwɛai ‑wɛe ‑ɔɔ ‑tmʋa tɔ' ‑tɩ ɛ, blaanɔ" nyʋ ‑ʋʋ ‑dba' ‑a ‑kwlɔi 'de 'blʋa‑ "kpei ‑ɩn ‑je ʋʋpʋ 'a 'pee 'je ‑wɛe ‑ɩn ‑je ‑aa nymɔ kpan o ‑sa a‑ ? 11 'Sʋ ʋʋ "nyɩ ʋʋpʋ "bai plu due 'due, ‑wɛe ʋʋ wlu ʋʋpʋ ‑pee ka, ʋʋ 'na : Ao ‑te i dɛ‑saan" ke, ao 'je 'o fɔn‑ mamaʋ 'sʋ aoa' de'di ‑wi" ‑ʋʋ ‑ke ao nʋa Kea 'a dbo ‑tadue ɛ, ʋʋa' ‑tisʋn 'je 'o nyni, dɛ‑nʋɛ' ka 'kmʋ "kpeinyʋ 'dba aopʋ ɛ, 'kamɔ ʋʋa mu ʋʋpʋ 'dbaa' ‑ke.

12 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ Kea 'a 'blaaju kaiɛn 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ ‑mɛɛo"‑ ‑nɛ "wɔin 'sʋ 'blʋa‑ crɛ' ‑klikli, 'jrʋ ‑wee' ‑saa "i, ɛ kpe' ‑plipli ka tae' jre nɩa. 'Cʋ ‑wee' ‑saa "i, ɛ ‑sain' ‑crɩɩ' ka nymɔ nɩa, 13 ‑wɛe 'cʋ‑sɩɩn a 'wlʋ 'e jaʋn 'di, ɩa blu 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. Ka poɔ' klaa" a jiia crootu 'ʋn ‑wɛe ɛɛ' ‑pɔe" a 'wla a, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 14 'Sʋ jaʋn 'wlʋɛ ‑jei" ka nyɔ ɔ 'fea srɛ', 'kamɔ ɛ nɩ‑. 'Sʋ crʋɩ o, 'blʋa‑ ‑nɩa "ni 'a du 'dii o, ɩ ‑wee' 'wlʋɛ ‑kwlin'. 15 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, 'beɔ‑wi" ‑nɩa 'blʋa‑ "kpei‑ o, nyʋ ‑jeopoʋn o, "sʋɩ 'a klae" o, "wliiɛjeʋn o, "ikmaʋn o, kʋɔnpʋ‑ o, ‑cɛ" ‑peeteʋn ke ʋʋ ‑wee' "klein a pa 'kwla 'de crʋɩ 'a ‑kwlewɔn 'dii ke "sʋɩ‑ klae" ‑sɔin. 16 'De ʋʋa wlu crʋɩ ke 'soa‑ ‑pee, ʋʋ 'na : Ɩ blu 'de ‑a "kpei ‑wɛe ɩ 'je ‑a 'kwla ‑tu" 'de "ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei je ‑a "jriɛ‑ 'jee‑ ‑wɛe ɛɛ' 'blaaju je ‑a 'cɛn i kpaa'‑, 17 dɛ‑nʋɛ' ʋʋa' 'cɛnkpa‑ sɔn klaa" ‑sɩn' ‑wɛ‑. 'De nyɔ ‑jɔ ‑je ‑mɛ 'ɛ ‑sɔn' tu "juɔi nyna 'nɔ 'kmʋ ɛ‑ ?

7

Nyʋ 'a ‑kwlʋ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ "wlu ‑nyiiɛ (144 000)

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soa‑wi" ‑nyiiɛ "jriɛ‑ ‑wɛe ‑ʋʋ ‑nyna 'blʋa 'a 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ o i 'de ‑ʋʋ kpʋn poɔ' ‑nɩa ‑nyiiɛ i ‑wɛe ɩ je 'blʋa‑ o, 'tɔniɛ o, tu "o tu 'ʋn jii 'nɔ 'kmʋ "kpei. 2 ‑Wɛe 'ɩn 'jee‑ Kea 'a "soai jrɔ' "jriɛ‑ 'de 'jrʋ 'a 'wlʋ 'ɩn fɔ o, dɛ 'kmʋnɩ Kea a ‑tuu" a nyʋ juo'ɩn ɛ, ɛmɛ ‑mɔ 'ble kwa. 'De ɔ kpa wlu "jɛi kpleiin ‑wɛe ɔ wlu Kea 'a "soa ‑nyiiɛ ‑nʋ ‑pee. Ʋʋa' Kea 'a "soa tu ɛ, ʋʋ ‑teɛ 'blʋa‑ ke 'tɔniɛ 'a dooa ‑tɩ' 'a kein"ke. 3 'Kaa ɔ 'na : Ao 'bo 'blʋa‑ ke 'tɔniɛ ke ti dɛsaʋn "jrii nʋʋɛ ! Ao fuo ‑aʋn, ‑bo ‑a ‑kɔ' ‑aa Kea 'a dbonʋʋn 'a "jua‑ juo 'ɩn ‑tu" 'a ‑wɛe. 4 'Sʋ nyʋ ‑ʋʋ ‑tuua" juo 'ɩn ɛ, 'ɩn 'wɔn ʋʋa' ‑tisʋn 'a 'nynɩ : ʋʋ 'wlʋɛ 'de Israɛ‑kɔʋn 'a ‑kwlʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'dii ‑wɛe ʋʋ nɩɛ ‑kwlʋ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ "wlu ‑nyiiɛ (144 000). 5 Nyʋ 'a ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn (12 000) ‑wlʋ 'e ‑kwlʋn "o ‑kwlʋn 'di :

nyʋ 'a ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Suida 'a "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Ruibɛn 'ɛ "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Gaadɩ 'a "ji 'di,

6 ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Asɛɛ 'ɛ "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Neftali 'a "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Manase 'a "ji 'di,

7 ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Simeɔ 'ɔ "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Lefi 'a "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e isaka 'a "ji 'di,

8 ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Sabilɔn 'ɔ "ji 'di,

‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋɛ 'e Sosɛʋ 'a "ji 'di,

‑wɛe ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn 'wlʋ 'e Bɛnsamɛ 'ɛ "ji 'di, 'de ʋʋ ‑wee' ‑tuu" ɛ juo 'ɩn.

Nyʋ ‑tuu"‑tuu a ‑gbɛɛ' Kea "juɔi

9 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ nyʋ ‑tuu" "jriɛ‑, ʋʋa' nyʋ tu se ‑sro' ‑ta 'ble. Nyʋ ‑ʋʋ ‑wlʋa 'beɔdɩ ‑wee' 'dii o, nyʋ 'a ‑kwlʋn ‑wee' 'dii o, nyʋ ‑wlʋa 'blʋa 'a blo' wɔn 'dii ke wlu "klein nyʋ a poa ɩa' nyʋ ke. Ʋʋ ‑wee' paa dɩpli 'ʋn 'de ʋʋ 'ble ‑gbɩn' kwa ‑wɛe ʋʋ nɩ 'o 'beɔkpa‑tɛ ke Kea 'a 'blaaju "juɔi. 10 'De ʋʋ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : 'Pʋʋa' nɩɛ 'de ‑aa Kea ‑ɛ ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei ke 'blaaju 'kwa. 11 'Sʋ Kea 'a "soa‑wi" ‑pian' 'beɔkpa‑tɛ 'dei o, nyʋ‑cɔɩn' ‑nʋ o, 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ‑nɩ o, ʋʋ ‑wee' "siiɛ "jua‑ i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "juɔi ‑wɛe ʋʋa ‑gbɛɛ' Kea. 12 Ʋʋ 'na : Kɩɩn, tɔ' ‑o, 'kamɔ ɛ nɩ ‑cɛɛn'‑ ! ‑Aa Kea mɛ ‑ɛɛ 'nynɩ nyʋ 'je "i 'bɛɛ‑ ‑wɛe ‑ɛ ‑je 'nynɩ 'wlʋ, ɛmɛ ‑nɩ tɔ'di, ɛmɛ nyʋ 'je 'sɛ po ‑wɛe ‑ɛɛ ni' nyʋ 'je ‑te'. Ɛmɛ ‑kmai" ‑wɛe ‑ɛ ‑ble 'kpɩ jeejee. Tɔ' ‑o, 'kamɔ ɛ nɩ ‑cɛɛn'‑ !

13 'Sʋ nyʋ‑cɔɩn' ‑nʋ 'a due' ‑teeɛ' 'mii, ɔ 'na : Nyʋ ‑paa dɩpli 'ʋn ‑ta 'ee, ‑ɩn ‑juo ʋʋpʋ 'mɛɛ ? 'De ‑ta ʋʋ 'wlʋa ‑ɩn ‑juo 'o 'ɛɛ ? 14 'Sʋ 'ɩn 'na : "Ɩɩn‑, nyɔ ‑cɔɔn'‑, ‑mɔ ‑juo 'o, 'mɔ se 'o juo‑. ‑Wɛe ɔ wlu 'ʋn ‑pee ka, ɔ 'na : Nyʋ ‑ma ‑jea i ‑ta, ɛ nyʋ ‑ʋʋ ‑jiia 'e 'kle klaa" 'ʋn, ʋʋpʋ ‑o. Kea 'wlʋɛ ʋʋa' dɩsaɩn "kpei, dɛ‑nʋɛ' 'blaaju ‑saa 'sraa‑ 'ʋn, ‑wɛe ‑ɛɛ nmɔ 'wla i ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋa' 'ʋnpaadɩ "plu. 15 Ʋʋ 'wɔɔn‑ ɩa' wɔɔ‑tɩ 'mɛ, ɛmɛ ‑tɩ ʋʋ nɩ 'o Kea 'a 'beɔkpa‑tɛ "juɔi. 'De "maʋ'wɩ o, 'jrʋ‑gbaowɩ 'di ɛ, ʋʋa nʋʋ ɛ "juɔi 'de ɛɛ' ‑gbu" 'di. "Ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei ɛ, ɔmɔ ‑ɔɔ ‑fli ‑cri" ʋʋ "kpei ‑wɛe ‑ɔɔ fuo ʋʋpʋ i. 16 'Mɩɩɛ‑ ke "ni 'natʋn se ʋʋpʋ nʋi 'bode, ‑tɛnjrʋ se ʋʋpʋ faan i, mɔɔ' jrɛ' se ʋʋpʋ nʋ i 'bode, 17 dɛ‑nʋɛ' 'blaaju ‑nɩa 'o 'beɔkpa‑tɛ 'ɛ ‑kwea' mɔ ‑ɔɔ mu ʋʋpʋ 'a ‑tɩ' ‑tu" 'a, ɔmɔ ‑ɔɔ mu ʋʋpʋ ‑je o poa' ‑wɛe ‑ta 'kmʋnɩ ni 'a "jru nɩa, ‑ɔ ‑je 'o ʋʋpʋ kpa, ‑wɛe Kea 'je ʋʋpʋ "miini "jri i‑sa.

8

'Sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ

1 ‑Ta 'blaaju kain a 'sbɛpun‑ 'a 'kpɩn 'a kpɛ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ "wɔin 'sʋ ɛ, 'de jaʋn 'di ‑wee' nʋɛ ‑tun" aa, ɛ ‑fɔn' 'e ‑paii. 2 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩa 'o Kea "juɔi "jriɛ‑, ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ʋʋpʋ dɔ‑kleɛ ‑mɛ" 'sɔn.

3 'Sʋ Kea 'a "soai jrɔ' ji 'de ɔ nyna i 'bo 'sraa ‑sa 'ɩn ‑ɛ ‑nɩa 'o 'beɔkpa‑tɛ "juɔi ‑pʋn". Ɔ 'bleɛ 'kwlan ‑ɛ 'di nyʋ a pooa ‑dai'klɔ "jri kwa. Ɛɛ' 'kwlan tu ɛ, 'sani ‑nʋɛ'. 'Sʋ ʋʋ "nyɩ ɔ -dai'klɔ ‑tuu" ‑wɛe ɔ 'je ɛ 'sraa‑ ‑saa 'bo 'sraa‑sa'ɩn 'sani nʋa "kpei, ɛ ke Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑wee' "klein 'a baewlu ke. 4 ‑Dai'klɔ ɔ poa "jri 'de 'kwlan 'di ‑nɛ, ɛɛ' dao' ke Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a baewlu a 'wlʋɛ 'e Kea 'a "soai ‑nɔ 'kwa ‑wɛe ɩa mu "jɛi ‑tadue 'de ɩa mu 'o Kea "juɔi. 5 'Sʋ Kea 'a "soai ‑sa nɛ 'bo 'sraa ‑sa 'ɩn ‑wɛe ɔ "jiiɛ 'de 'kwlan ‑nɛ 'di. 'De ɔ ‑fi" e ɛ ke nɛ ‑wee' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. Ɔ ‑fi" ɛ 'sʋ ɛ, "ni 'a "plan‑cruɛn" ɛ 'kpaa, 'blʋa‑ a crɛ'.

Kea 'a "soa‑wi" ‑teɛ dɔ‑kleɛ blaa' ‑pʋn"

6 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Kea 'a "soa‑wi" ‑mɛ" 'sɔn ‑ʋʋ ‑blea dɔ‑kleɛ ‑mɛ" 'sɔn ɛ, ʋʋa nmaeɛ dɩ ‑wɛe ʋʋ 'je ɩ bla. 7 Ʋʋa' ‑jɔ ‑saa "i bla dɔ‑kleɛ 'sʋ ɛ, "ni kɩɩn o, nɛ ‑ɛ ‑ke nmɔ "beea "jrii ‑fi" ɛ' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. 'Sʋ 'blʋa‑ ‑ɛ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan a, ɛɛ' 'fɔ due' 'kpa "jri, ti ‑ɩ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan a, ‑mɩ 'a tɔo 'kpa "jri, ‑wɛe sii" ‑wee' sin ‑ke.

8 Ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ bla dɔ‑kleɛ 'sʋ ɛ, dɛ jrɛ' ka crʋjɔ nɩa, ‑ɛ ‑nɩa kan' a, ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa nɛmɩɩɔ 'ɔ 'sʋ ɛ, ɛ ‑fi" ɛ' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe ɛ ‑ka i 'de 'tɔniɛ wɔn. 'Sʋ 'tɔniɛ ‑ɛ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan ɛɛ' tɔo due' ‑snɛɛ nymɔ 'ʋn. 9 Dɩ ‑ɩ ‑nɩa 'kmʋ 'de 'tɔniɛ ‑sɔn ‑wɛe ‑ɩ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan ɩa' kpɔ due' 'mɛɛ ‑wɛe ‑bato' ‑ɩ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan ɩa' kpɔ due' sɔn i ‑ke.

10 Ʋʋa' taan ‑nɔ bla dɔ‑kleɛ 'sʋ ɛ, 'cʋ‑sɩɩn 'a klaa" ‑ɛɛ fan ka ‑tau a wan ɛ 'wlʋɛ "jɛi ‑wɛe ɛ blu 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. 'De ɛ ‑ka i 'de juuɔ ‑ɩ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan 'a due' ke "ni 'a "jru ‑wee' "kpei‑. 11 Ɛɛ' 'cʋ‑sɩɩn tu 'a 'nynɩ ‑nɩ "Kae "kɩ. "Ni ‑seea' 'ʋn kpɛ taan ɩa' due' ‑nɩ "kae' "kɩkɩ. Nyʋ ‑tuu"‑tuu ‑na ɩa' "ni tu ɛ, ʋʋ ‑wee' "klein 'mɛɛ.

12 Ʋʋa' ‑nyiiɛ ‑nɔ bla dɔ‑kleɛ 'sʋ 'jrʋ o, 'cʋ o, 'cʋ‑sɩɩn o, dɩ ‑ɩa kpɛ nɩa taan 'mʋa‑, ‑ɩ ‑seea' 'ʋn 'ɛ kpɛ tan tan, ɩa' tɔo due 'due sɔn i ‑wɛe ɩ 'bɔ fan‑tɩ. 'Sʋ 'jrʋ ‑gbaowɩ ke "maʋ'wɩ 'a tɔo due' kpe' ‑plipli. 13 'Ma ‑gbʋn ‑a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ ‑cii" due' "jriɛ‑ 'de jaʋn 'a 'keekei" ‑wɛe ‑ɛɛ ‑wan", 'de ‑ɛɛ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ‑ɛɛ wlu ka : Wɛe ‑tɩ oo ! Wɛe‑tɩ oo ! Ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de 'blʋa "kpeinyʋ 'a ‑tɩ' 'ʋn oo, ‑a ‑blu" ‑aa‑ ! ‑Ta Kea 'a "soa taan ‑sia 'o ʋʋa mua dɔ‑kleɛ blaa' ‑mɛ "nmia ‑tɩ ‑a ji 'blʋa 'dinyʋ "kpei !

9

Dɔ‑kleɛ 'ɛ kpɛ ‑mm" ‑nɛ ke kpɛ ‑mɛɛo"‑ ‑nɛ ke

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Kea 'a "soa‑wi" ‑mɛ" 'sɔn ‑blea dɔ‑kleɛ ‑mɛ" 'sɔn kwa ‑nʋ, ʋʋa' ‑mm" ‑nɔ bla dɔ‑kleɛ 'mɛ 'sʋ 'cʋ‑sɩɩn ‑ɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɛ blua 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ, 'ɩn 'jee ɛ "jriɛ‑. Ʋʋ "nyɩ ɛ ‑da'kle ‑wɛe ɛ 'je "bie‑gbau" klaa" "wɔin kain. Ɛɛ' "bie‑gbau" tu tɛn 'di ‑su' bii. 2 Ɛ kain a "bie ‑nɛ "wɔin 'sʋ ɛ, dao' ‑gblʋn ‑a 'wlʋa 'de ɛ 'di ka nɛ‑gbauo klaa" 'a dao' nɩa. ‑Wɛe 'jrʋ ke 'de "jɛi ‑wee' nɩ ‑plipli 'de dao' ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. 3 'De dao' ‑gblʋn ‑nɛ 'ʋn 'demɔ 'plaɩn‑too' 'wlʋ ‑wɛe ɩ ‑gbaa 'blʋa‑ "kpei‑. 'Sʋ ʋʋ "nyɩ "ikmaa' ‑wɛe ka ‑kɩan" ‑kɩan' nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'a ‑ku' nɩa, ɩa' ‑ku' nɩ kan'. 4 ‑Wɛe ʋʋ wlu ɩ ‑pee ka, ʋʋ 'na : Ɩ 'bɔ sii" o, ti o, dɩ ‑ɩa mɛa 'bo 'blʋa‑ "kpei dɛsaʋn "jrii nʋɛ, 'kaa nyʋ Kea 'a juo 'ɩn sea 'o "juɔi nɩ ɛ, ʋʋa' 'sʋ mʋ ɩ 'je dɛsaʋn "jrii nʋ. 5 Ʋʋ se 'o wlu cɛn ‑wɛe 'plaɩn ‑too' 'je ʋʋa' nyʋ tu 'dba, 'kaa ʋʋ 'na ɩ ‑tu" ʋʋpʋ 'kle 'de 'cʋɩ ‑mm" 'di, ‑wɛe ɛɛ' 'kle tu 'je ʋʋpʋ i "wee‑ ka ‑bo ‑kɩan" ‑kɩan' nmu nyʋ ‑wɛe ɛɛ "weea', 'kamɔ ɛ nɩ‑. 6 'De ɛɛ' 'wɩ tu 'di ɛ, nyiɔpʋ a muɛ 'mɛa' i ‑pɔan', 'kaa ʋʋ se ɛ 'jei. Ʋʋa muɛ 'mɛa' "i nɩa', 'kaa ɛɛ muɛ ʋʋpʋ o tɛɛan' fiin.

7 Ɩa' 'plaɩn ‑too' tu ɛ, ɩ ‑kɔ' soe" nyʋ nmaea tʋ ‑fɔn' ‑tɩ ɛ, ‑wɛe dɛ jrɛ' ɛ fan 'bo ɩ "jru ka 'sani ‑gbla nɩa. Ɩa' "jua‑ ‑kɔ' nyiɔ 'ɔ "jua‑. 8 Ɩa' "mɩɩ‑ ‑kɔ' 'nynʋkpae' 'a "mɩɩ‑, ‑wɛe ɩa' 'nynɩ ‑kɔ' ‑plaa 'a 'nynɩ. 9 Dɛ ɩ paa 'ʋn ɛ, ka nɩɩɛ nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɩa' nai 'a ‑cruɛn" kmai", ka tʋ ‑fɔn' soe" ‑tuu"‑tuu a plea ‑wɛe ɩa ‑cria' tʋ ‑fɔn' 'kamiɔ 'de ɩa' ‑ciin 'a ‑cruɛn" beea o ɛ, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 10 Ɩa' ‑kʋn' ‑kɔ' ‑kɩan" ‑kɩan' 'a ‑kʋn' ‑wɛe ɩ nɩ 'mɩmɩ. Ɩa' "ikmaa' nɩɛ 'e ɩa' ‑kʋn' 'ʋn, ‑wɛe ɩ 'je nyiɔpʋ‑ dɛsaʋn "jrii nʋ 'de 'cʋɩ ‑mm" 'di. 11 Ɩ 'bleɛ "jru kpɔ' i ‑tei ɔmɔ ‑nɩ "bie‑gbau" klaa" 'a "soai. Ɔɔ' 'nynɩ ‑nɩ Abadɔn 'de Suifʋ ‑wlu 'di, ‑wɛe ʋʋa 'dɔɔ‑ Apoliɔn 'de Glɛkɩ ‑wlu 'di, ɛ 'de mɛ ‑nɩ dɩ 'a "ma i ‑sai.

12 "Nmia ‑tɩ 'a "i‑saa ‑nɛ ‑mɛ ‑si' ‑wɛ‑. ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, ɩa' kpɛ 'sɔɔn ‑sie 'o ke'wlɛ ‑ɩ ‑je ji.

13 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ ɛ, Kea 'a "soa ‑nʋ, ʋʋa' ‑mɛɛo"‑ ‑nɔ bla dɔ‑kleɛ 'mɛ. 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ'. 'Sraa ‑sa 'ɩn 'sani nʋa ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa 'o Kea "juɔi ɛ, 'de ɛɛ' ‑gbɩn ‑nɩa ‑nyiiɛ o 'demɔ ɛɛ' wlu tu 'wlʋ, 14 ‑wɛe ɛ wlu 'de Kea 'a "soai ‑ɔ bla dɔ‑kleɛ ‑nɔ ‑pee, ɛ 'na : Kea 'a "soa‑wi" ‑nyiiɛ ‑ʋʋ ‑mʋʋa i 'de juuɔ klaa" ‑ɛɛ 'nynɩ nɩa Eflatɩ "kpei ɛ, ‑ɩn ‑kain ʋʋpʋ i. 15 'Sʋ Kea 'a "soa ‑nyiiɛ' ‑nʋ kain ɛ i. Ʋʋa' Kea 'a "soa tu ɛ, ʋʋ ‑teɛ kein"ke see ‑wɛe ʋʋa fuo nɔ" o, 'wɩ o, 'cʋ o, ‑sʋn 'a 'o nynia', 'de nyiɔ ‑ʋʋ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan ʋʋ 'je ʋʋa' kpɔ due' 'dba. 16 "Soa‑wi" ‑nyiiɛ ‑nʋ, ʋʋ kɔn 'e "soa‑wi" ‑tuu"‑tuu 'mla ‑wɛe ‑ʋʋ ‑te soe" "kpei. "Soa‑wi" ʋʋ kɔn a 'e 'mla ‑nʋ, 'ɩn 'wɔn ʋʋa' ‑tisʋn 'a 'nynɩ 'mɛ, ʋʋ nɩɛ ‑kwlʋ ‑te "wlu 'di "wlu ‑te ‑kwlʋ 'di. 17 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ soe" "jriɛ‑ 'de jajri 'di, ɩ ke nyʋ ‑tea 'bo ɩ "kpei ke. Ʋʋa' nyʋ tu paa nɩɩɛbai" 'ʋn, ka nɛ nɩa 'kamɔ ɩa' "bai tu 'a ku nɩ‑. Ɩa' jrɩ' kpa kpea' ‑jei", ɩa' jrɩ' 'fasʋn. Ʋʋa' soe" ʋʋ ‑tea "kpei ɛ, ɩa' "jru ‑kɔ' ‑plaa 'a "jru, ‑wɛe nɛ ke dao' ke 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ ‑dba nyʋ a 'wlʋ 'de ɩ 'wɔn. 18 Nɛ o, dao' o, 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ 'dba nyʋ ‑ɩ ‑wlʋa 'e soe" 'wɔn ɛ, ɩ nɩɛ nyʋ 'kle ‑tu" dɩ 'a kpɛ taan ‑o, ɩmɩ ‑dba nyiɔ ‑ʋʋ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan 'a kpɔ due'. 19 Soe" ‑nɩ ɩa' "ikmaa' nɩɛ 'e ɩ 'wɔn ‑wɛe ɛ nɩ 'de ɩa' ‑kʋn' 'ʋn ‑ke. Ɩa' ‑kʋn' ‑kɔ' sɛn ɩ 'bleɛ "jru due 'due, ɩmɩ ɩa nʋ ‑wɛe ɩa nʋ nyiɔpʋ dɛsaʋn "jrii.

20 Nyʋ ‑sia 'o ‑wɛe nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑ɩ ‑wlʋa 'e soe" 'wɔn ‑nɩ sea 'dba a, ʋʋ 'na ʋʋ se ʋʋa' dɩsaɩn "i juoi ‑wɛe ʋʋ se ʋʋa' nʋʋdɩ 'kpʋ "i to. Ʋʋ 'na ʋʋ se ‑siɔn' 'ɔ "sʋɩ 'a ‑gbɛɛ' ‑tɩ 'bɔi. Kɔin 'sani o, nɩɩɛ o, 'wɛi o, "sou ke tu nʋa, 'kamɔ ɩ seɛ 'bɛɛ ɩ 'je ɩ 'je, ɩ 'je i 'wɔn, ɩ 'je na‑. 21 Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋ 'na ʋʋ se ʋʋa' "ku 'dbaa' o, ʋʋa' nyʋ 'srɛ i poojrii' nʋa' o, ʋʋa' jɛi" 'jedɛsaʋn ke dɛ nyʋ sea ‑ʋn "nyɩ ‑ɩn ‑sɛɛ ‑jei" 'a 'kpʋ "i to ‑tɩ wɔɔ‑.

10

Kea 'a "soai due' "nyɩɛ San 'sbɛpun‑ ‑saan"‑

1 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai due' ‑kmai" "jriɛ‑ ‑ɔɔ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di, ‑wɛe ‑ɔɔ ‑si" i 'de 'blʋa‑ "kpei. Ɔɔ' "soai tu paa bue" 'ʋn, "ni 'a bli' mɛ ‑gban' e i 'de ɔ "jru kpɔ'. Ɔɔ' "jua‑ ‑kɔ' 'jrʋ ‑wɛe ka nɛ‑gblʋn 'sɔɔn nɩa, ɔɔ' bɩ nɩ kan'. 2 Ɔ 'bleɛ 'sbɛpun‑ ‑saan" due' kwa ‑wɛe ɛ kain ɛ "wɔin. Ɔ nynaa ɔɔ' dianbʋ i 'de 'tɔniɛ wɔn ‑wɛe ɔ nynaa ɔɔ' kʋanbʋ i 'de 'kpʋʋ "kpei. 3 'Sʋ ɔ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ɔ "wɔ ka ‑plaa a klua. Ɔ wlua 'sʋ ‑tɛn ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn "plaan'. 4 ‑Tɛn ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn "plan 'sʋ, 'ma jiɛ dɩ 'crɩa' ‑teea' 'de‑, 'kaa 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'de jaʋn 'di, ɛ 'na : Dɩ ‑tɛn ‑nɩa ‑mɛ" 'sɔn 'tmʋa ɩ sie 'e "sɩan, ‑ɩn ‑bo ɩ 'crɩɛ !

5 'Sʋ Kea 'a "soai ‑ɔɔ bʋ due' nyna 'e 'tɔniɛ wɔn ‑wɛe due' nyna 'e 'blʋa‑ "kpei ‑nɔ ɔ toɛ ɔɔ' diansʋn "jɛi 6 ‑wɛe ɔ ‑snɛɛ 'de Kea ‑nɩa 'kmʋ jeejee 'a 'nynɩ 'ʋn. Ɛmɛ ‑nʋ jaʋn ke dɩ "klein ‑nɩa 'e jaʋn 'di ke, ɛmɛ ‑nʋ 'blʋa‑ ke dɩ "klein ‑nɩa 'nɔ ɛ "kpei ke, ɛmɛ ‑nʋ 'tɔniɛ ke dɩ "klein ‑nɩa 'e ɛ wɔn ke, 'de ɔ 'na : 'Wɩ ‑tuu" a ɩ ‑kwɛ' 'bode, 7 'kaa ‑sɔntɩ Kea 'a "soa‑wi" 'a ‑mɛ" 'sɔn ‑nɔ ɔ mua dɔ‑kleɛ blaa' a, 'bomɔ Kea 'a nmae dɩ ‑pa' 'kwla 'je "jri "kpae' poo‑. Ka ɛ 'tmʋ ɛ 'de ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn ‑ʋʋa nʋʋ ɛ "juɔi ‑pee, 'kamɔ ɩa mu 'o nynia'.

8 'Sʋ wlu ‑ɛ ‑wlʋa 'e jaʋn 'di 'ɩn 'wɔan 'de ɛ, ɛ wluɛ 'ʋn ‑pee ke'wlɛ, ɛ 'na : ‑Ɩn mu, ‑wɛe Kea 'a "soai ‑ɔɔ bʋ due' nyna 'e 'tɔniɛ wɔn ‑wɛe due' nyna 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ‑nɔ, ‑ɩn ‑kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe ‑ɩn ‑je 'sbɛpun‑ ‑ɛ ‑kain a "wɔin 'de ɔ 'kwa ‑nɛ 'ʋn "duo‑. 9 'Sʋ 'ɩn 'kpɔ ‑pʋn" ‑wɛe 'ɩn 'na : ‑Ɩn ‑nyɩ" 'ʋn 'sbɛpun‑ ‑saan" ‑nɛ. 'De ɔ wlu 'de 'ʋn ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ‑duɛ" 'ʋn, ‑ɩn mlɛ, ɛɛ muɛ wɔn nmɔa' 'de ‑ʋn 'wɔn ka dʋ 'a 'cna nɩa, 'kaa ɛɛ muɛ "kaea' 'de ‑ʋn 'mɩ o. 10 'Ɩn "duo‑ 'sbɛpun‑ ‑saan" ‑nɛ 'ʋn 'ɛ 'de Kea 'a "soai 'kwa, ‑wɛe 'ɩn po ɛ 'de 'wɔn 'sʋ ɛ 'dɩɩ' 'de 'ʋn 'wɔn ka dʋ 'a 'cna nɩa, 'kaa ‑jɛ 'ɩn mlɛ 'sʋ ɛ, 'de 'ʋn 'mɩ o ‑wee' nɩɛ "kɩkɩ.

11 'Sʋ ʋʋ wluɛ 'ʋn ‑pee ka ʋʋ 'na : Wlu Kea ‑sa 'kwla 'de ‑ʋn ‑pee ɛ, ‑ɩn ‑je ɩ 'tmʋa' mu ‑o ke'wlɛ 'de 'blʋa‑ ‑tuu"‑tuu o, 'beɔdɛ ‑tuu"‑tuu o, nyʋ ‑ʋʋa poa wlu 'a kpɛ ‑tuu"‑tuu o, 'beɔ ‑tuu"‑tuu ‑pee.

11

‑Tɩ 'a ‑ta 'jeʋn 'sɔɔn

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, nyɔ jrɔ' "nyɩɛ 'ʋn ‑gblokpau due', ɛ ‑kɔ' itbatu ‑wɛe ɔ 'na : ‑Ɩn ‑sɔn 'ʋn, ‑ɩn ‑dbaa Kea ‑gbu klaa" ke 'sraa ‑sa 'ɩn ke, ‑ɩn ‑sro' nyʋ ‑a ‑gbɛɛa' 'de Kea ‑gbu 'di ke. 2 'Kaa Kea ‑gbu klaa" 'a "kpaejriɛ ‑mɛ ɛ, ‑ɩn sie 'o ‑mɛ ‑ɩn ‑bo ɛ dbaa, dɛ‑nʋɛ' ɛ 'bɔɔ ɛ nyʋ ‑ʋʋ sea Kea 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn 'je kwa ‑wɛe ʋʋ 'je ‑kwlɔ ‑ɛ ‑teea kpɔi" "kpei‑ na‑ 'de 'cʋɩ 'a kwla ‑nyiiɛ 'jɔ 'sɔɔn 'di. 3 'Sʋ ɔ wlu', ɔ 'na : 'Ma muɛ 'ma ‑tɩ' 'a ‑ta 'jeʋn 'sɔɔn dboa' ʋʋ 'je blɔ 'ʋnpaa‑ ‑wɛe 'ɩn 'je ʋʋpʋ "ikmaa' "nyɩ 'de ʋʋ 'je Kea 'a wlu 'tmʋ 'de nyʋ ‑pee 'de 'wɩ 'a "wlu due' kmɛ' 'sɔɔn kwla ‑mɛɛo"‑ ‑nɩ 'di.

4 Ʋʋa' ‑tɩ 'a ‑ta 'jeʋn 'sɔɔn tu ɛ, ʋʋa' "ipoodɩ ‑nɩ olifieti 'sɔɔn ke ‑dam'ba 'a "kpei ‑tedɩ 'sɔɔn ‑ɩ ‑nɩa 'o 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a Tʋ"bo "juɔi ɛ. 5 ‑Bo nyɔ jrɔ' nɩɛ "i ɔ 'je ʋʋpʋ dɛsaʋn "jrii nʋ ɛ, ‑mɛ nɛ ɛ muɛ 'de ʋʋpʋ 'wɔn 'wlʋa' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋa' tʋnyʋ siin‑. Kɩɩn, nyɔ "o nyɔ ‑nɩɛ "i ‑ɔ ‑jea ʋʋpʋ dɛsaʋn "jrii nʋ ɛ, 'kamɔ ɔɔ' 'mɛsʋn a mu nɩa'. 6 Ʋʋa' "ikmaa' 'bɛɛ‑ ɛ 'je jaʋn "wɔin kan i ‑wɛe nɔ" ‑ɛ 'di ʋʋ nɩa Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' a, "ni se dbai. "Ikmaa' ʋʋ 'blea a, ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je "ni fai" poo‑ ‑wɛe ɛ 'je nymɔ 'ʋn ‑snɛɛ. Ʋʋ 'bɛɛ‑ ʋʋ 'je nyʋ 'kle 'a kpɛ ‑wee' ‑tu" 'nɔ 'kmʋ "kpei ka ʋʋmʋ nɩa "i ɛ.

7 ‑Bo ʋʋ ‑kɔ' Kea 'a ‑tɩ' 'tmʋa' 'sʋ ɛ, nmi ‑kwli klaa" jrɛ' ɛ muɛ 'e "bie‑gbau" klaa" ‑nɛ 'di 'wlʋa' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ tʋ o ‑fɔn 'de ɛ 'je tʋ 'a "jru kpa 'bo ʋʋpʋ "kpei, ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'dba. 8 Nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ ɛ, ʋʋa' "ku a muɛ i 'pɛɛan' 'bo ‑jei" 'bo ‑kwlɔ klaa" 'di. 'Bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di mɔ nyʋ kɔɔ ʋʋa' Tʋ"bo 'bo tu ‑kwlɩ" tɛin". ‑Bo nyʋ a sea ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'nynɩ "si ɛ, nyʋ a 'dɛɛ Sodɔm ke Esipʋ ke. Ɩa' 'nynɩ tu mɩ nyʋ bla 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu "kpei. 9 Nyʋ ‑wlʋa 'blʋa 'a blo'wɔn ‑wee' 'dii o, ‑kwlʋn ‑wee' 'dii o, nyʋ ‑a poa wlu 'a "kwli ‑wee' o, nyʋ ‑wlʋa 'beɔdɩ ‑wee' 'dii 'je ʋʋa' "ku 'jea' ji 'de 'wɩ taan 'e tɔo 'di, ʋʋ se ʋʋa' i nmae ‑tɩ 'wɔɔn i. 10 Ʋʋa' 'mɛa' a muɛ 'kmʋ "kpeinyʋ a 'mʋa‑ 'blea', ʋʋa muɛ blaa' ʋʋ 'je dee‑, ‑wɛe ʋʋ 'je ba ‑paan' "jrii nʋ due 'due, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a wlu 'kwa jaaʋn 'sɔɔn ‑nʋ cri nyʋ 'mɛ kpleiin.

11 'Wɩ taan 'e tɔo ‑sia' 'sʋ Kea poɛ ʋʋpʋ 'kmʋnɩfeeɛ' 'ʋn 'sʋ ʋʋ sɔn 'ʋn 'ɛ. Nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑jeea ʋʋpʋ "jriɛ‑ ɛ, faʋn klaa" a nʋ ʋʋpʋ 'mɛ. 12 'Sʋ nyʋ 'sɔɔn ‑nʋ, ʋʋ 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɛ ‑wlu 'de ʋʋ ‑pee, ɛ 'na : Ao 'ja ‑ta ! 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ 'e jaʋn 'di mua' ‑pʋn" 'bo bue" "kpei 'bo ʋʋa' tʋnyʋ "juɔi. 13 'De ɛɛ' nɔ" tu 'di 'sʋ 'blʋa‑ ‑teɛ crɛa' ‑pʋn". Ɛɛ' 'blʋa 'a crɛa' kmai", ɛ nʋɛ' 'sʋ ‑kwlɔ ‑ɛ ‑seea' 'ʋn kpɛ ‑puue ɛ, ɛɛ' ‑puue ‑nɛ je i waa‑ ‑wɛe nyʋ 'a "wlu ‑mɛ" 'sɔn 'mɛ 'bo 'blʋa‑ ‑ɛ crɛa ‑nɛ 'ɛ wɔin". 'Sʋ faʋn 'kpa 'e nyʋ ‑sia 'o mu 'ʋn 'ɛ ‑wɛe ʋʋ ‑te jaʋn 'di Kea 'a ni' ‑tea' ‑pʋn".

14 "Nmia‑ ‑tɩ 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ ‑mɛ ‑si' ‑wɛ‑. ‑Ɩn ‑gbɔn 'nɔ, ɩa' kpɛ taan ‑nɛ se 'ʋn ‑kwlei, ɛ 'je ji.

Dɔ‑kleɛ 'ɛ kpɛ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ

15 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Kea 'a "soa ‑nʋ ʋʋa' ‑mɛ" 'sɔn ‑nɔ bla ‑tiɛnkɔʋn 'sʋ ɛ, 'ɩn 'wɔn wlu ‑tuu"‑tuu 'de jaʋn 'di. Ɩa' wlu tu kmai", ɩ 'na : 'Beɔdɛ ‑wee' ‑nɩa 'e 'kmʋ "kpei ɛ, ɛ 'kpa ‑aa Tʋ"bo Kea ke ɛɛ' 'o ‑tei Klisɩ 'a dɛ ‑wɛ‑ la. Kea a muɛ 'nynɩ 'wlʋa' jeejee 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di.

16 'Sʋ nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑ʋʋ ‑tea i 'bo ʋʋa' 'beɔkpa‑tɛ "kpei ‑nʋ, ʋʋ "siiɛ "jua‑ i 'bo 'blʋɔ ‑wɛe ʋʋa ‑gbɛɛ' Kea "juɔi. 17 'De ʋʋ 'na :

Tʋ"bo Kea, ɛmɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ‑wɛe ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ tɛin" ɛ, 'de ‑ɛ ‑nɩa 'kmʋ 'de ‑sɩanwɩ 'di, ‑aa poɛ ɛ 'sɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' "ikmaa' ‑ɛ ‑bɛa "i, mɛ ɛ "duo 'ʋn ‑wɛe ɛ ‑te 'nynɩ 'wlʋa' ‑pʋn". 18 ‑blua 'dinyʋ ‑ʋʋ sea Kea juo ɛ, ʋʋ 'kpɛɛ 'cɛn i, 'kaa nɔ" ‑ɛ 'di ɛɛ' 'cɛn ɛ mua "jri "kpae' poa' 'de ʋʋ ‑pee, ‑wɛe ɛ ‑jea 'mɛʋn 'a 'pee 'jee‑ ɛ, 'bomɔ ɛ 'je ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn o, nyʋ ‑ʋʋa ‑tea' ɛɛ' 'nynɩ 'a ni' o, nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑nʋʋa ɛ "juɔi ɛ, ɛ 'je ʋʋa' mɩɩ" ke klae" ‑kei" ‑sa, ‑wɛe ɛ 'je nyʋ ‑ʋʋ ‑dooa 'blʋa‑ ‑wi" ‑mʋ i ‑sa.

19 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ Kea ‑gbu klaa" ‑nɩa 'e jaʋn 'di kain ɛ "wɔin ‑wɛe 'ɩn 'jee dbɛɛdɛ 'ɛ ‑gbau' "jriɛ‑ 'de ɛ 'di. 'Sʋ "ni a crɛ "jrii, ‑tɛn ɛ "plaan', 'blʋa‑ a crɛ' ‑wɛe "ni‑kɩɩn ‑tuu"‑tuu a 'wla.

12

'Nynɔkpao' due' ke ‑sre" ke

1 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ nyʋ tai' "maa' dɛ klaa" jrɛ' ‑nʋʋɛ 'bo jaʋn‑kwlʋ : 'Nynɔkpao' jrʋ' mʋ ‑tan' 'o 'jrʋ 'a ‑tɩaɩn 'ʋn ka nyɔ ɔ paa dɛ 'ʋn ɛ, ‑wɛe 'cʋ nɩ 'e bʋ ‑sɔn. Tʋ"bofan ʋ ‑tua" "jru ɛ, 'cʋ‑sɩɩn 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑nʋɛ'. 2 Ʋ 'bleɛ "kwli, ‑jɛ ‑gbaandi 'kpʋ 'ʋn 'sʋ ʋ ‑teɛ "wɔɔa' ‑pʋn".

3 'Sʋ nyʋ tai' "maa' dɛ jrɛ' nʋʋɛ' 'bo jaʋn‑kwlʋ : 'ɩn 'jeeɛ ‑sre" ‑saan "jriɛ‑. Ɛ 'bleɛ "jru ‑mɛ" 'sɔn ‑wɛe ɛ 'ble ‑gbɩn ‑puue, 'de ɛɛ' "jru ‑nɩ ‑tu" tʋ"bofan "jru due 'due. 4 'Cɩ ‑sɩɩn ‑ɩ ‑seea' 'ʋn kpɛ taan a, ɩmɩ ‑ɩa kpɔ due' ɛ nʋ ɛɛ' ‑kʋn' ‑wɛe ɛɛ 'wla 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. Ɛ ‑tan' 'sʋ ɛ, ɛ nyna i 'bo 'nynɔkpao' ‑ʋa jia ‑gbaan ‑di ‑nʋ "kpei ‑wɛe ‑bo ʋa' "ju 'wlʋ 'de ɛ 'je ɔ mla. 5 Ʋ ‑gbaan' 'sʋ ɛ, ʋ 'wlʋɛ "junmɔu, ɔmɔ ‑je nɩɩɛkpa 'ble ‑wɛe ‑ɔ ‑je 'blʋa 'a blo' wɔn ‑wee' "klein i fuo‑. 'Kaa ʋa' "ju ‑nɔ 'wlʋa, 'bo ɛ "sri ɔ mu 'o Kea 'a 'beɔkpa‑tɛ ‑pʋn" 'de jaʋn 'di, ka nyɔ ɔ "fla nyʋ ɛ 'kamɔ ɛ nɩ‑. 6 'Sʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ 'kpa 'kwla, ʋ muɛ 'e ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei, 'demɔ Kea nmae ʋa' ‑teɩn ‑wɛe ɛ "nyɩ ʋ diidɛ 'de ʋ 'je i ‑te 'de 'wɩ 'a "wlu due' kmɛ' 'sɔɔn kwla ‑mɛɛo"‑ 'di.

7 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ tʋ ‑fɔn' ‑cruɛn" kpʋn' 'de jaʋn 'di. Misɛlɩ ‑nɩa Kea 'a "soa‑wi" 'a klaa" ɔ ke ɔɔ' ‑nɩ "soa ‑te ‑sre" ke ɛɛ' "soa o ‑fɔan' ‑pʋn", ‑wɛe ‑sre" ke ɛɛ' ‑nɩ "soa‑wi" ‑te Misɛlɩ ke ɔɔ' "soa o ‑fɔan' ‑pʋn" ‑ke. 8 'Kaa tʋ du ‑sre" ke ɛɛ' "soa‑wi" 'mɛ, ʋʋ se ‑teɩn 'ble 'bode 'de jaʋn 'di. 9 Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe ‑sre" klaa" ‑nɛ 'wlʋ 'e jaʋn 'di, ɛ ‑fi" 'ɛ ‑sɔn. ‑Sre" ‑nɛ, ɛɛ' 'nynɩ ‑nɩ Satan. Ɛmɛ ‑nɩ ‑siɔn', ‑siisaɩn 'a klaa", ɛmɛ ‑nɩ sɛn soa soa ‑ɛ ‑pooa 'kmʋ ‑wee' "klein 'srɛ i ɛ, ɛ ‑fi" ɛ ‑sɔn, ɛ ke ɛɛ' "soa‑wi" "klein ‑fi" 'ɛ ‑sɔn 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. 10 'Sʋ 'ɩn 'wɔn "ikmawlu jrɛ' 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɛ ‑naa' :

Kaan ka la, 'pʋʋa' ‑nɩa 'e Kea 'kwa o, ɛɛ' 'beɔdɛ o, ɛɛ' Klisɩ ‑ɛ ‑tea 'o ɔɔ' 'nynɩ 'wlʋa' po "jri "kpae' ‑wɛ‑, dɛ‑nʋɛ' ‑aa de'di ‑wi" 'a ‑tɩ' "kpeiblai pooɛ ‑sɔn 'bode. Ɔmɔ ‑ɔɔ bla ʋʋpʋ ‑tɩ' "kpei 'de "maʋ'wɩ o, 'jrʋ ‑gbaowɩ 'di 'de ɛ, ɔ 'wlʋ 'nɔ jaʋn 'di 'mɛ, ɔ ‑fii" ɛ ‑sɔn. 11 Kea 'a 'sraa ‑sablaaju 'a nmɔ ‑ɛ ‑wla i o, ɔɔ' wlu 'a tɔ' nɩ ‑tɩ ‑aa de 'di‑wi" 'tmʋa 'de nyʋ ‑pee o, ɩ mɩ ‑nʋɛ' ‑wɛe ʋʋ kpa tʋ 'a "jru, ʋʋ se 'mɛa' plee‑ mamaʋ 'sʋ ʋʋ se ʋʋa' 'kmʋ "kpei‑ 'tʋan‑. 12 Ɛmɛ ‑tɩ ka jaʋn 'a kpɛ ‑tia ɩ 'je 'mʋa‑ nʋ ɛ ke nyʋ "klein ‑nɩa 'e jaʋn 'di ke ! 'Kaa ɛ nɩɛ "nmia‑tɩ ‑o 'de 'blʋa‑ ke 'tɔniɛ 'a ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' ‑siɔn' "siɛ i 'de ɩ "kpei ! Ɔ 'bleeɛ 'cɛn 'mlai", ɔ 'je kan' 'mɛ nɔ" ‑ɛ ‑sia' 'bo ɔ "juɔi, ɛ se "i tɛn‑.

13 Ka ‑sre" ‑fii" a 'nɔ 'blʋa‑ "kpei ɛ 'jea kan' 'sʋ ɛ, 'nynɔkpao' ‑ʋ ‑wlʋa "junmɔuju ‑nʋ, ɛ ‑teɛ ʋa' i nʋa' ‑pʋn". 14 'Sʋ ʋʋ "nyɩɛ 'nynɔkpao' ‑nʋ ‑cii" klaa" 'a kpoa" wli 'sɔɔn ‑wɛe ʋ 'je sɛn ‑nɛ wɔin" 'pʋ 'de ʋ 'je "wan ʋ 'je 'e ʋa' ‑teɩn mu 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei. 'Bomɔ ʋ ‑te i 'de ʋa 'jee‑ dɛ ʋa di 'de ‑sɩn taan 'cʋɩ ‑mɛɛo"‑ 'di. 15 'Sʋ juuɔ‑gbuu 'wlʋɛ 'e sɛn ‑nɛ 'wɔn ‑wɛe ɛ ‑si' 'o 'nynɔkpao' ‑nʋ 'de, ‑wɛe ɛ 'je ʋ kpa. 16 'Kaa 'blʋa‑ kain ɛ wɔn ‑wɛe ɛ mla juuɔ ‑gbuu ‑wlʋa 'e ‑sre" 'wɔn ‑nɛ, 'kamɔ ɛ nʋ ‑wɛe ɛ po 'nynɔkpao' ‑nʋ sʋn o. 17 'Sʋ ‑sre" 'kpa 'cɛn 'de 'nynɔkpao' ‑nʋ "kpei ‑wɛe ɛ mu ʋʋa' "nynuu‑ ‑jʋ ‑sia 'o tʋ o ‑fɔan'. Nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑jea Kea 'a kɛ' wɔn ‑wɛe ka Sesi 'a wlu nɩa tɔ' ‑ʋʋa ‑tmʋ ɩ 'de nyʋ ‑pee ɛ, ʋʋpʋ ɛ ‑fɔn' tʋ o ‑ke.

Nmi‑kwli 'sɔɔn 'ɔ ‑tɩ'

18 'Sʋ ‑sre" nyna i 'bo ‑pɩɩɔn" "kpei 'bo 'tɔniɛ wɔin".

13

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ nmi‑kwli jrɛ' "jriɛ‑ ‑ɛ ‑wlʋ 'e 'tɔniɛ wɔn. Ɛ 'bleɛ ‑gbɩn ‑puue ‑wɛe ɛɛ' "jru nɩ ‑mɛ" 'sɔn. Ɛɛ' ‑gbɩn ‑nɩa ‑puue ‑nɩ, ɩ ‑wee' 'bleɛ tʋ"bofan due 'due ‑wɛe Kea 'a wɔn o to nynɩ 'crɩɩɛ 'bo ɛɛ' "jru ‑nɩ "kpei due 'due. 2 Nmi‑kwli 'ɩn 'jeea "jriɛ‑ ‑nɛ, ɛ ‑kɔ' ‑ci', ɛ 'bleɛ nmi klaa" jrɛ'ɛ bɩ. Ɛɛ' nmi tu 'a bɩ ke ‑plaa 'a bɩ ‑kooɔ', ‑wɛe ɛ 'ble ‑plaa 'a wɔn. Ɛɛ' nmi‑kwli tu ɛ, ‑sre" "nyɩ ɛ 'kpɩ ‑wɛe ɛ "nyɩ ɛ ɛɛ' 'beɔkpa‑tɛ ke ɛɛ' "ikmaa' klaa" ‑wee'. 3 'Ma ‑gbʋn a 'e mu 'sʋ ka nyɔ ɔ nʋa ‑cnɛ ‑wɛe ɔ cɛan dɛ ‑pliɔn' ɔ, 'de ɛɛ 'mɛa, 'kamɔ ɛɛ' "jru due' nɩ‑. 'Kaa 'bo ɛ "sri ɛɛ' ‑kɔ ‑nɛ je 'bɔ. 'Sʋ 'blʋa 'dinyʋ ‑wee' a 'jraa‑ nmi‑kwli ‑nɛ 'mɛ, ‑wɛe ʋʋ bla 'o ɛ 'de. 4 'De ʋʋa ‑gbɛɛ' ‑sre" "juɔi, dɛ‑nʋɛ' ɛmɛ ‑nyɩ" nmi‑kwli ‑nɛ "ikmaa'. Ʋʋa ‑gbɛɛ' nmi‑kwli ‑nɛ 'mɛ ‑ke ‑wɛe ʋʋa wlu ka, ʋʋ 'na : Nyɔ ‑jɔ ‑ke nmi‑kwli ‑jɛ ‑mɛ 'bɛɛ‑ 'ʋn ɛ‑ ? Nyɔ ‑jɔ ‑bɛɛ' ‑ɔ ‑ke ɛ 'je tʋ ‑fɔn' ɛ‑ ?

5 ‑Sre" ‑tuu" ɛ nmi‑kwli wlu wɔn ‑wɛe ɛ 'je ‑cɛi" 'bɛɛwlu klae" klae" 'tmʋ 'de ɛ 'je Kea wlu saɩn ‑pee 'tmʋ. Ɛ "taiɛ ɛɛ' nmi tu "i ‑wɛe ɛ 'je dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ nʋ 'de 'cʋɩ 'a kwla ‑nyiiɛ' 'jɔ 'sɔɔn 'di (42). 6 'Sʋ ɛ ‑teɛ Kea 'a 'nynɩ o, ɛɛ' ‑teɩn o, nyʋ "klein ‑nɩa 'e jaʋn 'di 'a 'nynɩ dooa' ‑pʋn". 7 ‑Sre" cɛn 'o wlu 'mɛ ‑wɛe nmi‑kwli 'je Kea 'a ‑jei" naaʋn tʋ o ‑fɔn' 'de ɛ 'je tʋ 'a "jru kpa 'bo ʋʋpʋ "kpei. Ɛ cɛn 'o wlu 'mɛ ‑ke ‑wɛe nmi‑kwli 'je nyʋ 'a kpɛ ‑wee' o, 'blʋa 'a blo' wɔn ‑wee' o, nyʋ ‑a ‑poa' wlu 'a kpɛ ‑wee' ke 'beɔdɩ ‑wee' "klein 'a nyʋ 'ble. 8 Nyʋ "klein ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋa mu ɛ "juɔi ‑gbɛɛa'. Ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa' 'nynɩ se 'crɩɩɛ tɛin" sese 'de Kea 'a 'blaaju ‑ɛ ‑saa 'sraa‑ 'ʋn 'a 'kmʋnɩsbɛ 'di.

9 Nyɔ ‑nɩa doun" "jru ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn i ! 10 Nyɔ ‑jea ‑kaso 'di mu see ɛ, ɔɔ muɛ ‑kaso 'di mua'. Nyɔ nyʋ 'jea ‑cnɛ "i 'dbaa see ɛ, ɔɔ muɛ ‑cnɛ i" 'mɛa'. Dɛ ‑jɛ ‑kɔn a ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɛ ‑jea 'e Kea 'a ‑jei" naaʋn 'ʋn ‑nɩ 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ pɛe "wɔin 'bɛɛa' ke Kea ‑kwlɩ" ‑tea' ke.

11 'Sʋ nmi‑kwli jrɛ' ‑wlʋ 'e ‑klu' 'ɩn 'jee‑ "jriɛ‑, ɛ 'bleɛ ‑gbɩn 'sɔɔn, ka 'blaa‑gblɔ 'ɔ ‑gbɩn nɩa 'kamɔ ɩ nɩ, ‑wɛe ɛɛ wlu ka "kuudɛ ɛ wlua. 12 Nmi‑kwli ‑jɛ ‑nɩa tɛin" ‑wɛe ‑ɛ ‑pooa 'mɛ ka 'de‑, 'de ‑ɛɛ ‑kɔ "sria 'o ɛ 'bɔa ‑nɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" nmi‑kwli ‑jɛ ‑bɔɔa' de "ikmaa' ‑wee' ‑wɛe ɛ 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋ 'bo ɛ "juɔi. ‑Jɛ ‑bɔɔa' de ‑nɛ, ɛ nʋɛ' ‑wɛe 'blʋa‑ o, nyʋ "klein ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei a ‑gbɛɛ' nmi‑kwli ‑jɛ ‑saa "i "juɔi. 13 Ɛɛ nʋɛ dɩ klae" klae" 'bo ‑mɛ 'de ‑ke. Ɛɛ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ nɛ ɛ jea 'e jaʋn 'di 'wlʋ ɛɛ jea blu 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi. 14 Dɩ klae" klae" ‑ɩ nʋa ‑nɩ, ɩmɩ ‑ɩ 'ʋn ɛ poo 'blʋa 'dinyʋ 'srɛ i, dɛ‑nʋɛ' nmi‑kwli ‑jɛ ‑nɩa tɛin" ‑nɛ, ɛmɛ ‑nyɩ" ɛ "ikmaa' ‑wɛe ɛɛ nʋ ɩa' dɩ tu. Ɛ wlu' 'de 'blʋa 'dinyʋ ‑pee, ɛ 'na : Nmi‑kwli ‑ɛɛ "jru due' pooa 'mɛ ka tɛin" 'de ‑ɛ jia 'kmʋ de ɛ, ao ‑pa ɛɛ' ‑kooɔdɛ. 15 Ɛ 'bɛɛ‑ ɛ 'je ɛ nʋ 'sʋ nmi‑kwli 'a kooɔ' dɛ ‑nɛ 'je wlu ‑wɛe nyʋ "klein ‑ʋʋ ‑na ‑ʋʋ se ɛ "juɔi ‑gbɛɛ' i ɛ, ɛ 'je ʋʋpʋ 'dba. 16 Nmi‑kwli ‑jɛ ‑bɔɔa' de ‑nɛ, ɛ nʋɛ' ‑wɛe ɛ ‑te mɩɩ" o, klae" o, "wliiɛjeʋn o, nɩɩa" nyʋ o, nyʋ ‑tea ʋʋa' ‑cɛ" ‑pee o, kʋɔnpʋ‑ ‑wi" ‑klan" "kpei, 'de ʋʋa ‑tu" ɛ juo'ɩn. Ɛɛ' juo'ɩn tu ɛ, ‑bo ɛ se 'o ʋʋa' diansʋn "kpei nɩ ɛ, ‑mɛ ɛ nɩɛ 'o ʋʋ "jua 'a "pɛ "kpei. 17 Nyɔ ɛɛ' juo 'ɩn tu sea ‑pʋn" nɩ ɛ, ‑mɛ ɔ se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je dɛ ‑tɩn' 'de ɔ 'je dɛ ple. ‑Bo ɛɛ' juo 'ɩn tu se nmi‑kwli 'a 'nynɩ nɩ ɛ, ‑mɛ ɛɛ' 'nynɩ 'a ‑kɔ o "siidɛ.

18 Ao ‑gbʋn 'nɔ, tɔ' 'dinɩa' mɛ ‑kɔn ‑tɩ'. Nyɔ ‑ɔ ‑nɩa tɔ'di ɛ, ‑mɛ ɔ 'wɔn 'de nmi‑kwli 'a 'nynɩ 'a ‑kɔ o "sii dɛ 'dei, dɛ‑nʋɛ' ɛ nɩɛ nyiɔ 'ɔ ‑kɔ o "siidɛ ‑o, ɛ 'de mɛ ‑nɩ kmɛ' ‑mɛɛo"‑ kwla ‑mɛɛo"‑ 'jɔ ‑mɛɛo"‑.

14

Kea 'a 'blaaju ke ɛɛ' nyʋ ke

1 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ ɛ, 'ɩn 'jeeɛ 'blaaju "jriɛ‑ 'bo crʋ nyʋ a 'daa‑ Siiɔn "jru. Ɛ ke nyʋ 'a ‑kwlʋ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ "wlu ‑nyiiɛ (144 000). Ʋʋa' nyʋ tu mʋ ɔɔ' 'nynɩ ke ɔ "Bo 'a 'nynɩ 'crɩɩɛ 'bo "juɔi. 2 'Ɩn 'wɔn ‑cruɛn" jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɛɛ klu ka "ni‑gbuu klaa" a klua, ka ‑tɛn ɛ "plan a, 'kamɔ ɛɛ' ‑cruɛn" tu nɩ ‑ke. Ɛɛ' ‑cruɛn" tu nmɔɔ 'e nyʋ doin" i ka nyʋ ‑tuu"‑tuu a bla ‑siplʋ ‑wɛe ʋʋa blea, 'kamɔ ɛ nɩ‑. 3 Ʋʋa bleɛ 'dʋ dee 'bo 'beɔkpa‑tɛ ke 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ' ke nyʋ‑cɔɩn' ‑nʋ "juɔi. 'Dʋ ʋʋa blea nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je ɛ 'cɩan ‑bo ɛ se nyʋ 'a ‑kwlʋ 'a ‑puue 'jɔ ‑nyiiɛ "wlu ‑nyiiɛ ‑nʋ nɩ ɛ, ʋʋpʋ Kea 'a 'blaaju seie 'de 'blʋa 'dinyʋ "klu. 4 Ɛ nɩ ʋʋpʋ ‑ʋʋ se ʋʋa' ‑Suu ‑flɛn" kpʋʋn‑ 'de 'nynɩ ‑san nʋa' 'ʋn. Ʋʋ nɩɛ 'pepe ‑wɛe ʋʋ ‑te Kea 'a 'blaaju 'a 'nynɩ 'ʋn. ‑Ta "o ‑ta ɔɔ mua ʋʋpʋ ‑ke ɔɔ mu. Ka nyɔ ɔ ja diidɛ 'ɛ "i‑saajɔ ‑wɛe ɔɔ ‑saa Kea ke 'blaaju wɔn ɛ, 'kamɔ ʋʋ seiɛ 'de nyʋ "klu. 5 Sɩ ‑tɩ se 'de ʋʋ 'wɔn jii due', ʋʋ se ‑kɔ ‑pʋn" nɩ‑.

Kea 'a "soa‑wi" taan

6 'Ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai jrɔ' "jriɛ‑, ɔɔ "waan' 'de jaʋn 'a 'keekei". ‑Pɔia" ‑tɩ ‑ɩ sea isɔn‑ta 'ble ɛ, ɩmɩ ɔɔ 'tmʋ 'de 'blʋa 'dinyʋ ‑pee, ‑wɛe 'beɔdɛ 'ɛ kpɛ ‑wee' "klein o, nyʋ 'a kpɛ ‑wee' o, wlu 'a kpɛ ‑wee' nyʋ a poa o, 'blʋa 'a blo'wɔn ‑wee' "klein 'jɩ 'wɔn. 7 'De Kea 'a "soai ‑nɔ kpa wlu "jɛi kpleiin, ɔ 'na : Ao plee Kea, ao ‑te' ɛɛ' ni', dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' nyʋ 'a 'pee 'je nɔ" nyni' ‑wɛ‑. Ao ‑gbɛɛ ɛ "juɔi ! Ɛmɛ ‑nʋ' jaʋn, ‑ɛ ‑nʋ' 'blʋa‑, ‑ɛ ‑nʋ' 'tɔniɛ ‑wɛe ‑ɛ ‑nʋ' "ni 'a "jru ‑wee' !

8 'Sʋ Kea 'a "soai jrɔ' wan' ke'wlɛ 'bo "i‑saa' ‑nɔ 'de ‑wɛe ‑mɔ ɔ wlu ka, ɔ 'na : Ɛ blu' ‑wɛ‑, ɛ blu' ‑wɛ‑, Babilɔnɩ‑kwlɔ klaa" blu' ‑wɛ‑ ! Ɛmɛ ‑ɛ tba 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a nyʋ nmɔ wɔn. Ɛɛ' nmɔ tu mɛ ‑nɩ 'nynɩsan‑ nʋ dɛsaʋn ke kao'blea' ‑ɩ ‑sia ‑jei" 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ɛ.

9 'Sʋ Kea 'a "soai jrɔ' wan' 'bo "soa‑wi" 'sɔɔn ‑nʋ 'de. ‑Mɔ kpa wlu "jɛi ‑wɛe ɔ wlu ka ɔ 'na : Nyɔ ‑ɔɔ mua nmi‑kwli o, ɛɛ' ‑kooɔdɛ "juɔi ‑gbɛɛa', 'de ɔ 'jea ɔɔ' ‑cɛi" "tai‑ ‑wɛe ‑bo nyʋ se ɔɔ' "jua‑ juo'ɩn ‑tu" 'de ɔɔ' sʋn nyʋ 'jea juo'ɩn ‑tu" ɛ, 10 ‑mɛ ɔɔ muɛ Kea 'a 'cɛn nmɔ 'naa'. Ɛɛ' 'cɛn tu ɛ, ka kmaanmɔ ‑ɛ ‑ke dɛ jrɛ' sea "jrii bee‑ nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Nyɔ ‑ɔɔ mu ɛ 'naa', ɔɔ muɛ ɔɔ' ‑cɛ" wɔn 'jeea' 'de nɛ ke 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ 'dba nyʋ 'ʋn 'bo Kea 'a "soa ‑kwɛai ke 'blaaju "juɔi. 11 Nɛ ‑ɛ 'ʋn ʋʋa 'jeea 'kle ɛ, ɛɛ' dao' a muɛ "bua' jeejee. 'De "maʋ'wɩ o, 'jrʋ‑gbaowɩ 'di ɛ, nyʋ ‑ʋʋa ‑gbɛɛa' nmi‑kwli ke ɛɛ' ‑kooɔdɛ "juɔi ‑wɛe ‑ʋʋ "taia ʋʋa' ‑cɛi" 'de nyʋ ‑tua" nmi‑kwli 'a juo'ɩn ɛ, ʋʋ se pɛe 'a blua' 'ble due', ʋʋ ‑wee' nynaa ja.

12 'De ao ‑gbʋn 'nɔ, Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑ʋʋa ‑jea ɛɛ' kɛ' wɔn 'de ‑ʋʋ ‑tea' Sesi ‑kwlɩ" ɛ, dɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑wɛe ‑ɛ ‑jea 'de ʋʋpʋ 'ʋn nɩ 'de ɛɛ' nɔ" tu 'di ɛ, ɛmɛ ‑nɩ pɛe "wɔin 'bɛɛa' ke ‑maa' poo wlu fai" ke.

13 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu due' ‑ɛ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑wɛe ‑ɛ ‑na : Wlu 'ma jia 'tmʋa', ‑ɩn ‑crɩ ɛ, ɛ ka : Nyʋ ‑ʋʋ ‑ke Tʋ"bo "siaa "i ‑wɛe ‑ʋʋ ‑mɛa a, ‑wi" ‑mʋ 'di nmɔ wɔn. Kɩɩn, tɔ' ‑o, ɛmɛ Kea 'a ‑Suu 'tmʋ, dɛ ‑tba' 'e ‑sɩanwɩ 'di ɛ, dbo ʋʋ nʋa ‑kwɛ', ʋʋ ‑kwle' 'bode ‑wɛe ʋʋa ‑sa 'e 'kpʋ, dɛ‑nʋɛ' ʋʋa muɛ ʋʋa' dbo 'a ‑kei" 'jea'.

Dɩjɔ ‑flua" 'a cɛn nɔ"

14 'Ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ bue" plu "jriɛ‑. "Ju ‑tea i 'bo ɛ "kpei ɛ, ka nyiɔ 'ɔ "ju nɩa, 'kamɔ ɔ nɩ‑. Tʋ"bofan ɔ ‑tua" "jru ɛ, 'sani ‑nʋɛ', ‑wɛe ɔ 'ble bloa" kwa. 15 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai jrɔ' "jriɛ‑ ‑mɔ ɔ 'wlʋɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ɔ kpa wlu "jɛi 'de ɔ wlu "ju ‑tea i 'bo bue" "kpei ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn nʋ ‑ma ‑cnɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑je nyʋ ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei i‑sa ka nyɔ ɔ cɛan ko ɛ, dɛ‑nʋɛ' dɩjɔ ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ɛ, ɩ ‑wee' ‑fluu" ‑wɛ‑, ɩa' cɛn nɔ" nyni'. 16 'Sʋ "ju ‑tea i 'bo bue" "kpei jaa ɔɔ 'blʋa ‑nɛ 'e 'blʋa‑ "kpei‑, 'sʋ dɩ ‑flu" 'a 'e 'blʋa‑ "kpei ɩ ‑wee' cɩɩɛn'.

17 'Ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ Kea 'a "soai jrɔ' 'wlʋɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ‑mɔ 'ble bloa" kwa ‑ke. 18 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai jrɔ' "jriɛ‑ ke'wlɛ. Nɛ ‑nɩa 'o 'sraa ‑saɩn' ɔmɔ ‑ble ‑mɛ 'ɛ dbo, ɔmɔ ‑ji" ‑wɛe ‑ɔ kpa wlu "jɛi kpleiin 'de ‑ɔ ‑wlu Kea 'a "soai ‑ɔ ‑blea bloa" ‑nɔ ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn po ‑ma "nma ‑cnɛ ‑wɛe ‑ɩn ‑je rɛsɛn'jɔ ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ‑sa, dɛ‑nʋɛ' ɩa' rɛsɛn jɔ ‑wee' ‑fluu". 19 'Sʋ Kea 'a "soai ‑nɔ jaa ɔɔ' bloa" 'de 'blʋa‑ "kpei‑ ‑wɛe ɔ ‑sa rɛsɛn' ‑ti ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei 'a 'jɔ ‑wee', ‑wɛe ‑ta ‑bo nyʋ du dɛ 'de nyʋ a "nmu ɩ 'ʋn ɛ, 'bomɔ ɔ po ɩ. 'Bo 'a ‑ta ‑tu nɩɛ Kea 'a 'cɛn klaa" 'a "ipoodɛ ‑o. 20 'De ‑ta ʋʋa duua rɛsɛn jɔ ‑wɛe ʋʋa "nmu ɩ 'ʋn ɛ, 'bo ‑tan' ‑kwlɔ ‑pʋn". Nmɔ mɛ ‑ɛɛ ‑wlʋ 'o 'a ‑ta ‑tu ‑wɛe ‑ɛɛ ‑si' i ‑gbo' ‑gbo'. Ɛɛ' nmɔ ‑gbuu ‑tu ɛ, ɛɛ' i‑tɛnsʋn nɩɛ 'cilo 'a kmɛ' taan ‑wɛe ɛɛ' ‑sɔn tɛnsʋn a kpʋʋn 'bo nyʋ 'wlan ‑sɔn.

15

Kea 'a "soa‑wi" ke nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ke

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ dɛ klaa" jrɛ' "jriɛ‑ 'de jaʋn 'di. Ɛɛ' dɛ tu "bɛi, ɛ nɩɛ 'jraa ka‑. Ɛmɛ ‑nɩ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn "jriɛ‑. Ʋʋ 'bleɛ nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑mɛ" 'sɔn kwa. ɩa' de 'bɔɔ ‑nɩ, ‑bo ɩ 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, ‑mɛ jrɛ' se 'o tbai 'bode, dɛ‑nʋɛ' 'de ɩ 'ʋn mɔ Kea 'a 'cɛn ‑craa "jru.

2 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ dɛ jrɛ' "jriɛ‑, ɛɛ' dɛ tu ‑kɔ' "nifla' klaa" ɛ ke nɛ ‑bee "jrii ‑wɛe ɛ nɩ "jri i 'srɩsrɩ ka "kleɛ‑ nɩa. 'De 'ɩn 'jee‑ nyʋ jrʋ' "jriɛ‑ ‑ke, nyʋ ‑ʋʋ kpa tʋ 'a "jru 'bo nmi‑kwli ke ɛɛ' ‑kooɔdɛ ke ɛɛ' 'nynɩ 'a ‑kɔ o "siidɛ "kpei. Ʋʋ nyna i 'bo "nifla' klaa" ‑nɛ wɔn ‑wɛe ‑siplʋ Kea "nyɩa ʋʋpʋ ɛ, ʋʋ 'blɩ kwa. 3 Ka Kea 'a dbonʋi Moisɩ 'bɛɛa Kea 'a 'nynɩ "i tɛin" Israɛ‑kɔʋn 'a kʋɔnkwla' 'wlʋ nɔ" ɛ, 'kamɔ nyʋ Kea 'a 'blaaju ‑seia 'bɛɛ‑ ɛɛ' 'nynɩ "i 'de blewlu 'di ‑ke. Ɛɛ' 'dʋ tu 'naa :

Tʋ"bo Kea, "ikmaa' ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' "klein ɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'e ɛ ‑kwa. Ɛɛ' nʋʋdɩ kmai", ɩ se "jriɛ‑ i‑sa ka nɩ ! 'Beɔdɛ ‑wee' "klein 'a jei‑, dɩ ‑ɩa ‑jeblʋ ɛ poa ɩ ‑srɛi" ‑wɛe ɩ nɩ tɔ'. 4 Tʋ"bo, nyɔ ‑jɔ se ɛɛ' ni' ‑tei' ɛ‑ ? 'De nyɔ ‑jɔ se ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛi ɛ‑ ? Ɛɛ' 'sʋ ‑nɩ Kea. 'Beɔdɛ ‑wee' "klein 'a nyʋ a muɛ jia' ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ "juɔi ‑gbɛɛ'‑, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' "isrɛdɩ ɛ nʋa ɩ poɛ "jri "kpae' 'pepe ʋʋ ‑wee' jɩ 'je.

5 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ, 'ɩn 'jeeɛ Kea ‑gbu klaa" ‑nɩa 'e jaʋn 'di "jriɛ‑ ‑wɛe ɛ kain "wɔin. 'De ‑ta Kea 'a kɛ' ‑gbau' nɩa ‑wɛe ‑ɛ ‑kwɛai ‑ɛ ‑sia ‑ta ‑wee' ɛ, 'ɩn 'jee‑ 'o ‑mɔ "jriɛ‑ ‑ke. 6 'Sʋ Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn ‑ʋʋ ‑blea nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑mɛ" 'sɔn kwa ‑nʋ, ʋʋ 'wlʋɛ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di ‑wɛe ʋʋ "si "kpae'. Ʋʋa' 'ʋnpaadɩ "pluu' ‑wɛe ɩa fan, 'de ʋʋ blaa 'saniwlʋ 'de ‑kwlʋ 'di. 7 'Sʋ 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ ‑nɩ, ɩa' due' "nyɩɛ ʋʋpʋ ‑gblʋ ‑mɛ" 'sɔn 'sani nʋa. Kea ‑nɩa 'kmʋ jeejee ɛ, ɛɛ' 'cɛn mɛ ‑jii" 'e ɩ 'di. 8 'Sʋ dao' "ji 'e Kea ‑gbu klaa" 'di 'mɛ, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a "i 'bɛɛ‑ o, ɛɛ' "ikmaa' ‑nɩ 'e ɛ 'di. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑wɛe nyɔ jrɔ' se ɛ 'bɛɛ‑ ɔ 'je 'e ɛ 'di pa mamaʋ 'sʋ nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩa 'e Kea 'a "soa‑wi" 'kwa ‑nɩ, ɩ 'je 'o nyni.

16

Kea 'a 'cɛn‑gblʋ ‑mɛ" 'sɔn

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'wɔn wlu ‑ɛ ‑wlʋ 'e Kea ‑gbu klaa" 'di, 'de ‑ɛ ‑wlu Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn ‑nʋ ‑pee, ɛ 'na : Ao mu, ‑wɛe ao 'je Kea 'a 'cɛn‑gblʋ ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ "i "cnii‑ 'de 'blʋa‑ "kpei !

2 'Sʋ ʋʋa' "i‑saa' ‑nɔ mu' ‑wɛe ɔ "cnii‑ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'de 'blʋa‑ "kpei. 'Sʋ nyʋ "klein nmi‑kwli 'a juo'ɩn nɩa ‑pʋn" ‑wɛe ‑ʋʋa ‑gbɛɛa ɛɛ' ‑kooɔdɛ "juɔi ɛ, nɛ‑pii pliin" ‑ɩa ‑wee' 'a, ɩ "bu ʋʋa' ku ‑wee' 'mɛ.

3 Ʋʋa' 'sɔɔn ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'de 'tɔniɛ wɔn, 'sʋ "ni ‑nɩa 'o ɛ wɔn ɛ ‑snɛɛ nymɔ 'ʋn ka "ku 'a nymɔ nɩa. 'Sʋ dɛ "o dɛ ‑nɩa 'kmʋ 'bo ɛ wɔn ɛ ‑wee' 'mɛɛ.

4 Ʋʋa' taan ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'de "ni‑gbii ke "kae‑ wɔn, 'sʋ ɩa' "ni ‑wee' ‑snɛɛ nmɔ 'ʋn. 5 ‑Wɛe 'ɩn 'wɔn Kea 'a "soai "ni 'a dbo nɩa 'e 'kwa 'a wlu, ɔ 'na : Kea, ɛmɛ ‑nɩa 'kmʋ tɛin" ‑wɛe ‑ɛ nɩa 'kmʋ 'de ‑sɩanwɩ 'di ɛ, ɛ ‑nɩɛ 'pepe, ɛ ‑srɛi", ɛ ‑sa tɔ' ɛ je nyʋ 'a 'pee 'je kan'. 6 Kea 'a ‑jei" naaʋn ke ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn ʋʋ 'dba ‑wɛe ‑ʋʋa nymɔ 'wla i ɛ, ɛmɛ ‑tɩ "ni ɛɛ ‑nyɩa" ʋʋpʋ ‑wɛe ʋʋa 'na a, ɛ ‑snɛɛ nymɔ 'ʋn. Ʋʋa' nʋʋdɩ 'a ‑kao ‑nao. 7 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'o 'sraa‑sa'ɩn ‑wɛe ‑ɛ ‑na : Tɔ' ‑o, Tʋ"bo Kea, ɛmɛ ‑blea "ikmaa' ‑wee' ɛ, ɛɛ' ‑tmʋɛ tɔ' ‑tɩ, ɛɛ' nyʋ 'a 'pee 'jesʋn ‑srɛi".

8 'Ma ‑gbʋan 'e ke'wlɛ 'sʋ Kea 'a "soa‑wi" ‑nʋ, ʋʋa' ‑nyiiɛ ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'de 'jrʋ "jri. 'Sʋ Kea cɛn 'o wlu 'mɛ ‑wɛe 'jrʋ 'je nyʋ isian‑, ka nɛ ɛ sian nyʋ i ɛ. 9 'Sʋ 'jrʋ ‑teɛ nyiɔpʋ isian' ‑pʋn", 'kaa ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'je ʋʋa' dɩsaɩn "i juo‑ 'de ʋʋ 'je 'e Kea o "biie‑, ‑wɛe ɛɛ' 'nynɩ "i 'bɛɛ‑tɩ. Dɛ ‑jɛ ʋʋa nʋa, ɛmɛ ‑nɩ Kea nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑nɩ nɩa 'e 'kwa a, ʋʋa dooa ɛɛ' 'nynɩ 'mɛ.

10 'Ma ‑gbʋan 'emu ke'wlɛ 'sʋ ʋʋa' ‑mm" ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'bo nmi‑kwli 'a 'beɔkpa‑tɛ "kpei. 'Bo ɛ "sri "bɛɛ‑kwie je kpʋn 'de ɛɛ' 'beɔdɛ ‑wee' 'di. 'Sʋ ʋʋ ‑teɛ wɔn nmua' ‑pʋn" 'de dɩ ‑ɩa pooa ʋʋpʋ i 'a ‑tɩ' 'ʋn, 11 ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ Kea wlu saɩn ‑pee 'de 'kle ʋʋa 'jea ke nɛ‑pii pliin" 'a ‑tɩ' 'ʋn. Ʋʋ se ɛ "inɩ ʋʋ 'je ʋʋa' nʋʋdɩ "i juo‑ ‑wɛe ʋʋ 'jɩ o 'bɔ.

12 Ʋʋa' ‑mɛɛo"‑ ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'bo juuɔ‑gbuu klaa" nyʋ a 'daa‑ Eflatɩ wɔn. 'Sʋ ɛ ma' 'pepe, ‑wɛe 'beɔ‑wi" ‑wlʋa 'e 'jrʋ' 'a 'wlʋ 'ɩn ʋʋa' ‑jeblʋ 'je wɔnflɔn‑. 13 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ ‑siisaɩn taan "jriɛ‑ ‑wɛe ‑ɩa ‑wlʋ 'e ‑sre" o, nmi‑kwli o, sɩ 'tmʋi ‑ɔ ‑daa' ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaai 'wɔn, ɩ ‑kɔ' ‑crɔ". 14 Ɩ nɩɛ ‑siɔn 'ɔ ‑sii ‑o, ɩa nʋɛ jrii'. 'De ɩa mu 'e 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'beɔ‑wi" o, ‑wɛe ɩ 'je ʋʋpʋ "jrui 'kɩɩn‑, 'de ʋʋ 'je tʋ‑fɔn' dɩ nmae‑, ‑wɛe Kea ‑ɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ɛ, ‑sɔntɩ ɛɛ' ‑sɔn' klaa" a mua ‑sɩan' a, 'de ʋʋ 'je ɛ tʋ o ‑fɔn'.

15 Sesi 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ma muɛ jia' ka "jrii a pa ‑kwlɔ ɛ, nyɔ ‑tea "jriɛ‑ "i 'de ‑ɔɔ ‑tua" ɔɔ' 'ʋnpaadɩ 'a ‑tɩ', ‑wɛe ‑ɔ sea ku icɛn 'bo nyʋ ‑wee' "juɔi 'de ‑tɩn sea "i 'dbaa a, ‑mɔ 'di nmɔ wɔn.

16 'Sʋ ‑siisaɩn ‑nɩ 'kɩɩɛn 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'beɔ‑wi" "jrui ‑tajrɔ. 'Bo 'a ‑ta tu ɛ, nyʋ a 'daa‑ 'o Amakedɔn 'de Eble wlu 'di.

17 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ ɛ, Kea 'a "soa ‑blea ‑gblɩ ‑mɛ" 'sɔn kwa ‑nʋ, ʋʋa' ‑mɛ" 'sɔn ‑nɔ "cniiɛ ɔɔ' ‑nɛ ‑gblʋ "i 'de "jɛi. 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu klaa" jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'e 'beɔkpa‑tɛ "kpei 'de Kea ‑gbu klaa" 'di 'de jaʋn 'di. Ɛɛ' wlu tu 'na : Ɛ ‑kwɛ‑ ja la ! 18 Wlu ‑nɛ 'tmʋʋa 'sʋ ɛ, "ni ‑teɛ "jri i crɛa' ‑pʋn" nɩan ‑ɩ nɩan ‑ɩ, ‑wɛe ‑cruɛn" o, ‑tɛn ‑te "plaan' ‑pʋn" 'sʋ 'blʋa‑ a crɛ'. Ɛɛ' 'blʋa 'a crɛa' tu kmai", ɛ ‑siɛ ‑jei". Dɛ ‑tba' 'e nyiɔ 'ɔ 'nɔ 'kmʋ "kpei 'kpaa' a, 'blʋa‑ se crɛ kan' due'. 19 Ɛ nʋɛ' 'sʋ ‑kwlɔ klaa" ‑nɛ je 'fɔe taan 'wlʋ. ‑Kwlɛ "klein ‑nɩa 'e 'blʋa‑ ‑wee' "kpei sɔn i. Babilɔnɩ ‑ɛ ‑nɩa ‑kwlɔ klaa" a, ka Kea nʋa ɛɛ' ‑tɩ' ‑kwlʋ oposʋn, 'ka ‑nao. Ɛɛ' ‑kwlɔ tu ɛ, Kea 'a 'cɛn ke ɛɛ' 'pee kpʋɛn'. Ka nyɔ ɔ tba nyʋ kmaanmɔ wɔn ɛ, 'kamɔ Kea ja ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'kle "kpei. 20 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'blʋa‑ "klein ‑nɩa 'o "ni 'a 'duu dii ɛ, ɩ ‑wee' sɔn i, nyɔ 'bɔ crʋɩ foo" 'sʋ 'a "jriɛ‑ 'jee‑tɩ 'mɛ 'bode. 21 'Sʋ "ni‑kɩɩn klae" klae" a 'wlʋɛ "jɛi, ɩa jea blu 'de nyiɔpʋ "kpei. Ɩa' due' ‑gbaia kwakusʋn ke ‑da'soblɔ 'ɔ kwakusʋn 'bɛɛ'. 'De "ni‑kɩɩn ‑ɩ blua 'mʋa 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, nyiɔpʋ a 'tmʋɛ Kea wlu saɩn saɩn ‑pee, dɛ‑nʋɛ' 'kle ɩa ‑tua" ʋʋpʋ ɛ, ɛ cɛn ‑je "kpei ‑tie".

17

Babilɔnɩ‑kwlɔ ke nmi‑kwli ke

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn ‑ʋʋ ‑blea ‑gblʋɩ kwa ‑nʋ, ʋʋa' due' ji', ‑wɛe ɔ wlu 'ʋn ‑pee ɔ 'na : ‑Ɩn ji ‑wɛe ka Kea 'jea ‑kwlɔi ‑tenynɔkpao' klaa" ‑nʋ 'a 'pee 'jesʋn nʋ ɛ, 'ɩn 'je ɛ ‑ʋn ‑tɔɔ‑. ‑Kwlɔi ‑tenynɔkpao' ‑nʋ ɛ, ʋ nɩɛ ‑kwlɔ klaa" ‑ɛ ‑pooa 'bo "ni‑gbuu ‑tuu"‑tuu wɔin" 'a "ipoodɛ ‑o. 2 'Beɔ‑wi" ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ɛ, ʋʋ ke ʋ 'kpa 'e jɛi" 'jedɛsaʋn 'di 'mɛ ‑kpa ‑kpa. Ʋʋ se ʋʋa' ‑cɛ" "ikpʋan' 'bɛɛ‑ 'bode, ʋʋ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ nyʋ "klein ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ke ʋ je 'e jɛi" 'jedɛsaʋn 'di 'kpa ‑wɛe ɛɛ' dɛsaʋn tu a nʋ ʋʋpʋ ka nmɔ ɔ nʋa nyʋ ɛ.

3 'Ma ‑gbʋan 'emu ‑nɛ 'sʋ Kea 'a ‑Suu "ji 'de 'ʋn 'ɛ ‑wɛe Kea 'a "soai kpa 'ʋn 'de ‑pɩɩɔn" blʋa "kpei ‑wɛe 'ɩn 'jee‑ 'nynɔkpao' due' "jriɛ‑, ʋ ‑teɛ i 'bo nmi‑kwli ‑saan "kpei. Ɛ 'bleɛ "jru ‑mɛ" 'sɔn ‑wɛe ɛ 'ble ‑gbɩn ‑puue. 'De 'nynɩ ‑cree" 'a Kea ‑kɔ' ɛɛ' ku ja. 4 Dɩ ʋa' 'nynɔkpao' tu paa 'ʋn nmɔ "jrii, ɩ ‑sain' ‑wɛe ɩ ‑wee' nɩ 'sani ke "sei 'dɔe 'a "kwli ‑wee' 'a 'sʋ, ‑wɛe ʋ 'ble 'sani‑kaun kwa. Ɛɛ' Nyʋ sɩaɩn'‑ kpʋʋndɩ ke ‑flɛn" dɩ 'a 'sʋ ‑ji" 'e ɛ 'di. Ɩa' dɩ tu 'wlʋɛ 'de ʋa' jɛi" 'jekplɩn 'ʋn. 5 "Nɩɩanynɩ ‑crɩɩa' 'bo ʋ "juɔi ɛ, ɩ 'bleɛ 'de, ɛmɛ ‑nɩ Babilɔnɩ‑kwlɔ klaa", 'de ɛ 'ʋn 'demɔ ‑kwlɔi ‑tenynʋkpae' o, ‑flɛn" dɩ ‑wee' "klein ‑nɩa 'nɔ 'blʋa‑ "kpei 'wlʋ. 6 'Ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ 'nynɔkpao' ‑nʋ "jri a ‑si'. Kea 'a ‑jei" naaʋn ‑ʋʋa ‑tmʋa Sesi 'a ‑tɩ' ‑wɛe nyʋ 'dba a, ʋʋa' nmɔ ‑ɛ ‑wla i ɛ, ɛmɛ ‑ɛɛ ‑si' 'e 'nynɔkpao' ‑nʋ "jri, ka nmɔ ɔ nʋa nyʋ ɛ. 'Ɩn 'jee ʋ "jriɛ‑ 'sʋ tai' "maa' 'ʋn 'ɛ.

7 ‑Wɛe Kea 'a "soai ‑tee' 'mii, ɔ 'na : Dɛɛ‑tɩ tai' "maa ‑ʋn ɛ‑ ? Dɛ ‑nɩa 'e 'nynɔkpao' ‑nʋ ke nmi‑kwli ‑ɛ ‑blea "jru ‑mɛ" 'sɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑blea ‑gbɩn ‑puue 'a ‑tɩ' 'de ɛ, 'ma muɛ ɛ wɔ ‑saa' 'de ‑ʋn ‑pee.

8 Nmi‑kwli ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ ‑nɛ, ɛ nɩɛ 'kmʋ 'de‑, 'kaa ɛ se 'kmʋ nɩ 'bode. Ɛɛ muɛ 'e "bie‑gbau" klaa" 'di 'wlʋa' ‑wɛe ‑ta ‑bo ɛ mu 'de, ɛ 'jea isɔn 'bode ‑bode 'bode, ɛ 'je 'o mu. Nyʋ ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei ‑wɛe dɛ ‑tba' 'e 'kmʋ 'a nʋʋa' ‑ʋʋa 'nynɩ sea 'crɩɩɛ 'de 'pʋsbɛ 'di ɛ, tai' 'je ʋʋpʋ "maa 'de nmi‑kwli ‑nɛ 'ɛ ‑tɩ' 'ʋn. Dɛ ɛ nɩa 'kmʋ tɛin", ‑wɛe ɛ sea 'kmʋ nɩ 'bode, 'de ‑ɛɛ mua ‑taan' ke'wlɛ ɛ, ɛmɛ ‑je ʋʋpʋ tai' "maa mɔ kpleiin.

9 Dɛ ‑jɛ ‑kɔan ‑tɩ' ‑ta ‑mɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ tɔ'di nɩa' ‑a ‑wɔan 'de dɩ ‑wee' 'dei 'de ‑ɛ ‑bɛɛ' ‑ɛ ‑je ɩ wɔ ‑sa : Nmi‑kwli 'a "jru ‑mɛ" 'sɔn ‑nɩ, ɩ 'de mɛ ‑nɩ crʋɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑ɩ "kpei 'nynɔkpao' ‑nʋ ‑tea i ɛ. 10 Ɩ nɩɛ 'beɔ ‑mɛ" 'sɔn 'ɔ "ipoodɛ ‑o ‑ke. Ʋʋa' ‑mm" blu', ʋʋa' due' nɩ 'o 'ɛ, ʋʋa' ‑jɔ ‑sia 'o ‑mɔ se ji ke. ‑Bo ɔ ji ɛ, ɔɔ muɛ nyʋ 'blea' 'de nɔ" dɛ‑saan" ka 'di. 11 Nmi‑kwli ‑jɛ ‑blea nyʋ tɛin" ‑wɛe ‑ɛ sea nɩ 'bode ɛ, ɛɛ' ‑cɛ" 'kpa ‑nɩ 'beɔ‑wi" 'a ‑mɛ" na ‑nɔ, 'kaa ɛmɛ ‑nyniia ʋʋpʋ ‑mɛ" 'sɔn ‑ke. Ɛ se 'ʋn ‑kwlei, ɛɛ jea ‑ta ɛ 'jea isɔn mu.

12 'De ɛɛ' ‑gbɩn ‑puue ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ ‑nɩ, ɩ nɩɛ 'beɔ‑wi" ‑puue ‑o, ‑wi" ‑mʋ se 'beɔdɛ 'ble ke, 'kaa ʋʋ ke nmi‑kwli a muɛ 'nynɩ 'wlʋa' ‑tadue 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di. 13 Ka ʋʋ nɩa ‑puue ɛ, ʋʋa' tɔ' nɩɛ due' ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ʋʋa' "ikmaa' ke ʋʋa' 'beɔdɛ nmi‑kwli. 14 Ʋʋa muɛ Kea 'a 'blaaju tʋ o ‑fɔan', 'kaa 'blaaju a muɛ tʋ 'a "jru kpaa' 'bo ʋʋpʋ "kpei, dɛ‑nʋɛ' ɔ nɩɛ tʋ"bo ‑wi" 'a Tʋ"bo ‑o ‑wɛe ɔ nɩ 'beɔ‑wi" 'a 'Beɔ. Ɔɔ' nyʋ ɔ 'da‑ ‑wɛe ɔ ‑teea kpɔi" 'de ‑ʋʋ sea ɔɔ' ‑kwlɩ" ‑tea' o 'bɔ ɛ, ʋʋpʋ ‑ke ɔɔ mu tʋ 'a "jru kpaa' 'bo 'beɔ‑wi" ‑nʋ "kpei.

15 'Sʋ Kea 'a "soai ‑nɔ wlu' 'de 'ʋn ‑pee ɔ 'na : "Ni‑gbii ‑ɩ "kpei ‑kwlɔi ‑te'nynɔ ‑tea i ‑wɛe ‑ɩn ‑jeea' "jriɛ‑ ɛ, ɩ 'de mɛ ‑nɩ 'blʋa 'a blo' wɔn ‑wee' o, nyʋ ‑tuu"‑tuu o, 'beɔdɛ 'ɛ kpɛ ‑wee' o, wlu 'a "kwli ‑wee' nyʋ a poa ke. 16 'De ‑gbɩn ‑puue ‑jɩ ‑ɩn ‑jeea' "jriɛ‑ ke nmi‑kwli ke ɩa muɛ ‑kwlɔi ‑te'nynɔ ‑nʋ ‑flɛɛan', ɩa muɛ ʋ dɩ ‑wee' "klein ku i‑saa' ‑wɛe ʋ 'je kui cɛn. Ɩa muɛ ʋa' nmi dia' ‑wɛe ɩ 'je ʋa' ‑jɛ ‑sia 'o "jri po, 17 dɛ‑nʋɛ' Kea mɛ ‑po ɛɛ' tɔ' tu 'de ʋʋ pɛe o ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' ‑kwlʋtɩ nʋ ‑tadue. Ɛmɛ ‑nʋɛ' ‑ke ‑wɛe ʋʋ "nyɩ ʋʋa' 'beɔdɛ nmi‑kwli. Ʋʋa' 'beɔdɛ ‑nɛ, ɛɛ muɛ 'e nmi‑kwli 'kwa nɩa' mamaʋ 'sʋ dɩ "klein Kea "sia 'nynɩ ‑ɩ ‑jea 'o nyni ɩ 'je nʋʋɛ‑.

18 'Sʋ ɔ wlu' 'de 'ʋn ‑pee ke'wlɛ, ɔ 'na : 'Nynɔkpao' ‑ɩn ‑jeea "jriɛ‑ ‑nʋ, ʋmʋ ‑nɩ ‑kwlɔ klaa" 'a "ipoodɛ, ʋmʋ ‑ble 'beɔ ‑wee' "klein ‑nɩa 'nɔ 'kmʋ "kpei ɛ.

18

Babilɔnɩ‑kwlɔ blu'

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai jrɔ' "jriɛ‑ ‑ɔɔ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɔɔ ‑si" ii, ɔ 'bleɛ "ikmaa' ‑tuu"‑tuu ‑wɛe ɔɔ' ‑sɔn' ‑sɩn' 'nɔ 'blʋa‑ "kpei. 'Sʋ 'nɔ ‑wee' nɩɛ "i "puu'‑. 2 Ɔ kpa wlu "jɛi ɔ 'na : Ɛ blu' ‑wɛ‑, ɛ blu' ‑wɛ‑, Babilɔnɩ‑kwlɔ klaa" blu' ‑wɛ‑ ! Ɛ 'kpa ‑siɔn' 'ɔ "soa 'a "ti ‑ta, ɛ 'kpa ‑siisaɩn o, nʋʋɩ saɩn nyʋ a pleea 'a ‑kwlɔ, 3 dɛ‑nʋɛ' 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ɛ, 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a nyʋ nʋ kao'bledɛsaʋn 'mɛ, ʋʋ se ʋʋa' ‑cɛ" "ikpʋan' 'bɛɛ‑. Ɛɛ nʋ ʋʋpʋ 'mɛ, ka nmɔ ɔ nʋa nyʋ ɛ. 'Blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'beɔ nʋ jɛi" 'jedɛsaʋn 'mɛ 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di. Ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'kmʋ "kpeidɩ 'a "dia 'jea' cɛn ‑je "kpei ‑tie", ɛ nʋɛ' mamaʋ 'sʋ 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'dɔɔpoʋn je "wliiɛjeʋn 'kpa.

4 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɛ ‑na : Ao ‑nɩa 'ma 'cɛ, ao 'wlʋ 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ‑wɛe dɩsaɩn ‑a nʋʋa 'bo muɛ, ao jɩ nʋ, 'de 'kle ‑ɛɛ mua ɛɛ' ‑kwlɔ tu "kpei jia' a, ao je ɛ 'je. 5 Dɩsaɩn ‑nʋʋa 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ɛ, Kea sɩ o "mae i, dɛ‑nʋɛ' ɩ ‑tu" ɛ "kpei mamaʋ 'sʋ ɩ je 'e jaʋn 'di nyni. 6 Dɩsaɩn ɛɛ' ‑kwlɔ tu nʋa nyʋ "jrii ɛ, ɩmɩ nyʋ 'je ɛ "jrii nʋ. Nyʋ a muɛ ɩa' kpan ‑saa' kpɛ 'sɔɔn. Nmɔ nyʋ 'je ɛ "nyɩ ‑wɛe ɛ 'jea 'na a, ɛ "kae' kpɛ 'sɔɔn ɛ je ɛɛ' ‑nɛ nmɔ ɛ "nyɩa nyʋ tɛin" ‑sii. 7 Ka ɛ 'bɛɛa ɛɛ' ‑cɛi" tɛin" ‑wɛe ɛ ‑sia 'nynɩ‑san nʋa' ke "wliiɛ‑ 'blea' "ni 'di ɛ, 'kamɔ 'kle ke ‑fɩn" wlu ‑ɛɛ mua 'jea' ɩa mu ‑jei" ‑sia' ‑ke, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' ‑kwlɔ tu a naa tɔ' i ɛ, ɛ 'na : Ɛ nɩɛ 'o dɩ ‑wee' "klein "jru kpɔ', ka tʋ"bo nynɔkpao' nɩa. Ɛ 'na : Ka ‑tiɔn" 'nynɔ nɩa 'ɩn se kan' nɩi 'nɔ 'kmʋ, ‑fɩn" wlu se 'o 'ma ‑kwlɔ ‑tu 'di jii. 8 'De ɩa' wlu tu 'a ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ɛɛ' ‑nɛ 'kle ‑tea ɛ 'dei ɛ, ɛɛ muɛ jia' 'de 'wɩ due' koʋn ‑gbai' 'di : 'mɛa' o, "nmia‑ o, 'kwɛ‑ paa' o, 'mɩɩɛ‑ ɛ muɛ ɛɛ' ‑kwlɔ tu "kpei jia' ‑wɛe nɛ 'je ɛ di, 'de ɛ 'je isɔn‑, dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo Kea ‑ɛ ‑jea ɛɛ' 'pee ɛ, ɛ kmai".

9 'Blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'beɔ ‑ʋʋ nʋa jɛi" 'jedɛsaʋn 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ‑wɛe ‑ʋʋ nʋa ʋʋa' 'tʋn nʋdɩ ‑saɩn ‑bo ɛ 'kpa "jri ‑wɛe ʋʋ 'je ɛɛ' dao' "jriɛ‑ 'jee ‑ɛ, ʋʋa muɛ ‑fɩn" 'a ‑wɛe ʋʋ 'je kple 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn. 10 'Kle ‑jea ɛ "kpei ji ɛɛ' faʋn a muɛ ʋʋpʋ nʋa' ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ o tɛɛn‑, 'de ʋʋ 'je wlu ka : ‑A ‑blu" ‑aa ! Ʋa' dɩ 'je crɛ ! Babilɔnɩ ‑kwlɔ klaa" ‑ɛ ‑kmai" ka 'sʋ ɛ 'de "jri 'a ‑tɛ due' 'di 'pee 'a ‑ma kpʋn sʋn ‑naoo ?

11 'Blʋa‑ ‑wee' "klein 'a 'dɔɔpoʋn a ‑fɩɩn" ‑ke ‑wɛe ʋʋ pa 'kwɛ‑ 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn, dɛ‑nʋɛ' nyɔ jrɔ' 'ɔ ‑tɩn' ʋʋa' pleedɩ 'bode. Dɩ ʋʋ plea 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di 'de ɛ, ɩ ka : 12 dɩ 'dɔe o, 'sani o, 'wɛi ‑tiɛn o, "sei ‑kɩɩ 'dɔe 'dɔe ke ‑srɔ 'ɔ kpɛ ‑wee' nʋa o, ‑pʋn" ‑tu" dɩ ke "jii‑pae' 'dɔe 'dɔe o, tae' ‑saan 'a kpɛ ‑wee' o, tae' jree" jree 'a kpɛ ‑wee' o, ɩ ke ‑paadɩ ti 'dɔe nʋa o, doɛ 'ɛ 'nynɩ o, ‑tiɛn o, nɩɩɛ ‑jɩ "sou nʋa ke‑. 13 Dɩ 'a kpɛ ‑ɩa 'nʋ nmɔa 'e nyʋ 'mlai o, jrɩ' nɩ 'cna, ‑wɛe jrɩ' nɩ ‑dai'klɔ 'de jrɩ' nɩ sii" wɩn, jrɩ' nɩ tu 'a 'kwɩn nyʋ a 'dɩɩ Kanɛlɩ ke mii‑ ke tu jrɛ' ɛ tɛn' nyʋ a poa "jri ke‑. Ʋʋ ple dɩ nyʋ a ‑sa 'e ‑kle' ɛ : nmɔ o, 'cna o, fai'pʋ o, "ple ke. Ʋʋ ple nmi : bli' o, 'blae o, soe" o, ɩ ke kamiɔ ke‑. Ʋʋa' 'dɔɔ poa' nʋɛ' mamaʋ 'sʋ ʋʋa jea nyiɔ ple. 14 ‑Wɛe ʋʋa' 'dɔɔpoʋn tu wlu ‑kwlɔ ‑nɛ ‑pee ka, ʋʋ 'na : Dɩ "klein ‑ma pɛe poa "i ɛ, ɩ ‑wee' tɛɛn ‑ʋn o ‑wɛ‑. ‑Ma dɩ 'dɔe 'dɔe o, ‑ma "wlii‑ ‑ɩa fan o, ɩ ‑wee' "maa ‑wɛ‑ la. Ka "o ka ɩ 'je ɩ nɩ ɛ, nyʋ sɩ 'jei 'bode. 15 'Dɔɔpoʋn ‑ʋʋa plea dɩ ‑nɩa 'mʋa‑ 'de ɛ, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑kpa "wliiɛjeʋn 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di ɛ, ʋʋa muɛ 'kle ‑ɛ ‑ji' ɛ "kpei pleea' ‑wɛe ʋʋ 'je ɛ o tɛɛn‑. 'De ʋʋ 'je ‑fɩn", ‑wɛe ʋʋ 'je 'kwɛ‑ pa, 16 ʋʋ 'je nʋ : Wɛe‑tɩ oo ! Wɛe‑tɩ oo ! ‑A ‑blu" ‑aa, nyʋ ‑nɩa ɛɛ' ‑kwlɔ klaa" tu 'di ‑paa dɩ 'dɔe 'dɔe ke tae' ‑saan 'a kpɛ ‑wee' 'ʋn, ‑wɛe dɛ ‑nɩa 'sani o, "sei 'dɔe 'a kpɛ ‑wee' o, ‑srɔ 'ɔ "kwli ‑wee' 'a 'sʋ ɛ, 17 ɛmɛ 'de nɔ" dɛ‑saan" 'di 'sʋ ‑ɛɛ "wlii‑ ‑tuu" ‑nɩ sɔn i.

‑Bato' tbaʋn o, ‑kwɛɛ" poʋn o, ‑bato' kpaʋn o, nyʋ "klein ‑a nʋa "nidbo 'bo 'tɔniɛ "kpei o, ʋʋ ‑wee' tɛɛn 'kpʋʋ ‑kwlɔ ‑nɛ nɩa "kpei o, 18 ‑wɛe ʋʋa 'je ɛɛ' nɛ 'ɛ dao' i 'de ʋʋa "wɔ, ʋʋ 'na : ‑Kwlɔ klaa" ‑nɛ, ‑ɛ ‑ke ‑kwlɔ jrɛ' sea "i ‑tee'‑ 'sʋ ɛ ! 19 'Sʋ ʋʋa bla pɛe, ʋʋa ‑fɩɩn", ‑wɛe ʋʋa kple, ʋʋ 'na : Wɛe‑tɩ oo ! Wɛe‑tɩ oo ! ‑Kwlɔ klaa" ‑nɛ ‑ɛ ‑nɩa "wliiɛ‑kwlɔ ‑wɛe ‑ɛ 'di nyʋ "klein ‑blea ‑bato' 'kpaa' "wliiɛjeʋn ɛ ! Ɛmɛ ‑sɔn i 'de "jriɛ ‑tɛ due' 'di i !

20 Jaʋn, ɛ nʋ 'mʋa‑ 'de ‑kwlɔ ‑nɛ 'ɛ isɔn‑tɩ 'ʋn. Ao ‑nɩa Kea 'a nyʋ o, Sesi 'a dboʋn o, Kea 'a wlu 'kwajaaʋn o, ao nʋ 'mʋa‑ ‑ke ! Dɛ‑nʋɛ' ‑bo Kea 'je ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'pee kan' a, ‑mɛ ɛ 'wlʋɛ aopʋ o 'de aoa' "isrɛ ‑tɩ 'ʋn.

21 'Sʋ Kea 'a "soai ‑ɔ ‑kmai" ɛ, ɔ "duɛ "soukpo klaa" due' 'ʋn. Ɛɛ' "sou tu kuɛ kwa, 'de ɔ ‑fii" ɛ 'de 'tɔniɛ wɔn ‑wɛe ɔ 'na : 'Kamɔ nyʋ a mu 'kpɩ 'ʋn "dua' ‑wɛe nyʋ 'je Babilɔnɩ‑kwlɔ klaa" ‑sɔn po, ‑wɛe nyʋ se ɛɛ' ‑kɔ 'jei 'bode ‑bode 'bode. 22 Nyʋ se ɛɛ' ‑siplʋ blaʋn o, "kwi ‑kweɩn blaʋn ke ‑tɩɛn'kɔʋn blaʋn 'a blewlu 'wɔin 'bode. Nyʋ se ɛɛ' dbaʋn o, maʋ o, ti ‑paʋn 'a jrɔ' "jriɛ‑ 'jeei 'bode. Nyʋ se "sun ke ‑toe 'a wlu 'wɔin 'bo ɛ 'di, 23 nyʋ se ‑dam'ba 'a ‑sɔn' "jriɛ‑ 'jeei 'bomu. 'De nyʋ se 'nynɔ ke kʋan 'a wlu 'wɔin 'bo ɛ 'di 'bode, dɛ‑nʋɛ' ɛɛ' 'dɔɔpoʋn mʋ ‑nɩ 'blʋa ‑nɛ 'ɛ "jrujeʋn klae" 'de‑, ‑wɛe ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a "jriinmɔa' ‑ɛ ‑nɩa jrii' ‑sɔn ɛ, ɛ ‑cri' 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a nyʋ 'mɛ ‑wɛe ɛ poo ʋʋpʋ 'srɛ i.

24 Dɛɛ‑tɩ 'pee kpʋn a Babilɔnɩ‑kwlɔ ɛ, ɛmɛ ‑nɩ Kea 'a wlu 'kwajaaʋn o, Kea 'a ‑jei" naaʋn ke nyʋ "klein nyʋ 'dba 'de 'blʋa ‑wee' "kpei 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu "jru mɔ ʋʋa' nymɔ 'kpa.

19

'Mʋa klaa" ‑nɩ 'e jaʋn 'di

1 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' 'e jaʋn 'di ka nyʋ ‑tuu"‑tuu a wlua, ɛ 'na :

Aleluia ! Ao 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ! 'Pʋʋa' o, 'nynɩ 'wlʋa' o, "ikmaa' o, ɩ nɩɛ ‑aa Kea 'a dɛ ‑o ! 2 ‑Bo ɛ 'je nyʋ 'a 'pee ɛ, dɩ ɛɛ 'tmʋa ɩ nɩɛ tɔ' ‑tɩ ‑wɛe ɩ 'srɛi". 'Kaa ‑kwlɔi ‑te 'nynɔ klaa" ‑ʋa dɛ "jriitɩan' dooa 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a "jru ɛ, ɛ 'je ʋa' 'pee ‑wɛ‑. Ʋ 'dba Kea 'a dbonʋʋn, ɛmɛ ‑tɩ Kea ‑sa ʋʋpʋ kpan o.

3 'Sʋ ʋʋ wlu' ka ke'wlɛ, ʋʋ 'na : Ao 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ! Nɛ ‑poa' ‑kwlɔ klaa" ‑nɛ "jri ɛ, ɛɛ' dao' se "bu ‑tɩ 'bɔi 'bode. 4 'Sʋ nyʋ‑cɔɩn' 'a kwla 'sɔɔn 'jɔ ‑nyiiɛ ‑nʋ o, 'kmʋnɩdɩ ‑nyiiɛ ‑nɩ "siiɛ‑ 'kɔi‑ i ‑wɛe Kea ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei ɛ, ʋʋa ‑gbɛɛ' nɛ, ʋʋ 'na : Tɔ' ‑o, 'kamɔ ɛ nɩ‑ ‑cɛɛn'‑. Aleluia ! Ao 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i !

5 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, wlu jrɛ' ‑wlʋ 'o 'beɔkpa‑tɛ "kpei, ɛ 'na :

Ao nyʋ "klein, aopʋ ‑nɩa Kea 'a dbonʋʋn ‑wɛe ‑ɔɔ pleea Kea a, aoa' mɩɩ" ke klae" 'bɛɛ‑ ‑aa Kea 'a 'nynɩ "i !

6 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu jrɛ' ka nyʋ ‑tuu" 'a wlu nɩa, 'kamɔ ɛ nɩ‑. Ɛ ‑kɔ' "ni‑gbuu klaa" a klu, ɛ ‑kɔ' ‑na "ni 'a "plan wlu‑. Ɛɛ' wlu tu 'na :

Aleluia ! Ao 'bɛɛ‑ Kea 'a 'nynɩ "i ! Dɛ‑nʋɛ' ‑aa Tʋ"bo Kea ‑ɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ɛ, ɛɛ' 'beɔnɩsʋn po "jri "kpae' ‑wɛ‑ ! 7 ‑A nʋ 'mʋa‑, ‑a 'di nmɔ wɔn, ‑a ‑bɛɛ' Kea 'a 'nynɩ "i ! Dɛ‑nʋɛ' 'blaaju 'a 'nynɔ 'ble‑kɔ 'ɔ ‑tu" wɩ nyni'. Ɔɔ' ‑pɔin ‑tu" ‑kɔ' dɩ ‑pʋn" ‑wɛ‑. 8 Dɩplʋ ‑ɩ ‑plua" "puu' ‑wɛe ‑ɩa fan a, ɩmɩ Kea "nyɩ ʋ ‑wɛe ʋ paa 'ʋn.

Ʋa' 'ʋnpaadɩ 'dɔe ‑nɩ, ɩmɩ ‑nɩ Kea 'a ‑jei" naaʋn 'a "isrɛdɩ ʋʋa nʋa.

9 'Sʋ Kea 'a "soai ‑nɔ wluɛ 'ʋn ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑crɩ wlu ‑nɛ : Nyʋ ‑ʋʋ ‑daa' ‑wɛe ‑ʋʋ ‑jea Kea 'a 'sraa ‑sablaaju 'a 'nynɔ 'ble‑kɔ ‑sɔn mu ɛ, ‑wi" ‑mʋ nʋ 'mʋa‑ ! ‑Wɛe ɔ wlu ke'wlɛ, ɔ 'naa : Wlu ‑nɩ ɩ nɩɛ tɔ' ‑tɩ, Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑da kan'. 10 'Sʋ 'ɩn "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ "juɔi ‑gbɛɛ'‑. 'Kaa ɔ wlu' 'de 'ʋn ‑pee ɔ 'na : "Ɩɩn‑, ‑ɩn ‑bo 'ʋn "juɔi ‑gbɛɛ' ɛ, Kea mɛ ‑ɩn ‑je "juɔi ‑gbɛɛ' ka‑ ! 'Mɔ nɩɛ Kea 'a dbonʋi ‑o ‑ke, ka ‑ɩn ‑ke ‑ma de 'di‑wi" ‑poa' Sesi ‑tɩ' o nɩa, 'kamɔ 'ɩn nɩ‑. Sesi ‑tɩ' o poa' ‑nɛ, ɛmɛ Kea 'a ‑Suu a nʋ 'de Kea 'a dbonʋʋn 'ʋn, ‑wɛe ʋʋa 'tmʋ ɛɛ' ‑tɩ' 'de nyʋ ‑pee.

"Ju ‑tea soo" plu "kpei ɛ

11 'Ma ‑gbʋn a 'e 'sʋ jaʋn kain ɛ wɔn. 'Sʋ soo" plu due' ‑tan'. "Ju ‑tea 'bo ɛ "kpei ɛ, nyʋ a 'dɔɔ‑ wlu "kpei‑ kpʋn i ke tɔ' "i nyɔ ke ‑wɛe ɔɔ' nyʋ 'a 'pee 'jesʋn ke ɔɔ' tʋ ‑fɔn' sʋn 'srɛi". 12 Ɔɔ' "jri ‑kɔ' nɛmɩɩɔ, ‑wɛe ɔ ‑tu" tʋ"bofan ‑tuu"‑tuu "jru. Ɔɔ' 'nynɩ ‑jɩ ‑crɩɩa' nyɔ jrɔ' se ‑mɩ 'a 'da ka juo‑ ‑bo ɛ se ɔɔ' 'sʋ nɩ ɛ. 13 "Bai ‑tɔɔn' ɔ paa 'ʋn ɛ, ɛ ‑wee' nɩɛ nymɔ 'ɔ 'sʋ. Ɔɔ' 'nynɩ jrɩ' ‑nɩ Kea 'a wlu. 14 "Sʋɩ ‑nɩa 'e jaʋn 'di ɛ, ʋʋ ‑wee' nɩɛ 'o ɔ 'de, ‑wɛe ʋʋ ‑wee' ‑te soe" plu "kpei 'de ʋʋ paa dɩ pli 'dɔe 'ʋn "puu'‑. 15 ‑Placnɛ ‑nma" a, mɛ ‑wlʋ 'de ɔ 'wɔn ‑wɛe ‑ɛ ‑je tʋ 'a "jru kpa 'bo 'blʋa‑ ‑wee' "klein 'a nyʋ "kpei. Ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa a muɛ nɩɩɛkpa 'ʋn "dua' ‑wɛe ɔ 'je ʋʋpʋ 'dei ‑te. Ka nyɔ ɔ dua rɛsɛn jɔ 'ɔ, ɔɔ' ‑cɛ" 'kpa ‑a mu ʋʋpʋ "kpei naa'. Kea ‑blea "ikmaa' ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ɛ, 'kamɔ ɛɛ' 'cɛn klaa" a mu "jri "kpae' poa'. 16 'Nynɩ ‑crɩɩa' 'bo ɔɔ' "bai ke ɔɔ' bʋ 'pɔo' ‑pʋn" ɛ, ɩmɩ ‑nɩ : 'Beɔ‑wi" 'a 'Beɔ ke tʋ"bo ‑wi" 'a Tʋ"bo ke.

17 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soa i "jriɛ‑ ‑ɔ ‑nyna i 'de 'jrʋ "jri ‑wɛe ‑ɔɔ kpa wlu "jɛi 'de ‑ɔɔ ‑da nʋʋɩ "klein ‑ɩa ‑wan" 'e "jɛi ɛ, ɔ 'na : Ɩ ji, ɩ 'kɩɛn‑ "jrui ! ‑Wɛe diidɛ klaa" Kea 'jea ɩ "nyɩ ɛ, ɩ 'je ɛ di. 18 Ɩ ji ‑wɛe ɩ 'je 'beɔ‑wi" o, "sɛɩ 'a klae" o, "ikmaʋn o, soe" ke ɩa' "kpei ‑teʋn o, nyʋ "klein ‑nɩa kʋɔnpʋ‑ o, ‑cɛ" ‑peeteʋn o, mɩɩ" ke klae" 'a nmi di.

19 'Bo ‑mɛ 'de 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ nmi‑kwli ‑nɛ ke 'blʋa 'a 'beɔ‑wi" ke ʋʋa' tʋ‑fɔʋn "jriɛ‑. Ʋʋ 'kɩɩɛn "jrui ‑wɛe ʋʋ 'je "ju ‑tea i 'bo soo" plu "kpei ke ɔɔ' "soa‑wi" tʋ o ‑fɔn'. 20 'Sʋ tʋ du nmi‑kwli ke ɛɛ' 'cɛ 'mɛ ‑wɛe ʋʋ kpʋn ɛ ke ɛɛ' sɩ 'tmʋi ‑nɔ ke. Ɔmɔ ‑ɔ ‑daa' ɔɔ' ‑cɛ" Kea 'a wlu 'kwajaai 'de‑, ‑wɛe ‑ɔ nʋ jrii' klae" klae" 'bo nmi‑kwli "juɔi. 'De ɩa' jrii' tu 'ʋn 'bomɔ ɔ cɛɛn ‑wɛe nyʋ "klein nmi‑kwli 'a juo'ɩn nɩa ‑pʋn" ‑wɛe ʋʋ ‑gbɛɛa' ɛɛ' ‑kooɔdɛ "juɔi ɛ, ɔ pooɛ ʋʋpʋ 'srɛ i tɛin". Nmi‑kwli ke ɛɛ' sɩ 'tmʋi ʋʋ kpʋn a ‑nʋ, ʋʋ se 'mɛ 'sʋ ʋʋ je ʋʋpʋ 'de ‑toun" klaa" 'di 'de nɛ‑gbauo klaa" ke 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ 'dba nyʋ 'ʋn ‑fi" e‑. 21 ‑Placnɛ ‑ɛ ‑wlʋa 'e "ju ‑tea i 'bo soo"‑ "kpei 'wɔn ɛ, ɛmɛ ‑dba nyʋ ‑jʋ ‑sia 'o mu ɛ, ‑wɛe nʋʋɩ ‑wee' "klein di ʋʋa' nmi, 'sʋ ɩ dbo.

20

‑Sɩn 'a "wlu due' 'a ‑tɩ'

1 'Ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ ɛ, Kea 'a "soai due' ‑wlʋ 'e jaʋn 'di ‑ɔ ‑si" ii ɔ 'bleɛ "bie‑gbau" klaa" 'a ‑da'kle ke ‑gbaacɛe' "dbu klaa" kwa, 2 ‑wɛe ɔ kpʋn ‑sre" ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ sɛn soa soa, ɛɛ' 'nynɩ ‑nɩ ‑siɔn' ke Satan ke, ‑wɛe ɔ sɔɔn ‑gbaacɛe' "dbu ‑nɛ i 'de ɔ 'je isaan mamaʋ 'de ‑sɩn 'a "wlu due' 'di. 3 'Sʋ Kea 'a "soai ‑fii" ɔ 'de "bie‑gbau" klaa" ‑ɛ sea "ti ‑ta 'ble 'di ‑wɛe ɔ poɛ ‑da'kle "wɔin 'de ɔ kaan ɛ 'de woi "klɔklɔ ‑wɛe ‑sre" je nyʋ 'a "jru ‑jei" ‑saa mamaʋ 'sʋ ‑sɩn 'a "wlu due' ‑nɩ 'je ‑si'. ‑Bo ‑sɩn 'a "wlu due' ‑nɩ 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, ʋʋa muɛ ɔ ikaian' 'de nɔ" dɛ‑saan" ka 'di.

4 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ 'beɔkpae ‑tuu" "jriɛ‑, ɩ ke nyʋ ‑tea i 'bo ɩ "kpei ke. Ʋʋ "nyɩɛ ʋʋa' nyʋ tu "ikmaa' ‑wɛe ʋʋ 'je nyʋ 'a 'pee 'je. Nyʋ ‑ʋʋ ‑jea Sesi 'a ‑tɩ' tɔ' 'ʋn, ‑wɛe ka ɔ nɩa ʋʋa' 'Blei ‑ʋʋ ‑tmʋ ɛ 'de nyʋ ‑pee ‑wɛe ‑ʋʋ ‑tmʋa Kea 'a wlu 'de ʋʋ cɛan "jru "i 'de ɛɛ' ‑tɩ 'ʋn ɛ, 'ɩn 'jeeɛ ʋʋa' ‑sii "jriɛ‑ ‑ke. Nyʋ "klein ‑ʋʋ sea nmi‑kwli ke ɛɛ' ‑kooɔdɛ "juɔi ‑gbɛɛ' ‑wɛe ɛɛ' juo'ɩn sea 'o "juɔi nɩ, 'de ɛ sea 'o sʋn "kpei nɩ, ‑ʋʋ ‑mɛa 'de ɛɛ' ‑tɩ' 'ʋn ɛ, ʋʋ ‑wee' jiɛ 'kmʋ de, 'ɩn 'jee‑ ʋʋpʋ "jriɛ‑ 'mɛ ‑ke. ‑Wɛe ʋʋ ke Nyʋ'pʋʋi Klisɩ 'je 'nynɩ i 'wlʋʋ 'de ‑sɩn 'a "wlu due' 'di. 5 'Mɛʋn ‑sia 'o mu ɛ, ‑wi" ‑mʋ se 'kmʋ de jii mamaʋ 'sʋ ‑sɩn 'a "wlu due' ‑nɩ 'je 'o ‑jei" 'wlʋ. Nyʋ ʋʋ 'dbaa ‑wɛe ‑ʋʋ ‑sɔan "kunyɩɔ' ‑nʋ ɛmɛ ‑nɩ "kunyɩɔ' sɔan 'a "i‑saa' ‑nɛ.

6 Nyʋ ‑ʋʋa mua "kunyɩɔ' sɔan' "i‑saa' nɔ" nyɔ ‑ɔɔ mua 'e ‑wi" ‑mʋ "klu nɩa' a, ‑mɔ nʋ 'mʋa‑, Kea 'a "diwan kpʋɔn'. 'Mɛa 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ se ɔ 'bɛɛ‑ 'bode. 'Kaa ʋʋa' nyʋ tu ɛ, ʋʋa muɛ Kea ke Nyʋ'pʋʋi Klisɩ "juɔi nʋʋa' ‑wɛe ʋʋ ke ɔ 'je 'nynɩ i 'wlʋʋ‑ ‑tadue 'de ‑sɩn 'a "wlu due' 'di.

Tʋ du Satan 'mɛ 'bode ‑bode 'bode

7 ‑Bo ‑sɩn 'a "wlu due' ‑nɩ 'wlʋ 'o ‑jei" ɛ, Satan a muɛ i kaian' ‑wɛe ɔ 'je ‑kaso 'di 'wlʋ. 8 'De ɔ 'je 'blʋa‑ ‑wee' 'a nyʋ 'srɛ i pooa' mu, ɛmɛ ‑nɩ ‑Gokɩ ke Magogɩ ‑kɩ 'de ɔ 'je 'e 'blʋa 'a 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ "kpei mu ‑wɛe ɔ 'je 'beɔdɛ ‑wee' "klein 'a nyʋ 'srɛ ipoo‑. Ɔɔ muɛ ʋʋpʋ "jrui 'kɩɩan' ‑tajrɔ ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a nyʋ tʋ o ‑fɔn'. Ʋʋa muɛ "i ‑tia' ka 'tɔniɛ 'a ‑pɩɩɔn" nɩa.

9 Ʋʋa muɛ 'blʋa‑ ‑wee' "kpei ‑gbaa' ‑wɛe ʋʋ 'je Kea 'a 'cɛ ke ɛɛ' ‑kwlɔ ‑ɛɛ ‑tɩ' ɛ kma 'dei ‑pin. 'Kaa nɛ ɛ muɛ 'de jaʋn 'di 'wlʋa' ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ i‑sa. 10 'Sʋ ‑siɔn' ‑ɔ ‑pooa ʋʋpʋ 'srɛ i ɛ, ɔ kpʋʋɛn' ‑wɛe ɔ ‑fii" 'ɛ 'de ‑toun" klaa" 'di 'de nɛ‑gbauo klaa" ke 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ 'dba nyʋ 'ʋn ‑ta nmi‑kwli ke sɩ 'tmʋi nɩa. 'Demɔ ʋʋ 'je nɩ‑ ‑wɛe ʋʋ 'je ʋʋa' ‑cɛ" wɔn 'je jeejee 'de "maʋ'wɩ o 'jrʋ ‑gbaowɩ 'di mamaʋ 'sʋ.

De 'bɔɔ‑pee'

11 'Bo ‑mɛ 'de ɛ, 'ɩn 'jeeɛ 'beɔkpa‑tɛ ‑plu klaa" due' "jriɛ‑ ɛ ke "ju ‑tea i 'bo ɛ "kpei ke. 'Blʋa‑ ke jaʋn sɔn i 'bo ɔ "juɔi, ɩ se ‑teɩn 'ble 'bode. 12 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ 'mɛʋn 'a mɩɩ" ke klae" "jriɛ‑, ʋʋ nyna i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "juɔi. 'Sʋ 'sbɩpin ‑tuu"‑tuu kaiɛn "wɔin. ‑Wɛe 'sbɛ jrɛ' kaiɛn "wɔin ke'wlɛ 'bo ‑mɛ 'de ‑mɛ nɩ 'kmʋnɩsbɛ. 'Bo 'mɛʋn 'a nʋʋdɩ ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de 'sbɩ ‑nɩ 'di "kpei mɔ ʋʋa tba ‑wɛe ʋʋa 'je ʋʋa' 'pee. 13 'Sʋ nyʋ ‑mɛa 'e 'tɔniɛ wɔn ɛ, 'tɔniɛ ja ‑wi" ‑mʋ 'mɛ, ‑wɛe 'mɛa' o, 'mɛʋn 'a ‑kwlɔ o, ‑mɩ ja ɩa' ‑nɩ 'mɛʋn ‑ke. ‑Wɛe ka jrɔ' ɔ nʋa, 'kamɔ ɔɔ' 'pee 'je 'jeeɛ, ka jrɔ' ɔ nʋa, 'kamɔ ɔɔ' 'pee 'je 'jeeɛ. 14 'Sʋ ʋʋ kpʋn 'mɛa' ke 'mɛʋn 'a ‑kwlɔ 'mɛ, ʋʋ ‑fii" ɩ 'de nɛ‑gbauo klaa" 'di. Ʋʋa' 'de nɛ‑gbauo klaa" 'di mua' ‑nɛ, ɛmɛ ‑nɩ 'mɛa' 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ. 15 Nyɔ "o nyɔ ‑ɔɔ 'nynɩ sea 'crɩɩɛ 'de 'pʋsbɛ ‑nɛ 'di ɛ, ‑mɔ ‑fii" ɛ 'de nɛ‑gbauo klaa" 'ʋn.

21

Jaʋn dee ke 'blʋa‑ dee ke

1 Jaʋn ke 'blʋa‑ ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑mɩ sɔn i, ɩ ke 'tɔniɛ ke. 'Sʋ 'ɩn 'jeeɛ jaʋn dee ke 'blʋa‑ dee "jriɛ‑. 2 'Sʋ Selisalɛm ‑kwlɔ ‑dee ‑ɛ ‑nɩa Kea 'a ‑kwlɔ ɛ, ɛ 'wlʋɛ 'e jaʋn 'di ɛɛ jea i "si ‑wɛe 'ɩn 'jee‑ ɛ "jriɛ‑. Ka 'nynɩa ‑saan" ‑ʋa ‑tia" jra dee 'ʋn a ‑tua" dɩ 'dɔe ‑pʋn" ‑wɛe ʋa 'jaa‑ ʋa' kʋan "i ɛ, 'kamɔ ɛɛ' ‑kwlɔ ‑tu nɩ‑. 3 'Sʋ 'ɩn 'wɔn wlu klaa" jrɛ' ‑ɛ ‑wlʋ 'e 'beɔkpa‑tɛ o fɔ o ‑wɛe ɛ 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, Kea ji 'de nyiɔpʋ "klu "tia' ‑wɛ‑ la. Ɛ ke ʋʋpʋ "tii' 'bode ‑wɛe ʋʋa mu ɛɛ' nyʋ nɩa', 'de Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ke ʋʋ 'je i ‑te ‑wɛe ɛ 'je ʋʋpʋ 'a Kea nɩ‑. 4 Ɛɛ muɛ ʋʋpʋ "miini "jri i‑saa'. 'Mɛa' o, 'kwɛ‑ paa' se nɩi 'bode. Nyʋ se ‑fɩn" ‑cruɛn" ke kplewlu 'wɔin. Nyʋ se 'kle 'jei 'bode, dɛ‑nʋɛ' dɩ ‑jɩ ‑nɩa tɛin" ɛ, ‑mɩ ‑si'.

5 'Sʋ "ju ‑tea i 'bo 'beɔkpa‑tɛ "kpei wlu' ka, ɔ 'na : ‑Ɩn ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn poɛ dɩ ‑wee' "klein 'a ‑gbɔdee "ni. 'Sʋ ɔ 'na : ‑Ɩn ‑crɩ wlu ‑nɩ, dɛ‑nʋɛ' ɩa' wlu tu nɩɛ tɔ' ‑tɩ, ɩ nɩɛ ‑kwlɩ" ‑te' ka. 6 ‑Wɛe ɔ wlu ke'wlɛ, ɔ 'na : Ɛ ‑kwɛ‑ ja ‑wɛ‑ ! 'Mɔ ‑saa "i, 'mɔ ‑bɔɔ' de, 'mɔ ‑kɔn nya, 'mɔ ‑kan dɩ ‑wee' "jru. Nyɔ "o nyɔ "ni 'natʋn a nʋa, "ni ‑ɛ ‑wlʋa 'o 'kmʋnɩ ni 'a "jru "kpei ɛ, ɛmɛ 'ma mu ɔ "nyɩa' foo" 'ʋn, ‑wɛe ɔ 'je 'na. 7 Nyɔ ‑ɔɔ mua tʋ 'a "jru kpaa' a, ɩa' dɩ tu a muɛ ɔɔ' 'kɛn nɩa'. 'Ɩn 'je ɔɔ' Kea nɩ, 'de ɔmɔ 'je 'ma "ju nɩ‑. 8 'Kaa nyʋ ‑ʋʋa pleea nyʋ 'a "jri ‑wɛe ‑ʋʋa' ‑kwlea wlu fai" poo ‑tɩ o, nyʋ ‑ʋʋ sea Kea ‑kwlɩ" ‑te' o, nyʋ ‑ʋʋa nʋa ‑flɛn" dɩ 'a "kwli ‑wee' o, "ku 'dbaʋn o, kao'bleʋn o, jrii' poʋn o, kɔun "juɔi ‑gbɛɛʋn o, sɩ 'tmʋ ʋn o, ʋʋa' ‑nɩ ‑teɩn nɩɛ 'de nɛ‑gbauo klaa" ke 'nʋ ‑nyniia "jrii ‑ɛ 'dba nyʋ 'ʋn. Ʋʋa' 'de ɛ 'ʋn mua' mɛ ‑nɩ 'mɛa 'a kpɛ 'sɔɔn ‑nɛ.

Selisalɛm ‑kwlɔ ‑dee

9 'Sʋ Kea 'a "soa ‑mɛ" 'sɔn ‑nʋ ‑ʋʋ ‑blea ‑gblɩ ‑mɛ" 'sɔn kwa 'de ‑ɩ 'di nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑mɛ" 'sɔn ‑bɔɔa' de nɩa ʋʋa' due' ji' ‑wɛe ɔ wlu 'ʋn ‑pee, ɔ 'na : ‑Ɩn ji ‑wɛe 'ɩn 'je ‑ʋn Kea 'a 'sraa ‑sablaaju 'a ‑pɔin tɔɔ‑, ʋmʋ ‑nɩ ɔɔ' 'nynɔ. 10 'Sʋ Kea 'a ‑Suu "ji 'de 'ʋn 'ɛ ‑wɛe 'ma ‑gbʋan 'emu 'sʋ 'ɩn 'jeeɛ Kea 'a "soai ‑nɔ "jriɛ‑ ‑ɔ kpa 'ʋn 'de crʋ ‑tɔɔn' ‑tɔɔn "jru pue'. 'De ɔ tɔɔ 'ʋn Selisalɛm ‑kwlɔ ‑dee ‑ɛ ‑nɩa Kea 'a ‑kwlɔ ɛ, ɛɛ 'wlʋɛ 'o Kea ‑pʋn" 'de jaʋn 'di ‑wɛe ɛɛ "si i. 11 Kea 'a ‑sɔn' ‑sɩn' ɛ 'de woi ‑ta ‑wee'. Ɛ nmɔ "jrii, ɛɛ fan' ka "sou 'dɔe a fan'. Ɛɛ' "jriinmɔa' a ‑flaan' 'e nyʋ "jri ka "sou 'dɔe nyʋ a 'daa‑ Klitalɩ nɩa. 12 Blo' ‑pian' ɛ 'dei ɛ, ɛ 'bɛ "kpei‑ ‑wɛe ɛ tɛn ja. Ɛ 'bleɛ ‑gbɛin" ‑je 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn, ‑wɛe Kea 'a "soa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ fuo ɩa' ‑gbɛin" ‑je tu i due 'due. Israɛ 'a ‑kʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ, ɩa' 'nynɩ 'crɩɩɛ due 'due 'bo ‑gbɛin" ‑je ‑nɩ "kpei. 13 ‑Gbɛin" ‑je taan ‑nɩ ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'a 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ o i : ‑gbɛin" ‑je taan nɩ 'e 'jrʋ' 'a 'wlʋ 'ɩn fɔ o, ‑wɛe taan nɩ 'e 'jrʋ' 'a dianfɔ o, ‑wɛe taan nɩ 'e 'jrʋ' 'a kʋanfɔ o, 'de taan nɩ 'e 'jrʋ' 'a blu 'ɩn. 14 Blo' ‑pian' ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'dei ‑nɛ, ɛ tba 'o "sei kpi 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn "kpei. Kea 'a 'sraa ‑sablaaju 'a dboʋn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ, ʋʋpʋ 'a 'nynɩ 'crɩɩɛ 'bo "sei ‑nɩ "kpei due 'due.

15 Kea 'a "soai ‑ɔɔ wlua 'ʋn ‑pee ‑nɔ, ɔ 'bleɛ tu ‑ɛɛ dbaa dɛ kwa, dɛdbaatu ‑nɛ 'sani ‑nʋ ɛ. Ɛmɛ ɔ "duo‑ 'ʋn ‑wɛe ɔ 'je ‑kwlɔ ‑nɛ ke ɛɛ' blo' 'a wɔn ke ɛɛ' blo' dbaa‑. 16 ‑Kwlɔ ‑nɛ, ɛ 'bleɛ 'fɔ ‑nyiiɛ, ɛɛ' 'fɔ ‑wee' tɛɛn 'ʋn 'ɛ. Kea 'a "soai nʋa ɔɔ' tu ‑nɛ ‑wɛe ɔ dbaa ‑kwlɔ ‑nɛ 'sʋ ɛ, ɛ nɩɛ ‑jeblʋ‑ 'a ‑toe nyʋ a na 'ʋn 'a ‑kwlʋ due' "wlu 'sɔɔn (12 000), 'kamɔ ɛɛ' 'fɔ ‑nɩa ‑nyiiɛ o, ɛɛ' blo' 'a tɛnsʋn nɩ ‑ke. 17 Ɔ dbaa ɛɛ' blo' 'a ja tɛnsʋn 'mɛ ‑ke, ‑wɛe ɛɛ' ja tɛnsʋn nɩ sʋntɩɩ" 'a kmɛ' 'due kwla ‑nyiiɛ 'jɔ ‑nyiiɛ (144). Ka nyiɔpʋ a dbaa dɩ ɛ, 'kamɔ ɔ dbaa dɩ ‑ke.

18 "Sei ‑kɩɩ 'dɔe 'dɔe nyʋ a 'daa‑ Sasipʋ ɛ, ɩmɩ ‑te' blo' ‑nɩa ‑kwlɔ 'dei ɛ, ‑wɛe ‑kwlɔ 'ɔ ‑cɛ" 'kpa ‑mɛ nɩ 'sani 'a 'sʋ ‑wɛe ɛ nɩ "jrii 'srɩsrɩ ka "ni nɩa. 19 "Sei 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn blo' ‑ɛ ‑pian' ‑kwlɔ ‑nɛ 'dei tba 'o "kpei ‑nɩ, ʋʋ nʋɛ "sei ‑kɩɩ 'dɔe 'dɔe 'a "kwli ‑wee' ‑wɛe ʋʋ 'crɩ ɩ.

‑Jɛ ‑saa "i ‑mɛ ‑nɩ Sasipʋ.

‑Jɛ tba 'o, ‑nɩ Safii‑.

Ɩa' taan ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Agatɩ.

Ɩa' ‑nyiiɛ ‑nɛ, nɩɛ Emerodɩ.

20 Ɩa' ‑mm" ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Onisɩ.

Ɩa' ‑mɛɛo"‑ mɛ ‑nɩ Sadoanɩ.

Ɩa' ‑mɛ" 'sɔn ‑nɛ, nyʋ a 'daa‑ mɛ ‑nɩ Klisolitɩ.

Ɩa' ‑mɛ" na ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Berilɩ.

Ɩa' ‑mɛ" nyɛ ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Topasɩ.

Ɩa' ‑puue ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Klisoplasɩ.

Ɩa' ‑puue 'jɔ due' ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Tuikoasɩ.

Ɩa' ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ‑nɛ, ‑mɛ ‑nɩ Ametistɩ.

21 'Blʋa 'a wɔn ‑nɩa ‑puue 'jɔ 'sɔɔn ɔ, ʋʋ "duɛ "sei 'dɔe jrɩ' 'a ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'ʋn ‑wɛe ʋʋ nʋ ɩa' kludɩ due 'due. Ɩa' "sei tu 'wlʋɛ 'e ‑klɛ" ‑ɛ ‑nɩa 'e 'tɔniɛ ‑sɔn 'di, ka ‑srɔjɔ nɩa, 'kamɔ ɩ nɩ‑. ‑Jeblʋ ‑ɛ cɛan ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'ʋn ɛ, 'sani ‑nʋ ɛ, ɛ ke dɛ jrɛ' se "jrii bee‑, ɛ nɩɛ "jrii 'srɩsrɩ, "jriɛ‑ ɛ cɛn ɛ 'ʋn 'ɛ.

22 'Ɩn se Kea ‑gbu klaa" "jriɛ‑ 'jee‑ 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di, dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo Kea ‑ɛ ‑kmai" ‑ɛ ‑sia dɩ ‑wee' ɛ, ɛmɛ ‑nɩ ɛɛ' Kea ‑gbu ke 'blaaju ke. 23 'Jrʋ ke 'cʋ 'a fan 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di, dɛ‑nʋɛ' Kea 'a ‑sɔn' ‑sɩn' 'bomu ‑wɛe 'blaaju nɩ ɛɛ' ‑tau. 24 ‑blua 'dinyʋ ‑wee' "klein a muɛ naa' 'de ‑sɔn' 'ʋn. 'Beɔ‑wi" ‑nɩa 'e 'blʋa‑ "kpei a muɛ ʋʋa' "wlii‑ ke kɛɛma' dɛ 'bo ‑kwlɔ ‑nɛ 'di jaa'. 25 Ɛɛ' ‑gbɛin" ‑je se "wɔin kaain, dɛ‑nʋɛ' ‑sɔn' ɔ muɛ ‑sɩan' jeejee, kwie se nɩi 'bode. 26 ‑Wɛe 'beɔdɛ ‑wee' "klein 'je 'o ʋʋa' "wlii‑ o, ʋʋa' kɛɛma' dɛ ja. 27 'Kaa dɛ ‑nyniia "jrii se 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di pai. Nyʋ ‑ʋʋa nʋa ‑flɛn" dɩ o, nyʋ ‑ʋʋa ‑tmʋa sɩ o, ʋʋ se 'o pai ‑ke. Nyʋ ‑ʋʋa 'nynɩ 'crɩɩa 'de Kea 'a 'sraa ‑sablaaju 'a 'kmʋnɩsbɛ 'di ɛ, ʋʋa' 'sʋ ‑je 'o pa.

22

1 'Sʋ Kea 'a "soai tɔɔ 'ʋn 'kmʋnɩ ni 'a ‑gbuu, ɛ nɩɛ "jrii 'srɩsrɩ ‑wɛe ɛɛ fan ka "sou 'dɔe nyʋ a 'daa‑ Klitalɩ nɩa. Ɛɛ' "jru 'wlʋɛ 'o Kea ke 'blaaju 'a 'beɔkpa‑tɛ ‑sɔn, ‑wɛe ɛ cɛɛn 'bo ‑kwlɔ 'ɔ ‑kwea'‑. 2 'De 'kmʋnɩ tu nɩ ɛɛ' 'kpʋʋ ‑nɩa 'sɔɔn "kpei‑. Ɛɛ cro' kpɛ 'ɛ ‑puue 'jɔ 'sɔɔn 'de ‑sʋn 'di ‑mɛ ɛ croɛ 'jɔ 'de 'cʋ "o 'cʋ 'di. Ɛɛ' wɩn mɩ ‑ɩa ‑pʋʋ' 'blʋa‑ ‑wee' 'a nyʋ. 3 'Daɩn se 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di nɩ i. Kea ke 'blaaju 'a 'beɔkpa‑tɛ nɩ 'o ɛ 'di, ‑wɛe ɛɛ' dbonʋʋn 'je ɛ "juɔi ‑gbɛɛ'‑. 4 Ʋʋa muɛ Kea 'a "jua‑ "jriɛ‑ 'jeea', ‑wɛe ɛɛ' 'nynɩ 'je 'crɩɩɛ 'bo ʋʋa' "jua 'a "pɛ "kpei. 5 Kwie se kpʋn i 'bo ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di, 'jrʋ se fan i 'bomu. Nyʋ se ‑dam'ba tba i, dɛ‑nʋɛ' Tʋ"bo Kea 'a ‑cɛ" 'kpa ‑nɩ ʋʋpʋ 'a ‑sɔn', ‑wɛe ʋʋ 'je 'beɔ di jeejee 'de ‑sʋn "o ‑sʋn 'di.

Nyʋ 'snɩ ‑tu" wlu ‑ɛ ‑bɔɔa' de ke Sesi 'a ji ‑tɩ ke

6 'Sʋ Kea 'a "soai wluɛ 'ʋn ‑pee, ɔ 'na : Wlu ‑nɩ nɩɛ tɔ', ɩ nɩɛ ‑kwlɩ" ‑te' ka. Tʋ"bo Kea ‑ɛ ‑nyɩa" ɛɛ' wlu 'kwajaaʋn ɛɛ' ‑Suu ɛ, ɛmɛ ‑dbo' ɛɛ' "soai ‑wɛe dɩ ‑tea nʋʋ ‑tɩ ɔ 'je ɩ 'kwla ‑sa 'de ɛɛ' dbonʋʋn ‑pee. 7 Sesi 'na : Ao po doin" i, 'ɩn ‑teɛ ji ‑tɩ. Wlu Kea ‑sa 'kwla ‑wɛe ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di, nyɔ ‑ɔɔ ‑jɩ wɔn ɛ, ‑mɔ nʋ 'mʋa‑ !

8 'Mɔ ‑San, 'mɔ ‑ɔ ‑wɔn dɩ ‑nɩ ‑wɛe ‑ɔ ‑jee ɩ "jriɛ‑. ‑Ta 'ɩn 'wɔn ɩ ‑wɛe 'ɩn 'jee ɩ "jriɛ‑ 'sʋ ɛ, Kea 'a "soai ‑ɔ ‑tɔɔ ɩ 'ʋn ɛ, 'ɩn "siiɛ 'kɔi‑ i 'bo ɔ "juɔi, ‑wɛe 'ɩn 'je ɔ "juɔi ‑gbɛɛ. 9 'Kaa ɔ wlu' 'de 'ʋn ‑pee, ɔ 'na : "Ɩɩn‑, ‑ɩn ‑bo 'ʋn "juɔi ‑gbɛɛ'‑ ! Kea mɛ ‑ɩn ‑je "juɔi ‑gbɛɛ' ka‑ ! 'Mɔ nɩɛ Kea 'a dbonʋi ‑o ‑ke, ka ‑ɩn ‑ke ‑ma de 'di‑wi" Kea jaa wlu 'kwa nɩa, ɛ ke nyʋ "klein ‑ʋʋa ‑jea wlu ‑crɩɩa' 'nɔ 'sbɛ ‑nɛ 'di wɔn ke.

10 ‑Wɛe ɔ wlu 'ʋn ‑pee ka ‑ke, ɔ 'na : Wlu ‑saa 'kwla ‑wɛe ‑ɩ ‑crɩɩa' 'nɔ 'sbɛ ‑nɛ 'di ɛ, ‑ɩn ‑bo ɩ 'kwla ‑tu" ɛ ! Dɛ‑nʋɛ' nɔ" ‑ɛ 'di ɩa' dɩ tu 'jea 'o nyni ɛ, ɛ se o tɛɛn‑. 11 Nyɔ ‑nyniia 'di wɔn ɛ, ‑mɔ kpa ɔɔ' 'diwɔnynia' nya ! 'De nyɔ ‑ɔɔ nʋa dɩ ‑ɩa kpʋʋn a nyʋ ‑flɛn" ɛ, ‑mɔ kpa ɩa' nʋa' nya ! 'Kaa nyɔ ‑ɔɔ nʋa "isrɛdɩ ‑cɩɛi" i ɛ, ‑mɔ kpa ɔɔ' "isrɛdɩ nʋa' nya ‑wɛe nyɔ ‑kwɛai 'pepe, ‑mɔ 'je ɔɔ' i ‑kwɛa' nya kpa !

12 Sesi 'na : Ao ‑gbʋn 'nɔ, 'ɩn nɩɛ ‑jei", 'ɩn ke ‑kei" 'ɩn 'jea nyʋ ‑sa ke, ‑wɛe dɩ jrɔ' nʋa 'ɩn 'je ɔ ɩa' ‑kei" ‑sa due 'due. 13 'Mɔ ‑saa "i, 'mɔ ‑bɔɔ' de, 'mɔ ‑kɔn nya, 'mɔ ‑kan dɩ ‑wee' "jru, 'mɔ dɩ ‑wee' "klein tba 'de "jri ‑wɛe ‑ɔ ‑nynii ɩ 'o.

14 Nyʋ ‑ʋʋa wɔɔa ʋʋa' 'ʋnpaadɩ ʋʋ nʋ 'mʋa‑, ʋʋpʋ ‑nɩ 'kmʋnɩ tu 'a 'jɔ di ka, ‑wɛe ‑ʋʋ ‑je 'o ‑kwlɔ ‑nɛ 'di pa ! 15 'Kaa nyʋ ka ‑gbe' nɩa ‑ʋʋ ‑nɩa kan', jrii' nʋʋn, kao'bleʋn, "ku 'dbaʋn, kɔun "juɔi‑gbɛɛʋn, nyʋ "klein sɩ 'tmʋ 'a nʋa 'tʋn, ʋʋa' nyʋ tu se 'o ɛɛ' ‑kwlɔ tu 'di pai.

16 'Mɔ Sesi 'mɔ ‑dbo' 'ma "soai ‑wɛe ka dɩ ‑nɩ nɩa tɔ' ‑tɩ ɛ, ɔ 'je aopʋ 'tmʋʋ‑ 'de Kea ‑gbi 'dii. 'Ɩn 'wlʋɛ 'de Dafidɩ 'a "ji 'di, 'mɔ ‑nɩ 'cʋ‑sɩɩn ‑ɛɛ fan ‑sɔn' wɔin" ɛ.

17 ‑Suu ke 'sraa ‑sablaaju 'a ‑pɔin' 'naa : ‑Ɩn ji ! Nyɔ "o nyɔ "ni 'natʋn a nʋa ɔ ji ! Nyɔ "o nyɔ ‑nɩɛ "i ɛ, ɔ "duo 'kmʋnɩ ni 'ʋn ɔ 'je 'na foo" 'ʋn !

Wlu "jru ‑cra' 'ɩn

18 Wlu "klein ‑ɩ ‑crɩɩa' 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di, nyɔ "o nyɔ ‑ɔ ‑wɔan ɩa' wlu tu ɛ, 'mɔ San a ‑sɔɔ' fɛn' : ‑Bo nyɔ jrɔ' "duo wlu jrɛ' 'ʋn ‑wɛe ɔ po ɛ 'bo ɛ "kpei ɛ, ‑mɛ nyʋ 'kle ‑tu" dɩ ‑ɩa ‑tɩ' 'crɩɩa 'nɔ 'sbɛ ‑nɛ 'di ɛ, Kea a mʋɩ 'ʋn "dua' ‑wɛe ɛ 'jɩ ɔɔ' 'kle "kpei ja‑. 19 'De wlu ‑wlʋa 'kwla ‑wɛe ‑ɩ ‑crɩɩa' 'nɔ 'sbɛ ‑nɛ 'di, ‑bo nyɔ "o nyɔ jrɔ' ‑sa wlu jrɛ' 'bo ɛ "kpei ɛ, ‑mɛ Kea a muɛ ɔɔ' ‑nɩ 'kmʋnɩ tu 'a 'jɔ ke ‑kwlɔ ‑kwɛai ‑ɩa ‑tɩ' 'crɩɩa' 'de 'sbɛ ‑nɛ 'di ɛ, ɔ 'kwa ‑saa'.

20 Sesi ‑ɔ ‑na dɩ ‑nɩ nɩɛ tɔ' ɔ, ɔ 'naa :

Kɩɩn, 'ɩn ‑teɛ ji ‑tɩ.

Ɛ nɩ kan' ‑cɛɛn'‑, Tʋ"bo Sesi, ‑ɩn ji !

21 Tʋ"bo Sesi 'a 'saaʋn nɩ nyʋ ‑wee' "klein "kpei !